contraceptie na de bevalling

Transcriptie

1 contraceptie na de bevalling

2 Inleiding Na de bevalling is het een ideaal moment om even stil te staan bij uw contraceptie. Afhankelijk van uw keuze om al dan niet borstvoeding te geven is de keuze van de anticonceptie anders. Het is belangrijk dat u weet dat het risico op zwangerschap bestaat tijdens of na de periode van borstvoeding. Borstvoeding is geen betrouwbare en onfeilbare anticonceptiemethode ook al draagt borstvoeding bij tot het stilvallen van de menstruatiecyclus. Iedereen kent trouwens gevallen van broertjes en zusjes die elkaar binnen het jaar opvolgen. Deze brochure geeft u meer informatie over de verschillende contraceptieve opties. Inhoud Welke anticonceptiemethode gebruiken 1. Bij borstvoeding Geen borstvoeding... 5 Wanneer starten met anticonceptie... 6 De oestrogeenvrije pil... 7 Het anticonceptiestaafje... 9 Het spiraal Het condoom Periodieke onthouding en coïtus interruptus Sterilisatie De gecombineerde hormonale methodes Combinatiepillen De vaginale ring Contraceptieve patch WOMN Voor vrouwen na de bevalling zijn heel wat anticonceptiemethodes beschikbaar. De keuze van de methode hangt af van het feit of er al dan niet gekozen wordt voor borstvoeding en van de medische situatie op dat ogenblik. Het moment om te starten hangt af van de gekozen anticonceptiemethode. 3

3 Welke anticonceptiemethode gebruiken? 1. Bij borstvoeding Bij de vrouw die borstvoeding geeft, moet de contraceptie specifiek aangepast zijn aan de borstvoeding en aan de gezondheid van de baby. Mogelijke anticonceptiemethodes tijdens het geven van borstvoeding zijn de volgende: De oestrogeenvrije pil Het anticonceptiestaafje Het spiraal (koper of hormonaal) Het condoom Periodieke onthouding en coïtus interruptus De definitieve methodes: de mannelijke en/of vrouwelijke sterilisatie Gecombineerde hormonale methodes, die de kwaliteit en de hoeveelheid moedermelk beïnvloeden, moeten vermeden worden. 2. Geen borstvoeding Alle methodes die hierboven zijn opgenoemd zijn ook geschikt voor vrouwen die geen borstvoeding geven. Meestal wordt echter een gecombineerde hormonale methode gebruikt zoals: De combinatiepil De vaginale ring 5

4 Wanneer starten met anticonceptie? De terugkeer naar de vruchtbaarheid is niet te voorspellen. Alleen een betrouwbare contraceptie kan een jonge moeder garanderen dat ze niet opnieuw zwanger wordt. De onderstaande grafieken tonen het aanbevolen moment om opnieuw met contraceptie te beginnen. Weken na de bevalling (borstvoeding) Weken na de bevalling (geen borstvoeding) Combinatiepil Vaginale ring De oestrogeenvrije pil De oestrogeenvrije pil is de enige pil die wordt aanbevolen tijdens de borstvoeding. Zij bevat enkel progestageen en geen oestrogenen. De betrouwbaarheid varieert volgens de gebruikte oestrogeenvrije pil. In België zijn er twee oestrogeenvrije pillen beschikbaar. Het is belangrijk om raad te vragen aan uw arts bij het voorschrijven van deze pil. Er werden namelijk verschillen opgemerkt wat betreft ovulatie-inhibitie en betrouwbaarheid. Hoe de oestrogeenvrije pil gebruiken? De oestrogeenvrije pil moet continu worden ingenomen. Er is dus geen stopweek zoals bij de gecombineerde pil, vaginale ring of contraceptieve patch. 3 weken 6 weken 6 maanden Oestrogeenvrije pil Anticonceptiestaafje Spiraaltje Condoom Sterilisatie 3 weken 6 weken 6 maanden Contraceptieve patch Oestrogeenvrije pil Anticonceptiestaafje Spiraal Condoom Sterilisatie Wie mag de oestrogeenvrije pil gebruiken? Elke vrouw in de vruchtbare periode, ongeacht haar leeftijd, die: borstvoeding geeft (de oestrogeenvrije pil heeft geen effect op de hoeveelheid of de samenstelling van de moedermelk) geen pil met oestrogeen wil of mag gebruiken een voorkeur heeft voor deze anticonceptiemethode 6 7

