Goede voorbeelden op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Goede voorbeelden op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen"

Transcriptie

1 Goede voorbeelden op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen Een brochure met goede voorbeelden over maatschappelijk verantwoord ondernemen uit het BRABO-netwerk van COS Brabant. Voor meer informatie over de brochure, het BRABO-netwerk of maatschappelijk verantwoord ondernemen kunt u terecht op of contact opnemen met Willemijn Peeters van COS Brabant op tel#: of via Tilburg, 18 mei 2011

2 Drukkerij van Mierlo Drukkerij van Mierlo bestaat sinds 1954 en is sinds 2000 gevestigd op het industrieterrein in Heeze. loopt als een rode draad door Drukkerij van Mierlo. Hierbij is milieubewustheid een belangrijk aandachtspunt. MVO wordt gezien als een manier om je te kunnen onderscheiden, bijvoorbeeld in materialen. Drukkerij van Mierlo werkt samen met een school voor hoogbegaafde en middelhoogbegaafde autisten. Door middel van het aanbieden van projecten en arbeidsverbanden begeleidt de drukkerij mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in het vervullen van een functie binnen het arbeidsveld. Drukkerij van Mierlo is FSC-gecertificeerd. Door gebruik te maken van FSC-papier levert de drukker een bijdrage aan goed bosbeheer, goede arbeidsomstandigheden en een goed salaris voor de bosarbeiders. Tevens wordt er steeds meer gewerkt met producten die biologisch afbreekbaar zijn, zoals labels voor aan fietsen, visitekaartjes van biologisch afbreekbaar stonepaper en documentmappen van duurzame boombast. De documentmappen van duurzame boombast worden niet bedrukt, maar de opdruk wordt erin gebrand. Hierdoor wordt er geen gebruik gemaakt van inkt. Wanneer bij de drukkerij drukwerk op kunststof wordt gedrukt, gaat al het kunststofafval terug naar de leverancier, die dit vervolgens recyclet tot nieuw kunststof. MVO wordt al snel geassocieerd met kosten. Bij drukkerij van Mierlo zijn tal van voorbeelden te vinden van MVO die juist geld opleveren. Drukkerij van Mierlo kijkt bewust naar het stroomverbruik. Zo wordt automatisch één van de drie lichtlijnen uitgeschakeld, als er genoeg daglicht in de productiehallen binnenvalt. Hiervoor is eenmalig een sensor aangeschaft die de hoeveelheid licht registreert. Door het uitschakelen van een van de lichtlijnen wordt veel stroom bespaard, wat positief is voor het milieu en tevens de energiekosten drukt. Pak datgene aan waar je als bedrijf het meeste geld op verliest. Bij veel bedrijven is het stroomverbruik bijvoorbeeld een grote kostenpost. Kijk naar je eigen product: op welke manier kun je je product herontwerpen, zodat het duurzamer wordt. MVO, hoe pak je het aan: 1. Leg een duurzaamheidsvisie vast op directieniveau en sta tegelijkertijd open voor initiatieven van onderop. Zorg dat die visie een logisch uitvloeisel is van de visie en missie van de organisatie. 2. Benoem realistische duurzaamheidsdoelstellingen, probeer ze meetbaar te maken en wees transparant over de resultaten. Kijk ook eens naar wat je allemaal al doet. 3. Formuleer een strategie om de doelstellingen te bereiken, waarbij deze strategie niet een vijfde wiel aan de wagen is, maar een integraal onderdeel van de dagelijkse bedrijfsvoering. 4. Zorg voor draagvlak (en zo nodig gedragsverandering) bij het voltallige personeel, onder meer door zelf het goede voorbeeld te geven, kartrekkers te benoemen en erover te communiceren. Probeer het ook leuk te maken. 5. Denk niet alleen aan het milieu (), maar ook aan de sociale kant (). En natuurlijk moet duurzaamheid ook zorgen voor betere financiële resultaten () door kostenbesparingen en het creëren van meerwaarde door innovatie. 6. Gebruik duurzaamheid of MVO niet als los verkoopargument, maar benoem de voordelen die het heeft op de producten of dienstverlening vanuit het oogpunt van de klant. 7. Open je blik naar buiten: praat met klanten, leveranciers en andere betrokkenen over mogelijkheden om in de keten duurzamer te werken. via

3 Gascogne groep De Gascogne groep is een in 1994 opgericht schoonmaakbedrijf te Eindhoven. Het schoonmaakbedrijf houdt zich bezig met zakelijke en particuliere schoonmaak. Hierbij ligt een grote nadruk op de sociale aspecten van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Gascogne geeft mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een kans. Over het algemeen gaat het hierbij om mensen die in de bijstand zitten. Met de juiste begeleiding en training creëerde Gascogne een werkwijze waarbij flexibiliteit, betrokkenheid en motivatie de kracht vormen achter de medewerkers. Het schoonmaakwerk wordt door Gascogne uitgevoerd met schoonmaakmiddelen die geen schade toebrengen aan het milieu. Tevens wordt er bij het schoonmaken geen gebruik gemaakt van chloor. Gascogne gebruikt bedrijfsauto s met een energielabel. Daarnaast is ook het fietsplan onderdeel van de bedrijfsvoering. Gascogne besteedt veel aandacht aan de inzetbaarheid van het personeel. Door het opleiden en begeleiden van personeel en het ondersteunen in dagelijkse dingen, zoals bijvoorbeeld belastingaangiftes of kinderopvang, zorgt Gascogne ervoor dat het personeel met de volledige aandacht bij de werkzaamheden is. Gascogne ondersteunt het personeel zo veel mogelijk bij persoonlijke omstandigheden om ervoor te zorgen dat iedereen maandagochtend netjes op tijd aan het werk is. Hierdoor melden mensen zich minder snel af vanwege persoonlijke omstandigheden en wordt er dus meer werk verzet. Realiseer je dat het tijd kost als je iemand aanneemt met een afstand tot de arbeidsmarkt, maar je krijgt er een zeer betrokken en gemotiveerde medewerker voor terug. Het aannemen van iemand met een afstand tot de arbeidsmarkt kan alleen een positief effect hebben, wanneer je er zelf in gelooft. Stappenplan inkoop en keten: 1. Breng uw keten in kaart 2. Stel vragen en doe onderzoek 3. Houd u aan de lokale wet 4. Voldoe aan internationale richtlijnen 5. Voer een risicoanalyse uit 6. Werk samen 7. Sluit aan bij (keten)initiatieven 8. Train uw (inkoop)medewerkers 9. Stel een leverancierscode op 10. Controleer uw keten 11. Rapporteer over beleid en voortgang via

4 Schilderwerken Schilders Sinds 1964 is Schilderwerken Schilders te Tilburg actief op het gebied van schilderen, bouwkundig onderhoud, glasservice en gevelreiniging. Schilderwerken Schilders biedt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt de kans om binnen een organisatie volledig mee te draaien. Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt leveren, met de juiste begeleiding, een zeer positieve impuls voor het bedrijf. Het aanbieden van werk aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt wordt gedaan in samenwerking met stichting De Boei. Op het gebied van planet besteedt Schilderwerken Schilders veel aandacht aan het wagenpark. De auto s rijden op aardgas, de busjes op BlueMotion diesel en er wordt binnen het bedrijf gebruik gemaakt van vier elektrische scooters. Schilderwerken Schilders is verantwoordelijk voor het vervoer naar de locatie waar de schilders werkzaam zijn en deze verantwoordelijkheid wordt dan ook zo milieuvriendelijk mogelijk uitgevoerd. Op het gebied van verf en verfverwijdering zijn schildersbedrijven gebonden aan zeer strenge wetgeving. Schilderwerken Schilders staat pal achter deze wetgeving. Schilderwerken Schilders ziet MVO als een zorgvuldige balans tussen kosten, winst, milieu en de belangen van haar klanten, medewerkers en de samenleving. Dit uit zich onder andere in Planbuilding. Bij Planbuilding betalen bedrijven en particulieren maandelijks een bedrag. Dit bedrag wordt gebruikt voor de uitvoering van een duurzaam meerjaren onderhoudsplan. Door gebruik te maken van deze constructie komen particulieren/bedrijven niet onverwacht voor hele hoge onderhoudskosten te staan. Begin met iets kleinschalig, met een aanpassing die makkelijk is. Wanneer medewerkers zien dat het lukt en effect heeft, stimuleert dit voor de toekomst. Kijk naar de onderwerpen die je zelf interesseren; dingen die je leuk vindt om te doen, doe je makkelijker. samenleving en het milieu, komen door MVO tot betere resultaten, voor zowel het bedrijf als de samenleving. MVO volgens ISO 26000: ISO is een richtlijn voor het implementeren van MVO in een organisatie. ISO benoemt 7 generieke MVO-principes. Deze principes vormen de basis bij ieder besluit en iedere activiteit van een organisatie. Het gaat om de volgende principes: 1. Accountability (verantwoordelijkheid nemen en verantwoording afleggen) 2. Transparantie 3. Ethisch gedrag 4. Respect voor stakeholderbelangen 5. Respect voor wet- en regelgeving 6. Respect voor internationale gedragsnormen 7. Respect voor mensenrechten Per principe geeft de richtlijn aan op welke manier een organisatie hier invulling aan kan geven. Naast de MVO-principes, benoemt ISO MVO-kernthema's die in iedere organisatie aandacht moeten krijgen. Deze kernthema's zijn onderverdeeld in 36 subthema's, de zogeheten MVO-issues. Organisaties moeten zelf bepalen of en in hoeverre een bepaald MVO-issue relevant is, maar ze moeten in ieder geval iets doen met elk van de 7 kernonderwerpen. Per subthema geeft ISO richtlijnen om invulling te kunnen geven aan de thema's. 1. Bestuur van de organisatie 2. Mensenrechten 3. Arbeidsomstandigheden 4. Milieu 5. Eerlijk zakendoen 6. Consumentenaangelegenheden 7. Betrokkenheid bij de ontwikkeling van de gemeenschap opnemen met W. Peeters van COS Brabant op tel#: of via

