Van design tot recycling:

Transcriptie

1 Van design tot recycling: wat kun jij doen om de verpakkingsketen te sluiten? Hester Klein Lankhorst, Kennisinstituut Duurzaam Verpakken (KIDV)

2 In deze presentatie Duurzaamheid: ontwikkelingen en ambities. De kunststof verpakkingsketen. Wat kun jij doen om de kunststof verpakkingsketen verder te sluiten? Tips, tools en inspiratie. Het KIDV in het kort. 2 Copyright 2018 KIDV

3 Duurzaamheid: ontwikkelingen en ambities

4 tijdlijnverpakken.kidv.nl Duurzaamheid door de tijd heen 1950 Inzameling van papier 1972 De glasbak 2002 Cradle2Cradle 2015 Closing the loop 2017 Nederland circulair 2018 EU strategy on plastics 1972 De club Van Rome 90 er jaren Convenant verpakkingen 2007 Inzameling kunststof uit huishoudens 2015 Sustainable Development goals 2018 Transitieagenda s 4 Copyright 2018 KIDV

5 Politieke ambities EU pakket Closing the loop Nieuwe Europese doelen voor 2030: 75% hergebruik en recycling verpakkingsafval en storten beperkt tot maximaal 10%. Reductie van voedselverspilling met 50%. Europese commissie - European strategy for plastics in a circular economy: Nieuw doelen voor 2030: alle kunststof verpakkingen recyclebaar en 55% recycling van plastic verpakkingsafval. Nederland NL circulair in En in % minder gebruik van primaire grondstoffen. Transitieagenda s: hoogste prioriteit aan de kunststofketen. 5 Copyright 2018 KIDV

6 Ambities van bedrijven Davos: 11 multinationals gaan voor 2025 hun kunststof verpakkingen zó produceren dat deze volledig herbruikbaar, recyclebaar of composteerbaar zijn. Unilever: kunststoffen zijn in % recyclebaar en halvering van voedsel- en productverspilling in Coca-Cola: in 2025 is 100% van de verpakkingen recyclebaar of hervulbaar en tenminste 50% van het materiaal voor PET-flessen is afkomstig is van gerecycled plastic. Werner & Mertz: 100% gerecyclede verpakkingen in 2025 McDonalds: 100% of van consumentenverpakkingen zijn in 2025 gemaakt van hernieuwbare, gerecyclede of gecertificeerde bronnen. 6 Copyright 2018 KIDV

7 De kunststof verpakkingsketen

8 Ellen MacArthur Foundation: agendasettend richting de circulaire economie Het gebruik van kunststof neemt wereldwijd toe: vertwintigvoudigd in de laatste 50 jaar, naar meer dan 300 Mton; naar verwachting verdubbelt deze hoeveelheid in de komende 20 jaar. Focus op minder lekkage in de keten: meer recyclen; meer inzamelen; niet storten. 8 Copyright 2018 KIDV

9 Verpakkingen In Europa openen we per persoon ongeveer 7 verpakkingen per dag. Dit is gemiddeld 157 kilo verpakkingsafval per persoon per jaar. Dat is bijna 40% van het totale huishoudelijke afval. 20% van de verpakkingen zijn gemaakt van kunststof. 9 Copyright 2018 KIDV

11 Kunststofketen is om meerdere redenen een complexe keten Veel soorten kunststoffen, al dan niet toegepast in combinatie met elkaar. Verschillende partijen spelen een rol bij de recycling van kunststof tot secundaire grondstoffen. Externe factoren: lage olieprijs. Verschillende inzamelsystemen. Lekstromen (zwerfafval) leiden tot negatieve milieueffecten en negatief imago. 11 Copyright 2017 KIDV 11 oktober 2017

13 Circulaire economie Een circulaire economie is een economisch systeem waarin waarde wordt behouden of vergroot door hergebruik van producten en grondstoffen en door het minimaliseren van het verbruik van grondstoffen. "Sustainable development is development that meets the needs of the present without compromising the ability of future generations to meet their own needs. (Brundtland) 13 Copyright 2017 KIDV 23 april 2018

