b,^.c/ -í w-t S t><-h.scl

Transcriptie

1 Z g AUG Z0lt C \/f2 b,^.c/ -í w-t S t><-h.scl Inspectie vn het Onderwijs Ministerie v n 0nderwíjs, Cultuur en Wetenschp > Retourdres Postbus AB Tilburg OPTIMUS stichting ktholiek, protestnts-christelijk en interconfessioneel primir onderwijs Postbus AH CUIJK Dtum 28 ugustus 2014 Betreft nbieding definitief rpport stelselonderzoek Loctiê Tilburg Spoorln 420 Postbus AB Tilburg nl Contct r (088) F (088) s0 nl Onze referentie / L4V U /48348/CM Bijlge(n) definitief rpport vn het stelselonderzoek 2Ot3-20 t4 Gecht bestuur, Hierbij ontvngt u het definitieve rpport vn het stelselonderzoek op Specile School voor Bsisonderwijs Het Bken op 14 pril 2014 voor het Onderwijsverslg 2OI3-2O14. De inspectie gt ervn uit dt u de betreffende school en de medezeggenschpsrd direct op de hoogte stelt vn dit rpport. Het conceptrpport is nr nleiding vn de rectie vn de school ngepst. In mijn e-mil n de directie d.d. 15 juli 2014 heb ik mijn rectie verdertoegelicht. Vier werkweken n de dgtekening vn deze brief wordt het rpport vn het onderzoek in het kder vn het Onderwijsverslg openbr gemkt. Mocht u het niet eens zijn met het definitieve rpport, dn kunt u binnen deze vier werkweken uw zienswijze schriftelijk n de inspectie kenbr mken. Uw zienswijze wordt dn ls extr hoofdstuk n het rpport toegevoegd. Met vriendelijke groet, ED4 AO726/2 Pgin 1 vn 1

2 Inspectie vn het Onderwijs Ministerie vn?nderwíjs, Cultuur en Wetenschp RAPPORT VAN BEVINDINGEN STELSELONDERZOEK 20L3-20L4 Specile School voor Bsisonderwijs Het Bken Plts BRIN nummer Onderzoeksnummer Dtum onderzoek Dtum vststelling Oss 14VUlC pril ugustus 2014

3 INHOUDSOPGAVE INLEIDING...5 BEVINDINGEN conclusie BI]I.AGEIOORDELEN...15 Pgin 3 vn 17

4 1 INLEIDING Op 14 pril 2014 heeft de inspectie Specile School voor Bsisonderwijs Het Bken bezocht in het kder vn een lndelijk stelselonderzoek nr de stt vn het primir onderwijs in Nederlnd. Het doel vn dit onderzoek is het verzmelen vn informtie over een ntl indictoren, wrover de inspectie rpporteert in het Onderwijsverslg 2OL3-2O14. Deze indictoren hebben betrekking op de opbrengsten, het onderwijsleerproces, de zorg en begeleiding en de kwliteitszorg. Conform de uitgngspunten vn het progrmmtisch hndhven is tevens stndrd gecontroleerd of de school voldoet n beplde wettel ij ke voorschriften, w ronder de ond erwij stijd. Bijlge 1 bij dit rpport bevt een overzicht vn de indictoren en de bevindingen vn de inspectie drover. De bevindingen uit het stelselonderzoek worden gebruikt om te bezien of het reeds n de school toegekende bsisrrngement kn worden gehndhfd. Eventueel geconstteerde tekortkomingen worden betrokken bij de eerstvolgende risiconlyse. Onderzoeksopzet Het onderzoek bestond uit de volgende ctiviteiten:. Een controle vn de nwezigheid vn de schoolgids en het schoolpln bij de inspectie.. Een toets op de nwezigheid vn informtie over enkele wettelijk verplichte onderdelen in de schoolgids en het schoolpln.. Een controle op de onderwijstijd die de school heeft geplnd.. Onderzoek en nlyse vn jrdocumenten en ndere documenten en gegevens over de school die bij de inspectie nwezig zijn.. Schoolbezoek,wrbij: " schooldocumenten,hndelingsplnnenengroepsplnnenzijn bestudeerd; " in een ntl groepen de onderwijsprktijk is geobserveerd door het bijwonen vn lessen Nederlndse tl en rekenen en wiskunde. Deze lesbezoeken vonden plts in de groepen L/2, 3, 4/5, 6,7, 8',. gesprekken met de directie, de intern begeleiders en met lerren zijn gevoerd;. een eindgesprek met de directie en een vertegenwoordiging vn het bestuur, n floop vn het schoolbezoek is gevoerd. Pgin 5 vn 17

