Circulaire Infra Duurzaam GWW

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Circulaire Infra Duurzaam GWW"

Transcriptie

1 Circulaire Infra Duurzaam GWW Amersfoort Jan Bart Jutte (RHDHV) Miguel Kerkstra Cor Luijten 29 november 2018

2 Duurzaam GWW: Duurzaamheid en circulariteit Omgevingswijzer: duurzaamheid vertaald naar 12 thema s Mobiliteit Energie Vestigingsklimaat (bedrijven en bevolking) Materialen Investeringen Bodem Sociale relevantie Water Welzijn Ecologie & biodiversiteit Ruimtelijke kwaliteit Ruimtegebruik 2

3 Duurzaam GWW: Duurzaamheid en circulariteit Circulaire economie valt onder thema Materialen Vestigingsklimaat (bedrijven en bevolking) Mobiliteit Energie Materialen Investeringen Bodem Sociale relevantie Water Welzijn Ecologie & biodiversiteit Ruimtelijke kwaliteit Ruimtegebruik 3

4 Duurzaam GWW: Duurzaamheid en circulariteit Sommige maatregelen dragen bij aan meerdere thema s Mobiliteit Energie Vestigingsklimaat (bedrijven en bevolking) Materialen Smart crusher Investeringen Bodem Sociale relevantie Water Welzijn Ecologie & biodiversiteit Ruimtelijke kwaliteit Ruimtegebruik 4

5 Definitie Circulair bouwen Circulair bouwen betekent het ontwikkelen, gebruiken en hergebruiken van gebouwen, gebieden en infrastructuur, zonder natuurlijke hulpbronnen onnodig uit te putten, de leefomgeving te vervuilen en ecosystemen aan te tasten. Bouwen op een wijze die economisch verantwoord is en bijdraagt aan het welzijn van mens en dier. Hier en daar, nu en later. Transitie agenda - Circulaire Bouweconomie, 2018, Transitieteam, pagina 10 5

6 Energietransitie en Grondstoffentransitie 6

7 7

8 Verdienmodellen Lineaire economie Circulaire economie waardecreatie Waarde vernietigen waardecreatie waardebehoud Value Hill: Het Groene Brein 8

9 Circulair kader Gebruiksfase Optimaal beheer en onderhoud Project object / product assets Circulair in 1. Wat? 2. Welke fase? 3. Wat moet er gebeuren? Ontwikkelfase Waardecreatie toekomstwaarde creëren Systeem onderdelen / elementen Hergebruik Fase Waardebehoud restwaarde benutten Materialen grondstoffen Bouwveiligheid Circulair: Levensduurverlengend Herbruikbaar Recycling 7

10 Geïntegreerd circulair ontwerpen Gebruiken schouw Focus op ontwerp Focus op materiaal duurzame 7 Principes: Strategieën: Waardecreatie Reduceer Waardebehoud 10

11 Strategieën: 9R (o.a. Ladder van Lansink en R9) R0: Refusev R1: Rethink R2: Reduce schouw R3: Re use R4: Repair R5: Refurbish R6: Remanufacture R7: Repurpose duurzame R8: Recycle R9: Recover Waardecreatie Reduceer Waardebehoud? 11

12 12

13 Bron: RWS + Witteveen & Bos 13

14 Ontwerpprincipes Rijkswaterstaat Gebruiken schouw Focus op ontwerp Focus op materiaal duurzame Rijkswaterstaat en Witteveen en Bos Waardecreatie 4 Ontwerp voor meerdere levenscycli 5 Ontwerp toekomstbestendig 6 Ontwerp voor optimaal beheer en onderhoud 7 Ontwerp voor duurzaam materiaalgebruik Reduceer 1 Voorkomen: niet doen wat niet echt hoeft Waardebehoud 2 Verleng de levensduur van bestaande objecten 3 Maak duurzaam gebruik van bestaande objecten, materialen, grondstoffen en natuurlijke processen 14

15 Voorbeelden Multifunctioneel Innovatieve kabelgoot schouw Nieuwe Leuvebrug Demontabel en modulair fietspad duurzaam Brug Hoogvliet Hakapand Waardecreatie Reduceer Waardebehoud Marthalaan Asfaltmengsels 15

16 6. Hergebruik: brug Acceptatie Met dank aan William Schutte Gemeente Rotterdam 16

17 Demontabel: levensduur brugdek vs. brugleuning 17

18 Afweging: milieulast vs. herbruikbaarheid vs. levensduur vs. etc.. Duurzaam materiaalkeuze: + Levensduur met minimaal onderhoud: -- Constructietijd: -/+ Hergebruik op objectniveau: - Recycling mogelijkheden: -/++ Duurzaam materiaalkeuze: -/+ Levensduur met minimaal onderhoud: -/+ Constructietijd: + Hergebruik op objectniveau: + Recycling mogelijkheden: + Met dank aan W.Schutte Gemeente Rotterdam Duurzaam materiaalkeuze: -- Levensduur met minimaal onderhoud: ++ Constructietijd: ++ Hergebruik op objectniveau: + Recycling mogelijkheden: -- Duurzaam materiaalkeuze: -/+ Levensduur met minimaal onderhoud: ++ Constructietijd: -/+ Hergebruik op objectniveau: - Recycling mogelijkheden: - 18

19 Moerdijkbrug: modulair 19

20 Moerdijkbrug: 81 dienstjaren en 4 levens 20

21 3. Functionele levensduur: circulair ontwerp Protoype 1.0 Modulair Zonder afval in en uit elkaar te zetten Ontworpen met circulaire ontwerpprincipes Consortium met o.a. Van Hattum en Blankevoort, RWS, 21

22 Rank en slank ontwerpen vs. robuustheid Volkskrant 18 januari

23 4. Reduceren: combineren Boekelosebrug Energieneutrale brug Dura Vermeer en Ney en Partners 23