5 Planterij de Pimpernel Planterij de Pimpernel is een zorgkwekerij die in 2002 in Waalre gestart is met als doel een fijne werkplek te bieden aan mensen met een beperking. Planterij de Pimpernel biedt mensen met een verstandelijke of psychische beperking een werkplek. Hierbij kijkt de kweker niet alleen naar het bieden van een werkplek in de huidige situatie, maar ook naar de mogelijkheden tot doorgroeien naar een werkplek in het reguliere bedrijfsleven. Naast het bieden van werkplekken voor mensen met een verstandelijke of psychische beperking biedt Planterij de Pimpernelook plaats aan mensen met een tijdelijke arbeidsbeperking, die tijdelijk behoefte hebben aan een beschermde werkplek. De Pimpernel biedt stagiaires werkervaringsplaatsen en ondersteunt vrijwilligers in additionele werkzaamheden. Voor een kwekerij is de aarde en wat daarop groeit, de basis van alles. Daarom is het ook belangrijk om verantwoord met deze aarde om te gaan. Dit wordt gerealiseerd door alleen gebruik te maken van natuurlijke middelen, bijvoorbeeld natuurlijke slakkenkorrels. Het groenafval (GFT) wordt door middel van een composthoop weer gebruikt als meststof en het regenwater wordt in bassins opgevangen en gebruikt om de planten te besproeien. De Pimpernel gebruikt enkel grondstoffen uit Nederland en bij voorkeur uit de directe omgeving. Op deze manier is er weinig vervoer, weinig uitstoot en lage kosten. Door een goede begeleiding van personeel levert de kwekerij producten die qua kwaliteit en prijs marktconform zijn. Tevens levert de sfeer en de manier van werken bij de Planterij waardering op van de klanten. Klanten hechten veel waarde aan de manier waarop er bij de kwekerij gewerkt wordt, en komen hierdoor graag terug. Het hele team moet achter de beslissingen staan. Beslis dus niet als baas iets alleen, maar altijd in overleg met het team. Bewust met duurzaamheid bezig zijn, kan soms veel persoonlijke energie kosten, maar het levert heel veel motivatie en waardering op. Daarom moeten werkgevers de uitdagingen die duurzaamheid en MVO bieden, zeker aangaan. samenleving en het milieu, komen door MVO tot betere resultaten, voor zowel het bedrijf als de samenleving. MVO van binnen uit: Hoe kunt u MVO intern (bij uw eigen onderneming) op de agenda krijgen èn houden? Daar worstelen veel MKB ers mee. Om MVO door te voeren van binnen uit is het volgende nodig: urgentiebesef op bestuurlijk en beleidsniveau ('het moet'); een visie op het thema ('waarom, wanneer en hoe'); 'maatjes hebben', bij verschillende afdelingen, om gezamenlijk te werken aan de realisatie. Hieronder een paar tips om vervolgens handen en voeten te geven aan die verandering: leg een relatie tussen de doelstellingen voor MVO en de beleidsdoelstellingen van de organisatie; gebruik praktijkvoorbeelden van resultaten van MVO bij andere (vergelijkbare) organisaties. Die laten ook de meerwaarde voor de eigen organisatie zien; organiseer een workshop intern om de meerwaarde van MVO voor de realisatie van de beleidsdoelstellingen te ontdekken. Betrek hierbij zoveel mogelijk relevante interne (maar ook externe) stakeholders. De resultaten kunnen besproken worden met de bestuurders; organiseer een Duurzaam Doe Je Zelf-show voor uw eigen organisatie. Dit is een interactieve quiz op het gebied van MVO, die uw medewerkers, bestuursleden en anderen laat inzien wat er bij MVO komt kijken. De show zorgt voor veel enthousiasme en medewerkersbetrokkenheid; laat de directeur(en) van het bedrijf het belang van MVO richting het personeel benadrukken. Dit kan door een speech of interne nieuwsbrief; betrek medewerkers bij de doelstellingen voor MVO door hen de mogelijkheid te bieden om met eigen verbetersuggesties te komen. Hier kunt u nog een ludieke prijsvraag aan hangen ook. opnemen met W. Peeters van COS Brabant op tel#: of via

6 Van den Heuvel Van den Heuvel Uden is in 1990 begonnen als koeriersbedrijf en momenteel uitgegroeid tot transportbedrijf die zich bezighoudt met transport, koeriersdiensten, distributie en op- en overslag van goederen. De band die het personeel heeft met het bedrijf, wordt zeer belangrijk gevonden. Werknemers worden een zo goed mogelijke werkomgeving en faciliteiten aangeboden. De kantine is bijvoorbeeld dag en nacht open en is er voor de chauffeurs de mogelijkheid om te douchen op het bedrijf. De leeftijdsopbouw van het personeelsbestand is zeer gevarieerd, van 16 tot boven de 75 jaar. Medewerkers bij Van den Heuvel worden namelijk niet verplicht om te stoppen wanneer ze op pensioengerechtigde leeftijd zijn. Daarnaast biedt Van den Heuvel mensen met een handicap de mogelijkheid tot een functie in het reguliere arbeidsproces. Ook ondersteunt Van den Heuvel medewerkers die een bijdrage willen leveren aan een betere wereld. Zo worden de bedrijfsbusjes uitgeleend aan medewerkers die spullen brengen naar hulpprojecten in Roemenië en Polen. Van den Heuvel heeft meerdere vrachtwagens met een EEV-certificaat. Hiermee zijn de vrachtwagens milieuvriendelijker dan de huidige norm. Van den Heuvel werkt tevens met ECOcombi s, extra lange voertuigen. Door gebruik te maken van extra lange voertuigen wordt de totale CO2-uitstoot die ontstaat bij het vervoer, naar beneden gebracht. In 2009 is er op het industrieterrein van Uden een nieuw kantoorgebouw met opslagloodsen gebouwd voor Van den Heuvel. Bij de bouw is bewust nagedacht over manieren om niet alleen milieuvriendelijk bezig te zijn, maar tevens geld te besparen. Zo is er geen airco in de kantoren, is de verlichting voorzien van bewegingssensoren en heeft het nieuwe warehouse geen verwarming. Ben zo betrokken mogelijk bij het personeel, waardoor het personeel betrokken is bij het bedrijf. Maak MVO een logisch onderdeel van je bedrijfsvoering. Je kunt de bewustwording van je personeel vergroten door veel met je personeel in gesprek te gaan. Wijs mensen op een positieve manier op hun eigen invloed. MVO, hoe pak je het aan: 1. Leg een duurzaamheidsvisie vast op directieniveau en sta tegelijkertijd open voor initiatieven van onderop. Zorg dat die visie een logisch uitvloeisel is van de visie en missie van de organisatie. 2. Benoem realistische duurzaamheidsdoelstellingen, probeer ze meetbaar te maken en wees transparant over de resultaten. Kijk ook eens naar wat je allemaal al doet. 3. Formuleer een strategie om de doelstellingen te bereiken, waarbij deze strategie niet een vijfde wiel aan de wagen is, maar een integraal onderdeel van de dagelijkse bedrijfsvoering. 4. Zorg voor draagvlak (en zo nodig gedragsverandering) bij het voltallige personeel, onder meer door zelf het goede voorbeeld te geven, kartrekkers te benoemen en erover te communiceren. Probeer het ook leuk te maken. 5. Denk niet alleen aan het milieu (), maar ook aan de sociale kant (). En natuurlijk moet duurzaamheid ook zorgen voor betere financiële resultaten () door kostenbesparingen en het creëren van meerwaarde door innovatie. 6. Gebruik duurzaamheid of MVO niet als los verkoopargument, maar benoem de voordelen die het heeft op de producten of dienstverlening vanuit het oogpunt van de klant. 7. Open je blik naar buiten: praat met klanten, leveranciers en andere betrokkenen over mogelijkheden om in de keten duurzamer te werken. via

7 Rocks n Rivers Rocks n Rivers is een gecertificeerd organisatiebureau voor outdoor- en bedrijfsevenementen gevestigd in Tilburg. Er worden evenementen georganiseerd voor groepen van 10 tot 500 personen. Rocks n Rivers is partner van de stichting Spieren voor Spieren. Jaarlijks wordt de Spieren voor Spierendag georganiseerd door Rocks n Rivers. Dit is een dag waarbij evenementen georganiseerd worden voor kinderen met een spierziekte om deze kinderen een onvergetelijke dag te bezorgen. Naast aandacht voor mensen buiten de organisatie is er ook veel aandacht voor de mensen binnen de eigen organisatie. Zo worden medewerkers EHBO-cursussen en AED-cursussen aangeboden. Dit is niet alleen nuttig binnen het werk, maar ook in de maatschappij. Rocks n Rivers zit in een klankbordgroep van de Fontys en werkt binnen de organisatie dan ook veel met stagiaires. De activiteiten van Rocks n Rivers vinden voornamelijk buiten plaats, midden in de natuur. Het milieu is hierdoor vanzelfsprekend belangrijk. De interne processen van Rocks n Rivers zijn zo milieuvriendelijk mogelijk, onder andere door afvalscheiding en energiebesparing, carpoolen en het stimuleren van gezamenlijk vervoer. Rocks n Rivers gebruikt bij evenementen enkel FSChout en zo veel mogelijk streekproducten. Naast winter- en buitensport evenementen biedt Rocks n Rivers ECO-events aan, educatieve uitjes over natuur en de planeet. Mission Earth is een bedrijfsuitje gericht op de combinatie tussen teambuilding, een positieve bijdrage leveren aan het milieu en maatschappelijk verantwoord ondernemen stimuleren. Binnen dit bedrijfsuitje worden teams meegenomen de natuur in, wordt de kennis over het klimaat vergroot en worden mensen bewuster gemaakt van de bedreigingen van het klimaat. Daarnaast organiseert Rocks n Rivers ook GPS-tochten met een extra milieutintje, door mensen bij die tocht een vuilniszak te laten vullen met zwerfafval. Deze uitjes vinden gretig aftrek. Blijf zo dicht mogelijk bij je eigen werkzaamheden. Betrek ook jezelf, je medewerkers en je omgeving Kijk in het begin naar de kleine dingen die je kunt doen, niet meteen te groot denken. Als kleine veranderingen lukken, geeft dit nieuwe motivatie voor grotere projecten. Daarnaast is sociaal denken van belang: vraag je af wie er beter kan worden van wat jij als bedrijf kan, doet, of misschien wel over hebt. Stappenplan inkoop en keten: 1. Breng uw keten in kaart 2. Stel vragen en doe onderzoek 3. Houd u aan de lokale wet 4. Voldoe aan internationale richtlijnen 5. Voer een risicoanalyse uit 6. Werk samen 7. Sluit aan bij (keten)initiatieven 8. Train uw (inkoop)medewerkers 9. Stel een leverancierscode op 10. Controleer uw keten 11. Rapporteer over beleid en voortgang via

