Op Toonhoogte nummer 18 november Jubileumnummer JAAR

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Op Toonhoogte nummer 18 november 2010. Jubileumnummer JAAR"

Transcriptie

1 Op Toonhoogte nummer 18 november 2010 Jubileumnummer 14 0 JAAR honderdveertig jaar MDCCCLXX - MMX

2 Allround vertaal- en tekstbureau Beëdigd vertaalwerk Copywriting Tekstcorrectie Tolkenservice Fluessen 73, 8446 NT HEERENVEEN abcvertalingen.eu

3 Van het bestuur Een bijdrage schrijven voor het jubileumnummer. Dat is wat anders dan een stukje voor een reguliere Op Toonhoogte. Wat moet je schrijven over een koor dat al 140 jaar bestaat? Een koor met zo n rijke traditie en dat al zoveel prachtige muziek heeft uitgevoerd onder verschillende dirigenten. Waar zo verschrikkelijk veel leden, door al die jaren heen, een muzikale bijdrage hebben geleverd. Waar zoveel solisten hebben gezongen en diverse orkesten voor hebben gemusiceerd. Waar het werk van veel beroemde en minder beroemde componisten is uitgevoerd. Waar duizenden mensen van hebben genoten. Al dit opschrijvend is het haast onvoorstelbaar hoeveel mensen in de loop der jaren betrokken zijn geweest bij het koor, ons koor. Trots is dan ook een gevoel wat opkomt, of om het mooie Friese woord te gebruiken: grutsk! Het wordt een roerige tijd in de culturele sector, maar een koor dat al 140 jaar bestaat zal zich ook hier weer doorheen slaan, zoals zij dat in het verleden in moeilijke tijden ook heeft gedaan. Het bestuur feliciteert ons allen met het 140 jarig bestaan en wenst u nog heel veel muzikaal plezier! Het bestuur Van de redactie Wat een feest ons 140 jarig bestaan, een feit dat we vieren. Allereerst met deze jubileumeditie van Op Toonhoogte, natuurlijk vieren we het als koor met elkaar, maar vooral werken we samen toe naar onze jubileumuitvoering, het concert in januari De kracht van het koor is samen zingen en het hebben van plezier in de prachtige muziek die we uitvoeren. Als koorleden en dirigenten zijn wij eigenlijk maar passanten in de geschiedenis van een koor. Wij hopen dat een ieder die nog na ons mag komen net zoveel plezier aan zingen beleven bij dit prachtige koor als wij. Voorlopig staan wij echter onze plekken nog niet af aan de volgende generaties. Wij hopen natuurlijk wel dat die er komen, wat dat betreft is de toekomst ook spannend en niet alleen op financieel gebied. Zal de koortraditie zich nog eens 140 jaar voortzetten? Door middel van onze concerten hopen wij dat de vonk tussen ons en het publiek blijft overspringen en dat er ook jonge mensen door worden getroffen. Toonkunstkoor Heerenveen, gefeliciteerd! De redactie Onze sponsoren Royal Smilde Food vertalingen Boekhandel Binnert Overdiep Bos Tuin en Dier Heddema Verzekeringen Grand Café Paul Kruger Rinsma Fashion Machiels advocaten Tjaarda Oranjewoud De Graaf Juridisch Bureau Pontifix Vertaalbureau Zillinger Advocaten Sipma Architecten Overdiep Herenmode Op Toonhoogte - 3

4 In deze op toonhoogte... 3 Van het bestuur 3 Van de redactie 3 Onze sponsoren 4 Inhoud 4 Medewerkers aan ons jubileumconcert 5 CD tip 6 Overwegingen bij een 140-jarige 7 De Sponsorcommissie 8 Lief en Leed 9 Wie waren onze dirigenten? deel 6 10 Column 10 Interviews In gesprek met Johan G. Koers 12. Feddo Overdiep 14. Reina Wijbenga 16. Pauli Yap 18 Het repertoire in 140 jaar 19 Kerngegevens Toonkunstkoor Heerenveen 19 Onze adverteerders 19 Colofon Over de medewerkers aan ons jubileumconcert In het vorige nummer van Op Toonhoogte stond al wie er aan ons jubileumconcert gaan meewerken. Het zijn eigenlijk allemaal bekende namen voor ons, ze horen er gewoon een beetje bij. De sopraan is Roelien van Wageningen. Zij zong verleden jaar ook mee bij onze uitvoering van het Requiem van Michael Haydn en het Stabat Mater van Rheinberger. De alt is Netty Otter. We hebben de laatste vier jaar maar één concert gegeven waaraan zij niet meewerkte (de Johannes-Passion in 2008). De tenor is Henk Gunneman. In 2007 zong hij ook mee in de Petite Messe Solennelle van Rossini. De bas is Ben Brunt. Hij zong in 2007 de basaria s en in 2010 de Christuspartij in de Johannes- Passion en hij zong verleden jaar ook mee in het concert van M. Haydn en Rheinberger. En dan het orkest: het Ensemble Conservatoire. Zo langzamerhand weten wij niet anders meer dan dat zij onze vaste begeleiders zijn. Leuk om juist met hen ons jubileum te vieren. Wouter 14 0 JAAR honderdveertig jaar MDCCCLXX - MMX H.G.J. Mul Psychotherapiepraktijk Klinisch psycholoog Roefke BV Joure tel Op Toonhoogte - 4

5 De redactie heeft mij gevraagd een cd-tip te schrijven over de werken zoals wij als koor nu instuderen voor ons jubileumconcert. Deze keer vond ik het moeilijk, want we zingen bekende werken waar veel koren en orkesten cdopnames van hebben gemaakt. Deze opnames ken ik natuurlijk niet allemáál, dus het blijft beperkt tot de opnames die in mijn kast staan. CD tip Vivaldi - Gloria Van dit werk heb ik drie opnames door de dirigenten Gardiner (Philips ), Pinnock (DG Archiv ) en Alessandrini (Naive 30485). De laatste twee opnames van Pinnock en Alessandrini zijn wat mij betreft de mooiste. Pinnock met prachtige lange lijnen en mooie langzame tempi, ook wel een beetje netjes op z n Engels. De opname van de Italiaanse dirigent Alessandrini is even schrikken in vergelijking met (denk ik) alle andere opnames van dit werk. Het begintempo van het eerste deel is veel sneller dan je verwacht, het spettert! Daarnaast zingt op deze opname misschien wel de meest mooie alt voor dit soort repertoire: Sara Mingaro. Prachtig! Een filmpje van deze opname is te vinden op You Tube (zoeken op vivaldi / gloria / alessandrini). Mozart Vesperae solennes de confessore, KV 339 / Regina coeli, KV 217 Van de vespers van Mozart zijn ook veel opnames op cd te verkrijgen. Zelf heb een mooie uitvoering van het Nederlands Kamerkoor en het Orkest van de 18 de Eeuw onder leiding van Frans Brüggen, live opgenomen in Muziekcentrum Vredenburg te Utrecht. Op de cd staan ook nog de Kroningsmis en het Ave verum corpus. Deze opname is niet meer verkrijgbaar in de cd-winkel, maar nog wel te downloaden via itunes. Van het Regina coeli KV 217 liggen niet veel opnames in de cd-winkel. Een mooie opname is gemaakt door het koor en orkest van The Op Toonhoogte - 5

6 King s Consort onder leiding van Robert King op het label Hyperion. Carolyn Sampson zingt met heldere sopraanstem de solopartij. Deze opname zag ik liggen bij de boekhandel in Heerenveen, dus kopen maar! Bach Cantate Wachtet auf, ruft uns die Stimme Ook van cantate BWV 140 zijn veel opnames verkrijgbaar. Al een aantal jaren verzamel ik een serie van alle Bach cantates die in Bachjaar 2000 iedere zondag live zijn opgenomen door John Eliot Gardiner met zijn Monteverdi Choir en The English Baroque Soloists. Tot vorige maand had ik nog geen opname van dit werk in de kast te staan. Gelukkig kwam in september de laatste cd uit de serie in de brievenbus, met daarop cantate BWV 140. Het is een prachtige uitvoering live opgenomen op 26 november 2000 in Winchester Cathedral. Naast alle andere uitvoeringen van Koopman, Harnoncourt, Leonhardt, en een eerdere opname van Gardiner is dit degene die ik als tip wil geven. De cantate is uitgebracht op het label Soli Deo Gloria met als nummer SDG 171. Henk Vonk Overwegingen bij een 140-jarige Onze vereniging draait voor het grootste deel op eigen geld: de contributies. Zo hoort het ook. Dirigent, huisvesting en wat kosten zijn aldus afgedekt. Nooit echter kunnen zonder geld van buiten af de concerten gefinancierd worden. Wij hebben een hoog ambitieniveau in de programmering, met grote koor- en orkestwerken, geleid door een professioneel dirigente. Daar behoort een begroting bij waarvan de financiering grotendeels van buitenaf moet komen. Waar komt dat geld vandaan? A) de recette: het publiek B) de fondsen: cultuurfondsen en provinciale en gemeentelijke overheid C) de sponsoren: eigen financiers D) de advertenties: het concertprogrammaboekje kan een bron van inkomsten vormen E) de eigen concertreserve: incidentele opbrengsten, zoals boeken- en taartenverkoop, en peren plukken. F) de donateurs: vaste en incidentele giften kunnen geheel of gedeeltelijk aan de concertreserve ten goede komen Het koorbedrijf is financieel gezond als al deze elementen vertegenwoordigd zijn. Daarvoor verrichten bestuur, commissies en leden veel inspanningen, met wisselend succes. Het klimaat is momenteel niet gunstig. Sponsoren en donateurs haken af. De overheid bezuinigt. De crisis is het excuuswoord. Voor de gemeente Heerenveen geldt hetzelfde. De politiek heeft toch al weinig oog en oor Op Toonhoogte - 6

