ALUCHEMIE ALUCHEMIE RIO TINTO ALCAN. Maatschappelijk Verslag Sustainability Report 2011

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ALUCHEMIE ALUCHEMIE RIO TINTO ALCAN. Maatschappelijk Verslag Sustainability Report 2011"

Transcriptie

1 ALUCHEMIE ALUCHEMIE RIO TINTO ALCAN Maatschappelijk Verslag Sustainability Report 2011

2 Aluchemie, onderdeel van Rio Tinto en Norsk Hydro Aluminium & Chemie Rotterdam B.V., kortweg Aluchemie, is producent van klantspecifieke, kwalitatief hoogwaardige anoden voor de aluminiumindustrie. Aluchemie is een joint venture van Rio Tinto Alcan (72%) en Norsk Hydro (28%). Aluchemie heeft één vestiging en circa 350 medewerkers. Aluchemie is anno 2011 de grootste stand alone anodenproducent ter wereld. Aluchemie maakt voor zijn anodenproductie gebruik van petroleumcokes en steenkoolteerpek. Dit zijn restproducten uit andere industriële processen, die voor de productie van de koolstofanoden van Aluchemie onmisbaar zijn. Petroleumcokes zijn een bijproduct van de aardoliedestillatie. Steenkoolteerpek wordt gemaakt uit teer, dat vrijkomt in de cokesfabrieken van de staal in du strie. Daarmee is Aluchemie een grote hergebruiker van grondstoffen. Ook de anodenresten die de aluminiumproducenten na gebruik in hun proces naar Aluchemie terugsturen, worden door Aluchemie hergebruikt als grondstof. Productieproces: mengen, vormen en bakken In de eerste fase van het productieproces worden de petroleumcokes en anoderesten gebroken en indien nodig gedroogd. Dan worden ze gesorteerd, gemalen en verwarmd, waarna pek als bindmiddel wordt toegevoegd en het geheel tot een massa wordt gekneed. In de mallen van de vormmachines krijgt de anode de gewenste vorm. De anoden die de vormmachine verlaten, de zogenaamde groene, ongecalcineerde anoden, gaan vervolgens in één van de bakovens. Het bakproces dat volgt neemt ongeveer twee weken in beslag. Gedurende deze periode worden de anoden gecalcineerd bij een temperatuur van rond de 1150 ºC. Tijdens dit proces verdwijnen de vluchtige bestanddelen uit het pek en wordt het bindmiddel omgezet in vaste koolstof. Voor een zeer gering deel komen deze vluchtige bestanddelen terecht in de gassen die gedurende het bakken vrijkomen. De gassen uit de ovens worden vóór de emissie in de lucht gereinigd in de rookgasreinigers, die sinds dit jaar allemaal zijn voorzien van de allernieuwste technologie op het gebied van rookgasreiniging met naverbranding. Na de eindverwerking in de EVA (reiniging, controle en verpakking) zijn de anoden gereed voor verzending. De klanten van Aluchemie bevinden zich voornamelijk in Noorwegen en IJsland en zijn aluminiumsmelters die onze anoden gebruiken bij de productie van aluminium. inhoud contents Voorwoord/Foreword 3 Gezondheid, veiligheid, milieu en kwaliteit/hseq 4 Mens/People 8 Aluchemie, a Rio Tinto and Norsk Hydro company Aluminium & Chemie Rotterdam B.V., Aluchemie for short, manufactures customised, high-quality anodes for the aluminium industry. Aluchemie is a joint venture formed by Rio Tinto Alcan (72%) and Norsk Hydro (28%). Aluchemie employs approximately 350 employees. Aluchemie is the largest stand-alone anode manufacturer in the world. Aluchemie makes its anodes using petroleum coke and coal tar pitch, which despite actually being residual products from other industrial processes are essential in the production of Aluchemie s carbon anodes. Petroleum coke is a by-product of petroleum distillation, and coal tar pitch is made from the tar produced by coke plants in the steel industry. Aluchemie is therefore a major recycler of raw materials. It also recycles the anode butts returned to Aluchemie by aluminium producers after use in their production process Production Furnaces/Anode Final Processing Production process: mixing, moulding and baking During the first phase of the production process, the petroleum coke and anode butts are crushed and, if necessary, dried. They are then sorted, crushed and heated, after which pitch is added as a binding agent. The entire mixture is then kneaded into a single mass. The anodes are then given the desired shape in the moulding machines. The anodes produced by the moulding machine (i.e. green or non-calcined anodes) are then placed in one of the furnaces. The subsequent baking process takes approximately two weeks, during which the anodes are calcined at a temperature of around 1150ºC. During this process, the volatile components evaporate from the pitch, and the binding agent transforms into solid carbon. A very small percentage of these volatile components ends up in the fumes that are released during baking. The fumes from the furnaces are treated by the fume treatment plants, which starting this year all are equipped with state-of-theart technology in the area of fume treatment, before being released into the air. Following anode final processing (EVA), which entails cleaning, checking and packaging, the anodes are ready for shipment. Aluchemie s customers are mainly aluminium smelters in Norway and Iceland that use our anodes in the aluminium production process Omgeving/Community 12 Operationele en financiële prestaties/operational & financial performance 13 Klant/Customers 19 Groei/Growth 20 Par (Personeelsvereniging)/ Society of Employees 23 ALUCHEMIE RIO TINTO ALCAN 2

3 Voorwoord Voor u ligt ons Maatschappelijk Verslag over het jaar 2011, een jaar waarin Aluchemie de opstart van haar nieuwste rookgasreiniger viert in het bijzijn van de burgemeester van Spijkenisse, onze meest nabij gelegen woongemeenschap. Vanaf dat moment zijn alle anodenbakovens aangesloten op rookgasreinigingsinstallaties voorzien van de best beschikbare technologie ter wereld. Dit is niet alleen goed nieuws voor Aluchemie en haar medewerkers, maar ook voor de omgeving en de luchtkwaliteit in het Botlekgebied. Als Algemeen Directeur van Aluchemie kan ik met trots zeggen dat veel collega s, contractor medewerkers, belanghebbenden en inwoners van Spijkenisse onze uitnodiging om hierbij aanwezig te zijn, hebben geaccepteerd en hiermee hebben bijgedragen aan het succes van deze speciale dag. Ik zal hierna nog enkele andere bijzonderheden noemen die verder worden toegelicht in dit Maatschappelijk Verslag. Veiligheid Veiligheid moet onderdeel uitmaken van alles wat we bij Aluchemie doen. Wij betreuren het zeer dat zes mensen betrokken zijn geraakt bij een incident tijdens hun werkzaamheden op onze fabriek, waarbij zij zich medisch hebben moeten laten behandelen in het ziekenhuis. We zijn niet trots op deze uitkomst en nemen verdere acties om dergelijke incidenten in de toekomst te voorkomen. We zijn begonnen met leiderschapstrainingen voor alle leidinggevenden. Onderdeel van deze training is om mensen te helpen de juiste keuzes te maken. Wij vinden het heel belangrijk dat mensen nadenken voordat ze iets doen en doen er alles aan om te zorgen dat zowel medewerkers als contractors na hun werk weer veilig huiswaarts keren. Het veiligheidsbewustzijn groeit elke dag, dit blijkt wel uit het groeiende aantal gemelde bijna ongevallen en gerealiseerde BeST ideeën. Mensen zijn bereid en toegewijd om een veiligere werkomgeving te creëren. Verbeteringen Behalve de verbetering van de luchtkwaliteit door de rookgasreinigers, heeft Aluchemie ook de werkplekcondities (en dus de invloed op gezondheid) verder verbeterd door bijvoorbeeld vermindering van blootstelling van PAK s voor zowel medewerkers als contractors door het maken van aanpassingen aan installaties tijdens de stop in oktober. Wat productie betreft is Aluchemie prima gestart om een buffer te maken om zodoende de productie tijdens voorgenoemde stop te kunnen veiligstellen. Helaas heeft een onverwachte storing in de verzamelschroeven in de massafabriek in mei en het uitlopen van de stop van de Massa/Vormerij roet in het eten gegooid. Gelukkig hebben we de gevolgen voor onze klanten kunnen beperken. Aluchemie heeft zelfs de leverbetrouwbaarheid vergroot tot 95% en de anodenkwaliteit is verder verbeterd, wat zeer gewaardeerd wordt door onze klanten. Daniel Allaire Wordt vervolgd in 2012 HSE blijft prioriteit in 2012 op weg naar de door ons nagestreefde nul ongevallen (Zero Harm by Choice). Ontwikkeling en betrokkenheid van onze medewerkers zijn kritische factoren voor ons succes. Kostenbesparingen zijn in 2011 essentieel en dit blijft zo in Onze conversiekosten zijn te hoog, wat het moeilijk maakt concurrerend te blijven in de markt. De onzekerheid in de wereldwijde economie, sluiting van diverse aluminium fabrieken, stijgende kosten voor energie en grondstoffen, dit alles maakt onze situatie nog lastiger. Het maakt het moeilijk nieuwe klanten aan te trekken, bestaande klanten te behouden en investeerders aan te trekken. Aluchemie moet reageren en haar positie als meest gewilde anodenleverancier terugwinnen. Ik heb er alle vertrouwen in dat het Management van Aluchemie met de voortdurende steun en toewijding van haar medewerkers deze moeilijke periode zal doorstaan en dat we sterker en beter uit de strijd zullen komen. Daniel Allaire Algemeen Directeur Aluchemie FOREWORD We present to you our Sustainability Report for 2011, a year in which Aluchemie celebrates the commissioning of fume treatment plant 7 (FTP) in the presence of the mayor of our most nearby community Spijkenisse. From this year on, all carbon bake furnaces are connected to fume treatment plants with world s best available technology. This is good news for Aluchemie and her employees, but for the community and the air quality in the area as well. As Managing Director of Aluchemie I am proud to say that a lot of employees, contractors, stakeholders and citizens of Spijkenisse accept our invitation to celebrate this special day with us on September 14, 2011 and contribute strongly to this success. I will mention some highlights: Safety Safety has to be embedded in all we do at Aluchemie. Unfortunately six people get hurt while working at our plant in We are not proud of this outcome and will take further actions to prevent this from happening again. We start leadership training for all team leaders. Part of this training is to help people making the right choice. We find it important that people think before they act and will do our utmost to make sure all employees and contractors go home safely after work. Employees get more and more aware of the importance of working safely every day. The increasing number of Near Misses and realized BeST Ideas prove that employees are willing and committed to create an even safer environment. Improvements Additional to the air emission improvements achieved with the FTP s, Aluchemie furthermore improves health and working conditions and decreases PAH s exposure for employees and contractors by performing updates on critical machines in the Paste Plant during the maintenance stop in October. With regards to production, Aluchemie has had an excellent start to make stock to secure production and deliveries during the before mentioned Paste Plant maintenance stop. Unfortunately, the unexpected failure of our collector screws in the Paste Plant in May as well as a difficult commissioning and ramp up after the shutdown, affect our results. Luckily, we are able to minimize the consequences for our customers. Actually, Aluchemie improves deliveries according to schedule to 95% and anode quality also improves further, which is well appreciated by our customers. To be continued in 2012 HSE will remain a main focus in 2012 continuing our journey to Zero Harm by Choice. Development and engagement of our employees will be critical for our success. Cost saving is key in 2011 and will remain so in Our conversion costs are too high, which makes it hard to remain competitive in the market. The uncertainty in the worldwide economy, closure of several aluminium plants, raw material and energy costs being challenging, make our situation even more critical. This makes it hard to attract new customers, to attract new investments and maintain customers. Aluchemie must react and regain its position of supplier of choice. I am convinced that Aluchemie s Management with the continuous support and commitment of our employees will overcome these difficult times and make us grow stronger and better. Daniel Allaire Managing Director ALUCHEMIE RIO TINTO ALCAN 3

4 Gezondheid, veiligheid en milieu De eerste aanwinst van de nieuwe vloot Gezondheid Op het gebied van gezondheid zijn in 2011 grote stappen gezet in het terugbrengen van de risico s op een aantal belangrijke gebieden zoals blootstelling aan Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen (PAK s), dieseldampen, geluid en trillingen. Deze worden hieronder kort toegelicht. PAK s komen vrij tijdens het verwarmen van pek, hetgeen plaatsvindt in de Massafabriek en op de ovens tijdens het calcineren van anoden. Om de blootstelling van medewerkers aan PAK s zoveel mogelijk te beperken, is in 2011 een aantal investeringsprojecten uitgevoerd tijdens een grote stop van de Massafabriek. Zo zijn de afzuiginstallaties sterk verbeterd en transportbanden vervangen door andere typen banden die het materiaal en de dampen daarvan binnen de installatie houden. Daarnaast is wederom een aantal verdiepingen van de Massafabriek op een hoger niveau gebracht wat betreft 5S; het schoonmaken en schoonhouden van de werkplek. Samen met de Technische Dienst is gezocht naar manieren die voorkomen dat materiaallekkages optreden en is hard gewerkt aan een verdere verbetering van eigenaarschap van de installatie. Door al deze acties is de werkomgeving in de Massafabriek sterk verbeterd. De medewerkers zijn hier trots op en zeer gemotiveerd om dit zo te houden. Een speciaal team, bestaande uit leden van alle ploegen, gaat in 2012 aan de slag om opnieuw drie verdiepingen naar dit topniveau te brengen. Vanzelfsprekend ligt eveneens de nadruk op het in stand houden van de reeds behaalde resultaten. Een ander groot project in het kader van PAK s reductie is de renovatie van het Wasen Kleedgebouw, waarbij een duidelijke scheiding wordt gemaakt tussen gedeelten voor mensen in vuile werkkleding en mensen in schone kleding. Hierbij zijn ook voorzieningen getroffen zoals aparte kasten voor schone en vuile kleding e.d. Dit vernieuwde gebouw wordt begin 2012 in gebruik genomen. In het tijdelijke gebouw is al in 2011 een voorloopproject gestart met een zogenaamd adembeschermingscentrum, dat later in het nieuwe Was- en Kleedgebouw voortgezet zal worden. Hier kunnen medewerkers hun maskers laten reinigen, filters laten wisselen en vragen stellen over de juiste wijze van gebruik. Hiermee wil Aluchemie het bewustzijn van haar medewerkers en contractors vergroten en het juiste gebruik van adembescherming zo makkelijk mogelijk maken. Lockers schone gedeelte Lockers vuile gedeelte De nieuwe vloot voertuigen met roetfilters en overdrukcabines die Aluchemie heeft besteld, wordt in de eerste helft van 2012 geleverd. Naast het feit dat de huidige voertuigen aan vervanging toe waren, is voornamelijk gekeken naar gezondheidsaspecten. Het gaat hierbij specifiek om verbeterdoelstellingen op het gebied van blootstelling aan dieseldampen, zeker wanneer voertuigen binnen loodsen worden gebruikt zoals bijvoorbeeld bij de Health, Safety and Environment Health As regards to health, major strides are taken in 2011 to reduce risks in several key areas, including exposure to polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs), diesel fumes, noise and vibrations. A brief description of each is presented below. PAHs are released as pitch is heated in the Paste Plant and in the furnaces during the calcining of anodes. To minimise employee exposure to PAHs, several investment projects are implemented in 2011 during the prolonged Paste Plant maintenance stop. For example, significant improvements are made to the ventilation systems, and the conveyor belts are replaced with another type designed to keep the material and the fumes they release inside the installation. In addition, several stories of the Paste Plant are brought up to a higher 5S level (i.e. cleaning and maintaining a tidy workplace). Together with the Maintenance Department, work is done to identify a method to prevent material leaks, and we work diligently to further improve people s feelings of ownership of the installation. Significant improvements to the Paste Plant working environment are the result. The employees are tremendously proud of this achievement and are highly motivated to keep it that way. A special team, consisting of members of all teams, will begin work in 2012 to bring an additional three stories of the Paste Plant up to this high quality level. Obviously, the emphasis is also on maintaining the results achieved. Another major project to reduce PAHs involved the renovation of the Washing and Changing Rooms, as part of which a more effective separation of the areas for people in dirty work clothes and people in clean work clothes will be achieved. This project also includes the provision of facilities, including separate cabinets for clean and dirty work clothes, etc. This renovated building will be put into use in early In 2011, a preliminary project is implemented in the temporary building involving a respiratory protection station, which will later be continued in the renovated Washing and Changing Rooms. In the respiratory protection station, employees can have their masks cleaned, filters replaced and questions answered with regard to proper use. This is how Aluchemie hopes to increase employee and contractor awareness and simplify the proper use of respiratory protective equipment as much as possible. The new fleet of vehicles equipped with soot filters and overpressure cabins ordered by Aluchemie will be delivered in the first half of In addition to the need to replace the current fleet of vehicles, health aspects are also a motivating factor. This mainly involves the improvement objectives regarding exposure to diesel fumes, particularly when vehicles are used inside warehouses during, for instance, anode final processing, and exposure to PAHs, noise and/ or vibrations. The choice of vehicle type was also discussed in advance with the Labour Inspectorate in order to get an idea of whether the vehicles would continue to satisfy the laws and any legislative changes in the years to come. The overpressure cabins can be tilted forward in their entirety, which facilitates maintenance. In addition, this type of cabin more effectively protects the driver against vibrations. Aluchemie is convinced that the introduction of the new fleet represents yet another major step towards an improved working environment. As regards vibrations and noise, the newly paved roads and squares will certainly contribute to healthier working conditions for Transport employees. In addition to the actions described, Aluchemie also worked ALUCHEMIE RIO TINTO ALCAN 4