8 Stomerij Bos In 1897 is dit familiebedrijf als kleermakerij in Gemert gestart. Nu ligt de nadruk op reinigen van kleding en wordt gewerkt vanuit Valkenswaard. Stomerij Bos te Valkenswaard is een echt familiebedrijf, opgericht in 1897 en sindsdien overgedragen van vader op zoon. Dit uit zich ook in de omgang met het personeel. Plannen voor de stomerij worden met het personeel besproken en er hangt een gemoedelijke sfeer. Mede daarom is er eigenlijk nauwelijks verloop van personeel. Ook de veiligheid van het personeel staat hoog in het vaandel. Dit is één van de redenen dat Stomerij Bos ervoor koos om over te stappen op de reiniging in System K4. Ten opzichte van de oude reiniging in perchloorethyleen is System K4 niet belastend voor de gezondheid van het personeel. Stomerij Bos is als eerste stomerij in de wereld overgestapt naar de reiniging in System K4. Hierdoor wordt de kleding gereinigd zonder dat er schade toe wordt gebracht aan het milieu. Ook wordt er steeds meer gerecycled. De stomerij gebruikt het koelwater van de stomerij om in te wassen, er wordt actief aan afvalscheiding gedaan en er wordt heel bewust omgegaan met energie. Alleen de machines die op dat moment nodig zijn, staan aan en de rest wordt uitgezet. Niet alleen binnen het bedrijf wordt er aan gewerkt. Stomerij Bos stimuleert ook zijn klanten om bewuster met het milieu om te gaan. Hiervoor bedacht de stomerij een spaarsysteem: klanten kunnen punten sparen door karton en hangers die ze met de schone kleding mee krijgen, weer in te leveren. Stomerij Bos kan de teruggebrachte producten weer opnieuw gebruiken in de bedrijfsvoering. Door de besparing in energie en recycling zijn de kosten voor de stomerij sterk teruggebracht. Het energieverbruik wordt wekelijks genoteerd, zodat het effect van de genomen maatregelen kan worden bekeken. Naast besparing levert maatschappelijk verantwoord ondernemen ook geld op. Bij Stomerij Bos komt dit het duidelijkst naar voren in de klantenkring. Steeds meer klanten kiezen bewust voor deze stomerij, omdat er milieuvriendelijk gereinigd wordt. Grondstoffen worden in de toekomst steeds schaarser. Het loont dus steeds meer om je bedrijf duurzamer in te richten. Praktisch tegen dingen aankijken is een goed begin. Actief bezig zijn met maatschappelijk verantwoord ondernemen heeft een zichzelf versterkend effect: als je ermee bezig bent, word je vanzelf steeds enthousiaster. MVO volgens ISO 26000: ISO is een richtlijn voor het implementeren van MVO in een organisatie. ISO benoemt 7 generieke MVO-principes. Deze principes vormen de basis bij ieder besluit en iedere activiteit van een organisatie. Het gaat om de volgende principes: 1. Accountability (verantwoordelijkheid nemen en verantwoording afleggen) 2. Transparantie 3. Ethisch gedrag 4. Respect voor stakeholderbelangen 5. Respect voor wet- en regelgeving 6. Respect voor internationale gedragsnormen 7. Respect voor mensenrechten Per principe geeft de richtlijn aan op welke manier een organisatie hier invulling aan kan geven. Naast de MVO-principes, benoemt ISO MVO-kernthema's die in iedere organisatie aandacht moeten krijgen. Deze kernthema's zijn onderverdeeld in 36 subthema's, de zogeheten MVO-issues. Organisaties moeten zelf bepalen of en in hoeverre een bepaald MVO-issue relevant is, maar ze moeten in ieder geval iets doen met elk van de 7 kernonderwerpen. Per subthema geeft ISO richtlijnen om invulling te kunnen geven aan de thema's. 1. Bestuur van de organisatie 2. Mensenrechten 3. Arbeidsomstandigheden 4. Milieu 5. Eerlijk zakendoen 6. Consumentenaangelegenheden 7. Betrokkenheid bij de ontwikkeling van de gemeenschap opnemen met W. Peeters van COS Brabant op tel#: of via

9 Raptim travel Sinds 1947 organiseert Raptim te Tilburg reizen voor ontwikkelingsorganisaties. Raptim organiseert geen puur zakelijke reizen, maar richt zich specifiek op hulporganisaties, zoals het Rode Kruis en ICCO. Daarnaast heeft Raptim een afdeling zakenreizen voor bedrijven die het not for-profit beleid van Raptim ondersteunen. Binnen de organisatie besteedt Raptim veel aandacht aan de mensen die werkzaam zijn bij Raptim. Raptim heeft ervoor gekozen om naast de CAO van de reiswereld een eigen CAO op te stellen. Medewerkers krijgen de mogelijkheid tot studeren naast het werk en om te sporten met korting. Eén keer per vijf jaar mogen medewerkers een project van de Raptim-klanten bezoeken. Ook wordt er actief gewerkt met het nieuwe werken, in de vorm van thuiswerken. Raptim adviseert al haar klanten om hun vliegticket te compenseren, d.w.z. klimaatneutraal te maken. Daarnaast stimuleert Raptim haar klanten om op de plaats van bestemming verantwoorde keuzes te maken, bijvoorbeeld bij de keuze van auto of hotel. Tevens wordt voor alle medewerkers het gebruik van openbaar vervoer en de fiets actief gestimuleerd. Raptim heeft al meer dan zestig jaar ervaring met organiseren van reizen voor ontwikkelingsorganisaties. Door deze jarenlange ervaring staat Raptim bekend als een betrouwbare en verantwoorde partner op het gebied van reizen. Mensen die met Raptim reizen, kiezen bewust voor deze organisatie. Bij de inkoop van apparatuur en andere middelen kiest Raptum bewust voor bepaalde leveranciers van deze producten. De instellingen en waarden van deze leverancier moeten verantwoord zijn. Daarnaast kiest Raptum bij de inkoop van bloemen en lunchproducten voor biologische leveranciers. Je moet er zelf in geloven, je moet er zelf achter staan, het moet je eigen drive zijn. Daarnaast is het heel belangrijk dat je laat zien dat je de mensen waardeert. MVO van binnen uit: Hoe kunt u MVO intern (bij uw eigen onderneming) op de agenda krijgen èn houden? Daar worstelen veel MKB ers mee. Om MVO door te voeren van binnen uit is het volgende nodig: urgentiebesef op bestuurlijk en beleidsniveau ('het moet'); een visie op het thema ('waarom, wanneer en hoe'); 'maatjes hebben', bij verschillende afdelingen, om gezamenlijk te werken aan de realisatie. Hieronder een paar tips om vervolgens handen en voeten te geven aan die verandering: leg een relatie tussen de doelstellingen voor MVO en de beleidsdoelstellingen van de organisatie; gebruik praktijkvoorbeelden van resultaten van MVO bij andere (vergelijkbare) organisaties. Die laten ook de meerwaarde voor de eigen organisatie zien; organiseer een workshop intern om de meerwaarde van MVO voor de realisatie van de beleidsdoelstellingen te ontdekken. Betrek hierbij zoveel mogelijk relevante interne (maar ook externe) stakeholders. De resultaten kunnen besproken worden met de bestuurders; organiseer een Duurzaam Doe Je Zelf-show voor uw eigen organisatie. Dit is een interactieve quiz op het gebied van MVO, die uw medewerkers, bestuursleden en anderen laat inzien wat er bij MVO komt kijken. De show zorgt voor veel enthousiasme en medewerkersbetrokkenheid; laat de directeur(en) van het bedrijf het belang van MVO richting het personeel benadrukken. Dit kan door een speech of interne nieuwsbrief; betrek medewerkers bij de doelstellingen voor MVO door hen de mogelijkheid te bieden om met eigen verbetersuggesties te komen. Hier kunt u nog een ludieke prijsvraag aan hangen ook. opnemen met W. Peeters van COS Brabant op tel#: of via

10 Benito Benito is een bedrijf in originele promotionele artikelen te Waalwijk. Het bedrijf ondersteunt de gedragscode van de brancheorganisatie PPP. Hierin staan verplichtingen en doelen op het gebied van wetgeving, ethiek, integriteit, transparantie, communicatie, opleiding en internationaal MVO-beleid. Benito vindt de betrokkenheid van het personeel zeer belangrijk. Ze vinden het belangrijk om naar de mening van het personeel te vragen bij besluiten. De personeelsleden bij Benito worden geen medewerkers, maar samenwerkers genoemd. Benito heeft actief aandacht voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Zo is bijvoorbeeld één van de huidige personeelsleden voorheen werkzaam geweest in een sociale werkplaats, maar nu in vaste dienst bij Benito. Grondstoffen inkopen op een goede manier staat bij Benito hoog in het vaandel. Veel van hun grondstoffen komen van buitenlandse leveranciers. Benito controleert de leveranciers van deze grondstoffen zo veel mogelijk op de omstandigheden ter plaatse, onder andere op het gebied van milieu en mensenrechten. Daarnaast werkt Benito samen met andere bedrijven die van deze leveranciers producten afnemen, om zo samen een vuist te kunnen maken om omstandigheden ter plaatse te kunnen verbeteren. Benito kijkt bewust waar grondstoffen vandaan komen. Wanneer er bewust gekeken wordt waar grondstoffen vandaan komen, zal er minder vaak iets fout zijn met deze grondstoffen en is de kwaliteit en betrouwbaarheid beter. Een hogere kwaliteit en betrouwbaarheid levert meer winst op. Maatschappelijk verantwoord ondernemen levert Benito daarnaast ook een concurrentievoordeel op. Door continu innovatief en verantwoord met ondernemen bezig te zijn, onderscheidt Benito zich namelijk van zijn concurrenten. Betrek continu je personeel bij maatschappelijk verantwoord ondernemen. MVO moet niet van bovenaf worden opgelegd, maar juist van onderaf komen, dus het draagvlak binnen de onderneming is van groot belang. De grootste slag op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen is te slaan op het gebied van bewust inkopen in andere landen. Probeer ook niet alles tegelijk te willen doen, want dan zie je door de bomen het bos niet meer. MVO volgens ISO 26000: ISO is een richtlijn voor het implementeren van MVO in een organisatie. ISO benoemt 7 generieke MVO-principes. Deze principes vormen de basis bij ieder besluit en iedere activiteit van een organisatie. Het gaat om de volgende principes: 1. Accountability (verantwoordelijkheid nemen en verantwoording afleggen) 2. Transparantie 3. Ethisch gedrag 4. Respect voor stakeholderbelangen 5. Respect voor wet- en regelgeving 6. Respect voor internationale gedragsnormen 7. Respect voor mensenrechten Per principe geeft de richtlijn aan op welke manier een organisatie hier invulling aan kan geven. Naast de MVO-principes, benoemt ISO MVO-kernthema's die in iedere organisatie aandacht moeten krijgen. Deze kernthema's zijn onderverdeeld in 36 subthema's, de zogeheten MVO-issues. Organisaties moeten zelf bepalen of en in hoeverre een bepaald MVO-issue relevant is, maar ze moeten in ieder geval iets doen met elk van de 7 kernonderwerpen. Per subthema geeft ISO richtlijnen om invulling te kunnen geven aan de thema's. 1. Bestuur van de organisatie 2. Mensenrechten 3. Arbeidsomstandigheden 4. Milieu 5. Eerlijk zakendoen 6. Consumentenaangelegenheden 7. Betrokkenheid bij de ontwikkeling van de gemeenschap opnemen met W. Peeters van COS Brabant op tel#: of via