24 4. Reduceren: circulair ontwerp De Circulaire weg Thema s en afwegingen: Energie Materialen Mobiliteit Etc. Systeemdenken door meer samenwerking in de keten Circulair Asfalt met minder materiaal. Bv. EME Asfalt Dienst i.p.v. product bv. licht lichtmast Natuurlijke oplossing voor geluidswering Advin en Dura Vermeer 24

25 Circulair ontwerpen Ontwerp toekomstbestendig adaptief en flexibel voor flexibilisering Focus ontwerp met over en rest capaciteit modulair en demontabel LEGOlisering, generiek en gestandaardiseerd (t.b.v. inwisselbaarheid) Verleng de levensduur: door optimaal beheer en onderhoud door repareer / revisie (R ladders) via schouw en conditiemeting Ontwerp voor meerdere levenscycli voor optimaal beheer en onderhoud (IFD) Industrieel,Flexibel,Demontabel (prefab) voor efficiënte bouwlogistiek (bouwmethode) cascadeer (6-S van Brand) robuust Kies materiaal uit hernieuwbare bron met een aandeel gerecycled materiaal die duurzaam is c.q. op levensduurbestendig Focus materiaal met lage productie milieukosten die niet-toxisch en kritisch is volgens cradle to cradle principes voor slimme bouwlogistiek / distributie Demontabel en aanpasbaar Toekomstige recycling mogelijk maken Restwaarde benutte Restwaarde benutte Hergebruik.. eerst binnen / dan buiten locatie de / re monteer repareer / bouw om (R-ladders) deel informatie (bv. materiaalpaspoort) via opslag (tijdelijke) depots en hubs houd rekening met efficiënte logistiek met gebruik van social return Recycle.. naar gescheiden monostroom via (bron) scheiden via urban / infra mining d.m.v. slim/duurzaam/circulair slopen met gebruik van social return slimme bouwlogistiek / distributie Reduceer.. optimaliseer slank ontwerpen combineren functies / multifunctioneel 25

26 Einde 26

Circulair Ontwerpen. PIANOo, Den Haag. Bouwwaardemodel; Infra/Buitenruimte. Cor Luijten 6 juni 2019

Circulair Ontwerpen. PIANOo, Den Haag. Bouwwaardemodel; Infra/Buitenruimte. Cor Luijten 6 juni 2019 Circulair Ontwerpen Bouwwaardemodel; Infra/Buitenruimte Cor Luijten 6 juni 2019 PIANOo, Den Haag Gebiedsproject: Circulair (Hoe en Wat?) 2 Discussies 1. (Totale) Organisatie-inbedding 2. Het scherp krijgen

Nadere informatie

Circulair ontwerpen, meerwaarde in de infra

Circulair ontwerpen, meerwaarde in de infra Circulair ontwerpen, meerwaarde in de infra De voormalige Moerdijkbrug is een voorbeeld van waardebehoud door het hergebruik van onderdelen en de fundering. De fundering is hergebruikt voor de huidige

Nadere informatie

Circulaire economie en de bouw & vastgoed sector

Circulaire economie en de bouw & vastgoed sector Circulaire economie en de bouw & vastgoed sector Cradle2Cradle Café Geert Dirkse & Irene Samwel 12 april 2018 Irene Samwel Den Haag 6 april 2017 2 2 Circulariteit in de praktijk 1 Circulaire economie:

Nadere informatie

1 VERPAKKEN IN EEN CIRCULAIRE Copyright 2017 ECONOMIE KIDV door de VNV en het KIDV

1 VERPAKKEN IN EEN CIRCULAIRE Copyright 2017 ECONOMIE KIDV door de VNV en het KIDV 1 VERPAKKEN IN EEN CIRCULAIRE Copyright 2017 ECONOMIE KIDV door de VNV en het KIDV 13 maart 2017 platform voor experts professionalisering van het verpakkingsvak profiel versterken binnen het bedrijfsleven

Nadere informatie

Circulaire Bouweconomie

Circulaire Bouweconomie Circulaire Bouweconomie De Transitieagenda Bouw Circulair Prof.ir. Elphi Nelissen Voorzitter Transitieteam Circulair Bouwen Lid Taskforce Bouwagenda TU Eindhoven Decaan Bouwkunde Hoogleraar Building Sustainability

Nadere informatie

Een kader voor circulair inkopen

Een kader voor circulair inkopen Een kader voor circulair inkopen versie 20 april 2015 Auteurs: Take Padding, Godard Croon, Debbie van Haastrecht, Rene Dijkstra Dit factsheet biedt een kader voor het begrip circulair inkopen. In dit factsheet

Nadere informatie

Rijkswaterstaat werkt Circulair in 2030

Rijkswaterstaat werkt Circulair in 2030 werkt Circulair in 2030 Kansen en uitdagingen Evert Schut Sr. adviseur dienst WVL Programma Wat is circulaire economie? Rijksbrede ambities en aanpak circulaire economie Ambities en aanpak RWS Kennisagenda

Nadere informatie

Circulair Bouwen. Van methodiek naar oplossingen voor basisschool de Kameleon in Haarlemmermeer

Circulair Bouwen. Van methodiek naar oplossingen voor basisschool de Kameleon in Haarlemmermeer Circulair Bouwen Van methodiek naar oplossingen voor basisschool de Kameleon in Haarlemmermeer Rene Koop, Shirley Justice Thierry van der Weide Our Moonshot In 2025 is het kantelpunt naar de Nieuwe Economie

Nadere informatie

Rijkswaterstaat circulair

Rijkswaterstaat circulair Rijkswaterstaat circulair ir. Bon Uijting Adviseur CE in de GWW Rijkswaterstaat WVL 16-01-2019 Wat is de ambitie van RWS? Bestuur RWS: RWS werkt circulair in 2030 Rijksbrede programma: 50% minder primaire

