Brochure voor de horeca

Transcriptie

1 Brochure voor de horeca Wegwijs in formaliteiten, vergunningen en reglementen in Assenede

2 Inhoudstabel Inleiding p. 3 Deel 1: Algemene startersformaliteiten p Alvorens van start te gaan p Bewijs basiskennis bedrijfsbeheer / beroepskennis p Zichtrekening p Inschrijving in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) p Activeren BTW p Aansluiten bij Sociaal Verzekeringfonds voor zelfstandigen p Aansluiten bij een ziekenfonds p Oprichten van een vennootschap p Tewerkstelling van werknemers p Beroepskaart voor vreemdelingen p. 9 Deel 2: Reglementen m.b.t. de uitbating p Verzekering p Prijsaanduiding p Muziek in de zaak p Roken in de horeca p BTW-bonnetjes p Toelatingen van het FAVV p Levensmiddelenhygiëne p. 17 Deel 3: Vergunningen en attesten p Stedenbouwkundige vergunning en voorschriften p Milieuvergunning p Voorschriften voor brandveiligheid p Sluitingsuur en lawaaihinder p Vergunning gegiste en/of sterke drank p Vergunning voor het plaatsen van een tijdelijk terras p. 26 Deel 4: Specifieke formaliteiten p Specifieke formaliteiten voor logiesverstrekkende bedrijven p Specifieke formaliteiten voor restaurants p Specifieke formaliteiten voor cafés p. 31 Deel 5: Subsidies en nuttige adressen p Subsidiemogelijkheden p Nuttige adressen p Nuttige brochures p. 38 2

3 Inleiding Deze eerste brochure voor de horeca werd in het leven geroepen om (toekomstige) horecauitbaters een leidraad te bieden bij het opstarten of runnen van een zaak in Assenede, en om onaangename verrassingen achteraf te voorkomen. Het gemeentebestuur vindt het belangrijk dat de Asseneedse horeca bloeit. Daarom willen we aanzienlijke inspanningen leveren om de ontwikkeling van kwaliteitsvolle eet- en drinkgelegenheden te stimuleren. De realisatie van deze brochure is één van de actiepunten. We proberen u met deze brochure te leiden doorheen het kluwen van wetten en reglementen. Het is echter onmogelijk om in te gaan op alle specifieke aandachtspunten voor hotels, restaurants en cafés afzonderlijk, daarom staan wij steeds ter uwer beschikking voor meer info. 3

4 Deel 1: Algemene startersformaliteiten 1. Alvorens van start te gaan Vooraleer de formaliteiten in orde te brengen, moet je nagaan of het beroep je wel zal liggen. Bepaal dan welk cliënteel je op welke manier wil bereiken: een jongerencafé, een chique taverne, een knus hotelletje of een specialiteitenrestaurant. Dan kan je op zoek gaan naar een vestigingsplaats: neem je een bestaande zaak over of begin je een volledige nieuwe zaak? Onderzoek of het gebouw geschikt is om je plannen te realiseren: ligging, grootte, verbouwingswerken, uitstraling, Ga ook na of je in het gebouw een horecazaak mag beginnen. En hoe zit het met de huur? Wat met de brandveiligheid en met vergunningen? Maak vervolgens een ondernemingsplan met daarin een overzicht van alle investeringen en kosten. Ga op basis hiervan na of je over voldoende financiële middelen beschikt. Schrijf op wat je aan omzet verwacht en wat je kosten zullen zijn. Zitten je verkoopprijzen wel goed? Bekijk ook eens of je het werk in de zaak wel baas kunt. Heb je hulp nodig? Welk werk geef je het beste uit handen? Wanneer? Hou er rekening mee dat het werk niet gedaan is als de laatste klant buitengaat. Wanneer ga je tijd vrijmaken voor je aankopen en alle administratie? 4

5 2. Bewijs basiskennis bedrijfsbeheer / beroepskennis Wat? Het ondernemingsloket onderzoekt of u voldoende kennis hebt van bedrijfsbeheer (via een getuigschrift, diploma, brevet of via voldoende jaren gewettigde ervaring). Beroepskennis is van toepassing op restaurants (zie verder Specifieke formaliteiten voor restaurants ). Wie? - Het ondernemingshoofd zelf, of de echtgeno(o)t(e), of de wettelijke partner, of de partner met wie het ondernemingshoofd minstens 6 maanden samenwoont. - Een hiervoor aangenomen werknemer - Een zelfstandig helper - Of in een vennootschap, de persoon die het dagelijkse bestuur uitoefent. Info? Bij een ondernemingsloket naar keuze (een overzicht bij Subsidies en nuttige adressen ). Web: 3. Zichtrekening Alvorens u een inschrijving in de KBO aanvraagt, moet u bij een erkende financiële instelling een zichtrekening openen (art van het KB van 08/08/1980). Als u beslist een vennootschap op te richten, moet de rekening de naam van de vennootschap dragen. Het rekeningnummer en de naam van de financiële instelling moeten vermeld worden op alle facturen en andere documenten waarmee een betaling geëist wordt. 5

6 4. Inschrijving in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) Ieder natuurlijk persoon of rechtspersoon, Belgisch of buitenlands, die in België een commerciële activiteit uitoefent, moet zich in de Kruispuntbank van Ondernemingen inschrijven via een ondernemingsloket. Via de KBO ontvangt u een uniek ondernemingsnummer. Dit nummer vervangt het vroegere handelsregisternummer, het BTW-nummer en het RSZ-nummer. Voor rechtspersonen moeten er ook nog formaliteiten vervuld worden bij de griffie van de Rechtbank van Koophandel. 5. Activeren BTW Wat? Zodra u ingeschreven bent in de KBO en u een ondernemingsnummer gekregen hebt, moet u ook de BTW-status activeren. Het ondernemingsnummer doet dan dienst als BTW-nummer. Dit kan u ook via het ondernemingsloket regelen. Info? BTW-controle Federale Overheidsdienst Financiën Suikerkaai Zelzate Tel Fax Aansluiten bij Sociaal Verzekeringsfonds voor zelfstandigen Wat? Als zelfstandige, in hoofd- én bijberoep, moet u zich ook aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds. Dit fonds int de sociale bijdragen die u moet betalen en zorgt ervoor dat de uitkeringen correct gebeuren. De aansluiting moet gebeuren binnen de 90 dagen na het starten van uw zaak. Het ondernemingsloket kan dit voor u regelen. 6