5 Toezichtkder De inspectie heeft zich bij hr onderzoek onder ndere gebseerd op het Toezichtkder polvo 2012 en de notitie Anlyse en wrderingen vn opbrengsten primir onderwijs. Beide documenten zijn te vinden op nl. Opbouw rpport In hoofdstuk 2 vn dit rpport beschrijft de inspectie de bevindingen die uit hr onderzoek op Specile School voor Bsisonderwijs Het Bken nr voren zijn gekomen. Bij de geconstteerde verbeterpunten is tevens een onderbouwing opgenomen. In hoofdstuk 3 volgt de conclusie. Bijlge 1 vn dit rpport bevt een overzicht vn de bij dit onderzoek gebruike indictoren en de bevindingen vn de inspectie drover. Pgin 6 vn 17

6 2 BEVIN DI NGEN Algemeen beeld Uit het overzicht in bijlge 1 vlt op te mken dt op Specile School voor Bsisonderwijs Het Bken de kwliteit vn het onderwijs op een groot ntl onderzochte indictoren op orde is. Enkele indictoren in het onderwijsleerproces, zorg en begeleiding en de kwliteitszorg zijn verbeterpunten. Toelichting De inspectie vn het onderwijs is op dit moment nog niet in stt om op bsis vn de uitstroomgegevens/eindresultten te beoordelen of de leeropbrengsten op schoolniveu overeenstemmen met de mogelijkheden vn de leerlingenpopultie. Zij geeft dn ook nu nog geen oordeel over de resultten vn de school. Wel heeft zij op bsis vn de eindresultten vn de schoolverlters zich een beeld gevormd vn deze opbrengsten. De onderstnde uitsprken moeten echter met de nodige voorzichtigheid bekeken worden, omdt een onderzoek nr de normen voor opbrengsten in het specil bsisonderwijs nog niet fgerond is. De eindopbrengsten vn 2O12, 2013 en 2014 lijken vn voldoende niveu. Voor begrijpend lezen en rekenen en wiskunde lsook het technisch lezen dt gericht is op teksten (AVI) lijken de resultten op het niveu te liggen met wt gemiddeld genomen verwcht kn worden vn scholen met een vergelijkbre leerlingenpopultie qu cognitieve cpciteiten. Voldoende resultten op het technisch lezen vn losse woorden (DMT) lijken niet behld te zijn in de fgelopen drie jren. De tegenvllende (lge) resultten bij het technisch lezen vn losse woorden schrijft de school toe n de leerlingkenmerken en n het onvoldoende oefenen vn het technisch leesnbod. Om die reden heeft de school het rce-lezen ingevoerd en verlengt ze de leestijd. Deze mtregelen mken deel uit vn het tlleesbeleid om de leesopbrengsten te verhogen. De kwliteit vn het primire proces is vn voldoende niveu (nbod, tijd, pedgogisch en didctisch hndelen, fstemming, socile veiligheid, ctief burgerschp). Toch vrgt de kwliteit vn het (eigentijds) didctisch hndelen vn lerren nog om een (extr) kwliteitsslg. Dit betreft het onderwijzen in denk- en leerstrtegieën, het geven vn feedbck en het toepssen vn verschillende werkvormen, De wijze wrop de school zorg en begeleiding inhoud geeft, drgt eveneens bij n de kwliteit vn het primire proces. Dit geldt ook voor de kwliteit vn de ontwikkelingsperspectieven die ls voldoende is beoordeeld. Pgin 7 vn 17