Nadere informatie

Circulaire Economie in de GWW Betekenis voor de baggersector. Evert Schut Rijkswaterstaat Water Verkeer en Leefomgeving

Circulaire Economie in de GWW Betekenis voor de baggersector. Evert Schut Rijkswaterstaat Water Verkeer en Leefomgeving Circulaire Economie in de GWW Betekenis voor de baggersector Evert Schut Water Verkeer en Leefomgeving 2 RWS ONGECLASSIFICEERD 3 RWS ONGECLASSIFICEERD 4 RWS ONGECLASSIFICEERD 5 RWS ONGECLASSIFICEERD 6

Nadere informatie

Circulair Inkopen Utrecht op weg naar duurzame markttransformatie

Circulair Inkopen Utrecht op weg naar duurzame markttransformatie Circulair Inkopen Utrecht op weg naar duurzame markttransformatie Opdrachtgevers: - Provincie Utrecht - Gemeente Utrecht - Gemeente Amersfoort Middag/avond over biobased aanbesteden Centre of Expertise

Nadere informatie

Circulaire economie en recht: van afval naar grondstof VMR Themamiddag, 2 februari 2016 Carolien van Hemel

Circulaire economie en recht: van afval naar grondstof VMR Themamiddag, 2 februari 2016 Carolien van Hemel Circulaire economie en recht: van afval naar grondstof VMR Themamiddag, 2 februari 2016 Carolien van Hemel Niveaus van circulariteit (10 R s) 1. Refuse: weigeren/voorkomen gebruik 2. Reduce: gebruik

Nadere informatie

Circulaire Bouweconomie

Circulaire Bouweconomie Circulaire Bouweconomie Het Uitvoeringsprogramma 2019 ir. Hans Scherpenzeel Secretaris Transitieteam CBE Programmamanager Transitiebureau De Bouwagenda Circulaire Bouweconomie Overheid samen met Bouwagenda

Nadere informatie

Afvalcontainers in de Circulaire Economie

Afvalcontainers in de Circulaire Economie Afvalcontainers in de Circulaire Economie SSI Schafer B.V. ing. H.P. Gijzen Circulaire Economie MVO Nederland: "Onder circulariteit verstaan wij het hoogwaardig hergebruik van grondstoffen, materialen

Nadere informatie

Circulair bouwen in Utrecht onderdeel van Gezond stedelijk Leven, voor iedereen

Circulair bouwen in Utrecht onderdeel van Gezond stedelijk Leven, voor iedereen Circulair bouwen in Utrecht onderdeel van Gezond stedelijk Leven, voor iedereen Wim Beelen Senior Adviseur Gezond Stedelijk Leven Conferentie Circulair Bouwen 16 november 2018 Onderdelen van de presentatie

Nadere informatie

Duurzame wijk van en voor de toekomst. Doe mee!

Duurzame wijk van en voor de toekomst. Doe mee! Duurzame wijk van en voor de toekomst. Doe mee! Een bijzondere wijk In het zuidoosten van Hoofddorp wil gemeente Haarlemmermeer samen met marktpartijen, ketenpartners en bewoners een bijzondere wijk ontwikkelen.

Nadere informatie

Context en opgave CE community. Voor welke opgaven staan SmartwayZ.NL en InnovA58?

Context en opgave CE community. Voor welke opgaven staan SmartwayZ.NL en InnovA58? Context en opgave CE community Voor welke opgaven staan SmartwayZ.NL en InnovA58? Beleid duurzame leefomgeving Parijs waarmaken -20% CO2 in 2020 Energieneutraal 2030 Klimaatneutraal en Klimaatbestendig

Nadere informatie

Duurzame wijk van èn voor de toekomst. Doe mee!

Duurzame wijk van èn voor de toekomst. Doe mee! Duurzame wijk van èn voor de toekomst. Doe mee! Lincolnpark in vogelvlucht Een bijzondere wijk Lincolnpark biedt ruimte aan circa 850 woningen en voorzieningen zoals winkels, horeca, een school, kleinschalige

Nadere informatie

Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Duurzaamheid. Ervaringen van een Rijkswaterstaat medewerker. Harald Versteeg Programmamanager RWS Duurzaam

Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Duurzaamheid. Ervaringen van een Rijkswaterstaat medewerker. Harald Versteeg Programmamanager RWS Duurzaam Duurzaamheid Ervaringen van een Rijkswaterstaat medewerker Harald Versteeg Programmamanager RWS Duurzaam Duurzaamheid maatschapelijke meerwaarde leveren PPP samenhang (met alle maatschappelijke doelen)

Nadere informatie

Circulair aanbesteden. 24 januari 2017 Sarah Naipal

Circulair aanbesteden. 24 januari 2017 Sarah Naipal Circulair aanbesteden 24 januari 2017 Sarah Naipal Waar gaan we het over hebben? Kort de noodzaak voor de transitie naar een circulaire economie Onze uitgangspunten De verschillende fasen van een circulair

Nadere informatie

Van een lineaire naar een circulaire economie: Kansen en Bedreigingen Prof. dr. Jacqueline Cramer, directeur

Van een lineaire naar een circulaire economie: Kansen en Bedreigingen Prof. dr. Jacqueline Cramer, directeur Van een lineaire naar een circulaire economie: Kansen en Bedreigingen Prof. dr. Jacqueline Cramer, directeur Aanpak van het USI Vraaggericht expertise mobiliseren om kennis te valoriseren ( integrating

Nadere informatie

Gebouwinrichting. Circular Economy Lab: Welkom: Jacqueline Cramer. Deze bijeenkomst is de tweede in een serie van vijf debatavonden, welke

Gebouwinrichting. Circular Economy Lab: Welkom: Jacqueline Cramer. Deze bijeenkomst is de tweede in een serie van vijf debatavonden, welke Duurzaamheidswinst door ketensamenwerking! Circular Economy Lab: Deze bijeenkomst is de tweede in een serie van vijf debatavonden, welke zijn bedoeld om de circulaire economie Gebouwinrichting een aantal

