Basketball Scheidsrechter 4 (BS4)

Transcriptie

1 Basketball Scheidsrechter 4 (BS4) Deelnemershandleiding versie:

2 Inhoudsopgave 1. INLEIDING TOELATING & DOELGROEP STUDIEDUUR OPLEIDINGSTRAJECT... 4 Kick-off... 4 Workshops Leiderschap & Sportiviteit (2)... 5 Workshops Spelregel- en reglementskennis (2)... 5 Workshops Arbitragetechniek (2)... 5 Workshop Basketball-inzicht (1)... 6 Workshop Begeleiding (1) PORTFOLIO PROEVE VAN BEKWAAMHEID VERVOLG... 7 BIJLAGE VIDEO-OPDRACHT... 8 BIJLAGE VOORBEREIDINGSOPDRACHTEN Leiderschap & Sportiviteit Begeleiding Basketball-inzicht BIJLAGE PRAKTIJKOPDRACHTEN Opdracht A Leiderschap & Sportiviteit Opdracht B Arbitragetechniek Opdracht C Basketball-inzicht Opdracht D Begeleiden van scheidsrechters Opdrachten E & F Wedstrijdevaluatie BIJLAGE PRAKTIJKTOETSFORMULIER BS BIJLAGE TOELICHTING PRAKTIJKTOETSFORMULIER BIJLAGE COMPETENTIEMATRIX BS Deelnemershandleiding BS4 NBB Versie Pagina 2

3 1. Inleiding In deze deelnemershandleiding voor de opleiding tot Basketball Scheidsrechter 4 (BS4) staat beschreven hoe je je BS4-diploma kunt halen. De opleiding tot BS4 is een vervolg op de BS3- of E-opleiding. Met een BS4-diploma en de licentie die daarbij hoort mag je officiële wedstrijden op niveau 4 fluiten. De indeling van deze wedstrijden wordt gedaan door de landelijke planner op basis van de richtlijnen in het Handboek Arbitrage. In deze BS4-opleiding komen de volgende zaken aan bod: Verdieping op spelregel- en reglementskennis Verdieping op arbitragetechniek Verdieping op techniek en tactiek van basketball Begeleiden van scheidsrechters Omgaan met spelers, coaches & publiek Bij algemene vragen kan je contact opnemen met Caroline Stevens (NBB) via [email protected] Bij specifieke vragen zijn de experts van de workshops het aanspreekpunt. Wij wensen je heel veel succes! Namens de Werkgroep Arbitrage, Luc Vergoossen, coördinator opleidingen NBB Deelnemershandleiding BS4 NBB Versie Pagina 3

4 2. Toelating & doelgroep Wanneer je wilt deelnemen aan de BS4, zijn er vier toelatingseisen: Je bent lid van de NBB Je bent minimaal 16 jaar oud Je hebt een BS3 of E-diploma Je fluit actief in de afdeling De BS4-opleiding richt zich zowel op scheidsrechters die landelijk willen gaan fluiten, als op scheidsrechters die hun eigen niveau van fluiten op afdelingsniveau willen verbeteren. 3. Studieduur Het opleidingstraject van de BS4 bestaat uit: Kick-off (2,5 uur) Acht workshops (8 x 2,5 uur) o Leiderschap & Sportiviteit (2x) o Spelregel- en reglementskennis (2x) o Arbitragetechniek (2x) o Basketballinzicht (1x) o Begeleiding van scheidsrechters (1x) Zes praktijkopdrachten, volgend uit de workshops (15 uur) Een overkoepelende video-opdracht (10 uur) Een spelregelexamen (1 uur) Twee wedstrijden fluiten op je nieuwe niveau, onder begeleiding (6 uur) Een praktijkexamen met voor- en nabespreking (4 uur) Zelfstudie en voorbereiding workshops In totaal kost de BS4-opleiding je ongeveer 65 uur. In principe duurt het opleidingstraject één seizoen. 4. Opleidingstraject Het opleidingstraject bestaat uit verschillende onderdelen. Deze worden hieronder besproken. Het kan zijn dat de volgorde van de onderdelen tijdens het traject afwijkt. Kick-off Wat gaan we doen? Kennismaking deelnemers & experts; Overzicht opleidingstraject, onderdelen, toetsing; Introductie BasketRef.com; Introductie video-opdracht Wat bereid je voor? Jouw motivatie om deel te nemen Wat doe je achteraf? Start met video-opdracht Deelnemershandleiding BS4 NBB Versie Pagina 4

5 Workshops Leiderschap & Sportiviteit (2) Wat gaan we doen? Bespreken leiderschapsstijlen Analyseren menselijk gedrag: spelers, coaches, collega s Zoeken naar stijl die jou ligt door samen te oefenen Wat bereid je voor? Twee situaties rondom communicatie, die je zelf hebt meegemaakt: één waar je tevreden over was, en één waar een uitdaging in zat. De opdracht is opgenomen in de bijlage. Wat doe je achteraf? Praktijkopdracht: oefenen met nieuw gedrag in een wedstrijd. Daarover schrijf je een reflectieverslag. Workshops Spelregel- en reglementskennis (2) Wat wordt er besproken? Verdieping van belangrijke spelregels; Interpretaties op de spelregels; Wedstrijdsituaties Wat bereid je voor? Spelregelboekje doornemen Interpretaties doornemen Je eigen vragen rondom spelregels Wat doe je achteraf? Spelregeltoets maken Workshops Arbitragetechniek (2) Wat wordt er besproken? Samenwerking tussen scheidsrechters Posities op het veld Verdelen taken en verantwoordelijkheden Gebruik van signalen Let op: de tweede workshop is in de zaal. Neem dus je sportkleding en een fluitje mee. Wat bereid je voor? Informatie over two-men mechanics Scheidsrechterssignalen Twee clipjes uit een eigen wedstrijd over samenwerking, ter bespreking in de workshop Wat doe je achteraf? Praktijkopdracht: bij een landelijke wedstrijd kijken, met focus op arbitragetechniek en samenwerking Deelnemershandleiding BS4 NBB Versie Pagina 5

