Maatschappelijk Verslag Sustainability Report

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Maatschappelijk Verslag Sustainability Report"

Transcriptie

1 ALUCHEMIE Maatschappelijk Verslag Sustainability Report 2010

2 Inhoud Contents Introductie Introduction 03 HSE (Gezondheid, Veiligheid & Milieu) Health, Safety & Environment 04 Milieu Environment 09 P&O (Personeel & Organisatie) Human Resources 14 Omgeving & Overheid Community & Government 18 Relatie met de omgeving Our community 19 Klanten & Markt Customers & Market 20 Operationele & Financiële Prestaties Operational & Financial Performance 22 Productie Operation 24 Onderhoud Maintenance 26 Engineering Engineering 27 Groei & Innovatie Growth & Innovation 28 OR (Ondernemingsraad) Works Council Aluchemie, onderdeel van Rio Tinto Alcan. Aluminium & Chemie Rotterdam B.V., kortweg Aluchemie, is producent van klantspecifieke, kwalitatief hoogwaardige anoden voor de aluminiumindustrie. Aluchemie is een joint venture van Rio Tinto Alcan (72%) en Norsk Hydro (28%). Aluchemie heeft één vestiging en circa 365 medewerkers. Aluchemie is anno 2010 de grootste stand alone anodenproducent ter wereld. Aluchemie maakt voor zijn anodenproductie gebruik van petroleumcokes en steenkoolteerpek. Dat zijn eigenlijk restproducten uit andere industriële processen, die voor de productie van de koolstofanoden van Aluchemie onmisbaar zijn. Petroleumcokes zijn namelijk een bijproduct van de aardoliedestillatie. Steenkoolteerpek wordt gemaakt uit teer, dat vrijkomt in de cokesfabrieken van de staalindustrie. Daarmee is Aluchemie een grote hergebruiker van grondstoffen. Ook de anodenresten die de aluminiumproducenten na gebruik in hun proces naar Aluchemie terugsturen, worden door Aluchemie hergebruikt als grondstof. PAR (Personeelsvereniging) Society of Employees 30 Aluchemie, a Rio Tinto company Aluminium & Chemie Rotterdam B.V., Aluchemie for short, manufactures customised, high-quality anodes for the aluminium industry. Aluchemie is a joint venture formed by Rio Tinto Alcan (72%) and Norsk Hydro (28%). Aluchemie has one site and approximately 365 employees. As of 2010, Aluchemie was the largest stand-alone anode manufacturer in the world. Aluchemie makes its anodes using petroleum coke and coal tar pitch, which are actually residual products from other industrial processes but they are essential when making Aluchemie s carbon anodes. Petroleum coke is a by-product of petroleum distillation and coal tar pitch is made from the tar produced by coke plants in the steel industry. Aluchemie is therefore a major recycler of raw materials and also recycles the anode butts returned to Aluchemie by aluminium producers after use in their production process.

3 Introductie nieuwe algemeen directeur Allereerst wil ik mezelf kort voorstellen. Mijn naam is Daniel Allaire en ik werk al 22 jaar voor Rio Tinto Alcan. Mijn laatste project in Canada was een groot moderniseringsproject van de aluminiumsmelter in Kitimat. Vanaf december 2010 ben ik Algemeen Directeur van Aluchemie. In 2010 herstelt de aluminiummarkt zich ten opzichte van 2009, maar niet zo snel en sterk als wij hadden gehoopt. We ervaren een groeiende vraag maar hebben meer capaciteiten en we willen er klaar voor zijn zodra het herstel doorzet. Bij Aluchemie ligt de nadruk op HSE prestaties en cultuur. HSE staat voor Health, Safety and Environment, oftewel Gezondheid, Veiligheid en Milieu. Wij betreuren ten zeerste dat een contractor medewerker gewond is geraakt bij werkzaamheden op ons terrein. Dit is niet goed, wij zijn pas tevreden als iedereen, zowel Aluchemisten als contractor medewerkers, na een dag werken weer gezond naar huis gaat. Wij doen er alles aan om incidenten te voorkomen door het rapporteren van bijna ongevallen en het betrekken van medewerkers bij ons traject naar zelfstandigheid. aan verdere verbetering van de kwaliteit van onze anoden, waarbij in overleg met onze klanten meer anodenresten als grondstof zullen worden ingezet. Eind 2010 leveren we meer anoden dan gepland, inclusief ton ongecalcineerde anoden. Op Onderhoud zien we een sterke verbetering ten opzichte van Ook hier helpen onze betrokken medewerkers en de nadruk die gelegd wordt op IPT en Lean ons om de betrouwbaarheid van onze installaties verder te vergroten. Om concurrerend te kunnen blijven, is een analyse uitgevoerd eind De initiatieven die hieruit voortkomen, zullen ons helpen ons volledige potentieel te benutten en onze positie op de anodenmarkt te verbeteren. Dit is noodzakelijk om onze toekomstige groei te verzekeren. We willen de favoriete anodenleverancier worden voor alle huidige en nieuwe klanten door het verbeteren van de kwaliteit, tijdige leveringen en lagere kosten. In 2011 zullen vele inspanningen onze positie op de markt verstevigen. Verder blijft de nadruk liggen op continu verbeteren op het gebied van gezondheid en veiligheid en het reduceren van onze voetafdruk. Introduction Aluchemie s new managing director First of all I would like to introduce myself briefly. My name is Daniel Allaire and I work for Rio Tinto Alcan already for 22 years. My last project in Canada is the large modernization of the Kitimat smelter. Since December 2010 I am Managing Director of Aluchemie. In 2010 the aluminium market recovers compared to 2009, but not as quick and strong as we hoped for. We experience a reasonable demand but we have more capabilities and need to be ready when the market picks up. At Aluchemie, we focus on HSE performance and culture as our first value. We regret that one contractor employee gets hurt while working on our plant. This is not good, we Op het gebied van relaties met de omliggende gemeenschap en buurbedrijven zijn we sterk verbeterd. We ontvangen slechts een klacht tegenover 10 in Dit is een direct gevolg van proactief handelen en bewustwording door onze medewerkers en de opstart van Rookgasreiniger 6. Halverwege 2011 zal onze nieuwste rookgasreiniginginstallatie in gebruik worden genomen. We doen er alles aan om de relaties met belanghebbenden en buren te onderhouden en verder te ontwikkelen. Een vijfjarenplan is van kracht om deze relaties verder te versterken. Wij zijn sterk verbeterd op het gebied van tijdige leveringen aan de klanten na een moeilijke start van Wij werken hard are only satisfied when all people, both employees and contractors, go home safely after a day s work. We do our utmost to prevent incidents by reporting Near Misses and getting people more engaged, involved in our journey of inter-dependency. On community level we improve a lot. Only one environmental complaint against 10 in This is a direct result of proactive responses and awareness of our employees and the operation of our Fume Treatment Plant 6. Halfway 2011 our new Fume Treatment Plant 7 will start up. We work hard to maintain and improve our relationship with stakeholders and neighbors. A five year development plan is in place to strengthen this relationship. With regard to customers performance we improved our on time delivery after a difficult start. We are working hard to improve quality of anodes, using more butts in close cooperation with customers. At the end of 2010 we delivered more anodes as planned, including about tons of green anodes. On the maintenance department projects, we improve tremendously compared to Again, involvement of our employees and focus on the implementation of IPT and Lean approach help us improving the reliability of our installations. In order to stay competitive, we had a study performed at the end of In this study initiatives were identified to help us using our full potential and improving our position on the anode market. This is necessary to ensure our growth in the future. We want to be supplier of choice for all our present and new customers by improving further on quality, on time delivery and lower cost. Ik kijk er naar uit samen met het Directieteam van Aluchemie en onze medewerkers Aluchemie tot een nog beter bedrijf om voor te werken te vormen. Een ding weet ik in elk geval zeker; als je mensen niet informeert en contractors niet behandelt zoals je je eigen medewerkers behandelt, dan bereik je geen enkel doel. Wij, als Directieteam van Aluchemie, vinden het erg belangrijk dat iedereen zijn rol kent en zich bewust is van de impact hiervan op het bereiken van de doelen van Aluchemie en op grotere schaal Rio Tinto Alcan en Norsk Hydro. Want; geen betrokkenheid, geen toewijding. Daniel Allaire, Algemeen Directeur Aluchemie A tremendous effort will be made in 2011 to strengthen our position on the market as well as to continue improvement on health, safety and reduction of our environmental footprint. I look forward to working together with the Management Team and employees to make Aluchemie an even better place to work. One thing I know for sure; when you do not inform your employees properly and do not treat contractors as if they are employees, you don t reach any goal. We, the management team of Aluchemie, find it very important that everyone knows their role and impact on reaching the goals of Aluchemie and on a larger scale, Rio Tinto Alcan and Norsk Hydro. No involvement, no commitment! Daniel Allaire, MD Aluchemie R I O T I N T O A L C A N 03 A L U C H E M I E

4 HSE: op naar een veilige werkplek R I O T I N T O A L C A N 04 Voor 2010 heeft onze afdeling HSE een aantal doelen gesteld, waarover we hieronder kort verslag doen: Geen verzuimongeval Bij Aluchemie werken we dagelijks hard om iedereen veilig op het terrein te laten werken en iedere dag weer gezond naar huis te laten gaan. Onderzoeken tonen het resultaat van deze aanpak aan. Uit het Rio Tinto Alcan medewerkerstevredenheid onderzoek en een lokale veiligheidsenquête blijkt dat het veiligheidsbewustzijn ieder jaar sterk verbetert. Toch heeft in oktober 2010 een incident plaatsgevonden. Een contractor medewerker heeft een veiligheidsklep tegen zijn ribben gekregen tijdens werkzaamheden aan de ringleiding van Rookgasreiniger 6. Dit incident heeft geleid tot verzuim. Vanzelfsprekend is het incident, in goede samenwerking met de contractorfirma, op een gestructureerde manier onderzocht op leerpunten. De punten zijn en/of worden ingevoerd zodat herhaling wordt voorkomen. Verder vonden in 2010 drie zogenaamde medische behandelingen plaats. Dit zijn behandelingen die niet door een Aluchemie EHBO er verricht mogen worden. Het betreft in alle gevallen hechtingen, waarbij de personen in kwestie na de behandeling weer aan de slag kunnen. Wij zullen er alles aan doen om dit aantal tot nul terug te brengen. Onze mensen (en hieronder vallen vanzelfsprekend ook onze contractormedewerkers) zijn tenslotte onze grootste prioriteit Lost Time Injury Replacement Work Medical Treatment First Aid Near Miss Gemiddeld aantal Near Miss meldingen 4 per week Met het melden van Near Misses (bijna-ongevallen) is in 2009 een goed begin gemaakt. Zo goed zelfs, dat we inmiddels bij de top van Rio Tinto Alcan bedrijven behoren qua aantal meldingen. In 2010 hebben we dit doorgezet en zijn we zelfs uitgekomen op 250 meldingen. Een groot aantal Near Misses vertelt ons dat we oog hebben voor (on) veilige acties en geeft ons de mogelijkheid om deze zaken aan te pakken en ons bedrijf te verbeteren op het gebied van veiligheid, gezondheid en milieu. Near Misses worden gemeld aan de HSE coördinatoren. Zij laten de Near Misses onderzoeken en zetten deze om in acties die herhaling moeten voorkomen. De acties worden altijd SMART gemaakt (specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch Incidents Employees (RTA) YTD JAN FEB MAR APR MAY JUN JUL AUG SEP OCT NOV DEC en tijdgebonden) en opgenomen in een incidentendatabase. De manier waarop de Near Misses worden onderzocht hangt af van de ernst van het scenario dat zou hebben plaatsgevonden indien het geen Near Miss maar een werkelijk ongeval zou zijn geweest. Bij zeer ernstige Near Misses wordt door de HSE coördinatoren een taproot (gestructureerd onderzoek in teamverband naar de oorzaken van het incident) uitgezet. Een aantal collega s is getraind om een dergelijk onderzoek uit te voeren. Iedere week wordt een voor de organisatie interessante Near Miss gepubliceerd in de nieuwsbrief Minipers. Om de medewerkers te belonen voor het behalen van dit doel (200 meldingen op jaarbasis), heeft iedere medewerker een bedrag op zijn/haar spaarloon ontvangen A L U C H E M I E HSE: Become an even safer place to work The following is a brief report on the goals set by our HSE department for No absenteeism due to accidents At Aluchemie, we work hard every day to allow everyone to work safely on the Aluchemie site and to go home healthy at the end of each day. Surveys such as the Rio Tinto Alcan employee satisfaction survey and a local safety survey show that this approach is bearing fruit because safety awareness is improving significantly every year. Nevertheless, an incident did occur in October 2010 when a contractor was hit in the ribs by a safety valve while working on the ring pipe of Fume Treatment Plant 6. This incident resulted in the contractor having to take time off work to recover. Naturally, the incident was systematically examined in close cooperation with the contractor s company for possible lessons to learn. The lessons learnt have been or will be introduced to prevent this type of incident from occurring again. There were also three so-called medical treatments in Medical treatments are treatments that an Aluchemie first-aid officer is not allowed to perform. All three employees concerned needed stitches and were able to return to work after the treatment. We will do all we can to reduce this number of cases to zero because our people (which of course includes our contractors) are our highest priority. Average number of Near Miss Reports: 4 a week We got 2009 off to a good start with regards to Near Miss reports. So good, in fact, that we are now among the best-performing Rio Tinto Alcan companies in terms of the number of reports. We continued this trend in 2010 and even ended the year with 250 reports. A high number of Near Misses tells us that we are keeping a vigilant eye out for unsafe actions. It also gives us the opportunity to deal with these issues and improve our company as regards safety, health and the environment. Near Misses are reported to the HSE coordinators who have the Near Misses investigated and translate the findings into actions that are intended to prevent any repetitions. The actions are always SMART - Specific, Measurable, Achievable, Realistic and Time-Bound - and added to a database of incidents. How the Near Misses are investigated depends on the seriousness of the scenario that would have happened if the Near Miss had been a real accident. In case of very serious Near Misses, the HSE coordinators arrange for a TapRoot, which is a structured, team-based investigation into the causes of the incident. A number of colleagues have been trained to conduct these types of investigations. Every week, a Near Miss that is relevant for the organisation as a whole is published in the newsletter Minipers. To reward employees for achieving this goal (minimum 200 reports for the whole year), all Aluchemie employees received an amount in their salary savings scheme.

