Derde onderzoek naar de betrouwbaarheid van energielabels bij woningen. Datum 17 augustus 2011 Status definitief

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Derde onderzoek naar de betrouwbaarheid van energielabels bij woningen. Datum 17 augustus 2011 Status definitief"

Transcriptie

1 Derde onderzoek naar de betrouwbaarheid van energielabels bij woningen Datum 17 augustus 2011 Status definitief

2 Colofon VROM-Inspectie Directie Uitvoering Bouwen aan kwaliteit Nieuwe Uitleg 1 Postbus BD Den Haag Publicatienummer: VI Deze publicatie is een uitgave van de VROM-Inspectie en is ook te downloaden via Pagina 2 van 14

3 Inhoud Inleiding De regelgeving EPBD, Beg en Reg De certificeringsregeling De rekensoftware Onderzoeksopzet Doel van het onderzoek De betrouwbaarheid van energielabels De controles van de certificatie instellingen De resultaten Controles door de certificatie instellingen De analyse Bijlagen Tabel voor energieklassen voor woningen Resultaten herkeuring Pagina 3 van 14

4 Inleiding Bij elk transactiemoment (verhuur of verkoop) van onroerend goed moet een maximaal 10 jaar oud energielabel (energieprestatiecertificaat) worden getoond. In 2008/2009 en in 2010 heeft de VROM-Inspectie onderzoeken uitgevoerd naar het gebruik en de betrouwbaarheid van deze energielabels bij woningen. Uit beide onderzoeken is het beeld naar voren gekomen dat de betrouwbaarheid van afgegeven energielabels verbetering behoeft. In het jaarprogramma van de VROM-Inspectie was reeds opgenomen dat in de tweede helft van 2011 een derde onderzoek naar de betrouwbaarheid van energielabels bij woningen zou worden uitgevoerd. Tijdens het Algemeen Overleg met de Tweede Kamer op 16 maart 2011 heeft verantwoordelijk minister Donner toegezegd dit onderzoek eerder in 2011 te laten uitvoeren. Aan de VROM-Inspectie is gevraagd de resultaten van het onderzoek in augustus 2011 bekend te maken. Tevens is gevraagd een vergelijking te maken met de controlegegevens van de certificatie-instellingen (CI s). In deze rapportage zijn de resultaten van dit derde onderzoek neergelegd. In hoofdstuk 1 wordt een overzicht gegeven van de van toepassing zijnde regelgeving. De onderzoeksopzet wordt in hoofdstuk 2 behandeld. Vervolgens worden in hoofdstuk 3 en 4 de resultaten van de herkeuringen en nadere analyses weergegeven. In de bijlage (hoofdstuk 5) is de tabel met resultaten opgenomen. Pagina 4 van 14

5 1 De regelgeving 1.1 EPBD, Beg en Reg De Europese Richtlijn Energieprestatie van gebouwen (Energy Performance of Buildings Directive, afgekort EPBD) is in Nederland omgezet in het Besluit energieprestatie gebouwen (Beg) en de Regeling energieprestatie gebouwen (Reg). In het Beg is geregeld dat per bij elk transactiemoment (verkoop of verhuur) van onroerend goed een maximaal 10 jaar oud energielabel moet worden getoond. De opgestelde energielabels moeten op grond van de Reg worden afgemeld in een centrale database, die in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) door AgentschapNL wordt beheerd. Het Beg is een algemene maatregel van bestuur die op 5 december 2006 is gepubliceerd in het Staatsblad en wordt aangestuurd door artikel van de Woningwet. Artikel 2.1, tweede en derde lid, van het Beg luidt: 2. Bij de verhuur van een gebouw verstrekt de eigenaar afschrift van een energieprestatiecertificaat voor dat gebouw aan de huurder. 3. Bij de verkoop van een gebouw verstrekt de eigenaar afschrift van een energieprestatiecertificaat voor dat gebouw aan de koper. De verplichting geldt niet voor: monumenten; woonwagens; onverwarmde logiesgebouwen (bijvoorbeeld trekkershutten); gebouwen met een industriefunctie (zoals fabriekshallen); tijdelijke bouwwerken (zoals bouwketen, noodwinkels, noodlokalen bij scholen, directie- en schaftlokalen op bouwlocaties); gebouwen die worden gebruikt voor eredienst en religieuze activiteiten (zoals kerken); alleenstaande gebouwen met een gebruiksoppervlakte van minder dan 50 m 2. In de Reg zijn de eisen voor het afgeven van een energielabel opgenomen (de certificeringsregeling) en is de afmelding bij AgentschapNL geregeld. Tevens is aangegeven hoe het energielabel er feitelijk uit behoort te zien. 1.2 De certificeringsregeling De uitvoering van het Beg en de Reg is neergelegd bij de markt via de certificeringsregeling BRL In het kort werkt deze regeling als volgt: Bedrijven die energielabels afgeven (certificaathouders), zijn gecertificeerd volgens BRL 9500 en worden gecontroleerd door certificatie-instellingen (CI's). 1 Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur kunnen voorschriften worden gegeven met het oog op de nakoming van voor Nederland verbindende internationale verplichtingen die betrekking hebben op of samenhangen met onderwerpen waarin bij of krachtens deze wet is voorzien. 2 BRL = BeoordelingsRichtLijn Pagina 5 van 14

6 De BRL 9500 is opgesteld door de stichting Kwaliteitsborging Installatiesector (KBI), die de certificeringsregeling beheert. De vier CI's (Dekra (voorheen Kema), Kiwa, SKW en IKOB-BKB) controleren de certificaathouders periodiek op organisatorische aspecten. Daarnaast moet een aantal afgegeven energielabels inhoudelijk worden beoordeeld door de CI. In de BRL is het minimale aantal vastgelegd afhankelijk van het jaarlijks aantal energielabels dat de certificaathouder afgeeft. De CI's worden geaccrediteerd en vervolgens gecontroleerd door de Raad voor Accreditatie (RvA) door middel van systeemaudits. De CI's rapporteren periodiek aan de stichting KBI (Kwaliteitsborging Installatiesector) over de uitkomsten van hun controles. De stichting KBI rapporteert vervolgens periodiek aan AgentschapNL. Dit is vastgelegd in gebruiksovereenkomsten. In de BRL 9500 wordt voor de technische uitwerking (zoals de gebouwopname, de berekening van de energie-index en de eisen waaraan het energielabel moet voldoen) verwezen naar ISSO 3 -publicatie Schematisch ziet het systeem er als volgt uit: Raad van Accreditatie (RvA) Accreditatie en controles dmv audits Certificerende instelling (CI) KBI stelt BRL vast Certificatie en controle conform BRL 9500 Certificaathouder ISSO stelt publicatie op Stelt energielabel op conform BRL en ISSO-publicatie 82.1 Eigenaar woning/gebouw 3 ISSO = Instituut voor Studie en Stimulering van Onderzoek op het gebied van gebouwinstallaties Pagina 6 van 14

7 1.3 De rekensoftware Bij het opstellen van de energielabels moet voor de berekening van de energie-index gebruik worden gemaakt van geattesteerde rekensoftware (d.w.z. dat de prestaties van deze software conform de BRL zijn). Per is er van 6 leveranciers geattesteerde rekensoftware. Twee CI s (Kiwa en IKOB-BKB) zijn geaccrediteerd om deze attesten af te geven. Dit gebeurt op basis van BRL 9501 voor het KOMO-attest voor energiegebruikberekeningsmethoden. Pagina 7 van 14

