Het jaar 2013 in KLOOSTER TER APEL. Domus Novae Lucis. Anno Domini MMXIII

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het jaar 2013 in KLOOSTER TER APEL. Domus Novae Lucis. Anno Domini MMXIII"

Transcriptie

1 Het jaar 2013 in KLOOSTER TER APEL Domus Novae Lucis Anno Domini MMXIII

2 Acta ne agamus, reliqua paremus CICERO, Ad Atticum

3 Het jaar 2013 in Anno Domini MMXIII Ter Apel, mei 2014

4 Inhoud Voorwoord - 3 Arrangementen & Groepsreizen - 5 Bezoekers Klooster - 5 Bezoekers Kloosterwebsite & Social Media - 6 Collectieregistratie & Beheer Depot - 8 Concertpodium - 9 Convent- & Werkoverleg - 10 Cursussen/Lezingen/Opleidingen/Symposia - 10 Doelstelling Stichting Klooster Ter Apel - 12 Donateurs & Vrienden - 12 Educatie - 13 Evenementen - 14 Excursies/Werkbezoeken - 16 Exposities - 17 Huwelijk & Uitvaart - 19 Instandhouding Monument - 19 Kloostercafé De Refter & Proviandkelder - 20 Kloosterorganisatie - 20 Kloosterreceptie & Kloosterwinkel - 23 Klooster Ter Apel 550 Jaar - 23 Kruidentuin - 24 Kruisheren - 24 Lidmaatschappen- 25 Mijn Klooster - 26 Museaal Beleidsplan - 26 Openingstijden - 26 Publiciteit - 27 Rondleidingen/Gidsengilde - 29 Samenwerkingsverbanden/Contacten - 30 Subsidiënten & Sponsoren - 30 Toegangsprijzen - 31 Veiligheidszorg - 31 Colofon - 32

5 Voorwoord Namens bestuur en directie van de Stichting Klooster Ter Apel bieden wij u ons verslag Het jaar 2013 in Klooster Ter Apel aan. Hier duiden wij een aantal belangrijke zaken. Op een en ander en meer komen wij uitvoerig terug in deze rapportage. EXPLOITATIE De exploitatie over het jaar 2013 sloot net boven het nulpunt. De belangrijkste reden daarvan was dat de provincie Groningen haar jaarlijkse structurele bijdrage heeft verlaagd met een bedrag van Verder vielen de opbrengsten uit entreegelden, onder invloed van de recessie, lager uit dan begroot en derhalve ook de omzet uit de horeca. Daarnaast zijn de huiskosten onverminderd hoog en kan uit de exploitatie onvoldoende worden gereserveerd voor de instandhouding en de restauratie van het gebouw. Verdere bezuinigingen op personeel door inzet van meer vrijwilligers zijn niet mogelijk zonder dat op professionaliteit en kwaliteit zou worden ingeboet. MUSEAAL BELEIDSPLAN Het ambitieniveau van dit plan is hoog en de uitvoering ervan stelt hoge eisen aan bestuur, directie en medewerkers. Het plan geeft aanzetten om meer bezoekers aan te trekken; het Klooster nationaal en internationaal op de kaart te zetten, het verder uitdetailleren van Het Verhaal van Groningen, het verbreden en uitbouwen van samenwerking met andere musea en in samenhang daarmee het organiseren van aansprekende exposities. Het zal duidelijk zijn dat al deze acties en maatregelen niet uit de exploitatie kunnen worden gedekt en zullen derhalve aanvullende financieringsbronnen moeten worden aangeboord. EXPOSITIES In het kader van Refo500 kwam in het verslagjaar de dubbelexpositie Zielenvisserij tot stand in samenwerking met de gemeente Vlagtwedde en de Stichting Vesting Bourtange, waarbij verschillende aspecten van de Reformatie en de Contrareformatie werden getoond. Uit het 'paapse Rome' werd Antoine Bodar ingevlogen die op geheel eigen wijze de vernissage luister bijzette. Deze expositie heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan het promoten van het gebied. In Galerie II werd onder de titel Bewogen Stilte werk tentoongesteld van de kruisheren broeder Edgard Claes en pater Bernhard Leisenheimer, met schilder- en beeldhouwkunst, keramiek en boekbandkunst. De expositie werd geopend door de immer imponerende Glen Lewandowski, Magister-Generaal van de Orde van het Heilig Kruis. In de Prior- en Subpriorkamer werden objecten uit de collectie van Henk en Babs Helmantel getoond, aangevuld met werken van de kunstschilder zelf. Deze presentatie is overigens tot wederzijds genoegen permanent aanwezig in ons Klooster. RESTAURATIE EN INSTANDHOUDING MONUMENT De instandhouding van ons rijksmonument blijft de belangrijkste pijler van beleid. Helaas kon onze aanvraag voor een subsidie van de Rijksdienst, tot drie keer toe!, niet worden gehonoreerd. De hiermee gepaard gaande investering kan bij lange na niet uit de eigen voorziening worden gedekt. Bestuur en directie zijn er zich van bewust dat uitstel van noodzakelijk onderhoud leidt tot hogere investeringskosten en zullen zich in 2014 op de ontstane situatie beraden. Gelukkig ontvingen wij van de provincie Groningen een toezegging van ten behoeve van de restauratie van de kap van de noord- en oostvleugel. Voor de totale investeringskosten, groot , wordt cofinanciering gezocht om de bescheiden voorziening onderhoud niet uit te 3