5 EVA, en blootstelling aan PAK s, geluid en/of trillingen. De keuze voor het type voertuigen is eveneens vooraf besproken met de Arbeidsinspectie. Dit om een beeld te krijgen of de voertuigen de komende jaren aan wetgeving (en eventueel wijzigende wetgeving) zullen voldoen. De overdrukcabines kunnen in zijn geheel naar voren worden geklapt, dit maakt onderhoud aan de trucks makkelijker. Verder is de chauffeur in dit type cabine beter beschermd tegen trillingen. Aluchemie is er van overtuigd dat de invoering van de nieuwe vloot opnieuw een grote stap is naar een verbeterde werkomgeving. Wat betreft trillingen en geluid dragen de nieuw aangelegde wegen en pleinen zeker bij aan gezondere werkomstandigheden voor de medewerkers van de afdeling Transport. Naast de genoemde acties heeft Aluchemie eveneens gewerkt aan het maken van geluidsplattegronden van alle delen van het bedrijf, waarop overzichtelijk in kaart is gebracht welke gebieden welk geluidsniveau hebben. Een groot deel van deze plattegronden zijn reeds vertaald in actieplannen voor 2012 en daarna om gericht het geluidsniveau verder omlaag te brengen. Veiligheid In 2011 zijn zes mensen bij Aluchemie betrokken geraakt bij een incident waarbij zij zich medisch hebben moeten laten behandelen in een ziekenhuis. Dit zijn er zes teveel. Aluchemie betreurt dit zeer en heeft alle incidenten nauwkeurig onderzocht om er leerpunten uit te halen en herhaling te voorkomen. Naast het onderzoeken van alle afzonderlijke incidenten heeft Aluchemie de hulp ingeroepen van een team vanuit het moederbedrijf Rio Tinto om met name naar beheersing van contractor management te kijken. Leerpunten die hieruit zijn gekomen zijn vertaald naar de doelen van Ook is in dit kader met een aantal van de belangrijkste contractors gesproken over veiligheid en samenwerkingsdoelstellingen op dit gebied tijdens de tweejaarlijkse leveranciersbijeenkomst in november. Aluchemie wil zowel medewerkers als contractors nog bewuster maken van veiligheid, aanwezige risico s en de beheersing hiervan. Een beproefd middel hiervoor blijkt de HSE tour die inmiddels in elke shift wordt gehouden. Eind 2011 is begonnen de HSE tour te gebruiken om gedurende twee weken per maand tijdens de tour meer nadruk te leggen op de grootste risico s van het bedrijf. Dit zijn verkeers- en voetgangersveiligheid, Werken op Hoogte en Werken aan installaties. Tijdens de HSE tour gaan groepjes medewerkers bestaande uit leden van het Management, Supervisors, contractors etc. de dialoog aan met medewerkers en contractors die zij tegenkomen en wordt de nadruk gelegd op de geldende gouden regels op deze hoog risicogebieden. Dit blijkt een succesvolle methodiek die ook in 2012 voortgezet zal worden. Gelukkig zijn er ook veel positieve zaken te melden op het gebied van veilig werken. De bewustwording neemt in 2011 verder toe en de betrokkenheid om zaken die anders kunnen te melden en hier zelf aan bij te dragen ook. Dit blijkt uit het groeiende aantal BeST Ideeën (verbeterideeën) dat wordt ingediend en zelfstandig of met hulp van collega s wordt gerealiseerd. Verder is het aantal Bijna Ongevallen (Near Miss) dat gemeld wordt evenals in 2010 groot. Hier leert het bedrijf van. Elke week wordt in een nieuwsbrief een belangrijke en leerzame Near Miss uitgelegd en besproken hoe dergelijke bijna-ongelukken voorkomen kunnen worden. Na incidenten en bijna incidenten volgt altijd een onderzoek naar de diepere oorzaken. In 2011 is met veel succes nadruk gelegd op het tijdig afronden van de gevonden actiepunten die uit dergelijke onderzoeken naar voren zijn gekomen. Risicomanagement Aluchemie weet steeds beter wat bestaande risico s zijn en hoe deze te verlagen. In 2011 is in dit kader ook gestart met een meer gerichte aanpak op het verlagen van zogenaamde procesveiligheidsrisico s. Het gaat hierbij om zeer onwaarschijnlijke gebeurtenissen die potentieel grote gevolgen hebben, zoals bijvoorbeeld het instorten van gebouwen. Ook op dit vlak wordt in 2012 verder gewerkt aan verlaging van risico s. Reported Near Misses 2011 BeST Ideeën 2011 # Reported Near Misses 2011 Stuks Week Week on preparing a noise map of all areas of the company. Many of these maps have been used to develop action plans for 2012 and beyond as part of a focused effort to further reduce noise levels. Safety In 2011, six people are involved in incidents requiring medical treatment in hospital at Aluchemie. This is six too many. Aluchemie regrets this deeply and has investigated all incidents carefully to distil lessons and prevent them from happening again. In addition to investigating each of these incidents, Aluchemie also calls on the assistance of a team from one of the parent companies, Rio Tinto, specifically to examine contractor management. The lessons drawn from these investigations have been translated into targets for In this, too, Aluchemie met with several of the largest contractors during the biennial supplier event in November to discuss safety and relevant cooperation objectives. Aluchemie hopes to increase employee and contractor awareness of issues, including safety, risks and risk management. The HSE tours conducted during every shift proves to be an effective means of achieving this. At the end of 2011 Aluchemie starts using the HSE tour for a two-week period each month to more greatly emphasise the most serious risks at the company, including pedestrian safety, Working at Height and Working on Installations. During the HSE tour, groups of employees, consisting of Management Team members, Supervisors, contractors, etc., enter into a dialogue with the employees and contractors they encounter to emphasise the golden rules in these high-risk areas. This has proven such an effective method that it will be continued in Fortunately, there are also many positive points to report in the area of workplace safety. Awareness continues to increase in 2011, and the number of people who feel compelled to report on things that can be done differently and contribute to bringing about these changes also increased. This is demonstrated by the abundant number of BeST Ideas (improvement ideas) submitted and implemented (whether independently or in association with co-workers). In addition, as was the case in 2010, the number of Near Misses reported is high. The company learns from these reports. Each week, a Near Miss which exemplifies a key, educational lesson is presented in a newsletter with a discussion of how such near misses can be avoided in future. Bijlage Grafieken. Following incidents and Near Misses, an investigation is always conducted into the deeper underlying causes. In 2011, the emphasis is successfully placed on the timely completion of action points arising from such investigations. Risk management Aluchemie s understanding of their risks and how to minimise them is growing. In 2011, work is also started as part of this effort to pursue a more focused approach to minimising process safety risks. This involves highly unlikely events that have potentially major consequences, for example, collapsing of buildings. In this area, too, work to minimise the risks will continue in 2012 ALUCHEMIE RIO TINTO ALCAN 5

6 Milieu: Beleid en vergunningen Opstart rookgasreiniger 7 Verantwoord naar mens en Aluminium omgeving & Het Chemie beleid Rotterdam van Aluchemie B.V., kortweg en moederbedrijven Aluchemie, Rio is producent Tinto Alcan van en klantspecifieke, Norsk Hydro stelt kwalitatief de veiligheid hoogwaardige gezondheid anoden van mensen voor de en aluminium- omgeving en industrie. voorop alle management- en bedrijfsprocessen. Gecertificeerde managementsystemen vormen de basis daarvan. Zo beschikt Aluchemie over een geïntegreerd managementsysteem dat is gecertificeerd conform ISO 9001 (kwaliteit), ISO (milieu), OHSAS (arbo) en ISPS (beveiliging). Milieuwetgeving Industriële productiebedrijven zoals Aluchemie moeten voor de emissies die door de productie ontstaan, voldoen aan de Wet Milieubeheer en de Waterwet. Hierop baseert de overheid de verstrekte milieuvergunningen. In 2011 is bij Rijkswaterstaat een nieuwe vergunning aangevraagd voor de Waterwet ter vervanging van de vergunning uit De beschikking voor de vergunning Wet Milieubeheer is in 2006 afgegeven. Duurzaamheid Rio Tinto Alcan en Norsk Hydro, de moederbedrijven van Aluchemie, hanteren duurzaamheid als vanzelfsprekend uitgangspunt. Het is de stellige overtuiging van beide bedrijven dat alleen met duurzaam ondernemen werkelijk een meerwaarde kan worden gecreëerd. Dat is goed voor zowel de medewerkers als de omgeving, en ook voor de mensen die als aandeelhouder investeren in een gezonde toekomst van het bedrijf. Geur Aluchemie heeft inmiddels alle rookgasreinigers vervangen door toepassingen van de nieuwste technologie voor rookgasreiniging, de Regeneratieve Thermische Oxidatie (RTO). Deze techniek reduceert voornamelijk de uitstoot van organische stoffen. In juni 2011 is de nieuwste rookgasreiniger in bedrijf genomen, die in september officieel geopend is. De uitstoot van koolwaterstoffen is hiermee met 98% gedaald ten opzichte Als gevolg van een kleine brand in een compressorruimte zijn in oktober van de 5 compressoren uitgevallen die zorgen voor de luchtdruk in Rookgasreiniger 6. Door het wegvallen van de luchtdruk zijn de rookgassen van Ovens 1, 2 en 3 zonder reiniging geëmitteerd. Als gevolg hiervan zijn bij de meldkamer DCMR 18 stankklachten binnengekomen. CO 2 Aluchemie neemt vanaf 2013 deel aan de CO 2 emissie handel. De emissie aan CO 2 van is inclusief de CO 2 emissie als gevolg van elektriciteitsverbruik, diesel- en gasconsumptie en de CO 2 emissie door verbranding van pek en cokes in de oven. SO 2 De emissie van zwaveldioxide (SO 2 ) vindt alleen bij de bakovens plaats en ontstaat door de emissie van zwavel uit de pek en de cokes in de oven in de vorm van carbonyl sulfide en vervolgens in SO 2. Het niveau van deze emissie wordt bepaald door het zwavelgehalte in de pek en cokes en door procesomstandigheden. De hoeveelheid SO 2 is doorgerekend vanuit de meetgegevens van de continu emissiemetingen op de rookgasreinigers. De hoeveelheid SO 2 is gestegen door veranderde procesomstandigheden op de ovens ten behoeve van de kwaliteit van de anoden. The Environment Policy and permits Responsibility for people and the surrounding area The health and safety of people and the environment in all management and business processes are key priorities in the policy of Aluchemie and its parent companies Rio Tinto Alcan and Norsk Hydro. Certified management systems serve as the basis for these priorities. For example, Aluchemie uses an integrated management system certified in accordance with ISO 9001 (quality), ISO (environment), OHSAS (health and safety) and ISPS (security). Environmental legislation Industrial manufacturing companies such as Aluchemie must ensure that the emissions generated through their production process are in compliance with the Environmental Management Act (Wet Milieubeheer) and the Water Act (Waterwet), on which the government bases its environmental permits. In 2011, a new permit was requested from the Directorate General for Public Works and Water Management (Rijkswaterstaat) pursuant to the Water Act to replace the permit from The ordinance on the Environmental Management Act permit was taken in Sustainability Aluchemie s parent companies Rio Tinto Alcan and Norsk Hydro see sustainability as a self-evident fundamental principle, and both companies firmly believe that genuine added value can only be achieved through sustainable enterprise. This benefits both employees and the environment, as well as shareholders who invest in a healthy future for the company. Odour Aluchemie has now replaced all fume treatment plants with the latest fume treatment technology (i.e. regenerative thermal oxidation, RTO). This technology primarily reduces the emission of organic compounds. The newest fume treatment plant is commissioned in June 2011 and officially opened in September. Emissions of hydrocarbons are reduced by 98% compared to In October 2011, three of the five compressors that provide air pressure to Fume Treatment Plants 3 and 5 break down following a minor fire in a compressor space. Due to the loss of air pressure, untreated fumes from Furnaces 1, 2 and 3 were emitted. The DCMR detection centre receives 18 complaints about odour in response to this problem. CO 2 Aluchemie will participate in the CO 2 emissions trading system starting in The CO 2 emissions totalling 219,529 tonnes include the CO 2 emissions resulting from power consumption, diesel and petrol consumption and the CO 2 emissions related to the burning of pitch and coke in the furnace. SO 2 Sulphur dioxide (SO 2 ) emissions only occur in the furnaces, involving the sulphur generated from the pitch and coke in the furnace initially as carbonyl sulphide and then SO 2. The level of these emissions is determined by the sulphur content of the pitch and coke, as well as by process conditions. The amount of SO 2 is determined using monthly emissions measurements carried out in the fume treatment plants. The quantity of SO 2 has increased due to changing process conditions at the furnaces to improve the quality of the anodes. NO x Aluchemie participates in NO x emissions trading and supplies NO x emissions data according to a protocol established by the Dutch Emissions Authority (Nederlandse Emissieautoriteit, NEa). NO x emissions for 2011 total approximately 450 tonnes. This represents an increase compared to 2010 and can be attributed to a new gas injection system in the furnaces, designed to achieve higher temperatures using the same amount of energy. This helps the company to achieve a higher quality anode. The nitrogen ALUCHEMIE RIO TINTO ALCAN 6