8 2 Onderzoeksopzet 2.1 Doel van het onderzoek Het doel van het onderzoek is na te gaan of de betrouwbaarheid van het energielabel bij woningen sinds de vorige twee onderzoeken verder is verbeterd. 2.2 De betrouwbaarheid van energielabels Om de betrouwbaarheid van afgegeven energielabels te onderzoeken is een landelijke steekproef getrokken van 48 woningen (indicatief onderzoek). Bij deze 48 woningen is door medewerkers van de VROM-Inspectie een herkeuring uitgevoerd. De VI-medewerkers hebben hiertoe een opleiding gevolgd. Evenals in de eerdere onderzoeken naar de betrouwbaarheid van energielabels is ook in dit onderzoek nagegaan of de energie-indexen 4 acceptabel zijn. Conform de BRL zijn de volgende keuringscriteria gehanteerd: een afwijking van 8% of minder: acceptabele energie-index; meer dan 8% afwijking: energie-index met een kritieke afwijking. De steekproef is getrokken uit het bestand van afgegeven energielabels tussen september 2010 en april 2011 zoals dat wordt beheerd door AgentschapNL. De VImedewerkers zijn bij de herkeuring niet op de hoogte geweest van de energie-index van het afgegeven label. Bij de opname in de woningen is gebruik gemaakt van het opnameformulier uit de ISSO-publicatie De gegevens zijn ingevoerd in het rekensoftwarepakket VABI. Er is ook gebruik gemaakt van een adressenlijst van het Kadaster ten behoeve van het maken van afspraken met eigenaren van koopwoningen. Het betreft transacties in de periode september 2010 tot april Indien de energie-index van de herkeuring meer dan 8% afwijkt van die van het afgegeven label, is een nadere analyse uitgevoerd. Hiertoe hebben de VImedewerkers contact gezocht met de opnameadviseur die het oorspronkelijk afgegeven label heeft opgesteld en zijn de opnamegegevens opgevraagd. 2.3 De controles van de certificatie instellingen Conform de BRL voeren de certificatie instellingen gedurende het jaar controles uit bij de certificaathouders. In dit onderzoek zijn de resultaten van het onderzoek van de VROM-Inspectie vergeleken met die van de certificatie instellingen. Dit om een completer beeld te krijgen. 4 Het cijfer dat het energiegebruik van een gebouw aangeeft, is de energie-index. Deze energie-index wordt met behulp van een bij de Reg opgenomen tabel omgezet in een als onderdeel van het energielabel opgenomen energieklasse (zie bijlage 7.1) 5 BRL , d.d ,artikel 7.4 luidt: Als ernstige fout (kritieke afwijking) wordt ten minste aangemerkt: fouten waardoor de in het energielabel opgegeven waarde van de Energie Index bestaande bouw meer dan 8% afwijkt, als percentage van de waarde die is vastgesteld door de certificaathouder. Pagina 8 van 14

9 3 De resultaten Van de 48 woningen (16 koop en 32 huur) die zijn herkeurd, is bij 8 woningen een energie-index berekend die meer dan 8% afwijkt van de index van het afgegeven energielabel (zie de overzichtstabel in bijlage 7.3). In 5 van deze 8 gevallen leidt de afwijking tot een andere labelklasse. Van die 8 woningen zijn er 7 huurwoningen en 1 koopwoning. In 4 van de 8 gevallen is de index van het afgegeven energielabel gunstiger dan de index berekend na herkeuring. 3.1 Controles door de certificatie instellingen Aan de 4 certificerende instellingen KIWA, Dekra (voorheen KEMA), SKW en IKOB- BKB is gevraagd voor de periode september 2010 tot april een opgave te doen van de controles die zij hebben uitgevoerd. Gevraagd is hoeveel projecten in de genoemde periode zijn gecontroleerd, hoeveel certificaathouders daarbij betrokken zijn, hoeveel afwijkingen zijn geconstateerd en hoeveel kritieke afwijkingen. Door SKW zijn er 168 afgegeven energielabels gecontroleerd. Daarbij zijn 17 certificaathouders betrokken. Bij alle 168 energielabels is op locatie gecontroleerd. Er zijn in totaal 47 afwijkingen geconstateerd. Bij 7 certificaathouders zijn er in totaal 21 kritieke afwijkingen geconstateerd. SKW heeft geen certificaten ingetrokken, maar 4 certificaathouders zijn zelf gestopt en 1 heeft zijn certificaat vrijwillig opgeschort. Door IKOB-BKB zijn er 77 afgegeven energielabels gecontroleerd. Daarbij zijn 18 certificaathouders betrokken. Bij alle 77 energielabels is op locatie gecontroleerd. Er zijn in totaal 58 afwijkingen geconstateerd. Bij 3 certificaathouders zijn er in totaal 3 kritieke afwijkingen geconstateerd. IKOB-BKB heeft geen certificaten ingetrokken. Door Dekra (voorheen KEMA) zijn er 158 afgegeven energielabels gecontroleerd. Daarbij zijn 24 certificaathouders betrokken. Van de 158 energielabels zijn er 49 op locatie gecontroleerd. Er zijn in totaal 26 afwijkingen geconstateerd. Er is geen enkele kritieke afwijking geconstateerd. Door KIWA zijn er ongeveer 350 afgegeven energielabels gecontroleerd. Daarbij zijn 67 certificaathouders betrokken. Van de 350 energielabels is 50% op locatie gecontroleerd. KIWA heeft geen gegevens over de gevraagde periode. Voor wat betreft de periode eind 2010-april 2011 zijn er 87 projecten gecontroleerd en daarbij zijn 76 afwijkingen geconstateerd. Bij 4 certificaathouders zijn er in totaal 6 kritieke afwijkingen geconstateerd. KIWA heeft 1 keer een certificaat ingetrokken. Niet alle CI s kunnen gegevens overleggen van de aard van de kritieke afwijkingen. Hierdoor is een goede vergelijking met de resultaten van het onderzoek van de VI niet goed mogelijk. 6 Deze periode is dezelfde als die van de afgemelde energielabels waaruit de steekproef voor dit onderzoek is getrokken. Pagina 9 van 14

10 4 De analyse Van de woningen waarbij na herkeuring een index is berekend die meer dan 8% afwijkt van de oorspronkelijke index, zijn de opnamegegevens opgevraagd bij de certificaathouder (bedrijf dat het energielabel heeft afgegeven). Hiermee is een nadere analyse uitgevoerd om te kunnen verklaren waar de verschillen door worden veroorzaakt. Woning nr. 6 Bij het afgegeven label is het raam van de slaapkamer als standaard dubbel glas beschouwd. De VI heeft enkel glas geconstateerd. Bij het afgegeven label is de gebruiksoppervlakte van de woning m2; de VI heeft m2 gemeten. Bij het afgegeven label is de portiek ingevoerd als onverwarmde ruimte; de VI heeft de portiek ingevoerd als verwarmde ruimte. Volgens paragraaf 6.11 van de ISSO-publicatie 82.1 moet de verkeersruimte (zonder warmteafgiftesysteem) als verwarmd worden beschouwd indien het gebouw is voorzien van spouwmuren of isolatie. Woning 11 Bij het afgegeven label is uitgegaan van een HR107 ketel in plaats van een HR100 ketel. Bij het afgegeven label is het dakoppervlak niet meegenomen. In een aantal gevallen is uitgegaan van dubbelglas in plaats van enkel glas. Woning 13 De woning wordt verwarmd met behulp van een warmtepomp. Bij het afgegeven label is als bron aangegeven grondwater. Dit moet grond zijn. Bij het afgegeven label is uitgegaan van een vraaggestuurd ventilatiesysteem. Er is echter sprake van mechanische afvoer. Bij het afgegeven label is uitgegaan van een woning zonder bad. De woning heeft echter wel een bad. Bij het afgegeven label is niet uitgegaan van de serre die echter wel aanwezig is. Het afgegeven label gaat uit van een standaard zonneboiler (1,8 m2) in plaats van een zonneboiler combi (tapwater + verwarming). Het afgegeven label is uitgegaan van PV-cellen met een oppervlakte van 6 m 2 in plaats van 4 m 2. Het afgegeven label is uitgegaan van warmtepompboiler in plaats van een elektrische boiler (hoofdtoestel (>20L). Verder zijn er nog enkele verschillen in type glas, oppervlakteverschillen van de gevels, is een deur als raam aangehouden en is geen dakraam meegenomen. Woning 17 Het afgegeven label is uitgegaan van een ketel buiten de thermische schil. De ketel bevindt zich echter binnen de thermische schil. Het afgegeven label gaat bij vloer- en dakisolatie uit van de bouwperiode Het bouwjaar van de woning is echter 1992, waardoor de bouwperiode >= 1992 had moeten worden aangehouden. Het afgegeven label gaat bij een aantal ramen uit van enkel glas. Deze blijken echter van dubbel glas te zijn. Het afgegeven label gaat uit van geen kierdichting terwijl die wel aanwezig is. Woning 21 De opnemer heeft de ventilatie beoordeeld als vraaggestuurd. De VI is samen met de EPA adviseur tot de conclusie gekomen dat deze niet vraaggestuurd is. Pagina 10 van 14