5 aantal Reported Near Misses week Idee met een waardebon, te besteden bij een internetwinkel. Regelmatig wordt binnen Aluchemie gecommuniceerd over de beste BeST Ideeën (per jaar en per kwartaal) en over welke medewerker de meeste BeST Ideeën heeft gerealiseerd. Helaas is het ambitieuze doel van 200 uitgevoerde ideeën in 2010 niet gehaald; wel zien we dat steeds meer Aluchemisten de weg weten te vinden naar het middel en hebben we vertrouwen in een flinke toename in Best Ideeën Totaal 2010 (Be Safe Together) cum aangemeld cum goedgekeurd cum uitgevoerd aantal week 200 gerealiseerde BeST (Be Safe Together) Ideeën? Om de veiligheid bij Aluchemie te vergroten, vragen we niet alleen aan alle medewerkers om mee te denken, maar ook om mee te werken. Vaak hoeven verbeterideeën helemaal niet ingewikkeld en duur te zijn en is een simpele oplossing de beste. Via een BeST Idee kan elke Aluchemist een idee melden en vervolgens zelf uitvoeren. De ingediende BeST Ideeën worden beoordeeld door de HSE Coördinatoren, die elk een gebied binnen Aluchemie vertegenwoordigen. Na goedkeuring motiveren zij de indiener van het idee om het idee zelf uit te voeren, eventueel met hulp van anderen. Het gaat om initiatief en eigenaarschap! Aluchemie beloont elk gerealiseerd BeST 200 BeST (Be Safe Together) Ideas achieved? With a view to increasing safety at Aluchemie, we not only ask all employees for their input, but also for their cooperation. Ideas for improvements do not always have to be complicated and expensive - a simple solution is often the best. With the BeST idea scheme, every Aluchemie employee has the chance to submit an idea and then implement it themselves. The BeST ideas are evaluated by the HSE Coordinators, each of whom represents an area of work at Aluchemie. Once they have been given the necessary approval, they ask the person who submitted the idea to implement it, if necessary with the help of others. It s all about initiative and ownership! Aluchemie rewards every BeST Idea implemented with a voucher that can be spent at an internet webshop. Information about the best BeST ideas is regularly communicated within Aluchemie (per year and per quarter) as is the name of the employee who implemented the most BeST Ideas. Unfortunately, the ambitious goal of 200 implemented ideas was not achieved in However, we can see that ever-increasing numbers of Aluchemie employees are submitting ideas and we anticipate a major increase in R I O T I N T O A L C A N 05 A L U C H E M I E

6 Schuiven op de Bradley curve We gebruiken binnen Aluchemie de Bradley curve als model om aan te geven waar het bedrijf staat op het gebied van veiligheidsbewustzijn, gezondheid en milieu. Deden we in vorige jaren nog veel zaken voornamelijk directief (opgelegd vanuit het Directieteam, de wetgeving of moederbedrijf Rio Tinto Alcan (fase 2 van het model)), in 2010 begint echt iedereen zelf in te zien dat dit soort zaken bijdragen aan onze eigen veiligheid en gezondheid. Het streven is uiteindelijk naar fase 4 op te schuiven. Een fase waar iedereen niet alleen voor zichzelf maar ook voor elkaar zorgt. Er is dus nog een aantal stappen te maken en Aluchemie beweegt in de goede richting. Middelen die we bij Aluchemie gekozen hebben om als organisatie te verschuiven op de Bradley curve zijn o.a. de eerder genoemde Near Misses, BeST Ideeën en de HSE coordinatoren. De HSE coördinatoren zijn de schakel tussen het Directieteam en de werkvloer om HSE verder te implementeren. Zij zorgen voor zowel bottom up als top down communicatie. Hun voorzitterschap is in 2010 opgeschoven van een vertegenwoordiger vanuit de HSE afdeling naar een van de zeven coördinatoren zelf. Een teken dat HSE steeds meer gedragen wordt door medewerkers van de operationele afdelingen en niet langer alleen een expert-aangelegenheid is. INCIDENT RATES The boss looks after you You look after yourself Bradley curve We look after each other Zero is unrealistic Zero is difficult Zero is attainable Zero is sustainable phase 1 phase 2 phase 3 phase 4 06 De dagelijkse HSE tours hebben hun waarde opnieuw bewezen in Het veiligheidsbewustzijn groeit bij zowel Aluchemie medewerkers als contractors. Deze zullen dan ook worden voortgezet in In 2010 is het eigenaarschap van de tour verschoven naar de dagchefs/teamleiders en is de tour in vorm veranderd. Duidelijker is benadrukt dat deze HSE tours niet bedoeld zijn om elkaar te betrappen op fouten, maar juist om de dialoog aan te gaan, samen te leren en het veiligheidsbewustzijn te vergroten. De HSE coördinatoren kiezen elke twee weken Sliding along the Bradley curve At Aluchemie, we use the Bradley Curve as a model to indicate where the company stands with regard to safety awareness, health and the environment. Whereas, in the past, tasks were mainly directed by the management team, by law or by parent company Rio Tinto Alcan (phase 2 of the model), everyone genuinely started to realise in 2010 that the issues involved affect their own health and safety. The goal is eventually to shift to phase 4: a phase in which everyone not only looks out for themselves, but also takes care of each other. There are still a number of steps to be taken, but Aluchemie is moving in the right direction. Some of the tools chosen by Aluchemie to move forward on the Bradley curve include the Near Misses mentioned elsewhere in this report, BeST Ideas and the HSE coordinators. The HSE coordinators are the link between the Management Team and the work floor to further implement HSE. They ensure both bottom-up and top-down communication. In 2010, their chairmanship passed from a representative of the HSE department to one of the seven coordinators themselves. This is a clear sign that HSE has the increasing support of the employees in the operational departments and is no longer a matter solely for experts. The daily HSE tours once again proved their value in 2010 because safety awareness is growing among both Aluchemie employees and contractors. The tours will therefore continue in In 2010, ownership of the tour was transferred to the shift leaders/team leaders and the format of the tour changed. There was a greater emphasis on the fact that these HSE tours are not intended to catch people making mistakes, but rather to start a dialogue, to learn together and to increase safety awareness. Every two weeks, the HSE coordinators choose a theme for the HSE Tour which is then used for the dialogue and to learn from one another. The HSE tour takes place during both day and night shift. Contractor employees often take part in the tour. The HSE theme is communicated to all Aluchemie employees via the newsletter.

7 een thema voor de HSE Tour op basis waarvan we met elkaar de dialoog voeren en van elkaar leren. De HSE tour wordt zowel in dag- als nachtdienst gehouden. Regelmatig lopen ook contractormedewerkers mee. Het HSE thema wordt via de nieuwsbrief naar alle medewerkers van Aluchemie gecommuniceerd. PAK s reductie In de Massa/Vormerij/Brekerij-afdeling wordt druk gewerkt aan een investeringsproject om de blootstelling aan Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen (PAK s) voor de medewerkers te verminderen. Uitvoering van het project en daarmee een significante Reduction in PAHs In the Paste Plant/Moulding Plant/Butts Crusher, work is well underway on an investment project to reduce employee exposure to Polycyclic Aromatic Hydrocarbons (PAHs). It is expected that 2011 will see the project implemented with a consequent significant reduction in exposure to PAHs. In 2010, the standards for respiratory protective equipment were tightened even further and a fit test (which mask fits me best and how do I wear it/ keep it clean) was mandatory for people working in these departments. The Process department succeeded in finding ways to reduce the amount of PAHs in the raw materials. Unfortunately, the objective of reducing exposure to PAHs by 30% was not achieved, but, verlaging van de blootstelling aan PAK s wordt in 2011 verwacht. In 2010 zijn de normen voor adembescherming verder aangescherpt en een fit-test (welk masker past mij het best en hoe moet ik dit dragen/ schoonhouden) is verplicht voor mensen die in deze afdelingen werken. In de procesafdeling is en wordt (met succes) gezocht naar mogelijkheden om de hoeveelheid PAK s in de grondstoffen te verminderen. De doelstelling om PAK s blootstelling met 30% te reduceren is helaas nog niet behaald, maar door de toegenomen kennis binnen Aluchemie kunnen we naar verwachting in 2011 een inhaalslag maken op het gebied van blootstelling. with the increased knowledge at Aluchemie, we expect to be able to catch up as regards reducing exposure in Vision for 2015 Employees and contractors feel responsible for their own health and safety and that of others. Aluchemie aims to reach the final phase of the Bradley curve by 2015, i.e. the phase in which we always watch out for, help and hold one another to account. That is how we increase safety and team spirit. All Near Misses are seen and reported. We are already on the right track. The threshold for reporting Near Misses has been removed and the employees can now see that something is being done with the reports, as a result of which safety is increasing. In addition, in serious cases, employees are involved in taproots, i.e. investigations into the fundamental causes of incidents. The use of respiratory and auditory protection is no longer required (based on current exposure standards). This aim focuses on certain specific locations on the site, such as the Past Plant/ Moulding Plant/Butts Crusher and Anode Final Processing (EVA). We want to improve the conditions to such a degree that this type of Personal Protective Equipment (PPE) will no longer be needed in future. Visie 2015 Medewerkers en contractors voelen zich verantwoordelijk voor hun eigen en elkaars veiligheid en gezondheid. In 2015 wil Aluchemie in de laatste fase van de zogenaamde Bradley curve zitten. Een fase waarin we altijd op elkaar letten, elkaar helpen en elkaar aanspreken. Zo vergroten we de veiligheid en de teamspirit. Alle bijna-ongevallen (Near Misses) worden gezien en gemeld. We zijn al op de goede weg. De drempel om Near Misses te melden is weggevallen en voor medewerkers is het zichtbaar dat dat er iets wordt gedaan met de meldingen waardoor het veiliger wordt. In geval van een ernstige Near Miss, worden ze bovendien zelf bij taproots betrokken waarbij naar de basisoorzaken van het incident wordt gezocht. Gebruik adem- en gehoorbescherming niet meer nodig (uitgaande van huidige blootstellingsnormen). We doelen hierbij op diverse locaties op ons terrein, zoals de Massa/Vormerij/Brekerij en de EVA. We willen de omstandigheden zodanig verbeteren dat dergelijke Persoonlijke Beschermingsmiddelen (PBM s) in de toekomst niet meer gebruikt hoeven te worden. R I O T I N T O A L C A N 07 A L U C H E M I E

