Preventiegids voor de binnenvaart

Transcriptie

1 8 Preventiegids voor de binnenvaart Een verhaal met diepgang Een uitgave van de Federatie van Onderlinge Verzekeringmaatschappijen in Nederland in samenwerking met: Noord Nederlandsche P & I Club Anker Rechtsbijstand efm Verzekeringen Vereniging Noord-Nederland Oranje Verzekeringen Schepen Onderlinge Nederland

2 Een verhaal met diepgang De discussie over diepgang is niet van de laatste tijd, maar momenteel is deze wel weer bijzonder actueel. Dit komt vooral doordat wij de laatste jaren flink geplaagd worden door lage waterstanden. Een aantal wetenschappers voorspelt zelfs dat de Rijn een meer wisselend karakter van hoog en laag water zal krijgen. Uiteraard spelen ook de steeds grotere schepen en vrachtopbrengst per ton hierbij een belangrijke rol. Iedere ervaren schipper geeft vaak zijn eigen interpretaties over de verantwoorde diepgang en heel menselijk verschillen deze nog al eens van elkaar. Ook per ladingsoort (bulk-, container- of tanklading) zijn er zeer verschillende uitgangspunten. Uit het oogpunt van goed zeemanschap dient echter iedere schipper er voor te zorgen dat zijn schip onder alle omstandigheden zeewaardig is. Indien een schip dieper wordt afgeladen dan in verband met de waterstand mogelijk is, kan het als onzeewaardig worden aangemerkt. Ingeval van schade als gevolg van raken zullen zowel casco- als ladingverzekeraars een onderzoek instellen naar de diepgang van het schip, evenals naar de geldende pegelstanden. Zij zullen dan kopieën van de meetbrief en van de betreffende ladingdocumenten opvragen. Ook P & I-assuradeuren zullen kritisch naar de diepgang kijken, bijvoorbeeld bij milieuvervuiling. Ingeval van averij-grosse (de opzettelijk gemaakte kosten om schip en lading uit een noodsituatie te bevrijden) worden de kosten verdeeld over de belangen van schip en lading. Indien de ladingontvangers er kennis van hebben dat te diep is afgeladen zullen zij weigeren hiervoor een revers te ondertekenen. Zij zullen vervolgens ook weigeren om het ladingaandeel in de averij-grossekosten te betalen. Bij het vervoeren van een kostbare lading kan dit aandeel aanzienlijk zijn en heeft dit dus grote financiële gevolgen. Natuurlijk zijn er veel meer factoren die van invloed zijn op een veilige diepgang, zoals De grootte van het schip De relatieve snelheid van het schip Het overige scheepvaartverkeer De hoogte van het waterpeil De tendens van het waterniveau (vallend of wassend water) De aard van de rivierbodem Wettelijke voorschriften over de toegestane diepgang zijn er niet. Wel zijn er door de overheid richtlijnen gegeven voor een veilige diepgang en streeft men vanaf die kant bij een vastgelegde peilschaal een gegarandeerde vaarwaterdiepte na. Aan de hand van deze door de overheid geadviseerde richtlijnen kunnen betrokkenen dan de diverse zaken beoordelen. Op die manier kan voor een ieder dezelfde maatstaf worden gehanteerd. Deze geadviseerde regelgeving is door het WSA vastgelegd en gepubliceerd in de WESKA. Adviesregels De diepte van de vaargeul op de Rijn moet men aflezen van peilschalen. Vanwege de voortdurende verandering van de rivierbodem door uitschuring of ophoging is het niet mogelijk de peilschalen telkens op het nulpunt te zetten. Deze zouden dan telkens verticaal verschoven moeten worden, wat een ondoenlijke zaak is. Het gaat er dus om, de positie van de rivierbodem ten opzichte van het nulpunt van de peilschalen te kennen. De Centrale Commissie voor de Rijnvaart zorgt hiervoor door met enige regelmaat (om de 10 jaar) een zogeheten overeengekomen lage rivierstand (OLR) vast te stellen. Deze OLR heeft men eind 2002 voor het laatst vastgesteld. De OLR bij een bepaalde peilschaal is de waterstand die optreedt bij de Overeengekomen Lage Afvoer bij deze peilschaal (OLA). Deze OLA is de afvoer die tijdens een langjarige periode over een gemiddelde van twintig dagen per jaar zonder ijsgang niet wordt bereikt. In Nederland streeft Rijkswaterstaat er als vaarwegbeheerder naar om tussen Rotterdam en Lobith tenminste een diepte te handhaven van het vlak van het OLR tot de bodem van 2,50 meter. Voor het meten van de juiste waterstand moet u vervolgens per plaats weten wat de stand van de OLR is ten opzichte van het NAP. Vervolgens moet u per dag de waterstand weten ten opzichte van het NAP. De berekening is dan eenvoudig te maken.

