breed aanbod genetica

Transcriptie

1 ki nieuws juni 2012 voor vruchtbaar resultaat inhoud Breed aanbod genetica C O L U M N Jan Sallevelt Cursus Reproductiemanagement R E P O R TA G E Niet iedere verandering is een verbetering Medewerker in beeld: Manager distributie R U B R I E K T I P S Ontvangen en bewaren van sperma Vaste bestellingen R U B R I E K V R A A G H E T D E D E S K U N D I G E breed aanbod genetica varkens k.i. nederland biedt haar afnemers een brede keuze aan genetica. dit geeft de varkenshouder de mogelijkheid perfect passende genetica te kiezen voor zijn specifieke bedrijfsomstandigheden en afzetkanaal. Met veranderende afzetmarkten, lage marges en druk op de afzet is het belangrijk de juiste eindbeer te kiezen. Alleen op die manier is het voor een varkenshouder mogelijk om een big of vleesvarken te produceren dat specifiek is voor het bedrijf en de juiste balans heeft tussen opbrengstprijs en kostprijs. veel factoren van invloed Veel factoren hebben invloed op de keuze van de eindbeer en de zeug. Factoren die de varkenshouder allemaal in zijn overwegingen meeneemt. Deels gaat het om bedrijfsspecifieke zaken zoals management, stalinrichting, voersysteem, het wel of geen beren mesten en het stalklimaat. Daarnaast spelen de gewenste technische prestaties zoals groei, voerconversie en vitaliteit een belangrijke rol. Maar misschien nog wel de allerbelangrijkste factor is de afzetmarkt. De afnemer van de biggen stelt zijn eigen eisen. Dat zijn marktfactoren die door de handelaar vaak worden vertaald naar een hogere prijs voor de big of het vleesvarken. >>

2 >> Hierbij zijn het type vleesvarken, een specifieke afzet of eisen van de slachterij het belangrijkste. Zie ook het schema. keuze én hoge spermakwaliteit De uitkomst van de weging van factoren verschilt per varkenshouder. Daarom is het voor Varkens K.I. Nederland zo belangrijk te beschikken over een breed pakket van eindberen. Zo kan de varkenshouder precies die eindbeer kiezen die past bij de bedrijfsspecifieke factoren. Zie ook het kader: Voor iedereen de juiste Piétrain. Dit betekent dat varkenshouders bij Varkens K.I. Nederland niet alleen een brede keuze hebben in eindbeersperma van genetisch de hoogste kwaliteit, maar daarnaast natuurlijk ook beschikken over sperma van hoge kwaliteit. Dit garandeert niet alleen genetisch de beste eindbeerkeuze voor het hoogste financieel resultaat, het zorgt er ook voor dat u de hoogste GROEI/ DAG VOER- CONVERSIE CLASSIFI- CATIE VITALI- TEIT prestaties kunt halen op het terrein van toomgrootte, worpindex en afbigpercentage. Dus niet alleen de juiste big, maar ook veel juiste biggen. AFZET- MARKT EINDBEER- KEUZE STAL- KLIMAAT BEREN/ BORGEN STALIN- RICHTING MANAGE- MENT VOER- SYSTEEM Ook zeugenlijnen Niet alleen de eindbeer is van belang voor een goed passende big of vleesvarken voor uw afzetmarkt en bedrijfsomstandigheden. Ook de zeug is van belang. Ook hierbij is het belangrijk de juiste genetica te kiezen. Varkens K.I. Nederland heeft van de volgende fokkerijgroeperingen zeugenlijnen in haar pakket: TOPIGS, Danbred, Hermitage en JSR. Meer info Onze buitendienstmedewerkers hebben een goed overzicht van alle mogelijkheden op het gebied van beerkeuze. Voor meer informatie kunt u contact met ze opnemen. Telefoonnummers vindt u op Op de site vindt u ook meer informatie over alle lijnen die Varkens K.I. Nederland heeft. de