8 Overige zaken waar in 2010 aan gewerkt is: RI&E De RI&E is een wettelijk verplichte risicoinventarisatie die samen met de VGWM Commissie van de Ondernemingsraad wordt opgesteld. Van de ongeveer 40 actiepunten die begin 2010 op de lijst stonden, zijn er nog slechts drie over. De overige situaties zijn opgepakt en verbeterd. Voor 2011 wordt een nieuwe lijst opgesteld. Audits Opvallend is het grote aantal audits dat bij Aluchemie is gehouden in Zo is er de Lloyd s kwaliteits audit, waarbij Aluchemie opnieuw gecertificeerd is voor ISO 9001, ISO14001 en OHSAS Verder vindt een geïntegreerde overheidsaudit plaats op het gebied van brandweer en milieu. Aluchemie behaalt een AEO douane certificaat en voldoet daarmee voor de komende vijf jaar weer aan de douane- en ISPS-eisen. Door Rio Tinto wordt in september 2010 een grote HSE Audit gehouden die ook met goed gevolg is afgerond. Deze audit wordt elke twee jaar gehouden. Aluchemie heeft op het gebied van gezondheid een eerste grote stap voorwaarts gemaakt. Gezondheid In 2010 gaf Aluchemie een extra hoge prioriteit aan de gezondheid van medewerkers. In 2009 zijn diverse algemene metingen uitgevoerd en in 2010 zijn deze verder uitgebreid. Door de resultaten van deze metingen begrijpen we nu beter welke risico s mensen lopen op de diverse afdelingen. Deze kennis gaat ons helpen om de situatie ter plaatse te verbeteren. Naast PAK s, dat voornamelijk een risico oplevert voor de Massa/Vormerij/Brekerij, zijn meer risicogebieden gedefinieerd. Risico s in de EVA en Haven betreffen voornamelijk dieseldampen uit de vorkheftrucks, maar ook trillingen door bijvoorbeeld luchthamers die worden gebruikt om de gecalcineerde anoden te reinigen. Op het gebied van geluid, dat over het hele terrein risico s met zich meebrengt, zullen samen met Engineering nog verdere verbeteringen worden doorgevoerd. De kennis over gezondheidsrisico s is binnen de hele organisatie sterk verbeterd door betere informatie van onze nieuw aangestelde arbeidshygiënist en onze bedrijfsarts. 08 Other issues that were worked on in 2010 included: RI&E The RI&E is a legally required risk inventory drawn up in consultation with the Works Council s Safety, Health, Welfare and Environment Committee. Of the approximately 40 action points on the list at the start of 2010, only three remain to be carried out - all of the other situations have been addressed and improved. A new list will be drawn up for Audits What is striking is the large number of audits that were conducted at Aluchemie in One of them was the Lloyd s quality audit used by Aluchemie to renew its ISO 9001, ISO14001 and OHSAS18001 certification. There was also an integrated government fire safety and environment audit. Aluchemie obtained an Authorised Economic Operator (AEO) certificate from Customs, meaning that it once again meet the Customs and ISPS requirements for the next five years. Rio Tinto carried out a major HSE Audit in September 2010 which was also completed successfully. This audit is conducted every two years. In addition Aluchemie took its first major step forward in relation to health. Health In 2010, Aluchemie placed even greater priority on the health of its employees. Various general measurements were carried out in 2009 and extended in 2010 and we now have a better understanding of the risks run by people in the various departments because of the results of those measurements. This knowledge will help us to improve the situation on site. In addition to PAHs, which mainly pose a risk for the Paste Plant/Moulding Plant/Butts Crusher, a number of other risk areas have also been defined. The risks for EVA and Harbour mainly involve diesel fumes from the fork-lift trucks, but there are also vibrations, for example, from the pneumatic hammers used to clean the calcined anodes. Further improvements will be implemented together with Engineering to reduce noise which poses risks all over the site. The knowledge about health risks has improved significantly throughout the entire organisation as a result of better information by our newly appointed occupational hygienist and our company doctor.

9 Milieu: beleid en vergunningen Verantwoord naar mens en omgeving Aluchemie en de moederbedrijven Rio Tinto Alcan en Norsk Hydro stellen de veiligheid en gezondheid van mensen en omgeving voorop in alle management- en bedrijfsprocessen. Gecertificeerde managementsystemen vormen de basis daarvan. Zo beschikt Aluchemie over een geïntegreerd managementsysteem dat is gecertificeerd conform ISO 9001 (kwaliteit), ISO (milieu), OHSAS (arbo) en ISPS (beveiliging). Industriële productiebedrijven zoals Aluchemie moeten voor de emissies die door de productie ontstaan, voldoen aan de Wet Milieubeheer en de Wet Verontreiniging Oppervlaktewateren. Hierop baseert de overheid de verstrekte milieuvergunningen, waarbij de provincie de Wet Milieubeheer regelt en Rijkswaterstaat de Wet Verontreiniging Oppervlaktewateren verzorgt. De overheid ziet toe op naleving van de vergunningen. Duurzaamheid Zowel Aluchemie als haar moederbedrijven hanteren duurzaamheid als vanzelfsprekend uitgangspunt. Het is de stellige overtuiging van deze bedrijven dat alleen met duurzaam ondernemen werkelijk een meerwaarde kan worden gecreëerd. Dat is goed voor zowel de medewerkers als de omgeving, en voor de mensen die als aandeelhouder investeren in een gezonde toekomst van het bedrijf. Emissies naar de lucht De emissies naar de lucht, voor zover deze afkomstig waren van de ovens, zijn gecorrigeerd voor de bezettingsgraad van de Rookgasreinigers. Indien een Rookgasreiniger uitstaat en tevens de daaraan gekoppelde ovens, vindt geen emissie plaats. De bezettingsgraad van de Rookgasreinigers was in 2010 gemiddeld 98,5%. Het aantal emissieoverschrijdingen is in 2010 met 60% gedaald. Voor 2011 heeft Aluchemie als doel het aantal emissie-overschrijdingen verder te verlagen en met 50% te reduceren ten opzichte van Environment policy and permits Increasingly clean production Social responsibility for people and the community. Health and safety for people and the community are key priorities in all management and business processes at both Aluchemie and parent company Rio Tinto Alcan. Certified management systems are the basis for these priorities. For example, Aluchemie uses an integrated management system that is certified under ISO 9001 (quality), ISO (environment), OHSAS (health and safety) and ISPS (security). Industrial manufacturing companies such as Aluchemie must make sure that the emissions released by their production process comply with the Environmental Management Act (Wet Milieubeheer, Wm) and the Pollution of Surface Waters Act (Wet Verontreiniging Oppervlaktewateren, Wvo). The government bases its environmental permits on this legislation. The Environmental Management Act is implemented at provincial level, while the Directorate General for Public Works and Water Management (Rijkswaterstaat) oversees the application of the Pollution of Surface Waters Act. The government monitors compliance with the permits. Sustainability Aluchemie and parent companies Rio Tinto Alcan and Norsk Hydro regard sustainability as an obvious fundamental principle and they are firmly convinced that true added value can only be achieved through sustainable enterprise. This approach benefits both employees and the surrounding community, as well as shareholders investing in a healthy future for the company. Emissions into the air Emissions into the air, insofar as they originate from the furnaces, are corrected according to the capacity utilisation of the fume treatment plants. There are no emissions if a plant and its furnaces are inactive. Capacity utilisation for the fume treatment plants averaged 98.5% in 2010, while the number of instances exceeding emission levels fell by 60% during the same period. For 2011, Aluchemie has set itself the goal of a further 50% reduction in the number of instances of emission levels being exceeded compared to Odour No odour nuisance complaints were lodged in One complaint was lodged due to dust on a ship in the harbour caused by the unloading of coke. CO 2 The 255,000 tons of CO 2 emissions in 2010 is based on an automated calculation by a Rio Tinto program. Gas and electricity consumption and the production data for green and calcined anodes provide the input for the calculation. Aluchemie will participate in the CO 2 emissions trading system from 2013 onwards. SO 2 SO2 is only emitted by the baking furnaces and is produced by the burning of pitch vapours released by the process and of coke which contains sulphur. The level of these emissions is determined by the sulphur content in the pitch and the coke, for which a maximum permitted level is included in 09

10 Steeds schoner produceren Geur In 2010 hebben zich geen geurklachten voorgedaan. Een klacht is ontvangen vanwege stofoverlast op een van de schepen in de haven door het lossen van cokes. 10 CO 2 De emissie aan CO 2 van ton in 2010 is gebaseerd op een geautomatiseerde berekening door een Rio Tinto programma. De input voor de berekening die wordt meegenomen is het gas- en elektriciteitsverbruik en de productie van groene en gecalcineerde anoden. Vanaf 2013 zal Aluchemie deelnemen aan de CO 2 emissiehandel. SO 2 De emissie van SO 2 vindt alleen bij de bakovens plaats en ontstaat door de verbranding van de vrijkomende pekdampen en afdekcokes die zwavel bevatten. Het niveau van deze emissie wordt bepaald door het zwavelgehalte in de pek en afdekcokes. In de productspecificatie is hiervoor een maximum opgenomen. Geringe verschillen in het zwavelgehalte leiden tot verschillende emissieniveaus. In 2010 was de emissie van SO kg per ton gecalcineerde anoden. Een stijging van 0,3 kg per ton ten opzichte van 2009, als gevolg van een hogere SO 2 emissie bij Rookgasreiniger 5. De hogere SO 2 emissie bij Rookgasreiniger 5 werd veroorzaakt door de slechte staat van het keramiek van Rookgasreiniger 5. De keramiek zal in april 2011 worden vervangen waardoor het emissieniveau weer kan worden teruggebracht. NO X Aluchemie is verplicht om deel te nemen aan de NO X emissiehandel en levert volgens een door de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa) vastgesteld protocol gegevens aan over de NO X emissie. In 2010 is deze meetmethode net als elk jaar geverifieerd door de NEa. De totale NO X emissie voor het jaar 2010 the product specifications. Small differences in the sulphur content result in different emission levels. SO 2 emissions in 2010 stood at 1.2 kg per ton of calcined anodes, representing an increase of 0.3 kg per ton in comparison to 2009 because of higher SO 2 emissions from fume treatment plant 5. The higher SO 2 emissions from fume treatment plant 5 were caused by the poor state of the ceramics in fume treatment plant 5. The ceramics will be replaced in April 2011, therefore reducing the emissions level once again. NO X Aluchemie is obliged to take part in NO X emissions trading and supplies NO X emissions data according to a protocol established by the Netherlands Emissions Authority (Nederlandse Emissieautoriteit, bedroeg 285 ton, een stijging van 15% ten opzicht van 2009, veroorzaakt door de hogere NO X emissie van rookgasreiniger 6 ten opzichte van de oude rookgasreinigers. Ook in 2011 zal er sprake zijn van een stijging van de NO X emissie door de in gebruik name van Rookgasreiniger 7 medio PAK s, fluorantheen en benzo(a)pyreen De teercomponenten die vrijkomen op de ovens en de Massa/Vormerij bevatten onder andere PAK s (Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen), fluorantheen en benzo(a) pyreen. Aluchemie laat een gecertificeerd extern bureau jaarlijks PAK s-metingen uitvoeren. Ook in 2010 is dit gebeurd, tijdens de daarvoor georganiseerde meetperioden. De opstart van Rookgasreiniger 6 met RTOtechniek heeft tot gevolg gehad dat de PAKemissies in 2009 met 46% zijn verminderd ten opzichte van het jaar daarvoor. In 2010 is daarbovenop een reductie van 15% gerealiseerd. Na de ingebruikname van Rookgasreiniger 7 in 2011 zullen deze emissies naar verwachting tot een minimum zijn gereduceerd. Fluoriden De hoeveelheid fluoriden is berekend op basis van maandelijkse emissiemetingen door het laboratorium van Aluchemie en het debiet (de doorstroming per tijdseenheid). NEa). As in previous years, this measurement method was verified by the NEa in The total amount of NO X emitted in 2010 was 285 tons, representing an increase of 15% compared to 2009 as a result of the higher NO X emissions from fume treatment plant 6 compared to the old plants will see a further increase in NO X emissions, due to the commissioning of fume treatment plant 7 in mid PAHs, fluoranthene and benzo[a]pyrene The tar components released by the furnaces and the Paste Plant/Moulding Plant contain PAHs (Polycyclic Aromatic Hydrocarbons), fluoranthene and benzo[a] pyrene (among other ingredients). Aluchemie contracts a certified external agency to carry out PAH measurements every year, including in 2010 when measurements were taken during specific scheduled periods. The start-up of Fume Treatment Plant 6 with Regenerative Thermal Oxidation (RTO) technology led to a 46% reduction in PAH emissions in 2009 compared to the previous year. A further 15% reduction was achieved in Following the commissioning of Fume Treatment Plant 7 in 2011, it is expected that these emissions will be reduced to a minimum. Fluorides The amount is calculated based on monthly emission measurements taken by the Aluchemie laboratory and the emission rate (the flow per unit of time). Fluoride emissions totalled 6,974 kg, including the emissions measured during process breakdowns. The increase compared to the 5,939 kg in 2009 was caused by high fluoride emissions from FTP 3 in January and March, FTP 4 in September and increased fluoride emissions from August De emissie bedroeg 6974 kg inclusief de emissies die tijdens processtoringen zijn gemeten. De stijging ten opzichte van 2009 (5939 kg) werd veroorzaakt door hoge fluoride-emissies bij Rookgasreiniger 3 in januari en maart, Rookgasreiniger 4 in september en een verhoogde fluoride emissie van augustus tot en met december bij Rookgasreiniger 6. Stof De hoeveelheid fijnstof is berekend op basis van maandelijkse emissiemetingen door het laboratorium van Aluchemie en het debiet. De emissie van fijnstof op basis van de uitgevoerde emissiemetingen bedroeg 146 ton in 2010 versus 104 ton in De stijging is veroorzaakt door emissie-incidenten bij Rookgasreiniger 3 en 4. Ook aan de Haven vinden stofemissies plaats, met name tijdens overslag van petroleumcokes en tijdens de verlading van koolstofproducten. De aangevoerde petroleumcokes zijn behandeld met een stofbindend middel om stuiven te beperken. Voor de berekening van de stofemissie tijdens belading is een formule gebruikt van de Amerikaanse Environmental Protection Agency De totale hoeveelheid fijnstof bedroeg in ton. to December from FTP 6. Dust The quantity of dust is based on monthly emission measurements taken by the Aluchemie laboratory, as well as the emission rate. The measurements showed that 146 tons of dust particles were emitted in 2010, which compares to 104 tons in The increase was caused by emission incidents at FTPs 3 and 4. Dust particles are also emitted in the harbour, especially during the transhipment of petroleum coke and while loading carbon products. The supplies of petroleum coke arriving on site have been treated with a binding agent to limit dispersal. Dust emissions during loading were calculated using the American Environmental Protection Agency s formula. The total amount of dust emitted in 2010 was 219 tons.