7 Info? Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (RSVZ), Verplichtingen (VOB) Jan Jacobplein Brussel Tel Fax Web 7. Aansluiten bij een ziekenfonds Om recht te hebben op terugbetaling van kleine medische uitgaven, kan je je aansluiten bij een ziekenfonds. Als u reeds aangesloten bent (dit is meestal het geval), dient u een wijziging van uw statuut te melden. Dit kan immers bepaalde financiële gevolgen voor u meebrengen. Ook het ondernemingsloket kan dit voor u doen. 8. Oprichten van een vennootschap Wat? Wil je een handelsvennootschap oprichten, contacteer dan een notaris. Hij zal je adviseren over de juiste vennootschapsvorm (BVBA, NV, CVBA, ) en de verplichtingen die je moet vervullen. Enkel de vennootschappen met onbeperkte aansprakelijkheid kan je nog zonder tussenkomst van een notaris oprichten, maar deze worden zelden gebruikt en bieden niet dezelfde voordelen als andere vennootschapsvormen. De wet verplicht vennootschappen bepaalde akten of documenten openbaar te maken. Zo moeten een aantal stukken worden ingediend bij de griffie van de Rechtbank van Koophandel en/of gepubliceerd worden in de bijlagen van het Staatsblad. Voorbeelden: - de oprichtingsakte en de akte van statutenwijziging - benoeming of afzetting van bestuurders, zaakvoerders, vereffenaars - oproeping voor de algemene vergadering - verandering van zetel, vermindering van kapitaal - de jaarrekening en andere stukken 7

8 Vennootschappen met rechtspersoonlijkheid moeten ook nog steeds formaliteiten vervullen bij de griffie van de Rechtbank van Koophandel om de akte van hun vennootschap te publiceren in het Staatsblad. Een handelsvennootschap moet bovendien ingeschreven worden bij de Rechtbank van Koophandel bevoegd voor het rechtsgebied waar de maatschappelijke zetel gevestigd is. Info? Rechtbank van Koophandel Opgeëistenlaan 401 E 9000 Gent (bijgebouw: Oude Schaapsmarkt 22, 9000 Gent) Tel Tewerkstelling van werknemers Wat? Als je werknemers in dienst wil nemen, moet je nog de volgende formaliteiten vervullen: - de tewerkstelling van personeel meedelen aan de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid, regionaal inlichtingenkantoor RSZ. - Aansluiting bij een compensatiekas voor gezinsbijslag voor werknemers, binnen de 60 dagen na hun indienstneming. - Aansluiting bij de Rijksdienst voor Jaarlijkse Vakantie in geval van tewerkstelling van arbeiders. - Aansluiting bij een interbedrijfsgeneeskundige dienst. - Afsluiten van een verzekeringspolis voor uw werknemers tegen arbeidsongevallen. - Aangifte van de werknemers in Dimona. - Een arbeidsreglement opmaken en het op een zichtbare plaats aanplakken. - Mededeling van de tewerkstelling bij het ontvangkantoor van de direct belastingen in het kader van de inhouding van de bedrijfsvoorheffing. Info? U kunt hiervoor terecht bij een sociaal secretariaat, dat deze formaliteiten voor u zal vervullen. 8

9 10. Beroepskaart voor vreemdelingen Wat? Elke vreemdeling die een zelfstandige activiteit wil uitoefenen in België, dient een beroepskaart aan te vragen. Deze machtiging is verplicht voor een persoon die: - niet de Belgische nationaliteit heeft; - niet de nationaliteit van één van de lidstaten van de Europese Economische Ruimte (Europese Unie, Noorwegen, IJsland en Liechtenstein) heeft; - nog niet van deze formaliteit is vrijgesteld omwille van andere redenen. Meest courante vrijstellingen: - Gezinsleden van Belgen en andere EU-onderdanen - Bulgaren en Roemenen - Houders van een Identiteitskaart van vreemdelingen gele kaart - Houders van een Bewijs van Inschrijving in het Vreemdelingenregister voor onbeperkte duur grijze kaart - Erkende vluchtelingen Info? Dienst Burgerzaken - Bevolking Kasteelstraat Assenede Tel Fax Web Van maandag tot en met vrijdag van 9u00 12u00 Dinsdag ook van 14u00 16u00 en 17u00 18u45 9

10 Deel 2: Reglementen m.b.t. de uitbating 1. Verzekering Wat? Eerst en vooral dient men een onderscheid te maken tussen de wettelijk verplichte verzekeringen en de eventuele contractueel verplichte verzekeringen. - de wettelijk verplichte verzekeringen o de objectieve aansprakelijkheidsverzekering o de arbeidsongevallenverzekering wanneer men met personeel werkt (voltijds, deeltijds of toevallige helpers). o De sociale verzekeringen (RSZ en Sociale Verzekering voor Zelfstandigen) - de contractueel verplichte verzekeringen o de brandverzekering o burgerlijke aansprakelijkheid uitbating - optioneel o een individuele ongevallenpolis (= de arbeidsongevallenpolis van de patroon) Deze waarborgt de patroon 24u op 24u en 7 dagen op 7 dagen tegen ongevallen (overlijden, bestendige invaliditeit, tijdelijke arbeidsongeschiktheid en medische kosten). Men vindt hier duidelijk de wettelijk verplichte arbeidsongevallenpolis in terug van de werknemers. o Een polis gewaarborgd inkomen. - Logiesverstrekkende bedrijven met meer dan 4 kamers of slaapgelegenheid voor meer dan 10 personen, restaurants, discotheken, drankgelegenheden en frituren met een publieke ruimte vanaf 50m² moeten een verzekering burgerrechtelijke aansprakelijkheid voor brand en ontploffing afsluiten. 10