14 Strategieën voor circulariteit in de productieketen Meer circulariteit= Minder grondstoffen en minder milieu impact. R0 R1 R2 R3 R4 R5 R6 R7 R8 R9 Refuse Rethink Reduce Re-use Repair Refurbish Remanufacture Repurpose Recycle Recover 14 Copyright 2017 KIDV 23 april 2018

15 Het sluiten van de kunststof verpakkingsketen: wat kun jij doen?

16 Het sluiten van de kunststof verpakkingsketen De inzameling en recycling van plastic verpakkingsafval groeit. In Nederland van 16 kton in 2009 naar 259 kton in Het vermarkten van gerecycled plastic is een groeiende uitdaging, zowel financieel als technisch. Van een aanbodgerichte markt naar een vraaggestuurde markt. Noodzaak om tegemoet te komen aan de kwaliteitsstandaarden voor nieuwe toepassingen. 16 Copyright 2018 KIDV

17 Zeven knoppen om het systeem te kantelen naar een vraaggestuurde markt 6 AFVAL 7 1 GRONDSTOF 1 Verhogen kwaliteit van gerecyclede kunststof 2 Verhogen toepassing van gerecyclede kunststof 3 Creëren markt voor gerecyclede kunststof 5 GEBRUIK VERPAKKINGS MATERIAAL Verbeteren recycleerbaarheid van verpakkingen Stimuleren burgers Verhogen kwaliteit van inzameling en sortering VERPAKT PRODUCT 7 Verhogen kwaliteit van recycling 17 Copyright KIDV

18 Verhoog kwaliteit gerecycled kunststof &verbeter kwaliteit recycling Belangrijk dat producenten van gerecycled kunststof gaan voldoen aan de kwaliteit van virgin kunststoffen. Voorbeeld: HPDE en PP recycler QCP voldoet aan de standaard van virgin producenten en heeft een joint venture met Suez and LyondellBasell. Zorgen voor voldoende verwerkingscapaciteit voor mix kunststoffen. Voorbeeld: Eco-oh! in België. Is nog belangrijker naar aanleiding van de China-ban. 18 Copyright 2018 KIDV

19 Toepassing gerecycled kunststof vergroten & markt creëren voor gerecycled kunststof Verpakkingsproducenten, producenten en importeurs en retailers kunnen daar waar mogelijk gerecycled kunststof uit huishoudelijk afval gebruiken. Voorbeeld: bedrijven die een (minderheids)belang kopen in een recycler, zoals Coca-Cola and Ecoplastics, en Ikea and Morsinkhoff. Vanuit het systeem van producentenverantwoordelijkheid kunnen garanties worden gegeven op materiaalstromen, om innovaties te stimuleren. Voorbeeld: de overeenkomst van het Afvalfonds Verpakkingen met 4PET Recycling om vanaf 2018 op grote schaal PET-trays te recyclen. Overheden en bedrijven kunnen duurzaam inkopen. 19 Copyright 2018 KIDV

20 recyclability.kidv.nl Verbeter de recyclebaarheid van verpakkingen Verpakkingsproducenten en producenten en importeurs kunnen inzetten op design for recycling. Voorbeelden: De EC wil dat alle kunststof verpakkingen recyclebaar zijn tegen 2030, multinationals hebben doelen gesteld voor Copyright 2018 KIDV

21 weggooiwijzer.nl Stimuleer burgers Producenten en importeurs kunnen op verpakkingen informatie geven over de end-of-life fase van verpakkingen. Voorbeelden: tri-man (Frankrijk), Weggooiwijzer (Nederland). Burgers kunnen worden gestimuleerd om hun afval te scheiden. Voorbeelden: bronscheiding, omgekeerd inzamelen. 21 Copyright 2018 KIDV