6 putten. De restauratiewerkzaamheden van de kap zullen naar verwachting in de loop van 2014 worden uitgevoerd. JUBILEUM 2015 In 2015 bestaat Klooster Ter Apel 550 jaar. Besloten is dat feit op grootse wijze te vieren: een feest voor heel Ter Apel. Inmiddels is een jubileumcommissie samengesteld bestaande uit bestuur, directie alsmede vertegenwoordigers uit diverse geledingen van de Ter Apeler samenleving die aan dit jubileum vorm en inhoud zullen geven. BESTUUR Herman van Kesteren, onze penningmeester, heeft in de loop van het verslagjaar te kennen gegeven zijn functie ter beschikking te stellen. Hij bekleedde deze functie vanaf januari 2006 en is daarmee zeven jaar actief geweest voor de Kloosterorganisatie. Bestuur en directie hebben hun grote waardering uitgesproken voor zijn zeer professionele inzet en respecteren zijn besluit. Tegen het eind van 2013 is formeel afscheid van hem genomen. De ontstane vacature zal zo spoedig mogelijk worden ingevuld. Met betrekking tot het bestuur van onze stichting is een belangrijk besluit genomen: in de loop van 2015 zijn de bestaande bestuursleden demissionair en zal een nieuw bestuur worden geformeerd. PERSONEEL Onze dank gaat tenslotte uit naar het personeel dat, ondanks de minimale bezetting, blijk heeft gegeven van grote inzet. Alle lof verdienen ook onze vrijwilligers voor hun belangeloze medewerking, hun enthousiasme en betrokkenheid. Stichting Klooster Ter Apel mr. H. Zwiers, voorzitter ing. B.G. Kloosterman, secretaris Hans Kroeze, directeur 4

7 Arrangementen & Groepsreizen In 2013 werden speciaal ontwikkelde arrangementen gecontinueerd en waar nodig aangepast. Klooster & Burcht (De Burcht Wedde) Klooster & Gut Altenkamp (Gut Altenkamp, D-Papenburg/Aschendorf) Klooster & Klosterstätte (Klosterstätte Ihlow, D-Ihlow) Klooster & Pastorieboerderij (Museum De Weem, Westeremden) Kloster Ter Apel: Willkommen! (Schloβ Dankern, D-Haren) Middeleeuwse Dagen (Stichting Middeleeuws Ter Apel) Oord van Licht (Kloster Bentlage, D-Rheine) Tussen Klooster en Vesting (Vesting Bourtange) Van Klooster tot Abdij (Vereniging ter Bevordering van het Toerisme in Ter Apel) en het Kloosterarrangement voor gasten van Akzent Hotel Borchers, D-Dörpen; Boetiekhotel Asgard, Groningen; Hotel Abdij de Westerburcht in Westerbork; Hotel Brinkzicht, Vledder; Hotel De Stee, Odoorn en Hotel Zur Linde, D-Heede. Groepsbezoek aan Klooster Ter Apel kwam voorts tot stand door samenwerking met reisorganisaties als ArrivaTouring, Groningen; Beter-uit Reizen, Alphen aan de Rijn; Buskontor Grenzenlos, D-Oldenburg; Dalstra Reizen, Surhuisterveen; De Buck Incentives, B-Eke/Gent; High Standard Travel, Groningen; Historizon/Cultuurhistorie Reizen, Lisse; Nederlands Dagblad Reizen, Barneveld; Noorden Reizen, Coevorden; Ostfriesland Tourismus, D-Leer, Pieter Dekker Rondvaarten, Blijham; PVGE Reisbureau, Eindhoven en Spitax Personenvervoer, Holten. Klooster Ter Apel bleef opgenomen in de zogenaamde 'belevenisaanbiedingen' van de cadeaubonorganisaties Bongo Nederland te Rotterdam en The Surprise Factory/Kadopagina.nl in Capelle aan de IJssel. De Rabobank Zuid en Oost Groningen stelde in juni een museumarrangement samen waardoor de leden van deze bank tegen een gereduceerde prijs een bezoek konden brengen aan de dubbelexpositie Zielenvisserij in Klooster Ter Apel en Vesting Bourtange. Buiten de reguliere openingstijden werd van de Kloosterfaciliteiten gebruik gemaakt in het kader van eigen arrangementen en voor de organisatie van onder meer jubilea en andere feestelijke bijeenkomsten, concerten, vergaderingen, studiesessies, presentaties en concerten, veelal in combinatie met een Kloosterlezing en/of -rondleiding. In voorkomende gevallen werd de catering verzorgd door Hotel-Restaurant Boschhuis gelegen tegenover het Klooster. De diverse arrangementmogelijkheden van Klooster Ter Apel werden ook via Tourist Info Westerwolde en Marketing Groningen onder de aandacht gebracht in binnen- en buitenland. Laatstgenoemde organisatie introduceerde de Schatkaart van het Noorden, 23 'mustsees' in de provincie, inclusief kortingsbonnen. Klooster Ter Apel nam deel aan deze landelijke actie. Bezoekers Klooster In het verslagjaar konden wij bezoekers welkom heten (2012: ). Volgens opgave van het Museumhuis in Groningen was Klooster Ter Apel daarmee de op drie na best bezochte erfgoedinstelling in Groningen op een totaal van 43. Voor het eerst gaf registratie van postcodes een beeld van de herkomst van de bezoekers, in procenten als volgt. Uit Nederland 85%, uit het buitenland 15%. 5