6 Workshop Basketball-inzicht (1) Wat wordt er besproken? Tactieken, zowel aanvallend als verdedigend Rol van de coach voor, tijdens en na de wedstrijd Wat bereid je voor? Twee clips uit een (eigen) wedstrijd, over een technisch/tactisch onderdeel, ter bespreking Wat doe je achteraf? Praktijkopdracht: landelijke wedstrijd kijken, met focus op technische/tactische aspecten Workshop Begeleiding (1) Wat wordt er besproken? Gesprekstechnieken Aandachtsgebieden bij begeleiding Wat bereid je voor? Je maakt de zelfscan begeleidingsvaardigheden. Deze is in de bijlage te vinden. Wat doe je achteraf? Praktijkopdracht: Begeleiding van een afdelingsscheidsrechter Deelnemershandleiding BS4 NBB Versie Pagina 6

7 5. Portfolio Je portfolio is niets meer dan de combinatie van de zes praktijkopdrachten en de videoopdracht. Al deze opdrachten zijn als bijlagen toegevoegd aan deze handleiding. Je doet alle opdrachten na afloop van de desbetreffende workshop. De opdrachten worden goedgekeurd door de expert. In je portfolio zitten de volgende zeven praktijkopdrachten: - Video-opdracht - Opdracht A: Arbitragetechniek - Opdracht B: Leiderschap - Opdracht C: Basketball-inzicht - Opdracht D: Begeleiden BS-3 - Opdracht E & F: Eigen wedstrijdevaluatie Bij het uitwerken van praktijkopdrachten helpen de volgende stappen: Stap 1 Volgen workshop Stap 2 Uitwerken praktijkopdracht en opsturen naar expert Stap 3 Feedback door expert Stap 4 Eventueel aanpassen praktijkopdracht, o.b.v. feedback Stap 5 Goedkeuring opdracht door expert Wanneer al je praktijkopdrachten goedgekeurd zijn, voeg je deze samen tot je portfolio BS4. Dit portfolio stuur je op naar Caroline Stevens via [email protected]. Zij controleert het portfolio op volledigheid. Wanneer het portfolio compleet is, kan je PvB worden ingepland. 6. Proeve van Bekwaamheid Wanneer je portfolio compleet is, kan je je Proeve van Bekwaamheid (PvB) af gaan leggen. Dit is een praktijkexamen: je fluit een wedstrijd. Deze wedstrijd fluit je met een ervaren collega, of met een andere deelnemer aan de BS4-opleiding. De PvB-beoordelaar is bij de pre-game aanwezig. Zorg dat je deze goed voorbereid. De PvB-beoordelaar kijkt naar vijftien onderdelen. Deze onderdelen (competenties) zijn een selectie van de totale lijst met competenties, maar zijn representatief voor het fluiten van een wedstrijd. Het toetsformulier, op basis waarvan je wordt beoordeeld, is opgenomen als bijlage. Na de wedstrijd bespreekt de PvB-beoordelaar jouw optreden en de samenwerking met je collega. Hier wordt bekend of je de praktijktoets hebt gehaald. Ook geeft hij nog tips waar je aan kunt werken want je bent nooit uitgeleerd! Wanneer de praktijktoets voldoende is beoordeeld, heb je de BS4-opleiding succesvol afgerond. Mocht je de praktijktoets niet hebben gehaald, dan is het mogelijk een herkansing te doen. Hiervoor wordt een aparte bijdrage in rekening gebracht. 7. Vervolg Het BS4-diploma is het hoogste diploma dat je als scheidsrechter kunt halen. Binnen het landelijke scheidsrechterskorps kan je zelfstandig verder groeien. Uiteraard met de hulp van goede begeleiding en fijne collega s. Veel plezier! Deelnemershandleiding BS4 NBB Versie Pagina 7

8 Bijlage Video-opdracht Veel teams stellen mensen aan die voor hen de wedstrijd opnemen. Dan kunnen ze na afloop analyseren wat er goed ging en wat niet, om zo de volgende wedstrijd nog beter beslagen ten ijs te komen. Bij het Nederlands hockeyteam kijkt de coach tijdens de wedstrijd al beelden terug om zijn speelsters betere aanwijzingen te kunnen geven. In de NBA, en inmiddels ook in de EuroLeague, kunnen scheidsrechters specifieke situaties tijdens de wedstrijd al terugkijken om de juiste beslissing te nemen. In deze opdracht ga je kijken naar beelden van jezelf en ga je de beelden analyseren. Dat doe je met beelden van twee door jou gefloten wedstrijden. Tussen de eerste en de tweede wedstrijd zit twee tot drie maanden. Met de beelden toon je aan dat je je hebt ontwikkeld als scheidsrechter. De video-opdracht wordt onderdeel van je portfolio. De opdracht bestaat uit zeven stappen: Stap 1 Invullen rapport Stap 2 De eerste stap verder Stap 3 De volgende stap zetten Stap 4 Opnieuw analyseren Stap 5 Vergelijken Stap 1 Rapport Neem een wedstrijd van jezelf op en bekijk de beelden. Vul daarna voor jezelf een rapport in. Scoor jezelf op onderstaande 11 elementen. Je kan zelf nog een extra element toevoegen als je vindt dat er nog iets ontbreekt. Geef jezelf een cijfer tussen de 1 en de 10 (1 = helemaal niet tevreden; 10 = helemaal tevreden) Geef aan welke positieve onderdelen er voor jou in dit cijfer zitten: waarom geef je dit cijfer? o Stel, je geeft jezelf een 7. Waarschijnlijk vind je dat het beter kan, want het is nog geen 10. Maar aan de andere kant, het is toch al een 7! Een mooi cijfer. Wat voor positieve dingen zitten er allemaal in dat cijfer 7? Deelnemershandleiding BS4 NBB Versie Pagina 8

9 No Waar let je op? Omschrijving Cijfer Positieve dingen die in je cijfer zitten Toepassen spelregels Positie om te zien Gebruik signalen 4 Concentratie 5 Omgang met spelers en coaches 6 Samenwerking 7 Uitstraling wat anderen konden zien 8 Zelfvertrouwen 9 10 Lachen / glimlachen Controle over de wedstrijd 11 Gameflow Hoe vind je dat je de spelregels hebt toegepast? Stond je op de het juiste moment op de juiste plaats? Gebruik je (alleen) de voorgeschreven signalen? Was je er mentaal helemaal bij? Werd je afgeleid? Hoe ging jij met coaches en spelers om en hoe gingen zij met jou om? Hoe was de samenwerking met je collega? Heb je er een goed gevoel over? Hoe vind je jezelf overkomen als je de beelden terug ziet? Hoe goed/zeker voelde je jezelf? Heb je gelachen? Heb je humor gebruikt? Kun je het plezier aan je gezicht aflezen? Had je het gevoel de wedstrijd in de hand te hebben? In hoeverre heeft jouw optreden er toe bijgedragen dat de wedstrijd lekker door kon lopen? Deelnemershandleiding BS4 NBB Versie Pagina 9