22 Verbeter de kwaliteit van inzameling en sortering Inzamel- en sorteersystemen kunnen de vervuiling van het ingezamelde materiaal verminderen. Voorbeeld: communicatie en handhaving in België. Sorteersystemen kunnen het aandeel mono-stromen vergroten. Voorbeeld: PET-trays scheiden van PET-flessen. Gemeenten kunnen werken aan een nationaal consistent inzamelsysteem. Voorbeeld: België. 22 Copyright 2018 KIDV

23 Tips, tools en inspiratie

24 De optimale productverpakkingscombinatie Functies van verpakkingen Gebruik mogelijk maken. Conserveren en beschermen. Informeren en verkopen. Duurzaam verpakken Verpakkingen met zo min mogelijk milieuimpact, met behoud kwaliteit verpakte product. Verpakkingen die met zo min mogelijk grondstoffen zijn ontworpen, geproduceerd en verwerkt en opnieuw kunnen worden gebruikt of gerecycled. 24 Copyright 2017 KIDV

25 Vijf perspectieven op duurzaam verpakken hoeverpakjeduurzaam.kidv.nl Een KIDV-model met de belangrijkste invalshoeken om rekening mee te houden bij duurzaam verpakken Met achtergrondinformatie, tips, handreikingen en inspirerende voorbeelden. 25 Copyright 2018 KIDV

26 De juiste combinatie van de eigenschappen van product én verpakking Duurzame productverpakkingscombinaties: zorgen voor een zo laag mogelijke milieu-impact; doen dat voor de productverpakkingscombinatie in de totale context van de verpakkingsketen; nemen de vijf perspectieven op duurzaam verpakken in beschouwing. Denk circulair en ga voor een lage CO2-score! 26 Copyright 2018 KIDV

27 Zeven tips om duurzaam te verpakken 1. Zet de functionaliteit van de verpakking altijd voorop. 2. Vermijd schadelijke stoffen in verpakkingsmaterialen 3. Ga zuinig met materiaal om (reduce and reuse) 4. Hou rekening met de recyclebaarheid van de verpakking. 5. Gebruik waar mogelijk gerecyclede of hernieuwbare grondstoffen. 6. Hou tijdens het ontwerpen rekening met een efficiënte logistiek. 7. Communiceer op de verpakking over juist weggooien. 27 Copyright 2018 KIDV

28 recyclability.kidv.nl Verbeter de recyclebaarheid van verpakkingen Informatie, tips en adviezen voor verpakkingsontwerpers, -ontwikkelaars, -inkopers en marketeers om keuze te maken die hun verpakkingen beter recyclebaar te maken. 28 Copyright 2018 KIDV

30 Verder via Onder meer: Vraagbaak voor bedrijven. Inspirerende voorbeelden. Factsheets en instrumenten. Wetenschappelijke rapporten en artikelen. Actualiteiten. Oogst van de brancheverduurzamingsplannen en andere projecten. 30 Copyright 2018 KIDV

31 Het KIDV in het kort

32 : vijf jaar KIDV Resultaten Brede kennisbasis duurzaam verpakken. Kennisdeling met alle partijen in de verpakkingsketen en input voor beleid van overheden en bedrijven. Voeding voor debat o.b.v. feitelijke kennis, rond thema s op het gebied van duurzaam verpakken. Brancheverduurzamingsplannen. Praktische kennis: handreikingen, tools, inspirerende voorbeelden, vraagbaak voor bedrijven, KIDV-verdiepingsbijeenkomsten. Governance Verandering per januari Copyright 2018 KIDV

33 Vanaf 2018: KIDV kennispartner voor bedrijven Steeds meer ondernemers zien het belang én de kansen van een circulaire economie voor verpakkingsmateriaal. Ze hebben behoefte aan gefundeerde kennis, om weloverwogen keuzes te maken. Het KIDV: adviseert en inspireert bedrijven met advies op maat; biedt ondernemers feitelijke kennis, inspirerende voorbeelden en praktische tools; gebaseerd op toegepast wetenschappelijk onderzoek, actuele trends en kennis van de verpakkingsketen. 33 Copyright 2018 KIDV

34 Dank voor uw aandacht Vragen?