11 Info? U kunt hiervoor terecht bij een erkende verzekeringsmakelaar. 2. Prijsaanduiding Ieder persoon die onder welke benaming ook, al of niet geregeld, tegen betaling logies, maaltijden, gerechten of dranken aanbiedt, moet het tarief van de verstrekte diensten schriftelijk en op duidelijke en ondubbelzinnige wijze aangeven (KB van 15 juni 1988 betreffende de aanduiding van de tarieven in de zaken waar logies, maaltijden, gerechten of dranken worden verstrekt). Bij de prijzen moet bovendien op duidelijke wijze vermeld worden dat zij inclusief BTW en bediening zijn. Logies In zaken waar logies worden aangeboden moeten de tarieven aangeduid worden: (al dan niet met ontbijt, vol pension of half pension). - bij de hoofdingang, op een van buiten goed zichtbare plaats - in elke kamer De aangeboden diensten en het tarief ervan worden aangeduid aan de receptie, minstens in het Nederlands, Frans, Duits en Engels. Wanneer in de zaak nog andere diensten worden aangeboden, moet het tarief ervan ter inzage liggen van de verbruiker. Wanneer alleen logies met pension wordt verstrekt, volstaat het dat het tarief van de aangeboden diensten, binnen in de zaak wordt aangeduid dan wel vermeld wordt op een ter beschikking van de verbruikers gestelde drankenkaart. Gerechten In zaken waar maaltijden of gerechten worden aangeboden wordt het tarief van die maaltijden of gerechten alsmede de samenstelling van het menu aangeduid bij de hoofdingang, op een van buiten goed zichtbare plaats, en binnen in de zaak. Wanneer de maaltijden of de gerechten worden aangeboden in een lokaal dat gereserveerd is voor de personen die in de zaak logeren, volstaat een aanduiding van de tarieven in dat lokaal. 11

12 In de zaken waar hoofdzakelijk maaltijden of gerechten worden aangeboden, mag de aanduiding van het tarief van de dranken bij de hoofdingang, op een van buiten goed zichtbare plaats, beperkt worden tot de meest voorkomende producten. De verbruikers in de zaak moeten evenwel van het tarief van alle aangeboden dranken kennis kunnen nemen door een aanduiding binnen in de zaak dan wel door de vermelding op een ter beschikking gestelde drankenkaart. Dranken In zaken waar hoofdzakelijk dranken worden aangeboden wordt het tarief van de dranken bij de hoofdingang, op een van buiten goed zichtbare plaats, en binnen in de zaak aangeduid. Wanneer een grote verscheidenheid van dranken wordt aangeboden, mag de aanduiding bij de hoofdingang beperkt worden tot de meeste voorkomende producten. De verbruikers in de zaak moeten evenwel van het tarief van alle aangeboden dranken kennis kunnen nemen, door een aanduiding binnen in de zaak dan wel door de vermelding op een drankkaart. 3. Muziek in de zaak Als je muziek speelt in de zaak, dan moet je dit melden aan SABAM (inning auteursrecht) en aan HONEBEL (inning billijke vergoeding). Als je beschikt over een fotokopieertoestel waarmee je kopieën maakt van auteursrechtelijk beschermde werken, dan moet je daarvan aangifte doen bij REPROBEL. SABAM Wat? SABAM is de Belgische vereniging van auteurs, componisten en uitgevers. Zij heeft tot doel het innen en verdelen, administreren en beheren (in de ruimste zin van het woord) van alle auteursrechten in België en in de andere landen waar wederkerigheidsovereenkomsten zijn gesloten (met de zusterverenigingen, dat wil zeggen met de andere collectieve beheersverenigingen in de wereld). 12

13 Info? Inningskantoor Sabam Steltloperstraat Gent Tel: of Fax: Mail: Web: Billijke Vergoeding Wat? Dit is de vergoeding die moet betaald worden voor het publieke gebruik van het muziekrepertoire van de uitvoerende artiesten en muziekproducenten. De uitvoerende artiesten en producenten kunnen niet verhinderen dat men hun repertoire gebruikt voor weergave in het openbaar. In ruil daarvoor heeft de wetgever (wet van 30 juni 1994 en de uitvoeringsbesluiten hieromtrent) aan deze uitvoerende artiesten en muziekproducenten een automatisch recht op vergoeding toegekend. De gebruikers zijn verplicht om deze vergoeding te betalen. Deze vergoeding is billijk omdat zij niet opgelegd is, maar het resultaat is van lange onderhandelingen met de gebruikers. De opgenomen muziek (cd, cassette, radio, ) die in voor publiek toegankelijke lokalen (horeca, fuifzaal, ) ten gehore wordt gebracht, creëert een meerwaarde. De billijke vergoeding is dan ook verschuldigd en op basis van het correct aangifteformulier wordt het jaartarief berekend. Wordt er muziek weergegeven naar aanleiding van een tijdelijk evenement, dan moet u een dagtarief betalen. Voor tijdelijke evenementen moet u de billijke vergoeding vooraf aanvragen en betalen. Als er per jaar minstens 5 activiteiten met dans en/of drank plaatsvinden in een polyvalente zaal, kan de zaaluitbater opteren voor een jaartarief met drank en/of dans. Het tarief van de vergoeding wordt bepaald door de oppervlakte van uw zaak (gemeten van muur tot muur), waarin vooraf opgenomen muziek wordt uitgezonden, met uitsluiting van sanitaire ruimtes en afgesloten trappenhallen. Dus enkel de permanente en occasionele oppervlakte (bijvoorbeeld: zaaltje) en de terrassen. 13

14 Info? Honebel cv Sint-Gorikstraat Brussel Tel: Web: Gebruik van geluidsdragers Het is absoluut verboden om gekopieerde cd s te gebruiken in de zaak! Art. 1 van de wet van 30 juni 1994 betreffende het auteursrecht verleent de auteur van een werk (bijvoorbeeld een liedje) het exclusieve recht om het te reproduceren of te laten reproduceren. Zonder deze toestemming van de auteur, de uitvoerende artiest of de producent heeft iedereen volgens de wet het recht dat liedje te kopiëren op twee voorwaarden: 1. het moet gaan om privé-gebruik 2. het kopiëren moet binnen de familiekring gebeuren. Deze uitzondering geldt dus niet voor de publiek toegankelijke plaatsen (cafés, restaurants, snackbars, = openbaar gebruik). Bijgevolg mogen in uw zaak alleen bij de platenhandelaar gekochte, originele cd s gebruikt worden. Wanneer op voor het publiek toegankelijke plaatsen (cafés, winkels, dancings, restaurants, feestzalen ) gekopieerde cd s (cd-r s) worden aangetroffen, kunnen de politiediensten, zonder klacht van de rechthebbenden van de muziek, een procesverbaal opstellen en de kopieën in beslag nemen. Voorziet u uw zaak van geluid aan de hand van een computer met muziekbestanden (bijvoorbeeld werken die u van het internet geplukt heeft), dan overtreedt u eveneens de wet van 30 juni In dit geval riskeert u de onmiddellijke inbeslagname van uw computer. Alleen de computers verhuurd door bepaalde gespecialiseerde bedrijven, die auteursrechten betalen, en uitgerust zijn met een specifiek beschermingssysteem, zijn toegestaan om uw zaak van geluid te voorzien. Kijk steeds na of de leverancier van dergelijk computersysteem over de nodige toelatingen van de rechthebbenden beschikt. Voor België zijn dit de vennootschappen SABAM en SIMIM. 14