11 Woning 29 De opnameadviseur heeft gewoon dubbel glas opgenomen in plaats van HR-glas en heeft de oriëntatie niet goed aangegeven. Bij tapwater had centraal geplaatst <5m aangevinkt moeten zijn. De opnameadviseur heeft dit in de rekensoftware opengelaten. De ketel staat bijna tegen het aanrechtblok aan geplaatst. Verder is geconstateerd dat de ketel een HRww-ketel is. De opnameadviseur heeft ook dit in de rekensoftware opengelaten. Woning 36 Bij het afgegeven label zijn twee deuren als raam beschouwd. Een deur moet als raam worden beschouwd als het glasoppervlak in de deur gelijk of groter is dan 65% van de totale oppervlakte van de deur. Dat is bij deze twee deuren niet het geval. Woning 40 De opnameadviseur is uitgegaan van daken en gevels zonder luchtspouw. De VI heeft geconstateerd dat er wel een luchtspouw aanwezig is. Pagina 11 van 14

12 5 Bijlagen 5.1 Tabel voor energieklassen voor woningen Energieklasse Grenswaarden Energie-index A++ kleiner of gelijk aan 0,50 A+ 0,51-0,70 A 0,71-1,05 B 1,06-1,30 C 1,31-1,60 D 1,61-2,00 E 2,01-2,40 F 2,41-2,90 G groter dan 2,90 Pagina 12 van 14

13 5.2 Resultaten herkeuring afgegeven index percentage acceptabel/ afgegeven label nr index herkeuring afwijking 7 kritiek huur/koop label herkeuring 1 1,75 1,66 5 acceptabel Huur D D 2 1,62 1,53 6 acceptabel Huur D C 3 2,03 1,94 4 acceptabel Huur E D 4 2,1 2 5 acceptabel Huur E E 5 1,28 1,35-5 acceptabel Huur B C 6 2,11 1,81 14 kritiek Huur E D 7 1,67 1,75-5 acceptabel Huur D D 8 2,66 2,7-2 acceptabel Huur F F 9 2,04 1,99 2 acceptabel Huur E E 10 2,19 2,3-5 acceptabel Huur E E 11 1,75 2,34-34 kritiek Huur D E 12 1,39 1,46-5 acceptabel Huur C C 13 0,59 0,7-19 kritiek Huur A+ A 14 1,05 1,06-1 acceptabel Huur A B 15 1,05 1,11-6 acceptabel Huur A B 16 1,67 1,68-1 acceptabel Huur D D 17 1,5 1,3 13 kritiek Huur C B 18 1,34 1,41-5 acceptabel Huur C C 19 1,24 1,15 7 acceptabel Huur B B 20 1,6 1,65-3 acceptabel Huur C D 21 0,83 0,97-17 kritiek Huur A A 22 1,31 1,30 1 acceptabel Huur C C 23 1,2 1,25-4 acceptabel Huur B B 24 1,84 1,95-6 acceptabel Huur D D 25 2,64 2,7-2 acceptabel Koop F F 26 1,19 1,21-2 acceptabel Huur B B 27 1,53 1,52 1 acceptabel Huur C C 28 1,2 1,16 3 acceptabel Huur B B 29 1,28 1,15 10 kritiek Huur B B ,85 8 acceptabel Huur D D 31 2,42 2,31 5 acceptabel Huur F E 32 2,03 1,92 5 acceptabel Koop E D 33 1,86 1,72 8 acceptabel Koop D D 34 1,84 1,75 5 acceptabel Koop D D 35 1,92 1,93-1 acceptabel Koop D D 36 1,13 1,29-14 kritiek Huur B B 37 2,54 2,50 2 acceptabel Koop F F 38 1,67 1,69-1 acceptabel Koop D D 39 1,18 1,24-5 acceptabel Koop B B 40 2,3 1,94 16 kritiek Koop E D 41 1,76 1,76 0 acceptabel Koop D D 42 2,58 2,54 2 acceptabel Koop F F 43 1,49 1,58-6 acceptabel Koop C C 44 2,55 2,61-2 acceptabel Koop F F 7 Bij een positieve afwijking is de index van het afgegeven label ongunstiger dan de index van het label na herkeuring; bij een negatieve afwijking is de index van het afgegeven label gunstiger dan de index van het label na herkeuring. Pagina 13 van 14

14 afgegeven index percentage acceptabel/ afgegeven label nr index herkeuring afwijking 7 kritiek huur/koop label herkeuring 45 1,49 1,60-7 acceptabel Koop C C 46 1,30 1,27 2 acceptabel Koop B B 47 1,68 1,70-1 acceptabel Koop D D 48 1,11 1,17-5 acceptabel Huur B B Pagina 14 van 14

Betrouwbaarheid van energielabels bij woningen. Herhalingsonderzoek 2010. Datum 24 juni 2010

Betrouwbaarheid van energielabels bij woningen. Herhalingsonderzoek 2010. Datum 24 juni 2010 Betrouwbaarheid van energielabels bij woningen Herhalingsonderzoek 2010 Datum 24 juni 2010 Colofon VROM-Inspectie Directie Uitvoering Programma Bouwen aan kwaliteit Rijnstraat 8 Postbus 16191 2500 BD

Nadere informatie

Herhalingsonderzoek betrouwbaarheid energielabels bij utiliteitsbouw

Herhalingsonderzoek betrouwbaarheid energielabels bij utiliteitsbouw Herhalingsonderzoek betrouwbaarheid energielabels bij utiliteitsbouw Herhalingsonderzoek betrouwbaarheid energielabels bij utiliteitsbouw Datum 19 november 2013 Colofon Inspectie Leefomgeving en Transport

Nadere informatie

Rapportage Gebruik en betrouwbaarheid energielabels bij woningen

Rapportage Gebruik en betrouwbaarheid energielabels bij woningen Rapportage Gebruik en betrouwbaarheid energielabels bij woningen Inhoud Inleiding 03 1 Samenvatting 04 2 De regelgeving 05 3 Onderzoeksopzet 06 3.1 Doel van het onderzoek 06 3.2 Het gebruik van energielabels

Nadere informatie

1. Voor welke deelregelingen wilt u zich certificeren?

1. Voor welke deelregelingen wilt u zich certificeren? Stappenplan naar certificering voor BRL9500 Energieprestatieadvisering Certificeren lijkt ingewikkeld, maar in de praktijk valt het meestal erg mee. In veel bedrijven zijn immers al belangrijke stappen

Nadere informatie

Veelgestelde vragen BRL9500

Veelgestelde vragen BRL9500 Veelgestelde vragen BRL9500 1. Waarom de BRL9500? Bedrijven die energieprestatiecertificaten ofwel energielabels voor gebouwen willen gaan afgeven zullen zich verplicht moeten certificeren voor BRL9500.

Nadere informatie

BRL 9500 Deel 03 2006-12-06

BRL 9500 Deel 03 2006-12-06 BRL 9500 Deel 03 2006-12-06 NATIONALE BEOORDELINGSRICHTLIJN voor het KOMO -, respectievelijk het NL-EPBD -procescertificaat voor ENERGIEPRESTATIEADVISERING voor het NL-EPBD -procescertificaat voor het

Nadere informatie

Energielabels Inhoudelijke gevolgen van de overgang naar de nieuwe BRL 9500, d.d. 2011-08-31

Energielabels Inhoudelijke gevolgen van de overgang naar de nieuwe BRL 9500, d.d. 2011-08-31 Energielabels Inhoudelijke gevolgen van de overgang naar de nieuwe BRL 9500, d.d. 2011-08-31 KBI heeft per 31 augustus 2011 nieuwe versies vastgesteld van BRL 9500-00, 01 en 03. De overgang van BRL 9500,

Nadere informatie

Certificering voor Energieprestatieadvisering. conform BRL9500 voor woningen en utiliteitsgebouwen

Certificering voor Energieprestatieadvisering. conform BRL9500 voor woningen en utiliteitsgebouwen Certificering voor Energieprestatieadvisering conform BRL9500 voor woningen en utiliteitsgebouwen 1 Deze toelichting op het certificatietraject voor de BRL 9500 is door ISSO in samenwerking met KBI ontwikkeld.

Nadere informatie

verwijzingen zijn afgestemd op ISSO 82.1 versie oktober 2009

verwijzingen zijn afgestemd op ISSO 82.1 versie oktober 2009 Eindtermen en toetsmatrijs: toets energieprestatiecertificaat bestaande woningen Vastgesteld door de EPA-examencommissie en goedgekeurd door het CCvD van de Stichting Kwaliteitsborging Installatiesector

Nadere informatie

Mini-seminar EPA. EPA hoe zit het?