11 11

12 Emissies naar water Aluchemie loost op het riool alleen huishoudelijk afvalwater, schrob- en spoelwater, calamiteiten uitgezonderd. De geringe hoeveelheden metalen in het water zijn het gevolg van lucht- en bodemverontreiniging. De hoeveelheid drinkwater is in 2010 met 55% gereduceerd. Dagelijkse data van de leverancier maakte het mogelijk direct te reageren op te hoge verbruiken. Emissie PAK s, fluorantheen en benzo(a)pyreen Jaarvracht in kg benzo(a)pyreen fluorantheen Totaal PAK s Verantwoord energiegebruik Energiebesparing heeft hoge prioriteit. Uit oogpunt van duurzaamheid willen we verantwoord omgaan met de fossiele energie die we gebruiken. De processen van Aluchemie vragen veel energie en maken dus een aanzienlijk deel uit van de productiekosten. Ook bedrijfseconomisch is er dus alle reden om het energieverbruik zoveel mogelijk te beperken. Voor 2011 heeft Aluchemie als doel de CO 2 emissie per ton product met 7% te reduceren. Bescherming van de bodem In 2011 beschikt Aluchemie in het kader van de Wet Milieubeheer Bodembescherming over een Land Management Plan voor activiteiten die van invloed zijn geweest of kunnen zijn op de bodem. In 2011 wordt een grote investering gedaan om een groot deel van de riolering te vernieuwen. In 2009 zijn alle situaties herbeoordeeld waar door activiteiten bodemverontreiniging zou kunnen zijn ontstaan. Op basis van deze herbeoordeling zullen verbeteringen aangebracht worden aan vloeistofdichte- en vloeistof werende vloeren. Verspreiding naar water In kg/jaar * 12 * De hogere uitkomsten t.o.v worden veroorzaakt door drie extra lozingen van 600 m 3 elk in verband met reparatiewerkzaamheden van de bezinkbak. Emissions into water Except in emergencies, Aluchemie dumps only domestic waste water and water used for cleaning/rinsing into the sewers. The small quantities of metals in the water are the result of air and ground pollution. The company reduced the amount of drinking water by 55% in Data received daily from the supplier allowed the company to respond immediately if there were instances of excessive water consumption. N-Kjeldahl kg/jaar Zwevend stof PAK (6 van Borneff) 26, ,2 8,0 68,0 CZV Minerale oliën 150,0 184,0 154,9 71,0 626,0 Zn 195,5 147,0 185,3 139,8 118,0 Fluor Responsible use of energy Energy conservation is a high priority. From a sustainability perspective, we wish to adopt a responsible approach to our use of fossil fuels. Aluchemie s processes require a lot of energy and therefore account for a considerable portion of our production costs, meaning that there are also good economic reasons to limit the use of energy as much as possible. Aluchemie has set itself the goal of reducing CO 2 emissions by 7% per ton of product in Soil protection In 2011, under the Soil Protection Act, Aluchemie has a Land Management Plan covering activities that have had or may have an impact on the soil. A major investment will be made to renew a large section of the sewerage system during In 2009, all activities that might have caused soil pollution were reassessed. A number of improvements will be made to liquid-proof and liquid-resistant floors based on that reassessment. * The higher rates compared to 2009 are the result of 3 extra dumps of 600 m 3 each due to repairs to the harbour s collection vessel.

13 Kerngetallen Productie gecalcineerde anoden (Production of calcined anodes) (ton) Emissie PAK s (PAH emissions) (ton) Emissie benzo(a)pyreen (kg) Fluorantheen (kg) Emissie fluoride (Fluoride emissions) (ton) 5,9 7,0 Stof (Particulates) (ton) 73,4 219 SO 2 (ton) CO 2 (ton x 000) NO X (ton) Gasverbruik (Gas consumption) (m 3 ) Elektriciteitsverbruik (Electricity consumption) (kw) Dieselverbruik (Diesel consumption) (liter) Waterverbruik (Water consumption) (m 3 ) Afval totaal (Total waste) (ton) Afval hergebruikt (Waste recycled) (ton) Afval verbrand (Incinerated waste) (ton) Afval gestort (Dumped waste) (ton) 5 70 A L U C H E M I E R I O T I N T O A L C A N 13

14 P&O: laag ziekteverzuim, slimmer werken 14 Op het gebied van Personeel en Organisatie (P&O) is in 2010 veel gebeurd. We zullen dit toelichten aan de hand van de doelen 2010 en de visie die is opgesteld tot Doelen 2010 Gemiddeld aantal full time medewerkers (FTE) over 2010 bedroeg 365. Uiteindelijk zijn we uitgekomen op gemiddeld 366 FTE. Dit zal ook komend jaar nog iets naar beneden moeten, maar dit gebeurt hoofdzakelijk door efficiënter werken en natuurlijk verloop. In 2011 willen we kijken naar de verhouding intern personeel en externe inhuur. Ziekteverzuim 4,9%. Dit doel is ruimschoots behaald, we zijn uitgekomen op 4,64%. Het is ook een daling ten opzicht van 2009, toen het verzuimpercentage op 5,45% lag. Wij zijn zeer tevreden over dit percentage, gezien de energie die hier het afgelopen jaar in is gestoken door HR, de bedrijfsarts en alle leidinggevenden. Overigens steekt Aluchemie ook positief af tegen het gemiddelde verzuimcijfer voor de industrie, dat gemiddeld op 5,1 eindigde (cijfers CBS). Voor het behalen van deze doelstelling heeft elke Aluchemist 50 euro op zijn/haar spaarloon ontvangen. HR: Low absence due to illness, smarter working methods A great deal happened in Human Resources (HR) in We will describe what happened using the objectives for 2010 and the vision for the period between now and Objectives for 2010 The average number of full-time employees (FTE) for 2010 was 365. We ultimately arrived at an average of 366 FTE. This figure will have to be reduced slightly again in the coming year, but that will be achieved mainly by working more efficiently and by not replacing people leaving due to old age where possible. In 2011, we want to look at the ratio of in-house personnel and external contractors. Geen overtreding ArbeidsTijdenWet en maximaal vier (vooraf gemelde) overtredingen work-life balance per maand. Er mogen geen overtredingen van de regels omtrent rusttijden en arbeidstijden plaatsvinden. Helaas is dit het afgelopen jaar toch nog 12 keer voorgekomen. Hoewel dit een sterke verbetering is ten opzichte van 2009 (43 overtredingen), is 12 nog steeds teveel. Mensen zijn minder alert als ze niet voldoende hebben gerust, met alle gevolgen van dien. Om de balans tussen werk en privé te handhaven, mag niet meer dan 32 uur (per persoon) overgewerkt worden per maand. Maximaal vier personen mogen na goedkeuring van leidinggevende en P&O in uitzonderlijke gevallen, meer dan 32 uur overwerken. Goedkeuring dient hiervoor vooraf verkregen te zijn. Preventief Medische Onderzoeken (PMO) doelstelling: 160 uitgevoerd. In september 2009 zijn we begonnen met de uitvoering van 78 PMO s (Directieteam, Massa/ Vormerij/Brekerij, EVA en bijbehorende Technische Dienst mensen). In 2010 willen we 160 PMO s hebben gedaan, eerst bij de afdelingen Transport, Ovens inclusief TD die op deze afdeling werkt, Haven en kantoor en andere afdelingen. Inmiddels zijn alle Aluchemie medewerkers uitgenodigd en zijn 177 PMO s uitgevoerd. Hoe groter de groep per afdeling die zo n PMO laat uitvoeren, hoe betrouwbaarder de meetgegevens. Er zijn zaken per individu aan het licht gekomen die nog niet bekend waren bij henzelf. Verder gaan we in 2011 aan de slag met het rapport van 2009 waaruit een aantal adviezen is voortgekomen. We willen in % van de geadviseerde verbeteringen in arbeidsomstandigheden realiseren. Hieronder vallen naast Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen (PAK s), geluid en trillingen ook ergonomie en persoonlijke hygiëne. Absence due to illness: 4.9%. We more than achieved this objective, ending up at 4.64%. This was also less than than in 2009, when the percentage for absence due to illness stood at 5.45%. We are very happy with this percentage, especially considering the amount of energy required from HR, the company doctor and every manager to achieve this goal over the last year. Aluchemie also contrasts positively with the average absence due to illness figure for the industry, which ended at 5.1% (Statistics Netherlands (CBS) figures). Every Aluchemie employee received 50 euros in their salary savings scheme as a reward for achieving this objective. No violations of the Working Hours Act and a maximum of four violations of the worklife balance rules (reported in advance) per month. There must be no violations of the rules regarding rest times and work times. Unfortunately, there were still 12 violations last year and - although this is a major improvement on the 43 in violations is still too many. People who have not had enough rest are less alert, with all of the resulting consequences. Therefore, in order to maintain a good work-life balance, the rule states that no employee is permitted to work more than 32 hours of overtime in any given month. In exceptional cases, however, no more than four people are permitted to work more than the 32 hours of overtime, providing they have the prior approval of their manager and HR. Target number of Preventive Medical Examinations (PME): 160. We started pre- Ontwikkeling en invoering competentiemanagement voor alle functies. Voor alle functies willen we competentieprofielen hebben, waarin de taken, benodigde opleidingen en softe vaardigheden vast liggen. Deze profielen dienen als basis voor wervingsprofielen, ontwikkelgesprekken, opleidingskeuzes etc. Een stagiaire heeft vanaf september % van alle competentieprofielen afgerond. Hiervoor heeft ze een groot aantal medewerkers van Aluchemie geïnterviewd. De overige 30% competentieprofielen zullen uiterlijk eind april gereed zijn. Dit blijft een levend document dat zal blijven veranderen en verbeteren. Aantal verlofrechten per 31 december minder dan dagen. Dit is het totaal aantal dagen dat eind december 2010 over is, verdeeld over alle Aluchemisten. Helaas is dit doel niet bereikt, we zijn blijven steken op 6200 dagen. In 2011 zullen we er nog meer op gaan sturen, want dan is de doelstelling 4000 dagen. Een aantal collega s gaat in 2011 met prepensioen en zal een groot aantal dagen opmaken. Verder is een projectgroep netto inzetbaarheid gestart. Deze groep zal een studie doen naar de ruimte die er is voor besteding van tijd en/of geld. De uitkomsten van deze studie kunnen worden meegenomen in de onderhandelingen voor een nieuwe CAO die begin 2012 weer zullen plaatsvinden. ventive medical examinations with the 78 carried out in September 2009 on the Management Team, Paste Plant/Moulding Plant/Butts Crusher, Anode Final Processing (EVA) and the corresponding Maintenance people. The target for 2010 was 160 PMEs, starting in Transport, Furnaces (including the Maintenance people in Furnaces), Harbour and office and then the other departments. All Aluchemie employees have now been invited for an examination and 177 PMEs have been carried out. The larger the group per department undergoing a PME, the more reliable the data. The examinations revealed issues in a number of cases that were not yet known to the individuals themselves. In 2011, we will also start to implement the recommendations from the 2009 report. We want to achieve 80%