15 Info? IFPI Belgium (International Federation of Producers of Phonograms and Videograms) Almaplein 3 b Brussel Tel Web 4. Roken in de horeca Wat? Sinds 1 januari 2010 geldt er in alle horeca-inrichtingen in België een algemeen rookverbod. Een afzonderlijke rookkamer is wel toegelaten. De bedoeling van deze nieuwe wetgeving is de niet-rokers te beschermen tegen de schadelijke gevolgen van passief roken. Er is enkel een afwijking voorzien voor drankgelegenheden: Om als een drankgelegenheid beschouwd te worden, moet een horeca-inrichting aan de volgende voorwaarden voldoen: De belangrijkste en permanente activiteit bestaat uit het aanbieden van dranken; er worden dranken met ethylalcohol (dranken met een alcoholgehalte hoger dan 22% of gedistilleerde dranken) verkocht en het etablissement maakt geen deel uit van een sportinfrastructuur. Er worden enkel voorverpakte voedingswaren geserveerd die zonder enige bijkomende maatregel gedurende minstens drie maanden houdbaar blijven. Enkel deze ondernemingen mogen een rokersruimte voorzien. Als eigenaar bent u vrij om al dan niet zo een rokersruimte in te richten. Voor cafés blijft de regeling van toepassing dat bezoekers er mogen roken als er een rookafzuigsysteem is en een rookvrije ruimte van minstens de helft van de zaak indien deze groter is dan 50 m². Deze zone moet aangeduid zijn met een rookverbodsteken en er mogen geen asbakken worden geplaatst. Is de verbruiksruimte kleiner dan 50 m², dan mag er in de volledige zaak gerookt worden. Een opsplitsing in zones is dan niet nodig. Ventilatie is in alle gevallen wel absoluut vereist. Je mag in je zaak geen reclame maken voor tabaksproducten. Wat met het terras? 15

16 Op een terras in openlucht mag altijd worden gerookt. Hier is het de uitbater die beslist welk rookbeleid hij toepast. De regelgeving voor café en restaurant slaat enkel op de verbruiksruimte binnenin een horecazaak. Indien u echter een terras heeft dat niet in openlucht gelegen is, maar in de overdekte openbare ruimte, dan mag daar al niet meer gerookt worden sinds 1 januari U dient in dat geval rookverbodtekens aan te brengen en de asbakken te verwijderen. Dit is bijvoorbeeld het geval bij terrassen van drankgelegenheden die gelegen zijn in shoppingcentra of stations. Info? FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu Eurostation, Blok II (9E10) Victor Hortaplein 40 bus Brussel Tel Mail [email protected] Web 5. BTW-bonnetjes Uitbaters van logiesverstrekkende bedrijven en restaurants zijn verplicht aan hun klanten een BTW-ontvangstbewijs uit te reiken. Je kan deze ontvangstbewijzen kopen bij erkende drukkers. Onder bepaalde voorwaarden kan je het BTW-ontvangstbewijs vervangen door een ticket van een geregistreerde kassa of door een factuur. 6. Toelatingen van het FAVV Wat? Elke uitbater die voedingsmiddelen in de handel brengt, moet de toelating vragen aan het FAVV (Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen). Ook voor het plaatsen van automaten dient men die toelating te vragen (broodautomaat, etc.). 16

17 Wie? U kan dit zelf aanvragen of het ondernemingsloket kan dit voor u doen. Wanneer? Minimum 30 dagen vóór de opening van de zaak. De aanvraag moet schriftelijk gebeuren. Na de aangifte, zult u verzocht worden om de bijdrage te betalen. Na ontvangst van de vergunningsaanvraag en van de betaling, voert het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen een onderzoek uit om na te gaan of aan de vereiste voorwaarden wordt voldaan. Info? Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) Provinciale Controle Eenheid (PCE) Oost-Vlaanderen Zuiderpoort Blok B Gastong Crommenlaan 6 / Gent Tel Fax: Mail [email protected] Web 7. Levensmiddelenhygiëne Wat? De verplichtingen inzake levensmiddelenhygiëne zijn vastgelegd in het KB van en in de EG-verordening nr. 852/2004 van Deze wetgevende teksten bevatten voornamelijk normen en principes die voor iedere horecazaak gelden. Fed. Ho.Re.Ca Vlaanderen geeft een Gids voor Goede Hygiënepraktijken uit om horeca-uitbaters bij te staan bij de toepassing van deze verplichtingen. De gids is gevalideerd door het FAVV. Wie hem als hulpmiddel voor de toepassing van de wetgeving gebruikt, beantwoordt aan alle wettelijke voorschriften inzake voedingsmiddelenhygiëne. Info? 17

18 De gids is uitsluitend verkrijgbaar bij Fed. Ho.Re.Ca Vlaanderen en kost 75,00 (incl. BTW en verzendingskosten). Leden van Fed. Ho.Re.Ca Vlaanderen ontvangen één gratis exemplaar. Fed. Ho.Re.Ca Vlaanderen vzw Anspachlaan 111 bus Brussel Tel: Fax: Mail: [email protected] Web: 18

19 Deel 3: Vergunningen en attesten Naast de algemene startersformaliteiten, heeft u ook een aantal specifieke attesten en vergunningen nodig die afhankelijk zijn van de aard van uw zaak, uw situatie en de locatie. Voor de inrichting en ook tijdens het functioneren van de zaak moet u rekening houden met een reeks voorschriften. 1. Stedenbouwkundige vergunning en voorschriften Wat? Een stedenbouwkundige vergunning is nodig bij: - nieuwbouw en verbouwingen met horeca (zowel binnen als buiten het gebouw). - Bij iedere functiewijziging van een gebouw naar horeca. - De plaatsing of wijziging van terrassen (vaste constructies). - Publiciteitsinrichtingen. - Reclameborden en lichtbakken. - Verlichting vereist in sommige gevallen eveneens een stedenbouwkundige vergunning. Afvalcontainers? Voorzie ook een plaats voor uw afvalcontainer(s). Die mogen immers slechts op de dag van de voorziene ophaling op de openbare weg worden geplaatst. Zij moeten zo snel mogelijk na de ophaling van de openbare weg worden verwijderd. Foutief aangeboden containers zijn bovendien storend voor het imago van de buurt en u riskeert inbeslagname en een boete. 19