Mini-seminar EPA. EPA hoe zit het? Mini-seminar EPA EPA hoe zit het? Even voorstellen www.tognederland.nl Remko Weggeman: projectleider EPA E-mail: rweggeman@tognederland.nl Opdrachten vanaf 2009: Epa-W: Woningcorporaties, particuliere

Nadere informatie

BRL 9500 Deel

BRL 9500 Deel BRL 9500 Deel 01 2006-12-06 NATIONALE BEOORDELINGSRICHTLIJN voor het KOMO -, respectievelijk het NL-EPBD -procescertificaat voor ENERGIEPRESTATIEADVISERING voor het NL-EPBD -procescertificaat voor het

Nadere informatie

NATIONALE BEOORDELINGSRICHTLIJN. voor het KOMO -, respectievelijk het NL-EPBD -procescertificaat voor ENERGIEPRESTATIEADVISERING BIJZONDER DEEL

NATIONALE BEOORDELINGSRICHTLIJN. voor het KOMO -, respectievelijk het NL-EPBD -procescertificaat voor ENERGIEPRESTATIEADVISERING BIJZONDER DEEL BRL 9500 Deel 01 NATIONALE BEOORDELINGSRICHTLIJN 2009-08-20 voor het KOMO -, respectievelijk het NL-EPBD -procescertificaat voor ENERGIEPRESTATIEADVISERING voor het NL-EPBD -procescertificaat voor het

Nadere informatie

NATIONALE BEOORDELINGSRICHTLIJN. voor het KOMO -, respectievelijk het NL-EPBD -procescertificaat voor ENERGIEPRESTATIEADVISERING BIJZONDER DEEL

NATIONALE BEOORDELINGSRICHTLIJN. voor het KOMO -, respectievelijk het NL-EPBD -procescertificaat voor ENERGIEPRESTATIEADVISERING BIJZONDER DEEL BRL 9500 Deel 03 NATIONALE BEOORDELINGSRICHTLIJN 2009-08-20 voor het KOMO -, respectievelijk het NL-EPBD -procescertificaat voor ENERGIEPRESTATIEADVISERING voor het NL-EPBD -procescertificaat voor het

Nadere informatie

KBI Wijzigingsblad d.d. 2008-03-07 bij BRL 9500-01

KBI Wijzigingsblad d.d. 2008-03-07 bij BRL 9500-01 KBI Wijzigingsblad d.d. 2008-03-07 bij BRL 9500-01 ENERGIEPRESTATIEADVISERING, BIJZONDER DEEL ENERGIEPRESTATIECERTIFICAAT, BESTAANDE WONINGEN Vastgesteld door het CCvD van de Stichting Kwaliteitsborging

Nadere informatie

NATIONALE BEOORDELINGSRICHTLIJN. voor het KOMO -, respectievelijk het NL-EPBD -procescertificaat voor ENERGIEPRESTATIEADVISERING BIJZONDER DEEL

NATIONALE BEOORDELINGSRICHTLIJN. voor het KOMO -, respectievelijk het NL-EPBD -procescertificaat voor ENERGIEPRESTATIEADVISERING BIJZONDER DEEL BRL 9500 Deel 01 2011-08-31 NATIONALE BEOORDELINGSRICHTLIJN voor het KOMO -, respectievelijk het NL-EPBD -procescertificaat voor ENERGIEPRESTATIEADVISERING voor het NL-EPBD -procescertificaat voor het

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 30 196 Duurzame ontwikkeling en beleid Nr. 157 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Eindtermen en toetsmatrijs: Energieprestatiecertificaat bestaande Woningen

Eindtermen en toetsmatrijs: Energieprestatiecertificaat bestaande Woningen Eindtermen en toetsmatrijs: Energieprestatiecertificaat bestaande Woningen Vastgesteld door de EPA-examencommissie en goedgekeurd door het CCvD van de Stichting Kwaliteitsborging Installatiesector op april

Nadere informatie

Overzicht interpretatie- en wijzigingsbesluiten CCvD BRL9500 Energieprestatieadvisering (inclusief ISSO-publicaties) versie 17 december 2013

Overzicht interpretatie- en wijzigingsbesluiten CCvD BRL9500 Energieprestatieadvisering (inclusief ISSO-publicaties) versie 17 december 2013 Overzicht interpretatie- en wijzigingsbesluiten CCvD BRL9500 Energieprestatieadvisering (inclusief ISSO-publicaties) versie 17 december 2013 Beoordelingsrichtlijn / deel Oorspronkelijk document BRL9500-00

Nadere informatie

BRL 9500 Deel 02 2006-12-06

BRL 9500 Deel 02 2006-12-06 BRL 9500 Deel 02 2006-12-06 NATIONALE BEOORDELINGSRICHTLIJN voor het KOMO -, respectievelijk het NL-EPBD -procescertificaat voor ENERGIEPRESTATIEADVISERING voor het KOMO -procescertificaat voor het afgeven

Nadere informatie

BRL 9500 Deel 06 concept 2012-04-26

BRL 9500 Deel 06 concept 2012-04-26 BRL 9500 Deel 06 concept 2012-04-26 NATIONALE BEOORDELINGSRICHTLIJN voor het KOMO -, respectievelijk het NL-EPBD -procescertificaat voor ENERGIEPRESTATIEADVISERING voor het NL-EPBD -procescertificaat voor

Nadere informatie

BRL 9500 Deel 00 NATIONALE BEOORDELINGSRICHTLIJN. voor het KOMO -, respectievelijk het NL-EPBD -procescertificaat voor ENERGIEPRESTATIEADVISERING

BRL 9500 Deel 00 NATIONALE BEOORDELINGSRICHTLIJN. voor het KOMO -, respectievelijk het NL-EPBD -procescertificaat voor ENERGIEPRESTATIEADVISERING BRL 9500 Deel 00 2011-08-31 NATIONALE BEOORDELINGSRICHTLIJN voor het KOMO -, respectievelijk het NL-EPBD -procescertificaat voor ENERGIEPRESTATIEADVISERING Vastgesteld door het CCvD van de Stichting Kwaliteitsborging

Nadere informatie

BRL 9500 Deel oktober 2016

BRL 9500 Deel oktober 2016 BRL 9500 Deel 01 21 oktober 2016 BEOORDELINGSRICHTLIJN voor het KOMO -, respectievelijk het NL-EPBD -procescertificaat voor Energieprestatieadvisering, voor het NL-EPBD -procescertificaat Vastgesteld door

Nadere informatie

Overzicht interpretatie- en wijzigingsbesluiten CCvD BRL9500 Energieprestatieadvisering (inclusief ISSO-publicaties) versie 26 januari 2015

Overzicht interpretatie- en wijzigingsbesluiten CCvD BRL9500 Energieprestatieadvisering (inclusief ISSO-publicaties) versie 26 januari 2015 Overzicht interpretatie- en wijzigingsbesluiten CCvD BRL9500 Energieprestatieadvisering (inclusief ISSO-publicaties) versie 26 januari 2015 Beoordelingsrichtlijn / deel Oorspronkelijk document BRL9500-00

Nadere informatie

Beknopte beschrijving wijzigingen label methodiek woningen

Beknopte beschrijving wijzigingen label methodiek woningen Beknopte beschrijving wijzigingen label methodiek woningen Datum: juli 2009 Conceptversie Hoofdstuk 6 ISSO 82.1 In de onderstaande notitie zijn de wijzigingen en uitbreidingen beschreven die per 1 oktober

Nadere informatie

Hoofdstuk 9 ISSO 82.1 9 Representatieve gebouwen

Hoofdstuk 9 ISSO 82.1 9 Representatieve gebouwen Hoofdstuk 9 ISSO 821 9 Representatieve en In artikel 7 van de Energy Performance of Buildings Directive (EPBD) is onder andere aangegeven dat het afgeven van een Energielabel van appartementen of van voor

Nadere informatie

Energielabel voor woningen

Energielabel voor woningen Energielabel voor woningen Een zuinig huis? Met het energielabel zie je het zo! Energielabel voor woningen Inhoud 1. Hoe energiezuinig is uw huis 05 2. Enkele feiten op een rij 06 3. Een energielabel

Nadere informatie

KvINL. WB 9500-01 d.d. 1 augustus 2015 bij BRL 9500, deel 01 ENERGIEPRESTATIEADVISERING, BIJZONDER DEEL ENERGIE-INDEX, BESTAANDE WONINGEN

KvINL. WB 9500-01 d.d. 1 augustus 2015 bij BRL 9500, deel 01 ENERGIEPRESTATIEADVISERING, BIJZONDER DEEL ENERGIE-INDEX, BESTAANDE WONINGEN WB 9500-01 d.d. 1 augustus 2015 bij BRL 9500, deel 01 ENERGIEPRESTATIEADVISERING, BIJZONDER DEEL ENERGIE-INDEX, BESTAANDE WONINGEN Vastgesteld door het CCvD van de Stichting Kwaliteit voor Installaties