7 Dr tegenover stn enkele indictoren die nog verbetering behoeven. Dit betreft het nbod (2.4), de nlyse (7.2 en 8.2), de evlutie vn de opbrengsten (9.2) en de evlutie vn het het onderwijsleerproces (9.3). Sinds de directiewisseling in het schooljr 2Ol3-2O14 heeft SBO Het Bken nieuwe impulsen gegeven n de schoolontwikkeling. SBO Het Bken ressorteert nu onder een nieuw bevoegd gezg. Het huidig mngement heeft een nieuwe koers uitgezet in hr Koerspln. Volgens de mening vn de lerren wordt deze koers door hen gedrgen en voelen ze zich drbij voldoende ondersteund door de schoolleiding. Het mngement en de lerren geven n trots te zijn dt zij smen, vnuit een grote betrokkenheid en motivtie, de verbeteropdrchten oppkken en neerzetten in een korte tijd. Het onderwijs in de groepen Hoewel het voor de leerlingen mogelijk is zich de kerndoelen tot en met groep cht eigen te mken, stn de kerndoelen bij begrijpend lezen onder druk. Dit ltste komt mede, doordt er onder lerren geen eenduidige lijn is in het nbieden vn de begrijpend leesstof. Een verbeterpunt betreft indictor 2.4. Een specile school voor bsisonderwijs kent weliswr geen leerlingen wr n een leerlingengewicht is toegekend, mr de school geeft n dt een substntieel deel vn hun leerlingen een tlchterstnd heeft. Toch blijft het structureel reliseren vn de woordenschtontwikkeling en de spreek- en luistervrdigheid chter bij de overige domeinen vn de Nederlndse tl. Ook de inrichting vn een tlrijke (speel)leeromgeving kn nog n kwliteit winnen. Zo'n tlrijke omgeving kenmerkt zich nmelijk door ruimtes, dusdnig ingericht, dt leerlingen uitgedgd worden om tl te gebruiken en tegelijkertijd ondersteund worden bij het tlgebruik. Verder dient de school een grote(re) plts in te ruimen voor het expliciet nleren vn woordkennis, woordrelties en woordleerstrtegieën. Een substntiële plts in het tlprogrmm voor spreek- en luistervrdigheid betekent verder dt mondeling onderwijs een in de onderwijsctiviteiten herkenbre plts inneemt, met ls kenmerk dt leerlingen veel spreekruimte krijgen. En dt gebeurt nog niet structureel schoolbreed in de groepen vn SBO Het Bken. Het is nog voorl de lerr die het meest n het woord is. Pgin 8 vn 17

8 In de groepen is de kwliteit vn het didctisch hndelen over het lgemeen voldoende vn niveu. De lerren leggen duidelijk uit, orgniseren de lessen efficiënt en houden de leerlingen voldoende bij de tk betrokken. De structuur in de onderwijsctiviteiten is dn ook in hoge mte ngetroffen. Er is zodoende rust en orde in de groepen. De lerren kunnen de leerlingen nog wel ctiever betrekken bij het onderwijs door onder ndere meer vritie te bieden in de werkvormen. luist dr wr leerlingen minder beschikken over een ctieve leerhouding (uit zichzelf), kunnen lerren zich meer inspnnen om de leerlingen ctiever te betrekken bij hun eigen denk- en leerproces. De school besteedt ook veel ndcht n het pedgogisch hndelen. Zo weten leerlingen n welke (gedrgs) fsprken ze moeten houden en benderen de lerren ze respectvol, ook wnneer leerlingen zich dr niet n (kunnen) houden. Het hebben vn een veilig schoolklimt stt hoog in het vndel vn SBO Het Bken. Zij hnteren een tweejrlijkse vrgenlijst om inzicht te krijgen in de veiligheidsbeleving vn het personeel en de leerlingen. Er is ook een veiligheidspln met procedures om incidenten te voorkomen en f te hndelen. De school registreert de incidenten, zowel op fysiek gebied ls op de socile veiligheid. De lerren stemmen hun pedgogisch en didctisch hndelen op de onderwijsbehoeften vn de leerlingen f. Het ontwikkelingsperspectief en het individueel pln nemen dr een centrle plek in. In het groepspln stellen de lerren de leerinhouden en de verwerkingsopdrchten vst voor de individuele en de subgroepjes leerlingen. Ook blijkt dt de school de onderwijstijd zo nodig verlengt. Het fstemmen vn de instructie blijft echter nog een verbeterpunt (6.2). Het werken met niveugroepen en het verlengen vn de instructietijd lleen biedt op zich geen enkele grntie voor de fgestemde instructie. Voor een dequt instructiegedrg is er meer voor nodig. Zo ondersteunt de nlyse (7.2) de beslissing of een nvullende npk nodig is. Het doel vn deze leerhulp is het voorkomen dt leerlingen uitvllen of verder chterstnd oplopen. De lerren controleren weliswr of leerlingen de leerstof beheersen, mr te vk blijken zij (ntoonbr en schoolbreed) de toetsgegevens niet te nlyseren op de consequenties voor hun instructiegedrg. Er zijn hierover geen concrete fsprken gemk. Dit kn mede verklren wrom de lerren geen structurele (individuele en groeps)nlyses vn de methode gebonden toetsen hebben kunnen ntonen in hun (groeps)dministrtie. De kwliteit vn het volgen en vervolgens nlyseren Pgin 9 vn 17

