Help, mijn kind kan niet slapen!

Transcriptie

1 Help, mijn kind kan niet slapen! 8 Lees de teksten en antwoord op de vragen. Situatie Je bent op zoek naar tips om je kind beter te laten slapen. Cursist A: lees de opdracht hieronder. Cursist B: ga naar p. 8. Cursist C: ga naar p. 9. Cursist A Lees de getuigenis van Sarah. Ik weet niet meer wat ik moet doen! Sarah Vandermeersch Ik heb er altijd van gedroomd om mama te worden en nu ik een kindje heb, wil ik er alles aan doen om er zo goed mogelijk voor te zorgen. Toen mijn zoontje een baby was, sliep hij redelijk goed. Hij viel toen altijd in mijn armen in slaap en dan kon ik hem gemakkelijk in zijn bedje leggen. Nu hij echter een peuter is, gaat het van kwaad naar erger. Ik heb al zó veel dingen geprobeerd, maar hij slaapt nog altijd niet door en ik weet niet meer wat ik moet doen! Elke avond blijf ik bij mijn zoontje tot hij slaapt. Dat kan soms wel drie kwartier duren. Hij zit vaak rond te kijken in zijn kamer en vraagt dan om even met een speelgoedje te mogen spelen. Ik bewaar daarom al zijn speelgoed in zijn kamer, zodat hij elke dag iets anders kan uitkiezen. Ik probeer voldoende variatie te brengen in onze avondplanning, omdat ik niet wil dat het voor mijn zoontje saai wordt. De ene dag kijk ik samen met hem naar een kinderprogramma op televisie, de andere dag lees ik hem in zijn kamer een verhaaltje voor. Soms doe ik zijn pyama al aan voor het avondeten en soms kleed ik hem pas vlak voor hij gaat slapen, om. Meestal wordt mijn zoontje in de loop van de nacht twee tot drie keer wakker. Als ik hem hoor huilen, ga ik meteen naar hem toe om hem te troosten. Omdat ik denk dat hij misschien bang is, doe ik dan het licht aan, vraag hem wat er scheelt en neem hem op mijn schoot. Om hem te kalmeren, praat ik wat tegen hem en vertel hem dat er morgen een nieuwe dag is, dat we veel leuke dingen gaan doen en dat hij daarom moet proberen te slapen. Drie weken geleden was mijn zoontje ziek. Toen hij s nachts wakker werd, legde ik hem bij ons in het grote bed. Zo hoorde ik het meteen als hij me nodig had. Als hij nu s nachts huilt, neem ik hem meteen mee naar onze slaapkamer, dan moet ik niet meer opstaan als hij weer eens wakker wordt. 6 zesenvijftig deel als schaapjes tellen niet meer helpt

2 Hoe zien de gewoontes van Sarah eruit? Schrijf ze in de linkerkolom. Gewoontes van Sarah bij haar zoontje blijven tot hij slaapt al het speelgoed in slaapkamer van zoontje bewaren iedere avond iets anders doen zoontje s nachts lang troosten + licht aandoen + zoontje uit zijn bed halen + lange uitleg geven genezen zoontje nog altijd in haar bed laten slapen Wat zou zij beter (niet) doen? baby vanaf vier maanden wakker in bedje leggen + gewoon maken van alleen in slaap te vallen speelgoed uit slaapkamer houden voor vast slaapritueel zorgen: pyjama aan, tandjes poetsen, verhaaltje lezen moment van troosten zo kort en saai mogelijk houden + zo weinig mogelijk licht maken + kind niet uit zijn bed halen + geen lange uitleg beginnen terugkeren naar normale situatie als periode van ziekte voorbij is Wat zou Sarah volgens jou beter (niet) doen om haar kind beter te laten slapen? Schrijf je advies in steekwoorden in de rechterkolom. Lees het artikel op p. 6-6 en onderstreep de adviezen die voor Sarah van pas komen. Controleer je hypotheses in de rechterkolom, corrigeer ze indien nodig en vul de tabel eventueel verder aan. 6 Wat zou Sarah beter (niet) doen om haar kind beter te laten slapen? Vertel aan cursist B en cursist C over de gewoontes van Sarah en geef Sarah advies. Spreekschema Toon de foto van Sarah aan cursist B en cursist C. Stel Sarah voor op basis van de informatie uit haar getuigenis. Vertel een gewoonte van Sarah en vertel dan wat zij volgens specialisten beter (niet) zou doen om haar kind beter te laten slapen. Doe dit in totaal vijf keer. Elke avond speelt Evelien kort voor het slapengaan wilde spelletjes met haar kind. Volgens de slaapspecialist zou zij beter voor het slapengaan geen wilde spelletjes met haar kind spelen. zou zij beter voor het slapengaan niet wild met haar kind spelen. zou zij beter voor het slapengaan alleen rustige spelletjes met haar kind spelen. Let op! Denk aan het zinsaccent. zevenenvijftig 7