8 Bezoek uit Noord Nederland (Groningen, Friesland en Drenthe) 47,3%, uit Midden Nederland (Gelderland, Overijssel, Flevoland, Utrecht en Noord-Holland) 33,9% en uit Zuid Nederland (Zuid- Holland, Zeeland, Noord-Brabant en Limburg) 18,8%. Bezoek uit Noord Nederland nader gespecificeerd: Westerwolde 9,5%, rest Groningen 15,4%, Friesland 6,1% en Drenthe 16,3%. Rest Nederland 52,7% Van de 15% uit het buitenland kwam 75% uit Niedersachsen en Nordrhein-Westfalen, 15% uit de rest van Duitsland en 10% uit Australië, België, Canada, China, Curaçao, Denemarken, Engeland, Finland, Frankrijk, Indonesië, Italië, Luxemburg, Noorwegen, Oostenrijk, Schotland, Spanje, Thailand, Turkije, Verenigde Staten van Amerika, Zuid-Afrika en Zwitserland. ZOOVER RECOMMENDED 2013 Ieder jaar ontvangst Zoover Media BV in Zeist vele tienduizenden beoordelingen van bezoekers aan dagattracties als musea. De beoordelingen vormen een belangrijke basis voor toekomstige bezoekers, ze vertrouwen op de mening van anderen. De bezoekers aan Klooster Ter Apel gaven ons een gemiddelde waardering van Goed voor toekenning van Zoover Recommended Dezelfde organisatie plaatste het Klooster ook op de ipad-app Hoe leuk is Nederland met uitjes die anders dan anders zijn en vooral heel leuk om te doen. Bezoekers Kloosterwebsite & Social Media BEZOEKERSAANTAL Het aantal bezoeken aan de reguliere website groeide ten opzichte van 2012 met 7% tot In totaal werden pagina s bekeken. Gemiddeld werden 4 kloosterwebpagina s per bezoek aangedaan. Dagelijks waren er gemiddeld 112 bezoeken en werden 453 pagina s bekeken. Een digitale Kloosterbezoeker verbleef gemiddeld 2:21 minuten op de website. 25% van de bezoekers bezocht de site meer dan één keer. BEZOEK UIT 79 LANDEN De bezoekers van kloosterterapel.nl waren in 2013 afkomstig uit 79 landen (-13). De Top 5 naar aantal bezoekers: 1. Nederland (88%), 2. Duitsland (6%), 3. België (3%), 4. Verenigde Staten van Amerika (0,54%) en 5. Frankrijk (0,23%). Klooster Ter Apel mocht zich verder verheugen in interesse uit ondermeer Angola, Curaçao, Ecuador, Guatemala, Hong Kong, Irak, Jordanië, Kosovo, Namibië en Wit-Rusland. 4 bezoekers uit Kenia verbleven gemiddeld 11 minuten op de website. De Duitstalige informatiepagina werd keer bezocht, de Engelstalige 437 keer. TOP 5 WEBBEZOEKPIEKEN augustus en 1 september (Middeleeuwse Dagen) 2. laatste helft van oktober (Oktobermaand Kindermaand) 3. laatste week juni (Tuin & Kunst Tiendaagse) 4. eerste week maart 5. laatste helft van november (Huis van Sint Nicolaas) MEESTBEZOCHTE PAGINA'S De vijftien meest bezochte pagina s (met uitzondering van de homepage): 1. Heden (3D-plattegrond, paginaweergaves), 2. Exposities (22.640), 3. Evenementen (10.540), 6

9 4. Openingstijden (7.157), 5. Toegangsprijzen (6.354), 6. Educatie (5.504), 7. Historie van Klooster Ter Apel (5.230), 8. Kruidentuin Actueel (4.459), 9. Uitnodiging (3.979), 10. Kloosters in Groningen (3.921), 11. Huwelijkslocatie (3.187), 12. Dagarrangementen (2.454), 13. Adresgegevens (2.323), 14. Routebeschrijving (2.012) en 15. Vacatures (1.466). De vijf meest bezochte subpagina s met actuele informatie (expositie, evenement of nieuwsbericht): 1. Expositie Helmantel (3.667), 2. Expositie Zielenvisserij (2.946), 3. Klooster Ter Apel: Huis van Sint Nicolaas (Educatie, 2.313), 4. Evenement Tuin & Kunst Tiendaagse (1.565) en 5. Expositie Bewogen Stilte (1.275). Meest bezochte subpagina s in de sectie Heden: Kruidentuin (1.165), Kanunnikenkerk (981), Kruisgang (943), Kapittelzaal (915) en Galerie II (876). VERKEERSBRONNEN 55% (-8) van de bezoekers kwam binnen via een zoekmachine. Er werden verschillende zoekopdrachten gebruikt. De Top15 van meest gebruikte zoekwoorden/-combinaties: 1. klooster ter apel, 2. ter apel, 3. klooster, 4. ter apel klooster, kloster ter apel, 7. het klooster ter apel, 8. kloostermuseum ter apel, 9. klooster bezoeken, 10. museum klooster ter apel, 11. apel, 12. klooster terapel, 13. klooster ter apel openingstijden, 14. madurodam klooster ter apel en 15. klooster groningen. Google (96%) bleef de belangrijkste zoekmachine. 19% (+6) van de bezoekers typte het webadres rechtstreeks in de browser in, 21% (-3) klikte een link aan op een van de 432 verwijzende sites, waaronder helmantel.nl, culturele-vacatures.nl, toerisme.groningen.nl, middeleeuws-terapel.nl, emslandermeer.nl, klooster.startpagina.nl, museumkaart.nl, refo500.nl, terapel-digitaal.nl, westerwolde.groningen.nl, vakantiereiswijzer.nl, plathuis.nl, nl.wikipedia.org, dagjeweg.nl, exloo.info, hotel-stadskanaal.nl, kloosterkerkterapel.nl, herbergsellingen.nl. SOCIAL MEDIA 5% van alle webbezoeken kwam binnen via een verwijzing op de social media. Sinds 2013 is Klooster Ter Apel actief op Facebook (facebook.com/kloosterterapel) en Twitter (twitter.com/kloosterterapel). Via beide social media-accounts werd promotie gemaakt voor exposities, evenementen en educatieve programma s. Daarnaast worden volgers met interessante inhoud geprikkeld tot een bezoek aan het klooster. Klooster Ter Apel had op 31 december 2013 op Facebook 554 volgers, 940 personen gaven aan het klooster te hebben bezocht (met een zogenaamde check-in). 78 personen beoordeelden hun bezoek, met een gemiddelde van 4,3 van maximaal 5 sterren. De berichten op de Facebookpagina werden bijna keer gezien door Facebookgebruikers (ook niet-volgers van het Klooster Ter Apel-account). Op Twitter werd Klooster Ter Apel op 31 december 2013 door 282 accounts gevolgd, waaronder veel politieke, museale en media-instellingen. In mei werd een Facebookactie georganiseerd om gebruikers speciaal te wijzen op het Klooster en de activiteiten. Met succes. Vier weken achtereenvolgend kon op vrijdag een winnaar worden gekozen die een toegangsbewijs voor twee personen en een pakketje met geschenken kreeg. MOBIEL De groei van bezoekers die de website aanroepen vanaf een mobiele telefoon of tablet zette in het verslagjaar behoorlijk door: 22% (+10) van het totale bezoekersaantal deed dat mobiel. 51% daarvan bezocht de site met een ipad, 15% met een iphone en de rest gebruikte voornamelijk apparaten van Samsung. 7

