Is het oog verkeerd ontworpen?
|
|
|
- Ferdinand Beckers
- 10 jaren geleden
- Aantal bezoeken:
Transcriptie
1 Is het oog verkeerd ontworpen? bron: 22 juni 2010 Inleiding Dit artikel gaat maar over één gedeelte van het oog van de mens. We hebben het hier niet over het functioneren van het hele oog. Bijvoorbeeld over de werking van de lens zodat we altijd scherp blijven zien. Of over de pupil die de licht hoeveelheid voor het oog regelt, zodat we overdag als de zon schijnt alles kunnen bekijken, maar er ook voor zorgt dat we dingen kunnen zien als het s avonds donker wordt. Of over de samenwerking tussen de twee ogen zodat we diepte zien. Dit artikel gaat over het netvlies wat ongeveer 0,3 mm dik is en waar de staafjes en kegeltjes in zitten. De lichtgevoelige cellen die het opvallende licht omzetten in zenuwsignalen richting de hersenen. Het gaat daarbij wel om een fors aantal. Gemiddeld zitten er in het oog van de mens 100 miljoen staafjes en 6 miljoen kegeltjes. De staafjes die licht en donker aangeven en de kegeltjes die de verschillende kleuren duidelijk maken Netvlies achterstevoren bedraad Al enige tijd wordt er door verschillende mensen beweerd dat ons oog verkeerd ontworpen is. Zij baseren dat op het feit dat de zenuwdraden van de lichtgevoelige cellen weer naar voren lopen waar het licht vandaan komt en niet naar achteren zoals bij een digitale camera. Dat zou volgens hen namelijk het meest logische zijn. Richard Dawkins schrijft in zijn bekende boek, The Blind Watchmaker (de Blinde Horlogemaker) hierover het volgende: Elke ingenieur zou aannemen dat de lichtgevoelige cellen naar het licht gericht zouden zijn. En dat de zenuwdraden via de achterzijde naar de hersenen leiden. Hij zou lachen bij het idee om de fotocellen juist van het licht af te richtten, met de bedrading die juist aan de kant loopt waar het licht binnenkomt. Maar dit is precies het geval bij de netvliezen van alle gewervelden. Elke lichtgevoelige cel heeft zijn zenuwdraden liggen aan de kant waar het licht vandaan komt. De zenuwen lopen over het oppervlak van het netvlies naar de blinde vlek, waar ze via een gat in het netvlies de oogzenuw vormen die naar de hersenen gaat. Dit betekent dat het licht niet ongehinderd doorgang heeft tot de lichtgevoelige cellen maar eerst een oerwoud van verbindende draden moet passeren. Dawkins schrijft dan nog: Dit gaat tegen het gevoel van elke weldenkende ingenieur in. Ik kan niet de exacte verklaring geven van deze vreemde stand van zaken. De tijd van de evolutie van het oog is al zo lang geleden. Theologie tegenover wetenschap Bij al de discussies dat creationisten verweten worden dat ze theologie in plaats van wetenschap gebruiken, is het opmerkelijk dat Dawkins hier een theologisch in plaats van een wetenschappelijk argument gebruikt! Dawkins beweert namelijk dat een ontwerper nooit iets dergelijks zou ontwerpen. Dit zegt hij in plaats van dat hij uitlegt dat evolutie die achterstevoren gekeerde draden kan verklaren. Daarbij geeft hij uiteindelijk wel toe dat hij er geen evolutionistisch verklaring van kan geven.