10 Stap 2 De eerste stap verder Je hebt jezelf een cijfer gegeven. Je hebt gekeken welke positieve dingen het cijfer bevatte. Je bent op weg naar je ideale cijfer. Stel dat je de eerste stap hebt gezet richting dat cijfer. Dus over een tijdje, zeg twee maanden, word je opnieuw gevraagd jezelf een score te geven. Hoe ziet je gedrag er uit, met een score van een halve punt hoger? o Stel, je score is per onderdeel een halve punt verbeterd. Wat doe je anders dan nu? Hoe kunnen anderen dat zien? Vul op basis hiervan de eerste kolom van het onderstaande schema in. Stap 3 De volgende stap zetten A. Je hebt omschreven hoe je gedrag er uit ziet als je een (half) punt hoger scoort. Nu is de vraag wat concreet nodig is om dat te bereiken: Hoe kom je tot dat andere gedrag? Ga uit van de positieve dingen die in je oorspronkelijke cijfer zaten. Dat zijn namelijk kwaliteiten die je hebt en deze kwaliteiten kun je inzetten om verder te komen. Het kan ook zijn dat kwaliteiten die je op een ander vlak al inzet je van pas kunnen komen om tot dat hogere punt te komen. Een voorbeeld van dat laatste: Stel je volgt een opleiding tot beveiliger. Gastheerschap ofwel klantvriendelijkheid speelt een grote rol. In het weekend werk je in een restaurant en bedien je de klanten. Je voelt je verantwoordelijk, zoekt contact met de klanten, je maakt een praatje. Deze kwaliteiten kun je natuurlijk heel goed gebruiken als beveiliger. Ze komen goed van pas, ook als scheidsrechter. Een ander voorbeeld: Op school kom je te laat, op je stage niet. Hoe kan dat? Wat doe je voor stage anders dan voor school? Wat kun je voor school hetzelfde doen als voor stage zodat je op school ook op tijd komt? B. Wie of wat zet je waarvoor in als hulpbron om bij dat andere gedrag te komen? Je hoeft het natuurlijk niet allemaal helemaal alleen te doen. Uiteindelijk gaat het wel om jouw veranderde gedrag, maar er zijn bronnen genoeg die je daarbij kunnen helpen. Dat kunnen zeker ook personen zijn. Vul op basis hiervan de tweede en derde kolom van het onderstaande schema in. No Waar let je op? Mijn gedrag bij een (half) punt hoger A: Hoe kom je tot dat andere gedrag? Hoe ga je het aanpakken? B: Wie of wat zet je waarvoor in als hulpbron? 1 Toepassen spelregels 2 Positie om te zien 3 Gebruik signalen 4 Concentratie 5 Omgang met spelers en coaches Deelnemershandleiding BS4 NBB Versie Pagina 10

11 6 Samenwerking 7 Uitstraling wat anderen konden zien 8 Zelfvertrouwen 9 10 Lachen / glimlachen Controle over de wedstrijd 11 Gameflow 12 Deelnemershandleiding BS4 NBB Versie Pagina 11

12 Stap 4 Opnieuw analyseren In de afgelopen periode van enkele maanden heb je meerdere wedstrijden gefloten. Hierin heb je aan een aantal onderdelen gewerkt. Neem opnieuw een wedstrijd van jezelf op. Bekijk de beelden. Geef jezelf een cijfer op de verschillende onderdelen, en geef aan welke positieve elementen er in je cijfer zitten. o Het zou kunnen zijn dat je vindt dat je niet op alle punten een (half) punt hoger hebt gescoord. Dat is niet erg. Wellicht is de periode te kort of waren er te veel focuspunten. Er zijn vast wel drie onderdelen waarop je voor je gevoel wel vooruit bent gegaan. De andere punten komen vanzelf. Vul net als in stap 1 en 2 de laatste kolom van het schema in. No Waar let je op? Omschrijving Cijfer Positieve dingen die in je cijfer zitten 1 Toepassen spelregels Hoe vind je dat je de spelregels hebt toegepast? 2 Positie om te zien Stond je op de het juiste moment op de juiste plaats? 3 Gebruik signalen Gebruik je (alleen) de voorgeschreven signalen? 4 Concentratie Was je er mentaal helemaal bij? Werd je afgeleid? 5 Omgang met spelers en coaches Hoe ging jij met coaches en spelers om en hoe gingen zij met jou om? 6 Samenwerking Hoe was de samenwerking met je collega? Heb je er een goed gevoel over? 7 Uitstraling wat anderen konden zien Hoe vind je jezelf overkomen als je de beelden terug ziet? Deelnemershandleiding BS4 NBB Versie Pagina 12

13 8 Zelfvertrouwen Hoe goed/zeker voelde je jezelf? 9 Lachen / glimlachen Heb je gelachen? Heb je humor gebruikt? Kun je het plezier aan je gezicht aflezen? 10 Controle over de wedstrijd Had je het gevoel de wedstrijd in de hand te hebben? 11 Gameflow In hoeverre heeft jouw optreden er toe bijgedragen dat de wedstrijd lekker door kon lopen? 12 Stap 5 Vergelijken In deze opdracht gaat het over ontwikkeling door uiteindelijk ander gedrag laten zien. In deze stap toon je aan dat je je op drie thema s ontwikkeld hebt. Kies drie thema s uit het schema. Zoek per thema één clip uit de eerste en één uit de tweede gefilmde wedstrijd. De twee clips tonen je ontwikkeling aan. Beide clips duren maximaal 60 seconden. Stuur de zes clips, plus een korte toelichting van hoe je je hebt verbeterd, toe aan de expert die deze opdracht beoordeelt. Deze zes clips, plus de toelichting, zijn onderdeel van je portfolio. Deelnemershandleiding BS4 NBB Versie Pagina 13