7 voor de cultuur. Sport is hier het toverwoord, welk college er ook zit. Daar krijgen we de crisis overheen. Hierbij een inkijkje in wat ons te wachten staat. Uit het collegeprogramma Gem. Heerenveen: 6. Cultuur Het door zoveel mogelijk burgers van alle leeftijden, uit alle sociale milieus deelnemen aan culturele activiteiten wordt gestimuleerd. Voor veel burgers is de beoefening van amateurkunst een belangrijke vorm van culturele uiting en maatschappelijke participatie waarvoor geld en ruimte beschikbaar moet blijven. Geld en ruimte wordt hier concreet aan de beoefenaars van amateurkunst voorgespiegeld. Geld en ruimte o.a. voor Toonkunstkoor Heerenveen. Hoe bitter is de werkelijkheid. Het is praktisch onmogelijk geworden structureel geld van de gemeente binnen te halen. Slechts incidenteel en onregelmatig valt ons een brokje ten deel. We kunnen er niet op rekenen, het vormt bijgevolg geen standaardpost op de concertbegroting. In de gemeentelijke nota Crisis is Kans (CisKa) wordt een voorschot genomen op mogelijke bezuinigingen op de cultuursector in 2013: o.a ,- op het Posthuis, en ,- door herijken bestaande subsidies plus doelmatigheidskorting. Wat een verhullend taalgebruik. Herijken voor bezuinigen, doelmatigheidskorting voor verlagen. Welke kansen dit schept voor de cultuur in Heerenveen, dus mede voor ons koor, is duidelijk: geen enkele. De enige Kans die Gem. Heerenveen uit de Crisis grijpt, is die om geld bij de cultuursector weg te halen. Meer nog dan in de voorbije jaren zal Toonkunstkoor Heerenveen de boer op moeten om fondsen te vormen waaruit de concerten gefinancierd gaan worden. Nieuwe wegen zullen bewandeld moeten worden om het doel te bereiken. Originele plannen, gedurfde acties, een nieuwe benaderingswijze van potentiële sponsors. Een actief en intensief donateurs beleid. Mogelijk het oprichten van een club van 100. Honderd Heerenveners die jaarlijks 100,- doneren, en daarvoor een veelzijdig Toonkunstkoor Heerenveen-programma krijgen, inclusief concertkaart, abonnement op ledenblad en bijvoorbeeld een nieuwjaarsreceptie. Sponsors geven hun geld niet meer om niet. Natuurlijk ontvangen zij publiciteit in ruil voor hun sponsorgeld, maar is dit genoeg? Kunnen wij ze niet meer bieden? Kunnen we één van de Banken niet verleiden met 50 nieuwe rekeninghouders? Het kost niemand van de koorleden een cent, want laten we bijna allemaal niet ergens wat geld slapen? Als dat geen Hoofdsponsor voor minstens 5 jaar oplevert.. Ach, het zijn zomaar wat ideeën en overwegingen bij een 140-jarige. Johs De Sponsorcommissie Ineke de Graaf heeft laten weten haar lopende Sponsorcommissieactiviteiten nog af te maken, maar daarna haar functie beschikbaar te willen stellen. Het bestuur heeft Hans Evers bereid gevonden haar te vervangen.. De commissie bestaat dan uit Johs Vlaanderen Oldenzeel, Hans Evers en 1 lid namens het bestuur. Op Toonhoogte - 7

8 Lief en Leed 140 jaar lang maken vrouwen en mannen muziek met elkaar en je hoeft geen onderzoek te doen in de archieven om te kunnen concluderen dat er in al die jaren veel lief en leed langs is gekomen. Op het moment dat het verzoek kwam voor een bijdrage aan het jubileumnummer kwamen er allerlei vragen bij mij op: - Hoe zou het er vroeger aan toe zijn gegaan als er bij een van de leden een kind werd geboren, een huwelijk werd gevierd? - Wat gebeurde er als iemand langdurig ziek was of overleed? - Werd er kandeel of een pannetje soep om aan te sterken gebracht? - Was het altijd gebruikelijk om een kaart of bloemen te sturen? - Is er altijd een apart lief en leed potje geweest? - Werd de lief en leed-functie altijd door vrouwen uitgeoefend? Enfin, ik kan nog wel even doorgaan. Helaas ontbrak mij de tijd voor diepgaand onderzoek. Ik heb de telefoon gepakt en een aantal leden van het koor, met een behoorlijke staat van dienst, en mijn voorgangster gebeld. Ik heb ze gevraagd of er in al die jaren veel veranderd is op het gebied van lief en leed. Meteen viel op dat er 60 jaar geleden nog regelmatig een baby werd geboren en de jonge ouders bloemen of een cadeautje werden gebracht door een afgevaardigde van het koor. Vanaf de jaren 80/90 nemen de kraamvisites af en de laatste jaren komt het zelfs niet meer voor dat een van de leden een kind krijgt maar er worden wel (achter)kleinkinderen geboren. Een ander opvallend feit is dat er in het verleden tijdens de jaarvergadering een kort mondeling verslag werd gegeven van de bijzondere gebeurtenissen van het afgelopen jaar. Enkele jaren geleden vergde een kaartje sturen nogal wat tijd. Nadat de voorzitter tijdens de mededelingen aankondigde wat er aan de hand was werd er een kaart gekocht. Vervolgens kwam die de week erop tijdens de repetitie op de piano te liggen en dan kon iedereen zijn naam erop zetten. De afwezigen kregen de week daarop een herkansing en dan kon er een postzegel op en in de brievenbus. Gevolg was dat iedereen wist wat er aan de hand was maar dat het soms weken duurde voordat een groet of wens op de plaats van bestemming was. Eén van de reacties was dat er de afgelopen 40 jaar op lief en leed gebied niet veel is veranderd, maar dat er de laatste jaren meer contacten onderling zijn. Opgemerkt werd dat onze reacties als groep maar ook als individueel koorlid, op ingrijpende levensgebeurtenissen, voelen als een warm bad. Er zijn geen antwoorden op de door mij gestelde vragen maar het heeft mij wel een idee opgeleverd. Mogelijk duik ik nog eens in de archieven. Uit de gesprekken is duidelijk geworden dat mensen het belangrijk vinden dat er een blijk van medeleven van het koor komt en dat bij langere afwezigheid, bv door ziekte, de ander het gevoel krijgt dat hij of zij wordt gemist. Volgens mij is er geen onderzoek nodig om te constateren dat dit van alle tijden is! Tabe de Vries was in oktober 12 ½ jaar lid van ons koor. Van harte gefeliciteerd! Mariette Op Toonhoogte - 8

9 Wie waren onze dirigenten?. George Stam ( ) Deel 6: George Stam, dirigent van Nog in 1945 doen de bestuursleden Talsma en Van Wijk het koor herrijzen. George Stam wordt als dirigent benoemd. Het eerste concert na de oorlog vindt plaats op 8 maart 1946, uitgevoerd wordt het Requiem van Mozart. Daarop volgt Die Jahreszeiten, maar dat wordt pas in 1948 uitgevoerd, mogelijk door matige vorderingen van het koor. Het bestuur kondigt aan dat wie meer dan drie keer een repetitie verzuimt, niet aan de uitvoering mag deelnemen. Er is bovendien een schromelijk tekort aan mannenstemmen. Behalve dirigent was Stam organist en componist. In deze laatste hoedanigheid bewerkte hij de 15 coupletten van het Wilhelmus voor koor en twee piano s. Hij dirigeerde naast diverse koren de Ljouwerter Orkest Foriening, het latere Frysk Orkest. Van al zijn muzikale activiteiten werd hij het meest vermaard als organist te Leeuwarden. Zijn laatste concert in Heerenveen is in 1949 Das Lied von der Glocke van Max Bruch, met de later wereldberoemde bas Guus Hoekman. Koor en solist krijgen een goede recensie. Stam neemt ontslag als hij in datzelfde jaar een aanstelling krijgt als directeur van het Conservatorium te Utrecht. Dat komt hem goed uit, want tussen hem en het Frysk Orkest botert het niet. De geboren Rotterdammer is weer terug in zijn Randstad. Zijn loopbaan in Friesland heeft 18 jaar geduurd. In die periode heeft hij in het noorden veel betekend als organist en dirigent. Hij was de inspirator die na de oorlog het muziekleven weer op gang bracht. Daarbij dreef hij zijn omgeving geregeld tot wanhoop. Als organist in Leeuwarden bleef hij maar eisen stellen aan de kerkbesturen inzake de diverse orgels. Eisen die varieerden van dispositie-wijzigingen tot een compleet nieuw pedaalklavier; en van verwarming bij het orgel tot het plaatsen van een luidspreker. En wat te denken van het verzoek om in de winter de orgelstemmer elke week maar te laten komen.. Tekenend voor zijn karakter is de dialoog tussen hem en niemand minder dan Albert Schweitzer, toen deze in 1952 het orgel van de Pieterskerk in Leiden bespeelde. Stam tot Schweitzer: Meneer Schweitzer, u speelt de werken van Bach veel te langzaam. Schweitzer tot Stam: Herr Stam, misschien speel ik de werken van Bach te langzaam, het is echter zeker dat u ze te snel speelt. Bronnen: TKKH archief Reina Wijbenga, Op Toonhoogte - 9

10 Column Honderd veertig Tot mijn chagrijn hoor ik over m n eigen leeftijd steeds vaker zeggen: Ach, je bent zo oud als je je voelt. En ik weet feilloos wat voor mensen dit soort uitspraken doen. Dat zijn mensen die denken dat anderen denken dat ze oud zijn. Die anderen hebben natuurlijk gelijk, maar de je bent zo oud als je je voelt -mensen weten dat nog niet. Want je moet vandaag de dag wel heel erg oud zijn om jezelf oud te vinden. Jong is al jaren in en oud is out. Voor een Toonkunstkoor geldt dat niet. Dat mag rustig oud zijn, zelfs wel honderd veertig jaar. Dat staat zelfs wel deftig. Op die leeftijd telt vooral de rijke historie. Hoeveel bestuursruzies, dirigentencrisissen, de hemel in geprezen en de grond in geboorde uitvoeringen zouden er wel niet geweest zijn? Maar ook: hoe ontelbaar veel muzikaal plezier zou het in die honderd veertig jaar hebben opgeleverd? Koren lijden niet onder hun ouderdom. Ze worden immers niet krakkemikkig, niet rimpelig of grijs. Voor een koor geldt echt dat het net zo oud en vitaal is als z n huidige koorleden. Maar ja, wat betekent dat voor de vitaliteit, als die leden dan weer vooral bestaan uit je bent zo oud als je je voelt -mensen Gelukkig kun je de leeftijd van koorleden ook heel anders bekijken. En wel vanuit het historisch perspectief. Als het koor honderd veertig is, ben ik nog maar drie. Drie jaar geleden werd ik immers lid. Ik kom dus nog maar net kijken. Ik heb nog een lange toekomst voor me. Hoe ouder het koor, hoe jonger ik word! Lang leve het koor! Wicher Pattje (goed beschouwd nog erg jonge bas) Vier interviews onder het motto In gesprek met De redactie van Op Toonhoogte wilde tijdens het jubileum eens terugblikken op het verleden van het koor. Met wie konden we dat het beste doen dan met een aantal personen die een fiks aantal jaren geschiedenis delen met ons koor. We zijn in gesprek gegaan met onze vaste recensent, Johan Koers. We spraken met Feddo Overdiep, jarenlang lid en vaste begeleider, we spraken natuurlijk met Reina Wijbenga, die bijna de helft van het bestaan van het Toonkunstkoor persoonlijk heeft meegemaakt. En we spraken met onze dirigent Pauli Yap. Hoe kijkt zij tegen ons aan? Het leuke van een jubileum is dat we even stilstaan bij wat en wie we zijn, we evalueren, maar kijken ook vooral vooruit. We hopen voor de lange termijn natuurlijk dat het Toonkunstkoor Heerenveen ons allemaal zal overleven. Voor de korte termijn hopen we dat we als passanten in de geschiedenis samen deel uit mogen maken van ons 140 jarig jubileum en we gaan op naar 150 jaar!! De redactie Op Toonhoogte - 10