9 ten behoeve vn het didctisch hndelen kn om die redenen nog verbeterd worden (7.2). Ook het geven vn inhoudelijke feedbck (in de richting vn de zone vn de nste ontwikkeling) is een verbeterpunt. Feedbck ondersteunt het leer- en ontwikkelingsproces vn de leerlingen. Voorwrde is wel dt de lerren over eigentijdse didctische inzichten beschikken. De feedbck richt zich nu in hoofdzk op het resultt vn de opdrcht of op het ntwoord. Voor het volgen vn de brede ontwikkeling vn het jonge (risico) kind (7.1) heeft de school onlngs een gestndrdiseerd instrumentrium ingevoerd. De std is gemkt. De school zl het systemtisch volgen vn de ontwikkeling vn leerlingen n de hnd vn dit observtie-instrumentrium nog verder dienen uit te werken, zowel in het schoolbeleid ls in de prktijk. De school biedt leerlingen die het nodig hebben extr zorg. De lerren en de intern begeleiding signleren reeds vroegtijdig of en welke leerlingen extr zorg nodig hebben. De lerren voeren de zorg plnmtig uit, zols blijkt uit de nwezige (geëvlueerde) zorgdocumenten, de lesobservties en de toelichting drop. Er Ís een cyclus vn drie besprekingen. Zo bespreekt de school, in een grote groepsbespreking, twee keer per jr (n de niet-gebonden toetsenperiode), de resultten vn de toetsen en bekijken de temleden de individuele ontwikkeling vn de leerlingen. Afsprken die druit voortkomen legt de school vst. Drnst lopen de lerren smen met de intern begeleider een ntl zken n in de kleine groepsbespreking: de groepsplnnen, de methode gebonden toetsen, de nlyses vn de toetsen, de zorgniveus en de leerlingenkenmerken. Deze ltste onderdelen stelt de school twee keer per schooljr bij. De school evlueert dn ook in voldoende mte de effecten vn de zorg. De dgplnning kn echter nog een grotere sleutelrol vervullen, ls het gt om de gereliseerde leerhulp en wt dt vervolgens voor consequenties heeft voor het (korte termijn) hndelen. Om de leerhulp te optimliseren streeft de school er nr om lerren didctisch verder te professionliseren. De school wil zodoende bereiken, dt de lerren de leerstof en hun hndelen concreter lten nsluiten bij de leerdoelen uit de gekozen leerlijn (plnnend nbod) in plts vn het behndelen vn de leerstof ls doel te stellen (volgend nbod). Het binnenkort ingevoerd leerlingvolgsysteem voor het sbo geeft de lerren strks meer mogelijkheden, zo is de mening vn de school. Pgin 10 vn 17