20 Info? Dienst Stedenbouw Kasteelstraat Assenede Tel Fax Mail [email protected] Van maandag tot en met vrijdag van 9u00 12u00 Dinsdag ook van 14u00 16u00 en 17u00 18u45 2. Milieuvergunning Afvalwater? Het afvalwater van restaurants bevat vaak dierlijke en plantaardige vetten en oliën, waardoor verstoppingen en geurhinder kunnen ontstaan. Volgens de Vlaamse Milieuwetgeving mag er geen afvalwater geloosd worden in de riolering dat vetten en oliën bevat (bijvoorbeeld: frituurvet). Omdat het afvalwater dat afkomstig is van een horeca-inrichting meestal niet aan de lozingsvoorwaarden beantwoordt, is een zuivering door middel van een vetafscheider noodzakelijk. Een vetafscheider wordt aangesloten op de keukenriolering, bij voorkeur zo kort mogelijk achter het lozingspunt. Houd rekening met het feit dat er geen toiletten of regenwaterafvoeren op de vetafscheider mogen worden aangesloten. 20

21 Geluid? De wettelijke bepalingen voor geluid verschillen al naargelang het profiel van de zaak (restaurant, praatcafé, danscafé, ). - horecazaken < 100m² (of > 100m² zonder dansgelegenheid) De geluidsnormen van het KB van 24 februari 1977 zijn van toepassing. Dit betekent dat een maximaal geluidsniveau van 90 db(a) kan gespeeld worden op de plaats van de activiteiten. Verder is er ook een norm binnen in huis (bij de buren) van toepassing. Deze wordt bepaald op basis van het aanwezige achtergrondgeluid: 1. mag niet hoger zijn dan 5 db(a) boven het achtergrondgeluidsniveau, indien dit lager is dan 30 db(a); 2. mag niet hoger zijn dan 35 db(a) indien het achtergrondgeluidsniveau ligt tussen 30 en 35 db(a); 3. mag niet hoger zijn dan het achtergrondgeluidsniveau indien dit hoger is dan 35 db(a). Naast deze geluidsnorm is de politieverordening op openbare rust en veiligheid en art. 561 van het strafwetboek steeds van toepassing. - horecazaken > 100m² met dansgelegenheid Cafés die een dansgelegenheid omvatten en waarvan de totale oppervlakte van de voor publiek toegankelijke lokalen 100m² of meer bedraagt, dienen te beschikken over een milieuvergunning voor de uitbating ervan. De geluidsnormen van de milieuwetgeving zijn van toepassing. Een milieuvergunningsaanvraag kan ingediend worden bij de milieudienst van het gemeentebestuur van Assenede. In de afgeleverde milieuvergunning wordt het maximaal toegestane geluidsniveau opgelegd als een bijzondere voorwaarde. Ook het sluitingsuur wordt bepaald in de milieuvergunning of kan eveneens als bijzondere voorwaarde opgenomen worden. Een nachtvergunning is voor danscafés met een milieuvergunning bijgevolg niet van toepassing. Een akoestisch onderzoek is een verplicht element in het kader van de vergunningsprocedure. Dit onderzoek moet uitgevoerd worden door een milieudeskundige erkend in de discipline geluid. Dergelijk onderzoek en deskundig 21

22 advies is niet goedkoop. Voor sponsoring kan beroep gedaan worden op de BEA van de Vlaamse Regering (zie verder subsidies en nuttige adressen ). Ook de politieverordening op openbare rust en veiligheid is van toepassing. Geluidsuitzending op de openbare weg? Voor geluidsuitzendingen op het openbaar domein is een toelating tot geluidsuitzending nodig. Elke organisator/uitbater dient over zo een toelating te beschikken. Via de aanvraag voor inname openbaar domein bij het evenementenloket wordt advies gevraagd aan de milieudienst. Het is belangrijk dat het luik muziekuitzendingen duidelijk wordt ingevuld met alle relevante informatie (zoals programmatie, beginuur, einduur, plan met aanduiding van de opstelling van de mixtoren, boxen, type boxen, ). Info? Milieudienst Kasteelstraat Assenede Tel Fax Mail: [email protected] Van maandag tot en met vrijdag van 9u00 12u00 Dinsdag ook van 14u00 16u00 en 17u00 18u45 Dienst vrije tijd - Evenementenloket Kasteelstraat Assenede Tel Fax: Mail: [email protected] Van maandag tot en met vrijdag van 9u00 12u00 Dinsdag ook van 14u00 16u00 en 17u00 18u45 22

23 3. Voorschriften voor brandveiligheid Algemeen Politiereglement Assenede, goedgekeurd door de gemeenteraad dd Wat zijn publiek toegankelijke inrichtingen? Gebouwen, lokalen of plaatsen, die gewoonlijk voor het publiek toegankelijk zijn, ook al wordt het publiek er slechts onder bepaalde voorwaarden (kosteloos, tegen betaling of op vertoon van een lidkaart) toegelaten, en waar het aantal gelijktijdig toegelaten personen 50 of meer bedraagt. Wanneer is de reglementering van toepassing? Bij publiek toegankelijke inrichtingen waar er 50 personen of meer gelijktijdig zijn toegelaten en: - bij elke wijziging van exploitatie of exploitant - bij transformatie- of renovatiewerken - bij vernieuwing van de binneninrichting - bij wijziging van de netto-oppervlakte - bij bestemmingswijziging of een nieuwe zaak - bij elke wijziging die de brandveiligheid en de evacuatiemogelijkheden kan beïnvloeden. Bij alle bovenvermelde gevallen, dient voorafgaandelijk door de exploitant een brandveiligheidverslag aangevraagd te worden. Het openhouden, openen of heropenen van een publiek toegankelijke inrichting is immers afhankelijk van een gunstig brandveiligheidverslag. Dit wordt afgeleverd door de burgemeester, na advies van de brandweer. Bij vaststelling van inbreuken wordt desgevallend toepassing gemaakt van het stappenplan. 23

24 Attesten? - brandveiligheidverslag aangevraagd aan de burgemeester op advies van de brandweer. - Een duplicaat van het door de verzekeringsonderneming aan de verzekeringnemer afgeleverd attest, bepaald bij art. 7 van het KB van tot uitvoering van de artikelen 8, 8bis en 9 van de wet van betreffende de verplichte verzekering van de burgerrechtelijke aansprakelijkheid. - Op verzoek legt de exploitant geldige attesten inzake materiaalklasse voor. Info? Brandweer Molenstraat 54 a 9960 Assenede Tel Mail [email protected] Milieudienst Kasteelstraat Assenede Tel Fax Mail [email protected] Van maandag tot en met vrijdag van 9u00 12u00 Dinsdag ook van 14u00 16u00 en 17u00 18u45 4. Sluitingsuur en lawaaihinder Algemeen Politiereglement Assenede, goedgekeurd door de gemeenteraad dd Lawaaihinder Het is verboden, van 22u00 tot 06u00, nachtgerucht of nachtrumoer te veroorzaken dat hoorbaar is op openbare plaatsen, waardoor de rust van de inwoners kan worden verstoord. Het gebruik van eender welke vorm van muziek al dan niet elektronisch versterkt op de openbare weg is verboden, tenzij voorafgaandelijk daartoe schriftelijke toelating van de burgemeester is bekomen. 24