15 Leeftijden Gemiddelde leeftijd 45, t/m 24 jaar 25 t/m 29 jaar 30 t/m 34 jaar 35 t/m 39 jaar 40 t/m 44 jaar 45 t/m 49 jaar 50 t/m 54 jaar 55 t/m 59 jaar 60 jr en ouder Dienstjaren Gemiddelde dienstjaren 15, t/m 4 jaar 5 t/m 9 jaar t/m 14 jaar 15 t/m 19 jaar 20 t/m 24 jaar 25 t/m 29 jaar 30 jaar en meer 410 Bezetting Salarisgroepen A B C D E F G H I J R I O T I N T O A L C A N Waar wonen wij? Totaal Spijkenisse Rotterdam Hellevoetsluis Hoogvliet Rozenburg Brielle Vlaardingen Overig of the recommended improvements in working conditions in In addition to reducing Polycyclic Aromatic Hydrocarbons (PAHs), noise and vibrations, the improvements will also relate to ergonomics and personal hygiene. Development and introduction of competence management for all jobs. We would like to have competence profiles for all jobs, setting out the tasks, required training and soft skills for the job in question. These profiles act as the basis for recruitment profiles, personal development reviews, choice of training, etc. Starting in September 2010, a trainee has completed 70% of all of the competence profiles by conducting interviews with a large number of Aluchemie employees. The remaining 30% will be completed no later than the end of April. The competence profile will remain a living document that will continue to evolve and improve. Number of days leave not yet taken fewer than 5,000 as of 31 December. This is the total number of days not yet taken as of the end of December 2010 by all Aluchemie employees added together. Unfortunately, the goal was not achieved, because we got stuck at 6,200 days. In 2011, we will focus even more on this objective, because the 2011 target is 4,000 days. A number of employees will be taking early retirement in 2011 and will use up a large number of days. A net deployability project group was also set up to investigate the amount of room for manoeuvre as regards taking time and/or money. The results of this study may be included in the negotiations about a new Collective Labour Agreement (CAO) that will begin in early A L U C H E M I E

16 Visie 2015 SLIM werken is normaal. SLIM staat voor Stimuleren, leren, informeren en motiveren van mensen en behoort tot de dagelijkse gang van zaken. Sleutelwoorden zijn: openheid, teamwork, transparantie en respect, vertrouwen en eigen verantwoordelijkheid. Met openheid en transparantie bedoelen we voornamelijk de communicatie tussen collega s onderling. Eigen verantwoordelijkheid, respect, teamwork en vertrouwen zijn zaken die goed aansluiten bij het Lean-principe: maak gebruik van de kennis en kunde van mensen en geef hen verantwoordelijkheid, zodat ze zich meer betrokken voelen. Door dit principe voelen medewerkers zich meer gewaardeerd. Beste werkgever in de omgeving. Mensen willen graag bij ons werken omdat we een goede reputatie hebben op het gebied van prestaties, omstandigheden, doorgroeimogelijkheden en beloning. In onze omgeving moeten wij concurrerend zijn en ons onderscheiden van de vele bedrijven in onze regio. Wij doen dit met name op het gebied van uitdagend werk en promotiekansen, training en goede secundaire arbeidsvoorwaarden. Onze recente inspanningen om Aluchemie positief in het nieuws als interessante werkgever te krijgen en betere relaties aan te knopen met belangrijke partijen als buurtbewoners, buurbedrijven en overheden, werpen hun vruchten af. Hierover meer in het hoofdstuk Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen elders in dit Maatschappelijk Verslag. Persoonlijke groei: gemiddeld zijn alle medewerkers één niveau hoger opgeleid dan hun eigen functie. We willen dat in 2015 iedere werknemer multi-inzetbaar is en daarmee dus ook breder opgeleid. Dit is goed te bepalen aan de hand van de competentieprofielen. 16 Vision for 2015 Smart working should be normal practice. Smart working involves encouraging, teaching, informing and motivating people and should be part of everyday operations. The keywords are openness, teamwork, transparency and respect, trust and personal responsibility. Openness and transparency refer mainly to communication among colleagues. Personal responsibility, respect, teamwork and trust fit in well with the Lean principles of using people s knowledge and skills and giving them responsibility so that they feel more involved and therefore more appreciated. Best employer in the area. People want to work for us because we have a good reputation as regards performance, working conditions, growth opportunities and remuneration. We must be competitive and stand out from the many other companies in our area, especially by offering challenging work and opportunities for promotion, training and good fringe benefits. Our recent efforts to show Aluchemie in the news as an interesting employer and to build better relationships with important parties such as local residents, local businesses and local authorities are now bearing fruit. More information on this subject is provided in the Corporate Social Responsibility chapter elsewhere in this Sustainability Report. Personal growth: on average, all employees will be trained for one level higher than their own job. By 2015, we want every employee to be deployable in a number of different positions and therefore more broadly trained. The relevant level of training is clear from the competence profiles. Pension fund One issue concerning a lot of people in 2010 and 2011 is the liquidation of Stichting Alcan Pensioenfonds as of the end of The liquidation will have consequences for both Aluchemie and its employees. A project group has been set up to investigate how we can place our employees pensions elsewhere, while making the fewest possible concessions in Pensioenfonds Een item dat de gemoederen in 2010 en 2011 bezighoudt is de liquidatie van Stichting Alcan Pensioenfonds per eind Dit heeft gevolgen voor Aluchemie en haar medewerkers. Een werkgroep is gestart met onderzoek naar hoe we de pensioenen van onze medewerkers anders kunnen onderbrengen, met het doen van zo weinig mogelijk concessies op het gebied van opbouw en zekerheid. Hierin hebben medewerkers en werkgevers veel inspraak. In 2011 zullen gesprekken plaatsvinden met onder andere bonden, de Board en verzekeraars om de best mogelijke oplossing te vinden. terms of structure and security. The employees and the employer will have a great deal of say in how this is done. In 2011, discussions will be held with various parties, including the trade unions, the Board and insurers to find the best possible solution.

17 Personeelsbezetting 2010 Op telde Aluchemie 366 medewerkers. Onderstaand is de sterkte per afdeling aangegeven per genoemde datum. Personeelsbezetting in 2010 Employees in 2010 afdeling sterkte Administratie Finance 9 ARBO & Beveiliging Health & Safety 3 Business Improvement Business Improvement 4 Customer Services Customer Services 2 Directieteam Management Team 6 Directiesecretariaat Secretaries to the Management 3 Engineering Engineering 15 Garage Garage 1 Haven Harbour 27 Informatisering IT 3 Inkoop Procurement 5 KAM-team Quality 3 Kwaliteit & Milieu Quality & Environment 7 Logistiek Logistics 2 Magazijn Warehouse 3 Maintenance Improvement Maintenance Improvement 2 Onderhoud Maintenance 49 Personeel & Organisatie/Interne dienst Human Resources/Internal affairs 5 Process Engineering Process Engineering 8 Productie (Ovens-EVA-Massa/Vormerij) Production 163 Restenverwerking Butts processing 3 Storingsdienst Breakdown crew 17 Terreindienst Field service 4 Transportdienst Transport 20 Vuurvast Refractory 2 Totaal 366 Verdeling over de ploegen Dagdienst ploegendienst (Kwaliteit & Milieu) 4 3-ploegendienst (Restenverwerking) 3 3-ploegendienst (Haven) 24 5-ploegendienst (Productie, Storingsdienst, Transport) 185 Nieuw in dienst Administratief medewerkster kostenadministratie 1 Arbeidshygiënist 1 Bankwerker/monteur II 1 Groepsleider Onderhoud Ovens/RGR 1 Maintenance Engineer 2 Operator Massa/Vormerij 1 Supervisor Gebouwen & Terreinen 1 Taakoperator Massa/Vormerij 3 Taakoperator Ovens 5 Teamleider Informatisering 1 Tekenaar/constructeur 1 Weekendmedewerker 2 Totaal 20 Nationaliteiten Duitse 2 Engelse 3 Franse 2 Marokkaanse 1 Nederlandse 348 Pakistaanse 1 Sierra Leone 1 Turkse 8 Redenen afname personeelsbezetting Eigen verzoek/wederzijds goedvinden 16 Einde contract 2 Ontslag na 2 jaar ziekte 0 Overleden 0 Ontslag binnen proeftijd 1 Ontslag via kantongerecht 0 Ontslagen staande voet 0 Overplaatsing binnen concern 0 Pensioen 1 Vroegpensioen 8 23