10 Een verbeterpunt betreft het beplen vn de rd vn het probleem, wnneer de doelstellingen uit het ontwikkelingsperspectief en het groepspln niet worden behld. Uit de globle probleemstelling en de toelichting drop is niet ltijd op te mken wt de chterliggende oorzk is vn de chterstnd of verder gnde chteruitgng (8.2). Kwliteitszorg De kwliteit vn vier vn de zes onderzochte indictoren is gereliseerd. De school licht hr documenten ten behoeve vn de kwliteitszorg helder toe en toont n dt zij de specifieke onderwijsbehoeften vn hr leerlingen kent en wt dt vervolgens voor de school betekent. De inspectie wrdeert de indictor (9.1) in hoge mte. De beleidsconsequenties komen onder ndere tot uiting in de verbeterctiviteiten en het overbruggingspln. Het huidige overbruggingspln, ls onderdeel vn het schoolpln, loopt vn 2014 tot ugustus De schoolleiding en het bevoegd gezg stellen vervolgens het nieuwe schoolpln op, zodt de schoolplnperiode vn SBO Het Bken nsluit bij de overige scholen vn Optimus. De verbeterpunten liggen op het terrein vn het vlide en cyclisch evlueren vn de indictoren 9.2 (resultten) en het onderwijsleerproces (9.3). De'ktern opbrengsten'is een eerste nzet en bevt nu voorl nog de procedures. De kwliteitsbevindingen en de beleidsconsequenties die uit de verschillende evluties voortvloeien, kn de school op dit moment nog niet ntonen. Wel reflecteren het mngement en de werkgroepen de voortgng vn de schoof ontwikkeling met de temleden, de ouders en het bevoegd gezg. De school schenk voldoende ndcht n mogelijke risico's in de socile context vn de school en de opvttingen en uitingen vn leerlingen op het terrein vn ctief burgerschp en socile integrtie. Wel wijst de inspectie er op dt de evlutie vn de resultten vn het onderwijs in burgerschp verdere uitwerking behoeft. Pgin 11 vn L7

11 3 CONCLUSIE Kwliteit De inspectie concludeert dt de ondenvijskwliteit op SBO Het Bken op een ntl vn de onderzochte onderdelen verbeterd kn worden. De inspectie hndhft het reeds toegekende bsisrrngement. De bevindingen zullen worden betrokken bij de eerswolgende risiconlyse, wrbij opnieuw de vrg n de orde is of het toezichtrrngement eventueel moet worden ngepst. Nleving De inspectie concludeert tevens dt er geen tekortkomingen zijn in de nleving vn de wettelijke voorschriften die zijn gecontroleerd. Pgin 13 vn 17

12 BIJLAGE 1 OORDELEN In onderstnde tbellen vermeldt de inspectie welke indictoren in dit onderzoek zijn betrokken en tot welke bevindingen het onderzoek heeft geleid. De nummering in de tbellen verwijst nr het volledige wrderingskder primir onderwijs Indictoren die bij een kwliteitsonderzoek de doorslg geven of een school (zeer) zwk is, de zogeheten normindictoren, zijn gemrkeerd met een sterisk. Voor een overzicht vn lle normindictoren zie het Toezichtkder polvo 2OL2 op De bevindingen zijn weergegeven in de vorm vn een score. De score geeft n in welke mte de betreffende indictor gereliseerd is. Legend: slecht onvoldoende voldoende goed niet te beoordelen (lleen bij opbrengsten) In verbnd met het progrmmtisch hndhven heeft de inspectie drnst enkele controles uitgevoerd op beplde wettelijke voorschriften. Of de school wel of niet voldoet n deze wettelijke vereisten wordt tot uitdrukking gebrcht met de score 'i' of 'nee'. 1.1* (SBO) De resultten vn de leerlingen n het eind vn de specile bsisschool liggen ten minste op het niveu dt op grond vn de kenmerken vn de leerlingenpopultie mg worden verwcht, 2,1* Bij de ngeboden leerinhouden voor Nederlndse tl en rekenen en wiskunde betrekt de school lle kerndoelen ls te bereiken doelstellingen. 2,2* De leerinhouden voor Nederlndse tl en voor rekenen en wiskunde worden n voldoende leerlingen ngeboden tot en met het niveu vn leerjr 8. 2,3 De leerinhouden in de verschillende leerjren sluiten op elkr n, 2.4* De school met een substntieel ntl leerlingen met een leerlinggewicht biedt bij Nederlndse tl leerinhouden n die pssen bij de onderwijsbehoeften vn leerlingen met een tlchterstnd. Pgin 15 vn 17