11 Melis Gieterijen Tilburg In 1954 werd Melis Gieterijen Tilburg opgericht onder de naam Koper en Aluminiumgieterij A.A. Melis. Nu, meer dan 55 jaar later houdt de gieterij zich nog steeds op een innovatieve manier bezig met het vervaardigen van aluminium en brons gietwerk voor diverse takken van industrie. Het personeel is zeer belangrijk binnen Melis Gieterijen Tilburg. Veel van de personeelsleden zijn al zeer lang in dienst en hebben veel ervaring; sommige mensen zijn al vijftig jaar aan de gieterij verbonden. Melis Gieterijen biedt haar personeel veel mogelijkheden tot het volgen van opleidingen, niet alleen opleidingen die per sé noodzakelijk zijn voor de uitvoering van de werkzaamheden, maar ook opleidingen voor eigen ontwikkeling. Daarnaast biedt de gieterij elk jaar aan jongeren de mogelijkheid om stage bij hen te lopen. Melis Gieterijen Tilburg blijft ook na pensionering van het personeel merken dat de mensen gewaardeerd worden, door bijvoorbeeld ook de mensen die al met pensioen zijn, jaarlijks een kerstpakket te sturen. De leveranciers van Melis Gieterijen Tilburg zijn gerenommeerde leveranciers op het gebied van kwaliteit en milieu. Tevens wordt er met bijna alle leveranciers al samengewerkt sinds de oprichting van Melis Gieterijen Tilburg. Medewerkers gaan zelf bij de leveranciers langs om te kijken hoe daar gewerkt wordt. Dit is van grote waarde voor de gieterij. Het is belangrijker om een betrouwbare leverancier te hebben dan om een paar cent korting te krijgen bij iemand anders. Verantwoord ondernemen is tevens proactief zijn, meehelpen en vooruitdenken. Zo wordt er bijvoorbeeld samengewerkt met organisaties die onderzoek doen binnen de branche, en stelt Melis Gieterijen Tilburg zich regelmatig op als pilotbedrijf. Binnen Melis Gieterijen Tilburg worden elke twee weken alle organisatorische ontwikkelingen gedocumenteerd en doorgesproken. Op deze manier kan er proactief gereageerd worden. Maatschappelijk verantwoord ondernemen is investeren in de toekomst, niet alleen de dingen doen die je moet doen, maar ook naar de lange termijn kijken. Naast de activiteiten op het gebied van, en wordt er vanuit Melis Gieterijen Tilburg veel gedaan op het gebied van ondersteuning van andere activiteiten op cultureel, sportief of sociaal gebied. Ondersteuning hoeft niet alleen in de financiële zin van het woord te zijn, maar kan ook door middel van kennis. Nieuwe organisaties zijn gebaat bij ondersteuning van mensen met kennis en ervaring. Daarnaast kun je kijken naar de spullen of ruimte die jij overhebt en hoe deze misschien door anderen gebruikt kan worden. Zo is de fabriekshal wel eens gebruikt voor een dansvoorstelling. Als ondernemer is het belangrijk om je kennis te vergroten, op de hoogte blijven van wat er in de samenleving gebeurt. Dit kun je bijvoorbeeld doen door samen te werken met de Kamer van Koophandel of door actief te zijn binnen de lokale politiek. Stappenplan ketenverantwoordelijkheid: Stap 1: Bepaal de mate van diversiteit van het productassortiment a. Koopt u een grote diversiteit aan producten in? Ga naar stap 2. b. Bent u onderdeel van één productketen? Ga naar stap 3. Stap 2: Formuleer een ethische gedragscode en een daarop gebaseerde checklist voor een maatschappelijk verantwoord inkoopbeleid. Vraag uw (belangrijkste) toeleveranciers om deze gedragscode te ondertekenen en de checklist in te vullen. Indien nodig, laat audits uitvoeren bij toeleveranciers die risicovolle of mogelijk sociaal ongewenste activiteiten uitvoeren. Stap 3: Richt u zich in de productketen op: a. een nichemarkt. Dan kunt u hoge standaarden aanhouden op milieu en sociaal gebied. b. een mainstream markt. Dan kunt u beter werken met standaarden op milieu en sociaal gebied die in de loop der tijd hoger worden. Stap 4: Bepaal voor welke schakel(s) in de productketen u maatschappelijke verantwoordelijkheid wilt/kunt nemen Stap 5: Bent u als bedrijf in staat om (eventueel in samenwerking met een beperkt aantal invloedrijke spelers) aan uw toeleveranciers en/of andere bedrijven in de productketen standaarden op te leggen? a. ja. Dan kunt u het initiatief nemen om ketenverantwoordelijkheid te organiseren. b. nee. Zoek dan bij voorkeur aansluiting bij een invloedrijke organisatie die ketenverantwoordelijkheid kan helpen organiseren. Indien dit niet mogelijk is, selecteer dan een beperkt aantal belangrijke toeleveranciers, waarmee u samenwerking opzet op het gebied van ketenverantwoordelijkheid. via

12 Van Swaay Duurzaam Hout Van Swaay is in 1891 opgericht te Schijndel en is sindsdien uitgegroeid tot een productie- en groothandelsonderneming met een leidende positie als het gaat om het leveren van duurzaam hout. Het personeelsbestand bij Van Swaay bestaat voor een groot gedeelte uit mensen die al lang bij Van Swaay werken. Een aantal zelfs al meer dan 25 of 40 jaar. Van Swaay is niet alleen een familiebedrijf wat betreft de leiding en organisatie van het bedrijf, maar daarnaast zijn er ook binnen het personeelsbestand meerdere generaties van dezelfde families te vinden. Ook probeert Van Swaay om het personeelsbestand een goede afspiegeling te laten zijn van de samenleving. Van Swaay vindt het persoonlijke vlak zeer belangrijk. Het personeel voelt zich dan ook zeer betrokken bij de organisatie. Wederzijds respect is één van de belangrijkste aspecten om een goede en betrokken sfeer te behouden. Van Swaay levert duurzaam geproduceerd hout. Dit houdt in dat het hout afkomstig is uit duurzaam beheerde bossen. Door zelf intensief contact te hebben met leveranciers en zelf daar ook langs te gaan houdt Van Swaay zo veel mogelijk zicht op de leveranciers. Daarnaast levert Van Swaay ook verduurzaamd hout. Verduurzaamd hout is hout dat behandeld is om zo de levensduur van het hout te vergroten. Op deze manier gaat hout langer mee, waardoor er minder nieuw hout nodig is. De grondstoffen van Van Swaay komen allemaal uit de natuur. De natuur is dan ook van groot belang voor de organisatie. In dit kader is er bijvoorbeeld een energiebesparingsonderzoek gedaan voor het kantoorpand, wordt er bewust omgegaan met energie, wordt er afval gescheiden en is er bij de bouw van een nieuwe productieloods heel bewust stil gestaan bij de impact op het milieu. Er wordt niet alleen bewust gewerkt met duurzaam hout, maar er wordt ook specifiek gekeken naar het zo min mogelijk verspillen van hout. Van Swaay wil vooraan lopen met het leveren van duurzame houtproducten met een optimale of verlengde levensduur. Dit betekent dat ze de juiste houtsoort en het juiste product levert voor de juiste toepassing. Daarbij streeft ze ernaar dat de houtgroei in overeenstemming is met de houtconsumptie en betrekt ze het hout zoveel mogelijk uit Europa. Op het gebied van profit is een lange termijn-visie van groot belang. Je kunt geen gezond bedrijf hebben als je niet aan de lange termijn denkt. Bij een lange termijn-visie is maatschappelijk verantwoord ondernemen een belangrijk onderwerp. Duurzaam bezig zijn veroorzaakt een positieve spiraal, zowel binnen als buiten je bedrijf. Probeer bij alles wat je doet, aan de lange termijn te denken. Het effect van je keuzes op mens, milieu en product maakt verantwoord ondernemen logisch en behapbaar. MVO, hoe pak je het aan: 1. Leg een duurzaamheidsvisie vast op directieniveau en sta tegelijkertijd open voor initiatieven van onderop. Zorg dat die visie een logisch uitvloeisel is van de visie en missie van de organisatie. 2. Benoem realistische duurzaamheidsdoelstellingen, probeer ze meetbaar te maken en wees transparant over de resultaten. Kijk ook eens naar wat je allemaal al doet. 3. Formuleer een strategie om de doelstellingen te bereiken, waarbij deze strategie niet een vijfde wiel aan de wagen is, maar een integraal onderdeel van de dagelijkse bedrijfsvoering. 4. Zorg voor draagvlak (en zo nodig gedragsverandering) bij het voltallige personeel, onder meer door zelf het goede voorbeeld te geven, kartrekkers te benoemen en erover te communiceren. Probeer het ook leuk te maken. 5. Denk niet alleen aan het milieu (), maar ook aan de sociale kant (). En natuurlijk moet duurzaamheid ook zorgen voor betere financiële resultaten () door kostenbesparingen en het creëren van meerwaarde door innovatie. 6. Gebruik duurzaamheid of MVO niet als los verkoopargument, maar benoem de voordelen die het heeft op de producten of dienstverlening vanuit het oogpunt van de klant. 7. Open je blik naar buiten: praat met klanten, leveranciers en andere betrokkenen over mogelijkheden om in de keten duurzamer te werken. via

13 Akkermans Leisure & Golf In 1988 is Jos Akkermans begonnen om naast zijn akkerbouwbedrijf een kleine camping en de verhuur van fietsen en kano s te faciliteren in De Heen. In de loop der jaren zijn er steeds meer activiteiten op het gebied van buitensport bijgekomen, zoals boogschieten, vlotbouwen en kampeervlotten. In 2002 werd het akkerbouwbedrijf stopgezet en sindsdien richt Akkermans zich volledig op buitensport. Hiervoor werden ook een golfbaan, touwparcours en Finse blokhutten aan het terrein toegevoegd. Akkermans werkt nauw samen met onderwijsinstellingen, met stagiairs en met een school voor recreatie. Akkermans verzorgt bij laatstgenoemde eenmaal per week een lesdag. Akkermans staat ook altijd open voor re-integratieprojecten en heeft hier in het verleden mensen in ondersteund. Akkermans stimuleert zo veel mogelijk niet-gemotoriseerde activiteiten, bijvoorbeeld door het gebruik van fietsen en steps. Ook zorgt Akkermans ervoor dat klanten van Akkermans niet met de auto naar de locatie komen, maar met een bus opgehaald en teruggebracht worden. Er wordt binnen het bedrijf zo goed en zuinig mogelijk omgegaan met grondstoffen, het sanitair is ingericht op het terugdringen van waterverbruik en de verlichting wordt stapsgewijs vervangen naar duurzamere verlichting. De kampeervlotten die op verschillende plaatsen in Nederland en België liggen, zijn een unieke vakantiemogelijkheid om midden in de natuur een duurzame vakantie te houden. De kampeervlotten liggen midden in de natuur, zijn gemaakt van duurzame materialen en hebben geen aansluiting tot gas en licht. Op deze manier kunnen mensen een vakantie houden midden in de natuur. Daarnaast zorgt de aandacht voor MVO in de bedrijfsvoering voor lagere energie, water- en vervoerskosten. Binnen MVO is het belangrijk om dicht bij jezelf te blijven. Kijk naar wat je vandaag al kunt doen. Stel niet te hoge doelen, maar begin klein. Zoek verbinding met mensen en bedrijven die er al mee bezig zijn. De eerste stap is lastig, maar de volgende stappen zijn veel minder moeilijk Stappenplan ketenverantwoordelijkheid: Stap 1: Bepaal de mate van diversiteit van het productassortiment a. Koopt u een grote diversiteit aan producten in? Ga naar stap 2. b. Bent u onderdeel van één productketen? Ga naar stap 3. Stap 2: Formuleer een ethische gedragscode en een daarop gebaseerde checklist voor een maatschappelijk verantwoord inkoopbeleid. Vraag uw (belangrijkste) toeleveranciers om deze gedragscode te ondertekenen en de checklist in te vullen. Indien nodig, laat audits uitvoeren bij toeleveranciers die risicovolle of mogelijk sociaal ongewenste activiteiten uitvoeren. Stap 3: Richt u zich in de productketen op: a. een nichemarkt. Dan kunt u hoge standaarden aanhouden op milieu en sociaal gebied. b. een mainstream markt. Dan kunt u beter werken met standaarden op milieu en sociaal gebied die in de loop der tijd hoger worden. Stap 4: Bepaal voor welke schakel(s) in de productketen u maatschappelijke verantwoordelijkheid wilt/kunt nemen Stap 5: Bent u als bedrijf in staat om (eventueel in samenwerking met een beperkt aantal invloedrijke spelers) aan uw toeleveranciers en/of andere bedrijven in de productketen standaarden op te leggen? a. ja. Dan kunt u het initiatief nemen om ketenverantwoordelijkheid te organiseren. b. nee. Zoek dan bij voorkeur aansluiting bij een invloedrijke organisatie die ketenverantwoordelijkheid kan helpen organiseren. Indien dit niet mogelijk is, selecteer dan een beperkt aantal belangrijke toeleveranciers, waarmee u samenwerking opzet op het gebied van ketenverantwoordelijkheid. via