7 Milieu feiten en cijfers NO X Aluchemie neemt deel aan de stikstofoxide (NO X ) emissiehandel en levert volgens een door de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa) vastgesteld protocol gegevens aan over de NO X emissie. De NO X emissie voor het jaar 2011 is circa 450 ton. Een stijging ten opzichte van 2010 door een nieuw gasinjectiesysteem in de ovens waardoor bij dezelfde hoeveelheid energie een hogere temperatuur wordt bereikt. Hiermee wordt een hogere anodenkwaliteit gerealiseerd. De hogere vlamtemperatuur heeft als gevolg dat de stikstofconcentratie hoger wordt. PAK s, fluorantheen en benzo(a)pyreen De teercomponenten die vrijkomen bij bakovens, de Massafabriek en de Vormerij, bevatten onder andere PAK s (Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen), fluorantheen en benzo(a)pyreen. Aluchemie laat een gecertificeerd extern bureau jaarlijks PAK s-metingen uitvoeren. De geëmitteerde hoeveelheid PAK s is ook in 2011 weer gedaald door de ingebruikname van Rookgasreiniger 7. Fluoriden De hoeveelheid fluoriden is berekend op basis van continu metingen op de rookgasreinigers. De emissie van fluoriden is gedaald door de ingebruikname van Rookgasreiniger 7 waarbij de fluor efficiënt wordt afgevangen in de HF scrubbers en een lage fluoremissie in de eerste helft van 2011 bij Rookgasreiniger 3 en 4. Stof De hoeveelheid fijn stof is berekend op basis van maandelijkse emissiemetingen op de Massa fabriek door een gecertificeerd bedrijf en de continu metingen op de rookgasreinigers. Ook aan de Haven vinden stofemissies plaats, met name tijdens overslag van petroleumcokes en tijdens de verlading van koolstofproducten. De aangevoerde petroleumcokes is behandeld met een stofbindend middel om stuiven te beperken. De totale hoeveelheid fijn stof sterk gedaald door uit bedrijf name van rookgasreiniger 3 en 4 en een verbeterde procesbeheersing bij de massafabriek. Emissies naar water Aluchemie s proceswater wordt niet geloosd in de haven. Haar afvalwater is voornamelijk afkomstig van regenwater dat via de riolen geloosd wordt op de bezinkbak en na bezinking in de haven. Dit water is vervuild met cokesstof van de wegen. Naast stof is daardoor een kleine hoeveelheid PAK s aanwezig. De PAK s concentratie in het afvalwater is met 60% gedaald door een verbeterde veegmethode van de wegen en de ingebruikname van Rookgasreiniger 7 waardoor minder stof vrijkomt. Verantwoord energiegebruik Energiebesparing heeft hoge prioriteit binnen Aluchemie. Uit oogpunt van duurzaamheid wil zij verantwoord omgaan met de fossiele energie die wordt gebruikt. De processen van Aluchemie vragen veel energie en maken dus een aanzienlijk deel uit van de productiekosten. Ook bedrijfseconomisch is er daarom alle reden om het energieverbruik zoveel mogelijk te beperken. Voor 2012 is als doel gesteld om het gasverbruik te reduceren tot 3950 GJ/mt en het elektriciteitsverbruik tot 123 MWh/mt. Bescherming van de bodem Aluchemie beschikt in het kader van de Wet Milieubeheer Bodembescherming over een Land Management Plan voor activiteiten die van invloed zijn geweest of kunnen zijn op de bodem. De belangrijkste activiteiten in 2011 zijn uitgebreide reparaties aan het gehele rioolstelsel, grondverzet in het kader van vernieuwing van het anodeplein, inspectie en reparatie van vloeistof kerende vloeren, grondverzet bij de steigerreparatie, Rookgasreiniger 7 en bij reparaties van leidingen. Afvalmanagement Het doel van afvalmanagement is het vrijkomen van afval aan de bron aanpakken om verspilling van grondstof te voorkomen. Er wordt naar gestreefd het vrijkomende afval zoveel mogelijk te scheiden om hergebruik of recycling mogelijk te maken. Het totaal aan afval wordt beïnvloed door projecten waarbij grondverzet wordt gepleegd. In 2011 is het in de kantine mogelijk gemaakt een aantal afvalstromen gescheiden te verzamelen; plastic, plastic folie, papier, etensresten en aluminium. Milieu FEITEN EN CIJFERS Productie gecalcineerde anoden ton Petroleum cokes ton Pek ton Anoderesten ton Totaal grondstoffen ton Stankklachten totaal 18 aantal Emissie PAK s 17 ton Emissie benzo(a)pyreen 14 kg Fluorantheen 1359 kg Emissie fluoride 5,4 ton Stof 87,3 ton SO ton CO ton NO X 450 ton Gasverbruik m 3 Electriciteitsverbruik kwh Dieselverbruik liter Waterverbruik m 3 Afval totaal ton Afval hergebruikt 6508 ton Afval verbrand ton Afval gestort 28 ton concentrations are higher due to the higher combustion temperature. PAHs, fluoranthene and benzo[a]pyrene The tar components released by the furnaces, Paste Plant and Molding Plant contain such substances as polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs), fluoranthene and benzo[a]pyrene. Aluchemie has a contract with a certified external agency to conduct PAH measurements each year. The quantity of PAHs emitted fell once again in 2011, attributable to the commissioning of Fume Treatment Plant 7. Fluorides The quantity of fluorides is based on continuous measurements conducted at the fume treatment plants. Fluoride emissions have decreased since the commissioning of Fume Treatment Plant 7, where the fluoride is captured efficiently in the HF scrubbers, and thanks to the low fluoride emissions in the first half of 2011 in Fume Treatment Plants 3 and 4. Dust The quantity of dust is based on monthly emission readings taken by a certified company at the Paste Plant and on continuous readings taken at the fume treatment plants. Dust is also emitted by the Harbor Department, especially during the transhipment of petroleum cokes and the loading of carbon products. The supplies of petroleum cokes arriving on-site have been treated with a binding agent to limit dispersal. A significant reduction in the volume of fine dust has been achieved since the decommissioning of Fume Treatment Plants 3 and 4 and the introduction of improved process control in the Paste Plant. Emissions into water Aluchemie s process water is not discharged into the harbour. The company s wastewater mainly comes from rainwater discharged via the sewers into the sedimentation tank and once settling has occurred into the harbor. This water is contaminated with cokes dust from the roads and a small quantity of PAHs. The PAH concentration in wastewater has fallen by 60% thanks to a more effective method of sweeping the roads and after the commissioning of Fume Treatment Plant 7, as a result of which fewer hazardous substances are released. Responsible use of energy Energy conservation is a top priority at Aluchemie. From a sustainability perspective, Aluchemie aims to adopt a responsible approach to their fossil fuel consumption. Aluchemie s processes consume a tremendous amount of energy and therefore account for a considerable portion of the companies production costs. In short, there are clear economic reasons for minimising energy consumption. For 2012, the goal has been set to reduce gas consumption to 3,950 GJ/mt and electricity consumption to 123 MWh/mt. Soil protection Under the Environmental Protection/ Soil Protection Act (Wet Milieubeheer Bodembescherming), Aluchemie has a Land Management Plan in place for activities that have had or may have an impact on the soil. Key activities implemented in 2011 include extensive repairs to the entire sewer system, dirt moving as part of improvements to the Anodenplein (square), the inspection and repair of liquid-proof floors, dirt moving related to the repair of the jetty, Fume Treatment Plant 7 and during repairs to pipes. Waste management The goal of waste management is to address waste at the source and to prevent waist of raw materials. Aluchemie aims to maximise separation of waste generated to facilitate reuse or recycling. The amount of waste generated is affected by projects involving dirt moving. In 2011, facilities were put in place in the company cafeteria to enable the separation of waste streams (i.e. plastic, plastic wrappings, paper, food remains and aluminium) ALUCHEMIE RIO TINTO ALCAN 7

8 Medewerkers Aluchemie investeert in de ontwikkeling van haar medewerkers. Geslaagd! Jaardoelen 2011 Aluchemie heeft Aluminium 2011 drie & hoofddoelen Chemie Rotterdam op dit gebied, B.V., kortweg het versterken Aluchemie, van ontwikkeling is producent van haar van klantspecifieke, medewerkers, de inzetbaarheid kwalitatief hoogwaardige medewerkers anoden vergroten voor en de contractor- aluminium- van deze industrie. management. Hieronder worden deze doelen kort toegelicht. 1. Het versterken van de ontwikkeling van haar medewerkers heeft Aluchemie o.a. gerealiseerd door het opstellen van competentieprofielen voor alle functies binnen het bedrijf. Hier wordt inmiddels enkele maanden mee gewerkt. Deze profielen dienen tevens als basis voor de ontwikkelplannen voor de medewerkers. In dit kader is Aluchemie ook bezig het personeel van de afdeling Technische Dienst individueel te laten testen op hun vaardigheden zodat bijscholing en verdere ontwikkeling gericht afgestemd kunnen worden. Aansluitend loopt een pilot EVC traject om de verworven ervaringen van mede werkers te bundelen in certificaten. Dit alles is gebaseerd op de overtuiging dat de mens de belangrijkste schakel is binnen het bedrijf. 2. Het vergroten van de inzetbaarheid van mensen doet Aluchemie o.a. door het verlagen van het verzuimcijfer en het beperken van overwerk. Het verzuimcijfer van Aluchemie is in 2011 uitgekomen op 4,31%, fors lager dan het jaarcijfer van het CBS voor de Industriële sector, 5,1%. Aluchemie is zeer trots op haar lage verzuim. Het bedrijf heeft hier ook veel aandacht aan besteed door naast de reguliere verzuimopvolging aangepast werk aan te bieden en met een Sociaal Medisch Team, bestaande uit bedrijfsarts, enkele Directieleden en afdeling HR, per geval de juiste aanpak te bespreken. In het beperken van overwerk is Aluchemie sterk verbeterd ten opzichte van 2010, toen zij uitkwam op een percentage van 2,6%, maar met 2,13% in 2011 komt het overwerk toch boven de doelstelling uit. Een van de hoofdoorzaken is de stop van de Massafabriek, die helaas niet volgens plan is verlopen, waardoor meer is overgewerkt dan gepland. Het aantal overtredingen van de arbeidstijdenwet en de zogenaamde work-life balance overtredingen, waarmee we de gezonde balans tussen werk en vrije tijd bewaken, is drastisch gedaald. Dit komt doordat Aluchemie alles doet om mensen te informeren en zodoende het bewustzijn te vergroten. 3. Contractormanagement heeft extra aandacht gekregen in 2011, omdat Aluchemie het belangrijk vindt dat contractor medewerkers zo veel mogelijk worden behandeld als eigen personeel. Dit geldt dan met name voor introductieprogramma s voor nieuwe medewerkers, faciliteiten, indienen en uitvoeren van BeST Ideeën, enz. Er zijn contractorbeheerders aangesteld die verantwoordelijk zijn voor bepaalde contractors en met hen zijn hun verantwoordelijkheden duidelijk vastgelegd in een competentieprofiel. Aluchemie houdt workshops en uit enquêtes onder contractormedewerkers en de recent weer gehouden leveranciersbijeenkomst blijkt dat contractors zich steeds meer betrokken voelen bij Aluchemie en ook de inspanningen op het gebied van PEOPLE Objectives 2011 In the year 2011, Aluchemie has three main objectives for HR: enhancement of employee development, expansion of their availability and contractor management. These objectives are briefly explained below. 1. Aluchemie was able to enhance employee development with various initiatives, including the development of competence profiles for all company positions. Now in use already for several months, these profiles also serve as the basis for employee development plans. As part of this initiative, Aluchemie is conducting individual skills assessments of the Maintenance Employees to more effectively gear additional training and further development. Once the assessments have been completed, an accreditation of prior learning (APL) pilot programme will be implemented to develop certificates recognising the previous experiences of employees. All this is based on the belief that people are the key link in the company. 2. Aluchemie strives to increase the availability of staff with various initiatives, designed, for instance, to reduce the rate of illness-related absences and limit overtime. In 2011, Aluchemie s rate of illness-related absences (4.31%) is considerably lower than the annual figure reported by Statistics Netherlands (CBS) for the Industrial sector as a whole (5.1%). Aluchemie is extremely proud of this low rate. The company has focused heavily on this point. In addition to the standard follow-up conducted in the event of illnessrelated absences, it offers modified work programmes and discusses about the most appropriate approach to take on a case-by-case basis with a Social Medical Team, consisting of the company doctor, several Management Team Members and the HR department. Aluchemie has greatly improved on reducing overtime rates compared to 2010, when the company s overtime rate was 2.6%. The reduction down to 2.13% achieved in 2011 still exceeded the target limit. One of the main causes was the Paste Plant maintenance stop, which unfortunately did not run according to plan and resulted in more overtime than initially planned. The number of violations of the Working Hours Act and of what are known as work-life balance provisions, with which we ensure a healthy balance between work and leisure time, has decreased drastically. This is primarily the result of extensive efforts on Aluchemie s part to inform and raise awareness among employees. 3. Contractor management is given greater emphasis in 2011, given the value Aluchemie places on treating contractor employees as much as possible like its own employees. This is particularly the case for new employee introduction programmes, facilities, the submission and implementation of BeST Ideas, etc. Contractor managers have been appointed, each bearing responsibility for certain contractors and working under a competency profile that clearly defines their responsibilities. Aluchemie organises workshops, and the results of surveys of contractor employees and the supplier event recently held again demonstrate that contractors feel increasingly committed to Aluchemie and that they also appreciate the efforts made in the area of safety, etc. During supplier events, contractor firm representatives can openly discuss various topics with Aluchemie employees, including safety. Additional plans for collaboration in the future are under development. HR Proffie Award On 2 November 2011, Aluchemie is awarded the HR Proffie Innovation Award a prestigious ALUCHEMIE RIO TINTO ALCAN 8