2 Oog specialisten werpen licht op de zaak Oog specialisten, mensen die gespecialiseerd zijn in de bouw en ziekten van het oog, hebben Dawkins claim al verschillende keren weerlegd. Dr Marshall, Lector Oogwetenschap in Glasgow, stelde in antwoord op Dawkins het volgende: Het idee dat het oog aan de verkeerde kant is bedraad, komt voort uit een gebrek aan kennis van de oog functie en de anatomie van het oog. Dr Marshall legt uit dat de zenuwen niet achter het oog geleid konden worden, omdat die ruimte nodig is voor het vaatvlies, dat de rijke doorbloeding verschaft voor het zeer metabolisch actieve Netvlies Pigment Epiteel (NPE). Dit is noodzakelijk om fotoreceptoren te regenereren en overtollige warmte te absorberen. Het is dus noodzakelijk voor de zenuwen om voorlangs te lopen. Het is belangrijk om te beseffen dat er bij het superieure ontwerp van Dawkins met de zenuwen achter de lichtgevoelige cellen er het volgende zal gebeuren: Tekening van de verschillende lagen van het netvlies 1. Als het vaatvlies aan de voorzijde van het netvlies zou liggen zou het ontwerp beslist niet werken omdat het vaatvlies ondoorzichtig is door de rode bloedcellen. Vergelijk het met een oogbloeding. 2. Als de lichtgevoelige cellen van het netvlies geen contact met het vaatvlies zouden hebben en daardoor niet gevoed zouden worden door bloed uit het vaatvlies dan zouden de lichtgevoelige cellen zich maar heel langzaam kunnen regenereren. Dit zou bijvoorbeeld betekenen als we met flitslicht gefotografeerd zijn dat het maanden zou duren voordat je weer goed zou kunnen zien. 3. Als er geen contact met het vaatvlies zou zijn dan zou de overtollige warmte ook niet afgevoerd kunnen worden. Zo zou het netvlies te warm worden. Oog werkt prima Blijkbaar is de omgekeerde bedrading noodzakelijk voor het goed functioneren van de ogen van gewervelden. Dit in tegenstelling tot wat evolutionisten claimen als de correcte bedrading. Merk op dat de claim van de evolutionisten wordt ondergraven door hun eigen beoordeling van inktvis ogen. Inktvis ogen die volgens evolutionisten ondanks hun correcte bedrading minder goed kunnen zien dan de ogen van gewervelden. Aardig is ook dat van iemand met een uitstekend gezichtsvermogen wordt gezegd dat hij haviksogen heeft. En haviken hebben ook ogen die achterstevoren bedraad zijn. Niemand zal zeggen dat iemand ogen als een inktvis heeft. Het uitmuntende gezichtsvermogen dat deze ogen met hun zogenaamde verkeerde bedrading hebben maakt Dawkins stellingname absurd. Zeker als iets goed werkt is het ongepast om te klagen over zogenaamde ontwerpfouten. Het is trouwens interessant om te weten dat nog maar kort geleden een precieze verklaring voor de prima werking van het oog werd ontdekt. Dat was pas in Dit zal hierna verteld worden.
3 Optische vezel Dawkins claim dat de zenuwen het licht belemmeren is ontkracht door recent onderzoek van wetenschappers van de Universiteit van Leipzig. Zij toonden aan dat het oog van gewervelden een ingenieuze eigenschap heeft dat zelfs het geringste nadeel van zenuwen vóór de lichtgevoelige cellen overwint. Het blijkt namelijk dat achter in het oog, in het netvlies zogenaamde Mùller cellen het licht opvangen en bundelen en via een soort optische vezels door het zenuwnetwerk leiden naar de lichtgevoelige cellen. Die lichtgevoelige cellen zijn de kegeltjes en de staafjes. Elke kegel cel die de kleur detecteert en goed werkt in helder licht heeft één Müllercel die het licht tot de kegel leidt. Bij de staafjes die erg gevoelig zijn voor licht kunnen meerdere staafjes gebruik maken van één dezelfde Müller cel. De Müller cellen werken bijna precies hetzelfde als een optische vezel (optic fiber plate), die door optische wetenschappers gebruikt wordt om zonder gebruik van een lens een beeld met slechts weinig vervorming over te brengen. De Müller cellen in het netvlies van gewervelden hebben precies de goede brekingsindex voor beeldoverdracht met minimale vervorming en verlies van licht. De Müller cellen presteren zelfs beter dan optische vezels, omdat zij trechtervormig zijn, waardoor er meer licht voor de receptoren wordt verzameld. De brede ingangen van de Müller cellen bedekken het hele oppervlakte van het netvlies en verzamelen zo de maximale hoeveelheid licht. Door de trechtervormige constructie van de Müller cellen wordt maar 20 % van de ruimte van netvlies in beslag genomen. De rest van de ruimte is daardoor beschikbaar voor de zenuwen. A Reichenbach, één van de leden van het onderzoeksteam merkte het volgende op: De natuur is zo ingenieus. Dit betekent dat er genoeg ruimte in het oog is voor alle neuronen (zenuwcellen) en synapsen enzovoort. Maar evengoed kunnen de Müller cellen het licht maximaal opvangen en doorgeven. Later onderzoek gaf nog weer nieuwe ontdekkingen over de Müller cellen te zien: Behalve dat de Muller cellen het licht zonder vervorming doorgeven doen ze nog meer. Ze zorgen voor een scherper beeld omdat ze strooilicht afkomstig van de lens niet doorlaten. Ze filteren het licht met een schadelijk golflengte er uit zodat er geen schade aan het netvlies ontstaat. Conclusie Niet alleen de omgekeerde bedrading van onze ogen is een goed ontwerp dat nodig is voor het juist functioneren. De Müller cellen bestaan uit een ingenieuze trechtervormige optische vezel. Het oog van de gewervelden heeft dus het voordeel van een prima bloedvoorziening achter de receptoren zonder het nadeel dat zenuwen het licht blokkeren. In tegenstelling tot Dawkins slecht gefundeerde scheldwoorden wijst zo n bijzondere samenwerking tussen de verschillende onderdelen er duidelijk op dat er juist een Meester Ontwerper is.