14 Brouwerij Sint Servattumus Brouwerij Sint Servattumus uit Schijndel is een ambachtelijke Bierbrouwerij, gespecialiseerd in het brouwen van streekbieren. Bij brouwerij Sint Servattumus zijn mensen zeer belangrijk. Naast het brouwen van het bier is het vertellen van een verhaal van belang, het verhaal over de brouwerij, het brouwprocessen en de verschillende bieren. De brouwerij werkt veel met vrijwilligers en wil zwakkere schakels binnen de maatschappij een kans geven. Dit wordt gedaan door het aanbieden van vrijwilligerswerk. Door de groei van de brouwerij kunnen vrijwilligers doorgroeien tot vaste medewerkers. Een aantal van de bieren uit de brouwerij wordt verkocht in houten geschenkkistjes. Het maken van deze kistjes wordt door de brouwerij uitbesteed aan een sociale werkplaats. De grondstoffen die in de brouwerij gebruikt worden, komen uit de directe omgeving. De brouwerij staat bekend om het gebruik van streekproducten. Bij het gebruik van streekproducten ken je de herkomst van je producten en de manier waarop ze geproduceerd zijn. Daarnaast besteedt de brouwerij veel aandacht aan energiebesparing, bijvoorbeeld in de mate en wijze van verlichting. De brouwerij kiest er bewust voor om gebruik te maken van grondstoffen uit de directe omgeving. Het voordeel van grondstoffen uit de directe omgeving is niet alleen een betere kennis van de herkomst van je producten, maar betekent ook kortere lijntjes en lagere vervoerskosten. De keuze om de houten verpakkingskistjes bij een sociale werkplaats in de buurt te laten maken, steunt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en levert een goede kwaliteit tegen niet te hoge kosten. Kijk naar je dagelijkse bezigheden. Bespaar bijvoorbeeld op je afval, verlichting en verwarming, maar ook op de auto s die op je parkeerplaats staan. Kijk ook naar je grondstoffen en de herkomst daarvan, maar als de rest niet goed zit, moet je daar eerst mee aan de slag. Denk eenvoudig, maak het niet te moeilijk. Stappenplan ketenverantwoordelijkheid: Stap 1: Bepaal de mate van diversiteit van het productassortiment a. Koopt u een grote diversiteit aan producten in? Ga naar stap 2. b. Bent u onderdeel van één productketen? Ga naar stap 3. Stap 2: Formuleer een ethische gedragscode en een daarop gebaseerde checklist voor een maatschappelijk verantwoord inkoopbeleid. Vraag uw (belangrijkste) toeleveranciers om deze gedragscode te ondertekenen en de checklist in te vullen. Indien nodig, laat audits uitvoeren bij toeleveranciers die risicovolle of mogelijk sociaal ongewenste activiteiten uitvoeren. Stap 3: Richt u zich in de productketen op: a. een nichemarkt. Dan kunt u hoge standaarden aanhouden op milieu en sociaal gebied. b. een mainstream markt. Dan kunt u beter werken met standaarden op milieu en sociaal gebied die in de loop der tijd hoger worden. Stap 4: Bepaal voor welke schakel(s) in de productketen u maatschappelijke verantwoordelijkheid wilt/kunt nemen Stap 5: Bent u als bedrijf in staat om (eventueel in samenwerking met een beperkt aantal invloedrijke spelers) aan uw toeleveranciers en/of andere bedrijven in de productketen standaarden op te leggen? a. ja. Dan kunt u het initiatief nemen om ketenverantwoordelijkheid te organiseren. b. nee. Zoek dan bij voorkeur aansluiting bij een invloedrijke organisatie die ketenverantwoordelijkheid kan helpen organiseren. Indien dit niet mogelijk is, selecteer dan een beperkt aantal belangrijke toeleveranciers, waarmee u samenwerking opzet op het gebied van ketenverantwoordelijkheid. via

Maatschappelijk Jaarverslag 2012

Maatschappelijk Jaarverslag 2012 Maatschappelijk Jaarverslag 2012 Inhoudsopgave Blad Voorwoord 2 1. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) 3 2. MVO en Prins Bouw 3 3. Beleid 4 4. Speerpunten 5 5. Duurzaam bouwen 9 6. Toekomst 10

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Van verbruik naar gebruik Pagina 1 van 5 Inleiding: Voor u ligt het MVO beleid van ABIRD Industrial Rental Services. Maatschappelijk Verantwoord en Duurzaam

Nadere informatie

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen De Meeuw Nederland Industrieweg 8 Postbus 18 5688 ZG Oirschot T +31 (0)499 57 20 24 F +31 (0)499 57 46 05 info@demeeuw.com www.demeeuw.com De Meeuw en MVO Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord

Nadere informatie

VAN DE MEESTERS IN DRUKWERK

VAN DE MEESTERS IN DRUKWERK VAN DE MEESTERS IN DRUKWERK Voor elke drukwerkorder planten wij een boom in Nederland. DEF01 groenprint A5.indd 1 www.groenprint.nl DEF01 groenprint A5.indd 2 HOOFDSTUK 1 NIET WIJ MAAR JIJ JOUW KEUZE DOET

Nadere informatie

Beleidsplan MVO 2015-2017

Beleidsplan MVO 2015-2017 Beleidsplan MVO 2015-2017 CB Concreet Duurzaam April 2015 Inleiding Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) speelt een belangrijke rol binnen de prestatie- en groeistrategie van Cementbouw. Als een

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Visie en Beleid (samenvatting) MVO loont! Duurzaamheid is onontbeerlijk om onze planeet en maatschappij voor nu en op langere termijn leefbaar te houden. Maatschappelijk

Nadere informatie

MAATSCHAPPELIJK ONDERNEMEN

MAATSCHAPPELIJK ONDERNEMEN MAATSCHAPPELIJK ONDERNEMEN HDS Schoonmaakdiensten 1 Inhoudsopgave Pagina 1. Algemene informatie HDS Schoonmaakdiensten 3 1.1 referenties 4 2. Risico Inventarisatie en Evaluatie (RI&E) 5 3. Maatschappelijk

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. PassworD text fusion. PassworD brand fusion

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. PassworD text fusion. PassworD brand fusion PassworD text fusion PassworD brand fusion Opgesteld op 23 juni 2009 door Joke J. Zwaal 1 Inhoud Inleiding... 3 People... 4 Planet... 4 Profit... 4 Uitwerking van thema s binnen MVO-beleid... 5 1. Duurzaam

Nadere informatie

Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000. Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties

Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000. Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000 Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties 2 Inhoudsopgave ISO 26000: een richtlijn voor iedereen

Nadere informatie

MVO. Be-Pall International BV Zilverstraat 4, 8211 AN Lelystad Tel 0320-234940 http:/www.be-pall.nl

MVO. Be-Pall International BV Zilverstraat 4, 8211 AN Lelystad Tel 0320-234940 http:/www.be-pall.nl Be-Pall International BV Zilverstraat 4, 8211 AN Lelystad Tel 0320-234940 http:/www.be-pall.nl Een bedrijf waar Mensen gezamenlijk werken aan een kwalitatief en milieuvriendelijk product, rekening houdend

Nadere informatie

MVO actieplan HKV 2015-2016

MVO actieplan HKV 2015-2016 MVO actieplan HKV 2015-2016 November 2015 November 2015 MVO actieplan HKV Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Onze MVO doelen en actiepunten... 5 3 Implementatie, review en communicatie... 8 4 Verantwoording...

Nadere informatie

Supplier Code of Conduct. Samen op weg naar een succesvolle, uitdagende en duurzame toekomst

Supplier Code of Conduct. Samen op weg naar een succesvolle, uitdagende en duurzame toekomst Supplier Code of Conduct Samen op weg naar een succesvolle, uitdagende en duurzame toekomst Bij Kramp gaan we voor zakelijk succes op de lange termijn. Daarbij voelen we een sterke verantwoordelijkheid

Nadere informatie

2012 MVO Jaarverslag

2012 MVO Jaarverslag 2012 MVO Jaarverslag MVO-beleid Tomingroep Als mensontwikkelbedrijf werkt Tomingroep aan duurzaamheid in de volle breedte. Wij willen op een maatschappelijk verantwoorde wijze zaken doen in samenwerking

Nadere informatie

Wij leggen rekenschap af over:

Wij leggen rekenschap af over: VRAGEN Het afleggen van rekenschap. ANTWOORDEN TOELICHTING / VOORBEELDEN VRAAG 1. Onze organisatie legt rekenschap af over onze effecten op de maatschappij, de economie en het milieu. Welke activiteiten

Nadere informatie

Een leefbare, goed bereikbare en duurzaam onderhouden stad Daar zorgen wij voor

Een leefbare, goed bereikbare en duurzaam onderhouden stad Daar zorgen wij voor Een leefbare, goed bereikbare en duurzaam onderhouden stad Daar zorgen wij voor Trots Een prettig leefbare, goed bereikbare en duurzaam onderhouden stad. Dat is waar Spaarnelanden voor staat. En met dat

Nadere informatie

Relevantie, significantie en prioriteren van de MVO-kernthema s en onderwerpen

Relevantie, significantie en prioriteren van de MVO-kernthema s en onderwerpen Relevantie, significantie en prioriteren van de MVO-kernthema s en onderwerpen Van der Meer B.V. heeft in 2011 een nulmeting laten uitvoeren door een externe adviseur. Deze actie is genomen om op een objectieve

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan CO2-Prestatieladder 2014 06-31665260

Energiemanagement actieplan CO2-Prestatieladder 2014 06-31665260 Energiemanagement actieplan CO2-Prestatieladder 2014 06-31665260 Datum: 01-07-2014 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Belangrijkste energieverbruikers... 3 2.1 Reductiedoelstellingen... 3 2.2 Reductiemaatregelen...