14 Bijlage Voorbereidingsopdrachten Leiderschap & Sportiviteit Beschrijf twee situaties waarin je moest communiceren met iemand anders. Dit kan een coach of een speler zijn, maar ook een collega of een iemand van de tafel. Neem een situatie waar je tevreden over was, het liefst eentje die je wel een uitdaging vond. En neem een situatie waar je niet tevreden over was. Als je hier clipjes van hebt, is dat helemaal mooi! Beschrijf kort de situatie, wat ging eraan vooraf? Welk gedrag vertoonde de ander? Wat deed hij? Wat zei hij? Welk gedrag vertoonde jij? Wat deed jij? Wat zei jij? Wat was het effect van jouw gedrag? Hoe reageerde de ander? Wat deed hij, wat zei hij? En wat was het effect op jou? Wat deed je, wat zei je? Maar ook: wat voelde je? Wat dacht je? Waar was je tevreden over? Wat zou je volgende keer anders doen en hoe zou je het dan aanpakken? Probeer bij het beschrijven van de situaties zo concreet en objectief mogelijk te zijn. Een hulpmiddel kan zijn door te bedenken wat je zou zien als je er een camera op zet, wat zou je dan zien en horen? Begeleiding Maak onderstaande zelfscan. Geef per vraag op een schaal van 0 tot 10 aan hoe sterk jij bent in onderstaande handelingen. Als je nog nooit een scheidsrechter hebt begeleid, maak je een eigen inschatting. 1 Ik sluit voorafgaand aan de begeleiding een contract over mijn rol, de aanpak, de verwachting van de ander en het doel. 2 Ik neem het initiatief en geef leiding aan de nabespreking. 3 Ik luister aandachtig naar wat de ander zegt. 4 Ik neem waar hoe de ander zich voelt. 5 Ik vat geregeld samen wat de ander zegt, vindt en voelt. 6 Ik stel onderzoekende, open vragen. 7 Ik stel verdiepingsvragen om er achter te komen wat onderliggende opvattingen en overtuigingen zijn. 8 Ik geef vertrouwen en creëer een positieve sfeer. 9 Ik leef me in de ander in. 10 Ik geef concrete, specifieke feedback. 11 Ik geef ruimte voor een reactie na mijn feedback en check of de ander het herkent. 12 Ik activeer de reflectie bij de ander. 13 Ik activeer de reflectie bij de ander. 14 Ik laat de ander aan het einde van het gesprek specifieke voornemens en acties formuleren. Deelnemershandleiding BS4 NBB Versie Pagina 14

15 Basketball-inzicht Als voorbereiding op de workshop doe je drie zaken: 1) Voorbereiding clips 2) Interview landelijke coach 3) Voorbereiding leervragen Voorbereiding clips Bekijk de volgende clips. Iedereen bereidt voor de workshop één clip voor. Zorg er als groep voor dat van elk van de onderwerpen minimaal één clip wordt voorbereid. Post play FIBA referee NBA post moves Pick & roll Breakdown pick & roll pick & roll defense + counter-actie MTM offense/defense Horns ISO game Motion offense Basic 5-out Staggered screen Side line out-of-bounds base line out of bounds Zone offense/defense Basics of zone Offense vs 2-3 zone Coach K vs zone Press situaties Full court man-to-man press zone press run and jump zone press Last minute situaties Miracle minute Interview coach Interview een coach die een landelijk team coacht: Tweede Divisie, of hoger. (Dit mag ook telefonisch of via Skype.) Dit is onderdeel van Praktijkopdracht C, die ook in je portfolio komt. Deze opdracht is te vinden in de bijlage Praktijkopdrachten. Leervragen Bedenk leervragen die je hebt over de verschillende onderwerpen die jouw basketballinzicht als scheidsrechter zouden verhogen. Neem deze vragen mee naar de workshop. Deelnemershandleiding BS4 NBB Versie Pagina 15

16 Bijlage Praktijkopdrachten Opdracht A Leiderschap & Sportiviteit Jouw gedragsstijl Geef een korte beschrijving van de gedragsstijl uit de Roos van Leary die jouw voorkeur heeft. Beantwoord hierbij de volgende vragen: Welke gedragsstijl pas jij het meeste toe? Geef een drietal voorbeelden waarin je dit gedrag toepaste. Wees concreet. Wat vind je zo prettig aan deze gedragsstijl? Welke nadelen zitten er aan deze gedragsstijl? Wedstrijdvoorbereiding Beschrijf twee situaties waarin jij een nieuwe gedragsstijl wil gaan toepassen. Beantwoord hierbij de volgende vragen: Welke gedragsstijl(en) wil je gaan oefenen? In welke situatie, met welke personen wil je dit oefenen? Wees zo concreet mogelijk. Hoe ga je je gedragen? Wat ga je doen, wat ga je zeggen? Wat denk je dat hiervan het effect op de ander zal zijn? Neem hierbij de drie regels van de Roos van Leary mee. Evaluatie gedragsstijlen Voer deze nieuwe gedragsstijl(en) uit in een wedstrijd. Beschrijf hoe dit is gegaan en beantwoord hierbij de volgende vragen: Beschrijf kort de situatie, wat ging eraan vooraf? Welk gedrag vertoonde de ander? Wat deed hij? Wat zei hij? Welk gedrag vertoonde jij? Wat deed jij? Wat zei jij? Wat was het effect van jouw gedrag op de ander? Wat deed hij, wat zei hij? En wat was het effect op jou? Wat deed je, wat zei je? Maar ook: wat voelde je? Wat dacht je? Waar was je tevreden over? Wat zou je volgende keer anders doen en hoe zou je het dan aanpakken? Deelnemershandleiding BS4 NBB Versie Pagina 16

17 Opdracht B Arbitragetechniek Samenwerking is een belangrijk onderdeel van arbitragetechniek. Neem de lessen uit de workshop mee en ga kijken bij een landelijke seniorenwedstrijd (Heren Eerste Divisie, of Heren / Dames Promotiedivisie). Vraag de scheidsrechters of je aanwezig mag zijn bij de pre- en postgame. Samenwerking Luister naar de voorbespreking van de scheidsrechters en kijk vervolgens de wedstrijd. Wat hebben de scheidsrechters in hun pre-game besproken over hun samenwerking tijdens de wedstrijd? Wat heb je hiervan terug gezien in de wedstrijd? Gebruik voor dit antwoord woorden Positie De scheidsrechters zoeken een bepaalde positie om het spel te bekijken. Kijk naar hoe de scheidsrechters bewegen en waar ze naar kijken. Wat vind je van de uitvoering van de lead-positie? Wat is sterk, en wat kan beter? Wat vind je van de uitvoering van de trail-positie? Wat is sterk, en wat kan beter? Gebruik voor dit antwoord woorden Post-game Luister naar de nabespreking van de scheidsrechters. Wat hebben de scheidsrechters geëvalueerd? Geef ook aan wat je zelf goed vond aan hun optreden en wat naar jouw idee verbeterpunten zijn. Welke twee dingen neem je zelf mee in je eerstvolgende wedstrijd? Gebruik voor dit antwoord woorden Deelnemershandleiding BS4 NBB Versie Pagina 17