Nadere informatie

Het (vernieuwde) energielabel nu en in de toekomst

Het (vernieuwde) energielabel nu en in de toekomst Tweespraaklezing 26 maart 2009 Het (vernieuwde) energielabel nu en in de toekomst - deel 1 - ing. J.J.P. (Jan Pieter) van Dalen Adviesburo Nieman B.V. 1 Programma 1. Het energielabel Bronvermelding Functie

Nadere informatie

energielabel Afgegeven conform de Regeling energieprestatie gebouwen.

energielabel Afgegeven conform de Regeling energieprestatie gebouwen. Energieprestatiecertificaat energielabel Bestaande bouw Woning/Woongebouw Afgegeven conform de Regeling energieprestatie gebouwen. Energieklasse zeer energie zuinig A B A ++

Nadere informatie

ISSO publicatie 82.2 aangepast 2014. Hoofdstuk 5 ISSO publicatie 82.2

ISSO publicatie 82.2 aangepast 2014. Hoofdstuk 5 ISSO publicatie 82.2 ISSO publicatie 82.2 aangepast 2014 Hoofdstuk 5 ISSO publicatie 82.2 5 Het EPA-maatwerkadviesrapport Het eindresultaat van het adviesproces moet men uiteindelijk vastleggen in een adviesrapport dat met

Nadere informatie

Eindtermen en toetsmatrijs: toets energielabel nieuwbouw Utiliteit Vastgesteld door de EPA-examencommissie

Eindtermen en toetsmatrijs: toets energielabel nieuwbouw Utiliteit Vastgesteld door de EPA-examencommissie Eindtermen en toetsmatrijs: toets energielabel nieuwbouw Utiliteit Vastgesteld door de EPA-examencommissie Examen Energielabel nieuwbouw bestaat uit twee delen: 40 MC tijdsduur 0 minuten Softwaretoets

Nadere informatie

1. Inleiding. 2. Uitgangspunten. Notitie. 2.1 Berekeningswijze

1. Inleiding. 2. Uitgangspunten. Notitie. 2.1 Berekeningswijze Notitie Project Isover/Energiebesparing bestaande bouw Betreft Onderzoek naar effect op Energie-index (EI) Ons kenmerk E.2012.1379.00.N001 Versie 001 Datum 8 maart 2013 Verwerkt door RLO HW Contactpersoon

Nadere informatie

BRL 9500 Deel

BRL 9500 Deel BRL 9500 Deel 00 2006-12-06 NATIONALE BEOORDELINGSRICHTLIJN voor het KOMO -, respectievelijk het NL-EPBD -procescertificaat voor ENERGIEPRESTATIEADVISERING Vastgesteld door het CCvD van de Stichting Kwaliteitsborging

Nadere informatie

Eindtermen en Toetsmatrijs: Energieprestatiecertificaat Utiliteitsbouw Nieuwbouw Vastgesteld door de EPA-examencommissie en goedgekeurd door het CCvD

Eindtermen en Toetsmatrijs: Energieprestatiecertificaat Utiliteitsbouw Nieuwbouw Vastgesteld door de EPA-examencommissie en goedgekeurd door het CCvD Eindtermen en Toetsmatrijs: Energieprestatiecertificaat Utiliteitsbouw Nieuwbouw Vastgesteld door de EPA-examencommissie en goedgekeurd door het CCvD van de Stichting Kwaliteitsborging Installatiesector:

Nadere informatie

Overzicht interpretatiebesluiten CCvD BRL9500 Energieprestatieadvisering (inclusief ISSO-publicaties)

Overzicht interpretatiebesluiten CCvD BRL9500 Energieprestatieadvisering (inclusief ISSO-publicaties) Overzicht interpretatiebesluiten CCvD BRL9500 Energieprestatieadvisering (inclusief s) Uitgave Uitgave Beoordelingsrichtlijn / deel BRL9500-00 BRL9500-01 BRL9500-02 BRL9500-03 BRL9500-04 s 75.1 75.2 75.3

Nadere informatie

Algemene informatie bij dit wijzigingsblad Dit wijzigingsblad (WB) geeft vervangende bepalingen bij BRL 9500, deel 01, d.d

Algemene informatie bij dit wijzigingsblad Dit wijzigingsblad (WB) geeft vervangende bepalingen bij BRL 9500, deel 01, d.d WB 9500-01, d.d. 5 juni 2014 bij BRL 9500, deel 01 ENERGIEPRESTATIEADVISERING, BIJZONDER DEEL ENERGIE-INDEX, BESTAANDE WONINGEN Vastgesteld door het CCvD van de Stichting Kwaliteit voor Installaties Nederland

Nadere informatie

Kennisinstituutvan,vooren endoordeinstallatiesector. KeesArkesteijn,projectcoördinator

Kennisinstituutvan,vooren endoordeinstallatiesector. KeesArkesteijn,projectcoördinator Kennisinstituutvan,vooren endoordeinstallatiesector KeesArkesteijn,projectcoördinator Energielabelen maatwerkadvies Energieprestatiecertificaat Bestaande bouw Woning Afgegeven conform de Regeling energieprestatie

Nadere informatie

Opnameformulier woningen voor EP-certificaat

Opnameformulier woningen voor EP-certificaat Opnameformulier woningen voor EP-certificaat Hieronder worden de opnameformulieren gegeven die een EPA-adviseur nodig heeft om een opname van de woning op papier te kunnen verrichten. Om het opnameformulier

Nadere informatie

KvINL. Wijzigingsblad d.d. 1 augustus 2015 bij BRL 9500, deel 00 ENERGIEPRESTATIEADVISERING, ALGEMEEN DEEL

KvINL. Wijzigingsblad d.d. 1 augustus 2015 bij BRL 9500, deel 00 ENERGIEPRESTATIEADVISERING, ALGEMEEN DEEL Wijzigingsblad d.d. 1 augustus 2015 bij BRL 9500, deel 00 ENERGIEPRESTATIEADVISERING, ALGEMEEN DEEL Vastgesteld door het CCvD van de Stichting Kwaliteit voor Installaties Nederland op 17 april 2015. Aanvaard

Nadere informatie

Positie van BRL s bij certificering van bedrijven. www.kbi.nl. Wil van Ophem. Nationaal Congres Warmtepompen te Ede, 23 mei 2013. Presentatie vandaag

Positie van BRL s bij certificering van bedrijven. www.kbi.nl. Wil van Ophem. Nationaal Congres Warmtepompen te Ede, 23 mei 2013. Presentatie vandaag Positie van BRL s bij certificering van bedrijven www.kbi.nl Wil van Ophem Nationaal Congres Warmtepompen te Ede, 23 mei 2013 Presentatie vandaag www.kbi.nl Certificering - Structuur BRL6000-serie Wat

Nadere informatie

Energie-Index advies tbv huursector

Energie-Index advies tbv huursector Energie-Index advies tbv huursector Ulft, 2 juli 2015. Project: ATAG E-I oplossingen Projectnummer: 2015-018 Woningtype: Rij-tussenwoningen bj 46/64, 65/74, 75/91 Opdrachtgever: ATAG Verwarming Nederland

Nadere informatie

Soorten Energielabels

Soorten Energielabels Soorten Energielabels Begin 2015 krijgen alle woningeigenaren in Nederland, die nog geen energielabel hebben, een voorlopig energielabel van de overheid toegestuurd. Bij verkoop of verhuur van uw woning

Nadere informatie

Benchmarkrapportage 2013

Benchmarkrapportage 2013 Benchmarkrapportage 2013 Hartelijk dank voor het deelnemen aan de monitoringronde 2013. Voor u liggen de resultaten voor uw corporatie ten opzichte van de totale groep deelnemende corporaties. Graag vernemen

Nadere informatie

KleurrijkWonen Postbus AM TIEL Tel : Fax : Etalage Geprint op :

KleurrijkWonen Postbus AM TIEL  Tel : Fax : Etalage Geprint op : KleurrijkWonen Postbus 544 4000 AM TIEL www : www.kleurrijkwonen.nl Tel : 0344615214 Fax : 0344623843 Etalage Geprint op : 12-11-2014 Objectgegevens m.b.t. strategisch voorraad beleid Toewijzingmodel Aanbodmodel

Nadere informatie

Geachte colleges en besturen,

Geachte colleges en besturen, Directoraat-Generaal Wonen, Wijken en Integratie Directie Beleidsontwikkeling Cluster Bouwkwaliteit Rijnstraat 8 Postbus 30941 2500 GX Den Haag Colleges van B&W Interne postcode 220 Besturen van Toegelaten