Nadere informatie

Uit het goede hout gesneden De 5 P s van De Groot Vroomshoop

Uit het goede hout gesneden De 5 P s van De Groot Vroomshoop Uit het goede hout gesneden De 5 P s van De Groot Vroomshoop De Groot Vroomshoop onderneemt maatschappelijk verantwoord MVO bij De Groot Vroomshoop Wij werken al met verschillende uitgangspunten die, zonder

Nadere informatie

MVO JAARVERSLAG 2013. Coolmark B.V.

MVO JAARVERSLAG 2013. Coolmark B.V. MVO JAARVERSLAG 2013 Coolmark B.V. Zweth 6 2991 LH Barendrecht Versie 08.08.2014 Inhoud 1. Voorwoord... 2 MVO strategie en visie... 2 MVO samen met u... 2 2. People... 3 2.1 Goede arbeidsvoorwaarden...

Nadere informatie

Duurzaam ondernemen Musea

Duurzaam ondernemen Musea Duurzaam ondernemen Musea Kunst voor bedrijfsvoering Rob van Tilburg Mei 2012 DHV 2012 All rights reserved Alleen voor intern gebruik Welkom en agenda Definitie en duiding duurzaam ondernemen Omgang bedrijven

Nadere informatie

Duurzaamheidsverklaring

Duurzaamheidsverklaring DUURZAAMHEIDSVERKLARING Ondergetekende: [Naam Leverancier en rechtsvorm [ ], statutair gevestigd te [plaats], aan de [straat, nummer en postcode] (KvK ), hierna te noemen Leverancier, hierbij rechtsgeldig

Nadere informatie

Rapportage VHG MVO Wijzer

Rapportage VHG MVO Wijzer Rapportage VHG MVO Wijzer Aardoom Hoveniers B.V. 9 april 202 Gegenereerd op 9-04-202 - pagina van 0 voor Aardoom Hoveniers B.V. Rapportage VHG MVO Wijzer Aardoom Hoveniers B.V. Maatschappelijk verantwoord

Nadere informatie

ONZE VERANTWOORDELIJKHEID

ONZE VERANTWOORDELIJKHEID ONZE VERANTWOORDELIJKHEID CORPORATE RESPONSIBILITY POLICY I Inhoud Voorwoord 1 Waardering medewerkers 2 Ketenverantwoordelijkheid 3 Behoud van natuurlijke hulpbronnen 4 Maatschappelijke betrokkenheid

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Maatschappelijk verantwoord ondernemen Maatschappelijk verantwoord ondernemen Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) wint aan terrein in het bedrijfsleven en in de samenleving als geheel. Het verwachtingspatroon

Nadere informatie

Resultaten van ons duurzaamheidsbeleid

Resultaten van ons duurzaamheidsbeleid Resultaten van ons duurzaamheidsbeleid In 2013 zijn we van start gegaan met de implementatie van ons duurzaamheidsbeleid en onderstaand ziet u de doelstellingen uit onze duurzaamheidsverklaring en de behaalde

Nadere informatie

DE BLAAY-VAN DEN BOGAARD RAADGEVENDE INGENIEURS B.V.

DE BLAAY-VAN DEN BOGAARD RAADGEVENDE INGENIEURS B.V. DE BLAAY-VAN DEN BOGAARD RAADGEVENDE INGENIEURS B.V. Westblaak 35 ROTTERDAM MVO? Doen wij zo! Datum: 27-01-2015 Inleiding MVO? Natuurlijk! Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO); werken aan economische

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord ondernemen: hoe en wat?

Maatschappelijk verantwoord ondernemen: hoe en wat? Maatschappelijk verantwoord ondernemen: hoe en wat? Voor Van Dijk Employment Services is bijdragen aan een beter milieu, een beter klimaat en een betere samenleving vanzelfsprekend. Maatschappelijk verantwoord

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Energiemanagement programma I GMB 2

Inhoudsopgave. Energiemanagement programma I GMB 2 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Duurzaamheid beleid... 4 3 PLAN: Energieverbruik en reductiekansen... 6 3.1 Energieverbruik door GMB (scope 1 en 2)... 6 3.2 Energieverbruik in de keten (scope 3)... 7

Nadere informatie

Rapportage VHG MVO Wijzer

Rapportage VHG MVO Wijzer Rapportage VHG MVO Wijzer Van Dijk Groenvoorzieningen BV juni 202 Gegenereerd op 26-0-202 - pagina van voor Van Dijk Groenvoorzieningen BV Rapportage VHG MVO Wijzer Van Dijk Groenvoorzieningen BV Maatschappelijk

Nadere informatie

Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen?

Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen? Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen? Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) wordt ook wel maatschappelijk ondernemen, maatschappelijk betrokken ondernemen, duurzaam ondernemen of ethisch

Nadere informatie

MVO-rapportage. van Kesselwegenbouw bv

MVO-rapportage. van Kesselwegenbouw bv MVO-rapportage van Kesselwegenbouw bv Rijnstraat 76-4191cm Geldermalsen - Opgesteld met MVO-zelfscan van Bouwend Nederland - Pagina 1 Inhoudsopgave Inleiding... 4 Medewerkers... 5 Veiligheid... 5 Gezondheid...

Nadere informatie

MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring

MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring 1 Waarom MVO? Moeten: Horen: Lonen: gedrag af MVO handelen wordt afgedwongen MVO handelen o.b.v. vrijwilligheid (morele motivatie) De markt beloont MVO en straft

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. 13 september 2012 Cubox Businessplatform

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. 13 september 2012 Cubox Businessplatform Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 13 september 2012 Cubox Businessplatform Het COS regionaal kennis- en expertisecentrum op het gebied van: internationale samenwerking; duurzame ontwikkeling; een

Nadere informatie

Dutch Spirit: Passie voor duurzame maatpakken

Dutch Spirit: Passie voor duurzame maatpakken Dutch Spirit: Passie voor duurzame maatpakken DutchSpirit vervaardigt duurzame maatpakken en richt zich op de doorontwikkeling van circulaire stoffen voor werkkleding. Met een vernieuwend businessconcept

Nadere informatie

U geniet van goede en eerlijke producten. U hebt oog voor mens en milieu bij Langerak de Jong

U geniet van goede en eerlijke producten. U hebt oog voor mens en milieu bij Langerak de Jong U geniet van goede en eerlijke producten U hebt oog voor mens en milieu bij Langerak de Jong Voor mens en milieu Steeds meer organisaties willen in de bedrijfsvoering een balans vinden tussen planet, people

Nadere informatie

SALARISADMINISTRATIE

SALARISADMINISTRATIE SALARISADMINISTRATIE Zelf doen of uitbesteden? Leuk dat je ons partner kennisdocument hebt gedownload. In kennisdocumenten in samenwerking met horecabranche experts brengen wij je op de hoogte van de voor

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord ondernemen bestaat in onze visie uit twee pijlers:

Maatschappelijk verantwoord ondernemen bestaat in onze visie uit twee pijlers: Onze kernwaarden ondersteunen het inspelen op maatschappelijke ontwikkelingen. Maatschappelijk draagvlak voor onze service en dienstverlening is een voorwaarde voor onze continuïteit. Ons beleid is gebaseerd

Nadere informatie

Onderzoek Ondernemerspanel: Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Onderzoek Ondernemerspanel: Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2012 1 (15) Onderzoek Ondernemerspanel: Auteur Tineke Brouwers Het onderzoek Op 26 april 2012 kregen alle leden van het Ondernemerspanel van dat moment (352 personen) een e-mail met de vraag of zij digitaal

Nadere informatie

DUURZAAM? SHS Parkmanagementvereniging Slochteren Hoogezand-Sappemeer. 15 februari 2011. Sietse Vlietstra

DUURZAAM? SHS Parkmanagementvereniging Slochteren Hoogezand-Sappemeer. 15 februari 2011. Sietse Vlietstra 2 DUURZAAM? SHS Parkmanagementvereniging Slochteren Hoogezand-Sappemeer 15 februari 2011 Sietse Vlietstra Adviseur duurzaam ondernemen en innovatie Syntens 3 4 Wat is duurzaam? Het voorzien in de behoeften

Nadere informatie

Inspiratielijst voor het verduurzamen van festivals en evenementen in Twente

Inspiratielijst voor het verduurzamen van festivals en evenementen in Twente Inspiratielijst voor het verduurzamen van festivals en evenementen in Twente Onderdeel 1. Gegevens en indicatoren van het evenement Gegevens Evenement Naam: Datum: Korte Omschrijving Bezoekers: Deelnemers:

Nadere informatie

Inhoud 1. Voorwoord... 2 Visie... 2 Doelstelling... 2 Aanpak... 2 MVO samen met u... 3 2. Duurzame organisatie... 4 2.1 CO 2 reductie... 4 2.

Inhoud 1. Voorwoord... 2 Visie... 2 Doelstelling... 2 Aanpak... 2 MVO samen met u... 3 2. Duurzame organisatie... 4 2.1 CO 2 reductie... 4 2. Coolmark MVO Jaarverslag 2014 Inhoud 1. Voorwoord... 2 Visie... 2 Doelstelling... 2 Aanpak... 2 MVO samen met u... 3 2. Duurzame organisatie... 4 2.1 CO 2 reductie... 4 2.2 Minimale milieubelasting...

Nadere informatie

CO 2 Prestatieladder. Energie auditverslag. Aspect(en): 2.A.3, 1.B.2, 2.B.2, 2.B.3

CO 2 Prestatieladder. Energie auditverslag. Aspect(en): 2.A.3, 1.B.2, 2.B.2, 2.B.3 CO 2 Prestatieladder Energie auditverslag Auteur: Dhr. A.J. van Doornmalen Aspect(en): 2.A.3, 1.B.2, 2.B.2, 2.B.3 Vrijgegeven: Dhr. A.J. van der Heul Datum: 11 juni 2014 Inhoudsopgave 1.0 Energie auditverslag...3

Nadere informatie

Voorwoord. Noordwijk, 9 december 2014. Sandra Strunk John Franck Directie Arbo Concern BV

Voorwoord. Noordwijk, 9 december 2014. Sandra Strunk John Franck Directie Arbo Concern BV MVO Jaarplan 2015 Voorwoord. Onze medewerkers zijn elke dag bezig zich voor de volle 100% in te zetten voor onze klanten. Samen met onze klanten en onze partners in de keten proberen wij te werken aan

Nadere informatie

De kritische consument

De kritische consument De kritische consument Inleiding Om producten te kunnen maken heb je grondstoffen nodig. Mensen werken met deze grondstoffen en maken er producten van die we consumeren. Een ondernemer is tevreden als

Nadere informatie

Duurzame winst voor MKB in 7 stappen Jaap de Vries Gijs Duivenvoorde

Duurzame winst voor MKB in 7 stappen Jaap de Vries Gijs Duivenvoorde Duurzame winst voor MKB in 7 stappen Jaap de Vries Gijs Duivenvoorde Duurzaam ondernemen 1 Even voorstellen Gijs Duivenvoorde ir, Delft Berenschot Maakindustrie Duurzaamheid Innovatie Normcommissie ISO26000