10 Collectieregistratie & Beheer Depot In 2013 bleef de werkgroep Collectieregistratie & Beheer Depot bezig met de beschrijving van de collectie. Daaronder de in dat jaar verworven collectie religieuze objecten van het inmiddels opgeheven kruisherenconvent in het Belgische Diest. Controle op de klimaatbeheersing in de publiekstoegankelijke ruimten werd door leden van deze werkgroep uitgevoerd. Verder werd gewerkt aan de jaarlijkse zelfanalyse (digitale update) in het kader van de certificering onder leiding van de Stichting Het Nederlands Museumregister te Amsterdam. SAMENSTELLING VAN DE WERKGROEP De werkgroep bestond uit tien mannen en vrouwen, maar tegen het eind van het jaar werd afscheid genomen van Angeli ten Donkelaar die vanwege andere verplichtingen moest stoppen met haar vrijwilligerswerk. Drie keer kwam de groep in werkoverleg bijeen; werkzaamheden werden op de voortgang daarvan gecontroleerd en waar nodig bijgestuurd. Met het oog op deskundigheidsbevordering werd gebruik gemaakt van cursussen via het Museumhuis Groningen. De werkgroep bleef geabonneerd op de digitale nieuwsbrief Erfgoedloper van deze instelling. VASTE WERKZAAMHEDEN Vrijwilligers van de werkgroep hebben hun taken onderling verdeeld en werken vaak in tweetallen. Drie werkgroepsleden zijn actief bezig met de invoer en verbetering in ADLIB. De basisinvoer van de Collectie Ter Apel is afgerond maar vraagt regelmatig om verfijning. De deelcollectie inheemse kruiden in de Kloosterhof krijgt steeds veel aandacht door de groei in het aantal kruiden en het ter plaatse fotograferen ervan. Dit werk liep door het gehele zomerseizoen heen. Elk jaar opnieuw wordt de deelcollectie paramenten gecontroleerd: zowel in de credens (in de Sacristie) als in het ondergrondse depot. Op verzoek van familie van de toenmalige eigenaar is eind 2013 een bruikleen teruggebracht. BIJDRAGE AAN EXPOSITIES EN WEBSITE In het verslagjaar werden bijdragen geleverd aan tijdelijke exposities. De deelcollectie De Vlucht naar Egypte van Jan en Marina Groen stond in het Gastenverblijf centraal. Een paramentententoonstelling werd rond de kerstperiode in de Sacristie ingericht. Nieuw was het project Object van de maand met de bedoeling de collectie van Klooster Ter Apel beter voor het voetlicht te brengen. De informatie wordt elk kwartaal in een aparte rubriek op de Kloosterwebsite geplaatst. ZELFANALYSE MUSEUMREGISTRATIE Nadat Klooster Ter Apel in 2011 voor een periode van 5 jaar opnieuw werd gecertificeerd zijn de herijkingsmomenten verder gedigitaliseerd. Aan de hand van de in 2012 toegestuurde vragenlijst voor zelfanalyse is de klimaatbeheersing verscherpt. Elke drie maanden wordt een interne rapportage opgemaakt en worden aansturing en mogelijke verbeterpunten besproken. De in de loop van 2012 nieuw aangeschafte ontvochtigers zijn allen ingezet. Voor het eerst werd in de wintermaanden een bevochtiger geplaatst om de vertrekken in de noordvleugel bij vorst op een hoger procent relatieve luchtvochtigheid te krijgen. BOEKENBEZIT Klooster Ter Apel heeft zijn boekencollectie, ondergebracht in nieuw gesitueerde rekken, geheel geïnventariseerd en in ADLIB ingevoerd. Een volledig overzicht, 1516 boeken in 2013, werd ook actueel gehouden op Mijn Klooster, de interne website voor Kloostermedewerkers. Op verzoek konden zij boeken lenen dan wel inzien. De werkgroep collectieregistratie trad hier registrerend op. 8