Markt dicteert column Meer dan ooit tevoren is voelbaar dat de toeleverende bedrijven, en zeker de coöperaties, zich aanpassen aan de eisen van de markt. Voor Varkens K.I. Nederland bestaat de markt uit zeugenhouders. Ook zij geven steeds meer de wensen van hun markt door; de handel en slachterijen stellen hun eisen. De vraag naar Duroc neemt toe, de Tempo blijft onverminderd populair. De export, en daardoor de Piétrainmarkt, gedraagt zich grillig met enerzijds een stijgende vraag naar Belgische Piétrain en anderzijds een toenemende vraag naar snel groeiende en vitale Piétrains. Maar denk ook aan veranderende eisen op het gebied van aflevergewichten, de omschakeling naar het mesten van beren en het sturen op voerkosten. De eigen wensen en inzichten van de zeugenhouder zijn steeds minder bepalend. Dagelijks zien we zeugenhouders schakelen en dat zal wel zo blijven. Schakelen tussen fokprogramma s, type beren en zelfs op groepsniveau binnen soorten. Voor ons niet altijd even gemakkelijk. De quarantaineperiode blijft nou eenmaal circa 2 maanden en dat bepaalt mede onze reactietijd. Wij vertalen de vraag in aanpassingen van het berenbestand. Dat is onze kracht. Voor de moderne zeugenhouder die koers wil houden en snel wil schakelen is en blijft Varkens K.I. Nederland daarom onmisbaar. Met een aangepaste organisatie blijven we als organisatie alert en in staat om de zeugenhouderij nu en in de toekomst adequaat te bedienen. Jan Sallevelt Directeur voor iedereen de Juiste piétrain cursus reproductiemanagement Varkens K.I. Nederland heeft een groot aantal Piétrain-eindberen in haar pakket. Dit maakt het mogelijk om als varkenshouder te kiezen voor de best passende oplossing. Door de groeiende afzet van biggen en vleesvarkens naar Duitsland is de Piétrain uitgegroeid tot de belangrijkste eindbeer in Nederland. Door de specifieke eisen die elke deelmarkt in Duitsland stelt, zijn de eisen aan de genetica ook verschillend. Iedere eindbeer heeft zijn eigen sterke punten. Varkens K.I. Nederland biedt de volgende Piétrain eindberen: Top Pie van TOPIGS. Deze eindbeer kent verschillende subgroepen; groei, midden en vlees. Ook heeft TOPIGS Top Select Top Pie eindberen. Duitse Piétrain, gefokt door VSH-Zuchtverband. Belgische Piétrain, in samenwerking met dochterbedrijf CV Varkenszorg geselecteerd in België. Daarnaast heeft Varkens K.I. Nederland de Deense Duroc en eindberen van de TOPIGS lijnen Tempo, Talent en Tybor G in huis. Reproductiemanagement is één van belangrijkste aspecten van het zeugenbedrijf. Daarom is het zaak de kennis hieromtrent op het hoogste peil te houden. Een paar keer per jaar organiseert Varkens K.I. Nederland daarom een cursus Reproductiemanagement. Het is een goede mogelijkheid om uw kennis en de kennis van uw medewerkers op het gebied van reproductie op te frissen en aan te vullen. De cursus biedt volop handvaten om de reproductieresultaten op uw bedrijf verder te verbeteren. Tijdens deze eendaagse cursus is er aandacht voor de anatomie, de fysiologie en de hormoonhuishouding van de zeug. Daarnaast komen de inrichting van de inseminatiestal, het insemineren en de daarbij benodigde materialen aan de orde. De cursus kost 65 per persoon, inclusief lunch. Aanmelden kan via het secretariaat van Varkens K.I. Nederland (Telefoon: , [email protected]). Aan de hand van de aanmeldingen worden plaats en tijdstip van de cursus bepaald.