3 In Duitsland is er een soortgelijk vergelijkingsvlak als het OLR. Dit vergelijkingsvlak wordt GLW (Gleichwertiger Wasserstand) genoemd. Het verschil tussen beide vergelijkingsvlakken is dat het OLR over het gehele traject evenwijdig loopt aan de rivierbodem en dit bij het GLW niet het geval is. Op het gehele traject tussen Basel en de Nederlandse grens ligt het GLW telkens verschillend ten opzichte van de rivierbodem. De verdeling is als volgt: Van Basel tot sluis Iffezheim is de GLW tot de rivierbodem minimaal Van sluis Iffezheim tot Budenheim-Niederwalluf minimaal Van Budenheim-Niederwalluf tot St. Goar (km 557,0) minimaal Van St. Goar (km 557,0) tot Koblenz (km 592,20) Van Koblenz (km 592,20) tot de Nederlandse grens minimaal 2,50 m 2,10 m 1,90 m 2,10 m 2,50 m Hierdoor liggen ook de nulpunten van de diverse peilschalen allemaal op verschillende hoogten. Dit betekent dat men met de diverse standen van de peilschalen nog weinig kan doen. Hiervoor moet men de beschikking hebben over de afstand van de diverse 0-punten van de peilschalen tot aan het denkbeeldig vlak van de GLW. Deze afstanden zijn terug te vinden in de WESKA (Europäischer Schiffahrts- und Hafenkalender). Per 1 januari 2005 geeft de WESKA onderstaande pegelstanden aan (GLW/OLR-peilstand), waarbij op het betreffende traject de gegarandeerde vaardiepte kan worden gevaren. Met andere woorden: geeft bijvoorbeeld de peilschaal bij Köln 1,45 m aan, dan mag men ervan uitgaan dat op het betreffende traject een vaargeul aanwezig is met een minimale diepte van 2,50 m. Uiteraard dient men dan nog wel een veilige marge aan te houden (zie verderop). De GLW/OLR-pegelstanden zijn: Rheinfelden (Km 170,00) 1,75 m Koblenz (Km 592,20) 0, m Maxau (Km 362,30) 3,60 m Andernach (Km 613,20) 0,95 m Speyer (Km 400,61) 2,20 m Bonn (Km 654,79) 1,45 m Mannheim (Km 424,90) 1,55 m Köln (Km 688,00) 1,45 m Worms (Km 443,40) 0,65 m Düsseldorf (Km 744,20) 1,05 m Mainz (Km 498,30) 1,70 m Ruhrort (Km 7,60) 2,25 m Oestrich (Km 518,00) 0,85 m Wesel (Km 814,00) 1,55 m Bingen (Km 528,40) 1,00 m Rees (Km 837,40) 1,15 m Kaub (Km 546,20) 0, m Emmerich (Km 851,90) 0, m Met behulp van bovengenoemde peilstand en de streefdiepte voor het betreffende traject is nu de diepte van de vaargeul bij elke willekeurige peilstand te berekenen. Hiervoor kan de volgende formule worden gehanteerd: Diepte = Streefdiepte + (peilschaalstand - GLW/OLR-peilstand) De peilschaalstand is natuurlijk altijd variabel, terwijl de GLW/OLR-peilstand een vast gegeven is die door het WSA is vastgesteld. Voor een veilige vaart is het natuurlijk noodzakelijk dat men niet op de diepte van de vaargeul gaat varen. Men zal een veiligheidsmarge of kielspeling aan moeten houden. Hoeveel deze marge dient te zijn, is niet vastgelegd. Wel wijst Duitse jurisprudentie uit dat een marge van 20 cm acceptabel is bij een zand- of grindbodem, maar dat deze marge van 20 cm beslist onvoldoende is voor bijvoorbeeld een tankschip die op een traject vaart met een rotsachtige bodem. De beoordeling van de marge ligt derhalve bij het goed zeemanschap van de schipper. EEN VERHAAL MET DIEPGANG

4 De Wasserschutzpolizei bemoeit zich in principe niet met de aflaaddiepte indien de ijkmerken van het schip nog zichtbaar zijn. Zodra er zich echter een gronding of andere calamiteit voordoet, wordt de juiste aflaaddiepte wèl gecontroleerd. Stelt men een te geringe marge vast dan wordt de schipper volgens de Duitse rechtspraak bewuste roekeloosheid verweten. Heeft de schipper geen enkele marge in acht genomen, dan wordt dit door de Duitse rechtspraak als misdadig betiteld en zal deze strafrechtelijk worden vervolgd. Voor een ondernemer is het zeer riskant niet de marge volgens de bekende regeling aan te houden. Immers, bij een gronding zullen door de rechter claims, bijvoorbeeld voor oponthoud van de overige scheepvaart of voor milieuschade, zonder meer worden toegewezen. De ervaren schipper heeft vaak een vuistregel in het hoofd, waarmee hij snel kan controleren wat de juiste waterstand is en of hij met zijn diepgang op een bepaald traject kan varen. Met deze vuistregel dient men dan ook de gegarandeerde vaardiepte te weten op een bepaald traject. Op onderstaande tabel is af te lezen is wat de peilstand zou zijn indien men op de vastgestelde streefdiepte zou komen met 0 cm marge en met 20 cm marge op een bepaald traject. De noodzakelijke marge moet een deskundig schipper zelf bepalen. Deze tabel zou dus als basistabel kunnen dienen. Achter de peilschaal-plaatsen met de Rijn Km locaties noemen we de door de overheid nagestreefde gegarandeerde diepgang. De 0 cm marge - kolom is door ons berekend om de vuistregel te hanteren zonder met andere zaken rekening te houden. Men dient derhalve zelf nog de juiste marge te bepalen, waarbij uiteraard rekening moet worden gehouden met andere factoren zoals de grootte van het schip, de relatieve snelheid van het schip, overig scheepvaartverkeer, tendens van het waterniveau en aard van de rivierbodem. Met andere woorden: goed zeemanschap bepaalt de juiste diepgang.