18 Omgeving & Overheid Rookgasreiniger 7 op komst De omgeving en overheid zijn steeds meer tevreden over Aluchemie. Het aantal omgevingsklachten is, mede door de komst van Rookgasreiniger 6, halverwege 2009 gereduceerd tot één in Dit betreft geen geuroverlast maar stofoverlast bij het overladen van cokes van een schip naar de silo. Ook het aantal onbedoelde overtredingen van de milieuvergunning is met 60% gereduceerd. Dit komt mede door preventieve inspecties, verbeterd onderhoud volgens planning, bewustwording, metingen en incidentenonderzoek. Er lopen diverse projecten om gas en elektriciteit te besparen. Deze zullen in 2011 verder worden uitgevoerd. In 2010 is een aanzienlijke besparing bereikt op drinkwaterconsumptie, namelijk m 3 op jaarbasis. Op het gebied van afval en recycling kunnen wij de volgende drie hoofdzaken noemen: Sloop Rookgasreinigers 1 & 2 Deze rookgasreinigers zijn overbodig geworden na de opstart van Rookgasreiniger 6 in juli Beide installaties worden gesloopt door een bedrijf dat ook grotendeels de afvoer van het sloopafval verzorgt. Om ervan verzekerd te zijn dat dit bedrijf ons afval voor verdere verwerking daadwerkelijk aanbiedt aan vergunde bedrijven, hebben wij bij al deze bedrijven audits uitgevoerd. Alle bedrijven blijken de juiste vergunningen te bezitten. Recent zijn de gewichten van de diverse soorten afval bekend gemaakt: Bitumen: kg Isolatie: kg Oud ijzer: kg Puin/beton: kg De bij de sloop van Rookgasreinigers 1 & 2 opgedane ervaringen zullen worden ingezet bij de sloop van Rookgasreinigers 3 & 4 die als gevolg van de komst van Rookgasreiniger 7 medio juli 2011 overbodig zullen worden. Koolstofzand Een deel van het op ons terrein opgeveegde koolstofzand wordt na extern breken en zeven inmiddels hergebruikt als vulcokes op de ovens. 18 Community & Government Fume Treatment Plant 7 on the way The community and (local) governments appear to be increasingly satisfied with Aluchemie because the number of complaints from the community was reduced to one in 2010 thanks in part to the arrival of fume treatment plant 6 in mid Rather than odour nuisance, the one complaint was about dust caused by the transhipment of coke from a ship into the silo. The number of unintentional violations of the environmental permit also dropped by 60%, partly due to preventive inspections, improved scheduled maintenance, the raising of awareness, measurement campaigns and the investigation of incidents. Various projects to save gas and electricity are ongoing. These projects will continue in A considerable saving in drinking water consumption of 50,000 m3 year-on-year was achieved in The three main issues in terms of waste and recycling were as follows: Demolition of fume treatment plants 1 & 2 These fume treatment plants became surplus to requirements following the commissioning of FTP 6 in July The two plants were demolished by a company that also takes away most of the demolition waste. We have audited this company and all of the others performing similar tasks for Aluchemie to ensure that they do deliver our waste to licensed companies for further processing. All of the companies in question had the required permits. The amounts of the various types of waste were recently published: Bitumen: 209,660 kg Insulation: 59,190 kg Scrap iron: 958,750 kg Rubble/concrete: 1,084,010 kg The experience gained during the demolition of FTPs 1 and 2 will be used when demolishing FTPs 3 and 4 which will be surplus after the start up of FTP 7 mid-july Carbon sand After it has been crushed and sifted by another company, some of the carbon sand Afvoer van bitumen De afvoer van bitumen vindt tot augustus 2010 plaats door middel van 17 m 3 sludgecontainers. Gezien de aanwezigheid van veel water op de bitumen, werd dit eerst afgezogen door een vacuümunit die het materiaal vervolgens transporteerde naar een eindverwerker. Pas na dit proces was het transporttechnisch gezien mogelijk om de inmiddels redelijke droge bitumen af te voeren voor verwerking. Begin 2010 zijn in overleg met onze leverancier drie speciale bitumencontainers gebouwd die volledig afsluitbaar en vloeistofdicht zijn, zodat de natte bitumen getransporteerd kunnen worden naar een eindverwerker. Op deze wijze is de inzet van een vacuümunit niet meer noodzakelijk. Door dit te realiseren zijn de vacuümunit, het transport en de daarbij behorende reinigingskosten verleden tijd geworden. swept up on the Aluchemie site is recycled as filler coke in the furnaces. Removal of bitumen Until August 2010, bitumen was removed using 17 m3 sludge containers. The large amount of water on the bitumen was first removed by a vacuum unit which then transported the bitumen to a final processing plant. The water had to be removed first to make it possible to transport the reasonably dry bitumen. In early 2010, however, three special completely sealable and liquidproof bitumen containers were built in consultation with our supplier for transporting wet bitumen to the final processing plant. The vacuum unit was therefore no longer required and the transportation and associated cleaning costs also became a thing of the past.

19 Aluchemie: middenin de maatschappij Zorg voor mens en milieu Aluchemie wil een betrouwbare partner zijn met zorg voor mens en milieu. Dit bereiken we door buurtbedrijven, lokale overheden en omwonenden met respect en openheid tegemoet te treden. We gaan de dialoog aan en proberen door middel van ons productieproces kwalitatief hoogwaardige producten te maken zonder daarbij overlast te bezorgen voor de omgeving. Wij vinden het erg belangrijk om een goede werkgever te zijn met zorg voor mens en milieu. Onze relatie met voor ons bedrijf belangrijke stakeholders zoals DCMR, omliggende gemeenten, het Gemeentelijk Havenbedrijf Rotterdam, Deltalinqs en buurtbedrijven, is goed. Inmiddels zijn de Burgemeesters en Wethouders van omliggende gemeenten, zoals Vlaardingen, Spijkenisse en Schiedam bezocht of hebben zij een bezoek gebracht aan Aluchemie. De uitvoering van een vijfjarenplan waarin deze contacten zijn vastgelegd ligt op schema. Aluchemisten weer trots op Aluchemie Aluchemie heeft een mindere periode achter de rug qua trots en betrokkenheid van de medewerkers. Dit is ongeveer drie jaar geleden met de komst van de toenmalige directeur drastisch gewijzigd. Mensen raden inmiddels Aluchemie aan als fijne werkplek voor hun familie en kennissen. Ook zijn er tal van ontwikkel- en promotiekansen voor medewerkers. Met lokale scholen en TU Delft werkt Aluchemie samen om zich als werkgever te profileren en zich open te stellen voor jong talent als erkend werk/leerbedrijf en voor traineeships. Aluchemie zoekt de laatste jaren steeds meer contact met de media om meer bekendheid te geven aan de naam Aluchemie. Ook willen we ons proces en onze manier van milieuvriendelijk ondernemen onder de aandacht brengen en onszelf als interessante werk- Social Responsibility Aluchemie: At the heart of society Care for people and the environment Aluchemie wants to be a reliable partner that cares for both people and the environment and seeks to achieve this goal by treating local businesses, local authorities and the community with respect and openness. We enter into dialogue and attempt to employ a production process to make high-quality products without having any negative impact on the surrounding area or the community. We believe it is very important to be a good employer who cares for people and the environment. We have a good relationship with our main stakeholders, such as DCMR, the local municipal authorities, the Port of Rotterdam, Deltalinqs and local businesses. The Mayor and Aldermen of all of the local municipal gever profileren. De opstart van onze Rookgasreiniger 6 in 2009 door toenmalig minister Cramer van VROM is daar een goed voorbeeld van. Ook voor de opstart van Rookgasreiniger 7 medio 2011 willen wij weer media-aandacht genereren om ons daarmee te positioneren. Voorbeelden van recente acties waaruit Aluchemie s openheid en betrokkenheid met de omgeving blijkt, zijn sponsoring van deelname van medewerkers aan de Ride for the Roses en sponsoring van de politie triathlon Spijkenisse. Bijzonder om te vermelden is de actie die ons personeel heeft georganiseerd en die werd ondersteund door het Directieteam om het startgeld bijeen te brengen voor een collega die meedoet aan Alpe d Huzes. Daarnaast steunt Aluchemie diverse landelijke en lokale goede authorities - such as Vlaardingen, Spijkenisse and Schiedam - have now either been visited by representatives of Aluchemie or they have come to visit us. The implementation of a five-year plan to develop these contacts is on schedule. Aluchemie employees are proud of Aluchemie Aluchemie went through a difficult period in terms of the pride and commitment of its workforce, but that all changed approximately three years ago with the arrival of the former managing director. People recommend Aluchemie to their family and friends once again as a great place to work. There are also numerous opportunities for personal development and promotion for the workforce. Aluchemie works with local schools and Delft University of Technology to promote itself as a recognised work-and-study company and an employer that welcomes talented young trainees. In recent years, Aluchemie has been actively seeking greater publicity for the Aluchemie name in the media. We would also like to raise awareness of our environmentallyfriendly way of working and to promote ourselves as an employer of choice. The commissioning of our fume treatment plant in 2009 by former Minister of Environmental Affaires Cramer is an excellent example. We also intend to draw media attention to the commissioning of fume treatment plant 7 in mid Recent actions showing Aluchemie s openness and involvement with the community have included sponsoring of employee participation in the Ride for the Roses and sponsoring the Spijkenisse police triathlon. One event particularly worth mentioning is the initiative organised by our personnel and supported by the Management Team to collect money to pay the entry fee so that a doelen. Een sponsorbeleid zal in 2011 worden geformuleerd waarmee Aluchemie zijn positionering verder kan onderstrepen. We zetten ons in voor de gemeenschap Bij wijze van teambuilding heeft een afdeling van Aluchemie een dag geklust in de Zonnehof, een dagopvang voor kinderen met een verstandelijke beperking, in Spijkenisse. Hierbij werd een picknick tafel gedoneerd, buitenmeubilair opgeknapt en werden speeltoestellen geschilderd. Zoals het er naar uit ziet, krijgt dit goede voorbeeld in 2011 navolging van meerdere afdelingen. Aluchemie vindt de relatie met lokale gemeenschappen van groot belang. Een passend beleid zal in 2011 vorm krijgen. colleague can take part in Alpe d Huzes. Aluchemie also supports a range of national and local good causes. A sponsoring policy will be drawn up in 2011 to further clarify and emphasise Aluchemie s position on this subject. We work on behalf of the community As a team-building exercise, one of Aluchemie s departments spent a day doing DIY jobs at Zonnehof in Spijkenisse, which is a house for mentally handicapped children. The day s work included donating a picnic table, repairing outdoor furniture and painting playground equipment. It now looks like this excellent example will be repeated by various other departments in Aluchemie believes that the relationship with local communities is very important and will draw up policy accordingly in

20 Klanten en markt Kwaliteit boven alles Aluchemie moet elk jaar weer creatief zijn en proberen om haar huidige klanten met minimale kosten te voorzien van anoden die voldoen aan de steeds veranderende eisen van de klant. Zeker nu enkele klanten na de economische crisis nog steeds in zwaar weer zitten. Hoewel de vraag naar aluminium weer langzaam toeneemt, zijn de energieprijzen in sommige landen zo hoog, dat klanten potlines dichthouden en hun productiecapaciteit naar beneden bijstellen. Op de TMS, een vakbeurs die in februari in Amerika werd gehouden, heeft Aluchemie aan de wereld uitgelegd wat zij doet en kan. Dit heeft geresulteerd in spotmarktklanten in Qatar, Mozambique en de Verenigde Arabische Emiraten. Transparantie is voor Aluchemie van wezenlijk belang. Ook in 2010 heeft Aluchemie open en transparant naar haar klanten toe gecommuniceerd. Via een website (CIS) waarop alle klanten een persoonlijke pagina hebben, worden steeds meer data gedeeld. In dit programma zijn leverschema s te vinden en wordt proactief gerapporteerd op het gebied van logistiek en kwaliteit. Veel klanten kijken regelmatig op deze pagina. De feedback van klanten wordt hierin verwerkt zodat de site nog beter inspeelt op de wensen van klanten. Ook intern maken veel medewerkers gebruik van de website, zodat elke betrokken afdeling tijdig informatie kan doorgeven die voor de klanten van belang is. We ontvingen enkele klachten over de volgende zaken: Het niet retour zenden van lege restencontainers. Door storingen in onze brekerinstallatie, soms helaas ook veroorzaakt door de aanwezigheid van ijzer in de door klanten geretourneerde resten, blijven de restencontainers te lang bij Aluchemie staan. Dit probleem wordt aangepakt. In 2011 zal de containeradministratie voor meer klanten inzichtelijk worden gemaakt in CIS. Enkele klanten hebben een robot die de anoden lost vanuit het scheepsruim. Doordat bij Aluchemie een merkteken, de zogenaamde druppel, niet van alle anoden aan dezelfde kant zit, levert dit bij de klant vertraging en storingen op. Aluchemie heeft een project gestart op de afdelingen EVA en Haven om te kijken hoe we dit het snelst en eenvoudigst kunnen organiseren. Vanwege een programmeerfout van een van de zaagmachines worden anoden enige tijd verkeerd gezaagd. Dit is inmiddels hersteld. Hoewel klachten nooit goed zijn - in klachten - kunnen wij melden dat de kwaliteit van onze anoden in 2010 als prima wordt beoordeeld. Een bewijs hiervan is eind 2010 geleverd toen een van onze grootste IJslandse klanten een record aluminiumproductie boekte door de prestaties van onze anoden in de pots (hun ovens). Verder levert Aluchemie de AP50 en straks AP60 testanoden voor Rio Tinto s pilotvestiging in Customer Complaints Number of Reports MTD Complaints index Target Customers and markets Quality first Aluchemie has to use its creativity more than ever this year to provide its current customers with anodes that meet the ever-changing demands of the customer at minimum cost. Especially given the fact that a number of customers are still going through a rough time following the economic crisis. Although the demand for aluminium is gradually increasing, energy prices in some countries are still so high that customers are keeping their pot lines shut and adjusting their production capacity downwards. At TMS, a trade fair held in February in the US, Aluchemie described to the world what they do and what they are capable of doing. This generated spot market customers in Qatar, Mozambique and the United Arab Emirates. JAN FEB MAR APR MAY JUN JUL AUG SEP OCT NOV DEC JAN FEB MAR APR MAY JUN JUL AUG SEP OCT NOV DEC Transparency is vitally important for Aluchemie. The company communicates in an open and transparent manner with its customers. A growing amount of data is being shared via a website (CIS) on which all customers have their own personal page. This programme contains delivery schedules and reports proactively on logistics and quality issues. Many customers visit this page regularly. Customer feedback is processed into this site to enable us to more effectively anticipate customers wishes. Many in-house employees also use the website so that every department involved can pass on information that is important to customers. We have received a number of complaints on the following issues: Empty butts containers not being returned. Due to faults in our crusher - unfortunately sometimes caused by the presence of iron Customer Complaint Index