11 In gesprek met Johan Koers Johan Koers, organist, componist en.. recensent Wanneer wij een concert hebben gegeven grijpt menig koorlid de woensdag erna naar de Heerenveense Courant. Want: Wat heeft Johan Koers over ons geschreven? De redactie wilde graag eens met onze trouwe recensent spreken, want hij heeft een lange ervaring met ons koor. Reeds als 16-jarige zat hij, weliswaar alleen nog als luisteraar, in november 1969 bij de uitvoering onder leiding van Gerben Bergstra van het Gloria van Vivaldi en de de Vesperae Solennes de Confessore van Mozart. Dat het concert indruk heeft gemaakt blijkt wel uit het feit dat hij plaats, programma en tijd nog direct kon noemen. Mooi toeval dat hij straks bij het jubileumconcert dezelfde werken mag beluisteren, nu als recensent. Hij ging dus al jong naar de concerten van het Toonkunstkoor. En hij was in die tijd niet de enige jongere daar. Hij herinnert zich een concert in de Europalaankerk, waar het Frysk Orkest ons begeleidde, waar een groep van zo n 35 jongeren aanwezig was. Sinds 33 jaar recenseert Johan Koers onze concerten. In al die jaren heeft hij er bijna niet één gemist. Hoogtepunten heeft hij beleefd in de tijd van Anne de Bruijn en Willem Stoppelenburg. En nu, onder leiding van Pauli Yap, ziet hij ons opnieuw vooruit gaan. Welke muzikale hoogtepunten herinnert hij zich? Hij haalt twee concerten aan: de Messiah van Händel onder leiding van Anne de Bruijn en de uitvoering van de Johannes-Passion dit voorjaar. Maar in één adem noemt hij opnieuw dat eerste concert dat hij op 16-jarige leeftijd meemaakte. Was dat zo fantastisch? Over hoe het uitgevoerd werd kan hij niets meer zeggen, maar wel dat hij erdoor gegrepen is en dat de vonk oversprong. En dat is toch wat muziek moet doen! Ons koor is een amateurkoor, maar: het is tot mooie dingen in staat. En dat is in de huidige context belangrijk. Concerten organiseren wordt steeds moeilijker door het korten op subsidies en het schaarser worden van sponsoren. Er zal dus vaker een beroep gedaan worden op plaatselijke muziekgezelschappen, en vooral op de betere daaronder. Wij moeten als Toonkunstkoor het gebrek aan aandacht van de politiek voor de podiumkunsten als een kans zien, is de visie van Johan Koers. Tegenover de tegenwoordig politiek gangbare gedachte dat kunst de samenleving alleen maar geld kost en geen geld oplevert, stelt Johan Koers dat het belangrijk is het nut van muziek maken voor de (geestelijke) volksgezondheid in te zien. Mensen zijn lang bezig met een concert. Zij verdiepen zich in de stof. Hun geestelijk welzijn wordt erdoor bevorderd. Vervolgens mag dit worden uitgedragen in een concert. Anderen genieten ervan en krijgen zo ook een stukje geluk mee. Je kunt zoiets niet in geld uitdrukken, maar dat het de (geestelijke) volksgezondheid ten goede komt is duidelijk. Jammer, dat er nu politici zijn, die dat niet inzien, die zelfs musici de paria s van de maatschappij noemen. Op Toonhoogte - 11

12 En zo kwam ik in het gesprek met Johan Koers ook nog in de politiek terecht. Wat zou hij graag nog eens geprogrammeerd zien? Ik vroeg het hem en kreeg een duidelijk antwoord: de Messiah van Händel, en het Weihnachtsoratorium (of delen eruit) van Bach, en het Requiem van Duruflé, één van de allermooiste requiems die ooit geschreven zijn. Met dit laatst genoemde werk bedienen we hem voorjaar 2011 op zijn wenken. Heeft hij een wens voor ons koor? Zeker: probeer in contact te komen met de jeugd, bijvoorbeeld via leerkrachten op de scholen. Dat ze projectgebonden mee kunnen doen aan een concert, om zo te ontdekken hoe fantastisch het is om samen muziek te maken. Ik heb hier wat gestrooid met opmerkingen van Johan Koers. Ik ben veel van hem te weten gekomen over ons koor, over tijden van een ver verleden, over dirigenten en hun tegenkandidaten uit een nog verder verleden. Waar het bij hem telkens om draait is zijn liefde voor amateurs die met hart en ziel proberen een mooi stuk muziek te maken. Wouter In gesprek met Feddo Overdiep Het is in het eind van de jaren 50 geweest dat Feddo, telkens wanneer hij als kweekschoolleerling met een bijbaantje als bakkersknecht het brood kwam bezorgen bij een koorlid, het verzoek kreeg lid te worden van het Toonkunstkoor Heerenveen. Dat leek hem niets. Het was immers een elitair koor, niets voor hem. Toch is het gebeurd. En de rangen en standen vielen hem nogal mee. Feddo s carrière op het koor heeft ruim een halve eeuw geduurd. Niemand heeft zoveel functies bekleed als hij. Hij begon als zanger bij de bassen. Zijn muzikale interesse en zijn musicologische kennis maakten hem geknipt als muziekbibliothecaris. In die functie was hij nauw betrokken bij de programmering. Met de muziekcommissie werd overal gezocht naar geschikte muziek voor het Toonkunstkoor. Je moet niet het initiatief alleen aan de dirigent laten, aldus Feddo. Hij probeerde zijn meest geliefde muziek voor te stellen binnen de muziekcommissie. Dat werd niet altijd opgepakt, want graag had hij het Requiem van Verdi eens uitgevoerd. Maar wel is Ein deutsches Requiem van Brahms op het repertoire gekomen. Feddo probeerde naast het overbekende klassieke repertoire tot programmering van minder bekende stukken te komen. Dat valt niet mee, want het publiek wil graag bekend werk horen en het koor is daaraan gewend, maar het koor wordt anderzijds ook gemotiveerd wanneer eens iets onverwachts geprogrammeerd wordt en zo kun je het publiek verrassen met iets nieuws. Aldus verscheen Op Toonhoogte - 12

13 van Carissimi de Jephta op het repertoire (een totaal andere uitvoering dan de ons bekende Jephtha van Handel), en het Gloria van Poulenc. De keuze voor dit werk kwam op een bijzondere manier tot stand via de Nederlandse ambassade in Parijs. Contactpersoon aldaar was de Franse zanglerares van mevr. Woltman de Gué, sopraansoliste bij diverse concerten. Deze lerares, mevr. Perugia, had haar contacten in Parijs en kon ons zo helpen aan de (toen zeer dure) muziek van Poulenc. Mevrouw Perugia koos later domicilie in Friesland. Alwaar ze haar Friese pupillen met Franse aanwijzingen bestookte: Lentement, lentement! Vele jaren bekleedde Feddo een bestuursfunctie, waarvan een groot deel als voorzitter. In die dagen bezocht het bestuur de jaarvergaderingen van de Toonkunstbond. Die bijeenkomsten werden aangegrepen om een weekendje met elkaar op stap te gaan. Zo heeft het bestuur menige boerderij, uitspanning of camping als onderdak gebruikt. Soms waren de verhoudingen ook wel eens minder harmonieus. Zo werd een onenigheid met een dirigent eens buiten voortgezet tot de vonken er letterlijk vanaf vlogen: toevallig werd op de kermis om de hoek op dat moment een groot vuurwerk afgestoken. Hij heeft vele dirigenten zien komen en gaan. Aan de meesten van hen bewaart hij goede herinneringen. Als absoluut hoogtepunt in zijn ogen, memoreert hij de uitvoering van Elgars Musicmakers en het zeer moderne stuk van Mathieu van Geelen A Kind Of Existence onder leiding van Piet Roorda. In die tijd hadden we de meest avontuurlijke programma s. Dieptepunten waren er ook: er was een tijd dat het koor weinig leden had Stel je voor, bestuur en dirigent moesten eens werken met slechts twee bassen. en één van die twee was Feddo. Met groot respect spreekt Feddo over Mevr. Boschloo, die jarenlang repetitor was van het koor. Toen haar gezondheid achteruit ging, heeft hij haar eerst tijdelijk vervangen en later definitief. Ook deze functie heeft hij lang uitgeoefend. In 2006 heeft het koor op passende wijze afscheid van hem genomen met een feest en een herinneringskado. Een man die zoveel geschiedenis van het Toonkunstkoor aan den lijve meemaakte, heeft die tips voor de toekomst? Jazeker: durf wat moderner te programmeren, combineer in de concerten eens klassiek en modern. En, verrassend: maak de koorkleding wat speelser. Eén basiskleur zwart, met gekleurde accenten. En die vlinderdassen nee dat hoeft van hem niet meer JAAR honderdveertig jaar MDCCCLXX - MMX Wouter en Johs Kijk regelmatig op Op Toonhoogte - 13

