Huiselijk en seksueel geweld & Veiligheid

Transcriptie

1 Congres Herken letsel door geweld! 1 oktober 2015 Mijn presentatie Hilde Bakker, adviseur aanpak huiselijk en seksueel geweld Huiselijk en seksueel geweld & Veiligheid Senior adviseur Aanpak 1. Huiselijk geweld 2. Eergerelateerd geweld 3. De stappen van de meldcode bij (vermoedens van) eergerelateerd geweld 9/28/2015 New York Billboard Huiselijk geweld Huiselijk geweld is geweld dat door iemand uit de huiselijke of familiekring van het slachtoffer wordt gepleegd. Partners, ouders, kinderen, andere familieleden en huisvrienden. Ook wel: Geweld in afhankelijkheidsrelaties. Vormen van huiselijk geweld Fysiek geweld Seksueel geweld Verwaarlozing Opsluiten Psychisch geweld Belaging ( stalking ) Moord Fysiek geweld - Slaan Schoppen Van de trap af duwen Sigaretten uitdrukken op de huid Opsluiten Aan de haren trekken Met mes steken. 1

2 Moord en doodslag Seksueel geweld Uiteenlopende vormen van seksueel getinte, ongewenste handelingen Aanranding en verkrachting Incest Genitale verminking Gedwongen prostitutie Verbale seksuele chantage Seksuele intimidatie Omvang huiselijk geweld 45 % alle mannen en vrouwen (18-70 jaar) was ooit slachtoffer Jaarlijks min slachtoffers van ernstig huiselijk geweld a verdachten: 87% man en 13% vrouw Slachtoffers 60% vrouw en 40% man Vrouwen vaker slachtoffer van ernstig en structureel geweld Ruim 1/3 v d slachtoffers geeft aan ook dader te zijn ( bron: Factsheet Huiselijk Geweld; Movisie 2014) De Cirkel van Geweld (Wileman & Wileman 1997) Spanningsopbouw: onenigheid zonder oplossing Wittebroodstijd: wederzijdse afhankelijkheid Terugverdienen en vergeven: a) beloften b) hulpeloosheid c) dreigen Snel opgefokt: controle, angst, onderwerping, aanstekelijke woede Explosie: zelfgenoegzame blinde of gerichte woede Wroeging: schuld, schaamte, rechtvaardiging, bagatelliseren Verwijdering: terugtrekken door slachtoffer 2

3 Soorten gewelddadige partnerrelaties Common couple violence: 1: geestelijk versus lichamelijk geweld 2: lichamelijk en/of geestelijk geweld over en weer Pleger - slachtoffer relatie o.a.: Intimate terrorism Lichamelijke gevolgen huiselijk geweld Stoornissen in de verwerking Bij ernstig huiselijk geweld: o 65% lichamelijk geweld o 8 % seksueel geweld 2 van de 5 slachtoffers lichamelijk letsel 13-15% daarvan heeft blijvend letsel 20 % verslavingsproblemen (vaak eet- en medicijnproblemen) 20 % deed zelfmoordpoging, deels geslaagd PTSS Herbeleving Vermijdingsgedrag Verhoogd prikkelbaar Hoge lijdensdruk Isolement Gemiddeld 21 vrouwen, 13 kinderen en 13 mannen dodelijk slachtoffer ( , politiecijfers) (bron: Factsheet Huiselijk Geweld; Movisie 2014) Eergerelateerd geweld --- werkdefinitie Patriarchaat en eer Eergerelateerd geweld is elke vorm van geestelijke of lichamelijk geweld gepleegd vanuit een collectieve mentaliteit in reactie op een (dreiging van) schending van de eer van een man of een vrouw en daarmee van zijn of haar familie waarvan de buitenwereld op de hoogte is of dreigt te raken (Bureau Beke). Duidelijke morele codes: rol van eer en schaamte Strenge repercussies bij overtredingen Eer van man afhankelijk van gedrag zijn vrouwen Eer vastgesteld door publieke atmosfeer buiten familie Eer onderscheidend karakteristiek voor mannelijkheid Eerverlies is verlies respect voor man in de gemeenschap Eerverlies, schaamte geoorloofd motief voor geweld 3