4 Wanneer je in verschillende boeken de plaatjes van het netvlies bekijkt merk je dat er een groot verschil is tussen de diverse tekeningen. Aan de hand van het onderzoek van afgelopen jaren en de ontdekkingen die daarbij zijn gedaan blijkt het dat sommige tekeningen onjuist zijn. Daarbij lijkt het wenselijk dat tekeningen van het netvlies soms ingrijpend worden herzien. Hierbij zou het mooi zijn als Dawkins zijn visie aan de hand van vele informatie en kennis die er van het oog is, zou bijstellen. Het kenmerk van een goede wetenschapper is toch dat hij eventuele aanname s en theorieën bijstelt als er nieuwe feiten openbaar komen die een bepaalde stellingname weerleggen? Müller cellen in het netvlies van het oog werken als optische vezels. De hoogte van dit plaatje is in werkelijkheid maar 0,3 millimeter! De bovenkant is de kant waar het licht vandaan komt. Bovenaan zie je trechter vorm. Onderaan valt het licht op de staafjes en kegeltjes.
5 Informatie Het oorspronkelijke artikel is geschreven door Jonathan Sarfati. Dit artikel werd gepubliceerd via internet op 21 augustus Zie voor de originele Engelse tekst: Het artikel was daarna ook te lezen in het blad Creation vol 31 numer 1, december Een Nederlandse vertaling daarvan is te vinden op: Ook op 27 mei 2010 was op de website van Creation weer een artikel hierover met nieuwe informatie. Zie: Hier worden de Müllercellen als inspiratiebron gebruikt om een elektronische sensoren te fabriceren voor apparaten: Dit is een mooi artikel wat laat zien hoe het onderzoek aan de Müller cellen gebeurde: Hier staat veel meer informatie over de werking van het oog: Algemene informatie over het oog vanuit creationistische visie.
Samenspel. Anatomie oog, lenzen, gele vlek, kegels / staafje 17.2 behind blue eyes
HFST 17 Samenspel Samenspel 17.1 Een ogenblik Anatomie oog, lenzen, gele vlek, kegels / staafje 17.2 behind blue eyes Hersenen, ganglioncellen, bipolairecellen, zichtbaar licht 17.3 Zie je wat je ziet?
Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info
Oog Inleiding De meeste mensen hebben 5 zintuigen. Het gezichtsvermogen om te zien, het gehoor om te horen, de reuk om te ruiken, de smaak om te proeven en het gevoel om te voelen. Met zintuigen maak je
Hoe kijken wij en welke informatie wordt doorgegeven aan onze hersenen. Prof. dr. Maarten Kamermans
Hoe kijken wij en welke informatie wordt doorgegeven aan onze hersenen Prof. dr. Maarten Kamermans Het oog is geen camera Als je een camera beweegt krijg je een onscherpe foto Als je de ogen stil zet zie
Lens plat of lens bol?
Lens plat of lens bol? Lens plat of lens bol? In de verte kijken: plat Spannen kringspieren of radiale spieren in iris? Spannen kringspieren of radiale spieren in iris? Van donker naar licht: pupil wordt
Gebruik module 1 bij het beantwoorden van de vragen. Indien je het antwoord hierin niet kunt vinden dan mag je andere bronnen gebruiken.
Science+ leerjaar 1 module: het oog 4 x 45 min, werk in duo s. vragenblad Gebruik module 1 bij het beantwoorden van de vragen. Indien je het antwoord hierin niet kunt vinden dan mag je andere bronnen gebruiken.
Maculadegeneratie (MD)
Maculadegeneratie (MD) Deze folder is samengesteld door de oogartsen prof.dr. C. B. Hoyng en prof.dr. J.E.E. Keunen. Inleiding In deze folder vindt u informatie over de leeftijdsgebonden maculadegeneratie
1. In- en uitwendige anatomie van het oog
1. In- en uitwendige anatomie van het oog Inwendige anatomie Oogspieren: oog bewegen Hoornvlies: oog beschermen Harde oogrok: oog beschermen Iris: oogkleur bepalen, lichtinval bepalen Lens: licht breken
Basic Creative Engineering Skills
Visuele Perceptie Oktober 2015 Theaterschool OTT-1 1 Visuele Perceptie Op tica (Gr.) Zien leer (der wetten) v.h. zien en het licht. waarnemen met het oog. Visueel (Fr.) het zien betreffende. Perceptie