9 veiligheid e.d. kunnen waarderen. Tijdens zo n leveranciersbijeenkomst spreken afgevaardigden van contractorfirma s op een open manier met Aluchemisten over diverse onderwerpen, waaronder veiligheid. Voor de toekomst worden verdere samenwerkingsplannen gemaakt. HR Proffie Award Op 2 november 2011 heeft Aluchemie een HR Proffie Innovatie Award gewonnen, een prestigieuze prijs voor innovatief HR beleid, een initiatief van Berenschot. Concurrenten zijn Hema en Schiphol, niet de minste organisaties. Na een introductie geeft HR Manager Brenda van Gelderen een korte presentatie over waarom Aluchemie deze prijs verdient. Zij geeft aan dat Aluchemie sinds 2008 (toen het bedrijf overigens al de aanmoedigingsprijs van Proffie heeft gekregen) nog vele stappen gemaakt heeft. Er wordt beter naar het personeel geluisterd, interne kennis wordt gebruikt om processen te verbeteren, interne mensen stromen door naar hogere posities, mensen denken mee op het gebied van continu verbeteren en veiligheid, communicatie gaat niet alleen top down, maar juist ook bottom up, enz. Aluchemie is gekozen uit een lijst van ongeveer 30 genomineerden. De achtkoppige jury bestaat uit hoogleraren, leden van de SER, Directie KPN, Berenschot enz. Aluchemie wint naast een Award en een bos bloemen een cheque waarmee iedere Aluchemie medewerker gedurende een heel jaar korting kan krijgen op bioscoop, theater, restaurants, enz. Brenda van Gelderen: Ik ben heel trots dat Aluchemie deze prijs heeft gewonnen, want ik vind namelijk dat we deze met z n allen ook echt verdienen. Als je ziet waar we vandaan komen en waar we nu zijn, dan hebben we de afgelopen jaren echt een grote stap gemaakt. We zijn nog niet klaar, er blijft nog genoeg te doen, maar ik hoop dat iedereen deze prijs als een stimulans ziet om er met z n allen de schouders onder te blijven zetten, zodat Aluchemie een bedrijf blijft om trots op te zijn! Intermediair Beste Werkgeversonderzoek En met de HR Proffie komt nog geen einde aan de prijzenregen voor Aluchemie op HR gebied. Uit een Beste Werkgeversonderzoek, gehouden door Intermediair onder medewerkers, is Aluchemie als derde uit de bus gekomen in de categorie Industrie. Het bedrijf eindigt op de 40ste plaats van de 49 beste werkgevers van Nederland. De lijst is gebaseerd op de uitkomsten van een enquête gehouden onder de medewerkers van alle deelnemende bedrijven en op een vragenlijst naar 105 verschillende arbeids voorwaarden die bedrijven zelf hebben ingevuld en steekproefsgewijs door bureau SatisAction is gecontroleerd. Aluchemie bedankt de 138 invullers nogmaals voor hun openheid en eerlijkheid bij het invullen van het onderzoek. Algemene conclusie van het onderzoeksbureau is dat hoewel de werknemerstevredenheid bij alle bedrijven lijkt te dalen, vele mensen in deze crisistijd nog blij zijn een baan te hebben. Bij vele bedrijven stagneert de groei en doorgroei en het opleidingsbudget. Pensioen Een item dat de gemoederen al enkele jaren bezighoudt is de liquidatie van Stichting Alcan Pensioenfonds per eind Dit heeft gevolgen voor Aluchemie en haar medewerkers. Een commissie is gestart met onderzoek naar hoe Aluchemie de pensioenen van haar medewerkers in de moeilijke economische tijd op een goede manier kan voortzetten binnen het bestaande kostenniveau, met zo min mogelijk concessies op het gebied van opbouw en zekerheid. Dit is erg veel werk geweest, maar inmiddels is een voorstel aangenomen om de pensioenen rechtstreeks bij de huidige verzekeraar te verzekeren. Deze nieuwe regeling gaat per 1 januari 2012 in en geldt voor de duur van twee jaar. prize recognising innovative HR policy. The award is an initiative of Berenschot. Prestigious organisations, including Hema and Amsterdam Airport Schiphol, are also under consideration for the award. Following an introduction, HR Manager Brenda van Gelderen makes a brief presentation explaining why Aluchemie deserves the prize. She pointed out that Aluchemie has taken numerous steps since 2008, which, incidentally, was the year in which the company received the Proffie Incentive Award. She cited various examples, including the fact that more efforts are made to hear the opinions and suggestions of employees, expertise within the company is used to improve processes, internal employees are promoted to higher positions, employees contribute ideas to benefit continuous improvement and safety, communication is not just top-down (but also precisely the opposite), etc. Aluchemie emerges the winner among a list of approximately 30 nominees. The eight-member jury includes university professors, members of the SER, board members of KPN, Berenschot, etc. In addition to the Award and a bouquet of flowers, Aluchemie was also presented with a cheque that will enable every Aluchemie employee to enjoy a year of discounts on cinema/theatre tickets, restaurants, etc. I m incredibly proud that Aluchemie won this prize, says Brenda van Gelderen, as I believe we have all truly earned it. If you look at where we started and where we are now, it s clear that we have made major strides in recent years. We re not done yet there remains a lot to be done but I hope that everyone will see this prize as an incentive to continue to dig our heels in to ensure that Aluchemie remains a company to be proud of! Intermediair Best Employer survey Besides HR Proffie Innovation Award, Aluchemie is ranked third in the category Industry of the Best Employer survey of Dutch professionals conducted by the Dutch HR magazine Intermediair. The company takes the 40th place in the ranking of the 49 best employers in the Netherlands. The list is based on the results of a survey conducted of employees of all participating companies and on a survey focusing on 105 different employment conditions completed by the companies themselves and checked by means of random sampling by the agency SatisAction. Aluchemie would once again like to thank the 138 participants for their openness and honesty in completing the survey. The general conclusion of the research agency is that while employee satisfaction appears to have fallen at all companies, many people are still happy to have a job in these troubled economic times. At many companies, growth and development, as well as the training budget, are stagnating. Pension An emotional issue already for years is the winding-up of Alcan Penson Fundd at yearend This impacted both Aluchemie and its employees. A committee has been set up to explore how Aluchemie can continue to effectively provide employees pensions within current cost levels during these difficult economic times, while making the fewest possible concessions in terms of structure and security. This process has taken a great deal of work, but a proposal has now been accepted to insure the pensions directly with the current insurer. This new scheme takes effect on 1 January 2012 and will remain in effect for a two-year period ALUCHEMIE RIO TINTO ALCAN 9

10 Personeelsbezetting Leeftijden Gemiddelde leeftijd 45, Op telde Aluchemie 352 medewerkers. Onderstaand is de sterkte per afdeling aangegeven per genoemde datum. Personeelsbezetting 2011 Afdeling Sterkte Administratie 8 ARBO & Beveiliging 3 Business Improvement 6 Customer Services 2 DB-team 10 Directie-secretariaat 2 Engineering 10 Garage 1 Haven 24 Informatisering 5 Inkoop 5 KAM-team 3 Kwaliteit & Milieu 6 Logistiek 2 Magazijn 3 Maintenance Improvement 0 Onderhoud 48 Personeel & Organisatie/ Interne dienst 5 Process Engineering 7 Productie (ovens - eva - massa/vormerij) 158 Restenverwerking 3 Storingsteam 17 Terreindienst 4 Transportdienst 18 Vuurvast 2 Totaal 352 In dienst 2e bedieningsvakman Haven 1 Bankwerker/monteur II! 2 Black Belt 1 Dagchef Ovens 1 Electricien II 1 Finance Manager 1 Lead Engineer E&I 1 Maintenenance Engineer 1 Opleidingscoördinator 1 Senior Inkoper 1 Taakoperator Massa/Vormerij 3 Taakoperator Ovens 3 Weekendmedewerker 1 Werkvoorbereider Mechanisch 1 Totaal 19 Redenen afname personeelsbezetting eigen verzoek/wederzijds goedvinden 15 einde contract 1 ontslag na 2 jaar ziekte 2 overleden 0 ontslag binnen proeftijd 0 ontslag via kantongerecht 0 ontslagen staande voet 0 overplaatsing binnen concern 0 pensioen 1 vroegpensioen 13 Nationaliteiten Engelse 3 Franse 2 Marokkaanse 1 Mexicaanse 1 Nederlandse 336 Sierra Leone 1 Turkse 8 Verdeling over de ploegen Dagdienst ploegendienst (Kwaliteit & Milieu) 4 3-ploegendienst (Haven) 22 5-ploegendienst (Productie, Storingsdienst, Restenverwerking) t/m 24 jaar t/m 29 jaar 52 t/m 4 jaar 5 t/m 9 jaar t/m 34 jaar t/m 39 jaar t/m 14 jaar 40 t/m 44 jaar 0 15 t/m 19 jaar 45 t/m 49 jaar t/m 24 jaar 50 t/m 54 jaar t/m 59 jaar 25 t/m 29 jaar jr en ouder Dienstjaren Gemiddelde dienstjaren 15,96 Bezetting jaar en meer Salarisgroepen A B C D E F G H I J Waar wonen wij? Totaal Spijkenisse 46 Rotterdam 30 Hellevoetsluis 22 Hoogvliet 14 Rozenburg 8 Brielle 4 Vlaardingen 133 Overig 352 ALUCHEMIE RIO TINTO ALCAN 10

11 Terugblik op 2011 door de OR Ik denk niet dat ik een woord teveel zeg, als ik het afgelopen jaar omschrijf als turbulent, zegt Arie de Haan, voorzitter van de Ondernemingsraad van Aluchemie. Dit geldt niet alleen voor de medewerkers, maar ook voor de Ondernemingsraad. Een paar dingen waar wij mee te maken hadden zijn een nieuwe Engelssprekende Algemeen Directeur, vijf organisatiewijzigingen en twee instemmingsaanvragen. Ook vonden tussentijdse Ondernemingsraadverkiezingen plaats. Verder heeft de OR deelgenomen aan diverse werkgroepen, onder andere over hoe Aluchemie haar bedrijfspensioen het best kan overzetten naar een verzekeringsmaatschappij en hoe we de kwaliteit van medewerkersgesprekken kunnen verhogen. Deze projecten zijn eind 2011 afgerond. Wij zijn momenteel o.a. bezig om samen met het Directieteam een nieuwe CAO voor te bereiden en er ligt nog een viertal adviesaanvragen. De rol van de OR in 2012 Arie de Haan: We zullen ons opnieuw inzetten/voorbereiden op mogelijke toekomstscenario s. Wij verwachten een turbulent jaar net zoals het voorgaande. In deze economisch mindere tijd wordt veel verwacht van alle werknemers, Ondernemingsraad en uiteraard van het Directieteam. De rol van de Ondernemingsraad is fungeren als stem van onze achterban en beleidsmatig mee te denken met het Directieteam. Dit alles uiteraard binnen de wet- en regelgeving en het liefst natuurlijk in harmonieuze samenwerking met het Directieteam. Want voor een goede voorbereiding is het wel noodzakelijk dat je als OR in een vroeg stadium van de ontwikkelingen op de hoogte wordt gehouden. Dus wat de Ondernemingsraad betreft is 2012 het jaar van tijdig en volledig informeren. Works Council looks back on 2011 I don t think it s an overstatement to describe last year as turbulent, says Arie de Haan, Aluchemie Works Council Chairman. This applies not only to employees, but also to the Works Council. Several of the issues we face included a new English-speaking Managing Director, five organisational changes and two applications for consent. Works Council elections are held as well. In addition, the Works Council participated in various task forces, exploring, for instance, how Aluchemie can best transfer its company pension plan to an insurance company and how we can achieve qualitative improvements of employee consultations. These projects are completed at the end of Current projects include the work with the Management Team to prepare a new collective labour agreement, and we are still handling four requests for advice. The role of the Works Council in 2012 We will once again focus on and prepare possible future scenarios, says Arie de Haan. We expect 2012 to be just as turbulent as last year. In these trying economic times, a great deal is expected of employees, the Works Council and, of course, the Management Team. The role of the Works Council is to serve as the voice of our rank and file and to contribute policy ideas to the Management Team. Of course, all this is done with due observance of laws and regulations and preferably in cooperation with the Management Team. After all, proper preparation demands that the Works Council is informed of the latest developments at an early stage. As far as the Works Council is concerned, the year 2012 will be one of being promptly and fully informed. ALUCHEMIE RIO TINTO ALCAN 11

12 Onze omgeving Aluchemie vindt het heel belangrijk een goede buur te zijn voor omringende bedrijven en bewoners van buurgemeenten. Daarom is zij zowel rechtstreeks als via belangenorganisatie Deltalinqs in nauw contact met andere bedrijven en bewoners van bijvoorbeeld Spijkenisse, waar een derde van de Aluchemie medewerkers woonachtig is. Aluchemie stimuleert medewerkers om hun teambuildingactiviteiten in het maatschappelijk belang te besteden. In 2011 heeft de afdeling HR bijvoorbeeld voedselpakketten ingepakt bij de voedselbank en is de afdeling HSEQ & BI gaan klussen bij een wijkcentrum, samen met kinderen van de naastgelegen scholen. Zij legden schooltuintjes aan, knapten het gebouw op en timmerden vogelhuisjes. Daarnaast heeft Aluchemie een kunstwerk gesponsord in de Gemeente Spijkenisse. Opstart Rookgasreiniger 7 Een groot evenement in 2011 is de opstartceremonie van de nieuwste rookgasreinigingsinstallatie op 14 september. Deze opstartceremonie is uitgevoerd door de algemeen directeur van Aluchemie, Daniel Allaire, en de burgemeester van Spijkenisse, mevrouw Salet. Naast een groot aantal medewerkers en contractors werd de openingsceremonie met show en muziek bijgewoond door tientallen zakenrelaties, maar ook door enkele omwonenden die in het verleden hebben geklaagd over stank van Aluchemie. Door hen Plantsoen voor......en nadat Aluchemie is langs geweest uit te nodigen geeft Aluchemie aan dat zij hun anodenbakovens aangesloten op de best klachten serieus heeft genomen en dat zij haar beschikbare technieken op het gebied van best doet om klachten in de toekomst te rookgasreiniging. Dit is een zeer voorkomen. Met de ingebruikname van deze goede stap richting schonere lucht rookgasreinigingsinstallatie zijn alle in het Botlekgebied. our Community Aluchemie attaches great importance to being a good neighbour to nearby companies and the residents of nearby communities. This is why Aluchemie maintains close contact, both directly and via the interest group Deltalinqs, with other companies and the residents of communities such as Spijkenisse, where one third of Aluchemie employees reside. Aluchemie encourages employees to focus team-building activities on social causes. In 2011, for example, the HR department prepared food parcels at the local food bank, and the HSEQ & BI department helped refurbish a community centre together with children from nearby schools. They planted school gardens, spruced up the building and built birdhouses. Aluchemie also sponsored a work of art in the municipality of Spijkenisse. Commissioning of Fume Treatment Plant 7 A major event in 2011 is the commissioning ceremony of the newest fume treatment plant on 14 September, conducted by the Managing Director of Aluchemie, Daniel Allaire, and the Mayor of Spijkenisse, Ms Salet. In addition to a large number of employees and contractors, the opening ceremony, which featured a great deal of spectacle and music, is also attended by dozens of business relations and several area residents who in the past had complained about the odour produced by Aluchemie. By inviting them, Aluchemie demonstrates that they have taken their concerns seriously and that they are doing their best to avoid future complaints. With the commissioning of this fume treatment plant, all of the carbon bake furnaces are now connected to the best available fume treatment technologies. This represents a solid step towards cleaner air in the Botlek, the industrial area of Rotterdam ALUCHEMIE RIO TINTO ALCAN 12