3 reportage Familie Ter Haar houdt vast aan eigen werkwijze iedere verandering is geen verbetering De familie ter Haar krijgt voldoende adviezen om zaken anders te doen. Maar onder het motto: Iedere verandering is geen verbetering, houdt zij toch vast aan haar eigen werkwijze. Met succes. Met een afbigpercentage van 92 procent en 32,5 afgeleverde big per zeug draait het bedrijf goed. Een eerste blik op een bedrijf zegt vaak al veel. Bij de familie Ter Haar in Geesteren (Gld) valt direct op hoe netjes verzorgd erf en stal zijn. Gevolg van een goede organisatie en een stevige discipline. Het bedrijf met 400 zeugen en vleesvarkens draait dan ook al jaren goed. In zes jaar tijd steeg het aantal afgeleverde biggen per zeug van 27 naar 32,50. Een voortdurend opgaande lijn, zonder terugvallen. Vraag je Gerrit Ter Haar naar hoe hij en zijn vrouw Ineke dat doen, dan blijft het stil. Volgens mij doen wij niet zoveel bijzonders. Misschien is dat wel het geheim achter dit bedrijf. Gewoon volgens strakke lijnen werken en je niet te veel poespas op de nek halen. Sinds we hier zitten, hebben we eigenlijk niets aan onze werkwijze veranderd. Als het goed loopt, moet je ook niet gaan veranderen. Niet iedere verandering is een verbetering. Inseminatie tijdens quarantaine De familie Ter Haar verhuisde in 2005 naar de huidige locatie en startte met een aangekochte zeugenstapel van 300 zeugen, aangevuld met 100 aangedekte gelten. De zeugenstapel had dus vanaf het begin al een duidelijke leeftijdsopbouw. Nu koopt Ter Haar gelten aan in groepen van 20, variërend van 215 tot 235 dagen leeftijd. De gelten worden opgevangen in vier hokken met vijf plaatsen en krijgen lactovoer aan de lange trog. Ze blijven minimaal drie weken in quarantaine. Wanneer hij de gelten niet direct nodig heeft, laat Gerrit de eerste berigheid lopen. De gelten worden op woensdag in de groep geïntroduceerd, op het moment van spenen. Uitzondering hierop zijn oudere gelten die al in de quarantainestal berig zijn geworden. Wanneer ik deze nodig heb, insemineer ik ze in de quarantainestal. Deze gelten komen dan pas in de dragende zeugenstal in de groep. De gelten doen het met deze handelswijze goed, met 13 à 14 biggen per toom. Ter Haar speent op woensdagochtend uur, een vaste tijd. De zeugen gaan naar de inseminatiestal, waarbij ze pas op vrijdagochtend voor het eerst met de beer in contact komen. Ik sla de eerste dag over, laat de zeugen even met rust. Dat heb ik altijd gedaan en bevalt mij goed. In de inseminatiestal vallen direct de ijzeren roosters op. De zeugen liggen altijd met hun kont op het rooster en nooit op beton. Dat zie je direct terug, de zeugen zijn een stuk schoner dan in menig andere inseminatiestal. Problemen met baarmoederontstekingen kent Ter Haar dan ook nauwelijks. De zeugen krijgen het ForFarmers Bronsbooster flushvoer. Van donderdag tot zondag giet Ter Haar er melasse overheen. Het flushvoer wordt gevoerd tot de zeugen op de donderdag na het insemineren naar de dragende zeugenstal verhuizen. Hier worden ze gehouden in voerligboxen met uitloop. Standaard overinseminatie Tijdens de berigheidscontrole werkt Ter Haar met het door Varkens K.I.- medewerker Anton Oudenampsen ontwikkelde rondje/streepje -systeem. Dat bevalt mij goed. Het is praktisch en niet te ingewikkeld. Iedereen kan het begrijpen en dus ook overnemen. Met rood voor de ochtend en blauw voor de avond, weet ik wanneer de zeugen zijn geïnsemineerd. Het verfijnen van dit systeem door ook de mate van stareflex te scoren, vind ik minder praktisch. Dat gebruik ik dan ook niet meer. Gerrit Ter Haar insemineert alle zeugen standaard over. Wanneer een zeug s ochtends is geïnsemineerd, volgt s avonds de overseminatie. Een s avonds geïnsemineerde zeug is direct de volgende ochtend weer aan de beurt. Gerrit is strak in de tijden. s Ochtends om 7.00 uur en s avonds uur. Met een afbigpercentage van 92 procent werkt deze systematiek goed. Ik durf eigenlijk ook niet te stoppen met overinsemineren, omdat ik bang ben dat de resultaten dan teruglopen. In de kraamstallen met 20 kraamhokken per afdeling, is Ineke Ter Haar de verantwoordelijke. In één van de kraamhokken staat een Mambo-kunstzeug, waaraan circa 40 biggen worden gelegd. Dit zijn de drie beste tomen. De vrijgemaakte zeugen krijgen de lichtste biggen van andere zeugen. De uitval in de kraamstal ligt op 9 procent. Dat was in het verleden 5-6 procent, maar bij de toename van de biggen neemt ook de uitval toe. Het aantal levend geboren biggen ligt gemiddeld op 14,8. De laatste maanden was er zelfs een piek met 15,4. Geen doelen Gerrit en Ineke Ter Haar zijn tevreden over de technische resultaten. Ze werken dan ook niet met doelstellingen om de resultaten te verbeteren. De grens van 33 biggen per zeug zal worden gehaald, maar is geen doel op zich. Experimenteren in de jacht naar meer is dan ook uit den boze. Dat zorgt alleen maar voor onrust.