Nadere informatie

NATIONALE BEOORDELINGSRICHTLIJN. voor het KOMO -, respectievelijk het NL-EPBD -procescertificaat voor ENERGIEPRESTATIEADVISERING BIJZONDER DEEL

NATIONALE BEOORDELINGSRICHTLIJN. voor het KOMO -, respectievelijk het NL-EPBD -procescertificaat voor ENERGIEPRESTATIEADVISERING BIJZONDER DEEL BRL 9500 Deel 06 d.d. 17 april 2015 NATIONALE BEOORDELINGSRICHTLIJN voor het KOMO -, respectievelijk het NL-EPBD -procescertificaat voor ENERGIEPRESTATIEADVISERING voor het NL-EPBD -procescertificaat voor

Nadere informatie

Overzicht interpretatie- en wijzigingsbesluiten CCvD BRL9500 Energieprestatieadvisering (inclusief ISSO-publicaties) versie 19 mei 2016

Overzicht interpretatie- en wijzigingsbesluiten CCvD BRL9500 Energieprestatieadvisering (inclusief ISSO-publicaties) versie 19 mei 2016 Overzicht interpretatie- en wijzigingsbesluiten CCvD BRL9500 Energieprestatieadvisering (inclusief ISSO-publicaties) versie 19 mei Beoordelingsrichtlijn / deel Oorspronkelijk document BRL9500-00 + BRL9500-01

Nadere informatie

Energielabel voor woningen. Antwoorden op de meest gestelde vragen

Energielabel voor woningen. Antwoorden op de meest gestelde vragen Energielabel voor woningen Antwoorden op de meest gestelde vragen Energielabel voor woningen Antwoorden op de meest gestelde vragen 03 1. Waarom deze brochure? Gaat u een huis verkopen of verhuren? Dan

Nadere informatie

Eindtermen en toetsmatrijs: examen energieprestatiecertificaat bestaande utiliteitsbouw

Eindtermen en toetsmatrijs: examen energieprestatiecertificaat bestaande utiliteitsbouw Eindtermen en toetsmatrijs: examen energieprestatiecertificaat bestaande utiliteitsbouw Vastgesteld door de EPA-examencommissie en goedgekeurd door het CCvD van de Stichting Kwaliteitsborging Installatiesector

Nadere informatie

Regeling energieprestatie gebouwen

Regeling energieprestatie gebouwen VROM Regeling energieprestatie gebouwen Regeling van de Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer van 21 december 2006, nr. DJZ 2006339319, Directie Juridische Zaken,

Nadere informatie

Hoofdstuk 7 Representatieve woningen

Hoofdstuk 7 Representatieve woningen Hoofdstuk 7 Representatieve woningen 1 ISSO 821 methode 2014 2 7 Representatieve woningen Een Energieprestatiecertificaat ten behoeve van het WWS mag op basis van een al eerder verstrekt Energieprestatiecertificaat

Nadere informatie

A (zie toelichting in bijlage)

A (zie toelichting in bijlage) Energielabel woning Afgegeven conform de Regeling energieprestatie gebouwen. Veel besparingsmogelijkheden A (zie toelichting in bijlage) Uw woning Weinig besparingsmogelijkheden Labelklasse maakt vergelijking

Nadere informatie

Energiebesparing. Betonkernactivering. Programma. Energiebesparing EPBD. Energy Performance Building Directive. Europese richtlijn.

Energiebesparing. Betonkernactivering. Programma. Energiebesparing EPBD. Energy Performance Building Directive. Europese richtlijn. Programma Energiebesparing & Betonkernactivering Energiebesparing Europa Nederland Besparingspotentieel Specialisten gevraagd? Betonkernactivering Publicatie Leergang Kees Arkesteijn 1 2 Energiebesparing

Nadere informatie

ENERGIE PRESTATIE ADVIES VOOR WONINGEN

ENERGIE PRESTATIE ADVIES VOOR WONINGEN Beta Testbedrijf E. van Dijk 007 Kleveringweg 12 2616 LZ Delft info@vabi.nl Delft, 8 februari 2007 ENERGIE PRESTATIE ADVIES VOOR WONINGEN Opdrachtgever: Opdrachtgever BV A. Bee Projectgegevens: Voorbeeldproject

Nadere informatie

Voorbeeldexamen Energieprestatiecertificaat

Voorbeeldexamen Energieprestatiecertificaat Voorbeeldexamen Energieprestatiecertificaat Onderdeel 2 Voorbeeldopdracht Examendatum: Naam kandidaat: Soort en nummer legitimatiebewijs: Lees zorgvuldig onderstaande informatie Dit examen bestaat uit

Nadere informatie

ENERGIE PRESTATIE ADVIES VOOR WONINGEN

ENERGIE PRESTATIE ADVIES VOOR WONINGEN 4 juli 2007 19:11 uur Blz. 1 / 8 cursus Luc Volders - 2-7-2007 ENERGIE PRESTATIE ADVIES VOOR WONINGEN Opdrachtgever: FB Projectgegevens: testpand 1234AB Software: EPA-W Kernel 1.09 07-06-2007 Vabi Software

Nadere informatie

Opnameformulier Energielabel woningen 1. Algemene projectgegevens

Opnameformulier Energielabel woningen 1. Algemene projectgegevens Opnameformulier Energielabel woningen 1. Algemene projectgegevens Projectnaam: 1015SX-136-huis Kenmerk: Adres: Nieuwe Leliestraat Huis: 136-huis Postcode: 1015 SX Plaats: AMSTERDAM Klantnaam: M. Bolding

Nadere informatie

Energielabel voor woningen. Antwoorden op de meest gestelde vragen

Energielabel voor woningen. Antwoorden op de meest gestelde vragen Energielabel voor woningen Antwoorden op de meest gestelde vragen Energielabel voor woningen Antwoorden op de meest gestelde vragen 02 Inhoud 1. Waarom deze brochure? 03 2. De feiten op een rij 05 3.

Nadere informatie

Eindtermen en toetsmatrijs: Netto warmtevraag zeer energiezuinige woningen Vastgesteld door de EPA-examencommissie en goedgekeurd door de COEC van

Eindtermen en toetsmatrijs: Netto warmtevraag zeer energiezuinige woningen Vastgesteld door de EPA-examencommissie en goedgekeurd door de COEC van Eindtermen en toetsmatrijs: Netto warmtevraag zeer energiezuinige woningen Vastgesteld door de EPA-examencommissie en goedgekeurd door de COEC van KvINL op 0--06 versie Oktober 06 Het examen Netto warmtevraag

Nadere informatie

B (zie toelichting in bijlage)

B (zie toelichting in bijlage) Energielabel woning Afgegeven conform de Regeling energieprestatie gebouwen. Veel besparingsmogelijkheden B (zie toelichting in bijlage) Uw woning Weinig besparingsmogelijkheden Labelklasse maakt vergelijking

Nadere informatie

NATIONALE BEOORDELINGSRICHTLIJN. voor het KOMO -, respectievelijk het NL-EPBD -procescertificaat voor ENERGIEPRESTATIEADVISERING BIJZONDER DEEL

NATIONALE BEOORDELINGSRICHTLIJN. voor het KOMO -, respectievelijk het NL-EPBD -procescertificaat voor ENERGIEPRESTATIEADVISERING BIJZONDER DEEL BRL 9500 Deel 05 concept 2012-04-26 NATIONALE BEOORDELINGSRICHTLIJN voor het KOMO -, respectievelijk het NL-EPBD -procescertificaat voor ENERGIEPRESTATIEADVISERING voor het NL-EPBD -procescertificaat voor

Nadere informatie

Energielabel woning. Uw woning. Standaard energiegebruik voor uw woning MJ (megajoules)

Energielabel woning. Uw woning. Standaard energiegebruik voor uw woning MJ (megajoules) Energielabel woning Afgegeven conform de Regeling energieprestatie gebouwen. Veel besparingsmogelijkheden D (zie toelichting in bijlage) Uw woning Weinig besparingsmogelijkheden Labelklasse maakt vergelijking

Nadere informatie

Wijzigingsblad d.d. 2012-09-27 bij BRL 9501

Wijzigingsblad d.d. 2012-09-27 bij BRL 9501 KBI Wijzigingsblad d.d. 2012-09-27 bij BRL 9501 Vastgesteld door het CCvD van de Stichting Kwaliteitsborging Installatiesector op 27 september 2012 Aanvaard door de Harmonisatie Commissie Bouw van de Stichting

Nadere informatie

Telefoon: 030-2368484 E-mail: utrecht@ludenhoff.nl Website: www.ludenhoff.nl

Telefoon: 030-2368484 E-mail: utrecht@ludenhoff.nl Website: www.ludenhoff.nl 2 e Achterstraat 2 & Lange Lauwerstraat 36 te Utrecht Vraagprijs 350.000,- k.k. Op de Lange Lauwerstraat treft men een prachtig pand met een gereinigde gevel en voorzien van een snijvoeg. Het houtwerk

Nadere informatie

Energielabel voor woningen. Antwoorden op de meest gestelde vragen

Energielabel voor woningen. Antwoorden op de meest gestelde vragen Energielabel voor woningen Antwoorden op de meest gestelde vragen Energielabel voor woningen Antwoorden op de meest gestelde vragen 02 Inhoud 1. Waarom deze brochure? 03 2. De feiten op een rij 05 3.