13 Operationele en financiële prestaties Financieel Aluchemie wil dat de kwaliteit van haar anoden en de algehele betrouwbaarheid van de installaties voldoet aan de wensen van de klanten. Verder willen we dat de conversiekosten zowel onder controle zijn als in een juiste prijs/kwaliteit verhouding. Het bedrijf moet haar conversiekosten verder omlaag brengen om concurrerend te blijven op de anodenmarkt. Gedurende 2011 is door een combinatie van hogere conversiekosten en een lager verkoopvolume de concurrentiepositie verder verslechterd. In 2011 is een meerjarenplan gepresenteerd met een verbetering van het kostenniveau. Door de veranderingen op de wereldwijde aluminiummarkt in de tweede helft van 2011 is het noodzakelijk geworden deze plannen te versnellen. Dit met als doel om huidige klanten te behouden, om nieuwe klanten aan te trekken en om nieuwe investeringen te verkrijgen. Productie Ovens/EVA Ovens Aluchemies productiedoelstellingen zijn in 2011 een aantal keren naar beneden bijgesteld als gevolg van de verslechterende marktsituatie. De aluminiummarkt staat onder grote druk, klanten sluiten productielijnen en de vraag naar anoden neemt af. Helaas heeft het bedrijf zelf door een aantal interne oorzaken de productiedoelstelling niet behaald. Het productie - volume is op bijna ton blijven steken. Om concurrerend te blijven, heeft Aluchemie in 2011 sterk ingezet op kostenreductie. Het grootste project op de ovens dat hiermee verband houdt is gasreductie. Er wordt echter ook prioriteit gegeven aan het voorkomen van branden in de ringleidingen van de ovens. Deze projecten bijten elkaar, want om afzetting van Operational and financial performance Aluchemie works to ensure that the quality of its anodes and the general reliability of its installations satisfy customer demands. In addition, we want the conversion costs to be under control and in the right price/quality ratio. The company must continue to reduce its conversion costs in order to remain competitive on the anode market. In 2011, the company s competitive position deteriorated due to a combination of higher conversion costs and lower sales volume. In 2011, a multi-year plan was presented to achieve cost level improvements. In light of the changes in the global aluminium market in the second half of 2011, it has become necessary to accelerate these plans in order to retain existing customers, attract new ones and draw in new investments. Furnaces Aluchemie s production targets were adjusted downwards several times in 2011 due to deteriorating market conditions. The aluminium market is under enormous pressure, customers are closing production lines and the demand for anodes is waning. Unfortunately, the company failed to meet the production target due to several internal issues. Production volume was unable to go beyond approximately 379,000 tonnes. In order to remain competitive, Aluchemie worked diligently to reduce costs in The largest cost reduction project involving the furnaces is working to achieve a reduction in gas consumption. However, fire prevention in the ring pipes of the furnaces was also given priority. These projects proved incompatible, as the calcining process must be modified to prevent precipitation in the ring pipes, as a result of which gas consumption has not decreased. Nevertheless, Aluchemie is proud to announce that since the fire at Aluchemie on 30 June 2011, which received a great deal of media attention, there have been no additional fires. This is the first time in the history of Aluchemie that a period of more than six months has gone by with no ring pipe fires. The company feels it is essential for the health and safety of local residents, employees and contractors and for the environment, to prevent fires, even if it involves additional gas consumption. However, Aluchemie continues to search for ways to reduce gas consumption without compromising the quality of the calcining process. Anode quality continues to improve in Delivery reliability now exceeds 95%, representing a significant improvement compared to HSE is also a priority for the furnaces and in anode final processing (EVA). Aluchemie is doing everything possible to prevent or limit exposure to harmful gases by offering appropriate personal protective equipment to both employees and contractors. In addition, all possible measures are being taken to prevent or reduce emissions into the environment. In 2011, Aluchemie also focussed additional attention on preventive maintenance of, for instance, fume treatment plants and furnaces. Significant improvements have been achieved, as a result of which fewer breakdowns and fires occur. This is the result of cooperation between the Maintenance Department and the specially trained production employees. Another positive point is the process improvements achieved for Furnace 7, where the installation of new gas valves improves the quality of the anodes and reduces the number of rejects. One initiative that was prepared in 2011 and that is set to start in 2012 is the Aluchemie Production System (APS), which is based on Lean Six Sigma, a working method developed by Toyota that prescribes how to do everything right the first time. ALUCHEMIE RIO TINTO ALCAN 13

14 Ovens/EVA neerslag in de ringleidingen te voorkomen, moet het stookproces worden aangepast, waardoor het gasverbruik niet naar beneden is gegaan. Trots meldt Aluchemie wel, dat sinds de brand bij Aluchemie op 30 juni 2011 waaraan door de media veel aandacht is geschonken, geen branden meer hebben gewoed. Dit is voor het eerst in de geschiedenis van Aluchemie dat het voor een periode van meer dan zes maanden geen ringleidingbranden heeft gehad. Het bedrijf vindt het heel belangrijk voor de gezondheid en veiligheid van omwonenden, medewerkers en contractors, maar ook voor het milieu, om branden te voorkomen ook al kost dat extra brandstof. Aluchemie blijft echter zoeken naar manieren om het gasverbruik naar beneden te krijgen zonder daarbij afbreuk te doen aan de kwaliteit van het stookproces. De kwaliteit van de anoden is in 2011 nog verder verbeterd en met een leverbetrouwbaarheid van meer dan 95% is dit een goede verbetering ten opzichte van HSE neemt ook op de Ovens en in de EVA (Eind Verwerking Anoden) een belangrijke plaats in. Aluchemie doet al het mogelijke om blootstelling aan schadelijke stoffen te voorkomen of te beperken door het bieden van de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen aan medewerkers en contractors. Ook worden alle mogelijke maatregelen genomen om uitstoot naar het milieu te voorkomen of te verminderen. Verder heeft Aluchemie in 2011 extra aandacht besteed aan preventief onderhoud van bijvoorbeeld de rookgasreinigingsinstallaties en ovens. Dit is sterk verbeterd, waardoor installaties minder storingen vertoonden en er minder branden voorkwamen. Hierbij is samengewerkt door de afdeling Onderhoud en de daarvoor opgeleide productiemedewerkers. Een ander positief punt is de procesverbetering op oven 7, waar door het plaatsen van nieuwe gasventielen de kwaliteit van de anoden Anode final processing (EVA) A key development in anode final processing relates to employee health. Additional contractor employees are brought in several times to enable more frequent employee rotations as a means of reducing exposure to vibrations associated with the cleaning of anodes with pneumatic hammers. Various studies are underway into vibration-free cleaning methods (none of which have so far proven completely successful), the filling of the tap holes to prevent the accumulation of coke and pitch and the production of anodes that are clean enough to obviate manual cleaning. People from various Aluchemie departments worked together as part of this project to produce clean anodes with input from other Rio Tinto branches. As a result of this close involvement, cooperation and tenacity, Aluchemie hopes to be able to work even more efficiently towards the goal of not only improving health, safety and environmental aspects, but also improving quality Forecast Our production objectives for 2012 have again been adjusted downwards, says Henk Bezemer, Manager Furnaces/Anode Final Processing, to 370,000 tonnes, to be precise, as a result of which another one of our furnaces will be shut down. It will be a year full of challenges, given that the aluminium market is experiencing difficult times, the prices of high-quality raw materials are rising and it is becoming increasingly difficult to obtain them. Aluchemie must focus squarely on cost savings through reductions in energy and employee costs. Nevertheless, I am fully confident that together we can still achieve significant cost savings to once again make Aluchemie a competitive company. Paste Plant/Molding Plant/Butts Crusher Many positive developments took place in the Paste Plant/ Molding Plant/Butts Crusher in The accumulation of a buffer of stock in the run-up to the prolonged maintenance stop in September/October runs according to plan and floors 4 through 10 are now at 5S level (i.e. the floors are clean and tidy, everything has a set place, and audits will be conducted to maintain this improved situation). This has not only helped to increase efficiency, but also employee health and safety. In addition, various projects have been carried out here, including, for example, a reduction in the number of reject anodes and ergonomic improvements in the safely moving of loads. An example of the reduction in the number of reject anodes involves the preheating of molds and Santhotherm (thermal oil) to more quickly achieve the temperature required for the proper anode specifications. By standardising the working methods and discussing the cause of reject anodes and how to prevent them during work meetings, Aluchemie has seen a rapid reduction in the number of reject anodes. Despite the problems in the spring with newly installed screw conveyors, which initially worked properly, we were able to minimise the impact of these problems by effectively coordinating cooperation between the Maintenance and Production departments. Maintenance Stop Unfortunately, some things also went less well, particularly during the Paste Plant maintenance stop in September and October. Until the maintenance stop, all objectives (i.e. tonnage, stock and green reject anodes) run according to schedule. Preparations for the maintenance stop run ahead of schedule, and everything has been prepared for it as part of two main projects: PAH reduction and molding machine modification for the production of a new type of anode. As the Paste Plant was shut down for the first time in Aluchemie s history, a number of former employees are asked to come back to offer their expertise during this exciting project. The planning of the ALUCHEMIE RIO TINTO ALCAN 14

15 Massa/Vormerij/Brekerij verbetert en minder afkeur gemaakt is. Een initiatief dat in 2011 is voorbereid en dat in 2012 van start zal gaan is APS, wat staat voor Aluchemie Productie Systeem. Dit is gebaseerd op Lean Six Sigma, een werkwijze van Toyota die voorschrijft hoe alles in één keer goed te doen. Eind Verwerking Anoden (EVA) Een belangrijke ontwikkeling in de EVA heeft te maken met de gezondheid van de medewerkers daar. Om blootstelling aan trillingen als gevolg van het reinigen van anoden met luchthamers te verminderen, is diverse malen voor een periode extra personeel aangetrokken, zodat men meer kan rouleren. Er lopen onderzoeken naar trillingvrije schoonmaakmethoden (tot nu toe helaas nog niet volledig succesvol), het vullen van de tapgaten om ophoping van cokes en pek hierin te voorkomen en om zulke schone anoden te maken dat handmatige reiniging niet langer nodig is. Bij dit laatste project, schone anoden, is samengewerkt door mensen uit diverse afdelingen binnen Aluchemie, maar is ook input gegeven door andere Rio Tinto vestigingen. Met deze grote betrokkenheid, samenwerking en volharding hoopt Aluchemie nog efficiënter te kunnen werken, met als doel naast gezondheid, veiligheid en milieu ook kostenbesparing en kwaliteitsverbetering. Prognose 2012 Henk Bezemer, Manager Ovens/EVA: Voor 2012 is onze productiedoelstelling nog verder naar beneden bijgesteld, naar ton om precies te zijn, waardoor nog één van onze bakovens zal sluiten. Het zal een jaar vol uitdagingen worden, want de aluminiummarkt heeft het zwaar, kwalitatief goede grondstoffen worden duurder en moeilijker verkrijgbaar en Aluchemie moet extreem focussen op kostenbeheersing via reductie in energie en personeelskosten. Toch heb ik er alle vertrouwen in dat we met elkaar nog vele besparingen kunnen realiseren om van Aluchemie opnieuw een concurrerend bedrijf te maken. Massa/Vormerij/Brekerij In de Massa/Vormerij/Brekerij zijn een hoop goede dingen gebeurd in De voorraadopbouw in aanloop naar de grote stop in september/oktober verloopt volgens plan, de verdiepingen 4 t/m 10 zijn inmiddels op 5S niveau, wat wil zeggen dat het er schoon en opgeruimd is, dat zaken een vaste plaats hebben en dat hier ook op ge-audit wordt om dit zo te houden. Dit komt niet alleen de efficiëntie ten goede, maar ook de gezondheid en veiligheid van de medewerkers. Verder hebben diverse projecten plaatsgevonden in de Massa/ Vormerij/ Brekerij, bijvoorbeeld afkeurreductie en het verbeteren van ergonomie bij het verplaatsen van lasten. Een voorbeeld van afkeurreductie is het voor verwarmen van vormen en santhotherm (thermische olie), waardoor sneller de juiste temperatuur wordt bereikt die nodig is voor het bereiken van de juiste specificaties van een anode. Door gestandaardiseerd te werken en via werkoverleggen te bespreken wat de oorzaken van afkeur zijn en hoe dit te voorkomen ziet Aluchemie de afkeur snel slinken. Ondanks de problemen met nieuw geplaatste verzamelschroeven in het voorjaar die vanaf het begin niet goed werken, weten we de impact hiervan te beperken door de juiste samenwerking tussen technische dienst en productie. Stop Helaas gaan er ook dingen mis, vooral tijdens de stop die plaatsvindt in september en oktober. Tot aan de stop liggen alle doelstellingen zoals tonnage, tussenvoorraad en groene afkeur keurig op schema. De voorbereiding van de stop ligt geheel op schema alles is gereed om stil te gaan voor twee hoofdprojecten PAK s reductie en ombouw van een vormmachine voor een nieuw type anode. Aangezien het de eerste keer in de geschiedenis van Aluchemie is dat de Massafabriek stilgelegd wordt, wordt zelfs een aantal oud-medewerkers teruggevraagd om hun expertise in te zetten tijdens dit spannende project. De stopplanning wordt vanaf het begin af aan goed gehandhaafd en de stop verloopt prima. Het leeg laten lopen van de pektanks, een uitdaging omdat bij eventuele pekresten de tanks niet meer te gebruiken zijn, verloopt keurig. In totaal worden ongeveer activiteiten uitgevoerd en zijn op topdagen meer dan 200 man aan het werk. De meeste werkzaamheden verlopen volgens planning en installaties worden geheel of gedeeltelijk vernieuwd of aangepast zodat medewerkers minder worden blootgesteld aan PAK s. Denk daarbij aan overkappingen voor transportbanden en betere afzuiging. Op het moment dat alles startklaar is, ontstaan problemen met de transportbanden en de kokers die de hete massa van de Massafabriek naar de Vormerij moeten transporteren. Dit zorgt voor grote verstoringen in het proces, waardoor de opstart vertraging oploopt. Dit vergt veel extra inspanningen, inzet en betrokkenheid van alle medewerkers van de Massa/Vormerij/Brekerij om de schade voor zowel interne als externe klanten te beperken. Hiervoor verdienen de medewerkers van de Massa/Vormerij/Brekerij een groot compliment. Breker Over de restenbreker is een hoop gemopperd de afgelopen jaren, maar door een gestructureerde teamaanpak van medewerkers uit de Massa/Vormerij/Brekerij, samen met de afdelingen Business Improvement entechnische Dienst is de breker in capaciteit verdubbeld in maintenance stop is managed well right from the start and proceeded well. The emptying of the pitch tanks, which represented a challenge as the tanks would be rendered unusable if any pitch scraps are left in the tanks, went smoothly. In total, approximately 1,300 activities are carried out and more than 200 people are actively involved on the busiest days. Most of the work goes according to plan, and installations are either entirely or partly rebuilt/modified. For example, coverings are placed over conveyor belts to minimise employee exposure to PAHs. Once everything is ready to start the Plant, problems arise with the conveyor belts and the sleeves that transport the paste from the Paste Plant to the Molding Shop. This leads to major disruptions, as a result of which the start-up is delayed. This demands a great deal of additional work, commitment and involvement by all Paste Plant/ Molding Plant/Butts Crusher employees to minimise the impact on both internal and external clients. The employees deserve our highest compliments for this accomplishment. Butts crusher There has been a great deal of grumbling about the butts crusher over the past years, but a structured team approach by Paste Plant/Molding Plant/Butts Crusher employees, together with the departments Business Improvement and Maintenance, achieved a doubling of the capacity of the butts crusher in This has since helped ensure that the butts crusher is no longer the limiting factor in the production process. Maintenance The customer is king The year 2011 is one in which the Maintenance Department works on further improving the maintenance processes by implementing Rio Tinto Alcan s IPT Asset Management improvement programme. In 2011, just as in 2010, significant improvement is achieved in the area of planned maintenance. In 2010, the percentage of planned maintenance was 61%, while the annual average was 49%. Despite the prolonged maintenance stop of the Paste Plant in September/October, the annual average in 2011 ends up at 64%. We re getting closer to achieving the 70% objective. This improvement is the result of numerous factors, including consistent adherence to the IPT Work Management process and improved cooperation with Production. In 2011, the Maintenance Department went just over budget due to the prolonged maintenance stop of the Paste Plant. Despite this, we were able to do more with a smaller budget a development we hope to continue in 2012 by working smarter and more effective. The maintenance stop of the Paste Plant mentioned previously made it challenging to keep planned maintenance on schedule during Q4. Obviously the priority at times like these is on getting this department, which is so essential to Aluchemie, back up and running. Team spirit at the Maintenance Department and between departments has improved significantly. Service-oriented customer focus By working according to a schedule of equipment maintenance, breakdowns occur less and less frequently. The Production Department, which consists of the Paste Plant/Moulding Plant/Butts Crusher and Baking Furnaces/Anode Final Processing (EVA), is the Maintenance Department s largest customer. Communication between the departments is open and constructive, which helps keep everyone sharp. During structured meetings, discussions are held to prioritise breakdowns and identify how employees of different departments can support each other most effectively in ALUCHEMIE RIO TINTO ALCAN 15