3 Cursist B Lees de getuigenis van Peter. Mijn dochtertje is bang om te gaan slapen. Peter Jacobs Sinds mijn scheiding woon ik in een klein appartement. Mijn dochtertje komt om de week bij mij en heeft het een beetje moeilijk met de nieuwe regeling. Vroeger had ze niet echt problemen om in te slapen, maar nu is ze bang om te gaan slapen. Ik weet niet wat ik verkeerd doe. Ik heb ergens gelezen dat het best donker is in de kinderkamer, zodat je kind niet geprikkeld wordt en rustig kan inslapen. Ik doe dus meteen het licht uit als ik mijn dochtertje in bed leg. Omdat ik het erg vind dat mijn dochtertje zich niet zo goed voelt in haar vel, mag ze van mij zelf kiezen hoelang ze naar de televisie kijkt en hoe laat ze wil gaan slapen. Ik probeer mijn dochter ook elke avond te verrassen met een andere activiteit voor het slapengaan. De ene dag speel ik een gezelschapsspelletje met haar, de andere dag speel ik een toneeltje voor haar met haar knuffels. Soms ben ik moe van mijn werk en dan laat ik mijn dochtertje voor het slapengaan een spelletje spelen op de computer. Ik heb speciaal daarvoor een computer geïnstalleerd in haar kamertje. Ik hoop dat het slaapprobleem van mijn dochter snel zal overgaan, zodat ik weer wat meer energie overhoud. Als ik me weer fit voel, kan ik dan eindelijk de verhuisdozen uitladen die in de slaapkamer van mijn dochter staan opgeslagen. Hoe zien de gewoontes van Peter eruit? Schrijf ze in de linkerkolom. Gewoontes van Peter slaapkamer van dochtertje helemaal donker maken dochtertje zelf lengte van tv-kijken + tijdstip van het slapengaan laten kiezen iedere avond iets anders doen dochtertje voor het slapengaan spelletje laten spelen op computer in haar slaapkamer verhuisdozen in slaapkamer dochtertje opslaan Wat zou hij beter (niet) doen? voor nachtlampje zorgen duidelijke grenzen aangeven + voor regelmaat zorgen vasthouden aan vertrouwd slaapritueel afleiding vermijden: geen computer of televisie op kamer zorgen voor gezellige slaapkamer waarin kind zich goed voelt 8 achtenvijftig deel als schaapjes tellen niet meer helpt

4 Wat zou Peter volgens jou beter (niet) doen om zijn kind beter te laten slapen? Schrijf je advies in steekwoorden in de rechterkolom. Lees het artikel op p. 6-6 en onderstreep de adviezen die voor Peter van pas komen. Controleer je hypotheses in de rechterkolom, corrigeer ze indien nodig en vul de tabel eventueel verder aan. 6 Wat zou Peter beter (niet) doen om zijn kind beter te laten slapen? Vertel aan cursist A en cursist C over de gewoontes van Peter en geef Peter advies. Spreekschema Toon de foto van Peter aan cursist A en cursist C. Stel Peter voor op basis van de informatie uit zijn getuigenis. Vertel een gewoonte van Peter en vertel dan wat hij volgens specialisten beter (niet) zou doen om zijn kind beter te laten slapen. Doe dit in totaal vijf keer. Elke avond speelt Evelien kort voor het slapengaan wilde spelletjes met haar kind. Volgens de slaapspecialist zou zij beter voor het slapengaan geen wilde spelletjes met haar kind spelen. zou zij beter voor het slapengaan niet wild met haar kind spelen. zou zij beter voor het slapengaan alleen rustige spelletjes met haar kind spelen. Let op! Denk aan het zinsaccent. Cursist C Lees de getuigenis van Helga. Mijn tienerzoon heeft geen ritme meer. Helga Vandenbroeck Mijn zoon ging vroeger altijd op tijd slapen, maar nu hij zestien jaar is, lijkt hij geen ritme meer te hebben. Hij valt pas rond middernacht in slaap en kan s morgens niet uit zijn bed. Hij ligt overdag vaak op bed en sukkelt daarbij soms in slaap. Ik heb het gevoel dat hij altijd moe is! Omdat ik niet wil dat mijn zoon een slaaptekort opbouwt, stuur ik hem in de week om tien uur s avonds naar bed. In het weekend mag hij van mij wel langer opblijven. Vrijdag- of zaterdagavond gaat hij uit en dan komt hij laat thuis. De volgende dag mag hij van mij tot de middag uitslapen. Mijn zoon heeft elke dag veel huiswerk en moet vaak studeren voor toetsen. Ik vind het dan ook belangrijk dat hij voor het slapengaan wat kan ontspannen. Soms kijkt hij wat naar tv, maar meestal gamet hij op zijn computer of zit met zijn gsm berichtjes te versturen naar zijn vrienden. Ik heb wel duidelijke afspraken met hem: om tien uur moet hij in zijn bed gaan liggen en moet het licht in zijn kamer uit zijn. Zo kan hij zo snel mogelijk proberen in te slapen. Ik hoop dat mijn zoon binnenkort weer beter kan inslapen. Elke dag vraag ik hem hoelang hij heeft wakker gelegen. Hij kan dat gemakkelijk zien op de wekker die op het nachtkastje naast zijn bed staat. negenenvijftig 9