5 Wanneer mag je met de oestrogeenvrije pil starten? Na de bevalling kan je onmiddellijk, zelfs voor de menstruatie is teruggekeerd, met de oestrogeenvrije pil starten. Als je langer wacht dan 21 dagen na de bevalling moet je eerst de mogelijkheid op een zwangerschap uitsluiten en moet je een condoom gebruiken in de eerste week van het gebruik van deze pil. Voordelen Enige anticonceptiepil aangeraden tijdens borstvoeding Betrouwbaar op voorwaarde dat de instructies uit de bijsluiter nageleefd worden Mogen onmiddellijk na de bevalling gestart worden De drie contraceptieve effecten van de oestrogeenvrije pil Remming van de ovulatie. Deze remming hangt af van de gebruikte oestrogeenvrije pil. Vraag uw arts om raad wanneer hij de oestrogeenvrije pil voorschrijft. Vorming van een slijmprop ter hoogte van de baarmoederhals. Dit verhindert de doorgang van het sperma. Vermindering van de dikte van het endometrium (de binnenste laag van de baarmoeder) wat de innesteling van een bevruchte eicel verhindert. Het anticonceptiestaafje Het anticonceptiestaafje is een klein soepel staafje dat door de arts onderhuids in de arm wordt ingebracht. Het staafje bevat slechts één actief bestanddeel, namelijk een progestageen. Elke dag wordt een kleine hoeveelheid progestageen vrijgezet. Het staafje moet na maximum 3 jaar worden vervangen. Voordeel Kan niet vergeten worden Soms een onvoorspelbaar bloedingspatroon Soms een onvoorspelbaar bloedingspatroon 9

6 Het spiraal Bij de intra-uteriene contraceptie methode wordt een spiraaltje in de baarmoeder ingebracht. Het spiraaltje is een betrouwbare methode. Het inbrengen van een spiraaltje gebeurt, liefst tijdens de menstruatie, door een arts. Er bestaan twee soorten spiraaltjes: Het koperhoudend spiraaltje: De werking van dit spiraaltje berust op de aanwezigheid van een vreemd lichaam in de baarmoeder waardoor de bevruchte eicel zich niet kan innestelen. Daarnaast heeft het koper een zaaddodend effect. Het hormoonspiraal: Zet voortdurend een kleine hoeveelheid progestageen in de baarmoeder vrij. Dit zorgt voor de vorming van een slijmprop ter hoogte van de baarmoederhals die de doorgang van het sperma verhindert. Het baarmoederslijm wordt ook dunner wat ongunstig is voor de innesteling van een bevruchte eicel. Voordeel Spiraaltjes zijn heel doeltreffend Bij een koperspiraaltje: soms overvloedige menstruaties Hormonaal spiraaltje: hoofdpijn, acné en stemmingswisselingen Het condoom Het condoom is als contraceptie niet de meest betrouwbare methode, maar is wel het enige voorbehoedsmiddel dat je ook beschermt tegen seksueel overdraagbare aandoeningen en AIDS. De meest veilige methode om zwangerschap én seksueel overdraagbare aandoeningen te voorkomen is de combinatie van een condoom met een andere contraceptiemethode zoals de pil, de vaginale ring, de pleister, 10 11