Nadere informatie

4 INZICHTEN. De vier inzichten in dit boekje zijn gebaseerd op de uitkomsten van het Trainer-Kind-Interactieonderzoek,

4 INZICHTEN. De vier inzichten in dit boekje zijn gebaseerd op de uitkomsten van het Trainer-Kind-Interactieonderzoek, 4 INZICHTEN De vier inzichten in dit boekje zijn gebaseerd op de uitkomsten van het Trainer-Kind-Interactieonderzoek, waarbij 37 trainers en coaches een seizoen lang intensief zijn gevolgd. Dit onderzoek

Nadere informatie

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening 1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% kunnen wel even wachten met grote maatregelen 17% 1 Een beetje dringend, we kunnen nog wel even wachten met grote maatregelen,

Nadere informatie

Een duurzame boodschap. Duurzaamheidsbeleid en resultaten over 2013

Een duurzame boodschap. Duurzaamheidsbeleid en resultaten over 2013 Een duurzame boodschap Duurzaamheidsbeleid en resultaten over 2013 Een duurzame koers als familiebedrijf Jumbo is een echt familiebedrijf, dat middenin de samenleving staat. Daar zijn we trots op. Een

Nadere informatie

Bijlage 7. Conversie juni 2010 naar 2013 (info)

Bijlage 7. Conversie juni 2010 naar 2013 (info) Bijlage 7. Conversie juni 2010 naar 2013 (info) was wordt onderwerp tekstbron Versie juni Opmerking: Standaardteksten en Versie 2013 2010 hoofdstukindeling vertaald uit Guide 83 H 1 tm 4 Deel A Eisen Managementsysteem

Nadere informatie

DUURZAAM DOLMANS. Veel leesplezier! Beste lezers,

DUURZAAM DOLMANS. Veel leesplezier! Beste lezers, DUURZAAM DOLMANS Beste lezers, Om een voorwoord te kunnen schrijven voor deze nieuwe update van ons katern Duurzaam Dolmans, blik ik terug op 2013. Wat is er gebeurd op MVO-gebied, welke ontwikkelingen

Nadere informatie

Strategisch Beleidsplan 2013-2015

Strategisch Beleidsplan 2013-2015 Strategisch Beleidsplan 2013-2015 Switch, samen naar duurzaam en rechtvaardig Switch stimuleert gedrag dat bijdraagt aan een duurzame en rechtvaardige wereld. Hier én daar, nu én in de toekomst. Switch

Nadere informatie

Energie auditverslag

Energie auditverslag CO 2 Prestatieladder Portfolio 2010 Energie auditverslag Auteur: Dhr. A.J. van Doornmalen Aspect(en): 2.A.3-1.B - 2.B - 3.B - 2.C.2 Vrijgegeven: Dhr. A.J. van der Heul Datum: 7 februari 2012 Inhoud Energie

Nadere informatie

Mats Werkt! WWW.MATSWERKT.NL DÉ CURSUS VOOR HET BEGELEIDEN VAN MENSEN MET EEN ARBEIDSBEPERKING OP DE WERKVLOER.

Mats Werkt! WWW.MATSWERKT.NL DÉ CURSUS VOOR HET BEGELEIDEN VAN MENSEN MET EEN ARBEIDSBEPERKING OP DE WERKVLOER. Mats Werkt! DÉ CURSUS VOOR HET BEGELEIDEN VAN MENSEN MET EEN ARBEIDSBEPERKING OP DE WERKVLOER. WWW.MATSWERKT.NL Mats werkt: Dé cursus voor het begeleiden van mensen met een arbeidsbeperking op de werkvloer.

Nadere informatie

Communicatieplan [3.C.2] HOOIJER Renkum B.V. HOOIJER Wegenbouw B.V.

Communicatieplan [3.C.2] HOOIJER Renkum B.V. HOOIJER Wegenbouw B.V. Communicatieplan [3.C.2] HOOIJER Renkum B.V. HOOIJER Wegenbouw B.V. Versie d.d. 11-7-2013 Geactualiseerd d.d. 04-10-2013 Geactualiseerd d.d. 09-05-2014 Inhoudsopgave Nr. Titel Pagina 1. Inleiding 3 2.

Nadere informatie

Als u zaken doet met de overheid...

Als u zaken doet met de overheid... Als u zaken doet met de overheid... Het duurzame inkoopbeleid van de overheid Duurzaamheid staat hoog op de agenda van de overheid. Om de markt voor duurzame producten te stimuleren, geeft zij zelf het

Nadere informatie

Ab Arbo-advisering i en duurzaamheid + MVO

Ab Arbo-advisering i en duurzaamheid + MVO Ab Arbo-advisering i en duurzaamheid + MVO Esther Loozen Atze Boerstra (Stanley Kurvers) NvvA Symposium 2010 1 Programma Introductie door Esther Loozen Korte inleiding over duurzaamheid+ MVO door Atze

Nadere informatie

Goede Zaken MBO voor Dummies

Goede Zaken MBO voor Dummies Goede Zaken MBO voor Dummies Kansen voor ideëel en commercieel www.goedezaken.eu 1 Onderneming van de 21 e eeuw People (mensen) MVO Planet (milieu) Profit (winst) MBO als onderdeel van MVO Verzoeken aan

Nadere informatie

Normen De MVO-Wijzer

Normen De MVO-Wijzer Normen De MVO-Wijzer Pagina 1 Inhoudsopgave 1. MODEL 3 2. OVERZICHT MVO-THEMA S 4 3. OVERZICHT MVO-NORMEN 5 Copyright november 2014, Stichting De MVO-Wijzer, Breda Alle rechten voorbehouden. Niets uit

Nadere informatie

CO 2 Prestatieladder. Energie auditverslag. Aspect(en): 2.A.3, 1.B.2, 2.B.2, 2.B.3

CO 2 Prestatieladder. Energie auditverslag. Aspect(en): 2.A.3, 1.B.2, 2.B.2, 2.B.3 CO 2 Prestatieladder Energie auditverslag Auteur: Dhr. A.J. van Doornmalen Aspect(en): 2.A.3, 1.B.2, 2.B.2, 2.B.3 Vrijgegeven: Dhr. A.J. van der Heul Datum: 11 april 2014 Inhoudsopgave 1.0 Energie auditverslag...3

Nadere informatie

Het maken van een duurzaamheidsbeleid

Het maken van een duurzaamheidsbeleid Het maken van een duurzaamheidsbeleid Workshop Lekker Betrokken! Phyllis den Brok Projectleider Lekker Betrokken! phyllis@phliss.nl 06-22956623 hhp://www.phliss.nl/lb.html Duurzaamheid Definitie duurzaamheid:

Nadere informatie

Dhr. D. Teseling Directeur Belevingsbureau TESSON. MVO-verklaring 2009

Dhr. D. Teseling Directeur Belevingsbureau TESSON. MVO-verklaring 2009 Dhr. D. Teseling Directeur Belevingsbureau TESSON MVO-verklaring 2009 Inhoud Inleiding 3 1 Bekendheid van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 4 2 Wat doet Belevingsbureau TESSON aan MVO? 5 3 Inkoop

Nadere informatie

Communicatieplan [3.C.2] HOOIJER Wegenbouw B.V. HOOIJER Renkum B.V. HOOIJER Milieu B.V. Pagina 1. Versie 11-7-2013, Geactualiseerd 28-8-2013

Communicatieplan [3.C.2] HOOIJER Wegenbouw B.V. HOOIJER Renkum B.V. HOOIJER Milieu B.V. Pagina 1. Versie 11-7-2013, Geactualiseerd 28-8-2013 Communicatieplan [3.C.2] HOOIJER Wegenbouw B.V. HOOIJER Renkum B.V. HOOIJER Milieu B.V. Versie 11-7-2013, Geactualiseerd 28-8-2013 Pagina 1 Inhoudsopgave Nr. Titel Pagina 1. Inleiding 3 2. Eisen vanuit

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen tips en trucs

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen tips en trucs MVO tips en trucs Van Houtum B.V. Boutestraat 125, 6071 JR Swalmen, The Netherlands - P.O. Box 9013, 6070 AA Swalmen, The Netherlands T +31(0)475 507300 F +31(0)475 507301 W www.vanhoutum.nl Maatschappelijk

Nadere informatie

Bewust met hout. Overstappen naar verantwoord hout

Bewust met hout. Overstappen naar verantwoord hout Bewust met hout Overstappen naar verantwoord hout Hout is een belangrijk bouwmateriaal. Bovendien komt het uit een onuitputtelijke bron: onze bossen. Maar als we op lange termijn verzekerd willen blijven

Nadere informatie

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM De tijd dat MVO was voorbehouden aan idealisten ligt achter ons. Inmiddels wordt erkend dat MVO geen hype is, maar van strategisch belang voor ieder

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan. CO2 prestatieladder

Energiemanagement actieplan. CO2 prestatieladder Energiemanagement actieplan CO2 prestatieladder Opgesteld door : Karin van Roode en Yonni van der Vlies Datum : 12 maart 2015 Versie : 1.1 Goedgekeurd door Paraaf : Harry van Roode : Datum: 12 maart 2015

Nadere informatie

holding Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Zo doen we dat

holding Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Zo doen we dat holding Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Zo doen we dat Inleiding Droste BV heeft een heldere visie op de woon-, werk-, en leefomgeving van haar klanten en medewerkers. Wij bouwen voor uw leefplezier!

Nadere informatie

DUURZAAMHEIDSSCAN. Ja/altijd Meestal Soms Meestal niet Nee/nooit Niet van toepassing

DUURZAAMHEIDSSCAN. Ja/altijd Meestal Soms Meestal niet Nee/nooit Niet van toepassing DUURZAAMHEIDSSCAN Hoe duurzaam is uw bedrijfsvoering? Deze duurzaamheidsscan geeft een globaal beeld van uw niveau van duurzaamheid en laat zien hoe maatschappelijk verantwoord u onderneemt in vergelijking

Nadere informatie

CO2 prestatieladder Actieve Deelname Initiatief 2015

CO2 prestatieladder Actieve Deelname Initiatief 2015 CO2 prestatieladder Actieve Deelname Initiatief 2015 Projectgegevens Opsteller TAJ van Deijzen Versie 2015-1 Status Definitief Datum CO2 verantwoordelijke TAJ van Deijzen 6-8-2015 Directievertegenwoordiger

Nadere informatie

JURYRAPPORT. Best Practice Award 2013 Code Verantwoordelijk Marktgedrag schoonmaak- en glazenwassersbranche CSU ING

JURYRAPPORT. Best Practice Award 2013 Code Verantwoordelijk Marktgedrag schoonmaak- en glazenwassersbranche CSU ING JURYRAPPORT Best Practice Award 2013 Code Verantwoordelijk Marktgedrag schoonmaak- en glazenwassersbranche CSU ING De commissie Code Verantwoordelijk Marktgedrag reikt de Best Practice Award 2013 voor

Nadere informatie

14 april 2013 (JF) Energie Management Actieplan 2013 1

14 april 2013 (JF) Energie Management Actieplan 2013 1 Energie Management Actieplan 2013 14 april 2013 (JF) Energie Management Actieplan 2013 1 Inhoudsopgave 6.1 Reductiedoelstellingen 3 6.2 Plan van aanpak 3 6.3 Samenvatting 6 Energie Management Actieplan