Nadere informatie

CO2-PRESTATIELADDER DV SCOPE 3 STRATEGISCH PLAN HOOFDDORP, 2 FEBRUARI 2017

CO2-PRESTATIELADDER DV SCOPE 3 STRATEGISCH PLAN HOOFDDORP, 2 FEBRUARI 2017 CO2-PRESTATIELADDER DV SCOPE 3 STRATEGISCH PLAN HOOFDDORP, 2 FEBRUARI 2017 Significante scope 3 emissies Aan de hand van zowel een kwalitatieve als een kwantitatieve scope 3 analyse zijn de emissies in

Nadere informatie

Uitnodiging Werkconferentie Logistiek in een Circulaire Economie 31 oktober :00-17:30

Uitnodiging Werkconferentie Logistiek in een Circulaire Economie 31 oktober :00-17:30 Uitnodiging Werkconferentie Logistiek in een Circulaire Economie 31 oktober 2018 13:00-17:30 Beste genodigde, Een urgenter vraagstuk dan de toekomst van onze planeet is er niet. Daarom is er ook geen urgentere

Nadere informatie

CIRCULAIRE ENERGY BOOSTER

CIRCULAIRE ENERGY BOOSTER CIRCULAIRE ENERGY BOOSTER Sander Hakkennes Creatieve project inrichter Realiseren van duurzame en inspirerende werkomgevingen. CIRCULAIR INRICHTEN REDEFINE YOUR OFFICE KANTOOR IN DE BUITENLUCHT BUROOTJE

Nadere informatie

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma. Kunststof & Rubber in de Ondergrondse Infrastructuur

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma. Kunststof & Rubber in de Ondergrondse Infrastructuur Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Kunststof & Rubber in de Ondergrondse Infrastructuur Utrecht, 21 oktober 2015 Inhoud Introductie 3 Zij waren er bij! 4 Circulaire economie 5 RACE programma 6 Sectoranalyse

Nadere informatie

De Transitie naar een Circulaire Economie in Flevoland: Kansen voor People, Planet en Profit. Jacqueline Cramer Ambassadeur Circulaire Economie

De Transitie naar een Circulaire Economie in Flevoland: Kansen voor People, Planet en Profit. Jacqueline Cramer Ambassadeur Circulaire Economie De Transitie naar een Circulaire Economie in Flevoland: Kansen voor People, Planet en Profit Jacqueline Cramer Ambassadeur Circulaire Economie PEOPLE People, Planet, Profit (PPP) Van een lineaire naar

Nadere informatie

Circulaire Economie. Jacqueline Cramer Member Amsterdam Economic Board, oud minister van VROM en hoogleraar duurzaamheid

Circulaire Economie. Jacqueline Cramer Member Amsterdam Economic Board, oud minister van VROM en hoogleraar duurzaamheid Circulaire Economie Jacqueline Cramer Member Amsterdam Economic Board, oud minister van VROM en hoogleraar duurzaamheid John Nederstigt Inleider Hoe maken we de MRA Circulair? Jacqueline Cramer Ambassadeur

Nadere informatie

Manifest Circulair Onderwijs

Manifest Circulair Onderwijs Manifest Circulair Onderwijs de rol van onderwijs in verantwoord innoveren 2 Waarom urgentie De jeugd heeft de toekomst. Wij maken de toekomst. Wij brengen kinderen en jong volwassenen het gedachtengoed

Nadere informatie

Initiatie Fieldlab Circulaire Bouw & Infra Twente Agenda voor Twente: Innovatietafel circulaire economie & duurzaamheid

Initiatie Fieldlab Circulaire Bouw & Infra Twente Agenda voor Twente: Innovatietafel circulaire economie & duurzaamheid Initiatie Fieldlab Circulaire Bouw & Infra Twente Agenda voor Twente: Innovatietafel circulaire economie & duurzaamheid Programmawerksessie Agenda 09.00 uur: welkom door gedeputeerde M. van Haaf 09.10

Nadere informatie

Manifest Circulair Onderwijs

Manifest Circulair Onderwijs Manifest Circulair Onderwijs de rol van onderwijs in verantwoord innoveren 2 Waarom urgentie De jeugd heeft de toekomst. Wij maken de toekomst. Wij brengen kinderen en jong volwassenen het gedachtengoed

Nadere informatie

Zaaien om te oogsten Inspiratiebijeenkomst duurzaamheid. Innorail, 8 maart 2018

Zaaien om te oogsten Inspiratiebijeenkomst duurzaamheid. Innorail, 8 maart 2018 Zaaien om te oogsten Inspiratiebijeenkomst duurzaamheid Innorail, 8 maart 2018 Ontwikkeling InnoRail Het netwerk voor spoor assetmanagement innovatie. Doel van InnoRail (why) Het voortdurend verbeteren

Nadere informatie

Betekenis van circulaire economie voor de grondketen

Betekenis van circulaire economie voor de grondketen Betekenis van circulaire economie voor de grondketen Bodembreed 13 november 2018 Mark in t Veld (Tauw) Jeroen Nagel (RWS) RWS Duurzame Leefomgeving 2 Rijkswaterstaat Circulaire Economie GWW & RWS RWS is

Nadere informatie

Welkom. Bestuurlijke top Circulaire Economie: Van Afval naar Grondstoffen. Van Afval naar Grondstoffen

Welkom. Bestuurlijke top Circulaire Economie: Van Afval naar Grondstoffen. Van Afval naar Grondstoffen Welkom Bestuurlijke top Circulaire Economie: Van Afval naar Grondstoffen Bestuurlijke top Circulaire Economie: Van Afval naar Grondstoffen Programma 14.00-14.05 uur Welkomstwoord door dagvoorzitter Isabelle