18 Opdracht C Basketball-inzicht Het begrijpen van het spelletje is een belangrijke eigenschap als scheidsrechter. In deze opdracht ga je twee zaken doen: 1) Interview met een coach van een landelijk spelend team (voorafgaand aan workshop) 2) Kijken naar een wedstrijd van een landelijk spelend team Interview coach Let op: deze opdracht doe je voorafgaand aan de workshop. Interview een coach die een landelijk team coacht: Tweede Divisie, of hoger. (Dit mag ook telefonisch of via Skype.) Laat hierin de volgende onderdelen naar voren komen: Hoeveel tijd besteedt de coach aan de begeleiding van het team, en waar bestaat die begeleiding uit? Hoe werkt een coach met zijn team naar een bepaalde wedstrijd toe? Welke emoties heeft een coach voor, gedurende en na de wedstrijd? Wat zijn de verwachtingen die een coach heeft van de scheidsrechters? Wat zijn negatieve en positieve ervaringen die een coach heeft gehad met scheidsrechters, en hoe gaat de coach daarmee om? Wat zijn argumenten over discutabele beslissingen van scheidsrechters, die een coach zou respecteren? Geef aan wat je geleerd hebt van het interview met de coach, en wat je in je eigen optreden als scheidsrechter mee gaat nemen in de komende wedstrijden. Gebruik voor dit antwoord woorden Speelstijl team Ga naar een landelijke wedstrijd (minimaal Tweede Divisie) kijken en bekijk de speelstijl van de teams. Let hierbij op de volgende onderdelen: Wat zijn kenmerken van het team? (speelstijl, tempo, intensiteit, tactiek) Wat zijn kenmerken van de drie belangrijkste spelers? (voorkeursmove, voorkeurspositie, mate van fysiek spel) Wat voor type persoon is de coach? Kopieer een team-beschrijving van een mede-deelnemer en geef aan wat je kan verwachten als deze twee teams tegen elkaar zouden spelen. Gebruik voor dit antwoord woorden Deelnemershandleiding BS4 NBB Versie Pagina 18

19 Opdracht D Begeleiden van scheidsrechters Je begeleidt een BS3-scheidsrechter of BS3-scheidsrechter in opleiding. Deze scheidsrechter begeleidt je bij voorkeur op twee wedstrijden, maar in ieder geval minimaal op één wedstrijd. In je portfolio komen te zitten: - Deze praktijkopdracht - De twee ingevulde begeleidingsformulieren Bij het begeleiden horen de volgende activiteiten: - Voorgesprek, met aandacht voor ervaringen en leerdoelen - Wedstrijd kijken - Nagesprek, met terugblik op leerdoelen en feedback op situaties Na afloop van de wedstrijd vul je samen het begeleidingsformulier voor de BS3 in. Dit document is te vinden in de deelnemershandleiding van de BS-3, op de opleidingspagina van de NBB-website. Ervaringen begeleiding Maak van de wedstrijd(en) een kort verslag, en omschrijf hierin je eigen voortgang. Maak hierbij gebruik van het STARR-model: - Situatie: Wie heb je begeleid bij welke wedstrijd? Wat ging er aan de voorbespreking vooraf? - Taak: Welke leerdoelen heb je voor jezelf gesteld? Wat waren je voornemens en hoe heb je je voorbereid? - Actie: Wat heb je gedaan als begeleider? Welke vragen heb je in het gesprek gesteld en welke feedback heb je gegeven? Hoe heb je de deelnemer zelf laten reflecteren? - Resultaat: Wat was het resultaat van jouw actie? Hoe heeft de deelnemer op jouw begeleiding gereageerd? - Reflectie: Waar ben je tevreden over? Waar ben je zelf tegenaan gelopen, wat beter kan? Wat wil je een volgende keer anders doen? Gebruik voor het verslag woorden Deelnemershandleiding BS4 NBB Versie Pagina 19

20 Opdrachten E & F Wedstrijdevaluatie In het opleidingstraject tot Basketballscheidsrechter 4 fluit je twee wedstrijden op je nieuwe niveau. Evalueer twee van je eigen wedstrijden tijdens het seizoen, bij voorkeur op het niveau van Mannen Tweede Divisie of Jeugd Eredivisie. De evaluaties van deze twee evaluaties worden direct onderdeel van je portfolio. Wedstrijd... Competitie... Datum... Collega... Teamwork Voor de wedstrijd heb je de wedstrijd voorbesproken met je collega. Daar heb je een aantal afspraken gemaakt voor tijdens de wedstrijd, ook over hoe je samenwerkt. Hoe verliep de samenwerking met je collega tijdens de wedstrijd? Wat voor afspraken hebben jullie vooraf gemaakt, en hoe ging de uitvoering hiervan? Wat neem je mee naar een volgende keer? Gebruik voor dit antwoord woorden Consistentie & criteria Tijdens de wedstrijd beoordeel je situaties (fouten en spelregels) volgens de FIBA-criteria. Daarbij is het belangrijk om door de wedstrijd heen zo n consistent mogelijke lijn van fluiten neer te zetten. Hoe verliep de beoordeling van situaties gedurende de wedstrijd? Wat zijn aandachtspunten voor jezelf? Gebruik voor dit antwoord woorden Tips van je collega Na de wedstrijd heb je met je collega nabesproken. Hier hebben jullie besproken wat er goed ging, en wat er de volgende keer beter kan. Waar was je collega heel tevreden over? Wat zijn tips die je van je collega hebt gehad? Gebruik voor dit antwoord woorden Laat dit formulier na afloop ook lezen aan je collega van die wedstrijd. Met bevestiging van deze collega kan het formulier in je portfolio. Deelnemershandleiding BS4 NBB Versie Pagina 20