14 In gesprek met Reina Wijbenga Twee jaar geleden in 2008 vierde Reina haar 60 jarig jubileum als koorlid, dat geeft wel aan waarom wij ook nu haar wilden interviewen. In 2008 is een speciale editie van Op Toonhoogte gewijd aan haar jubileum. Een lidmaatschap van 62 jaar, daar kan deze 45 jarige interviewer zich nog niets bij voorstellen. Wil je Reina volledig eer aan doen, dan is dit interview veel te kort en zouden we beter een boek kunnen schrijven Reina is nog steeds een meer dan enthousiast koorlid, al sinds Reina is destijds lid geworden van het koor, vanwege de mooie muziek die het Toonkunstkoor uitvoerde. Het was echt een muzikale keuze, want het koor had de naam elitair te zijn. Reina herinnert zich nog uit de beginjaren dat alle koorleden het bestuur een hand gaven, voorafgaand aan de jaarvergadering. Of dat er tegen nieuwe leden werd gezegd die stoel is bezet of ik wil niet naast die staan. Reina werd al snel bestuurslid en is dat 21 jaren gebleven, waarvan het grootste deel als penningmeester. Het bestuur van het Toonkunstkoor bezocht jaarlijks de landelijke vergadering van de maatschappij ter bevordering van de Toonkunst. Het betekende een heel weekend op pad met het voltallige bestuur, Reina herinnert zich vooral de lol die je onderling had. Het was vergadering, maar ook een diner en daarna een concert bijwonen. Tegenwoordig houden we een koordag, maar jarenlang waren dit koorweekenden, met het gehele koor een weekend naar een vakantieboerderij. Dames en heren sliepen gescheiden, er werd gezongen, koorscholing gegeven, muziek gemaakt met trommels, gedanst en natuurlijk veel plezier gemaakt. Reina zorgde er `s ochtends voor dat iedereen wakker werd, door met een ratel langs alle bedden te gaan. Tijdens haar 62 jarig lidmaatschap heeft Reina tweemaal mee moeten maken dat het koor een dirigent heeft ontslagen, eenmaal als bestuurslid en eenmaal als koorlid. Dit is voor haar een zwarte bladzijde in het Toonkunstboek en waaraan zij vanwege de hectiek en het verdriet niet graag terugdenkt. Nu hebben we een verbinding met de Oratoriumvereniging Bolsward, doordat Pauli ook daar dirigeert. Wat veel leden niet weten is dat wij in het verleden samen met dit koor delen hebben gezongen uit Porgy en Bess. Dit werd tweemaal opgevoerd in een uitverkochte Lawei. Ernst Daniel Smit was toen solist en hij kreeg een hele slechte recensie in de Leeuwarder Courant, ze hebben voor hem de recensie achtergehouden tot het tweede concert was uitgevoerd. Terugdenkend aan al die concerten die Reina heeft uitgevoerd met het koor is haar vooral de Musicmakers van Elgar bijgebleven. Ook heel bijzonder waren de uitvoeringen van Dido en Aenas waarbij alle koorleden in Griekse toga`s op het podium stonden. Wat zij altijd graag nog zou willen zingen en wat we nog nooit hebben uitgevoerd is de Carmina Burana. Daarnaast zou ze ontzettend graag het Requiem van Brahms nog eens uit- Op Toonhoogte - 14

15 voeren. Reina vindt het goed om tweejaarlijks de Johannes Passion te herhalen, maar wil niet altijd Bach zingen: kies ook eens wat anders. De solisten waarmee het Toonkunstkoor werkte waren ook niet de minste, zo herinnert Reina zich prachtige uitvoeringen met Aafje Heynis, Erna Spoorenburg, Ernst Daniel Smit en zelfs eenmaal Louis van Dijk als begeleider aan de piano. Reina heeft ook wel eens meegemaakt dat een solist door de dirigent naar huis werd gestuurd omdat die er niets van bakte. Halsoverkop moest er vervanging gezocht worden. De kleding van het koor tijdens uitvoeringen is altijd zwart wit geweest. Er was ooit een kledingcommissie, maar dat heeft niet tot wezenlijke veranderingen geleid. Reina herinnert zich een uitvoering waarbij een koorlid zelfs een echt bontje droeg. Slechts eenmaal werden de boeken gekaft met donkerrood papier in plaats van met zwart. Een aantal jaren droegen de koorleden corsages, maar dit was altijd een drama. Het Toonkunstkoor heeft vaak nevenactiviteiten ontplooid als het gaat om de kas spekken. Reina was altijd te porren om hier meer dan haar steentje aan bij te dragen. De garage bij haar thuis bood niet alleen opslagruimte voor de rommelmarktspullen, maar ook voor de koeken van de koekactie. Toen het koor nog concerten gaf in de Europalaankerk versierden de dames van het koor deze kerk zelf met bloemstukken. Haar taak als stemgroepvertegenwoordiger heeft ze nog maar net neergelegd, een functie die ze jarenlang met plezier heeft gedaan. Een dieptepunt voor het koor was de periode dat er nog maar 47 leden waren, gelukkig zitten we weer in de lift. Vroeger werd de contributie per week geïnd, je moet er nu toch niet aan denken wat een werk dat met zich mee zou brengen? Reina vindt de sfeer in het koor goed en gaat nog altijd met plezier elke donderdagavond naar het koor. Het Toonkunstkoor Heerenveen neemt een belangrijke plaats in haar leven in. Wat Reina volgens de interviewer ook onmisbaar maakt in het koor is haar taak als archivaris. Het is ongelooflijk om te zien wat voor archief Reina heeft opgebouwd. Er zijn talloze plakboeken vol met foto`s, recensies, programmaboekjes etc. Dankzij haar kan het Toonkunstkoor haar geschiedenis in kaart brengen om deze te behouden voor de toekomst. Webmaster en Redactie maken er dankbaar gebruik van. Jarenlang zingen bij het Toonkunstkoor levert een schat aan tips op voor ons zangers. Reina heeft de volgende tips: woon de repetities bij, studeer thuis in, zodat je tijdens de repetitie muziek kunt maken, woon de voorrepetities bij, luister naar de dirigent en klets niet tussendoor (alhoewel ze bekende dit zelf ook wel eens te doen). Elk koorlid kan ze aanraden om zangles te nemen om de ademtechniek te verbeteren en aan een ieder die geen noten kan lezen adviseert ze om dit te leren. We sluiten af met alle dirigenten bij wie Reina heeft gezongen in haar tijd bij dit koor. Haar eerste dirigent was George Stam. Het toeval wil dat we over deze dirigent berichten in deze editie. Alhoewel de periode kort was, heeft hij veel indruk op Reina achtergelaten. Al met al heeft ze 10 dirigenten versleten. Reina vindt Pauli Yap de beste dirigent die het Toonkunstkoor heeft gehad. Pauli kan het goed overbrengen en als zij wat zegt, weet je gelijk hoe het moet. Reina sluit af met wat jammer dat Pauli niet eerder bij ons koor is gekomen, want dan had ik nog wat langer van haar kunnen genieten. Marga Op Toonhoogte - 15

16 Hoeveel jaar zegt U???? In gesprek met Pauli Yap Inmiddels sta je 5 jaar voor het koor. Hoe doen we het in jouw ogen? Hebben we vorderingen gemaakt? Het gaat met ups en downs. Met vallen en weer opstaan is er een duidelijke stijgende lijn in datgene wat het koor realiseert. Ons gevoel als groep mensen die samen muziek maakt is duidelijk gegroeid. We mogen best wel trots zijn op een aantal gevarieerde concerten die we hebben gegeven. De Johannes Passion om de twee jaar laat een stijgende lijn zien, we hebben Handel s Jephtha gezongen met een barokorkest (doet niet elk Toonkunstkoor), niet te vergeten zijn Michael Haydn s Missa pro defunctis en de Petite messe solennelle van Rossini. We hebben ons wel op de kaart gezet. De stijgende lijn in het groepsgevoel zou ik ook graag door willen trekken naar een verantwoordelijkheidsgevoel van ieder koorlid afzonderlijk. Zeker als het concert nog wat verder weg is, zakt het ambitieniveau wat weg. Ik voel mij dan genoodzaakt de boel weer wat op te zwepen. Op Toonhoogte - 16

17 Met wat voor gevoel rijd je op donderdagavond naar Heerenveen? Gemengde gevoelens. Soms ga je weg van huis en heb je geen zin of je hebt hoofdpijn. Over het algemeen is dat gevoel helemaal verdwenen als je na de repetitie weer naar huis terugrijdt. Maar ook dan zijn de gevoelens niet altijd positief. Verbazingwekkend bij het koor is voor mij hoe vaak ik dingen of aanwijzingen moet herhalen. Je zelf voorbereiden en up to date blijven in je partij moet een soort groepscode zijn. Zonder vervelend te willen zijn, dit geldt ook voor de afwezigheid. Hoe kan je samen zingen als je regelmatig afwezig bent? Graag zou ik willen dat koorleden deze verantwoordelijkheid uit zichzelf zouden voelen, niet omdat Pauli nou zegt dat we het moeten doen! Hoe vind je de sfeer in het koor? Goed en positief. Leuk en gezellig. Saamhorig. Ja, heel positief dus. Wat is onze zwakte en wat is onze kracht (wat kunnen we verbeteren / waarin zijn we goed)? Gezien de achtergrond van veel koorleden die bijvoorbeeld een instrument kunnen bespelen, is de leesvaardigheid van het koor heel goed. Daardoor kunnen we snel instuderen en veel programma s tegelijkertijd inoefenen. Ook een kracht is de grote betrokkenheid en de inzet van leden bij het koor. De inzet van vele koorleden op het gebied van voorrepetities, bestuur, activiteiten organiseren enzovoort vind ik bewonderenswaardig. Voor mij is muziek en dirigeren mijn werk, maar al deze koorleden doen dit vaak naast hun werk. De zwakte van het koor is de discipline, er wordt gewoon teveel gepraat tijdens het instuderen. We moeten ons als individueel koorlid meer verantwoordelijk gaan voelen voor de prestatie van het gehele koor. Wat vind je van de programmering, kan je de werken uitvoeren die je graag zou willen? Ja, ik ben tevreden over de programma s zoals wij die tot nu toe hebben kunnen doen. Om de 2 jaar de Johannes Passie zingen is vocaal goed voor het koor, je hoeft je dan niet te richten op het instuderen van nootjes, maar je kunt je richten op het inhoudelijke koorbouwwerk. Jammer is wel dat we als koor onze programmakeuze steeds meer moeten laten leiden door financiële factoren. De inhoudelijke programmakeuze (spreiding over muziekperiodes, thematische programma s) komt daarmee als factor steeds meer op de achtergrond. Minder uitvoeringen, maar wel met groter werk, tsja ik weet het niet. Wat voor rapportcijfer zou je ons willen geven? Als geheel een 7,5. Stilistisch zijn wij beter gaan zingen (Bach klinkt meer als een barokke en Mozart meer als klassieke componist), als koor hebben we meer uitstraling gekregen, liefde voor, en lol in de muziek is, in vergelijking met toen ik kwam, weer terug! Welke tip zou je het Toonkunstkoor willen meegeven op weg naar het 150 jarig jubileum? Richt je als koorlid meer op jezelf en de andere koorleden, en minder op de dirigent. Ik strooi met mijn tips en opmerkingen zaadjes, de koorleden moeten ervoor zorgen dat deze zaadjes inbedden en verder kunnen groeien. Maak de volgende zin af: Tijdens het jubileumconcert van het Toonkunstkoor toonde het koor zich, onder leiding van Pauli Yap als het stralende feestvarken, de kers op de bruiloftstaart! Op Toonhoogte - 17