16 Onderhoud Hierdoor is inmiddels gebleken dat de breker niet langer de beperkende factor is in het productieproces. Onderhoud De klant is koning 2011 is een jaar geweest waarin de afdeling Onderhoud gewerkt heeft aan verdere verbetering van onderhoudsprocessen. Dit met behulp van het IPT Asset Management verbeterprogramma van Rio Tinto Alcan. In 2011 is, net als in 2010, een zeer grote verbetering bereikt op het gebied van gepland onderhoud. Ter verduidelijking; in 2010 was het percentage gepland onderhoud 61% met een jaargemiddelde van 49%. Dit jaargemiddelde is in 2011, ondanks de uitgelopen stop van de Massafabriek in september/ oktober, uitgekomen op 64%. De doelstelling van 70% komt steeds dichterbij. Deze verbetering is het gevolg van verschillende factoren, zoals het consequent volgen van het IPT Werk Management proces en betere samenwerking met Productie. In 2011 is de afdeling Onderhoud net niet binnen budget gebleven. Oorzaak is de uitgelopen stop van de Massafabriek. Toch is er meer gedaan met minder budget, een ontwikkeling die we ook in 2012 hopen vast te houden door slimmer en effectiever te werken. De elders genoemde stop van de Massafabriek zorgt ervoor dat het een uitdaging is om het geplande onderhoud volgens schema te laten verlopen in het vierde kwartaal. Natuurlijk ligt op zo n moment de prioriteit bij het opstarten van deze voor Aluchemie essentiële afdeling. De teamspirit binnen Onderhoud, maar ook tussen de afdelingen onderling is sterk verbeterd. Servicegericht naar de klant Door volgens schema s te werken aan het onderhoud van installaties, komen storingen steeds minder voor. De afdeling Productie, bestaande uit Massa/Vormerij/Brekerij en Ovens/EVA, is een van de grootste klanten van de afdeling Onderhoud. De communicatie onderling is eerlijk en opbouwend, dit houdt iedereen scherp. Tijdens gestructureerde overleggen wordt besproken welke storingen prioriteit hebben en hoe medewerkers van de verschillende afdelingen elkaar het best kunnen helpen in de aanpak ervan. Voor 2012 staan projecten gepland om samen de 18 grootste verstoorders aan te pakken. In de visie van Aluchemie staan sleutelwoorden als openheid, teamwork, transparantie, respect, vertrouwen en eigen verantwoordelijkheid centraal. Dit zijn niet alleen mooie woorden, maar dit wordt duidelijk gevoeld binnen de afdeling Onderhoud. Technische kennis onder de loep en bijscholen waar nodig In 2011 zijn diverse mensen vertrokken, een aantal heeft een andere baan gevonden, een aantal ging met pensioen. Er loopt dan ineens kennis weg. Aluchemie moet de komende tijd nog meer haar best doen om te zorgen voor een goede kennisoverdracht, hoewel oud medewerkers vaak bereid zijn om nog te helpen als dit nodig blijkt te zijn. Verder is in 2011 gestart met het analyseren van de kennis en vaardigheden die de onderhoudsmedewerkers van Aluchemie in huis hebben. Hiervoor gaan in totaal 65 mede werkers van de afdeling Onderhoud een dag naar een speciale instelling, die vervolgens bepaalt op welk niveau de medewerkers zitten en waar eventueel bijscholing nodig is. Vervolgens worden mensen op hun eigen werkplek bijgeschoold. Een positief voorbeeld hiervan is medewerker Leen Hoogstad, die op eigen initiatief medewerkers van zijn ploeg training heeft gegeven op het gebied van pneumatiek en hydrauliek Ondanks de onzekerheid die heerst binnen de aluminiumindustrie en bij Aluchemie, als het gevolg van een verslechterende markt, is bij velen de betrokkenheid gegroeid. Het Directieteam is blij met deze positieve tendens. Fouten maken mag, zolang het uiteindelijk maar tot verbeteringen leidt. De kwaliteit van ieders werk en het eindproduct is uiteindelijk belangrijker dan de kwantiteit aan anoden. In 2012 gaat Aluchemie APS, het zogenaamde Aluchemie Productie Systeem gebaseerd op Lean/TPM/ Six Sigma concepten, verder uitwerken. Ook richt het bedrijf zich op het beter ontwikkelen van onderhoudstactieken voor haar installaties. Jos Lutgens, Manager Onderhoud: Dit doen we bijvoorbeeld door het toepassen van Reliability Centred Maintenance (RCM) methodieken op onze nieuwe rookgasreiningers. Met deze RCM methodiek wordt aan de hand van risico s (faalkans x effect) bepaald welke soort onderhoudstaken moeten worden uitgevoerd en met welke frequentie dit dan moet gebeuren. Hiermee zetten we de eerste stappen om het onderhoud aan de nieuwe rookgasreinigers gefaseerd over te nemen van de externe firma die dit nu doet. Doel is dan om, eventueel wel met hulp van deze derde firma, elk jaar alle drie rookgasreinigers 1x per jaar stop te zetten voor groot onderhoud. Haven, Transport en Logistiek Voor de afdelingen Haven, Transport, Logistiek, Garage en Expeditie is 2011 een jaar geweest van veel extra handelingen met als doel het mogelijk maken van de grote stop van de Massafabriek in september/oktober Zo moeten in de eerste drie kwartalen extra grondstoffen worden gelost die nodig zijn om een buffervoorraad van ongeveer ton groene anoden te maken. Deze buffervoorraad is nodig om te zorgen dat Aluchemie haar klanten tijdens en na de stop op tijd anoden addressing them. Projects have been planned for 2012 to work together on dealing with the 18 largest disruptors. In Aluchemie s view, the central focus is on the keywords openness, teamwork, transparency, respect, trust and personal responsibility. These are not just words to the Maintenance Department, but ideas it truly believes in. Assessing technical knowledge and retraining where necessary Various people left the company in 2011 for another job or as part of retirement, as a result of which the company is suddenly losing a considerable amount of expertise. Aluchemie must work even harder in the coming period to do what it can to ensure effective knowledge transfer, although older employees are often prepared to continue to help out when this proves necessary. Moreover, in 2011, we started analysing the knowledge and skills of Aluchemie maintenance employees. As part of this process, a total of 65 Maintenance Department employees spend one day at a special institute where the knowledge level of each employee and any additional training needs, if any, are determined. The employees then receive additional training at their own workplace. One positive example of this is exemplified by Leen Hoogstad, who on his own initiative trained employees on his team about pneumatics and hydraulics Despite the uncertainty in the aluminium industry and at Aluchemie due to deteriorating market conditions, the sense of commitment felt by many has grown. The Management Team is pleased with this positive trend. You are allowed to make mistakes, as long as they eventually lead to improvements. The quality of everyone s work and the end product is ultimately more important than the quantity of anodes. In 2012, Aluchemie will further elaborate what is known as the Aluchemie Production System (APS), which is based on Lean/TPM/Six Sigma concepts. The company is also focussing on the more effective development of maintenance strategies for its installations. We do this, for example, by utilising Reliability-Centred Maintenance methodologies in our new fume treatment plant, explains Jos Lutgens, Maintenance Manager. This methodology uses risks (probability of failure x effect) to determine the type of maintenance tasks that have to be carried out and how frequently. In this way, we re taking our first steps towards taking over the maintenance of the new fume treatment plants in a phased manner from the external firm that currently performs this maintenance. The goal then is to stop all three fume treatment plants once a year for major maintenance, if necessary with the help of this contractor firm. ALUCHEMIE RIO TINTO ALCAN 16

17 Haven, Transport en Logistiek kan leveren. De Massa en Ovens hebben op volle toeren gedraaid om de buffervoorraad te maken. Dit heeft zowel bij Transport als Haven tot veel extra voertuigbewegingen geleid, dus heeft de afdeling Transport het vooral het eerste half jaar extra druk gehad. Dankzij de inspanningen van de medewerkers van de afdelingen Expeditie en Logistiek is het jaar afgesloten met lage voorraden grondstoffen, groene en gecalcineerde anoden. Zij hebben hiervoor regelmatig planningen moeten aanpassen, en met succes. In 2011 hebben de voorlieden van de afdeling Haven aan een leiderschapstraining deelgenomen. Na een aantal sessies wordt het verdere traject één-op-één opgevolgd door Manager Haven/Transport Rob Beckers: Het is heel leuk om die mannen te zien groeien in hun functie. Onderdeel van de training is elkaar beoordelen. Dat zijn ze niet gewend, maar inmiddels kost hen dit geen enkele moeite meer. Daarnaast is de onderlinge samenwerking nog beter geworden. De afdelingen Haven, Transport, Logistiek, Garage en Expeditie zetten gezamenlijk hun beste beentje voor. Hierbij letten zij sterk op veiligheid, aangezien ze met zware voertuigen werken. In de haven zijn bijvoorbeeld SOP s (standaard operation procedures) gemaakt voor het laden van anoden in containers, maar ook Harbor, Transport and Logistics For the departments Port, Transport, Logistics, Garage and Expedition, the year 2011 proved busy with many additional activities aimed at accommodating the prolonged maintenance stop of the Paste Plant in September/October During the first three quarters, for example, additional raw materials are unloaded to create a buffer supply of approximately 35,000 tonnes of green anodes, required to ensure Aluchemie s ability to deliver anodes to its customers in a timely manner both during and after the maintenance stop. The Paste Plant and furnaces run at full steam to produce the buffer stock, resulting in a large number of additional vehicle movements at both Transport and Harbor. In short, the first half of the year proves incredibly busy for the Transport Department. Thanks to the efforts of the employees of the departments Expedition and Logistics, we finish the year with a low supply of raw materials and green/calcined anodes. To achieve this, the departments had to modify and were successful in modifying schedules on a regular basis. In 2011, the Harbor Department s foremen receive leadership training. After several initial sessions, individualised follow-up training is coordinated by Harbor/Transport Manager Rob Beckers: It s great to see the men grow in their position. As part of the training, the participants evaluate each other. They weren t used to doing that at first, but now it comes to them quite easily. In addition, further improvements in mutual cooperation have been achieved. Together, the departments Harbor, Transport, Logistics, Garage and Expedition are putting their best foot forward. All the while, they closely monitor safety, given the use of heavy vehicles ALUCHEMIE RIO TINTO ALCAN 17

18 hoe je dan die containers weer op de meest veilige manier stapelt. In de garage zijn grote stappen gemaakt op het gebied van 5S, want een opgeruimde werkplek is een veiligere werkplek. Ook bij Transport zijn de eerste stappen op het gebied van 5S gezet. Elke Transportploeg heeft een eigen gebied en moet dit volgens de 5S principes beheren. Een groot project dat in 2011 is gestart en in 2012 opgeleverd zal worden is de renovatie van de havensteiger. Hiermee is Aluchemie weer klaar voor toekomstige grondstoffen- en anodenverschepingen. Daarnaast is met de veiligheid en gezondheid van medewerkers in het achterhoofd op het hele Aluchemie terrein op essentiële plaatsen de bestrating gerepareerd en zijn in de garage de vloeistofdichte vloeren vervangen. Tevens is een heel nieuw wagenpark van 27 voertuigen besteld. Aluchemie s voornaamste reden om dit te doen is om haar medewerkers beter te beschermen tegen blootstellingen aan trillingen, dieseldampen en geluid wordt een jaar met uitdagingen voor iedere afdeling. in their work. The Harbor Department, for example, drafted standard operating procedures (SOPs) for the loading of anodes into containers, as well as for the restacking of those containers in as safe a manner as possible. The Garage has taken tremendous strides in the area of 5S. After all, a tidy workplace is a safer workplace. Transport has also taken initial steps with respect to 5S. Each Transport team has its own area and must manage this area according to 5S principles. been replaced. A completely new fleet of 27 vehicles has also been ordered. Aluchemie s primary motivation for doing this was to better protect its employees against exposure to vibrations, diesel fumes and noise. The year 2012 will present every department of the company with challenges A major project started in 2011 and scheduled for completion in 2012 is the renovation of the jetty. Once completed, Aluchemie will again have the capacity to handle future shipments of raw materials and anodes. In addition, bearing employee health and safety in mind, the paving of the most important streets and squares on the Aluchemie site have been repaired and the liquid proof flooring in the Garage has ALUCHEMIE RIO TINTO ALCAN 18