25 Wanneer? Minimum 1 maand voordat het evenement plaats vindt. Sluitingsuur De sluiting van de drankgelegenheden, herbergen, spijshuizen en alle openbare plaatsen waar er volk vrije toegang heeft en waar gegiste en sterke dranken worden geserveerd, is bepaald van 03u00 tot 05u00, tenzij anders door de burgemeester bepaald. Het is verboden bij elke uitbating van één van de hierboven genoemde inrichtingen drank te bedienen na het sluitingsuur. Het sluitingsuur is niet van toepassing ter gelegenheid van kerst- en oudejaarsvieringen en bij de traditionele feesten van vastenavond en carnaval. De vermelding van het sluitingsuur zal door de uitbater op een duidelijk zichtbare plaats voor het publiek worden uitgehangen. Info? Dienst vrije tijd Evenementenloket Kasteelstraat Assenede Tel Fax Mail [email protected] Van maandag tot en met vrijdag van 9u00 12u00 Dinsdag ook van 14u00 16u00 en 17u00 18u45 5. Vergunning gegiste en/of sterke drank Wil je alcoholische dranken schenken aan je gasten of gebruik je dranken bij de bereiding van maaltijden, dan moet je in het bezit zijn van een vergunning gegiste en/of sterke drank die je kan verkrijgen in het gemeentehuis (vroeger bij het lokale kantoor der accijnzen). De vergunning is gratis. Wat? De vergunning bestaat uit enerzijds een moraliteitsattest en anderzijds een hygiëneattest. 25

26 Hygiëneattest Art. 5 KB van 3 april Er wordt een afspraak gemaakt tussen het gemeentebestuur en de uitbater om ter plaatse na te gaan of de zaak voldoet aan de hygiëne-eisen. Waar het hygiëneattest aanvragen? In het gemeentehuis van de plaats waar de zaak gelegen is. Moraliteitsattest Een attest waarmee u de toelating van de burgemeester krijgt om een slijterij uit te baten. Dit is geen attest van goed gedrag en zeden. Dit attest mag niet ouder zijn dan 2 maanden. Waar het moraliteitsattest aanvragen? Iedereen die deelneemt aan de uitbating (eigenaars, uitbaters, geranten, zaakvoerders in een vennootschap ) vraagt dit in het gemeentehuis van de plaats waar hij is ingeschreven. Wanneer? Minimaal 15 dagen vóór de opening, heropening of wijziging van de zaak, moet de uitbater een vergunning gegiste en/of sterke dranken aanvragen. - Bij de opening van een nieuwe zaak. - Bij heropening in de volgende drie gevallen: o Nadat de herberg langer dan 1 jaar gesloten was. o Als de bestemming is gewijzigd (zie hoofdstuk 6: stedenbouwkundige vergunning) o Als er (binnen) veranderingswerken werden uitgevoerd. Men hoeft geen vergunning aan te vragen als gaat om een overname van een bestaande zaak en: - ze niet langer dan 1 jaar gesloten was. - er geen wijziging van bestemming is. - er geen grondige verbouwingswerken zijn gebeurd. 26

27 6. Vergunning voor het plaatsen van een tijdelijk terras Algemeen Politiereglement Assenede, goedgekeurd door de gemeenteraad dd Wat? Iedere horeca-uitbater die een tijdelijk terras wil plaatsen op het openbaar domein, moet een terrasvergunning aanvragen. Wie een permanent terras wil plaatsen, moet hiervoor een stedenbouwkundige vergunning aanvragen. Tarieven? Gratis Reglementering? - Het terras mag niet boven een gasafsluiter aangebracht worden, tenzij die afsluiter bestendig bereikbaar en doeltreffend gesignaleerd is. - De minimum afstand tussen het terras en de rijbaan of de vaste obstakels die zich in deze doorgangsruimte bevinden, moet minstens 1,5 meter bedragen. - Het terras mag de zichtbaarheid op de rijbaan niet belemmeren. - De terrassen mogen niet verwarmd worden met toestellen die gevaar opleveren voor de gebruikers of de voorbijgangers. - Het terras blijft beperkt tot de gevelbreedte van de inrichting. - Voor de constructie worden alleen demonteerbare materialen worden gebruikt, zodat het steeds op een eenvoudige wijze kan worden verwijderd. - De constructie wordt op geen enkele wijze blijvend vastgehecht aan de bestaande ondergrond. - De verharding van het trottoir of de rijbaan wordt niet gewijzigd of uitgebroken. - Het terras wordt voorzien van een vloer. Hij moet openingen hebben, voorzien van roosters met mazen van maximum 1 cm², ter verluchting van de ruimte onder het terras. Bovendien moet de onontbeerlijke verluchting van kelders, stookplaatsen, gasmeterlokalen met de buitenlucht verbonden blijven. - Er worden enkel tafels, stoelen, bloembakken of (staanders voor) parasols op het terras geplaatst. - De nodige maatregelen worden genomen voor de afvloeiing van regenwater. 27

28 - Het terras wordt afgeboord met een afsluiting van minimum 1 meter hoogte. - Het terras is vlot toegankelijk is voor mensen met een beperking. - De toegang van het terras wordt genomen aan de kant van de voorgevel van het café. Info? Dienst vrije tijd lokale economie Kasteelstraat Assenede Tel Fax Mail [email protected] Web (er is een aanvraagformulier beschikbaar). Van maandag tot en met vrijdag van 9u00 12u00 Dinsdag ook van 14u00 16u00 en 17u00 18u45 28