Nadere informatie

Circulaire installaties Een beschouwing, waar staan we? Menno Schokker

Circulaire installaties Een beschouwing, waar staan we? Menno Schokker Circulaire installaties Een beschouwing, waar staan we? Menno Schokker Inhoud Voorstellen Casussen Handvatten Missie: Het moet en kan beter! Van idealistische oriëntatie naar realistische aanpak Case:

Nadere informatie

CHALLENGE CIRCULAIRE WERKLOCATIES 2050 NOORD-HOLLAND

CHALLENGE CIRCULAIRE WERKLOCATIES 2050 NOORD-HOLLAND Open Oproep Bijlage 1 CHALLENGE CIRCULAIRE WERKLOCATIES 2050 NOORD-HOLLAND Haarlem, 13 november 2018 Toelichting circulaire economie en werklocaties Achtergrond De transitie van een lineaire naar de circulaire

Nadere informatie

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering Amsterdam, 26 januari 2016 1 Inhoud Introductie 3 Zij waren er bij! 4 Circulaire economie 5 Waarom circulair? 6 Nederland Circulair! 7

Nadere informatie

CIRCULAIRE ECONOMIE EN BREEAM. Workshop tijdens het Nationaal BREEAM congres 2017

CIRCULAIRE ECONOMIE EN BREEAM. Workshop tijdens het Nationaal BREEAM congres 2017 CIRCULAIRE ECONOMIE EN BREEAM Workshop tijdens het Nationaal BREEAM congres 2017 PROGRAMMA - 3 vragen centraal 1. Wat is een circulair gebouw? 2. Hoe meten we circulariteit (in BREEAM)? 3. Wat doen we

Nadere informatie

Kansen en uitdagingen Circulair inkopen

Kansen en uitdagingen Circulair inkopen Kansen en uitdagingen Circulair inkopen Innovatiegericht inkopen voor de openbare ruimte 12 november 2015 Take Padding, PIANOo Evert Schut, Rijkswaterstaat Van afval als zorg Naar grondstof als kans De

Nadere informatie

Duurzaam vernieuwen en samenwerken in de bouw

Duurzaam vernieuwen en samenwerken in de bouw Duurzaam vernieuwen en samenwerken in de bouw Prof.dr. Jacqueline Cramer Universiteit Utrecht Opzet lezing Wat zijn de grote opgaven in de bouw op het gebied van duurzaamheid? Hoe kunnen deze opgaven worden

Nadere informatie

Duurzaamheid bij Ahrend Circulair Inrichten

Duurzaamheid bij Ahrend Circulair Inrichten Duurzaamheid bij Ahrend Circulair Inrichten The best way to create a better and more sustainable future is to design it together and always starting today* *the best time to plant a tree was 20 years ago,

Nadere informatie

Beton als buurman. een lokaal-regionaal vraagstuk. Hoe kan je hoogwaardig wonen naast een asfalt- of betoncentrale van 2040?

Beton als buurman. een lokaal-regionaal vraagstuk. Hoe kan je hoogwaardig wonen naast een asfalt- of betoncentrale van 2040? Beton als buurman Hoe kan je hoogwaardig wonen naast een asfalt- of betoncentrale van 2040? een lokaal-regionaal vraagstuk Bouwcampus TU Delft Delft, 19 Februari 2019 www.must.nl Onderzoeksvraag Hoe kan

Nadere informatie

Aanpak Duurzaam GWW in de praktijk

Aanpak Duurzaam GWW in de praktijk Aanpak Duurzaam GWW in de praktijk Datum: 31 oktober 2016 Spreker: Meinke Schouten Inhoudsopgave Oorsprong Aanpak Duurzaam GWW Wat is de Aanpak Duurzaam GWW? Aanpak Duurzaam GWW in de praktijk Samenvatting

Nadere informatie

De toekomst van. de sloop- en afval keten

De toekomst van. de sloop- en afval keten De toekomst van de sloop- en afval keten René Plaggenburg Directeur sloop en reststoffencentra Dusseldorp Wie is Dusseldorp? Ontstaan in 1949 2003: drie business units Dusseldorp Groep Inzameling en Recycling

Nadere informatie

Fire Seminar 2015 Kingspan Group Tiel DUURZAAM BOUWEN. Hoe doen we dat ook alweer? Gert Jan van Beijnum

Fire Seminar 2015 Kingspan Group Tiel DUURZAAM BOUWEN. Hoe doen we dat ook alweer? Gert Jan van Beijnum Fire Seminar 2015 Kingspan Group Tiel DUURZAAM BOUWEN Hoe doen we dat ook alweer? Gert Jan van Beijnum 1 1 Relevantie voor de bouwsector Bouwactiviteiten en gebouwen hebben een aanzienlijk aandeel in milieulast

Nadere informatie

Duurzaam inkopen bij Rijkswaterstaat

Duurzaam inkopen bij Rijkswaterstaat Duurzaam inkopen bij Duurzaamheid bij aanleg en onderhoud van wegen, vaarwegen en waterwerken Edwin van der Wel, Sr. Adviseur Duurzaamheid en Energie, GPO Inhoud Programma duurzaam inkopen GWW Doelstellingen

Nadere informatie

Een circulaire economie: De gemeente Leeuwarden als casus

Een circulaire economie: De gemeente Leeuwarden als casus Een circulaire economie: De gemeente Leeuwarden als casus Sandra van der Lee, MSc. Projectingenieur circulair ontwerpen Witteveen+Bos I [email protected] Robin van der Plas, MSc. Projectingenieur

Nadere informatie

Bouwen met toekomst De Zeeuwse circulaire verblijfsrecreatie. 3 oktober 2018

Bouwen met toekomst De Zeeuwse circulaire verblijfsrecreatie. 3 oktober 2018 Bouwen met toekomst De Zeeuwse circulaire verblijfsrecreatie. 3 oktober 2018 AFVAL VERVUILING Ontwikkelingen VALUE CREATION VALUE MINING/M ATERIAL MANUFACTU RING PRODUCT MANUFACTU RER BRAND /COM PANY