Nadere informatie

Rapportage energielabel. Kantoorpand Molensteijn PT De Meern

Rapportage energielabel. Kantoorpand Molensteijn PT De Meern Rapportage energielabel Kantoorpand Molensteijn 60 3454 PT De Meern EPA-U Energielabel Datum inspectie : 16-07-2015 Datum rapportage : 12-08-2015 Status rapportage : definitief Objectgegevens Aard gebouw

Nadere informatie

WB 9501 Wijzigingsblad d.d. 4 december 2014 bij BRL 9501

WB 9501 Wijzigingsblad d.d. 4 december 2014 bij BRL 9501 WB 9501 Wijzigingsblad d.d. 4 december 2014 bij BRL 9501 Vastgesteld door het CCvD van de Stichting Kwaliteit voor Installaties Nederland op 4 december 2014 Aanvaard door de Harmonisatie Commissie Bouw

Nadere informatie

Gemeten kwaliteit EPA BRL9500 door Certificerende Instellingen

Gemeten kwaliteit EPA BRL9500 door Certificerende Instellingen Gemeten kwaliteit EPA BRL9500 door Certificerende Instellingen Verbetering EPA kwaliteit in 2016 zichtbaar? Nationale EPA-dag RvO, Den Haag, 5 april 2017 Wil van Ophem, directeur KvINL Inhoud Intro KvINL

Nadere informatie

ENERGETISCHE VERBETERINGSMAATREGELEN IN DE SOCIALE HUURSECTOR ENKELE UITKOMSTEN VAN DE SHAERE-MONITOR 2010-2013

ENERGETISCHE VERBETERINGSMAATREGELEN IN DE SOCIALE HUURSECTOR ENKELE UITKOMSTEN VAN DE SHAERE-MONITOR 2010-2013 ENERGETISCHE VERBETERINGSMAATREGELEN IN DE SOCIALE HUURSECTOR ENKELE UITKOMSTEN VAN DE SHAERE-MONITOR 2010-2013 1 WAT IS DE SHAERE-MONITOR? In de afgelopen jaren zijn allerlei initiatieven ontplooid om

Nadere informatie

3-6-2013. Doorontwikkeling Bouwtransparant (en in relatie tot Energielabel Nieuwbouw) Project dossier Energielabel Nieuwbouw voorbeeld: isolatie

3-6-2013. Doorontwikkeling Bouwtransparant (en in relatie tot Energielabel Nieuwbouw) Project dossier Energielabel Nieuwbouw voorbeeld: isolatie Ontwikkelingen in 2013-2014: Doorontwikkeling Bouwtransparant (en in relatie tot ) Vrijwillige invoering naar verwachting 1 september 2013. Uiteindelijk zal dit worden verplicht gesteld. Doel: weergave

Nadere informatie

Eindtermen en toetsmatrijs: examen energieprestatiecertificaat bestaande utiliteitsbouw

Eindtermen en toetsmatrijs: examen energieprestatiecertificaat bestaande utiliteitsbouw Eindtermen en toetsmatrijs: examen energieprestatiecertificaat bestaande utiliteitsbouw Vastgesteld door de EPA-examencommissie en goedgekeurd door het CCvD van de Stichting Kwaliteitsborging Installatiesector

Nadere informatie

ELKE VORM VAN FRAUDE ZAL ONMIDDELLIJKE UITSLUITING VAN HET EXAMEN TOT GEVOLG HEBBEN. Dit boekje pas openen als daarvoor toestemming wordt gegeven.

ELKE VORM VAN FRAUDE ZAL ONMIDDELLIJKE UITSLUITING VAN HET EXAMEN TOT GEVOLG HEBBEN. Dit boekje pas openen als daarvoor toestemming wordt gegeven. Voorbeeldexamen Energieprestatiecertificaat Examendatum: Naam kandidaat: Soort en nummer legitimatiebewijs: Gebruikte software: Onderdeel 2 Lees zorgvuldig onderstaande informatie Dit examen bestaat uit

Nadere informatie

Opnameformulier Energielabel woningen 1. Algemene projectgegevens

Opnameformulier Energielabel woningen 1. Algemene projectgegevens Opnameformulier Energielabel woningen 1. Algemene projectgegevens Projectnaam: Kenmerk: Adres: Postcode: Klantnaam: Contactpersoon: Datum woning bezoek: 3817PR-45 Hobbemastraat 3817 PR Plaats: Amersfoort

Nadere informatie

Energie-Index advies t.b.v. huursector

Energie-Index advies t.b.v. huursector Energie-Index advies t.b.v. huursector Ulft, 11 februari 2016. Project: ATAG E-I oplossingen Projectnummer: 2015-018 Woningtype: Rij-tussenwoningen bj 46/64, 65/74, 75/91 Opdrachtgever: ATAG Verwarming

Nadere informatie

Vragen en antwoorden methodiek definitief energielabel voor woningen update 6 juli 2015

Vragen en antwoorden methodiek definitief energielabel voor woningen update 6 juli 2015 Vragen en antwoorden methodiek definitief energielabel voor woningen update 6 juli 2015 Leeswijzer: er zijn 2 nieuwe vragen (1.3 en 2.9) deze zijn gemarkeerd door middel van de datum-aanduiding. 1. Toelichtingen

Nadere informatie

Certificering voor ontwerpen, installeren en beheren van installaties conform BRL6000

Certificering voor ontwerpen, installeren en beheren van installaties conform BRL6000 Certificering voor ontwerpen, installeren en beheren van installaties conform BRL6000 Rotterdam, juli 2013 1 Certificering voor installatietechniek conform de BRL6000 Deze toelichting beschrijft de stappen

Nadere informatie

FEDEC ROADMAP 'OVERZICHT VAN INSTRUMENTEN MET BETREKKING OP ENERGIEBESPARING'

FEDEC ROADMAP 'OVERZICHT VAN INSTRUMENTEN MET BETREKKING OP ENERGIEBESPARING' FEDEC ROADMAP 'OVERZICHT VAN INSTRUMENTEN MET BETREKKING OP ENERGIEBESPARING' INHOUDSOPGAVEN INTRODUCTIE 2 BREEAM NL 3 MEERJARENAFSPRAKEN 5 ENE RGIE-AUDIT 7 ENERGIELABEL VOOR WONINGEN 9 Introductie FedEC

Nadere informatie

A (zie toelichting in bijlage)

A (zie toelichting in bijlage) Energielabel woning Afgegeven conform de Regeling energieprestatie gebouwen. Veel besparingsmogelijkheden A (zie toelichting in bijlage) Uw woning Weinig besparingsmogelijkheden Labelklasse maakt vergelijking

Nadere informatie

Met deze regeling wordt uitvoering gegeven aan de artikelen 2, derde lid, en 3 van het Besluit energieprestatievergoeding huur (hierna: het besluit).