29 Deel 4: Specifieke formaliteiten 1. Specifieke formaliteiten voor logiesverstrekkende bedrijven De exploitant dient te voldoen aan het decreet van 20 maart 1984 houdende het statuut van de logiesverstrekkende bedrijven en aan het besluit van 29 juli 1987 tot regeling van de exploitatievoorwaarden voor een logiesverstrekkend bedrijf. Er is geen aparte reglementering voor een bed & breakfast. Deze formule valt onder dezelfde regeling. Toerisme Vlaanderen werkt momenteel wel aan een aangepaste reglementering voor de gastenkamers. Hotels Logiesverstrekkende bedrijven die over minimaal vier kamers of slaapplaats voor tien gasten of meer beschikken, moeten over een vergunning beschikken. Deze vergunning vraag je aan bij Toerisme Vlaanderen. Hoevetoerisme Logiesverstrekkende bedrijven bestaande uit een deel van de gebouwen van actieve land- of tuinbouwbedrijven kunnen slechts als verblijfshoeve worden geëxploiteerd mits een bijzondere vergunning, op voorwaarde dat: - de land- en tuinbouwactiviteit minstens als nevenactiviteit aanwezig is en blijft. - het logiesverstrekkende bedrijf over niet meer dan 10 kamers of accommodaties voor niet meer dan 24 personen beschikt. - de nevenactiviteit land- of tuinbouw moet aanwezig zijn en bewezen door de aanvrager. De Vlaamse Regering bepaalt de modaliteiten van de aanvraagprocedure. 29

30 Gastenkamers en B&B Tot maximum drie gastenkamers of logies voor maximum negen personen is er geen vergunningsplicht volgens het huidige decreet. De algemene richtlijn is dat er geen beperkingen zijn voor het uitbaten van een gastenkamers als: - het woongebouw is gelegen in een woongebied of een daarmee gelijkgesteld gebied (bijvoorbeeld recreatief gebied ). - de woonfunctie van de woning behouden blijft als hoofdfunctie. - de complementaire functie (gastenkamers) bestaat uit een geringere oppervlakte dan de woonfunctie met een totale vloeroppervlakte van 100 m². - de complementaire functie (gastenkamers) niet strijdig is met de voorschriften van stedenbouwkundige verordeningen, bouwverordeningen, verkavelingsverordeningen, ruimtelijke uitvoeringsplannen, plannen van aanleg, verkavelingsvergunningen. Er is een onderscheid tussen gastenkamers (met ontbijt) en verhuur van kamers zonder meer. Gastenkamers met ontbijt veronderstelt arbeid en daarop wordt u belast. Verhuurt u kamers voor langere tijd, zonder ontbijt of andere diensten, dan moet dit niet worden aangegeven. De onroerende voorheffing is hier de belasting die u betaalt, waaronder het verhuren van kamers of appartementen inbegrepen is. Gastenkamers met minder dan 4 kamers of accommodaties voor minder dan 10 personen kunnen op vrijwillige basis een vergunning aanvragen. Info? Toerisme Vlaanderen Hoteldienst Grasmarkt Brussel Tel Fax Mail: [email protected] Web: 30

31 2. Specifieke formaliteiten voor restaurants Beroepskennis Wil je een restaurant openen of traiteurdiensten aanbieden, dan moet je behalve de basiskennis bedrijfsbeheer ook specifieke beroepskennis bewijzen bij een ondernemingsloket. Deze beroepskennis als restaurateur of traiteur-banketannemer moet je bewijzen met een diploma van een gespecialiseerde onderwijsinstelling of via voldoende praktijkervaring. Het bewijs van beroepskennis is het vroegere vestigingsattest. Activiteiten van restaurateur en traiteur-banketaannemer bestaan uit de bereiding van warme of koude maaltijden die bestemd zijn om ter plaatse te worden verbruikt of om op bestelling buiten de uitbating te worden opgediend. Bereiden is elke handeling waarbij een gerecht wordt klaargemaakt, samengesteld, geschikt, opgewarmd of ontdooid. Lichte maaltijden Je mag wel bepaalde lichte maaltijden bereiden en opdienen zonder dat je het bewijs van beroepskennis als restaurateur of traiteur-banketaannemer moet leveren. De lijst van deze licht maaltijden is bij wet vastgelegd: - soepen - croques en toasten van allerlei aard - kroketten van kaas, garnalen, vlees en gevogelte, uitgezonderd aardappelkroketten - vol-au-vent en satés - bloedworsten en witte worsten - belegde broodjes, hamburgers, hotdogs, pita s en croissants - deegwaren, pizza s, quiches of andere hartige taarten - koude salades en koude vleesschotels - bereide eieren - nagerechten zoals pannenkoeken, ijs, wafels, gebak, koeken, yoghurt en milkshakes De gerechten mogen enkel geserveerd worden met brood. 31

32 Frituren Ook voor frituren in een vaste inrichting is er een uitzonderingsregeling. Je hoeft geen beroepskennis als restaurateur of traiteur-banketaannemer te bewijzen als je gelijktijdig aan de volgende drie voorwaarden voldoet: - het assortiment is strikt beperkt tot frieten, sauzen en kleine gerechten die volledig klaar voor bereiding in frituurvet aangekocht worden (bv. satés, bitterballen, vleeskroketten, frikadellen). - je verkoopt deze gerechten uitsluitend in wegwerpverpakking van papier, karton of kunststof. - in je zaak kunnen niet meer dan 16 consumenten gelijktijdig hun maaltijd nuttigen, ongeacht of het zitplaatsen, staanplaatsen of terrasstoelen betreft. 3. Specifieke formaliteiten voor cafés - elke uitbater van een drankgelegenheid is verplicht om op een duidelijk zichtbare plaats de Besluitwet van 14 november 1939 betreffende de beteugeling van de openbare dronkenschap uit te hangen. - Wanneer er mogelijkheid tot dansen is, moet de wet van 15 juli 1960 tot zedelijke bescherming van de jeugd uithangen. - Er mogen nergens uithangborden of aanplakbiljetten zijn die aanzetten tot het gebruik van sterke drank (MB van 29 december 1983 art. 5 1). - Reclame voor tabaksproducten is verboden (Wet van 10 december 1997 houdende het verbod op de reclame voor tabaksproducten). 32

33 Deel 5: Subsidies en nuttige adressen 1. Subsidiemogelijkheden BEA Budget voor Economisch Advies Wat? Op 22 mei 2006 werd de subsidiemaatregel BEA gelanceerd, eerder vermeld onder de naam 'ondernemerschapsportefeuille'. BEA is een subsidiemaatregel gericht naar kleine en middelgrote ondernemingen ter ondersteuning van de ondernemerschapsbevorderende diensten opleiding, advies, kennis en mentorschap. Deze maatregel komt in de plaats van de opgeheven maatregelen opleidings- en adviescheques en werd uitgebreid met de pijler mentorschap voor talentvolle ondernemers en kennis. Kleine en middelgrote ondernemingen kunnen 35% steun ontvangen op de in aanmerking komende kosten. Deze subsidie kan enkel aangevraagd worden via de website aangezien de aanvraag, verwerking, toekenning en beheer van de subsidie volledig gebeurt via een elektronische ondernemerschapsportefeuille. Info? Mail Web 33