11 Voor de betrokkenheid van de Werkgroep Collectieregistratie & Beheer Depot in het kader van de Veiligheidszorg verwijzen naar dat onderwerp. Concertpodium In het verslagjaar vonden de navolgende concerten plaats in Klooster Ter Apel. 9.3 Kanunnikenkerk en Lekenkerk Johannes Passion van Johan Sebastian Bach Luthers Bach Ensemble Groningen o.l.v. Tymen Jan Bronda 23.3 Kanunnikenkerk en Lekenkerk Concert met passie Werken van onder anderen Orlando Gibbons, Thomas Morley en Ralph Vaughan Williams Vocaal Ensemble Chaverim o.l.v. Klaas Withaar 12.4 Lekenkerk Dubbelkwartet Pro Vocant 26.4 Kanunnikenkerk Aria's uit de Cantates van Johann Sebastian Bach Bach Beweging Twente Diet Gerritsen, sopraan Annette Holtkamp-Hogt, hobo Miriam Kroeze, cello Jaap Vonk, orgel i.h.k.v. de vernissage expositie Zielenvisserij 1.6 Lekenkerk Vocale Varia Vocaal kwartet Novae Lucis i.h.k.v. de presentatie van het Boek Een eigenzinnige geloofsgemeenschap 2.8 Kanunnikenkerk Een dag uit het leven van Lodewijk XIV Werken van André Campra, Marc Antoine Charpentier, François Couperin, Michel de Montéclair, Michel Lambert, Jean Baptiste Lully en Martin Marais Susanne Braumann, pardessus en basse de viole Johan Hofmann, klavecimbel en orgel Bert Honing, fluiten Daniel Lanthier, barokhobo Judith van Wanroij, sopraan i.h.k.v. het Peter de Grote Festival/Muzikale Zomer 31.8 en 1.9 Lekenkerk en Kloosterenclave Middeleeuwse Dagen met Middeleeuwse Muziek De Truwanten Duo Baldelier Ensemble Datura Nynke Glazema, schalmei en vedel Tom Haage, fluiten, schalmei en Spaanse luit Francesco Scafidi, davul, mondharp en tamburellu Lies Sommer, draailier, harp en schalmei Monnikentrio Hans en Joop 9

12 Slag ende Stoot Philip de Goey, fluit en schalmei Alexandros Kyrkos, baglama, bouzouki en langhalsluit Bert van de Ven, percussie en zang Cora van der Vrande, fluit, percussie en zang Vocaal Octet Serena o.l.v. Ton Tromp Joke Bulthuis, sopraan Liesbeth Froentjes, sopraan Everdine van der Velde, alt Femmy Wittink, alt Flip Rodenburg, tenor Ton Turkenburg, tenor Hein Lambert, bas Ton Tromp, bas i.h.k.v. de Middeleeuwse Dagen in en rondom Klooster Ter Apel Kanunnikenkerk MarimbaMania Werken van Evelyn Glennie, Alice Gomez, Marilyn Rife en Paul Smadbeck Ward Van Hertum, marimba i.h.k.v. de vernissage expositie Bewogen Stilte/Bewegte Stille Kanunnikenkerk en Kruisgang Lucernarium Traditionele liederen in de Adventstijd Gemengde koren uit D-Wuppertal/Beyenburg o.l.v. de kruisheren Christiaan Aarts en Dirk Wasserfuhr Convent- & Werkoverleg In het verslagjaar vond het Conventoverleg acht keer plaats. Tijdens deze werkbespreking van de directeur met de coördinatoren van de werkgroepen werden gedane zaken geëvalueerd, lopende projecten en bijbehorende afspraken gecontroleerd en nieuwe werkzaamheden in kaart gebracht. Vaste agendapunten waren: gebouwbeheer, tentoonstellingen, educatie, zaken betreffende hospitality en facility (onder meer huishoudelijke dienst, huwelijken, groepsbezoeken en arrangementen), veiligheidszorg, receptie, winkel en refter, collectieregistratie, rondleidingen/gidsen, kruidentuin, personele zaken en donateurs. Het onderwerp Jubileumjaar 2015 werd daaraan toegevoegd. Om de dagelijkse gang van zaken onder controle te houden, had de directeur wekelijks overleg met de H&F manager en de coördinator Werkgroep Kloosterreceptie & Kloosterwinkel. In voorkomende gevallen was daarbij de coördinator Vrijwilligers aanwezig. Financiële zaken werden door de directeur, eveneens wekelijks, besproken met de procurator. Cursussen/Lezingen/Presentaties/Symposia/Workshops Medewerkers van Klooster Ter Apel namen deel aan de (mede) door het Museumhuis Groningen georganiseerde relevante bijeenkomsten, zoals het Directeurenoverleg Groninger Musea, Platform Toerisme en de cursussen Adlib voor gevorderden en Adlib voor beginners. Kijkje in de Keuken, de najaarseditie voor en door medewerkers van erfgoedinstellingen in de provincie Groningen, vond met als thema Erfgoededucatie op 28 november plaats vanuit Hoogezand. Drie locaties werden met een bus van het Nederlands Bus Museum bezocht: Openluchtmuseum Het Hoogeland in Warffum, de Menkemaborg in Uithuizen en het kerkje van Oldenzijl. In het 10

13 Openluchtmuseum vond in de middag een informatiemarkt plaats waar erfgoedinstellingen zich presenteerden. Onze Kloosterlingen namen verder deel aan ondermeer de navolgende bijeenkomsten Kloostercafé De Refter Workshop Bloembolschilderij Door Kloostervrijwilliger Anneke Stenneberg speciaal voor collega vrijwilligers Lekenkerk Religie en humor Kloosterkerklezing door Frank Bosman, katholiek cultuurtheoloog, Theoloog van het Jaar HR Boschhuis, Ter Apel Vitaal Eems- en Aa's gebied Afsluitingsbijeenkomst van het gelijknamige Interreg IV A-project met bijdragen van onder anderen Leontien Kompier, voorzitter Gebiedscommissie Westerwolde en burgemeester van de gemeente Vlagtwedde; Hans Ribberink, Projectleider Dienst Landelijk Gebied en Herman Wessels, Ems Dollart Region/Hoofd Interreg. 1.6 Lekenkerk en overige ruimten Klooster Ter Apel Een eigenzinnige geloofsgemeenschap - Kloosterkerk Ter Apel Feestelijke presentatie van het gelijknamige boek met inleidingen door de auteurs Gert van Klinken en Geert Luth, een panelgesprek met oud-predikanten, muzikale intermezzo's van het vocaal kwartet Novae Lucis en overhandiging van het eerste exemplaar aan de huidige predikant Sara Dondorp Kunststation C, Winsum Cultuuronderwijs Overleg cultuurcoördinatoren Bellingwolde, Stadskanaal, Vlagtwedde (netwerk primair onderwijs) Gut Altenkamp, D-Papenburg/Aschendorf Klooster & Gut Altenkamp - Kruisheren & Gutsherren Presentatie van het gelijknamige arrangement door, namens Gut Altenkamp: Marco Mallorny (Geschäftsführer) en Thea Lindt (Verwaltung), namens Klooster Ter Apel: Hans Kroeze (directeur) en Anastasia vanderwerff-podgórski (H&F manager) en, namens Papenburg Tourismus GmbH: Patrick Anneken Johannes a Lasco Bibliothek, D-Emden Sterven en begraven Inventarisatie van overeenkomsten en verschillen binnen de Eems-Dollard Regio ten aanzien van de cultuur van sterven en begraven Lekenkerk Advocaat Wim Anker over zijn vak Bijeenkomst van de Vereniging van Bedrijven in de Kanaalstreek VVBK. KISS PROJECT Het project Kwaliteitsplan ter Introductie van Samenwerking en Service (KISS), samengesteld door onze H&F manager, heeft tot doel mensen, die aangegeven hebben op enigerlei wijze te willen werken in Klooster Ter Apel, op een juiste wijze voor te bereiden op de werkzaamheden. Tijdens deze introductiecursus maken met name kandidaten die later in direct contact staan met de bezoekers kennis met de dagelijkse gang van zaken binnen het Klooster. Uiteraard wordt daarbij ook aandacht geschonken aan de geschiedenis van ons Klooster en de Orde van het Heilig Kruis. 11