5 Peilplaats Km Streefdiepte 0 cm marge 20 cm marge GLW/OLR- Peilstand Maxau Speyer Mannheim Worms Mainz Budenheim Oestrich Bingen Kaub St. Goar Kaub Koblenz Deutsches Eck Koblenz Andernach Oberwinte Köln Düsseldorf Ruhrort Wesel Emmerich Voor de duidelijkheid volgt hier een aantal voorbeelden met deze basistabel met 20 cm marge. Met behulp van deze tabel kan op eenvoudige wijze de juiste veilige diepgang worden vastgesteld. Indien de pegel van enige dag bij Kaub 175 aangeeft en de schipper heeft besloten om met een marge van 20 cm te varen ten opzichte van de gegarandeerde diepgang, oftewel 90 op de pegel van Kaub (zie tabel), dan mag de maximale diepgang 265 cm zijn, dus 175 (actuele pegel) + 90 ( vuistregel ) = diepgang 265 cm. Hierbij heeft men dan volgens de adviesregels een marge onder de kiel van minimaal 20 cm. Een andere benadering van dit voorbeeld is: de gegarandeerde diepgang bij Kaub is cm bij een pegelstand van 90. Indien de pegel 175 aangeeft krijgt men de volgende berekening: (streefdiepte) (actuele pegel) = (0-peil) = (marge) = diepgang van 265 cm. Ook kan men de diepgang op de volgende wijze berekenen: (streefdiepte) (0-peil) = (actuele pegel) = (marge) = diepgang van 265 cm. Het is zeker niet de bedoeling dat men aan deze berekeningen rechten kan ontlenen. Tevens zal iedere situatie op zich moeten worden beoordeeld. Verder zijn er natuurlijk altijd volop uitzonderingen op de regels en zal iedere schipper zijn eigen praktijk toepassen. Indien deze eigen praktijk getuigt van het eerder genoemde goed zeemanschap is de kans op raken klein en blijven de risico s beperkt. Aan deze brochure is uiterste zorg besteed. De FOV/samenstellers aanvaarden geen aansprakelijkheid voor eventuele onvolkomenheden en/of daaruit voortvloeiende schade. EEN VERHAAL MET DIEPGANG

6 Adressen FEDERATIE VAN ONDERLINGE VERZEKERINGMAATSCHAPPIJEN IN NEDERLAND (FOV) J.F. Kennedylaan 101 Postbus CB Bunnik Telefoon Telefax Internet Contactpersoon: mr. H.M. van Voorst-ter Hoeve NOORD NEDERLANDSCHE P & I CLUB (NNPC) Erasmuslaan PG Haren (Gr.) Telefoon Telefax [email protected] Internet Contactpersoon: mr. R.W.J. Beets ANKER RECHTSBIJSTAND Paterswoldseweg 812 Postbus KA Groningen Telefoon Telefax [email protected] Internet Contactpersoon: mr. L.S. Terpstra efm ONDERLINGE SCHEPEN VERZEKERING U.A. Blankenstein 150 Postbus AH Meppel Telefoon Telefax [email protected] Internet Contactpersoon: J. Visscher VERENIGING NOORD NEDERLAND U.A. ONDERLINGE VERZEKERING VAN SCHEPEN Postbus AC Heerenveen Telefoon Telefax [email protected] Internet Contactpersoon: H. de Jonge SCHEPEN ONDERLINGE NEDERLAND U.A. Schweitzerlaan 4 Postbus KB Groningen Telefoon Telefax Boelewerf VE Ridderkerk Telefoon Telefax [email protected] Internet Contactpersoon: A.G. Jansma ORANJE VERZEKERINGEN ONDERLINGE VERZEKERING VAN SCHEPEN Paterswoldseweg BM Groningen Postbus AH Groningen Telefoon Telefax Scheepmakerij 340 Postbus AB Zwijndrecht Telefoon Telefax [email protected] Internet Contactpersoon: R.J. Tempelaars Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt, op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de FOV. december 2005 EEN VERHAAL MET DIEPGANG