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie

Socio-economic situation of long-term flexworkers

Socio-economic situation of long-term flexworkers Socio-economic situation of long-term flexworkers CBS Microdatagebruikersmiddag The Hague, 16 May 2013 Siemen van der Werff www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525 1630 Discussion topics and conclusions

Nadere informatie

Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen. Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006

Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen. Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006 Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006 Opbouw presentatie 1. Uitgangspunten veranderingen G2 - > G3 2. Overzicht belangrijkste

Nadere informatie

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages 22/03/2013 Housing market in crisis House prices down Number of transactions

Nadere informatie

www.heigo.nl Start date membership september 2005 Organisational chart

www.heigo.nl Start date membership september 2005 Organisational chart www.heigo.nl Start date membership september 2005 Organisational chart DIRECTIE 2 M AN AG EMENT TE AM 2 ADM INISTRATIE & AUTO M ATISERING 3 KW ALITEITSZORG 1 PERSO NEEL & ORG ANISATIE 1 LOG ISTIEK 1 INKOOP

Nadere informatie

Synergia - Individueel rapport

Synergia - Individueel rapport DOELSTELLING : Ensuring sufficient funding for projects in cost-generating departments of 16.04.2014 16.04.2014 13:53 1. Inleiding Deze inleiding is vrij te bepalen bij de aanmaak van het rapport. 16.04.2014

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

Extreem veilig Het product Our product Voordeel Advantage Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock

Extreem veilig Het product Our product Voordeel Advantage Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Extreem veilig Het product Alle koppeling zijn speciaal ontworpen en vervaardigd uit hoogwaardig RVS 316L en uitgevoerd met hoogwaardige pakkingen. Op alle koppelingen zorgt het gepatenteerde veiligheid

Nadere informatie

CHROMA STANDAARDREEKS

CHROMA STANDAARDREEKS CHROMA STANDAARDREEKS Chroma-onderzoeken Een chroma geeft een beeld over de kwaliteit van bijvoorbeeld een bodem of compost. Een chroma bestaat uit 4 zones. Uit elke zone is een bepaald kwaliteitsaspect

Nadere informatie

1.1 ORGANIZATION INFORMATION 1.2 CONTACT INFORMATION 2.1 SCOPE OF CERTIFICATION 2.2 AUDITOR INFORMATION 3.1 AUDIT CONCLUSIONS 3.2 MANAGEMENT SYSTEM EFFECTIVENESS 3.3 OBSERVATIONS Organization Address Name

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

Talentmanagement in tijden van crisis

Talentmanagement in tijden van crisis Talentmanagement in tijden van crisis Drs. Bas Puts Page 1 Copyright Siemens 2009. All rights reserved Mission: Achieving the perfect fit Organisatie Finance Sales Customer Engineering Project management

Nadere informatie

Alcohol policy in Belgium: recent developments

Alcohol policy in Belgium: recent developments 1 Alcohol policy in Belgium: recent developments Kurt Doms, Head Drug Unit DG Health Care FPS Health, Food Chain Safety and Environment www.health.belgium.be/drugs Meeting Alcohol Policy Network 26th November

Nadere informatie

Introduction Henk Schwietert

Introduction Henk Schwietert Introduction Henk Schwietert Evalan develops, markets and sells services that use remote monitoring and telemetry solutions. Our Company Evalan develops hard- and software to support these services: mobile

Nadere informatie

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant #polis14 Northeast-Brabant: a region in the Province of Noord-Brabant Innovative Poly SUMP 20 Municipalities Province Rijkswaterstaat Several companies Schools

Nadere informatie

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder?

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Paul Louis Iske Professor Open Innovation & Business Venturing, Maastricht University De wereld wordt steeds complexer Dit vraagt om

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN Mieke Audenaert 2010-2011 1 HISTORY The HRM department or manager was born

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

Spaarloon-, Levensloopregeling en de plannen rond het vitaliteitssparen

Spaarloon-, Levensloopregeling en de plannen rond het vitaliteitssparen Spaarloon-, Levensloopregeling en de plannen rond het vitaliteitssparen Zoals u wellicht al in de media heeft vernomen, is de overheid voornemens de spaarloonregeling en de levensloopregeling te laten

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

LED LIGHTING FOR COLD STORAGE

LED LIGHTING FOR COLD STORAGE LED LIGHTING FOR COLD STORAGE Madrid, October 16 Maarten de Graaf Didyouknowthat? It takes 0.65KWh of air conditioning energy to cool down every 1 kwh of lighting heat. Didyouknowthat? Meaning that youernergybillforlightingis

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Effectief Toezicht ervaringen van een commissaris

Effectief Toezicht ervaringen van een commissaris Effectief Toezicht ervaringen van een commissaris Margot Scheltema September 2014 22-9-2014 Scheltema - VITP 1 Wanneer is toezicht effectief? (1) Samenstelling RvT Profielschets Competenties; verschil

Nadere informatie

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Wilde Wijze Vrouw, Klara Adalena August 2015 For English translation of our Examination rules, please scroll down. Please note that the Dutch version

Nadere informatie

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering The Relationship between Daily Hassles and Depressive Symptoms and the Mediating Influence

Nadere informatie

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47 pagina 1 van 5 Kunt u deze nieuwsbrief niet goed lezen? Bekijk dan de online versie Nieuwsbrief NRGD Editie 11 Newsletter NRGD Edition 11 17 MAART 2010 Het register is nu opengesteld! Het Nederlands Register

Nadere informatie

AANVULLENDE AJS SAFETY RULES

AANVULLENDE AJS SAFETY RULES Pagina: 1 van 5 Inleiding Naast de regels en procedures die Harsco Infrastructure B.V. heeft opgesteld hebben een aantal van onze klanten aanvullende veiligheidseisen en procedures. Als je voor onze opdrachtgever

Nadere informatie

Milieuzorg voor contractors. Cédric Janssens Milieucoördinator GTO EMEA CVA Gent

Milieuzorg voor contractors. Cédric Janssens Milieucoördinator GTO EMEA CVA Gent Milieuzorg voor contractors Cédric Janssens Milieucoördinator GTO EMEA CVA Gent Onze grootste uitdaging Werken aan een duurzame toekomst Wij zijn mede de oorzaak van het milieuprobleem maar wij werken

Nadere informatie

Melding Loonbelasting en premies Aanmelding werkgever. Registration for loonbelasting en premies Registration as an employer

Melding Loonbelasting en premies Aanmelding werkgever. Registration for loonbelasting en premies Registration as an employer Melding Loonbelasting en premies Aanmelding werkgever Registration for loonbelasting en premies Registration as an employer Over dit formulier About this form Waarom dit formulier? Dit formulier is bestemd

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment project Awasi Kenya Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment*van* kinderen*in*kenia De#afgelopen#drie#jaren# hebben#we#met#steun#van#de# Rotaryclub##Rhenen: Veenendaal#een#

Nadere informatie

De social impacts van de sluiting van de bauxietmijn te Coermotibo. Naam: van Cooten, Telina Paramaribo, 21 september 2009

De social impacts van de sluiting van de bauxietmijn te Coermotibo. Naam: van Cooten, Telina Paramaribo, 21 september 2009 De social impacts van de sluiting van de bauxietmijn te Coermotibo Naam: van Cooten, Telina Paramaribo, 21 september 2009 Environmental and Social Assessment Stakeholder Engagement EIA Fishing Biodiversity

Nadere informatie

Business as an engine for change.

Business as an engine for change. Business as an engine for change. In the end, the success of our efforts will be measured against how we answered what we have found to be the fundamental question: how do we love all the children, of

Nadere informatie

Script. Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals.

Script. Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals. Script Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals. Livestock and fish health influence human health, since animal protein is an indispensable part of our food

Nadere informatie

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen?

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? De firewall van de Speedtouch 789 (wl) kan niet volledig uitgeschakeld worden via de Web interface: De firewall blijft namelijk op stateful staan

Nadere informatie

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008 Competencies atlas Self service instrument to support jobsearch Naam auteur 19-9-2008 Definitie competency The aggregate of knowledge, skills, qualities and personal characteristics needed to successfully

Nadere informatie

Tebunus Tube Bending. Tebunus

Tebunus Tube Bending. Tebunus Tebunus Tube Bending ISO9001 LLOYD S REGISTER QUALITY ASSURANCE Tebunus F L E X I B L E W I T H M E T A L Tebunus Tube Bending bv werd opgericht in 1985 en heeft inmiddels bewezen over dermate goede kwaliteiten

Nadere informatie

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Consultant Education Sick Pupils Educational Service Centre University Medical Centre The Netherlands

Nadere informatie

2013 Introduction HOI 2.0 George Bohlander

2013 Introduction HOI 2.0 George Bohlander 2013 Introduction HOI 2.0 George Bohlander HOI 2.0 introduction Importance HOI currency Future print = HOI 2.0 HOI 2.0 Print: Décomplexation/more simple Digital: New set-up Core values HOI Accountability

Nadere informatie

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad.

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. DATUM: 22-09-2009 (You will find the English version below) Beste allen, Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. NIEUWSBRIEF No. 1 Dit is de eerste

Nadere informatie

Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11

Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11 QUICK GUIDE B Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11 Version 0.14 (July 2015) Per May 2014 OB10 has

Nadere informatie

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl ARTIST Assessment and Review Tool for Innovation Systems of Technologies Koen Schoots, Michiel Hekkenberg, Bert Daniëls, Ton van Dril Agentschap NL: Joost Koch, Dick Both Petten 24 September 2012 www.ecn.nl

Nadere informatie

Aangescherpte inlogprocedure privacygevoelige systemen

Aangescherpte inlogprocedure privacygevoelige systemen For English, scroll to page 5. Inhoud Aangescherpte inlogprocedure privacygevoelige systemen... 2 Inloggen met 2FA. Hoe werkt dat?... 2 BasWare... 2 ERP-LN, Peoplesoft en Osiris voor backoffice-medewerkers...

Nadere informatie

Van bedrijven voor bedrijven Peter Bareman en Annemarie van der Rest Wat betekent VV voor U? (inspecteur, vergunningverlener, beleidsmaker)

Van bedrijven voor bedrijven Peter Bareman en Annemarie van der Rest Wat betekent VV voor U? (inspecteur, vergunningverlener, beleidsmaker) Van bedrijven voor bedrijven Peter Bareman en Annemarie van der Rest Wat betekent VV voor U? (inspecteur, vergunningverlener, beleidsmaker) Samen optrekken voor continue verbetering veilige en gezonde

Nadere informatie

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14)

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14) Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of (09.09.14) Content: 1. Requirements on sticks 2. Requirements on placing sticks 3. Requirements on construction pallets 4. Stick length and

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

Prof. Dr Ir Eric van Heck (RSM) Dr Marcel van Oosterhout (RSM) Utrecht, 22 Juni 2012

Prof. Dr Ir Eric van Heck (RSM) Dr Marcel van Oosterhout (RSM) Utrecht, 22 Juni 2012 Platform Mobiliteit.NU als Smart Business Network Prof. Dr Ir Eric van Heck (RSM) Dr Marcel van Oosterhout (RSM) Utrecht, 22 Juni 2012 Menu 1. Het platform Mobiliteit.NU als Smart Business Network 2. New

Nadere informatie

2 e webinar herziening ISO 14001

2 e webinar herziening ISO 14001 2 e webinar herziening ISO 14001 Webinar SCCM 25 september 2014 Frans Stuyt Doel 2 e webinar herziening ISO 14001 Planning vervolg herziening Overgangsperiode certificaten Korte samenvatting 1 e webinar

Nadere informatie

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Kees den Blanken Cogen Nederland Driebergen, Dinsdag 3 juni 2014 Kees.denblanken@cogen.nl Renewables genereren alle stroom (in Nederland in

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

Instruction project completion report

Instruction project completion report Instruction project completion report The project completion report is in fact a final progress report providing a comparison between the start of the project and the situation at the end of the project.