4 Medewerker in beeld: Manager distributie Hans van den Broek (50) heeft het personeelsbeleid en de financiën. binnen Varkens K.I. Nederland twee Daarnaast onderhoud ik contact met belangrijke functies. Naast manager de verschillende fokkerijorganisaties, distributie is hij ook kwaliteitsmanager. de externe koeriers en ben ik voor de medewerkers van service en sales één De drie distributiecentra hebben van de aanspreekpunten wanneer er ieder een eigen manager die zorg problemen rond distributie zijn. draagt voor de dagelijkse gang van Ik ben dus eindverantwoordelijk zaken. Ik ben verantwoordelijk voor een goed lopende distributie. voor de grote beleidslijn, Varkens K.I. Nederland is Drinkwater bijproducten op de houdbaarheid van Zorg altijd voor voldoende drinkwater producten. Bij hogere temperaturen van goede kwaliteit. Reinig de is het voer sneller bedorven. Kijk bij leidingen regelmatig en controleer in teruglopende voeropname eerst naar de zomermaanden de drinknippels omstandigheden die de voeropname een keer extra. De opbrengst moet bedreigen. Los deze omstandigheden minimaal 1,5-2 liter per minuut op in plaats van de voergift te zijn. Zeugen moeten bij warme verminderen. omstandigheden al extra inspanningen leveren. Wanneer ze teveel moeite Ventilatie moeten doen om te drinken, krijgen Wees er zeker van dat de ze te weinig water. Geef de zeugen klimaatapparatuur goed op de zomer in de kraamstal rond het werpen is ingesteld. Controleer de voelers en extra water in de trog. Dat bevordert de opbrengst van de ventilatoren. het geboorteproces, het brengt de Kijk ook naar de luchtwasser. voeropname beter en de melkgift Een slecht onderhouden luchtwasser sneller op gang. heeft veel weerstand, waardoor de in de zomer benodigde Voeding ventilatiecapaciteit een probleem kan Verschuif in warme perioden zijn. Zorg dat er geen beperkingen zijn de voerbeurten naar de koelere bij de luchtinlaat, door bijvoorbeeld momenten van een etmaal. een te krappe inlaat of verstopte filters. Zorg altijd voor smakelijk voer. In de zomer is alle capaciteit nodig. Let extra op zeugen die met nippels spelen. Voer dat in de trog onder Hygiëne inseminatiestal water ligt, verliest zijn smaak. In de zomer droogt de stal sneller Bovendien kan een zeug onder op dan op andere momenten in water niet vreten. Let bij gebruik van een jaar. Een mooi moment om de ISO gecertificeerd. Kwaliteitszorg is belangrijk om de kwaliteit van het sperma ook te kunnen waarborgen. De kwaliteit wordt gewaarborgd door procedures die zijn opgenomen in ons kwaliteitshandboek. Jaarlijkse worden er interne audits uitgevoerd en één keer per jaar een externe audit. Ik coördineer en controleer deze audits. tips inseminatiestal een keer goed te reinigen en te ontsmetten. Kies hiervoor niet de heetste dagen. Dat werkt voor uzelf niet prettig, maar de combinatie hitte en hoge luchtvochtigheid is ook voor de zeugen niet goed. Beer Een actieve beer is in de zomer extra belangrijk. Een goede berigheidsstimulatie is alleen mogelijk wanneer zowel de zeug als de beer actief zijn. Een nieuwe, jonge beer kan daar in de zomermaanden bij helpen. Breng de beer op koelere momenten voor de zeugen. Ook dat scheelt in activiteit. Start de dag na het spenen met het zeug-beercontact. Ontvangen en bewaren van sperma In warme perioden is het extra plek. Het is ook belangrijk dat de belangrijk goed te letten op de omvang van de box is afgestemd ontvangst en de opslag van de op het aantal te ontvangen doses ontvangen doses sperma. sperma. Door bedrijfsgroei en andere Voor een gegarandeerde kwaliteit is bestelmethoden komt het nu nog wel het belangrijk dat er bij ontvangst eens voor dat niet alle doses goed in altijd een klimaatbox beschikbaar is de klimaatbox passen. Dat gaat ten met een constante binnentemperatuur koste van de kwaliteit. Bewaar het van 17 graden Celsius. sperma in de stal in een klimaatbox, Deze temperatuur geldt ook in een afgesloten, koele ruimte. voor de andere op het bedrijf Neem deze box