34 De subsidiewegwijzer voor ondernemingen Wat? De subsidiewegwijzer voor ondernemingen biedt u naar jaarlijkse gewoonte een overzicht van de belangrijkste overheidsstimulansen voor ondernemingen op regionaal, federaal en Europees vlak met bijzondere aandacht voor de KMO s. Hierbij wordt gepoogd om de ondernemingen in het Vlaamse Gewest wegwijs te maken in het labyrint van steunmaatregelen waarvoor zij in aanmerking kunnen komen. Info? Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap Afdeling Europa Economie Euro Info Centre Markiesstraat Brussel Tel of Fax Web Mail [email protected] Vermindering van de werkgeversbijdrage Wat? Alle systemen die een vermindering van de werkgeverbijdrage inhielden, met uitzondering van een aantal meer specifieke verminderingen, zijn geschrapt sinds 1 januari In plaats daarvan is er één overkoepelende werkgeversbijdragevermindering in het leven geroepen. Deze bestaat uit twee delen: - een algemene bijdragevermindering, namelijk de structurele vermindering, variërend in functie van het referteloon van de werknemer - een doelgroepvermindering. Momenteel bestaan er vijf doelgroepverminderingen waarbij de toepasbaarheid afhankelijk is van bepaalde criteria waaraan de werkgever en/of werknemer moet voldoen: o eerste aanwervingen o langdurig werklozen o oudere werknemers o jonge werknemers o collectieve arbeidsduurvermindering en vierdagenweek 34

35 Info? Rijksdienst voor Sociale Zekerheid Web klik door naar Onderrichtingen voor de werkgevers Andere subsidies Er zijn tal van subsidies te bekomen voor startende ondernemingen op het vlak van investeringen, tewerkstelling, opleiding, innovatie en export. Info? Vlaams Agentschap Ondernemen (VLAO) Huis van de Economie Seminariestraat Gent Tel Fax Web 2. Nuttige adressen Gemeentebestuur Assenede Dienst vrije tijd Toerisme en Lokale Economie Kasteelstraat Assenede Tel Fax Mail [email protected] Dienst vrije tijd - Evenementenloket Kasteelstraat Assenede Tel Fax Mail [email protected] 35

36 Financiële dienst Kasteelstraat Assenede Tel Fax Mail [email protected] Dienst Stedenbouw Kasteelstraat Assenede Tel Fax Mail [email protected] Dienst Milieu Kasteelstraat Assenede Tel Fax Mail [email protected] Dienst Bevolking Kasteelstraat Assenede Tel Fax Mail [email protected] Brandweer Assenede Brandweer Assenede Molenstraat 54 a 9960 Assenede Tel (administratie) Fax Mail [email protected] Politie Assenede-Evergem politiezone Assenede-Evergem Hoofdcommissariaat Evergem Kapellestraat Evergem Tel Fax Mail [email protected] 36

37 Politiepost Assenede Markt Assenede Tel Fax Andere instanties Vlaams Agentschap Ondernemen (VLAO) Huis van de Economie Seminariestraat Gent Tel Fax Web FOD Economie, KMO, Middenstand & Energie Vooruitgangstraat Brussel Tel Mail helpdesk: [email protected] Web Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) WTC III Simon Bolivarlaan ste verdieping 1000 Brussel Tel Mail [email protected] FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu Eurostation, Blok II (9E10) Victor Hortaplein 40 bus Brussel Tel Mail [email protected] Web Inspectie van de Sociale Wetten L. Delvauxstraat 2a 9000 Gent Tel Fax Web 37

38 Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (RSVZ) Verplichtingen (VOB) Jan Jacobplein Brussel Tel Fax Web Rechtbank van Koophandel Opgeëistenlaan 401 E 9000 Gent (bijgebouw: Oude Schaapsmarkt 22, 9000 Gent) Tel Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap Gelijke Kansen in Vlaanderen Boudewijnlaan Brussel Tel Fax Vzw Toegankelijkheidsbureau Koorstraat Kermt Tel Fax Web Honebel cv Sint-Gorikstraat Brussel Tel Web IFPI Belgium (International Federation of Producers of Phonograms and Videograms) Almaplein 3 b Brussel Tel Web Inningskantoor Sabam Steltloperstraat Gent Tel of Fax Mail [email protected] Web 38

39 Toerisme Vlaanderen Grasmarkt Brussel Tel Fax Web De heer Kurt Desoete Voorzitter gilde gastenkamers Gent Wolterslaan Gent Tel Web Overzichtlijst van ondernemingsloketten De lijst van de 10 erkende ondernemingsloketten (OL) is hieronder beschikbaar. De ondernemingsloketten zijn gerangschikt volgens alfabetische orde. Deze lijst geeft enkel de coördinaten van de maatschappelijke zetel van elk OL weer. ACERTA OL vzw Buro & Design Center Heizel Esplanade Postbus Brussel Web BIZ OL vzw Koningstraat Brussel Web EUNOMIA vzw Kolonel Bourgstraat Brussel Web Formalis vzw Lombardstraat Brussel Web SECUREX OL GO START vzw Genèvestraat Brussel Web 39

40 H.D.P. OL vzw Kruidtuinstraat Brussel Web Het Loket van de Kamers van Koophandel Louisalaan Brussel Web Partena OL vzw Anspachlaan Brussel Web KMO Direct vzw Spastraat Brussel Web UCM OL vzw Adophe Lacomblélaan Brussel Web 3. Nuttige brochures Hoe start je een horecazaak Federatie Ho.Re.Ca Vlaanderen Anspachlaan 111/ Brussel Tel Fax Mail [email protected] Web Gids voor Hygiënepraktijken voor de Horeca Federatie Ho.Re.Ca Vlaanderen Anspachlaan 111/ Brussel Tel Fax Mail [email protected] Web 40

41 Informatiebrochure voor de sector logiesverstrekkende bedrijven Toerisme Vlaanderen Hoteldienst Grasmarkt Brussel Tel Fax Mail Web Informatiebrochure gastenkamers Toerisme Vlaanderen Hoteldienst Grasmarkt Brussel Tel Fax Mail Web 41