18 Ben jij ook bij ons 150 jarig jubileum? Ja, ik denk het wel. Ik vraag mij natuurlijk ook wel eens af of ik dit in lengte van dagen blijf doen. Ik ben in het algemeen wel ambivalent over het dirigentschap, maar ik houd wel van een bepaalde vastigheid. Eigenlijk speel ik veel liever alleen piano. Ik hoef niet zo nodig altijd haantje de voorste zijn, zit soms liever lekker rustig in een hoekje. Henk Het repertoire in 140 jaar Veel grote koren hebben een voorspelbaar repertoire. Bach, Händel, Haydn, Mozart. Toonkunstkoor Heerenveen vormt geen uitzondering. Het bijzondere in de programmering van ons koor zit hem in de werken die maar één of tweemaal uitgevoerd zijn. Verder kun je het bijzonder noemen, dat ons seculiere koor 95% religieus repertoire zingt. Tijd voor de Carmina Burana? Dit is de top 11 van meest uitgevoerde werken in 140 jaar Toonkunstkoor Heerenveen Ranking muziekstuk aantal uitvoeringen 1 Handel, Messiah 12 2 Haydn, Die Jahreszeiten 10 3 Bach, Johannes Passion 5 4 Mozart, Requiem 5 5 Haydn, Die Schöpfung 4 6 Vivaldi, Gloria 4 7 Cherubini, Requiem 3 8 Duruflé, Requiem 3 9 Poulenc, Gloria 3 10 Handel, Samson 3 11 Brahms, Ein deutsches Requiem 3 Een kleine 70 werken staan op de 12 e t/m de 81 e plaats. Daarvan is ongeveer de helft twee keer, de andere helft één maal uitgevoerd. Zie voor de complete repertoirelijst de website Jubileumconcert 140 jaar Toonkunstkoor Heerenveen Datum uitvoering: Zondag 9 januari 2011 in de R.-K. Kerk te Heerenveen Programma: Johann Sebastian Bach, Cantate Wachet auf, ruft uns die Stimme BWV 140 Wolfgang Amadeus Mozart, Regina coeli KV 127 Wolfgang Amadeus Mozart, Vesperae solennes de confessore KV 339 Antonio Vivaldi, Gloria in D Major RV 589 Op Toonhoogte - 18 Johs

19 Het bestuur: voorzitter: Ria Nauta penningmeester: Tineke Westerhof rekeningnummer Toonkunstkoor Rabobank secretaris: Jens Abma leden: Sybren Pieter Westra Sigrid Houtsma Repetitie: Donderdagavond van uur Sionskerk aan de Marktweg 57 te Oudeschoot Stemgroepvertegenwoordigers: alten: Wil G. Wiersema bassen: Bé Ouderkerken Dirigent Pauli Yap sopranen: Anna Hallema tenoren: Chris Settels Repetitiebegeleiding Fedde Tuinstra Kopij s.v.p. naar redactie: Marga Driessens, Wouter Klouwen, Johs Vlaanderen Oldenzeel, Muziekcommissie: Commissies: Janneke Tjeerdsma, Mariette Bouma, Bé Ouderkerken en Henk Vonk Commissie Lief&Leed: Mariette Bouma Activiteitencommissie: Sponsorcommissie: Truus Visser, Anja Gerritsen Corra van der Werff Ineke de Graaf Johs Vlaanderen Oldenzeel Onze adverteerders Conjunct Beleidsadvisering Hans Evers Architecten Minke Strikwerda Handyman Heerenveen Muziekschool De vertaalbureau Jenny Verweij, Praktijk voor Haptonomie en Haptotherapie H.G.J. Mul, Praktijk voor Psychotherapie Herenkapsalon Jan de Vos Colofon Op Toonhoogte Officiëel orgaan van Toonkunstkoor Heerenveen redactie: druk en afwerking: De Copiëerderij, Heerenveen Op Toonhoogte - 19

20 Jenny Verweij Jenny Verweij Jenny Verweij Praktijk voor Haptonomie en Haptotherapie Praktijk voor Haptonomie Praktijk voor en Haptotherapie Haptonomie en Haptotherapie ptonomie en Haptotherapie Jenny Verweij Praktijk - Haptonomische voor Haptonomie Praktijk voor Haptonomie en Haptotherapie zwangerschapsbegeleiding en Haptotherapie mische - - zwangerschapsbegeleiding Haptonomische Haptotherapie zwangerschapsbegeleiding voor volwassenen nomische zwangerschapsbegeleiding erapie apsbegeleiding voor volwassenen therapie voor volwassenen senen kinder der Haptotherapie ursus haptonomie kemeer er Jenny Verweij Jenny Verweij Hou je van muziek? Haptonomische zwangerschapsbegeleiding Hou je van muziek? Leer nu dwarsfluit spelen, - Haptotherapie voor volwassenen - Haptotherapie Baby/kinder voor volwassenen Haptotherapie viool, piano, keyboard, orgel, (elekt.) Leer Hou gitaar, nu je dwarsfluit van muziek? klarinet of spelen, saxofoon. - Baby/kinder Haptotherapie Haptotherapie viool, piano, keyboard, orgel, - Basiscursus haptonomie Leer nu dwarsfluit spelen, (elekt.) Ook gitaar, zangles klarinet is mogelijk. of saxofoon. - Basiscursus haptonomie haptonomie viool, piano, keyboard, orgel, (elekt.) gitaar, klarinet of saxofoon. Ook zangles is mogelijk. Wijkweg 3 Fok 50-III, 8434 PG Waskemeer 8441 Ook zangles BN HEERENVEEN is mogelijk. Wijkweg 3 Tel Wijkweg PG Waskemeer Tel: / Tel Tel Fok 50-III, 8434 PG Waskemeer Tel BN Fok HEERENVEEN 50-III, Tel Tel: / BN HEERENVEEN Tel: / HAARMODE VOOR MANNEN Voor een sportief kapsel dat, vooral functioneel en eigentijds is. Bel voor een afspraak HAARMODE of VOOR MANNEN kom eens langs. Voor een sportief kapsel dat, vooral functioneel en eigentijds is. is. HAARMODE Tel.nr: VOOR MANNEN Voor een sportief kapsel dat, Wilt u spelenderwijs worden? Improvisatie Bel voor een afspraak op maat: of of HERENKAPSALON vooral functioneel eigentijds JAN DE kom is. VOS eens langs. HERENWAL 14 - HEERENVEEN Tel.nr: Trainingsacteren Bel voor een afspraak of kom eens langs. HERENKAPSALON JAN DE VOS Workshops Tel.nr: (bijv voor teamdagen of jubilea) HERENWAL HEERENVEEN Trainingen (teambuilding, feedback, agressie) Voorstellingen en animatieacts HERENKAPSALON JAN DE VOS HERENWAL 14 - HEERENVEEN Voor meer informatie kijk op:

Op Toonhoogte nummer 17 oktober 2010 JAAR

Op Toonhoogte nummer 17 oktober 2010 JAAR Op Toonhoogte nummer 17 oktober 2010 1 4 0 JAAR 1870-2010 honderdveertig jaar MDCCCLXX - MMX Allround vertaal- en tekstbureau Beëdigd vertaalwerk Copywriting Tekstcorrectie Tolkenservice Fluessen 73, 8446

Nadere informatie

Requiem. Op Toonhoogte nummer 19 Februari 2011. Woensdag 4 Mei. vrije entree. Mau r i c e Du r u f l é. 20.45 uur r.k.

Requiem. Op Toonhoogte nummer 19 Februari 2011. Woensdag 4 Mei. vrije entree. Mau r i c e Du r u f l é. 20.45 uur r.k. Op Toonhoogte nummer 19 Februari 2011 Mau r i c e Du r u f l é Requiem Woensdag 4 Mei 20.45 uur r.k. kerk Heerenveen Na de Dodenherdenking vrije entree Allround vertaal- en tekstbureau Beëdigd vertaalwerk

Nadere informatie

DIE SCHÖPFUNG van JOSEPH HAYDN

DIE SCHÖPFUNG van JOSEPH HAYDN DIE SCHÖPFUNG van JOSEPH HAYDN Solisten: Clara de Vries Aart Mateboer Bert van de Wetering Orkest: Ensemble Conservatoire Dirigent: Wolfried Kaper VRIJDAG, 11 NOVEMBER 2011-20.00 uur - KONINGSKERK, LANDSHEERLAAN,

Nadere informatie

Een muziekles over Haydns Schöpfung (voorbeeldles basisschool)

Een muziekles over Haydns Schöpfung (voorbeeldles basisschool) Een muziekles over Haydns Schöpfung (voorbeeldles basisschool) Paul Knöps Dit materiaal is onderdeel van het compendium christelijk leraarschap dat samengesteld is door het lectoraat Christelijk leraarschap

Nadere informatie

Requiem van Mozart,... na de Dodenherdenking van 4 mei 2006

Requiem van Mozart,... na de Dodenherdenking van 4 mei 2006 Interview met Arleen van Wijland datum: 14-04-2006 bron: www.eboomberg.nl auteur: ir. Fred van de Biezen Requiem van Mozart,... na de Dodenherdenking van 4 mei 2006 Het is me qua tijd nog net gelukt om

Nadere informatie

Johannes 20, 1-18 20 april Pasen 2014 Wehl. (ds. A. Oude Kotte-de Boon) Thema: 'Het verhaal van Maria van Magdala ' Gemeente,

Johannes 20, 1-18 20 april Pasen 2014 Wehl. (ds. A. Oude Kotte-de Boon) Thema: 'Het verhaal van Maria van Magdala ' Gemeente, Johannes 20, 1-18 20 april Pasen 2014 Wehl (ds. A. Oude Kotte-de Boon) Thema: 'Het verhaal van Maria van Magdala ' Gemeente, We zijn er doorheen gegaan, Veertig dagen en nachten, Tijd van voorbereiding...

Nadere informatie

Er zijn mensen nodig met nieuwe fantasie

Er zijn mensen nodig met nieuwe fantasie Er zijn mensen nodig met nieuwe fantasie Ervaringen, belevenissen, vragen in woorden gevangen om die woorden weer vrij te laten in nieuwe ervaringen, belevenissen, vragen. Marcel Zagers www.meerstemmig.nl

Nadere informatie

Muzieklessen groep 5:

Muzieklessen groep 5: Muzieklessen groep 5: We kwamen de gymzaal van de kleuters binnen. Er stond een man met een gitaar, en er lagen matten. Daar moesten we gaan zitten. Hij had meer gitaren mee, hij liet de namen van de gitaren

Nadere informatie

Seizoen 2012-2013. Alles is muziek! www.zeistermuziekschool.nl

Seizoen 2012-2013. Alles is muziek! www.zeistermuziekschool.nl Seizoen 2012-2013 Alles is muziek! www.zeistermuziekschool.nl Liefde voor muziek De Zeister Muziekschool is hèt trefpunt voor muziek in Zeist. Iedereen die iets met muziek wil doen - van spelen tot luisteren,

Nadere informatie

Zaterdag 19 en zondag 20 juni 2010 Cd-opname Vocaal Ensemble Kerkrade

Zaterdag 19 en zondag 20 juni 2010 Cd-opname Vocaal Ensemble Kerkrade Zaterdag 19 en zondag 20 juni 2010 Cd-opname Vocaal Ensemble Kerkrade Eind 2009 werd binnen het bestuur van het Vocaal Ensemble Kerkrade besloten om een langgekoesterde droom uit te laten komen: onze eerste

Nadere informatie

Liefdesgedichten schrijven

Liefdesgedichten schrijven Deze les hoort bij het boek Wil jij... met mij? geschreven door Rian Visser met tekeningen van Annet Schaap en gepubliceerd door uitgeverij Moon. Doel: leerlingen zelf gedichten laten schrijven Leeftijd:

Nadere informatie

Eerste druk, 2014 2014 Jan Wouters Fotografie: Bas Pinto, John en Lucie Schats

Eerste druk, 2014 2014 Jan Wouters Fotografie: Bas Pinto, John en Lucie Schats Kruimels eten Eerste druk, 2014 2014 Jan Wouters Fotografie: Bas Pinto, John en Lucie Schats isbn: 9789048432066 nur: 303 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel aan de totstandkoming

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Dierbaren lezer. den Muzenmeester. Ik, den Muzenmeester, voel mijn einde naderen en schrijf daarom mijn testament.