7 De periodieke onthouding en coïtus interruptus De periodieke onthouding is gebaseerd op de vruchtbaarheidscyclus van de vrouw. Deze methode bestaat erin dat het koppel alleen seksuele betrekkingen heeft op de dagen waarop de vrouw niet vruchtbaar is. Er wordt soms geprobeerd om de betrouwbaarheid te verhogen door bijvoorbeeld de temperatuursmethode toe te passen. Daarbij wordt gebruik gemaakt van het feit dat de temperatuur van het lichaam met 0,2 tot 0,4 C verhoogt tijdens de ovulatie en gedurende de 3 dagen volgend op de ovulatie. Aangezien deze berekeningen weinig nauwkeurig zijn, is periodieke onthouding geen betrouwbare methode. De coïtus interruptus is de ejaculatie buiten de vagina. Dit vraagt een perfecte controle van de man over de ejaculatie. Bovendien kan dit seksueel contact toch leiden tot een bevruchting, door de aanwezigheid van zaadcellen in het voorvocht. Zelfs wanneer er geëjaculeerd wordt thv. de schaamstreek (buiten de vagina) is een bevruchting nog steeds mogelijk. Bovendien blijft coïtus interruptus een frustrerende methode, zowel voor de vrouw als voor de man. Sterilisatie Als je zeker weet dat je geen kinderen meer wilt, is sterilisatie een mogelijke optie. Dit kan zowel bij de man als bij de vrouw worden uitgevoerd. Een sterilisatie is in principe een definitieve ingreep. Soms is een hersteloperatie mogelijk, maar deze is niet altijd even succesvol. In het algemeen raadt men een sterilisatie vlak na de bevalling af en pleit men voor een periode van bedenktijd alvorens deze definitieve methode toe te passen. Bij mannelijke sterilisatie of vasectomie worden beide zaadleiders onderbroken. Bij de vrouwelijke sterilisatie worden de eileiders afgesloten zodat de eicel en de zaadcellen niet meer met elkaar in contact kunnen komen. Voordeel De methode is zeer betrouwbaar. Meestal onomkeerbaar

8 De gecombineerde hormonale methodes Deze methodes worden afgeraden tijdens de borstvoeding omdat ze oestrogeen bevatten. Ze kunnen slechts gebruikt worden aan het einde van de borstvoedingsperiode of als er geen borstvoeding gegeven wordt. Combinatiepillen Bevatten twee vrouwelijke hormonen: een oestrogeen en een progestageen. Er bestaan verschillende types combinatiepillen. Het verschil wordt bepaald door de hoeveelheid oestrogeen en progestageen per tablet en door het aantal fasen. De anticonceptie ring Contraceptieve patch Dit is een pleister van 4,5 x 4,5 cm die op de huid geplakt moet worden en wekelijks moet worden vervangen. De patch bevat dezelfde hormonen als de contraceptieve combinatiepil, nl. een oestrogeen en een progestageen. Elke pleister geeft een week (7 dagen) lang zijn actieve stoffen vrij die via de huid rechtstreeks in de bloedbaan terecht komen. Er wordt 3 weken na elkaar elke week een nieuwe pleister op een andere plaats gekleefd (niet op de borsten!). Na 3 weken volgt een week zonder pleister. In deze week volgt de menstruatie. De combinatiemethodes Voordeel Dat is een soepele ring die de vrouw makkelijk zelf in de vagina inbrengt. De ring Zijn zeer betrouwbaar zet continu een zeer lage dosis oestrogeen en progestageen vrij. Deze hormonen Geven een voorspelbaar komen via de vaginawand rechtstreeks in de bloedbaan terecht en dienen niet bloedingspatroon eerst via de lever te gaan. Dit verklaart de lage dosis oestrogeen bij de vaginale ring, namelijk 15 microgram. Je hoeft slechts één keer per maand aan je anticonceptie te denken: de ring blijft namelijk gedurende 3 weken in de vagina, gevolgd door een ringvrije week. Na deze ringvrije week wordt een nieuwe ring ingebracht. De Ze worden afgeraden in de vaginale ring is zeker zo betrouwbaar als de combinatiepillen. Er is namelijk minder kans op vergeten. borstvoedingsperiode omdat ze 14 oestrogeen bevatten. 15

9 WOMN MSD Belgium BVBA Lynx Binnenhof Brussel [email protected]