14 Doelstelling Stichting Klooster Ter Apel Stichting Klooster Ter Apel heeft ten doel het instandhouden en beheren van monumenten beschermd op grond van de Monumentenwet 1988, met name - zonder daartoe beperkt te zijn - het instandhouden en beheren van monumenten in de Kloosterenclave te Ter Apel, in het bijzonder van het complex onroerende zaken bestaande uit Conventgebouw¹ van het kloostercomplex met daarbij behorende opstallen, erven, tuinen en omliggende gronden, alsmede het verrichten van al zodanige activiteiten die aan de Kloosterenclave en het Conventgebouw een functie kunnen geven in het bijzonder op cultureel, religieus en kerkhistorisch terrein in de ruimste zin. De stichting heeft tevens ten doel het in het Conventgebouw instandhouden van een Museum voor Klooster- en Kerkgeschiedenis & Religieuze Kunst², alsmede het verrichten van al zodanige activiteiten die behoren tot de taken van een museum. De stichting tracht haar doel ondermeer te verwezenlijken door: a. het scheppen van voorwaarden, gericht op de bevordering van het cultuurhistorisch besef, toerisme, educatie en recreatie; b. aankoop, beheer, verpachting en/of verhuur van gronden en gebouwen; c. de hiervoor bedoelde onroerende zaken in eigendom te verkrijgen of persoonlijk gerechtigde te worden; d. het verwerven, beheren, tentoonstellen en onderzoeken van de aan het Conventgebouw gerelateerde kunst- en geloofsobjecten, objecten met betrekking tot de geschiedenis van de Orde van het Heilig Kruis, de klooster- en kerkgeschiedenis van de provincie Groningen, de pelgrimsroute van Groningen tot D-Münster i/w, de rol van het klooster in de geschiedenis van Westerwolde en de geloofsstrijd in de grensregio van de zestiende en zeventiende eeuw en e. voorts met alle wettige middelen, verband houdende met voornoemde doelstelling, één en ander in de ruimste zin des woords. ¹Klooster Ter Apel, Domus Novae Lucis/Huis van het Nieuwe Licht, is het enige nog bestaande middeleeuwse plattelandsklooster van Noordwest Europa. Sinds 1992 behoort het Kloostercomplex tot de UNESCO Top 100 van onroerende objecten in Nederland, beschermd krachtens internationaal recht. Deze kwaliteitsgarantie bevestigt de unieke status van Klooster Ter Apel en de onvervangbaarheid ervan. ²Sinds 27 april 2006 is Klooster Ter Apel in het bezit van het certificaat Geregistreerd Museum. Voortzetting van de opname in het museumregister, wederom voor minimaal 5 jaar, werd op advies van de landelijke adviescommissie voor museumregistratie door de Stichting Het Nederlands Museumregister te Amsterdam gehonoreerd per 18 augustus Donateurs & Vrienden Aan het eind van het verslagjaar telde het selecte gezelschap donateurs en vrienden van Klooster Ter Apel 114 personen. 59,5% woont in Westerwolde, 15% in Zuidoost Drenthe, 12,5 procent in de rest van Groningen en 13% elders in Nederland. Samen met incidentele donaties van particulieren en organisaties mochten wij in totaal meer dan ontvangen. Dat geld werd gebruikt voor aanschaf van apparaten die met name het klimaat in de museale ruimten op een juiste wijze onder controle houden. Op 2 mei werd een speciale bijeenkomst voor donateurs en vrienden georganiseerd waarbij zij, onder het genot van een hapje en een drankje, kennis konden maken met het ontstaan en de inrichting van de dubbelexpositie Zielenvisserij. 12