21 Bijlage Praktijktoetsformulier BS4 Wanneer aan alle vijftien onderdelen voldaan is, ben je geslaagd. De criteria voor het slagen staan in het opleidingsplan vermeld. Deelnemer: Vereniging: Lidnummer: Voldaan / Niet voldaan Voorbereiding 1. Controleert wedstrijdomgeving 2. Overlegt met teambegeleiders 3. Oriënteert zich op de wedstrijd Fluiten 4. Bestraft wangedrag 5. Consequente toepassing spelregels V/NV Beoordelaar: Wedstrijd: Datum & tijd: Geef een toelichting: Wat heb je waargenomen? Wat ging er goed? Wat kon er beter? Begeleiding wedstrijd 6. Kiest goede positie 7. Neemt sportbevorderende maatregelen 8. Houdt controle over de wedstrijd 9. Past voordeel/nadeel toe 10. Handelt identiek in soortgelijke situaties Omgang met spelers/coaches 11. Verplaatst zich in spelers 12. Stimuleert respectvol gedrag 13. Reageert kalm als spelers of coaches emotioneel reageren Samenwerking 14. Overlegt op effectieve wijze met collega 15. Ondersteunt collega Alles voldaan en geslaagd? (Ja/Nee) Handtekening beoordelaar Handtekening deelnemer Deelnemershandleiding BS4 NBB Versie Pagina 21

22 Bijlage Toelichting Praktijktoetsformulier 13 Blijft kalm als sporters of coaches emotioneel reageren Samenwerking 14 Overlegt op effectieve wijze met collega Te beoordelen onderdeel Wat willen we zien? Code uit KSS* Voorbereiding 1 Controleert wedstrijdomgeving en Controleert of laat controleren de uitrusting van de materialen jurytafel, de baskets, het speelveld en het spelersbankgebied. Zorgt dat de spelers hun kleding, indien niet in orde, aanpassen volgens de regels. Laat mankementen aan baskets, vloer en overige attributen aanpassen volgens de regels. 2 Overlegt met teambegeleiders Stelt zich, na betreden van het veld, voor aan de (playing)coaches en teambegeleiders van beide teams. Voert een captains meeting uit, 20 minuten voorafgaand aan de wedstrijd. 3 Oriënteert zich op de wedstrijd Bereid de wedstrijd thuis voor (pre-game, stand in competitie). Bespreekt in de pre-game vervolgens de belangen van de wedstrijd en de kenmerken van de teams, spelers en coaches. Fluiten 4 Bestraft wangedrag Geeft op de juiste momenten U,T en D-fouten Herkent opzet en uitlokking Past op consistente wijze richtlijnen/ spelregels/interpretaties toe, waarmee onsportief spel en gedrag wordt voorkomen en bestraft. Begeleiding wedstrijd 6 Kiest goede positie Past de correcte arbitragetechnieken toe Neemt sportbevorderende Laat procedures van wisselen en time-outs goed maatregelen en snel uitvoeren. Waarschuwt spelers bij vangen/wegtikken bal na scores. 8 Houdt controle over wedstrijd De scheidsrechter handelt preventief en communiceert op correcte wijze met spelers/coaches/ juryleden. 9 Zorgt voor balans tussen Bevordert het spel door gameflow toe te passen voordeel/voortgang en ingrijpen 10 Handelt identiek in gelijksoortige Beoordeelt en fluit fouten/ overtredingen op een situaties consequente wijze. Begeleiding wedstrijd 11 Verplaatst zich in spelers Heeft een enthousiaste, betrokken en gedreven uitstraling. Toont initiatieven om gedurende de wedstrijd, op momenten die daar aanleiding toe geven, preventief contact met spelers/coaches te maken. Laat zien dat hij de belangen van beide ploegen, spelers èn coaches begrijpt. 12 Stimuleert respectvol gedrag Spreekt spelers en begeleiders aan op ongewenst gedrag. Geeft consequenties aan van niet vertonen van gewenst gedrag. Neemt maatregelen bij ongewenst gedrag publiek: schakelt aanvoerder/coach in. Handelt pro-actief om niet respectvolle handelingen te voorkomen. Herkent -potentiële- conflictsituaties en managet die. Past daarbij de juiste communicatiemethoden, verbaal en non-verbaal, toe. Overlegt in time-outs en pauzes met collegascheidsrechter en communiceert (non)verbaal tijdens de wedstrijd. 15 Ondersteunt collega Helpt collega wanneer deze hulp nodig heeft, bijvoorbeeld bij het niet goed kunnen beoordelen van een situatie of het niet goed kunnen inschatten van een conflictsituatie N.B.: de codes uit KSS corresponderen met de nummers in de competentiematrix BS4 (zie Bijlage 3. Competentiematrix BS3 Deelnemershandleiding BS4 NBB Versie Pagina 22