Dierbaren lezer. den Muzenmeester. Ik, den Muzenmeester, voel mijn einde naderen en schrijf daarom mijn testament. Dierbaren lezer Ik, den Muzenmeester, voel mijn einde naderen en schrijf daarom mijn testament. Voor ik dezen stoffigen wereld verlaat, wil ik u mijnen schat toevertrouwen. Heel mijn leven heb ik mijne

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF MET EEN LACH EN EEN TRAAN

NIEUWSBRIEF MET EEN LACH EN EEN TRAAN NIEUWSBRIEF MET EEN LACH EN EEN TRAAN Na een lange zomer met zon en regen is het weer tijd voor een nieuwe nieuwsbrief. Het is misschien een beetje gek maar onze nieuwsbrief lijkt een beetje op de zomer,

Nadere informatie

Interview met DJ Kit T

Interview met DJ Kit T Interview met DJ Kit T Ik denk dat heel veel mensen nieuwsgierig zijn naar wie Kit-T nu precies is. Kun je ons wat over jezelf vertellen? Mijn naam is Kitty Nendels, geboren in Kerkdriel en opgegroeid

Nadere informatie

Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24

Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24 Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24 Als je iets verkeerd doet, verdien je straf. Ja toch? Dat is eerlijk. Er is niemand die nooit iets

Nadere informatie

Ben je slachtoffer? Folder voor jongeren

Ben je slachtoffer? Folder voor jongeren Ben je slachtoffer? Folder voor jongeren Mijn leven veranderde zo n drie jaar geleden. Juist de dag voor mijn mama s verjaardag kreeg ze van mijn vader een kogel door het hoofd. Wonder boven wonder overleefde

Nadere informatie

Er was eens een Kleine Ziel die tegen God zei: Ik weet wie ik ben, ik ben het licht net als alle andere zielen.

Er was eens een Kleine Ziel die tegen God zei: Ik weet wie ik ben, ik ben het licht net als alle andere zielen. Een klein gesprekje met God Er was eens een Kleine Ziel die tegen God zei: Ik weet wie ik ben, ik ben het licht net als alle andere zielen. God lachte breed. Dat is waar!, zei God. Jij bent ook het licht.

Nadere informatie

Het Symfonie orkest. Lessuggestie bovenbouw: Lesdoelen: Lesopbouw:

Het Symfonie orkest. Lessuggestie bovenbouw: Lesdoelen: Lesopbouw: Lessuggestie bovenbouw: Het Symfonie orkest Lesdoelen: Kinderen maken kennis met klassieke muziek. Ze weten welke instrumenten er in een symfonieorkest te vinden zijn. De kinderen kunnen de verschillende

Nadere informatie

Kids United Inhoudsopgave. Kids United Voorwoord Henk Sijtsma. Inhoudsopgave 02 Voorwoord 03 Terugblik 04 Samenwerking 08 Hoofdsponsor 10

Kids United Inhoudsopgave. Kids United Voorwoord Henk Sijtsma. Inhoudsopgave 02 Voorwoord 03 Terugblik 04 Samenwerking 08 Hoofdsponsor 10 Kids United Inhoudsopgave Kids United Voorwoord Henk Sijtsma Inhoudsopgave 02 Voorwoord 03 Terugblik 04 Samenwerking 08 Hoofdsponsor 10 Enthousiast, gedreven, betrokken, respect: dat waren de woorden die

Nadere informatie

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft!

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! Scott de Jong http://www.positiefleren.nl - 1 - Je leest op dit moment versie 2.0 van het Ebook: 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft.

Nadere informatie

Mediawijsheid. Werkblad Auteursrecht bij muziek. Muziek en auteursrecht

Mediawijsheid. Werkblad Auteursrecht bij muziek. Muziek en auteursrecht Werkblad Auteursrecht bij muziek Muziek en auteursrecht Wanneer je een liedje op de radio hoort, luister je naar de zanger of zangeres die het liedje zingt. Maar wist je dat er heel veel mensen meewerken

Nadere informatie

Publicatie in het kader van de ANBI-status

Publicatie in het kader van de ANBI-status Publicatie in het kader van de ANBI-status 2016 170122 - ANBI publicatie 2016.docx Stichting Bach Ensemble Amsterdam Zuiderzeelaan 15 1121 RA LANDSMEER KVK 56541988 1. ALGEMEEN Dit document betreft de

Nadere informatie

Decembermail. Pepernoten bakken

Decembermail. Pepernoten bakken Decembermail Pepernoten bakken Wat rook het heerlijk in de school! Kinderen van groep 1 en 2 hebben de eerste week van december pepernoten gebakken. In kleine groepjes onder leiding van een ouder hebben

Nadere informatie

Enthousiasme, passie, gedrevenheid, inzet en veel energie blijkt de sleutel tot succes te zijn.

Enthousiasme, passie, gedrevenheid, inzet en veel energie blijkt de sleutel tot succes te zijn. www.fbach.nl FBach Koor en Orkest - een nieuwe weg naar de muziek Het begon allemaal eind 2010 met een oproep van dirigent Arjan van Baest op Facebook. Een simpele vraag wie doet mee met de Hohe Messe?

Nadere informatie

Luisteren: muziek (A2 nr. 3)

Luisteren: muziek (A2 nr. 3) OPDRACHTEN LUISTEREN: MUZIEK www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. U

Nadere informatie

Fok 55 8441 BN Heerenveen T 0513-62 49 25 E marienbosch@zorggroepsintmaarten.nl. laat je zien

Fok 55 8441 BN Heerenveen T 0513-62 49 25 E marienbosch@zorggroepsintmaarten.nl. laat je zien laat je zien Fok 55 8441 BN Heerenveen T 0513-62 49 25 E marienbosch@zorggroepsintmaarten.nl laat je zien Welkom. Laat je zien 02 03 Mariënbosch is een eigentijds woonzorgcentrum en onderdeel van Zorggroep

Nadere informatie

narratieve zorg Elder empowering the elderly

narratieve zorg Elder empowering the elderly narratieve zorg Elder empowering the elderly huisbezoek 1: KENNISMAKING - 2 - KENNISMAKING - huisbezoek 1- a kennismaking huisbezoek 1: KENNISMAKING a vertrouwelijkheid individueel in teamverband naar

Nadere informatie

Werkboek Het is mijn leven

Werkboek Het is mijn leven Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er

Nadere informatie

Informatie. Maak kennis, maak muziek! Onderwijsprogramma. voor GROEP 5 van het basisonderwijs Gemeente. Woudrichem BROCHURE. www.cultuurpuntaltena.

Informatie. Maak kennis, maak muziek! Onderwijsprogramma. voor GROEP 5 van het basisonderwijs Gemeente. Woudrichem BROCHURE. www.cultuurpuntaltena. Maak kennis, maak muziek! Onderwijsprogramma www.cultuurpuntaltena.nl Informatie voor van het basisonderwijs Gemeente Woudrichem 019500_BIBLIOTHEEK_ALTENA_brochure_CPA_MuziekWijzer_Altena_A5.indd 16-17

Nadere informatie

Wat kan ik voor u doen?

Wat kan ik voor u doen? 139 139 HOOFDSTUK 9 Wat kan ik voor u doen? WOORDEN 1 1 Peter is op vakantie. Hij stuurde mij een... uit Parijs. a brievenbus b kaart 2 Ik heb die kaart gisteren.... a ontvangen b herhaald 3 Bij welke...

Nadere informatie

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN AVONDMAAL VIEREN Het Avondmaal is meer dan zomaar een maaltijd. Om dat te begrijpen, is dit boekje gemaakt. Vooral is daarbij gedacht aan de kinderen, omdat zij met

Nadere informatie

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach.

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Karin de Galan Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Ze heeft zich gespecialiseerd in het trainen van trainers en richtte in 2007 de galan school voor training op. Eerder werkte ze als

Nadere informatie

SAMENVATTING BELEIDSPLAN RESIDENTIE BACHKOOR

SAMENVATTING BELEIDSPLAN RESIDENTIE BACHKOOR SAMENVATTING BELEIDSPLAN 2017-2021 RESIDENTIE BACHKOOR De vereniging Residentie Bachkoor (RBK) heeft tot doel de beoefening van de zangkunst in het algemeen en de uitvoering van muziek van Johann Sebastian

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

Een meneer heeft veel ballonnen. Hij roept: Kinderen, kom erbij! Mijn ballonnen die zijn gratis. Wie wil een ballon van mij?

Een meneer heeft veel ballonnen. Hij roept: Kinderen, kom erbij! Mijn ballonnen die zijn gratis. Wie wil een ballon van mij? Een meneer heeft veel ballonnen. Hij roept: Kinderen, kom erbij! Mijn ballonnen die zijn gratis. Wie wil een ballon van mij? Wat een mooie luchtballonnen! Geel, oranje, groen en blauw. Kies maar uit Daan,

Nadere informatie

JUST BE YOU.NL. Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen. Marian Palsgraaf - www.justbeyou.

JUST BE YOU.NL. Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen. Marian Palsgraaf - www.justbeyou. JUST BE YOU.NL Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen Marian Palsgraaf - www.justbeyou.nl Het mooiste wat je kunt worden is jezelf. Mijn passie is mensen te helpen

Nadere informatie

New Voices, een koor waar woorden gaan leven!