19 Klanten en Markt Aluchemie anoden bij de klant In 2011 is de samenwerking van Aluchemie met haar klanten verder uitgegroeid tot een interactieve relatie met nog regelmatiger overleg. Met één van de klanten loopt een proefproject om zelfs wekelijks contact te hebben om te kijken naar de gang van zaken met behulp van het Early Warning System. Dit systeem verricht metingen in de verschillende fasen van het productieproces. Hierdoor weet Aluchemie vroegtijdig of ze eventuele risico s op kwalitieitsgebied kan verwachten en hoe zij hier proactief op moet acteren. Vanwege het succes hiervan zijn inmiddels ook met een andere klant afspraken gemaakt voor dergelijke gesprekken. Elke twee weken heeft de afdeling Customer Services in de persoon van Erwin Smits contact met alle klanten. Dit is belangrijk om te kunnen blijven inspelen op de veranderende wensen van de klanten. Want als gevolg van de roerige tijd die de aluminiummarkt doormaakt, zijn ook de klanten van Aluchemie genoodzaakt om efficiënter te gaan werken, meer te doen met dezelfde middelen. Een voorbeeld hiervan is bijvoorbeeld het gebruiken van grotere anoden, waar meer stroom doorheen geleid kan worden, om zodoende meer en beter aluminium te kunnen maken. Of een klant die in plaats van een hele grote brede anode toch liever twee lange smalle anoden heeft. Aluchemie doet haar best aan de wensen van de klanten te voldoen, maar moet daarvoor ook bepaalde aanpassingen maken, zoals het aanpassen van de vormen en het anders inpakken van anoden in de ovens. Aluchemie heeft tijdens de stop in de Massafabriek de T10 vormmachine aangepast zodat deze hogere formaten anoden kan produceren, zoals de AP60. Andere klanten profiteren hier nu ook van. Aluchemie kan trots melden dat de leverbetrouwbaarheid is toegenomen van 72% in 2010 tot 95% in Ook de klanttevredenheid is gestegen. Desondanks waren er nog wel negen klachten, maar de aard hiervan is minder ernstig en de impact minder erg dan in Toch is Aluchemie nog niet tevreden. Aluchemie heeft naast haar bestaande klanten ook een aantal spot markt klanten geholpen waar tekorten dreigden als gevolg van problemen bij hun andere leverancier. Hieronder zijn een zustermaatschappij in Duinkerken, een klant in Mozambique en een voormalige klant in Duitsland. Voor 2012 staat Aluchemie een uitdagend jaar te wachten. De markt wordt steeds grimmiger, klanten sluiten productielijnen, grondstofkosten stijgen, en in al dat gewoel zal Aluchemie alle zeilen moeten bijzetten om de concurrentie een stap voor te blijven. Customers and Market Situation In 2011, cooperation between Aluchemie and its customers continued to intensify into an interactive relationship involving even more frequent contact. A pilot project is underway with one of the customers involving weekly conference calls to assess the state of operations with the help of the Early Warning System. As part of this system, measurements are conducted in each of the phases of the production process. In this way, Aluchemie can identify potential risks in a timely manner as regards quality, as well as proactive responses to these risks. Given the success of this project, the company has also made agreements with other customers to hold similar calls. As part of this approach, the Customer Services Department, represented by Erwin Smits, contacts every customer once a fortnight. This is key to continue to be able to anticipate changing customer demands. After all, given the turbulent times the aluminium market is currently experiencing, Aluchemie s customers are being compelled to work more efficiently and do more with the same resources. One example is the use of larger anodes, which can conduct more electricity and can be used to produce greater volumes of higher quality aluminium. Another example is a customer that would prefer to have two long, narrow anodes instead of one very large, wide anode. Aluchemie is doing its best to meet customer demands. In order to do so, however, the company must make several changes, including modifications to the molds of anodes and changes to the way in which the anodes are loaded in the furnaces. During the Paste Plant maintenance stop, Aluchemie modified the T10 molding machine to enable the production of larger sized anodes (e.g. AP60). Other customers can now also benefit from this. Aluchemie is proud to announce that delivery reliability increased from 72% in 2010 to 95% in Customer satisfaction also increased. Despite the nine complaints received, the nature of these complaints was less serious and the impact less severe than in Nevertheless, Aluchemie is still not satisfied. In addition to its existing customers, Aluchemie has also helped a number of spot market customers facing the threat of shortages due to problems with another supplier, including a sister company in Dunkirk (France), a customer in Mozambique and a former customer in Germany. The year 2012 also promises to be a challenging year for Aluchemie. Market conditions are becoming increasingly grim, customers are closing down production lines, and the costs of raw materials are increasing. In all of this, Aluchemie will have to do all it can to stay a step ahead of the competition ALUCHEMIE RIO TINTO ALCAN 19

20 Groei en Innovatie Transportbanden van verschillende soorten cokes Growth and Innovation Increasing margins by working smarter Growth is not always a matter of volume. At Aluchemie, it is primarily a matter of increasing profit margins and achieving savings through efficiency improvements. This also clearly indicates a link with sustainability. To be prepared for the future, Aluchemie must address a number of issues in a phased manner. To this end, a strategy is developed in 2011 that will be further implemented in These plans are described briefly below. the company is searching for ways to use lower quality cokes without making concessions in terms of quality. After three years of testing, Aluchemie has achieved an acceptable level of anode quality for all its customers. It refuses, however, to make concessions in terms of quality. The challenge is to find the optimum mix of high quality and slightly lower quality cokes. This helps to achieve significant savings without negatively impacting the customer. Raw materials and anode quality Cokes is one of the most important raw materials. Aluchemie purchases expensive, albeit high quality cokes that is mixed with pitch and anode butts. As high-quality cokes is becoming increasingly difficult and therefore more expensive to obtain, ALUCHEMIE RIO TINTO ALCAN 20

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Alcohol policy in Belgium: recent developments

Alcohol policy in Belgium: recent developments 1 Alcohol policy in Belgium: recent developments Kurt Doms, Head Drug Unit DG Health Care FPS Health, Food Chain Safety and Environment www.health.belgium.be/drugs Meeting Alcohol Policy Network 26th November

Nadere informatie

Extreem veilig Het product Our product Voordeel Advantage Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock

Extreem veilig Het product Our product Voordeel Advantage Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Extreem veilig Het product Alle koppeling zijn speciaal ontworpen en vervaardigd uit hoogwaardig RVS 316L en uitgevoerd met hoogwaardige pakkingen. Op alle koppelingen zorgt het gepatenteerde veiligheid

Nadere informatie

Talentmanagement in tijden van crisis

Talentmanagement in tijden van crisis Talentmanagement in tijden van crisis Drs. Bas Puts Page 1 Copyright Siemens 2009. All rights reserved Mission: Achieving the perfect fit Organisatie Finance Sales Customer Engineering Project management

Nadere informatie

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant #polis14 Northeast-Brabant: a region in the Province of Noord-Brabant Innovative Poly SUMP 20 Municipalities Province Rijkswaterstaat Several companies Schools

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages 22/03/2013 Housing market in crisis House prices down Number of transactions

Nadere informatie

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad.

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. DATUM: 22-09-2009 (You will find the English version below) Beste allen, Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. NIEUWSBRIEF No. 1 Dit is de eerste

Nadere informatie

Socio-economic situation of long-term flexworkers

Socio-economic situation of long-term flexworkers Socio-economic situation of long-term flexworkers CBS Microdatagebruikersmiddag The Hague, 16 May 2013 Siemen van der Werff www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525 1630 Discussion topics and conclusions

Nadere informatie

Maatschappelijk Verslag Sustainability Report

Maatschappelijk Verslag Sustainability Report ALUCHEMIE Maatschappelijk Verslag Sustainability Report 2010 Inhoud Contents Introductie Introduction 03 HSE (Gezondheid, Veiligheid & Milieu) Health, Safety & Environment 04 Milieu Environment 09 P&O

Nadere informatie

Business as an engine for change.

Business as an engine for change. Business as an engine for change. In the end, the success of our efforts will be measured against how we answered what we have found to be the fundamental question: how do we love all the children, of

Nadere informatie

Synergia - Individueel rapport

Synergia - Individueel rapport DOELSTELLING : Ensuring sufficient funding for projects in cost-generating departments of 16.04.2014 16.04.2014 13:53 1. Inleiding Deze inleiding is vrij te bepalen bij de aanmaak van het rapport. 16.04.2014

Nadere informatie

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Wilde Wijze Vrouw, Klara Adalena August 2015 For English translation of our Examination rules, please scroll down. Please note that the Dutch version

Nadere informatie

Script. Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals.

Script. Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals. Script Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals. Livestock and fish health influence human health, since animal protein is an indispensable part of our food

Nadere informatie

Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen. Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006

Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen. Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006 Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006 Opbouw presentatie 1. Uitgangspunten veranderingen G2 - > G3 2. Overzicht belangrijkste

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

www.heigo.nl Start date membership september 2005 Organisational chart

www.heigo.nl Start date membership september 2005 Organisational chart www.heigo.nl Start date membership september 2005 Organisational chart DIRECTIE 2 M AN AG EMENT TE AM 2 ADM INISTRATIE & AUTO M ATISERING 3 KW ALITEITSZORG 1 PERSO NEEL & ORG ANISATIE 1 LOG ISTIEK 1 INKOOP

Nadere informatie

Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie

Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie Dexia & social media Frank Van ssche, Head of Brand & Project Office, Communicatie Gent, 28/04/2011 Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie Quotes Social media isn't (just) about the media,

Nadere informatie

Echt duurzaam hoeft niet duur te zijn!

Echt duurzaam hoeft niet duur te zijn! Echt duurzaam hoeft niet duur te zijn! Roadmap DURABILIT Drivers and barriers Refurbishment, hergebruik en grondstoffen Footprint reductie door hergebruik Value matrix Succesfactoren Discussie DURABILIT

Nadere informatie

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Consultant Education Sick Pupils Educational Service Centre University Medical Centre The Netherlands

Nadere informatie

SURFnet User Survey 2006

SURFnet User Survey 2006 SURFnet User Survey 2006 Walter van Dijk Madrid, 21 September 2006 Agenda A few facts General picture resulting from the survey Consequences for the service portfolio Consequences for the yearly innovation

Nadere informatie

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder?

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Paul Louis Iske Professor Open Innovation & Business Venturing, Maastricht University De wereld wordt steeds complexer Dit vraagt om

Nadere informatie

Effectief Toezicht ervaringen van een commissaris

Effectief Toezicht ervaringen van een commissaris Effectief Toezicht ervaringen van een commissaris Margot Scheltema September 2014 22-9-2014 Scheltema - VITP 1 Wanneer is toezicht effectief? (1) Samenstelling RvT Profielschets Competenties; verschil

Nadere informatie

Is systeemgericht toezicht voor een bedrijf van belang? Presentatie BZW Masterclass Veiligheid. Moerdijk, 30 Juni 2011

Is systeemgericht toezicht voor een bedrijf van belang? Presentatie BZW Masterclass Veiligheid. Moerdijk, 30 Juni 2011 Is systeemgericht toezicht voor een bedrijf van belang? Presentatie BZW Masterclass Veiligheid Moerdijk, 30 Juni 2011 Annemarie van der Rest Manager Health, Safety and Environmental Affairs Shell Nederland

Nadere informatie

Duurzaamheid in Business context

Duurzaamheid in Business context Duurzaamheid in Business context 2 Voorbeelden waarde creatie (B2C & B2B) Maarten ten Houten Sustainability Manager Global Marketing Duurzaamheidsdialoog 5 maart 2014 HEINEKEN - Truly Global Presence >165

Nadere informatie

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47 pagina 1 van 5 Kunt u deze nieuwsbrief niet goed lezen? Bekijk dan de online versie Nieuwsbrief NRGD Editie 11 Newsletter NRGD Edition 11 17 MAART 2010 Het register is nu opengesteld! Het Nederlands Register

Nadere informatie

LED LIGHTING FOR COLD STORAGE

LED LIGHTING FOR COLD STORAGE LED LIGHTING FOR COLD STORAGE Madrid, October 16 Maarten de Graaf Didyouknowthat? It takes 0.65KWh of air conditioning energy to cool down every 1 kwh of lighting heat. Didyouknowthat? Meaning that youernergybillforlightingis

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

CHROMA STANDAARDREEKS

CHROMA STANDAARDREEKS CHROMA STANDAARDREEKS Chroma-onderzoeken Een chroma geeft een beeld over de kwaliteit van bijvoorbeeld een bodem of compost. Een chroma bestaat uit 4 zones. Uit elke zone is een bepaald kwaliteitsaspect

Nadere informatie

AANVULLENDE AJS SAFETY RULES

AANVULLENDE AJS SAFETY RULES Pagina: 1 van 5 Inleiding Naast de regels en procedures die Harsco Infrastructure B.V. heeft opgesteld hebben een aantal van onze klanten aanvullende veiligheidseisen en procedures. Als je voor onze opdrachtgever

Nadere informatie

ALUCHEMIE ALUCHEMIE RIO TINTO ALCAN

ALUCHEMIE ALUCHEMIE RIO TINTO ALCAN ALUCHEMIE ALUCHEMIE RIO TINTO ALCAN Maatschappelijk Verslag Sustainability Report 2012 Aluchemie, onderdeel van Rio Tinto en Norsk Hydro Aluminium & Chemie Rotterdam B.V., kortweg Aluchemie, is producent

Nadere informatie

ExxonMobil SHE beleid

ExxonMobil SHE beleid ExxonMobil SHE beleid Samen werken aan Veiligheid Contractors én eigen personeel VOMI Themamiddag Veiligheid Focus op Veiligheid! Delta hotel, Vlaardingen, 12 oktober 2010 Ton Jeen, Environmental Advisor

Nadere informatie

Melding Loonbelasting en premies Aanmelding werkgever. Registration for loonbelasting en premies Registration as an employer

Melding Loonbelasting en premies Aanmelding werkgever. Registration for loonbelasting en premies Registration as an employer Melding Loonbelasting en premies Aanmelding werkgever Registration for loonbelasting en premies Registration as an employer Over dit formulier About this form Waarom dit formulier? Dit formulier is bestemd

Nadere informatie

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet. Expert at a distance Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.nl Working together for education

Nadere informatie

STICHTING LIGHTREC NEDERLAND MANAGER LIGHTREC

STICHTING LIGHTREC NEDERLAND MANAGER LIGHTREC STICHTING LIGHTREC NEDERLAND MANAGER LIGHTREC LIGHTREC Energiezuinige lampen zijn goed voor het milieu, maar mogen niet worden afgedankt bij het gewone huisvuil. De materialen uit energiezuinige verlichting

Nadere informatie

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum Ontpopping Veel deelnemende bezoekers zijn dit jaar nog maar één keer in het Van Abbemuseum geweest. De vragenlijst van deze mensen hangt Orgacom in een honingraatpatroon. Bezoekers die vaker komen worden

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

Private Governance : Werkt het? Is het genoeg?

Private Governance : Werkt het? Is het genoeg? Private Governance : Werkt het? Is het genoeg? Workshop Public & Private Governance Wageningen UR / MinBuZa Th Hague, February 1, 2013 The Hague, Febr. 1, 2013 Public & Private Governance slide 1 Initiatieven

Nadere informatie

Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie

Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie 11 december 2014 Het project EUregio Life Cycle Costing (EULC2) is mede mogelijk gemaakt door bijdragen van

Nadere informatie

Safety Values in de context van Business Strategy.

Safety Values in de context van Business Strategy. Safety Values in de context van Business Strategy. Annick Starren en Gerard Zwetsloot (TNO) Papendal, 31 maart 2015. NVVK sessie Horen, Zien en Zwijgen. Safety Values in de context van Business strategy.