15 Educatie In het kader van Erfgoed Educatie was Klooster Ter Apel in het verslagjaar actief met het navolgende. CULTUURMAP VLAGTWEDDE De CultuurMap van de gemeente Vlagtwedde, in juni 2012 geïntroduceerd, bevat onderwijssuggesties waarin zowel aandacht wordt besteed aan de culturele erfenis van deze gemeente als aan de eigen culturele creativiteit. In het verslagjaar kwam de map in het Cultuurcoördinatorenoverleg aan de orde. Daar constateerden de aanwezigen het belang van een en ander 'levend' te houden. Daartoe zal ondermeer een nieuwsbrief voor de scholen worden ontwikkeld. FILM & EDUCATIE Klooster Ter Apel was betrokken bij het cultureel erfgoedproject Vroeger Dichterbij. Onder supervisie van de Stichting TOF media, film en educatie te Groningen maakten leerlingen uit groep 6, 7 en 8 van CBS De Hoeksteen in Ter Apel samen met ouderen een film en tentoonstelling waarin zij verhalen uit de eigen omgeving letterlijk in beeld brachten. Een en ander gaf een mooi beeld van hoe het vroeger ging in het dorp en op school. Ons Klooster werd uitgebreid aan de orde gesteld door Allie Eenjes, de laatste bewoner en toezichthouder van het Klooster. Leerlingen van groep 8 van OSB De Aanloop in Valthermond namen deel aan een prijsvraag van de RSG Ter Apel. In Klooster Ter Apel werden filmopnamen gemaakt waarbij de leerlingen, gestoken in toepasselijke kleding, het leven in de Middeleeuwen ten tonele voerden. Op de hit Cupake Song van Amy Castle visualiseerden zij op aanstekelijk swingende wijze de oudst bekende tekst in het Nederlands: 'Hebban olla vogala nestas hagunnan Hinase hic enda do wat unbidan we nu' / 'Hebben alle vogels nesten begonnen, behalve ik en jij - Waar wachten we nog op?' Deze productie kreeg uiteindelijk de eerste prijs. Tenslotte hebben in het verslagjaar vrijwilligers van Klooster Ter Apel, Hans Baars, Wubbe Brands, Nes van Hoorn en Cees Meinders, als ware filmsterren meegewerkt aan een educatieve film waarin onder regie van Cora Berends uit Nieuw-Amsterdam het leven op een Kloosterboerderij onder de aandacht zal worden gebracht. De coördinatie van de Kloosterbetrokkenheid lag in handen van onze H&F manager. De film, een opdracht van Kloosterboerderij Bleyendael te Sellingen, zal naar verwachting in 2014 in première gaan. GEACTUALISEERDE ONDERWIJSPROGRAMMA S In de voetsporen van Broeder Jacobus Rondleiding met een Kids-gids, individueel bezoek aan de Kloosterzolder en gelegenheid tot het stellen van vragen. Aansluitend ontdekken de leerlingen aan de hand van een speurtocht de belangrijkste kloosteruitingen, museale objecten en het Conventgebouw. Glas-in-Lood tekenen Volgend op een rondleiding met behulp van een Kijk-Lees-Doekaart, aandacht voor glasblazen, glas schilderen, gereedschappen enzovoorts in het Atelier van de Glazenier. FotosporenSpeuren, Fotoboekje voor de allerjongsten aan de hand waarvan zij met hulp van (groot)ouders objecten in het Klooster ontdekken. Speurtochten Vier verschillende speurtochten voor de basisschoolleerlingen. Objecten in het Klooster herkennen en benoemen. De speurtocht die zich afspeelt in de Kruidentuin en is speciaal samengesteld voor leerlingen van het Voortgezet Onderwijs. 13

16 Huis van Sint Nicolaas Educatief programma voor het Basisonderwijs (in het verslagjaar van 19 tot en met 28 november) waarbij de leerlingen kennis maken met uniek cultureel erfgoed en het leven van de Orde van het Heilig Kruis. Ze krijgen te zien dat in de museale vertrekken voorwerpen van vroeger en nu bewaard worden. Daarna nemen leerlingen deel aan allerhande activiteiten die te maken hebben met het leven van Sint Nicolaas. Want hij verblijft met zijn pieten in Klooster Ter Apel nadat hij in Ter Apel is aangekomen. Het laatste nieuws van het goed bekeken TV-Sinterklaasjournaal wordt besproken en liederen klinken in de Kanunnikenkerk. Leerlingen van de bovenbouw konden voor het eerst van alles over de geschiedenis van het Sinterklaasfeest oproepen via de daartoe geprogrammeerde interactieve informatiezuil. LESSENREEKSEN De lessenreeksen van Klooster Ter Apel werden in het verslagjaar onveranderd aangeboden en gebruikt: ScriptorRoem met het lespakket Middeleeuwse Boekenkunst, MonumentoMori met het lespakket In Hemelsnaam en MonumentoMori met het lespakket PlankjeGlijden! OKTOBERMAAND KINDERMAAND Oktobermaand Kindermaand werd in de provincie Groningen geïntroduceerd vanuit de ambitie kinderen van 4 tot en met 12 jaar te stimuleren in oktober met hun ouders en/of grootouders activiteiten te bezoeken in culturele instellingen. In Klooster Ter Apel konden zij op 13 en 20 oktober kennis maken met de leefwijze van de kruisheren. Speciale aandacht was er voor de kleding van de kloosterlingen en hun wijze van ziekenverpleging. ONDERWIJSINSTELLINGEN Klooster Ter Apel gaf als landelijk erkend Leerbedrijf stagiaires van het hoger onderwijs kans om theorie op locatie in praktijk te brengen. Voor leerlingen van het voortgezet onderwijs bestond de mogelijkheid om een Maatschappelijk Stage te lopen. Klooster Ter Apel is tenslotte de navolgende personen, instelling en bedrijven erkentelijk voor het ontwikkelen en beschikbaar stellen van educatief materiaal en/of het doneren van aardige attenties voor de leerlingen. Bakkerij Bos, Ter Apel Broeder Edgard Claes osc, Sint Agatha Deco Home van der Kaap, Ter Apel Garenwinkel Het Stramien, Ter Apel Jumbo Supermarkt, Ter Apel Publicom Vormgevers en Drukkers, Stadskanaal ZEPTA, Ter Apel Evenementen Met informatie over Klooster Ter Apel waren onze Kloosterlingen actief tijdens de volgende manifestaties. 24 t/m 25.5 Barockgarten Gut Altenkamp, D-Papenburg/Aschendorf Tuinfair Sommerzauber 26.5 DA-Kunsthaus Kloster Gravenhorst, D-Hörstel Tuinfair Marktzauber 14