23 Bijlage Competentiematrix BS4 Dit is een totaaloverzicht van de competenties volgens de Kwalificatiestructuur Sport, die in de toelichting specifiek is gemaakt voor de opleiding Basketball Scheidsrechter 4. De vijftien competenties die worden getoetst in het praktijkexamen, zijn in onderstaande tabel aangekruist. Kerntaak 4.1 Leiden van wedstrijden Toelichting Bereidt zich voor op de wedstrijden Houdt zich op de hoogte van wijzigingen in regels en reglementen Bestudeert gewijzigde spelregels en interpretaties in NBB en/of FIBA memo's. Voldoet aan de normen van de verplichte spelregeltesten Is op tijd aanwezig Is minimaal 60 minuten voor aanvang van de wedstrijd in de hal. Is 20 minuten voor aanvang van de wedstrijd, omgekleed, op het veld Zorgt voor scheidsrechtersattributen Een scherp klinkende fluit. Tactiekbord voor pre-game Draagt voorgeschreven schoeisel en kleding Draagt voorgeschreven oranje shirt, lange zwarte broek en zwarte schoenen. Zwarte fluit en koord. Zwart trainingsjack Controleert wedstrijdomgeving en -materialen Controleert of laat controleren de uitrusting van de jurytafel, de baskets, het speelveld en het X spelersbankgebied. Zorgt dat de spelers hun kleding, indien niet in orde, aanpassen volgens de regels. Laat mankementen aan baskets, vloer en overige Overlegt met begeleiders van de teams X attributen aanpassen volgens de regels. Stelt zich, na betreden van het veld, voor aan de (playing)coaches en teambegeleiders van beide teams. Voert een captains meeting uit, 20 minuten voorafgaand aan de wedstrijd Gaat correct om met alle betrokkenen. Is netjes in de uitleg, geeft correcte antwoorden, is beleefd, schreeuwt niet. Initieert een line-up Zorgt voor toereikende lichamelijke gesteldheid (conditie, zicht) Behaalt de voorgeschreven conditietest en houdt conditie op peil. Bereidt zich middels een warming-up fysiek en mentaal voor op de wedstrijd Introduceert zichzelf bij de wedstrijdorganisatie. Meldt zich bij de organiserende vereniging c.q. zaalwacht Oriënteert zich op de wedstrijd Neemt maatregelen voor de start van de wedstrijd. X Bereid de wedstrijd thuis voor (pre-game, stand in competitie). Bespreekt in de pre-game vervolgens de belangen van de wedstrijd en de kenmerken van de teams, spelers en coaches. Selecteert/controleert de wedstrijdbal. Laat de beide coaches, minimaal 10 minuten voor aanvang, de startende spelers aangeven en bevestigen. Grijpt indien nodig in bij het inspelen Controleert uitrusting sporters Controleert de spelers op het juiste tenue, op niet dragen van sieraden en correcte beschermstukken Voldoet aan de norm beschikbaarheid Is voldoende beschikbaar conform bestaande richtlijnen Volgt briefings/technische meetings (nationaal) Is aanwezig bij (bij)scholingen die worden georganiseerd door de NBB en/of de daartoe bevoegde Commissie Formuleert persoonlijke aandachtspunten Formuleert na afloop van wedstrijd aandachtspunten voor volgende wedstrijd Past de spelregels toe Deelnemershandleiding BS4 NBB Versie Pagina 23

24 Start wedstrijd volgens de regels Start met 5 spelers van beide teams. Voert de aanvangssprongbal uit volgens de spelregels. Geeft tijdin-signaal. Neemt positie in volgens arbitragetechniek Past de spelregels toe Laat de wedstrijd doorgaan waar mogelijk, en grijpt indien nodig in volgens de spelregels en de interpretaties Onderbreekt de wedstrijd bij overtredingen Fluit helder/luid bij overtredingen of fouten of andere situaties die daar om vragen. Toont met juiste spelhervattingen aan de correcte strafuitvoer bij de desbetreffende fout of overtreding te weten Verduidelijkt beslissingen met signalen Past de correcte signalen toe Kent scores toe en laat gegevens noteren Laat tafel-official de scores, straffen en overige administratie aantekenen op score-formulier, door middel van het tonen van de juiste signalen Straft bij wangedrag en onregelmatigheden Geeft op de juiste momenten U,T en D-fouten. X Handelt volgens de reglementen Laat wedstrijd op tijd beginnen en weet hoe te handelen als dit niet het geval is. Weet hoe wedstrijden reglementair af te handelen of voort te zetten bij incidenten Hanteer het voordeel/nadeel principe Past de officiële interpretaties van de spelregels toe mbt voor- en nadeel principe Herkent opzet, uitlokking en wreedheid (op het praktijktoetsformulier is dit tekstueel anders geformuleerd) Begeleidt wedstrijden Kiest positie die waarneming optimaal mogelijk maakt X X Past op consistente wijze richtlijnen/ spelregels/interpretaties toe, waarmee onsportief spel en gedrag wordt voorkomen en bestraft. Past de correcte arbitragetechnieken toe Handelt als veiligheid in geding komt Onderbreekt de wedstrijd bij een 2e bal in het veld, natte speelvloer en andere incidenten. Geeft opdracht tot het laten drogen van natte plekken op de vloer Neemt maatregelen in geval van blessures/ongevallen Neemt sportbevorderende maatregelen X Legt de wedstrijd stil als een speler aan het hoofd gewond is, of zwaar letsel heeft en laat de bloedende speler behandelen/vervangen, Legt spel stil op het moment dat speler een potentieel risico voor andere spelers vormt. Laat procedures van wisselen en time-outs goed en snel uitvoeren. Waarschuwt spelers bij vangen/wegtikken bal na scores Communiceert door middel van signalen Geeft signalen van wissels en time-outs. Geeft warning whistle Houdt controle over de wedstrijd De scheidsrechter handelt preventief en X communiceert op correcte wijze met spelers/coaches/ juryleden Grijpt op de juiste momenten in Fluit situaties af en bestraft spelers en coaches om de wedstrijd in de hand te houden Neemt waar, interpreteert en beslist in snel wisselende situaties Zorgt voor balans tussen voordeel/voortgang en ingrijpen Handelt identiek in gelijksoortige situaties X X Is in staat om, door het innemen van de juiste posities en door fysieke en mentale voorbereiding, spelsituaties waar te nemen en te interpreteren. Bevordert het spel door gameflow toe te passen. Beoordeelt en fluit fouten/ overtredingen op een consequente wijze Blijft geconcentreerd gedurende de hele wedstrijd De scheidsrechter toont consistente kwaliteit in beslissingen en arbitragetechniek gedurende alle speelperiodes Herstelt eerdere beslissingen indien nodig Is in staat om herstelbare verkeerde beslissingen alsnog correct uit te voeren. Deelnemershandleiding BS4 NBB Versie Pagina 24