5 Hoe zien de gewoontes van Helga eruit? Schrijf ze in de linkerkolom. Gewoontes van Helga zoon om tien uur s avonds naar bed sturen terwijl hij pas rond middernacht in slaapt valt Wat zou zij beter (niet) doen? kind laten gaan slapen rond middernacht + vanaf dan zijn bedtijd geleidelijk vervroegen zoon in het weekend lang laten opblijven en laten uitslapen zoon toestaan om voor het slapengaan naar tv te kijken, te gamen of berichtjes te versturen met zijn gsm zoon dwingen om meteen in zijn bed te gaan liggen zoon s nachts naar wekker laten kijken kind zoveel mogelijk rond dezelfde tijd laten gaan slapen en laten opstaan + niet laten uitslapen in het weekend kort voor bedtijd televisie, computer, gsm vermijden voor vast slaapritueel zorgen: nog wat laten lezen, wat water laten drinken de wekker op een niet-zichtbare plaats zetten Wat zou Helga volgens jou beter (niet) doen om haar kind beter te laten slapen? Schrijf je advies in steekwoorden in de rechterkolom. Lees het artikel op p. 6-6 en onderstreep de adviezen die voor Helga van pas komen. Controleer je hypotheses in de rechterkolom, corrigeer ze indien nodig en vul de tabel eventueel verder aan. 6 Wat zou Helga beter (niet) doen om zijn kind beter te laten slapen? Vertel aan cursist A en cursist B over de gewoontes van Helga en geef Helga advies. Spreekschema Toon de foto van Helga aan cursist A en cursist B. Stel Helga voor op basis van de informatie uit haar getuigenis. Vertel een gewoonte van Helga en vertel dan wat zij volgens specialisten beter (niet) zou doen om haar kind beter te laten slapen. Doe dit in totaal vijf keer. Elke avond speelt Evelien kort voor het slapengaan wilde spelletjes met haar kind. Volgens de slaapspecialist zou zij beter voor het slapengaan geen wilde spelletjes met haar kind spelen. zou zij beter voor het slapengaan niet wild met haar kind spelen. zou zij beter voor het slapengaan alleen rustige spelletjes met haar kind spelen. Let op! Denk aan het zinsaccent. 60 zestig deel als schaapjes tellen niet meer helpt