13 Leerstofnbod I De school heeft een nbod gericht op bevordering vn ctief burgerschp en socile integrtie met inbegrip vn het overdrgen vn kennis over en kennismking met de diversiteit in de smenlevinq. Titd I De lerren mken efficiënt gebruik vn de geplnde onderwustijd. Schoolkllmt De school heeft inzicht in de veiligheidsbeleving vn leerlingen en personeel en in de incidenten die zich op het gebied vn socile veiligheid op de school voordoen. 4.5 De school heeft een veiligheidsbeleid gericht op het voorkomen vn incidenten in en om de school. 4.6 De school heeft een veiligheidsbeleid gericht op de fhndeling vn incidenten in en om de school. Didctlsch hndelen I * De lerren geven duidelijke uitleg vn de leerstof. o 5.2* De lerren reliseren een tkgerichte werksfeer, 5.3x De leerlingen zijn ctief betrokken bij de onderwijsctiviteiten. o AÍstemmlng De lerren stemmen de ngeboden leerinhouden f op verschillen in ontwikkeling tussen de leerlingen, I 6.2 De lerren stemmen de instructie f op verschillen in ontwikkeling tussen de leerlingen, 6.3 De lerren stemmen de verwerkingsopdrchten f op verschillen in ontwikkeling tussen de leerlingen, 6,4 De lerren stemmen de onderwijstijd f op verschillen in ontwikkeling tussen de leerlingen. o Begeleldlng L* De school gebruikt een smenhngend systeem vn genormeerde instrumenten en procedures voor het volgen vn de prestties en de ontwikkeling vn de leerlingen. 7.2 De lerren volgen en nlyseren systemtisch de voortgng in de ontwikkeling vn de leerlingen, 7.3* (SBO) De school stelt bij pltsing voor iedere leerling een ontwikkelingsperspectief vst. Pgin 16 vn 17

14 7.4* (SBO) De school volgt of de leerlingen zich ontwikkelen conform het ontwikkelingsperspectief en mkt nr nleiding hiervn beredeneerde keuzen. De school signleert vroegtijdig welke leerlingen zorg nodig hebben. 8.2 Op bsis vn een nlyse vn de verzmelde gegevens beplt de school de rd vn de zorg voor de zorgleerlingen. 8,3* De school voert de zorg plnmtig uit, 8.4 De school evlueert regelmtig de effecten vn de zorg. 9.1 De school heeft inzicht in de onderwijsbehoeften vn hr leerlingenpopultie. 9.2 De school evlueert jrlijks de resultten vn de leerlingen. 9.3 De school evlueert regelmtig het onderwijsleerproces. 9.4 De school werkt plnmtig n verbeterctiviteiten. 9.5 De school borgt de kwliteit vn het onderwijsleerproces. 9.6 De school verntwoordt zich n belnghebbenden over de gereliseerde onderwijskwliteit. 9,7 De school drgt zorg voor de kwliteit vn het onderwijs gericht op bevordering vn ctief burgerschp en socile integrtie, met inbegrip vn het overdrgen vn kennis over en kennismking met de diversiteit vn de smenleving, o De inspectie is in het bezit gesteld vn de geldende schoolgids (rt. 16, lid 2 en 3, WPO). De inspectie is in het bezit gesteld vn het geldende schoolpln (rt. 16, lid 1 en 3, WPO). Er is voldoende onderwijstijd geprogrmmeerd om te kunnen voldoen n de drvoor gestelde minim (rt. 8, lid 7 onder b, wpo). Er is mximl zevenml een onvolledige schoolweek geprogrmmeerd voor de groepen 3 Vm 8 (Éikel 8,lid 7 onder b, wpo). Pgin 17 vn 17