Nadere informatie

1.1 ORGANIZATION INFORMATION 1.2 CONTACT INFORMATION 2.1 SCOPE OF CERTIFICATION 2.2 AUDITOR INFORMATION 3.1 AUDIT CONCLUSIONS 3.2 MANAGEMENT SYSTEM EFFECTIVENESS 3.3 OBSERVATIONS Organization Address Name

Nadere informatie

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN Mieke Audenaert 2010-2011 1 HISTORY The HRM department or manager was born

Nadere informatie

Milieuzorg voor contractors. Cédric Janssens Milieucoördinator GTO EMEA CVA Gent

Milieuzorg voor contractors. Cédric Janssens Milieucoördinator GTO EMEA CVA Gent Milieuzorg voor contractors Cédric Janssens Milieucoördinator GTO EMEA CVA Gent Onze grootste uitdaging Werken aan een duurzame toekomst Wij zijn mede de oorzaak van het milieuprobleem maar wij werken

Nadere informatie

Instruction project completion report

Instruction project completion report Instruction project completion report The project completion report is in fact a final progress report providing a comparison between the start of the project and the situation at the end of the project.

Nadere informatie

Монгол page 1 and 2, Nederlands blz 3 en 4 English page 5 and 6. Jaarverslag / Auditor s report 2011

Монгол page 1 and 2, Nederlands blz 3 en 4 English page 5 and 6. Jaarverslag / Auditor s report 2011 Монгол page 1 and 2, Nederlands blz 3 en 4 English page 5 and 6 Jaarverslag / Auditor s report 2011 1 2 Het bestuur van de NGO All for Children heeft op 26 mei 2012 het volgende jaarverslag vastgesteld

Nadere informatie

Taco Schallenberg Acorel

Taco Schallenberg Acorel Taco Schallenberg Acorel Inhoudsopgave Introductie Kies een Platform Get to Know the Jargon Strategie Bedrijfsproces Concurrenten User Experience Marketing Over Acorel Introductie THE JARGON THE JARGON

Nadere informatie

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7 Media en creativiteit Winter jaar vier Werkcollege 7 Kwartaaloverzicht winter Les 1 Les 2 Les 3 Les 4 Les 5 Les 6 Les 7 Les 8 Opbouw scriptie Keuze onderwerp Onderzoeksvraag en deelvragen Bespreken onderzoeksvragen

Nadere informatie

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M.

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. (Bert) Vrijhoef Take home messages: Voor toekomstbestendige chronische zorg zijn innovaties

Nadere informatie

Introduction Henk Schwietert

Introduction Henk Schwietert Introduction Henk Schwietert Evalan develops, markets and sells services that use remote monitoring and telemetry solutions. Our Company Evalan develops hard- and software to support these services: mobile

Nadere informatie

Introduction to KM. Kampala CIKM Workshop 2013 Joost Lieshout

Introduction to KM. Kampala CIKM Workshop 2013 Joost Lieshout Introduction to KM Kampala CIKM Workshop 2013 Joost Lieshout Good to know Introductions Your CIKM experience Outline CIKM Sessions Tuesday Introduction to KM & Groupwork Introduction to (CI)KM Strategy

Nadere informatie

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Kees den Blanken Cogen Nederland Driebergen, Dinsdag 3 juni 2014 Kees.denblanken@cogen.nl Renewables genereren alle stroom (in Nederland in

Nadere informatie

Wat is Interaction Design?

Wat is Interaction Design? Wat is Interaction Design? Wat is interaction design? Designing interactive products to support the way people communicate and interact in their everyday and working lives. Preece, Sharp and Rogers (2015)

Nadere informatie

Educational Design as Conversation

Educational Design as Conversation 1 Educational Design as Conversation Inter-professional dialogue about the teaching of academic communications skills EATAW 2011 - Jacqueline van Kruiningen, University of Groningen Grading papers collaboratively

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

Lelystad, Mainport Park A6

Lelystad, Mainport Park A6 Lelystad, Mainport Park A6 kavels vanaf 0,5 tot 21 hectare building plots as of 5,000 up 21 hectares 100% bebouwbaar site coverage 100% direct aan luchthaven directly linked to airport centraal in Nederland

Nadere informatie

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept 7 juni 2012 KNX Professionals bijeenkomst Nieuwegein Annemieke van Dorland KNX trainingscentrum ABB Ede (in collaboration with KNX Association) 12/06/12 Folie 1 ETS

Nadere informatie

DUURZAAM overheidsgebouw. Slim ontwerpen : duurzaamheidscriteria dd. 2015.12.01

DUURZAAM overheidsgebouw. Slim ontwerpen : duurzaamheidscriteria dd. 2015.12.01 DUURZAAM overheidsgebouw Slim ontwerpen : duurzaamheidscriteria dd. 2015.12.01 AGENDA : duurzaamheidscriteria 2 Grontmij Belgium NV part of Sweco Interactieve presentatie met twee kernvragen : 1. Wat is

Nadere informatie

De social impacts van de sluiting van de bauxietmijn te Coermotibo. Naam: van Cooten, Telina Paramaribo, 21 september 2009

De social impacts van de sluiting van de bauxietmijn te Coermotibo. Naam: van Cooten, Telina Paramaribo, 21 september 2009 De social impacts van de sluiting van de bauxietmijn te Coermotibo Naam: van Cooten, Telina Paramaribo, 21 september 2009 Environmental and Social Assessment Stakeholder Engagement EIA Fishing Biodiversity

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Interessegroep Critical Chain Interessegroep Critical Chain. Agenda. Richard Smal Voorzitter Critical Chain Interesse Groep

Interessegroep Critical Chain Interessegroep Critical Chain. Agenda. Richard Smal Voorzitter Critical Chain Interesse Groep IPMA Grote projecten plannen: How to plan a battleship! Aarle Rixtel, 24 april 2014 Richard Smal Voorzitter Interesse Groep 20:00 of Critical Change 1 Met dank aan onze sponsors Doelstellingen IPMA Critical

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

2 e webinar herziening ISO 14001

2 e webinar herziening ISO 14001 2 e webinar herziening ISO 14001 Webinar SCCM 25 september 2014 Frans Stuyt Doel 2 e webinar herziening ISO 14001 Planning vervolg herziening Overgangsperiode certificaten Korte samenvatting 1 e webinar

Nadere informatie

I.S.T.C. Intelligent Saving Temperature Controler

I.S.T.C. Intelligent Saving Temperature Controler MATEN & INFORMATIE I.S.T.C. Intelligent Saving Temperature Controler Deze unieke modulerende zender, als enige ter wereld, verlaagt het energieverbruik aanzienlijk. Het werkt in combinatie met de energy

Nadere informatie

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14)

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14) Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of (09.09.14) Content: 1. Requirements on sticks 2. Requirements on placing sticks 3. Requirements on construction pallets 4. Stick length and

Nadere informatie

Future of the Financial Industry

Future of the Financial Industry Future of the Financial Industry Herman Dijkhuizen 22 June 2012 0 FS environment Regulatory & political pressure and economic and euro crisis 1 Developments in the sector Deleveraging, regulation and too

Nadere informatie

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008 Competencies atlas Self service instrument to support jobsearch Naam auteur 19-9-2008 Definitie competency The aggregate of knowledge, skills, qualities and personal characteristics needed to successfully

Nadere informatie

Prof. Dr Ir Eric van Heck (RSM) Dr Marcel van Oosterhout (RSM) Utrecht, 22 Juni 2012

Prof. Dr Ir Eric van Heck (RSM) Dr Marcel van Oosterhout (RSM) Utrecht, 22 Juni 2012 Platform Mobiliteit.NU als Smart Business Network Prof. Dr Ir Eric van Heck (RSM) Dr Marcel van Oosterhout (RSM) Utrecht, 22 Juni 2012 Menu 1. Het platform Mobiliteit.NU als Smart Business Network 2. New

Nadere informatie

Stephanie van Dijck De integrale aanpak maakt complexiteit hanteerbaar

Stephanie van Dijck De integrale aanpak maakt complexiteit hanteerbaar Titel, samenvatting en biografie Stephanie van Dijck De integrale aanpak maakt complexiteit hanteerbaar Samenvatting: Nieuwe projecten nemen toe in complexiteit: afhankelijkheden tussen software componenten,

Nadere informatie

Het Nieuwe Samen Werken

Het Nieuwe Samen Werken Het Nieuwe Samen Werken Even voorstellen! Wij zijn Steelcase Wij ontwikkelen, produceren en leveren kantoormeubilair. Om voor u effectieve, duurzame en inspirerende werkomgevingen te creëren, waar ook

Nadere informatie

Luchtkwaliteit: een Europees perspectief

Luchtkwaliteit: een Europees perspectief Luchtkwaliteit: een Europees perspectief Conferentie Luchtkwaliteit Brussel, 5 december 2014 Dr Hans Bruyninckx Executive Director European Environment Agency EEA rapporten 2014 Luchtverontreiniging een

Nadere informatie

Interaction Design for the Semantic Web

Interaction Design for the Semantic Web Interaction Design for the Semantic Web Lynda Hardman http://www.cwi.nl/~lynda/courses/usi08/ CWI, Semantic Media Interfaces Presentation of Google results: text 2 1 Presentation of Google results: image

Nadere informatie

Vvg. Kansen zien, kansen pakken! Leven in de stad van de toekomst. 13 november 2013

Vvg. Kansen zien, kansen pakken! Leven in de stad van de toekomst. 13 november 2013 Kansen zien, kansen pakken! Vvg 13 november 2013 Leven in de stad van de toekomst Louis Bekker City Account Manager Programma manager Onderwijs (PO/MO) Smart Concurrentie Leefbaar Groen Samenwerking Onze

Nadere informatie

LCA, wat kan je er mee. Sustainability consultant gaasbeek@pre sustainability.com

LCA, wat kan je er mee. Sustainability consultant gaasbeek@pre sustainability.com LCA, wat kan je er mee Anne Gaasbeek Anne Gaasbeek Sustainability consultant gaasbeek@pre sustainability.com PRé Consultants PRé is pionier i van LCA sinds 1990; ontwikkelaar van Ecoindicator and ReCiPe

Nadere informatie

1 LOGO SCHOOL. Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel. Naam School

1 LOGO SCHOOL. Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel. Naam School 1 LOGO SCHOOL Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel Naam School Algemene gegevens School De Blijberg International Department BRIN 14 HB Directeur Mrs L. Boyle Adres Graaf Florisstraat 56 3021CJ ROTTERDAM

Nadere informatie

Tim Akkerman - Head of Mobile

Tim Akkerman - Head of Mobile Tim Akkerman - Head of Mobile Emesa is the largest e-commerce company for searching, comparing and booking travel and leisure packages in the following categories: Holidays - Other accommodations - Hotels

Nadere informatie

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering The Relationship between Daily Hassles and Depressive Symptoms and the Mediating Influence

Nadere informatie

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior Martin. W. van Duijn Student: 838797266 Eerste begeleider:

Nadere informatie

Digital municipal services for entrepreneurs

Digital municipal services for entrepreneurs Digital municipal services for entrepreneurs Smart Cities Meeting Amsterdam October 20th 2009 Business Contact Centres Project frame Mystery Shopper Research 2006: Assessment services and information for

Nadere informatie

Is valpreventie kosteneffectief?

Is valpreventie kosteneffectief? Is valpreventie kosteneffectief? Prof. Dr. Lieven Annemans Ghent University, Brussels University Lieven.annemans@ugent.be Lieven.annemans@vub.ac.be Maart 2014 1 Reactie van de overheden op de crisis Jaarlijkse

Nadere informatie

TOELICHTING OP FUSIEVOORSTEL/

TOELICHTING OP FUSIEVOORSTEL/ TOELICHTING OP FUSIEVOORSTEL/ EXPLANATORY NOTES TO THE LEGAL MERGER PROPOSAL Het bestuur van: The management board of: Playhouse Group N.V., een naamloze Vennootschap, statutair gevestigd te Amsterdam,

Nadere informatie

Comics FILE 4 COMICS BK 2

Comics FILE 4 COMICS BK 2 Comics FILE 4 COMICS BK 2 The funny characters in comic books or animation films can put smiles on people s faces all over the world. Wouldn t it be great to create your own funny character that will give

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

From Padua to Groningen

From Padua to Groningen From Padua to Groningen The effects of the CercleS Seminar in Padua in 2009 on writing Nederlands in gang (0-A2) Berna de Boer Benvenuti a tutti! Contents I. State of affairs in September 2009 II. The

Nadere informatie

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet.

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. General: Please use the latest firmware for the router. The firmware is available on http://www.conceptronic.net! Use Firmware version

Nadere informatie

Gebruik van GRI-indicatoren voor interne sturingsprocessen. Mark van Rijn 14 October 2004

Gebruik van GRI-indicatoren voor interne sturingsprocessen. Mark van Rijn 14 October 2004 Gebruik van GRI-indicatoren voor interne sturingsprocessen Mark van Rijn 14 October 2004 Een jaar geleden... Heineken verwijderd uit DJSI STOXX Positie binnen FTSE4Good onder druk Heineken scoort laag

Nadere informatie

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen?

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? De firewall van de Speedtouch 789 (wl) kan niet volledig uitgeschakeld worden via de Web interface: De firewall blijft namelijk op stateful staan

Nadere informatie

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One For Examination from 2015 SPECIMEN ROLE PLAY Approx.

Nadere informatie

PROJECT INFORMATION Building De Meerlanden Nieuweweg 65 in Hoofddorp

PROJECT INFORMATION Building De Meerlanden Nieuweweg 65 in Hoofddorp BT Makelaars Aalsmeerderweg 606 Rozenburg Schiphol Postbus 3109 2130 KC Hoofddorp Telefoon 020-3 166 166 Fax 020-3 166 160 Email: info@btmakelaars.nl Website : www.btmakelaars.nl PROJECT INFORMATION Building

Nadere informatie

Future Driven Value Creation 02-12-2013

Future Driven Value Creation 02-12-2013 Future Driven Value Creation 02-12-2013 Programma 16:30 Introductie en toelichting op het thema 17.15 Vraagstelling en individueel bezinnen 17:45 Break en broodjes 18:15 Break out sessies (2 groepen) en

Nadere informatie

Duurzaam leiderschap Over de wereld, de mens en onderwijs

Duurzaam leiderschap Over de wereld, de mens en onderwijs Duurzaam leiderschap Over de wereld, de mens en onderwijs Elena Cavagnaro, lector in service studies MLI & SEN 2013 09 06 1 9/6/2013 Agenda Even voorstellen Wereldbeelden Welk beeld hebben we van de wereld

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *0535502859* DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2010 No Additional

Nadere informatie

Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting. aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen

Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting. aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen Determinants and Barriers of Providing Sexual Health Care to Cancer Patients by Oncology

Nadere informatie

9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training

9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training 9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training In 9 dagen jezelf volledig op de kaart zetten Je energie aangevuld en in staat om die batterij op peil te houden. Aan het eind heb jij Een goed gevoel in je

Nadere informatie