25 4.1.4 Gaat om met de coaches en sporters Verplaatst zich in de belevingswereld van de sporters X Heeft een enthousiaste, betrokken en gedreven uitstraling. Toont initiatieven om gedurende de wedstrijd, op momenten die daar aanleiding toe geven, preventief contact met spelers/coaches te maken. Laat zien dat hij de belangen van beide ploegen, spelers èn coaches begrijpt Vertoont voorbeeldgedrag Is objectief en heeft een actieve houding. Toont correct gedrag en blijft rustig. Is zich bewust van zijn voorbeeldrol naar anderen Gaat correct om met alle betrokkenen Communiceert respectvol met spelers en coaches om een positieve sportomgeving te realiseren. Is netjes in de uitleg, geeft correcte antwoorden, schreeuwt niet en is beleefd naar de deelnemers Legt desgewenst op geschikt moment de beoordeling/beslissing uit Stimuleert respectvolle omgang Is na afloop benaderbaar voor spelers en coaches X Kan indien, als het spel stil ligt, een korte toelichting op zijn/haar beslissing geven als deze niet duidelijk is. De spelonderbreking dient kort te duren Spreekt spelers en begeleiders aan op ongewenst gedrag. Geeft consequenties aan van niet vertonen van gewenst gedrag. Neemt maatregelen bij ongewenst gedrag publiek: schakelt aanvoerder/coach in. Handelt pro-actief om nietrespectvolle handelingen te voorkomen. Geeft spelers en coaches een hand, dankt hen voor de wedstrijd. Is beschikbaar indien coaches/spelers op een correcte manier na afloop een vraag om toelichting hebben Houdt gepaste afstand Is niet te amicaal met spelers, coaches of publiek; staat boven de partijen Onthoudt zich van adviezen aan sporters Geeft geen advies of commentaar over technische of tactische aspecten Blijft kalm als sporters of coaches emotioneel reageren X Herkent -potentiële- conflictsituaties en managet die. Past daarbij de juiste communicatiemethoden, verbaal en non-verbaal, toe Laat zich niet verleiden tot emotionele uitspraken Brengt de juiste boodschap over in een heldere, zakelijke en consistente vorm Dwingt acceptatie af Is resoluut in zijn beslissingen. Fluit hard, geeft duidelijke signalen en zijn handelen is niet voor meerdere interpretaties vatbaar Geeft fouten toe Kan reflecteren op zijn beslissingen en tijdens of na de wedstrijd op correcte wijze aan spelers/ coaches toelichting geven over een discutabele of foutieve beslissing. Deelnemershandleiding BS4 NBB Versie Pagina 25

26 4.1.5 Werkt samen met collega scheidsrechters Houdt zich aan gemaakte afspraken met collega scheidsrechter(s) Maakt voorafgaand aan de wedstrijd afspraken met collega scheidsrechter en stemt het houden aan deze afspraken met collega af Vraagt feedback en advies aan collega('s) Houdt eventueel een wedstrijd nabespreking met collega s, is in staat om wedstrijdbeelden van eigen wedstrijden te bekijken, is aanwezig op andere bijeenkomsten voor de eigen ontwikkeling en vraagt positieve feedback die motiverend werkt Valt collega scheidsrechter(s) nooit af Steunt collega voor, tijdens en na de wedstrijd Overlegt op effectieve wijze met collega scheidsrechter(s) Ondersteunt collega('s) indien en waar nodig X X Overlegt in time-outs en pauzes met collegascheidsrechter en communiceert (non)verbaal tijdens de wedstrijd. Kan tijdens het spel wanneer nodig kort bij elkaar komen. Helpt collega wanneer deze hulp nodig heeft, bijvoorbeeld bij het niet goed kunnen beoordelen van een situatie of het niet goed kunnen inschatten van een conflictsituatie Evalueert samen met collega('s) Houdt een post-game bespreking met collega en bespreekt hierin verbeterpunten voor beide scheidsrechters en reflecteert op algeheel wedstrijdverloop en onderlinge samenwerking Handelt formaliteiten af Controleert of formulier juist is ingevuld Controleert na afloop van de wedstrijd de telling op het scoreformulier, de vermelding van het winnende team en de eindstand Plaatst handtekening onder volledig ingevuld formulier Ondertekent scoreformulier na afloop Vermeldt definitieve verwijdering Controleert of D-fout duidelijk is aangegeven Levert zo nodig aanvullende verklaring Bij diskwalificatie van speler en/of coach stuurt de scheidsrechter conform de richtlijnen het formulier in dat hoort bij de diskwalificatie Rapporteert wangedrag Stuurt, indien van toepassing, verklaring in naar bevoegde instantie, wanneer er ander ongewenst gedrag plaatsvindt dat niet in lijn is met een veilig sportklimaat Onderhoudt contact met aanstellende instantie Houdt zich op de hoogte van aanstellingen via , digitale informatie en/of telefoon Gaat om met externen Onderhoudt contact met werkgroep Arbitrage van de NBB Is aanwezig op de verplichte stages, clinics en andere bijeenkomsten. Neemt initiatief tot contact wanneer nodig Staat media te woord na afloop van de wedstrijd De scheidsrechter is benaderbaar voor de media en staat deze correct te woord. Deelnemershandleiding BS4 NBB Versie Pagina 26

27 Kerntaak 4.3 Begeleiden van officials Toelichting Begeleidt officials (in opleiding) Kiest geschikte waarnemingspositie Neemt een positie in van waaruit het handelen van de scheidsrechter optimaal beoordeeld kan worden Registreert de observatie van de hele wedstrijd aan de hand van criteria Evalueert samen met de scheidsrechter de wedstrijd en zijn handelen Verifieert waarneming door het stellen van vragen Stimuleert zelfreflectie van de scheidsrechter door het stellen van vragen Observeert het handelen van de scheidsrechter en noteert wat is waargenomen aan de hand van vooraf opgestelde criteria. Bespreekt aan de hand van de observatie met de scheidsrechter op positieve wijze hoe de wedstrijd is verlopen, hoe de scheidsrechter daarbinnen heeft gefunctioneerd. Bespreekt met de scheidsrechter of hetgeen is geobserveerd, overeenkomt met de ervaring van de scheidsrechter. Laat scheidsrechter leren door vragen te stellen Geeft feedback op grond van waargenomen gedrag Geeft, aan de hand van de observaties, inzicht in het handelen van de scheidsrechter aan de hand van zijn specifieke eigenschappen Geeft adviezen ter verbetering Geeft scheidsrechter leer- en verbeterpunten mee naar de volgende wedstrijden Schrijft reactie in portfolio van de scheidsrechter Maakt een verslag van wat er is besproken met de scheidsrechter en plaatst dat met handtekening in het portfolio. Deelnemershandleiding BS4 NBB Versie Pagina 27

28 Bijlage Check portfolio Gegevens deelnemer Naam Geboortedatum Geboorteplaats Vereniging Lidnummer Aanwezig? Goedgekeurd expert? Video-opdracht Praktijkopdracht A Arbitragetechniek Praktijkopdracht B Leiderschap Praktijkopdracht C Basketball-inzicht Praktijkopdracht D Begeleiden van scheidsrechters Praktijkopdracht E Wedstrijd-evaluatie Praktijkopdracht F Wedstrijd-evaluatie Spelregelexamen Akkoord medewerker NBB Naam Datum Plaats Handtekening Deelnemershandleiding BS4 NBB Versie Pagina 28