Nadere informatie

Wij maken werk van Circulair! Marktdag Circulaire Minicontainer. 30 mei Lelystad

Wij maken werk van Circulair! Marktdag Circulaire Minicontainer. 30 mei Lelystad Wij maken werk van Circulair! Marktdag Circulaire Minicontainer 30 mei 2017 - Lelystad Welkom en inleiding Jean-Marc van Maren 3 Stelling In 2023 worden alle minicontainers voor de Nederlandse markt geproduceerd

Nadere informatie

Circulair denken en doen in de Metropool regio Amsterdam. Jacqueline Cramer Ambassadeur Circulaire Economie

Circulair denken en doen in de Metropool regio Amsterdam. Jacqueline Cramer Ambassadeur Circulaire Economie Circulair denken en doen in de Metropool regio Amsterdam Jacqueline Cramer Ambassadeur Circulaire Economie Ambitie De MRA wil wereldwijd voorloper zijn op het gebied van slimme oplossingen voor de beperkte

Nadere informatie

Circulaire draagconstructies bouwen met Skellet

Circulaire draagconstructies bouwen met Skellet Circulaire draagconstructies bouwen met Skellet De cirkel A = Lineaire economie Ontginning van grondstoffen Produceren van bouwmaterialen Bouwen Slopen Afval storten B = Circulair door recyclen Ontginning

Nadere informatie

DUURZAME INFRASTRUCTUUR

DUURZAME INFRASTRUCTUUR DUURZAME INFRASTRUCTUUR wisselwerking van stad, spoor, snelweg en fietspad TON VENHOEVEN VENHOEVENCS architecture+urbanism Krimp werkgelegenheid Percentage 65+ Woon-werkverkeer Grondprijzen 2007, Toegevoegde

Nadere informatie

Circulair inkopen. Wow dag 1 oktober Take Padding PIANOo Jeroen van der Waal- Gemeente Amsterdam

Circulair inkopen. Wow dag 1 oktober Take Padding PIANOo Jeroen van der Waal- Gemeente Amsterdam Circulair inkopen Wow dag 1 oktober 2015 Take Padding PIANOo Jeroen van der Waal- Gemeente Amsterdam De circulaire economie Waarom circulair? De circulaire economie in praktijk Belang verdienmodellen

Nadere informatie

Van design tot recycling:

Van design tot recycling: Van design tot recycling: wat kun jij doen om de verpakkingsketen te sluiten? Hester Klein Lankhorst, Kennisinstituut Duurzaam Verpakken (KIDV) In deze presentatie Duurzaamheid: ontwikkelingen en ambities.

Nadere informatie

IC VAN WERKPLEK TOT VERGADERTAFEL

IC VAN WERKPLEK TOT VERGADERTAFEL IC VAN WERKPLEK TOT VERGADERTAFEL INLEIDING Het minimalistische bureau-en vergadertafelprogramma met ranke open frames en zwevend blad dat de omgeving visueel open houdt. Ruime bladafmetingen maken de

Nadere informatie

Nederland Circulair in 2050

Nederland Circulair in 2050 Nederland Circulair in 2050 Het Rijksbrede programma circulaire economie en de betekenis voor het Nederlandse afvalbeleid NVRD Themadag Afval en Grondstoffen 24 november 2016 Marc Pruijn Directie Duurzaamheid

Nadere informatie

Recyclebaar? Check t! Karen van de Stadt

Recyclebaar? Check t! Karen van de Stadt Recyclebaar? Check t! Karen van de Stadt Verpakkingen Een inwoner van Europa opent gemiddeld 7 verpakkingen per dag. Dit is gemiddeld 157 kilo verpakkingsafval per persoon per jaar. Wat bijna 40% van het

Nadere informatie

Duurzaam verpakken in de praktijk. Chris Bruijnes

Duurzaam verpakken in de praktijk. Chris Bruijnes Duurzaam verpakken in de praktijk Chris Bruijnes Afvalbeheerstructuur 2 Copyright 2019 KIDV Kennisinstituut Duurzaam verpakken Verminderen van de milieudruk van verpakkingen Onderdeel van de producentenverantwoordelijkheid

Nadere informatie

Iets is pas circulair als je het circulair maakt! Hier komt tekst Thea Smid-Verheul. Utrecht.nl

Iets is pas circulair als je het circulair maakt! Hier komt tekst Thea Smid-Verheul. Utrecht.nl Iets is pas circulair als je het circulair maakt! Hier komt tekst Thea Smid-Verheul Hier 30 april komt 2015 ook tekst Wat ziet u hier? Als circulair inkopen het antwoord is, wat is dan de vraag? The current

Nadere informatie

Ton Venhoeven, Rijksadviseur Infrastructuur

Ton Venhoeven, Rijksadviseur Infrastructuur Geïntegreerde netwerken en knooppunten: veranderingen in de maatschappij Ton Venhoeven, Rijksadviseur Infrastructuur Project uitwerking en planvoorbereiding Advies verkenningen Onderzoek duurzame stedenbouw

Nadere informatie

DUURZAME & CIRCULAIRE BOUW

DUURZAME & CIRCULAIRE BOUW DUURZAME & CIRCULAIRE BOUW Lucinda Kootstra & Willemijn van der Werf Congres Stedelijke Transformatie Eindhoven 14 februari 2019 WAAROM? DE CIJFERS 40% van Nederlandse afval 50% grondstof-, 40% energie-,

Nadere informatie

RIJKSWATERSTAAT EXPERIMENTEERT MET CIRCULAIR VIADUCT JULI 2019

RIJKSWATERSTAAT EXPERIMENTEERT MET CIRCULAIR VIADUCT JULI 2019 RIJKSWATERSTAAT EXPERIMENTEERT MET CIRCULAIR VIADUCT JULI 2019 2 In 2019 werd het eerste circulaire viaduct ooit onthuld. Waar reguliere viaducten over het algemeen na 30 tot 50 jaar gesloopt worden, kan