Nadere informatie

Milieudoelen Jan Kuipers Nunspeet 2014-2015

Milieudoelen Jan Kuipers Nunspeet 2014-2015 Toelichting bij Plan van Aanpak Milieu Het milieuzorgsysteem van Jan Kuipers Nunspeet is opgezet volgens de norm ISO 14001:2004 en is vastgelegd in het VKAM handboek. Het milieuzorgsysteem voldoet ook

Nadere informatie

Intercool Gedragscode

Intercool Gedragscode Intercool Gedragscode Onze klanten hebben een keuze, en hoe wij presteren bepaalt of zij voor ons kiezen. We zijn ambitieus, we stellen hoge maar realistische doelen, we leveren resultaten en we luisteren

Nadere informatie

Duurzaamheidsverklaring

Duurzaamheidsverklaring Duurzaamheidsverklaring 2 > Duurzaamheidsverklaring Ricoh Duurzaamheidsverklaring Als wereldwijde speler in een snel veranderende maatschappij wil Ricoh, samen met haar internationale en lokale klanten,

Nadere informatie

Duurzaam Lage Weide Een bedrijventerrein vol kansen

Duurzaam Lage Weide Een bedrijventerrein vol kansen Utrechtse Energie! Duurzaam Lage Weide Een bedrijventerrein vol kansen Verbeter de werel Lage Weide op de kaart zetten als duurzaam bedrijventerrein dat wilt u toch ook? Een milieubewuste benadering van

Nadere informatie

Praktijk Voorbeeld nº 7. 2. Praktijkvoorbeeld in verantwoord ondernemen belangrijkste punten

Praktijk Voorbeeld nº 7. 2. Praktijkvoorbeeld in verantwoord ondernemen belangrijkste punten 1. Bedrijfs ID Naam van het bedrijf: Praktijk Voorbeeld nº 7 Triip Ltd. Sector: Drukkerij Core Business / Belangrijkste Drukken en ontwerp activiteiten: Stad/Land: Tartu/Estonia Opgericht in het jaar:

Nadere informatie

Praktijk Voorbeeld nº 1

Praktijk Voorbeeld nº 1 1. Bedrijfs ID Naam van het bedrijf: Praktijk Voorbeeld nº 1 Van Dorp installaties bv Sector: Technische installaties Core Business / Belangrijkste Brandpreventie, technische ondersteuning, klimaatbeheersing

Nadere informatie

Beleid db audiovisueel t.a.v. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO)

Beleid db audiovisueel t.a.v. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) Beleid db audiovisueel t.a.v. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) Beleid db audiovisueel t.a.v. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) Voorwoord db audiovisueel ontwerpt en implementeert

Nadere informatie

Maatschappelijk Jaarverslag 2013

Maatschappelijk Jaarverslag 2013 Maatschappelijk Jaarverslag 2013 Inhoudsopgave Blad Voorwoord 2 1. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) 3 2. MVO en Prins Bouw 3 3. Beleid 4 4. Speerpunten 5 5. Duurzaam bouwen 10 6. Toekomst 11

Nadere informatie

Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa)

Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa) Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa) Lees ter voorbereiding onderstaande teksten. Het milieu De Europese Unie werkt aan de bescherming en verbetering van

Nadere informatie

17-12-2013. Ledengroep accountants in business. De ledengroep AIB in het kort

17-12-2013. Ledengroep accountants in business. De ledengroep AIB in het kort Ledengroep accountants in business De ledengroep AIB in het kort 1 Ethiek en gedrag Een accountantsopleiding die ook een grondslag biedt voor een stevige financieel professional 2 Visie over de financieel

Nadere informatie

Besparen op uw maandelijkse energiekosten is uw eerste winst!

Besparen op uw maandelijkse energiekosten is uw eerste winst! Accountants controleren over het algemeen niet de energierekening van hun cliënten op fouten! Controleert u de energierekening op fouten? Uit onderzoek van de NMa blijkt dat meer dan 20% van energierekeningen

Nadere informatie

MVO-rapportage Stam Bouw BV 4 december 2015 11:13. MVO-rapportage. Hoogeveenenweg 2 A - 2913LV Nieuwerkerk aan den IJssel

MVO-rapportage Stam Bouw BV 4 december 2015 11:13. MVO-rapportage. Hoogeveenenweg 2 A - 2913LV Nieuwerkerk aan den IJssel MVO-rapportage Hoogeveenenweg 2 A - 2913LV Nieuwerkerk aan den IJssel Door Hennie Stam 4 december 2015 Opgesteld door Stam Bouw B.V. - Pagina 1 Inhoudsopgave Inleiding... 3 1. Medewerkers... 4 1.1. Veiligheid...

Nadere informatie

Inleiding Ab van Marrewijk, directeur Wematrans

Inleiding Ab van Marrewijk, directeur Wematrans Inleiding Ab van Marrewijk, directeur Wematrans Mij is gevraagd iets te vertellen over onze pogingen om rendement in de bedrijfsvoering te verbinden met duurzaamheid. Dat is vooral een kwestie om met boerenverstand

Nadere informatie

Energie audit verslag 2014 en management actieplan 2015

Energie audit verslag 2014 en management actieplan 2015 Energie audit verslag 2014 en management actieplan 2015 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Energie auditverslag 2014... 4 Bedrijfsgrootte en organisatiegrenzen... 4 Inzicht... 5 CO2 Emissies onderverdeeld naar

Nadere informatie

26 actieve leden van VET-Vught en ECSchijndel hebben de enquête ingevuld.

26 actieve leden van VET-Vught en ECSchijndel hebben de enquête ingevuld. Resultaat Vragenlijst: Waarom doe je mee met de lokale energiecoöperatie? 26 actieve leden van VET-Vught en ECSchijndel hebben de enquête ingevuld. 1. Ik ben op de volgende manier betrokken bij de lokale

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord ondernemen 2014 getoetst aan 3p s : planet, people, profit

Maatschappelijk verantwoord ondernemen 2014 getoetst aan 3p s : planet, people, profit Maatschappelijk verantwoord ondernemen 2014 getoetst aan 3p s : planet, people, profit Elsinga Beleidsplanning en Innovatie bv concentreert zich op duurzame en veilige benutting van organische reststoffen

Nadere informatie

Beleidsstuk Lomans Milieu, Duurzaamheid & Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2014 2020/2025. Lomans, Groen Solide Kennisbedrijf

Beleidsstuk Lomans Milieu, Duurzaamheid & Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2014 2020/2025. Lomans, Groen Solide Kennisbedrijf Beleidsstuk Lomans Milieu, Duurzaamheid & Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2014 2020/2025 Lomans, Groen Solide Kennisbedrijf Missie Lomans is een betrouwbaar, betrokken en bevlogen familiebedrijf

Nadere informatie

OplegvelRaadsvoorstel Initiatiefvoorstel Duurzaam eindhoven

OplegvelRaadsvoorstel Initiatiefvoorstel Duurzaam eindhoven Griffie gemeenteraad Raadsnummer 10R4068 Inboeknummer Beslisdatum B&W Dossiernummer OplegvelRaadsvoorstel Initiatiefvoorstel Duurzaam eindhoven rhu/ha10055291 Inboeknummer Beslisdatum B&W Dossiernummer

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie Cable Partners B.V. Venneveld 34 4705 RR ROOSENDAAL tel. 0031 165 523 000 fax 0031 165 520 033 www.cablepartners.nl Opgesteld d.d.: Mei 2015 Revisie:

Nadere informatie

REVIEW CO2-REDUCTIEDOELSTELLINGEN VAN DEN HEUVEL AANNEMINGSBEDRIJF B.V. 1 e en 2 e kwartaal 2014

REVIEW CO2-REDUCTIEDOELSTELLINGEN VAN DEN HEUVEL AANNEMINGSBEDRIJF B.V. 1 e en 2 e kwartaal 2014 REVIEW CO2-REDUCTIEDOELSTELLINGEN VAN DEN HEUVEL AANNEMINGSBEDRIJF B.V. 1 e en 2 e kwartaal 2014 Projectgegevens Opsteller B. Ketelaars Versie 140918 Status Definitief Naam Datum Paraaf CO2 Verantwoordelijke

Nadere informatie

BLOG: 25 redenen Waarom MVO belangrijk is voor jou organisatie

BLOG: 25 redenen Waarom MVO belangrijk is voor jou organisatie mvoconsultants.nl BLOG: 25 redenen Waarom MVO belangrijk is voor jou organisatie Waarom MVO? Dat is een vraag die wij altijd stellen voordat bedrijven een begin maken met hun beleid op het gebied van maatschappelijk

Nadere informatie

vooral ook het management en HRM bij betrokken hoog op de agenda, omdat ze op zoek zijn

vooral ook het management en HRM bij betrokken hoog op de agenda, omdat ze op zoek zijn goed werken Ons nieuwe kantoor wordt een inspirerende ontmoetingsplek, waarbij we tijden plaatsonafhankelijk werken Klaas Bakker, Manager Facilities en Real Estate TenneT TSO B.V. Het nieuwe werken start

Nadere informatie

INTEGRITEITSCODE GOED WONEN ZEDERIK

INTEGRITEITSCODE GOED WONEN ZEDERIK INTEGRITEITSCODE GOED WONEN ZEDERIK Vastgesteld door het MT op 14 oktober 2008 1 Integriteitscode Goed Wonen Zederik werkt met maatschappelijk kapitaal aan de realisatie van belangrijke maatschappelijke

Nadere informatie

Dagboek Nederland onder water?! Komt Nederland onder water te staan? En wat kunnen jij en de politiek doen om dit te voorkomen?

Dagboek Nederland onder water?! Komt Nederland onder water te staan? En wat kunnen jij en de politiek doen om dit te voorkomen? Dagboek Dagboek Nederland onder water?! Komt Nederland onder water te staan? En wat kunnen jij en de politiek doen om dit te voorkomen? Dat het klimaat verandert is een feit. Je hoort het overal om je

Nadere informatie

Milieubarometerrapport 2014

Milieubarometerrapport 2014 Milieubarometerrapport 2014 SnelleVliet Touringcars BV Milieubarometer - 2014 SnelleVliet Touringcars BV Inhoud De Milieubarometer vertaalt gegevens zoals elektriciteitsverbruik en afvalproductie naar

Nadere informatie

Verbeter de aarde. Waarom en hoe je mee kunt doen! Anneke Brom 24-2-2013

Verbeter de aarde. Waarom en hoe je mee kunt doen! Anneke Brom 24-2-2013 Verbeter de aarde Waarom en hoe je mee kunt doen! Anneke Brom 24-2-2013 Lees hoe je door eenvoudige acties kunt meewerken aan het welzijn van de aarde. Bekijk de aardevriendelijke producten en campagnes

Nadere informatie

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03 1 van 13 5-7-2011 17:03 Enquête Enquête beheer Ingelogd als: aqpfadmin Uitloggen Enquête sta s eken Enquête beheer > De Klimaat Enquête van het Noorden > Statistieken Algemene statistieken: Aantal respondenten

Nadere informatie