Werkstuk Biologie Kleurenblind
Werkstuk Biologie Kleurenblind Werkstuk door een scholier 1252 woorden 12 februari 2006 6,9 103 keer beoordeeld Vak Biologie INHOUDSOPGAVE - voorwoord - test - het oog - daltonisme - erfelijk - het eiland
uitleg proefje 1 spiegelbeeld schrijven
proefje 1 spiegelbeeld schrijven Misschien ziet je naam er een beetje kronkelig of gek uit, maar waarschijnlijk is het je wel een gelukt om je naam te schrijven. Het is moeilijk om de letters in spiegelbeeld
Golflengte: licht is een (elektromagnetische) golf met een golflengte en een frequentie
Golflengte: licht is een (elektromagnetische) golf met een golflengte en een frequentie Spectrum elektromagnetisch: licht met een kortere golflengte dan 400nm en licht met een langere golflengte dan 700
inh oud 1. Inleiding 3 2. Kijken en zien 4 3. Proefjes 4. Hoogte, breedte en diepte 5. Gefopt door licht en donker 6. Gefopt door schuine lijnen
Je ogen bedrogen inhoud 1. Inleiding 3 2. Kijken en zien 4 3. Proefjes 5 4. Hoogte, breedte en diepte 6 5. Gefopt door licht en donker 7 6. Gefopt door schuine lijnen 7 6. Gefopt door kleur 8 7. Gefopt
Waarneming zintuig adequate prikkel fysiek of chemisch zien oog licht fysiek ruiken neus gasvormige
Paragraaf 7.1 prikkel Signalen die een zintuigcel uit de omgeving opvangt actiepotentiaal Verschil in elektrische lading over de membraan van een zenuwcel op het moment van een impuls adequate prikkel
Examentrainer. Vragen vmbo-bk. Het oor. Oorpijn
THEMA 5 ZINTUIGlijke waarneming EXAMENTRAINER OEFENVRAGEN 3 VMBO-bk Examentrainer Vragen vmbo-bk Het oor 1p 1 Het oor bestaat uit verschillende delen. Elk deel heeft een andere taak. Drie delen van het
Niet veel mensen krijgen deze ziekte en sommige volwassenen hebben er vaak nog nooit van gehoord of weten er weinig vanaf.
Je leest waarschijnlijk dit boekje omdat je mama of papa of iemand anders speciaal in je familie Amyotrofische Lateraal Sclerose heeft. Het is een lang woord en het wordt vaak afgekort tot ALS. Niet veel
Slijtage van het netvlies
Slijtage van het netvlies Maculadegeneratie (MD) Deze folder geeft u informatie over de diagnose maculadegeneratie (MD). Dit wordt in de volksmond ook wel slijtage van het netvlies genoemd. De diagnose
Leerlingenhandleiding
Leerlingenhandleiding Afsluitende module Van Nature tot Metro Van Nature tot Metro Inleiding Onderzoekers publiceren het verslag van hun onderzoek in wetenschappelijke bladen die internationaal verschijnen.
Zintuigelijke waarneming
Zintuigelijke waarneming Biologie Havo klasse 5 HENRY N. HASSENKHAN SCHOLENGEMEENSCHAP LELYDORP [HHS-SGL] Docent: A. Sewsahai Doelstellingen De student moet de verschillende typen zintuigen kunnen opnoemen
Basic Creative Engineering Skills
Visuele Perceptie November 2016 OTT-1 1 Visuele Perceptie Op tica (Gr.) Zien leer (der wetten) v.h. zien en het licht. waarnemen met het oog. Visueel (Fr.) het zien betreffende. Perceptie 1 waarneming
Zonder zintuigen weet je niet wat er om je heen gebeurt. Daarom gebruik je oren, je ogen, je neus, je huid en je tong.
Naam: DE ZINTUIGEN OOG, NEUS EN MOND Zintuigen. Doe je ogen eens dicht. Doe eens oordopjes in je oren. Weet je nu nog wel waar je bent? Ben je binnen of buiten? Schijnt de zon? Of regent het? Dat kun je
Docent: A. Sewsahai Thema: Zintuigelijke waarneming
HENRY N. HASSENKHAN SCHOLENGEMEENSCHAP LELYDORP [HHS-SGL] ARTHUR A. HOOGENDOORN ATHENEUM - VRIJE ATHENEUM - AAHA Docent: A. Sewsahai Thema: Zintuigelijke waarneming De student moet de verschillende typen
Besmettelijke hersenaandoeningen
Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH gemeenschap. Moeten we ons zorgen maken over een huntingtine-invasie? Goed lab
Kernvraag: Hoe verplaatst licht zich en hoe zien we dat?