Nadere informatie

WELKOM. Circulair Inkopen. TU Delft. ir. J.-H. Welink, www.duurzaamgrondstoffenbeheer.nl, 015 278 9205, [email protected]

WELKOM. Circulair Inkopen. TU Delft. ir. J.-H. Welink, www.duurzaamgrondstoffenbeheer.nl, 015 278 9205, j.h.welink@tudelft.nl Circulair Inkopen WELKOM TU Delft ir. J.-H. Welink, www.duurzaamgrondstoffenbeheer.nl, 015 278 9205, [email protected] 1 Vermelding onderdeel organisatie Kennisplatform Wetenschappelijke kennis noodzakelijk

Nadere informatie

WATERSCHAP RIJN EN IJSSEL ONTVANGT BEZOEKERS IN CIRCULAIR INSPIRATIEHUIS JULI 2019

WATERSCHAP RIJN EN IJSSEL ONTVANGT BEZOEKERS IN CIRCULAIR INSPIRATIEHUIS JULI 2019 WATERSCHAP RIJN EN IJSSEL ONTVANGT BEZOEKERS IN CIRCULAIR INSPIRATIEHUIS JULI 2019 2 Waterschap Rijn en IJssel opent s werelds eerste Kaumera extractie-installatie. Bezoekers die de installatie komen bekijken

Nadere informatie

Antwoord op uw opgave. Circulair aanbesteden

Antwoord op uw opgave. Circulair aanbesteden Antwoord op uw opgave Circulair aanbesteden Inhoudsopgave Inleiding: over ons Korte enquête Waarom? Ambities Circulair aanbesteden hoe doe je dat Aan de slag! Afsluiting en vragen Over ons 10 jaar 115

Nadere informatie

Viba CIRCULAIR BOUWEN

Viba CIRCULAIR BOUWEN Viba 12-01-2017 Hans Stofberg Integralist Ontwikkeling compacte mobile units: fits2you Adviseur Circulair Bouwen 1816 WAAROM HEBBEN WE HET OVER DUURZAAMHEID We hebben de afslag gemist 1816 1769 - Start

Nadere informatie

Circulair Inkopen Van theoretisch kader naar pragmatische uitwerking. Pieter van den Herik & Menno van der Valk Alkmaar:

Circulair Inkopen Van theoretisch kader naar pragmatische uitwerking. Pieter van den Herik & Menno van der Valk Alkmaar: Circulair Inkopen Van theoretisch kader naar pragmatische uitwerking Pieter van den Herik & Menno van der Valk Alkmaar: 8-9-2016 Circulair inkopen Alkmaar 8 september 2016 Pieter van den Herik - MVO Nederland

Nadere informatie

Alkondor Circulair. 4 juni Martijn Veerman

Alkondor Circulair. 4 juni Martijn Veerman Alkondor Circulair 4 juni 2018 Martijn Veerman [email protected] Scope Alkondor Hengelo 1 Engineering 2 Productie 3 Montage 4 Beheer en Onderhoud Uitwerken, ontwikkelen, informatie koppelen en tekenen

Nadere informatie

Verpakken in de circulaire economie. Hester Klein Lankhorst Empack, 5 april 2017

Verpakken in de circulaire economie. Hester Klein Lankhorst Empack, 5 april 2017 Verpakken in de circulaire economie Hester Klein Lankhorst Empack, 5 april 2017 2 Copyright 2016 KIDV 8 november 2016 3 Copyright 2017 KIDV 12-4-2017 Verpakkingen In Europa openen we ongeveer 7 verpakkingen

Nadere informatie

Innovatiestimulering voor vloerproducten

Innovatiestimulering voor vloerproducten Innovatiestimulering voor vloerproducten Industrieel Flexibel en Demontabel Bouwen Frank De Troyer, Prof. Dr ir Arch. KULeuven Department ASRO Doel van deze presentatie Bekendmaken IFD-project Overtuigen

Nadere informatie

SDK MEER DAN OPBERGEN

SDK MEER DAN OPBERGEN SDK MEER DAN OPBERGEN PRODUCTBESCHRIJVING Bijzondere schuifdeurkast SDK is de ideale schuifdeurkast als u functioneel én sfeervol wilt opbergen en archiveren in open ruimtes. De kast opent en sluit geruisloos

Nadere informatie

Een nieuw perspectief Waardestromen

Een nieuw perspectief Waardestromen Een nieuw perspectief Waardestromen Arie Voorburg 06 2706 0749 [email protected] Jordy Daneel 06 2706 2414 [email protected] 1 Verandering ontstaat door inspiratie of wanhoop 2 Deel 1 Vertrekpunt

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord inkopen met DuboCalc

Maatschappelijk verantwoord inkopen met DuboCalc Maatschappelijk verantwoord inkopen met DuboCalc Hier komt ook tekst Peter de Jong projectmanager Gemeente Utrecht & Sara Rademaker adviseur duurzaam inkopen gemeente Utrecht MVI doelstellingen Utrecht,

Nadere informatie

Bouwen aan Duurzaamheid. 27 juni 2013 Louis de Quelerij

Bouwen aan Duurzaamheid. 27 juni 2013 Louis de Quelerij Bouwen aan Duurzaamheid 27 juni 2013 Louis de Quelerij Rijkswaterstaat O [email protected] KI [email protected] VVV-team Bouwcampus B [email protected] Inhoud Duurzame ontwikkeling in vogelvlucht

Nadere informatie

Subsidieregelingen voor energieinnovaties. infra. Nationaal consortium Zon op Infra 14 maart 2019 Bert Janson