Met deze regeling wordt uitvoering gegeven aan de artikelen 2, derde lid, en 3 van het Besluit energieprestatievergoeding huur (hierna: het besluit). Toelichting 1. Inleiding Met deze regeling wordt uitvoering gegeven aan de artikelen 2, derde lid, en 3 van het Besluit energieprestatievergoeding huur (hierna: het besluit). Op grond van artikel 2, derde

Nadere informatie

VOOR DE AFGIFTE VAN EEN

VOOR DE AFGIFTE VAN EEN 27-05-2014 SKG RICHTLIJN VOOR DE AFGIFTE VAN EEN VERKLARING IN HET KADER VAN DE CPR OF EEN SKG-CERTIFICATE OF CONFORMITY Uitgave SKG Nadruk verboden Pagina 2. dd. 27-05-2014 VOORWOORD Deze richtlijn zal

Nadere informatie

Energie-Index advies tbv huursector

Energie-Index advies tbv huursector Energie-Index advies tbv huursector Ulft, 11 februari 2016. Project: ATAG E-I oplossingen Projectnummer: 2014-050 Woningtype: Portiekwoningen bj 46/64, 65/74, 75/91 Opdrachtgever: ATAG Verwarming Nederland

Nadere informatie

A (zie toelichting in bijlage)

A (zie toelichting in bijlage) Energielabel gebouw Afgegeven conform de Regeling energieprestatie gebouwen. Veel besparingsmogelijkheden A (zie toelichting in bijlage) Dit gebouw Weinig besparingsmogelijkheden Labelklasse maakt vergelijking

Nadere informatie

PDFlib PLOP: PDF Linearization, Optimization, Protection. Page inserted by evaluation version www.pdflib.com sales@pdflib.com

PDFlib PLOP: PDF Linearization, Optimization, Protection. Page inserted by evaluation version www.pdflib.com sales@pdflib.com PDFlib PLOP: PDF Lineariation, Optimiation, Protection Page inserted by evaluation version www.pdflib.com sales@pdflib.com p Energielabel woning supplement* Afgegeven conform de Regeling energieprestatie

Nadere informatie

Bevordering naleving Ventilatie en EPC regels. Verslag uitgevoerde activiteiten 2010. Datum 13 december 2010 Status Definitief

Bevordering naleving Ventilatie en EPC regels. Verslag uitgevoerde activiteiten 2010. Datum 13 december 2010 Status Definitief Bevordering naleving Ventilatie en EPC regels Verslag uitgevoerde activiteiten 2010 Datum 13 december 2010 Status Definitief Colofon Publicatienummer VROM-Inspectie Directie Uitvoering Programma Bouwen

Nadere informatie

3 Energiegebruik huidige situatie

3 Energiegebruik huidige situatie 3 Energiegebruik huidige situatie 3.1 Het Energie Prestatie Certificaat In het kader van de Europese regelgeving (EPBD) bent u verplicht om, bij verkoop of verhuur van de woning, een energiecertificaat

Nadere informatie

Biltstraat 343 te Utrecht

Biltstraat 343 te Utrecht Biltstraat 343 te Utrecht Praktisch TWEEkamer-appartement met balkon op de eerste verdieping en direct aan de Biltstraat gelegen, aan de rand van de gewilde woonwijk Wittevrouwen. Het appartement is uitermate

Nadere informatie

Voorbeeldexamen Energie-Index Woningen Meerkeuzevragen Casus. Alle tekeningen en foto s zijn ter plekke gecontroleerd in de betreffende woningen.

Voorbeeldexamen Energie-Index Woningen Meerkeuzevragen Casus. Alle tekeningen en foto s zijn ter plekke gecontroleerd in de betreffende woningen. Voorbeeldexamen Energie-Index Woningen Meerkeuzevragen Casus Alle tekeningen en foto s zijn ter plekke gecontroleerd in de betreffende woningen. Vraag 1 tot en 10 hebben betrekking op woning 1. Hieronder

Nadere informatie

Oplevertoets Nieuwbouw/ Zeer Energiezuinige woningen. Netto warmte vraag ZEW. Kees Arkesteijn (ISSO)

Oplevertoets Nieuwbouw/ Zeer Energiezuinige woningen. Netto warmte vraag ZEW. Kees Arkesteijn (ISSO) Oplevertoets Nieuwbouw/ Zeer Energiezuinige woningen Netto warmte vraag ZEW Kees Arkesteijn (ISSO) Programma 1. Oplevertoets 2011 2. Wet- en regelgeving EPV 3. Opnameprotocol & aanpassingen 4. Eisen BRL

Nadere informatie

Financieringslastpercentages voor verschillende soorten woningen. Verschillen naar woningtype en energielabel

Financieringslastpercentages voor verschillende soorten woningen. Verschillen naar woningtype en energielabel Financieringslastpercentages voor verschillende soorten woningen Verschillen naar woningtype en energielabel Financieringslastpercentages voor verschillende soorten woningen Verschillen naar woningtype

Nadere informatie

Rapportage energiebesparingsmonitor SHAERE 2013

Rapportage energiebesparingsmonitor SHAERE 2013 27 maart 2014 Rapportage energiebesparingsmonitor SHAERE 2013 Aedes vereniging van woningcorporaties Publicaties Postbus 29121, 2509 AC Den Haag 088 233 37 00 E-mail publicaties@aedes.nl 2/14 Inhoud Inleiding

Nadere informatie

Intakeformulier Professionele Woningbeheerder. EPA - Intake formulier. Professionele Woningbeheerder

Intakeformulier Professionele Woningbeheerder. EPA - Intake formulier. Professionele Woningbeheerder Bijlage 2A: Intakeformulier Professionele Woningbeheerder EPA - Intake formulier Kenmerk: Professionele Woningbeheerder Invulinstructie: = tekst of werkelijke waarde invullen = aankruisen indien van toepassing

Nadere informatie

Effect installatieopties op energielabel voorbeeldwoningen

Effect installatieopties op energielabel voorbeeldwoningen Effect installatieopties op energielabel voorbeeldwoningen Samenvatting resultaten, april 2010 Inleiding Het effect van verschillende installatieopties op het energielabel van SenterNovem voorbeeldwoningen

Nadere informatie

F (zie toelichting in bijlage)

F (zie toelichting in bijlage) Energielabel gebouw Afgegeven conform de Regeling energieprestatie gebouwen. Veel besparingsmogelijkheden F (zie toelichting in bijlage) Dit gebouw Weinig besparingsmogelijkheden Labelklasse maakt vergelijking

Nadere informatie

Hoofdstuk 5 ISSO 82.2 versie oktober 2009. Hoofdstuk 5 ISSO publicatie 82.2

Hoofdstuk 5 ISSO 82.2 versie oktober 2009. Hoofdstuk 5 ISSO publicatie 82.2 Hoofdstuk 5 ISSO publicatie 82.2 5 Het EPA-maatwerkadviesrapport Het eindresultaat van het adviesproces moet men uiteindelijk vastleggen in een adviesrapport dat met de klant wordt besproken en aan de

Nadere informatie

RAUWENHOFFLAAN 78 TE UTRECHT

RAUWENHOFFLAAN 78 TE UTRECHT RAUWENHOFFLAAN 78 TE UTRECHT INCLUSIEF COMPLETE EN NIEUWE INBOEDEL!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Aan de rand van tuindorp in Utrecht Oost ligt dit verzorgde appartementencomplex. Betaalbaar wonen op een zeer goede

Nadere informatie

gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 23 februari 2012, nr. 9A;

gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 23 februari 2012, nr. 9A; Gemeenteblad Elektronisch uitgegeven van de gemeente Tubbergen Jaargang: 2012 Nummer: 16 Uitgifte: 10 maart 2012 Bekendmaking van het besluit van de gemeenteraad d.d. 5 maart 2012, nr. 9B, tot vaststelling

Nadere informatie

Wijzigingsblad BRL 4702

Wijzigingsblad BRL 4702 Het gebruik van deze beoordelingsrichtlijn door derden, voor welk doel dan ook, is uitsluitend toegestaan nadat een schriftelijke overeenkomst met SGS INTRON Certificatie, KIWA, IKOB-BKB is gesloten waarin

Nadere informatie

Voorbeeldexamen Energieprestatiecertificaat

Voorbeeldexamen Energieprestatiecertificaat Voorbeeldexamen Energieprestatiecertificaat Onderdeel Casus ingevuld opnameformulier. Algemene projectgegevens Projectnaam: Woning Jansen Kenmerk: Adres: Guido Gezellelaan Huisnummer: 00 Postcode: 2624

Nadere informatie

ARTIKEL I. De Woningwet wordt als volgt gewijzigd:

ARTIKEL I. De Woningwet wordt als volgt gewijzigd: Wijziging van de Woningwet en enige andere wetten in verband met de implementatie van richtlijn 2010/31/EU van het Europees Parlement en de Raad van 19 mei 2010 betreffende de energieprestatie van gebouwen

Nadere informatie

BRL s. drs. ir. T. (Ton) van Oostwaard. Presentatie Workshop BRL6000-10/ 03-02-2009

BRL s. drs. ir. T. (Ton) van Oostwaard. Presentatie Workshop BRL6000-10/ 03-02-2009 Het Wat en Waarom van Komo Instal BRL s drs. ir. T. (Ton) van Oostwaard Presentatie Workshop BRL6000-10/ 03-02-2009 Inhoud Het Wat en Waarom van KOMO INSTAL Organisatiestructuur KBI Wat is een BRL? BRL6000

Nadere informatie