4 Piramiden van menselijke behoeften Schending familie eer Seksuele eer van vrouw of meisje in geding: Buitenechtelijke seksuele relatie Verlies maagdelijkheid Verkrachting Schaking Verlaten echtgenoot/familie Verzet tegen gearrangeerd huwelijk Hertrouwen Your right 2 choose Bedekken of herstellen (vermeende) eerschending: Naar herkomstland sturen/ontvoeren/achterlaten Verstoten Uithuwelijken (soms zelfs met de verkrachter) Geestelijke druk Slaan Herstel maagdenvlies Gedwongen abortus Gedwongen zelfmoord Moord ( eerwraak ) Verschil met huiselijk geweld Cijfers Eergerelateerd Geweld in Nederland (Geoorloofd) motief: beschermen en herstellen familie eer Intrinsieke motivatie ligt in collectieve, niet in individu Geweld kan plots opvlammen Eer van de familie, niet trots van één man Instemming, medewerking door de familie Geen veilig onderdak bij familie mogelijk Eermoord en ander geweld meestal gepland Dader vaak aangewezen of zelfs gedwongen Meerdere medeplegers Opdrachtgever soms in herkomstland Landelijk Expertise Centrum Politie onderzoekt 500 cases per jaar Daarnaast zeker 500 zaken bij regionale politie Gemiddeld 13 eermoorden per jaar Speciale opvang voor meisjes en jonge vrouwen: 555 clienten tussen Daarnaast vele slachtoffers in vrouwenopvang of bij Veilig Thuis 4

5 De stappen van de meldcode bij (vermoedens van) eergerelateerd geweld Stap 1. In kaart brengen van signalen Feitelijke informatie vastleggen over: Signalen Eventuele gesprekken Acties Besluiten Onderbouwende informatie Aandachtspunten: In gesprek met (jonge) man of vrouw? Hou contact Hou de (informatie)kring klein Wees voorzichtig met sporen Bij acute bedreiging veiligheid: Stappen versnellen Direct contact opnemen deskundige Gebruik van dia's met bronvermelding Stichting LTAK en Movisie Stap 2. Collegiale consultatie en/of advies van Veilig Thuis Stap 3. Gesprek met (potentieel) slachtoffer Advies vragen: Advies deskundige collega op EGG Geen deskundige collega? Advies Veilig Thuis Aanvullende consultatie bij Veilig Thuis Bespreek: Signalen en vervolgstappen Wel of niet in gesprek met (potentieel) slachtoffer Wel een gesprek met (potentieel) slachtoffer: Alleen na oordeel over veiligheid van deskundige Ga in gesprek over signalen en zorgen Wees voorzichtig met sporen Aandachtspunten: Geen gesprek met de ouder(s) in stap 3: Alleen na oordeel over veiligheid van deskundige in gesprek met ouder(s) of familie in stap 5, na het wegen van de veiligheid Geen gesprek met (potentieel) slachtoffer: Onvoldoende veiligheid Onvoldoende vertrouwen en mogelijk uit zicht raken Stap 4. Het wegen van geweld Stap 5. Beslissen: hulp organiseren of melden Laat altijd deskundige Veilig Thuis of politie geweld wegen Laat aard, omvang en dreiging van geweld wegen D.m.v. speciaal risicotaxatie-instrument Volg adviezen op van deskundigen uit stap 4. Expert adviseert over: Wel/niet zelf hulp te bieden, organiseren en/of melden Inzet van hulp, bemiddeling en/of bescherming Contact (potentieel) slachtoffer en/of ouder(s) Informeren (potentieel) slachtoffer over te nemen acties Veiligheidsplan 5

6 MEER INFORMATIE Dank voor jullie aandacht! geweld en: /huwelijksdwang