Subsidieregelingen voor energieinnovaties. infra. Nationaal consortium Zon op Infra 14 maart 2019 Bert Janson Subsidieregelingen voor energieinnovaties Zon op infra Nationaal consortium Zon op Infra 14 maart 2019 Bert Janson inhoud Doel beschikbare subsidie regelingen Urban Energy regeling HER-regeling DEI+ Demonstratie

Nadere informatie

NWA WORKSHOP SUSTAINABLE DEVELOPMENT GOALS. NWA Circulaire Economie en SDG Ardi Dortmans

NWA WORKSHOP SUSTAINABLE DEVELOPMENT GOALS. NWA Circulaire Economie en SDG Ardi Dortmans NWA WORKSHOP SUSTAINABLE DEVELOPMENT GOALS NWA Circulaire Economie en SDG Ardi Dortmans NWA CIRCULAIRE ECONOMIE EN GRONDSTOFFENEFFICIËNTIE Een duurzame circulaire economie gaat uit van volledige herbruikbaarheid

Nadere informatie

Workshop: Bouwen aan Duurzaamheid Sectie Duurzaam Ondernemen, VVM. Nationale Milieudag 11 juni

Workshop: Bouwen aan Duurzaamheid Sectie Duurzaam Ondernemen, VVM. Nationale Milieudag 11 juni Workshop: Bouwen aan Duurzaamheid Sectie Duurzaam Ondernemen, VVM Nationale Milieudag 11 juni PAGINA 0 Workshop Bouwen aan Duurzaamheid, Nationale Milieudag 11 JUNI 2015 Sectie Duurzaam Ondernemen, VVM

Nadere informatie

Asset management en Duurzaam GWW

Asset management en Duurzaam GWW Asset management en Duurzaam GWW Alex Roovers Consultant Asset Management CMS Introductie Aanleiding Doelstelling Werkvorm Werkvorm en afspraken Dialoog en discussie op basis van stellingen Van mening

Nadere informatie

Samen halen we alles eruit

Samen halen we alles eruit Waarom kennisinstellingen kiezen voor innoveren met afval en de laatste ontwikkelingen inzameling & reiniging Samen halen we alles eruit Nico Spaansen NVRD Noord 3 november 2016 Transitie in de markt Van

Nadere informatie

CIl Ballast Nedam. Rangorde scope 3 emissies Q(\2_;--- Ot}JoJ (20)}; Q8~-~\)- O&-OCj-ZOIJ. Definitief. Status

CIl Ballast Nedam. Rangorde scope 3 emissies Q(\2_;--- Ot}JoJ (20)}; Q8~-~\)- O&-OCj-ZOIJ. Definitief. Status CIl Ballast Nedam Rangorde scope 3 emissies Status Definitief Verantwoordelijk Functie Naam Datum Handtekening Inhoud Coördinator Milieu en Duurzaamheid RenéTheunissen Q8~-~\)- Q(\2_;--- Verificatie Hoofd

Nadere informatie

Rijksbrede aanpak. Minisymposium: Circulaire Economie en Werkgelegenheid. Marc Pruijn Directie Duurzaamheid. Ministerie van IenM

Rijksbrede aanpak. Minisymposium: Circulaire Economie en Werkgelegenheid. Marc Pruijn Directie Duurzaamheid. Ministerie van IenM Rijksbrede aanpak Minisymposium: Circulaire Economie en Werkgelegenheid Marc Pruijn Directie Duurzaamheid Ministerie van IenM Wat wil het kabinet bereiken? 100% circulaire economie in 2050 50% minder eindige

Nadere informatie

ZIEKENHUIS MET PERSPECTIEF. flexibel en circulaire ziekenhuis casco s

ZIEKENHUIS MET PERSPECTIEF. flexibel en circulaire ziekenhuis casco s ZIEKENHUIS MET PERSPECTIEF flexibel en circulaire ziekenhuis casco s Een goed ontworpen fysieke omgeving draagt bij aan het welzijn van patiënten, familie en werknemers en zal hun stress verminderen. Belangrijke

Nadere informatie

Naar een circulaire buitenruimte Wouter Schik, stimulator duurzaamheid gemeente Amersfoort

Naar een circulaire buitenruimte Wouter Schik, stimulator duurzaamheid gemeente Amersfoort Naar een circulaire buitenruimte Wouter Schik, stimulator duurzaamheid gemeente Amersfoort 16 januari 2019 Belang circulaire buitenruimte gemeenten Ca. 90% voetafdruk gemeenten door projecten en beheer

Nadere informatie

Ambitieweb Aanpak Duurzaam GWW

Ambitieweb Aanpak Duurzaam GWW Ambitieweb Aanpak Duurzaam GWW I. Energie & Klimaat a. Energiebesparing (en CO2-reductie) b. Duurzame energiebronnen III. Bereikbaarheid/ Duurzame Mobiliteit a. (toekomstvaste) Bereikbaarheid/ mobiliteit

Nadere informatie

Zaal STUDIO Circulaire bedrijventerreinen: een verhaal van mogelijkheden

Zaal STUDIO Circulaire bedrijventerreinen: een verhaal van mogelijkheden Zaal STUDIO -1 6.4. Circulaire bedrijventerreinen: een verhaal van mogelijkheden WVI www.wvi.be BARON RUZETTELAAN 35 8310 BRUGGE T +32 50 36 71 71 E [email protected] VAN DUURZAME NAAR CIRCULAIRE BEDRIJVENTERREINEN

Nadere informatie

G4 steden zetten in op een circulaire economie: Steden zijn de motor van de transitie. Uitdaging. Nederland circulaire hotspot.

G4 steden zetten in op een circulaire economie: Steden zijn de motor van de transitie. Uitdaging. Nederland circulaire hotspot. G4 steden zetten in op een circulaire economie: Steden zijn de motor van de transitie. Uitdaging Grondstoffen dreigen schaars te worden door een groeiende bevolking en toenemende welvaart in de wereld.

Nadere informatie