niet mee de stal in. gebruikte klimaatboxen. Het vele stof belemmert de ventilator Gebruik een min/max thermometer van de box in zijn werking. om de temperatuur in de box te Gebruik voor het transport kunnen volgen. De ontvangstbox van het sperma tijdens de staat op een vanaf de vuile weg inseminatiewerkzaamheden goed bereikbare schaduwrijke een aparte koelbox. Vaste bestellingen Wel eens gedacht aan de mogelijkheid om een vaste bestelling te plaatsen bij Varkens K.I. Nederland? Het heeft grote voordelen. U kunt het bestellen niet meer vergeten! Zo is er altijd sperma gereserveerd. En een kleine aanpassing op de vaste bestelling is zo geregeld. Daarnaast is een vaste bestelling voor Varkens K.I. Nederland handig. We worden minder verrast door late bellers en kunnen vroeg beginnen met het afwerken van de bestellingen. Bovendien hebben we sneller een goed overzicht van de vraag en kunnen daardoor dus ook efficiënter produceren. Dit alles levert voordelen voor u op! Ook het bestellen via internet is voor de varkenshouder handig. Het kan op ieder moment en er zijn geen wachttijden. Zeker met moderne handterminals die in stallen worden gebruikt, is het mogelijk snel een bestelling te plaatsen. Voor het bestellen via internet zijn wel een inlogcode en wachtwoord nodig, die per verkrijgbaar zijn via ons kantoor.

5 vraag het de deskundige Clabbers Communicatie Wanneer grijp je in bij het geboorteproces? Antwoord van Ad van de Pas, reproductiebegeleider: Welke dag van de week kan ik het beste dekrijpe gelten aanvoeren? Het is gebruikelijk dat er tussen de geboorte van twee biggen een kwartier tijd zit. Duurt het langer dan 20 tot 30 minuten tot de volgende big wordt geboren of is de laatst geboren big geheel droog, dan kan het nodig zijn in te grijpen. Er kan een (al of niet levende) big klem zitten. Opvoelen van de zeugen kan inzicht geven. Werk hierbij zeer hygiënisch, met handschoenen en voldoende glijmiddel. Breng altijd ook voldoende glijmiddel aan op de bovenkant van de hand en arm. Dit voorkomt beschadigingen aan de schede. Ook kan opvoelen informatie geven over de vorderingen van het geboorteproces. Bij gebrek aan voldoende weeën is het mogelijk weeën opwekkende middelen te gebruiken. Het mag duidelijk zijn dat deze middelen alleen toegediend mogen worden wanneer het geboorteproces al in gang is. Anders kan het toedienen van deze middelen de kans op dood geboren biggen juist verhogen. Let hierbij ook op de hoeveelheid die u toedient. Controleer altijd van te voren of er géén big dwars in het geboortekanaal ligt. Dus altijd eerst opvoelen en dan pas middelen toedienen. Antwoord van Alfons Groot Koerkamp, reproductiebegeleider: In het verleden kon je goed plannen op transportberigheid. Vijf dagen na transport werden de gelten berig. Dat is nu lastiger omdat vermeerderaars graag gelten van verschillende leeftijden willen. Opfokkers gaan dan intern met de gelten schuiven, waardoor ze berig worden. Dat betekent ook dat een deel van de gelten al bij de opfokker berig is geweest. Deze gelten zitten dus tijdens het verplaatsen al in een cyclus en zijn dus veel lastiger te sturen en minder gevoelig voor transportberigheid. Bovendien leveren veel opfokkers maar op één dag in de week uit en dan vaak ook nog niet iedere week. Dan heb je als vermeerderaar niet zoveel te willen. Bij eigen opfok is dat eenvoudiger. Toch zien we dat het grootste gedeelte van de gelten op het transport of verplaatsen binnen 5 dagen reageert met een berigheid. Het kan dan ook interessant zijn om hiermee rekening te houden met de vaste inseminatiedagen op uw bedrijf. Bij verplaatsing van gelten achter in de week is de kans op berigheid in het begin van de week (5 dagen later) groter. Roermondstraat CP Deventer T F [email protected] Telefoonnummers Kantoor Deventer T (0570) Sales and Service T (0413) Vught (regio zuidwest) T (0411) VRS: (0411) Helden (regio zuidoost) T (077) VRS: (077) Deventer (regio midden en noord) T (0570) VRS: (0570) ISSN: voor vruchtbaar resultaat