6 Slaapproblemen bij kinderen: bedtijd, bedstrijd Als een kind nacht na nacht moeilijk inslaapt of doorslaapt, kan het hele gezin onder druk komen te staan. Hoe komt zoiets, en vooral: wat doet u eraan? Een slaapprobleem is vaak aangeleerd, zegt dr. Stijn Verhulst, verantwoordelijk voor het slaapcentrum van de dienst pediatrie. Bijna drie op tien kinderen krijgt ooit te maken met een slaapprobleem. Dat kan deel uitmaken van de gewone ontwikkeling, zegt Verhulst. Als het probleem echter chronisch wordt of escaleert, zoek je beter hulp. Dat kan bij de huisarts of de kinderarts of via Kind en Gezin. Zij kunnen je indien nodig doorverwijzen. Soms ligt een medische aandoening aan de basis van het probleem, zoals snurken, slaapapneu, eczeem of een allergie. Daarnaast bestaan er uiteenlopende slaapproblemen die vaak typisch zijn voor een bepaalde leeftijd. Enkele veel voorkomende problemen én tips in een notendop. KLEINE KINDJES, GROTE SLAAPPROBLEMEN Slaapproblemen bij baby s, peuters en kleuters zijn bijna altijd onbewust aangeleerd door de ouders. Verhulst: We zien vaak dat baby s en kleine kinderen niet alleen kunnen inslapen, omdat ze dat eenvoudigweg nooit hebben geleerd. Als ouders bijvoorbeeld de gewoonte hebben bij hun kind te blijven tot het slaapt, zal het ook niet alleen opnieuw kunnen inslapen als het s nachts wakker wordt. Vandaar is het belangrijk om baby s vanaf vier maanden wakker in hun bedje te leggen en ze gewoon te maken van alleen in slaap te vallen. Een tut of knuffel kan helpen, en bovendien is die er ook als het kind s nachts wakker wordt. Tips Vermijd een overdaad aan prikkels in de slaapkamer van uw baby. Zorg vanaf het begin voor een duidelijk onderscheid tussen dag en nacht. Verhuis uw baby tegen zijn eerste verjaardag naar een eigen slaapkamer. Hou speelgoed indien mogelijk uit de slaapkamer. Zo is er minder afleiding. Zorg voor een vast slaapritueel: pyjama aan, tandjes poetsen, verhaaltje lezen Begint uw kind te huilen of te roepen, troost het dan, maar hou het moment zo kort en saai mogelijk. Maak zo weinig mogelijk licht en lawaai. Begin zeker geen lange uitleg en haal uw kind niet uit zijn bed. Het is normaal dat u uw kind bij ziekte of in een moeilijke periode extra aandacht geeft. Keer echter terug naar de normale situatie als die periode voorbij is. A A A A A eenenzestig 6

7 het bioritme en de hormoonproductie, die op zich normaal zijn. Verhulst: Als tieners steevast pas rond middernacht in slaap vallen, stellen we soms voor dat ze pas rond dat uur gaan slapen en vanaf dan hun bedtijd geleidelijk vervroegen. Soms schrijven we ook tijdelijk melatonine voor. Dat is het hormoon dat ervoor zorgt dat we slaperig worden. Voor tieners geldt grotendeels hetzelfde advies als voor volwassenen met slaapproblemen. C B LAGERESCHOOLKINDEREN: IK BEN BANG Een veelvoorkomend slaapprobleem bij kinderen vanaf pakweg zes jaar is angst om te gaan slapen. Probeer uw kind in dat geval gerust te stellen, zorg voor een nachtlampje en geef het de kans om over zijn angst te praten. Soms is de melding dat het niet kan slapen ook een noodkreet en zit het kind slecht in zijn vel, bijvoorbeeld door problemen op school. In dat geval is er soms psychologische begeleiding of relaxatietherapie nodig. Ligt uw kind lang wakker? Misschien heeft het gewoon minder slaap nodig. Laat het eventueel een paar keer later gaan slapen. Als het s morgens gemakkelijk uit bed raakt en overdag goed functioneert, is het tijd om het beduur aan te passen. Tips Een vast ritme helpt. Dus zoveel mogelijk rond dezelfde tijd gaan slapen en opstaan en niet uitslapen in het weekend. Kort voor bedtijd vermijden tieners beter televisie, computer, gsm en dergelijke. Zoniet komen ze moeilijk tot rust. Bovendien remt een lichtscherm de productie van melatonine af. Vermijd afleiding in de slaapkamer. Een computer of televisie op de kamer is geen goed idee. Ook nu blijft een vast slaapritueel zinvol (bijvoorbeeld nog wat lezen, wat water drinken ) Stel eventueel voor om de wekker op een niet-zichtbare plaats te zetten, zodat uw tiener zich niet druk maakt als het almaar later wordt. C C C C B B B B Tips Geef als ouder duidelijke grenzen aan en zorg voor regelmaat. Hou vast aan een vertrouwd slaapritueel. Beloon goed gedrag en negeer ongewenst gedrag. Vermijd afleiding. Een computer of televisie op de kamer is geen goed idee. Dat geldt uiteraard ook voor oudere kinderen. Zorg voor een gezellige slaapkamer waarin het kind zich goed voelt. TIENERS: RITME OP HOL Middelbareschoolkinderen kampen vooral met inslaapproblemen. Dat heeft vaak te maken met veranderingen in HOEVEEL SLAAP HEEFT MIJN KIND NODIG? 0 maanden: 6 à 0 uur maanden: à uur jaar: à uur 7 jaar: 0 à uur 8 jaar: 9 à 0 uur jaar: 8 à 0 uur 6 tweeënzestig deel als schaapjes tellen niet meer helpt