Kernvraag: Hoe verplaatst licht zich en hoe zien we dat? Naam: Groep: http://www.cma-science.nl Activiteit 1 Hoe verplaatst licht zich? 1. Als je wel eens de lichtstraal van een zaklamp hebt gezien, weet
Uw behandelend arts heeft u vanwege uw oogproblemen verwezen naar de oogarts in het CWZ. Deze folder geeft u informatie over wat de oogarts in het
Netvliesloslating 2 Uw behandelend arts heeft u vanwege uw oogproblemen verwezen naar de oogarts in het CWZ. Deze folder geeft u informatie over wat de oogarts in het CWZ met u bespreekt over netvliesloslating,
Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Netvliesloslating
Refaja Ziekenhuis Stadskanaal Netvliesloslating NETVLIESLOSLATING INLEIDING Het oog is een holle bol met een heldere voorkant, het hoornvlies. Hierdoor valt het licht naar binnen. Vervolgens gaat het door
Glaucoom: begrijpen wat er gebeurt
Glaucoom: begrijpen wat er gebeurt Er zijn vele soorten glaucoom met elk de eigen, specificieke kenmerken en risicofactoren. Glaucoomspecialist dr. Sicco thoe Schwartzenberg gaat terug naar de basis en
Handleiding voor het maken van je eigen webpagina op de schoolsite
Waar gaat dit over? Handleiding voor het maken van je eigen webpagina op de schoolsite Hier leer je hoe je een eigen webpagina kunt maken op de site van de school. Op deze webpagina kun je vertellen wie
Bekijkjetoekomstnu.nl
Bekijkjetoekomstnu.nl Vandaag gaan we aan de slag met Lesbrief 1: Beroepen Naam: Klas: School: VMBO: BL KL TL (omcirkel) Heb jij een droomberoep? En wil je weten welke beroepen er nog meer zijn? Op www.bekijkjetoekomstnu.nl
Hoe een kleurenblinde het verkeer ziet
Hoe een kleurenblinde het verkeer ziet Defensie en Veiligheid Marcel Lucassen 2 Keuringseisen NOG m.b.t. kleurenzien Verschillende testen : Ishihara (24 /38 platen) Farnsworth Panel D15 Hardy, Rand en
Het volume lager zetten met dantroleen helpt ZvH muizen Calcium en neuronen calcium
Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH gemeenschap. Het volume lager zetten met dantroleen helpt ZvH muizen Dantroleen,
Inleiding. Een netvliesloslating
Netvliesloslating Inleiding. Het oog is een holle bol met een transparante voorkant, het hoornvlies. Hierdoor valt het licht naar binnen. Vervolgens gaat het door de pupil (de ronde opening in de iris),
kaarsen de zon olielampen petroleumlampen gloeilampen fakkel maan en sterren brandend hout TL buizen gaslantaarns de zon vuur
Werkblad 1 Lichtbronnen Lees eerst de tekst een keer door. Vul de woorden op de goede plaats in. Alle woorden mag je maar één keer gebruiken. kaarsen de zon olielampen petroleumlampen gloeilampen fakkel
Tekstboek. VMBO-T Leerjaar 1 en 2
Tekstboek VMBO-T Leerjaar 1 en 2 JHB Pastoor 2015 Arnhem 1 Inhoudsopgave i-nask Tekstboek VMBO-T Leerjaar 1 en 2 Hoofdstuk 1 Licht 1.1 Licht Zien 3 1.2 Licht en Kleur 5 1.3 Schaduw 10 1.4 Spiegels 15 Hoofdstuk
Thema 7Oog, oogafwijkingen en oogcorrecties
07-01-2005 10:27 Pagina 1 Oog, oogafwijkingen en oogcorrecties Inleiding Het oog is een zeer gevoelig en bruikbaar optisch instrument. In figuur 2.56 zie je een aantal doorsnedentekeningen van het menselijk
Wat is leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD) Afdeling Oogheelkunde
Wat is leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD) Afdeling Oogheelkunde Wat is leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD) Maculadegeneratie is een aandoening van het centrale gedeelte van het netvlies, de
E.R.G.-onderzoek. Electro Retinografisch onderzoek. Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op
E.R.G.-onderzoek Electro Retinografisch onderzoek Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op www.asz.nl/brmo. Inleiding U heeft een afspraak voor een E.R.G.-onderzoek op: dag om uur. Het onderzoek
God bestaat en Hij is belangrijk We hebben God nodig in ons leven Jezus: Zijn leven Jezus: Zijn dood Jezus: Zijn opstanding De Heilige Geest
Basiscursus Christelijk geloof Module 1 Les 1: Les 2: Les 3: Les 4: Les 5: Les 6: Les 7: Les 8: God bestaat en Hij is belangrijk We hebben God nodig in ons leven Jezus: Zijn leven Jezus: Zijn dood Jezus:
BREINBREKERS EN ILLUSIES
BREINBREKERS EN ILLUSIES BREINBREKERS Maak twee vierkanten die elkaar niet raken door acht lucifers te verwijderen. SCROL NAAR BENEDEN VOOR DE OPLOSSING OPLOSSING MENSEN DIE NAAR ELKAAR KIJKEN OPGAVE Opzet
Uw ogen bij suikerziekte
Uw ogen bij suikerziekte diabetes mellitus U heeft een afspraak bij een oogarts in het Havenziekenhuis in verband met uw diabetes (suikerziekte). Jaarlijkse oogcontrole bij suikerziekte (diabetes mellitus)
biologie vwo 2017-II Evolutie van lichtreceptoren
Evolutie van lichtreceptoren Er zijn grote verschillen in de bouw en werking van ogen van ongewervelde en gewervelde dieren. Onderzoek naar overeenkomsten en verschillen tussen lichtreceptoren (lichtzintuigcellen)
Samenvatting Biologie Thema 6
Samenvatting Biologie Thema 6 Samenvatting door Saar 879 woorden 10 april 2018 0 keer beoordeeld Vak Biologie Aantekeningen Biologie P3: Homeostase en regelkringen: Bij meercellige organismen: de cellen
Vetverbranding in de hersenen?
Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH gemeenschap. Kan een synthetische olie helpen om de hersenen van voedsel te voorzien
Samenvatting Biologie Zenuwstelsel
Samenvatting Biologie Zenuwstelsel Samenvatting door een scholier 2341 woorden 5 februari 2009 6,5 30 keer beoordeeld Vak Methode Biologie Biologie Interactief Samenvatting Biologie 1 Inleiding Zintuigen
Zintuigen. Expertgroep 5: Sterretjes zien. Naam leerling:... Leden expertgroep:...
Expertgroep 5 : Sterretjes zien Naam leerling:.... Leden expertgroep:... De voorbereiding Jullie gaan onderzoeken wat je vanuit je ooghoeken kunt zien. Wat hebben jullie nodig? Vel papier Potlood In de
Het oog als zintuig en de osteopatische benadering van visus problemen bij het paard
Het oog als zintuig en de osteopatische benadering van visus problemen bij het paard Anita Voskamp 2012 Hoe ziet een paard In dit hoofdstuk leg ik uit hoe de visus van het paard werkt. Voor ons mensen
Suikerziekte en het oog
Suikerziekte en het oog Als gevolg van suikerziekte (diabetes mellitus) kunnen beschadigingen optreden binnen in het oog. Men noemt dit: diabetische retinopathie : afwijkingen aan het netvlies als gevolg
Wat baby s zien. Visuele Cortex
Wat baby s zien Wanneer een baby naar een voorwerp kijkt, komt er gereflecteerd licht door de lens van het oog en dit licht valt vervolgens op het netvlies aan de achterkant van de ogen. Het netvlies stuurt
Maculadegeneratie (MD) is een ingrijpende oogaandoening waarbij het gezichtsvermogen in het centrale deel (het scherpe zien) achteruit gaat.
Achter in het oog ligt het netvlies. Het netvlies dient als scherm waarop beelden worden getoond, net zoals dat gebeurt bij een fototoestel. Het middelpunt van het netvlies heet de macula of gele vlek.
a) Bepaal door middel van een constructie de plaats van het beeld van de scherf en bepaal daaruit hoe groot Arno de scherf door de loep ziet.
NATUURKUNDE KLAS 5 ROEWERK H14-05/10/2011 PROEWERK Deze toets bestaat uit 3 opgaven (totaal 31 punten). Gebruik van eigen grafische rekenmachine en BINAS is toegestaan. Veel succes! ZET EERST JE NAAM OP
BIOKLOK DE BIOLOGISCHE KLOK IN DE LES MODULE A. klok. www. bio. .nl
BIOKLOK DE BIOLOGISCHE KLOK IN DE LES MODULE A www. bio klok.nl BIOKLOK MODULE A OCHTENDMENSEN, AVONDMENSEN INLEIDING Maandagochtend, het is 7:00 uur, tijd om op te staan! Zou je liever nog wat langer
WANNEER EEN SPECIAAL IEMAND ALS HEEFT
WANNEER EEN SPECIAAL IEMAND ALS HEEFT 1 Je leest waarschijnlijk dit boekje omdat je mama of papa of iemand anders speciaal in je familie Amyotrofische Laterale Sclerose heeft. Het is een lang woord en
Wat zijn polyq ziektes?
Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH gemeenschap. Zijn er genetische verbanden tussen neurodegeneratieve ziektes?
De Ziekte van Huntington, huntingtine
Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH gemeenschap. Leer de vijand kennen: Neutronenstraling onthult de bouw van het
Voor deze les heb je nodig: een computer met internet verbinding
Voor deze les heb je nodig: een computer met internet verbinding Klik op de volgende link : http://www.spreekwoord.nl/ Op deze pagina kun je allerlei Nederlandse spreekwoorden en gezegdes vinden. In de
Achterste glasvochtmembraanloslating. Oogheelkunde IJsselland Ziekenhuis
Achterste glasvochtmembraanloslating Oogheelkunde IJsselland Ziekenhuis 1. Het glasvocht en het netvlies Het oog is een holle bal met een transparante voorkant, het hoornvlies. Hierdoor valt het licht
Look! Inspire : De schaduw kant van verslavende middelen Daan Hermans G&I 1B
Look! Inspire : De schaduw kant van verslavende middelen Daan Hermans G&I 1B 1 Inhoudsopgave Inleiding.. 3 Tijdlijn verzameling..4 week 1 & 2..4 week 3 & 4..5 week 5 & 6..6 week 7...7 De verwerkingskeuze....7
Hoe maak ik in groep 6 een werkstuk?
Hoe maak ik in groep 6 een werkstuk? Je gaat de komende weken thuis een werkstuk maken. Een werkstuk is een lange weettekst. Het wordt geschreven om iemand iets te leren of te laten weten. Net als in een
Het gen van de ziekte van Huntington, twintig jaar verder.
Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH gemeenschap. Kan een nieuwe techniek het genetisch testen van de ZvH drastisch
Drs. Anna Bennis, Prof.dr. Arthur AB Bergen Nederlands Instituut voor
Stamceltherapie bij netvliesziekten!? Drs. Anna Bennis, Prof.dr. Arthur AB Bergen Nederlands Instituut voor Neurowetenschappen, KNAW-AMC, Amsterdam Recent werd het eerste deel van de eerste klinische trial
Folkert Buiter 2 oktober 2015
1 Nuchter kijken naar feiten en trends van aardbevingen in Groningen. Een versneld stijgende lijn van het aantal en de kracht van aardbevingen in Groningen. Hoe je ook naar de feitelijke metingen van de
Door: Laura Kursten Het Nieuwe Eemland Klas: B2d
Door: Laura Kursten Het Nieuwe Eemland Klas: B2d 1 Onderwerp: Bladzijde nummer: Geschiedenis 3 Hoe werkt het? 4 Soorten magnetrons 5 Magnetron ongezond? 6 Evaluatie 7 Bronvermelding 8 2 De magnetron is
Patiënteninformatie. Netvliesloslating
Patiënteninformatie Netvliesloslating Netvliesloslating U heeft een afspraak in Tergooi voor een behandeling. Onze artsen en medewerkers doen er alles aan om u met de beste zorg te omringen en het bezoek
Lenzen. Welke lens moet ik kiezen en voor welk doel?
Lenzen Welke lens moet ik kiezen en voor welk doel? Soorten lenzen Zoom lenzen (b.v. 24-70mm) Superzooooom lenzen (b.v. 18-300mm) Vast lenzen (b.v. 50mm) Soorten lenzen Macro lenzen (b.v. 100mm) (Super)
Netvliesloslating. Poli Oogheelkunde
00 Netvliesloslating Poli Oogheelkunde 1 Inleiding De voorkant van het oog wordt gevormd door het hoornvlies. Hierdoor valt het licht naar binnen. Vervolgens gaat het licht door de pupil (de ronde opening
Theorie beeldvorming - gevorderd
Theorie beeldvorming - gevorderd Al heel lang geleden ontdekten onderzoekers dat als licht op een materiaal valt, de lichtstraal dan van richting verandert. Een voorbeeld hiervan is ook te zien in het
Gewichtsverlies bij Huntington patiënten
Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH gemeenschap. Mollige muizen wijzen op het belang van de hypothalamus bij de ziekte
het zien van uw kind
zicht op het zien van uw kind Wat ziet een baby? Waarom oogonderzoek? Heeft mijn kind een bril nodig? deze brochure geeft antwoord op deze en andere vragen Goede ogen zijn belangrijk voor uw kind, om de
Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, seminar 'Wetenschap middenin de samenleving', Groningen, 30 mei 2013
Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, seminar 'Wetenschap middenin de samenleving', Groningen, 30 mei 2013 Dames en heren, Wetenschap is ontstaan uit verwondering en nieuwsgierigheid. Al
Oogheelkunde. Maculadegeneratie. www.catharinaziekenhuis.nl
Oogheelkunde Maculadegeneratie www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Wat is de macula?... 3 Wat zijn de gevolgen van MD?... 3 De belangrijkste typen MD... 4 Seniele MD... 4 Juveniele MD... 4 Waaruit bestaat
Retinoblastoom en oogheelkundige screening
Retinoblastoom en oogheelkundige screening 1. Wat is retinoblastoom? 3 2. Verschijningsvormen 4 3. Erfelijkheid 4 3.1 Familiair of niet-familiair 5 3.2 Eenzijdig, niet-familiair 5 4. Kinderwens 6 5. Navelstrengbloed
Informatie over Lenzen
Informatie over Lenzen Camera CCD Sensor: De grootte van de camerabeeld sensor (CCD) beïnvloed ook de kijkhoek, waarbij de kleinere beeldsensoren een smallere kijkhoek creëren wanneer gebruikt met eenzelfde
Oefen-vt vwo4 B h6/7 licht 2007/2008. Opgaven en uitwerkingen vind je op www.agtijmensen.nl
Opgaven en uitwerkingen vind je op www.agtijmensen.nl Oefen-vt vwo4 h6/7 licht 007/008. Lichtbreking (hoofdstuk 6). Een glasvezel bestaat uit één soort materiaal met een brekingsindex van,08. Laserstraal
Vetmoleculen en de hersenen
Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH gemeenschap. Speciale 'hersen-vet' injectie heeft positief effect in ZvH muis
Macula degeneratie. Albert Schweitzer ziekenhuis polikliniek Oogheelkunde augustus 2014 pavo 0536
Macula degeneratie Albert Schweitzer ziekenhuis polikliniek Oogheelkunde augustus 2014 pavo 0536 Inleiding Uw oogarts heeft met u besproken dat u een oogaandoening heeft die macula degeneratie genoemd
Baarmoederhalskanker
Baarmoederhalskanker Door: Demi Beau Abbink (1999) Oktober 2010 Ik hou mijn spreekbeurt over baarmoederhalskanker omdat: De meiden straks moeten gaan kiezen of ze de prik tegen baarmoederhalskanker willen
Kanker. Inhoud. Inleiding. Wat is kanker? Inleiding
Kanker Inhoud Inleiding Inleiding Wat is kanker? Soorten kanker In het kinderziekenhuis Wat kan je doen tegen kanker? Afsluiting Bronvermelding Ik houd mijn werkstuk over kanker, omdat het mij een moeilijk
Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH. gemeenschap.
Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH De ZvH en cilia gemeenschap. De ZvH en cilia: Huntingtine eiwit beïnvloedt kleine
Ontwikkeling versus degeneratie
Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH gemeenschap. Wordt de groei van kinderen beïnvloed door de ZvH mutatie? Kleine
Mitochondriën en oxidatieve stress
Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH gemeenschap. Ons richten op oxidatieve stress bij de ziekte van Huntington Celschade
Nadelen multifocale kunstlens 8 Voordelen van een multifocale kunstlens 9 Verzekering, eigen bijdrage 9
Een korte uitleg over de werking van het oog: De ooglens zit direct achter de pupil (de zwarte opening) en het regenboogvlies (het gekleurde deel van het oog, de iris). De ooglens en het hoornvlies zorgen
Het verhaal van ZvH en kanker
Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH gemeenschap. Wat is het verband tussen de Ziekte van Huntington en kanker? Volgens
Zien zonder bril Implantatie van een ReSTOR kunstlens
Zien zonder bril Implantatie van een ReSTOR kunstlens Inhoudsopgave Een kunstlens (AcrySof ReSTOR ) ) voor optimaal zicht... 1 Hoe werken ogen?... 1 Scherpstelling... 2 Ouderdomskwaal... 2 Staar... 2 Staaroperatie...
Als uw oogarts spreekt over staar
Als uw oogarts spreekt over staar In deze brochure vindt u informatie over het ontstaan en de behandeling van staar (cataract). Het is mogelijk dat in het gesprek met uw oogarts nog andere feiten aan de
Kleurenblindheid www.cjggooienvechtstreek.nl
regio Gooi en Vechtstreek Kleurenblindheid n Kleurenblindheid Kleurenblindheid is een aangeboren en erfelijke stoornis in het kleurenzien. In de meeste gevallen gaat het om een probleem met het waarnemen
Team 5: Natuur. Onderzoek naar de natuurlijke zonnecel
Zonnepanelen op school Team 5: Natuur Onderzoek naar de natuurlijke zonnecel Jullie gaan onderzoeken of de plant een zonnecel is en wie daar gebruik van maken 1. SAMENWERKEN IN EEN TEAM Jullie gaan samenwerken
Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.
Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me
Bepaal eerst de probleemstelling of hoofdvraag
Bepaal eerst de probleemstelling of hoofdvraag De probleemstelling is eigenlijk het centrum waar het werkstuk om draait. Het is een precieze formulering van het onderwerp dat je onderzoekt. Omdat de probleemstelling
De Ziekte van Huntington als hersenziekte
Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH gemeenschap. Beenmergtransplantatie bij de Ziekte van Huntington Beenmergtransplantaat
ADHD: je kunt t niet zien
➂ ADHD: je kunt t niet zien Je ziet het niet aan de buitenkant. Je kunt niet gelijk naar iemand kijken en zeggen: die heeft ADHD. Dat kan een voordeel zijn. Als iemand niet weet dat jij het hebt, dan kunnen
Biologie Tijdsduur : * Goed gezien????? Doel: Na deze opdracht heb je zelf gemerkt dat je soms de dingen anders ziet dan ze zijn.
Thema: Mini Moeilijkheid : *** Biologie Tijdsduur : * De mens Juf Nelly Zintuigen Goed gezien????? Doel: Na deze opdracht heb je zelf gemerkt dat je soms de dingen anders ziet dan ze zijn. Uitleg opdracht
Waarom is een nieuw tijdschrift nodig?
Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH gemeenschap. De gegevens naar buiten brengen - een nieuw online wetenschappelijk
Handleiding Optiekset met bank
Handleiding Optiekset met bank 112110 112110 112114 Optieksets voor practicum De bovenstaande Eurofysica optieksets zijn geschikt voor alle nodige optiekproeven in het practicum. De basisset (112110) behandelt
WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK. Wat is dat? Eva van de Sande. Radboud Universiteit Nijmegen
WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK Wat is dat? Eva van de Sande Radboud Universiteit Nijmegen EERST.. WETENSCHAPSQUIZ 1: Hoe komen we dingen te weten? kdsjas Google onderzoek boeken A B C 1: We weten dingen door