Nadere informatie

Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie

Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie 11 december 2014 Het project EUregio Life Cycle Costing (EULC2) is mede mogelijk gemaakt door bijdragen van

Nadere informatie

Taco Schallenberg Acorel

Taco Schallenberg Acorel Taco Schallenberg Acorel Inhoudsopgave Introductie Kies een Platform Get to Know the Jargon Strategie Bedrijfsproces Concurrenten User Experience Marketing Over Acorel Introductie THE JARGON THE JARGON

Nadere informatie

SURFnet User Survey 2006

SURFnet User Survey 2006 SURFnet User Survey 2006 Walter van Dijk Madrid, 21 September 2006 Agenda A few facts General picture resulting from the survey Consequences for the service portfolio Consequences for the yearly innovation

Nadere informatie

Concept development. Haga Hospital. 17 september 2015

Concept development. Haga Hospital. 17 september 2015 Concept development Haga Hospital 17 september 2015 Marije Talstra 2015 Healthcare consultant at fluent 2003-2015 Healthcare consultant at Twynstra Gudde TUDelft, real estate & housing, urban planning

Nadere informatie

SharePoint intranet bij Barco Beter (samen)werken en communiceren

SharePoint intranet bij Barco Beter (samen)werken en communiceren SharePoint intranet bij Barco Beter (samen)werken en communiceren Els De Paepe Hans Vandenberghe 1 OVER BARCO 90+ 3,250 +1 billion Presence in more than 90 countries Employees Sales for 4 consecutive years

Nadere informatie

Informatiefolder. Het afschaffen van kinderbijschrijvingen in paspoorten en andere reisdocumenten met ingang van 26 juni 2012

Informatiefolder. Het afschaffen van kinderbijschrijvingen in paspoorten en andere reisdocumenten met ingang van 26 juni 2012 Informatiefolder Het afschaffen van kinderbijschrijvingen in paspoorten en andere reisdocumenten met ingang van 26 juni 2012 Kinderbijschrijvingen worden afgeschaft Met ingang van 26 juni 2012 kunnen kinderen

Nadere informatie

Safety Values in de context van Business Strategy.

Safety Values in de context van Business Strategy. Safety Values in de context van Business Strategy. Annick Starren en Gerard Zwetsloot (TNO) Papendal, 31 maart 2015. NVVK sessie Horen, Zien en Zwijgen. Safety Values in de context van Business strategy.

Nadere informatie

maandag 5 november 12 Vandaag

maandag 5 november 12 Vandaag Vandaag Even kort voorstellen... Agenda Op wereldreis met Climate Reality Met welgemeende excuses, maar in verband met copyrights kan dit deel hier niet beschikbaar worden gesteld. Wel is het mogelijk

Nadere informatie

Profile visitors NRC Q

Profile visitors NRC Q NRC Media presents About NRC Q A unique concept Business news platform for ambitious people on the go Short, sharp articles with professional infographics Daily newsletter at 5.30am News updates via WhatsApp

Nadere informatie

Security Les 1 Leerling: Marno Brink Klas: 41B Docent: Meneer Vagevuur

Security Les 1 Leerling: Marno Brink Klas: 41B Docent: Meneer Vagevuur Security Les 1 Leerling: Klas: Docent: Marno Brink 41B Meneer Vagevuur Voorwoord: In dit document gaan we beginnen met de eerste security les we moeten via http://www.politiebronnen.nl moeten we de IP

Nadere informatie

Монгол page 1 and 2, Nederlands blz 3 en 4 English page 5 and 6. Jaarverslag / Auditor s report 2011

Монгол page 1 and 2, Nederlands blz 3 en 4 English page 5 and 6. Jaarverslag / Auditor s report 2011 Монгол page 1 and 2, Nederlands blz 3 en 4 English page 5 and 6 Jaarverslag / Auditor s report 2011 1 2 Het bestuur van de NGO All for Children heeft op 26 mei 2012 het volgende jaarverslag vastgesteld

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *0535502859* DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2010 No Additional

Nadere informatie

Wat is Interaction Design?

Wat is Interaction Design? Wat is Interaction Design? Wat is interaction design? Designing interactive products to support the way people communicate and interact in their everyday and working lives. Preece, Sharp and Rogers (2015)

Nadere informatie

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model)

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model) WHAT IS LITTLE GEM? Quick scan method to evaluate your applied (educational) game (light validation) 1. Standardized questionnaires Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation

Nadere informatie

TOELICHTING OP FUSIEVOORSTEL/

TOELICHTING OP FUSIEVOORSTEL/ TOELICHTING OP FUSIEVOORSTEL/ EXPLANATORY NOTES TO THE LEGAL MERGER PROPOSAL Het bestuur van: The management board of: Playhouse Group N.V., een naamloze Vennootschap, statutair gevestigd te Amsterdam,

Nadere informatie

Invloed van Mindfulness Training op Ouderlijke Stress, Emotionele Self-Efficacy. Beliefs, Aandacht en Bewustzijn bij Moeders

Invloed van Mindfulness Training op Ouderlijke Stress, Emotionele Self-Efficacy. Beliefs, Aandacht en Bewustzijn bij Moeders Invloed van Mindfulness Training op Ouderlijke Stress, Emotionele Self-Efficacy Beliefs, Aandacht en Bewustzijn bij Moeders Influence of Mindfulness Training on Parental Stress, Emotional Self-Efficacy

Nadere informatie

Wilvo heeft zich sinds de oprichting in 1970 continu ontwikkeld. Het resultaat is haar huidige vooraanstaande rol binnen de toeleveringswereld.

Wilvo heeft zich sinds de oprichting in 1970 continu ontwikkeld. Het resultaat is haar huidige vooraanstaande rol binnen de toeleveringswereld. S H E E T M E T A L p a r t s a n d a s s e m b l i e s I n t r o d u c t i e Wilvo heeft zich sinds de oprichting in 1970 continu ontwikkeld. Het resultaat is haar huidige vooraanstaande rol binnen de

Nadere informatie

Working with Authorities

Working with Authorities Working with Authorities Finding the balance in the force field of MUSTs, SHOULDs, CANs, SHOULD-NEVERs, CANNOTs Jacques Schuurman SURFnet-CERT Amsterdam, 24 February 2006 Hoogwaardig internet voor hoger

Nadere informatie

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7 Media en creativiteit Winter jaar vier Werkcollege 7 Kwartaaloverzicht winter Les 1 Les 2 Les 3 Les 4 Les 5 Les 6 Les 7 Les 8 Opbouw scriptie Keuze onderwerp Onderzoeksvraag en deelvragen Bespreken onderzoeksvragen

Nadere informatie

ALUCHEMIE ALUCHEMIE RIO TINTO ALCAN. Maatschappelijk Verslag Sustainability Report 2011

ALUCHEMIE ALUCHEMIE RIO TINTO ALCAN. Maatschappelijk Verslag Sustainability Report 2011 ALUCHEMIE ALUCHEMIE RIO TINTO ALCAN Maatschappelijk Verslag Sustainability Report 2011 Aluchemie, onderdeel van Rio Tinto en Norsk Hydro Aluminium & Chemie Rotterdam B.V., kortweg Aluchemie, is producent

Nadere informatie

MCA Gemini Groep & Healthy Data Vault on budget

MCA Gemini Groep & Healthy Data Vault on budget MCA Gemini Groep & Healthy Data Vault on budget Introduction BI Team Koen Schutten, BI Specialist Jos Kee, BI Specialist + 4 other team members + Barbara Peruskovic, Consulting DW Architect A story about

Nadere informatie

Tester, hoe word jij geschikt voor de toekomst?

Tester, hoe word jij geschikt voor de toekomst? Tester, hoe word jij geschikt voor de toekomst? Testnet voorjaarsevent Marieke Brinkman en Marieke Mouwe Wie zijn wij Marieke B Marieke M 2010 Capgemini. All rights reserved. 1 Insert "Title, Author, Date"

Nadere informatie

Duurzaamheid in Business context

Duurzaamheid in Business context Duurzaamheid in Business context 2 Voorbeelden waarde creatie (B2C & B2B) Maarten ten Houten Sustainability Manager Global Marketing Duurzaamheidsdialoog 5 maart 2014 HEINEKEN - Truly Global Presence >165

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie

Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie Dexia & social media Frank Van ssche, Head of Brand & Project Office, Communicatie Gent, 28/04/2011 Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie Quotes Social media isn't (just) about the media,

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *7261263430* DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2011 No Additional

Nadere informatie

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen tussen Leeftijdsgroepen Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles between Age Groups Rik Hazeu Eerste begeleider:

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

XTRA LEUK DOCUMENTATION SHOPPEN IN DECEMBER

XTRA LEUK DOCUMENTATION SHOPPEN IN DECEMBER FREE DOCUMENTATION Promotion for the gift-wrapping service/shop was part of the XTRA Leuk Shoppen in de Marikenstraat (XTRA Great Shopping in Marikenstraat) campaign, which also communicated about Sunday

Nadere informatie

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Vraagzinnen: Je kunt in het Engels vraagzinnen maken door vaak het werkwoord vooraan de zin te zetten. Bijv. She is nice. Bijv. I am late. Bijv. They are

Nadere informatie

STICHTING LIGHTREC NEDERLAND MANAGER LIGHTREC

STICHTING LIGHTREC NEDERLAND MANAGER LIGHTREC STICHTING LIGHTREC NEDERLAND MANAGER LIGHTREC LIGHTREC Energiezuinige lampen zijn goed voor het milieu, maar mogen niet worden afgedankt bij het gewone huisvuil. De materialen uit energiezuinige verlichting

Nadere informatie

De Levende Gevel. Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst

De Levende Gevel. Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst De Levende Gevel Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst A letter from nature Dear., Our life knows no boundaries, we live together. You live in me and I live in you! I not only

Nadere informatie

Interaction Design for the Semantic Web

Interaction Design for the Semantic Web Interaction Design for the Semantic Web Lynda Hardman http://www.cwi.nl/~lynda/courses/usi08/ CWI, Semantic Media Interfaces Presentation of Google results: text 2 1 Presentation of Google results: image

Nadere informatie

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M.

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. (Bert) Vrijhoef Take home messages: Voor toekomstbestendige chronische zorg zijn innovaties

Nadere informatie

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effects of Contact-oriented Play and Learning in the Relationship between parent and child with autism Kristel Stes Studentnummer:

Nadere informatie

反 省. Hansei: Voorwaarde voor continue verbetering. Murielle Van Haesendonck Teamleider

反 省. Hansei: Voorwaarde voor continue verbetering. Murielle Van Haesendonck Teamleider 反 省 Hansei: Voorwaarde voor continue verbetering Murielle Van Haesendonck Teamleider BZIO-groep Revalidatie ziekenhuis: Imbo 125 Sp-bedden en uitgebreide ambulante werking Woonzorgcentrum: Het verhaal

Nadere informatie

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum Ontpopping Veel deelnemende bezoekers zijn dit jaar nog maar één keer in het Van Abbemuseum geweest. De vragenlijst van deze mensen hangt Orgacom in een honingraatpatroon. Bezoekers die vaker komen worden

Nadere informatie

9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training

9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training 9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training In 9 dagen jezelf volledig op de kaart zetten Je energie aangevuld en in staat om die batterij op peil te houden. Aan het eind heb jij Een goed gevoel in je

Nadere informatie

UNIT 2 Begeleiding. Coaching proces, Instrumenten and vaardigheden voor Coacing en mobiliteit for Coaching and Mobility

UNIT 2 Begeleiding. Coaching proces, Instrumenten and vaardigheden voor Coacing en mobiliteit for Coaching and Mobility UNIT 2 Begeleiding Coaching proces, Instrumenten and vaardigheden voor Coacing en mobiliteit for Coaching and Mobility 1 2 Wat is coaching? Coaching is een methode voor het ontwikkelen van potentieel

Nadere informatie

ALUCHEMIE ALUCHEMIE RIO TINTO ALCAN

ALUCHEMIE ALUCHEMIE RIO TINTO ALCAN ALUCHEMIE ALUCHEMIE RIO TINTO ALCAN Maatschappelijk Verslag Sustainability Report 2012 Aluchemie, onderdeel van Rio Tinto en Norsk Hydro Aluminium & Chemie Rotterdam B.V., kortweg Aluchemie, is producent

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *2942209982* UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2012 15 minutes

Nadere informatie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en Discrepantie The Relationship between Involvement in Bullying and Well-Being and the Influence of Social Support

Nadere informatie