New Voices, een koor waar woorden gaan leven! New Voices, een koor waar woorden gaan leven! New Voices is in 2004 opgericht. Beginnen in een regio waar al veel koren reeds langere tijd hun bestaan hebben, is een uitdaging. Als koor moet je dan wel

Nadere informatie

Kinderkerstfeest van de Kindernevendienst 26 december Kerstverhaal

Kinderkerstfeest van de Kindernevendienst 26 december Kerstverhaal Kinderkerstfeest van de Kindernevendienst 26 december 2016 Kerstverhaal Heel lang geleden was er een jonge vrouw, Maria. Zij woonde in het dorpje Nazareth. Maria was een heel gewone vrouw, net zo gewoon

Nadere informatie

De beste basis voor je toekomst

De beste basis voor je toekomst Visser t Hooft Lyceum Leiderdorp KANSRIJK EN UITDAGEND De beste basis voor je toekomst i 11gymnasium 11atheneum 11havo vhl.nl 11mavo (vmbo-t) Muzenlaan 155 q Op de open avond vond ik de school meteen leuk

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Luisteren: muziek (B1 nr. 1)

Luisteren: muziek (B1 nr. 1) OPDRACHTEN LUISTEREN: MUZIEK www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. U

Nadere informatie

Benieuwd naar concerten & evenementen in De Bolder? Kies. foto 2. Kies. foto 1. Kies. foto 3. Evenementenkalender Vivium De Bolder

Benieuwd naar concerten & evenementen in De Bolder? Kies. foto 2. Kies. foto 1. Kies. foto 3. Evenementenkalender Vivium De Bolder Evenementenkalender Vivium De Bolder Kies foto 2 Kies foto 1 Kies foto 3 en Najaar winter 2017 Benieuwd naar concerten & evenementen in De Bolder? Vivium helpt u verder Concerten & evenementen > De Bolder

Nadere informatie

Eerste week vd advent

Eerste week vd advent Advent vieren en beleven derde graad Eerste week vd advent De adventskrans staat centraal. Er speelt zachte muziek. De kinderen nemen bij het binnenkomen een sparrentakje uit de mand en leggen dit rond

Nadere informatie

D E V R I E N D E N K R A N T

D E V R I E N D E N K R A N T J a a r g a n g 2, n u m m e r 8 D E V R I E N D E N K R A N T S e p t e m b e r 2 0 0 9 IN DEZE NIEUWSBRIEF VAN ONZE VOORZITTER JUBILEUMRECEPTIE EEN PAAR FOTO S NIEUW VOORZITTER JEUGDCOMMISSIE REGELING

Nadere informatie

MOZART(K)RING GELRE - NIEDERRHEIN

MOZART(K)RING GELRE - NIEDERRHEIN MOZART(K)RING GELRE - NIEDERRHEIN VERKORTE VERSIE BELEIDSPLAN 2013 MOZART(K)RING GELRE - NIEDERRHEIN VERKORTE VERSIE BELEIDSPLAN 2013 INHOUD: 1 Oorsprong 2 Uitgangspunten 3 Huidige Situatie 4 Aandachtspunten

Nadere informatie

Medley 5: Liefde is over medley

Medley 5: Liefde is over medley Medley 5: Liefde is over medley Waarom krijg ik geen gehoor John Lamers Waarom krijg ik geen gehoor Als ik je bel Jij bent maar in gesprek Ik kreeg de kous op mijn kop Daarom bel ik op Ik wil je spreken

Nadere informatie

BELEIDSPLAN 2016 STICHTING ZINGEN VOOR JE LEVEN KOOR LEIDEN. In de statuten van de stichting staat het doel als volgt omschreven:

BELEIDSPLAN 2016 STICHTING ZINGEN VOOR JE LEVEN KOOR LEIDEN. In de statuten van de stichting staat het doel als volgt omschreven: BELEIDSPLAN 2016 STICHTING ZINGEN VOOR JE LEVEN KOOR LEIDEN DOEL VAN DE STICHTING: In de statuten van de stichting staat het doel als volgt omschreven: Het oprichten en in stand houden van een koor onder

Nadere informatie

Musical. Lessuggestie bovenbouw: Lesdoelen: Lesopbouw:

Musical. Lessuggestie bovenbouw: Lesdoelen: Lesopbouw: Lessuggestie bovenbouw: Musical Lesdoelen: De kinderen leren welke aspecten van muziek er aan bod komen in een musical. De kinderen leren dat samenzang het zingen van meer stemmen (noten) tegelijk is en

Nadere informatie

Visie en beleid 2012 2015

Visie en beleid 2012 2015 Visie en beleid 2012 2015 Het (door)vertellen en uitdragen van het woord van God. Waarbij de basis is, heb God lief en heb je naaste lief als jezelf. 1 Inhoud: Inleiding blz. 3 Proces blz. 4 Visie (droom)

Nadere informatie

Leven vanuit Overvloed of Tekort?

Leven vanuit Overvloed of Tekort? Leven vanuit Overvloed of Tekort? Dank allereerst aan de Dijken van Wijven. Zonder jullie vrouwenhadden we hier nu niet met elkaar gestaan. Wat een prachtige traditie: om in het Zeeuwse landschap natuur

Nadere informatie

Kennis maken met het Rotterdams Philharmonisch Orkest en de Doelen

Kennis maken met het Rotterdams Philharmonisch Orkest en de Doelen Kennis maken met het Rotterdams Philharmonisch Orkest en de Doelen U bezoekt met een groep het Rotterdams Philharmonisch Orkest in de Doelen. Voor veel kinderen kan het de eerste keer zijn dat ze een concert

Nadere informatie

Algemene regels over het lidmaatschap

Algemene regels over het lidmaatschap HUISHOUDELIJK REGLEMENT KAMERKOOR TON sur TON Dit Huishoudelijk Reglement vult de Statuten van de Vereniging Kamerkoor Ton sur Ton aan. Artikel 1 De vereniging heeft gemiddeld 30 tot maximaal 35 zingende

Nadere informatie

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang.

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang. Vanavond ga ik mijn man vertellen dat ik bij hem wegga. Na het eten vertel ik het hem. Ik heb veel tijd besteed aan het maken van deze laatste maaltijd. Met vlaflip toe. Ik hoop dat de klap niet te hard

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Afgelopen maandag hebben we met de deelnemers van de kring Eigentijds Bijbellezen Paasverhalen gelezen. Vier verhalen van de opstanding, verteld door

Nadere informatie

Liturgie voor de scholendienst 2015

Liturgie voor de scholendienst 2015 Liturgie voor de scholendienst 2015 Kerk van de Nazarener & Christelijke Basisschool De Vliet Klaaswaal Zondag 1 februari Thema: Bestaat God (eigenlijk wel)? Welkomstwoord Uitleg over de kerk Kinderopwekking

Nadere informatie

Vragen bij het prentenboek 'De tovenaar die vergat te toveren'

Vragen bij het prentenboek 'De tovenaar die vergat te toveren' De tovenaar tovert De verhalenvertelster vertelt Wat zou een tovenaar allemaal kunnen toveren? Hoe zouden de kinderen zich voelen? Waar zie je dat aan? Is de tovenaar blij/ boos/ verdrietig of bang? Hoe

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

Protestantse Gemeente Bilthoven

Protestantse Gemeente Bilthoven Protestantse Gemeente Bilthoven WIJKGEMEENTE OOST / WEST zondag 9 augustus 2015 Noorderkerk, 10.30 uur Voorganger Ouderling Diakenen Lector Organist Koster Collecte ds. Benedikte L. Bos Ria Foeken en Tjitske

Nadere informatie

a. het ondersteunen van lokale initiatieven; ad a. Het ondersteunen van lokale initiatieven ad b. Het Zingen voor je Leven Koor Leiden

a. het ondersteunen van lokale initiatieven; ad a. Het ondersteunen van lokale initiatieven ad b. Het Zingen voor je Leven Koor Leiden BELEIDSPLAN 2015 STICHTING ZINGEN VOOR JE LEVEN KOOR LEIDEN DOEL VAN DE STICHTING: In de statuten van de stichting staat het doel als volgt omschreven: Het oprichten en in stand houden van een koor onder

Nadere informatie

De muur. Maar nu, ik wil uitbreken. Ik kom in het nauw en wil d r uit. Het lukt echter niet. De muur is te hoog. De muur is te dik.

De muur. Maar nu, ik wil uitbreken. Ik kom in het nauw en wil d r uit. Het lukt echter niet. De muur is te hoog. De muur is te dik. De muur Ik heb een muur om me heen. Nou, een muur? Het lijken er wel tien. En niemand is in staat om Over die muur bij mij te komen. Ik laat je niet toe, Want dan zou je zien Hoe kwetsbaar ik ben. Maar

Nadere informatie

Neus correctie 2012. Aanleiding. Intake gesprek. Stap 1: Wat gaan we doen

Neus correctie 2012. Aanleiding. Intake gesprek. Stap 1: Wat gaan we doen Neus correctie 2012 Aanleiding Al een tijdje heb ik last van mijn neus. Als kind van een jaar of 5 kreeg ik een schep tegen mijn neus, wat er waarschijnlijk voor heeft gezorgd dat mijn neus brak. Als kind

Nadere informatie

IN EEN HUIS IN GEMENGDE HOEVESTIJL

IN EEN HUIS IN GEMENGDE HOEVESTIJL I N T E R I E U R W Wonen op de Windrichtingen IN EEN HUIS IN GEMENGDE HOEVESTIJL Tekst: ANNEMIE WILLEMSE Foto s: JAN VERLINDE 22 TIJDLOOS TIJDLOOS 23 Na een zoektocht naar de ideale bouwgrond, gingen

Nadere informatie

Heilooër Harmonie-orkest Caecilia. Beleidsplan 2012 2015

Heilooër Harmonie-orkest Caecilia. Beleidsplan 2012 2015 Heilooër Harmonie-orkest Caecilia Beleidsplan 2012 2015 Versie 2014 V Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 1.1 Doelstelling van de vereniging 3 2. Bestuur en organisatie 4 2.1 Bestuur 4 2.2 Commissies 4 3. Beleid

Nadere informatie

Tineke Boudewijns VERSTAG

Tineke Boudewijns VERSTAG Tineke Boudewijns VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen

Nadere informatie

Er was eens een heel groot bos. Met bomen en bloemen. En heel veel verschillende dieren. Aan de rand van dat bos woonde, in een grot, een draakje. Dat draakje had de mooiste grot van iedereen. Lekker vochtig

Nadere informatie

Veenendaal Rhenen Wageningen

Veenendaal Rhenen Wageningen Veenendaal Rhenen Wageningen Op 3 december kwam Sinterklaas op Zideris in Rhenen. Sint bracht een hele hoop Pieten met zich mee. Joost, de directeur, heette hem hartelijk welkom. In het Forum werd voor

Nadere informatie

Een huwelijk sluit je niet, maar een huwelijk open je.

Een huwelijk sluit je niet, maar een huwelijk open je. Een huwelijk sluit je niet, maar een huwelijk open je. Zo komt het dat een man zich losmaakt van zijn vader en moeder en zich hecht aan zijn vrouw, met wie hij één van lichaam wordt. - Genesis 2:24 samen_bw_v3.indd

Nadere informatie

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou!

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou! DEEL 1 1 WERKBOEK 5 Eigen keuze Inhoud 2 1. Hoe zit het met je keuzes? 3 2. Hoe stap je uit je automatische piloot? 7 3. Juiste keuzes maken doe je met 3 vragen 9 4. Vervolg & afronding 11 1. Hoe zit het

Nadere informatie

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les 8 Inhoud 1 Eenzaam De Soms ben je alleen en vind je dat fijn. Als alleen zijn niet prettig aanvoelt, als je niet in je eentje wilt zijn, dan voel je je eenzaam. In deze leren de leerlingen het verschil

Nadere informatie

Aan de Schrans in Leeuwarden is één van de meest opvallende orthodontiepraktijken. van Noord-Nederland gevestigd. Daarin werkt

Aan de Schrans in Leeuwarden is één van de meest opvallende orthodontiepraktijken. van Noord-Nederland gevestigd. Daarin werkt Aan de Schrans in Leeuwarden is één van de meest opvallende orthodontiepraktijken van Noord-Nederland gevestigd. Daarin werkt orthodontist Daniël van der Meulen samen met veertien assistentes intensief

Nadere informatie

Op zoek naar een leuke baan? WSD-Groep helpt je op weg!

Op zoek naar een leuke baan? WSD-Groep helpt je op weg! Op zoek naar een leuke baan? WSD-Groep helpt je op weg! leuk en zinvol werk passend bij wat jij kunt gezelligheid met collega s je eigen salaris verdienen Jo Arts, assistent-kok: Van thuis zitten word

Nadere informatie

Liefdesgedichten schrijven

Liefdesgedichten schrijven Schrijf zelf een liefdesgedicht! Deze les hoort bij het boek Wil jij met mij? met gedichten van Rian Visser en tekeningen van Annet Schaap. Het boek is verkrijgbaar als e-boek in de ibooks Store en als

Nadere informatie

Thema In en om het huis.

Thema In en om het huis. http://www.edusom.nl Thema In en om het huis. Les 22. Een huis zoeken Wat leert u in deze les? Praten over uw huis Informatie over het vinden van een nieuwe woning Praten over wat afgelopen is Veel succes!

Nadere informatie

Ellen Schild. Tineke Groen

Ellen Schild. Tineke Groen Ellen Schild Tineke Groen Jaar in jaar uit besteden we in Mebest aandacht aan fraaie afbouwprojecten. Achter elk van die projecten zitten vakmensen. Vakmensen die het bedenken, vakmensen die het maken.

Nadere informatie

De symfonie. Welke symfonie hoor je? Schrijf de juiste volgorde in de kaders bij de cd-hoezen.

De symfonie. Welke symfonie hoor je? Schrijf de juiste volgorde in de kaders bij de cd-hoezen. De symfonie Welke symfonie hoor je? Schrijf de juiste volgorde in de kaders bij de cd-hoezen. Welke van deze symfonieën spreekt je het meest aan en waarom? Welke van deze symfonieën spreekt je het minst

Nadere informatie

Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij?

Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij? Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de paasperiode Opmerking vooraf: Voor de uitwerking van deze lessen hebben we doelen gehaald uit verschillende thema s van de betreffende graad. Na elk doel verwijzen

Nadere informatie

De hele noot Deze noot duurt 4 tellen

De hele noot Deze noot duurt 4 tellen HERHALING KLAS 1. In de eerste klas heb je geleerd hoe je een melodie of een ritme moet spelen. Een ritme is een stukje muziek dat je kunt klappen of op een trommel kunt spelen. Een ritme bestaat uit lange

Nadere informatie

Protestantse Gemeente Biddinghuizen. Gezinsdienst. Thema: Ja is ja

Protestantse Gemeente Biddinghuizen. Gezinsdienst. Thema: Ja is ja Zondag 25 oktober 205 Protestantse Gemeente Biddinghuizen Gezinsdienst Thema: Ja is ja Voorganger: ds. Sifra Baayen - Op t Land Meevoorbereid door WJV Muzikale medewerking: True Colors Welkom - door de

Nadere informatie

1. Joris. Voor haar huis remt Roos. Ik ben er. De gordijnen beneden zijn weer dicht.

1. Joris. Voor haar huis remt Roos. Ik ben er. De gordijnen beneden zijn weer dicht. 1. Joris Hé Roos, fiets eens niet zo hard. Roos schrikt op en kijkt naast zich. Recht in het vrolijke gezicht van Joris. Joris zit in haar klas. Ben je voor mij op de vlucht?, vraagt hij. Wat een onzin.

Nadere informatie

DE CASEMBROOTKOORKRANT

DE CASEMBROOTKOORKRANT DE CASEMBROOTKOORKRANT Toen Nu 2002 2012 JUBILEUMJAAR!!! Ja Ja, het Casembrootkoor bestaat al weer 10 Jaar!!! Hoe het begon? Ik zal het je vertellen! De moeder van Quincy uit het koor nu, vroeg aan juf

Nadere informatie

September 2008 Door: Charlotte Storm van s Gravesande. Bijbehorende foto's: zie onderaan de tekst. Hallo mede dierenvrienden,

September 2008 Door: Charlotte Storm van s Gravesande. Bijbehorende foto's: zie onderaan de tekst. Hallo mede dierenvrienden, September 2008 Door: Charlotte Storm van s Gravesande Bijbehorende foto's: zie onderaan de tekst Hallo mede dierenvrienden, Na mijn indrukwekkende reis naar India, is mij gevraagd om een kort verhaaltje

Nadere informatie

Matteüs 25:1-13 - Gezinsdienst: Wachten duurt lang!

Matteüs 25:1-13 - Gezinsdienst: Wachten duurt lang! Matteüs 25:1-13 - Gezinsdienst: Wachten duurt lang! Liturgie Zingen: -Opwekking 654 Dank U voor deze nieuwe dag -Zoek eerst het Koninkrijk van God -Weet je waar het hemels koninkrijk op lijkt (Elly en

Nadere informatie

Luisteren: muziek (B2 nr. 3)

Luisteren: muziek (B2 nr. 3) OPDRACHTEN LUISTEREN: MUZIEK www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. U

Nadere informatie

Luisteren: muziek (A2 nr. 7)

Luisteren: muziek (A2 nr. 7) OPDRACHTEN LUISTEREN: MUZIEK www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. Kijk

Nadere informatie

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren Welzijn op recept Welkom bij SWOA. Uw huisarts heeft u met ons in contact gebracht. De dokter kan u op dit moment geen passende behandeling (meer) bieden. Toch voelt u zich niet lekker, of heeft u pijn.

Nadere informatie

D E P A U L U S C A K E of de suiker is niet méér waard dan het zout

D E P A U L U S C A K E of de suiker is niet méér waard dan het zout D E P A U L U S C A K E of de suiker is niet méér waard dan het zout Personen Verteller Huisvrouw Cake ingrediënten; o Bloem o Zout o Suiker o Eieren o Kersen o Sukade o Krenten o Boter (Bij dit toneelstuk

Nadere informatie

Toonkunstkoor Schiedam - Concertlijst vanaf 1998. Datum Repertoire Locatie. 16-11-2014 Rossini: Petite Messe Solennelle Korenbeurs, Schiedam

Toonkunstkoor Schiedam - Concertlijst vanaf 1998. Datum Repertoire Locatie. 16-11-2014 Rossini: Petite Messe Solennelle Korenbeurs, Schiedam Toonkunstkoor - Concertlijst vanaf 1998 Datum Repertoire Locatie 16-11-2014 Rossini: Petite Messe Solennelle Korenbeurs, 23-11-2014 Rossini: Petite Messe Solennelle Open Hofkerk, Rotterdam- Ommoord 17-05-2014

Nadere informatie

Op 1 mei 2012 begon ons Europese avontuur, we kregen te horen dat we de kans hadden om Europacup te gaan spelen. Ik sprong een gat in de lucht, dat

Op 1 mei 2012 begon ons Europese avontuur, we kregen te horen dat we de kans hadden om Europacup te gaan spelen. Ik sprong een gat in de lucht, dat Op 1 mei 2012 begon ons Europese avontuur, we kregen te horen dat we de kans hadden om Europacup te gaan spelen. Ik sprong een gat in de lucht, dat ik dit in mijn volleybalcarrière nog mee zou maken had

Nadere informatie

Schoolkrant. Juli 2015

Schoolkrant. Juli 2015 Schoolkrant Juli 2015 Inleiding Shakira Naar de middelbare school! Interview juf Sanne over het kamp van groep 7/8. Interview juf Femke over bruiloft 25 jaar jubileum Over ons Spelletjes Shakira Geschreven

Nadere informatie

Stichting Kansarme Dieren

Stichting Kansarme Dieren Stichting Kansarme Dieren Jaarverslag 2012 Algemeen De aanleiding voor het oprichten van de Stichting Kansarme Dieren (januari 2011) was de moeilijke situatie van vooral oudere en/of chronisch(e) zieke

Nadere informatie

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen De ezel van Bethlehem Naar een verhaal van Jacques Elan Bewerkt door Koos Stenger Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen over iets wat er met me gebeurd is. Het

Nadere informatie

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 LES 4 Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 De boodschap God hoort en verhoort onze gebeden voor elkaar. Leertekst: Terwijl Petrus onder zware bewaking zat

Nadere informatie

Kinderliedboekje Inhoudsopgave

Kinderliedboekje Inhoudsopgave Kinderliedboekje Inhoudsopgave Jezus is de goede herder...2 Hoor de vogels zingen weer...2 Dank U voor deze nieuwe morgen...3 Jezus is geboren...4 Zit je deur nog op slot...4 Dank U voor uw liefde Heer...4

Nadere informatie

Luisteren: muziek (A2 nr. 1)

Luisteren: muziek (A2 nr. 1) OPDRACHTEN LUISTEREN: MUZIEK www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. Kijk

Nadere informatie

Verslag leerorkest studieochtend. Zingen tijdens de instrumentale groepsles

Verslag leerorkest studieochtend. Zingen tijdens de instrumentale groepsles Verslag leerorkest studieochtend Zingen tijdens de instrumentale groepsles 6 maart 2012 Muziekcentrum Zuidoost 7 maart 2012 Muziekschool Amsterdam Noord 9 maart 2012 Muziekschool Amsterdam Docent: Otto

Nadere informatie

groep 8 de toetsen nieuwe school

groep 8 de toetsen nieuwe school De dijk Wij gingen met de hele klas naar de dijk. We gingen podiumkunsten doen en je mocht zelf kiezen of je ging zingen of dansen. Ik had dansen gekozen en dat was super leuk. Alleen de danslerares was

Nadere informatie

Luisteren: muziek (B1 nr. 2)

Luisteren: muziek (B1 nr. 2) OPDRACHTEN LUISTEREN: MUZIEK www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. U

Nadere informatie