17 20.6 Menkemaborg, Uithuzen Opening Tuin & Kunst Tiendaagse Groningen 7.7 Kloster Bentlage, D-Rheine Tuinfair Salinenfest Collega s van DA-Kunsthaus Kloster Gravenhorst, Gut Altenkamp en Kloster Bentlage presenteerden zich bij Klooster Ter Apel tijdens de Middeleeuwse Dagen, 7 en 8 september. Ter viering van de fusie van vijf parochies in de regio tot de Parochie van het Heilig Kruis - de verwijzing naar de orde die Klooster Ter Apel stichtte - werd op 14 september een heuse processie ondernomen van het Klooster naar de Willibrorduskerk in het centrum van Ter Apel. Welkom geheten door kruisheer Cornelius, wandelden kinderen luid zingend met lampions en hun (groot)ouders door de Kruisgang van Klooster Ter Apel tijdens de viering van Sint Maarten, 11 november. Een foto die daarvan werd gemaakt door Anne Marie Kemp werd als 'Fotokeus van de week' geplaatst in Dagblad van het Noorden op 16 november. Onder verwijzing naar de onderwerpen Concertpodium, Educatie, Exposities en Rondleidingen waren met name de volgende evenementen in, vanuit en rond Klooster Ter Apel spraakmakend. TUIN & KUNST TIENDAAGSE GRONINGEN/WESTERWOLDE Van 21 tot en met 30 juni vond de derde editie plaats van de Tuin & Kunst Tiendaagse Groningen. Dit evenement is een initiatief van de Stichting Erven A. de Jager en heeft tot doel toename van het aantal (meerdaagse) bezoekers en een meetbare verhoging van de appreciatie van de provincie Groningen als serieuze cultuurhistorische bestemming te bewerkstelligen. In deze periode was in en rond Klooster Ter Apel volop bedrijvigheid met een programma dat samengesteld werd door onze H&F manager. Uiteraard stond de kruidentuin in de Kloosterhof, hier en daar voorzien van wijsheden van mystica Hildegard von Bingen, centraal. Op twee plekken buiten de kloostermuren werd een gigantisch bloementapijt van anemoontjes door bezoekers zelf gecreëerd. In verschillende Kloostervertrekken kon bloemsierkunst van Klaas Dijkstra, André Snijder en Johan Wolfard genoten worden. Er waren workshops Wichelen door Hans Baars en diverse rondleidingen door leden van het Ter Apeler Gidsengilde. Kunstenaarscollectief 6kmperuur10mdiep exposeerde zowel binnen als buiten het Klooster spraakmakende installaties en Theater Suer presteerde de zeer opvallende openluchtvoorstellingen Het Ei en De Vlucht. Deze activiteiten werden voorts mede mogelijk gemaakt door Groei & Bloei, Rayon Groningen; Cor Heemskerk, Italië; Kwekerij Hamminga, Ter Apel; Mooigesproken.nl/Cora Westerink, Alteveer Gr.; Nederstigt-Liesjeshoeve, Julianadorp; Wedeka, Ter Apel en, niet in de laatste plaats, vele vrijwilligers van Klooster Ter Apel. MIDDELEEUWS TER APEL Het grootste en meest authentieke vijftiende-eeuwse evenement van Nederland, Middeleeuws Ter Apel, werd op 7 en 8 september voor de tiende keer in en rond Klooster Ter Apel georganiseerd door de Stichting Middeleeuws Ter Apel. Op de eerste dag werd de officiële opening verricht door Leontien Kompier, burgemeester van de gemeente Vlagtwedde. Het thema van dit jaar was Ker(ke)mis in Ter Apel - Heiligheid, Handel en Vermaak. In het Klooster vonden concerten plaats en konden bezoekers deelnemen aan speciale rondleidingen. Op de enclave: processie met priesters, boetepredikers en hoogwaardigheidsbekleders; handelaren, marskramers, wagenspelers, muzikanten, zangers, jongleurs, acrobaten, waarzeggers, paalklimmers, boogschieters, touwtrekkers... Het was weer een feest voor jong en oud die van heinde en verre waren toegestroomd. 15

18 RABOBANK MUSEUMDAG Voor het eerst georganiseerd in 2003, is de Rabobank Museumdag inmiddels een begrip in de provincies Groningen, Friesland en Drenthe. De 11 e editie vond plaats op 26 oktober. Leden van de bank konden een keuze maken uit maar liefst 62 musea. In Klooster Ter Apel, tot genoegen deelnemer vanaf het begin, werden de belangstellenden in staat gesteld het Conventgebouw en de bijbehorende kerk individueel te verkennen, maar konden desgewenst ook deelnemen aan speciale rondleidingen. Bij vertrek ontvingen zij een kloostersouvenir. Excursies/Werkbezoeken Anders dan reeds elders vermeld, waren bestuurleden, directeur en/of medewerkers van Klooster Ter Apel in het verslagjaar aanwezig in/bij ondermeer de volgende instellingen en instanties in verband met ORIËNTATIE KLOOSTERLEVEN EN KLOOSTERBELEVING (met name lettend op de acht orden die in de Middeleeuwen kloosters op het huidige grondgebied van de provincie Groningen hebben gesticht) Archäeologischer Park Klosterstätte Ihlow/Kloster Scola Dei (cisterciënzers), D-Ihlow Kloostercomplex Claerkamp (cisterciënzers), Rinsumageest Klooster Sint Aegten (kruisheren), Sint Agatha Kloster zum Erlöser (augustijnen), D-Alsfeld Kloster Maria Magdalena / Steinhaus (kruisheren), D-Wuppertal/Beyenburg Kruisherenklooster, D-Diest Museum Kloster Bentlage (kruisheren), D-Rheine/Bentlage St. Johanniskloster vor Schleswig (benedictinessen) met Bibelgarten, D-Schleswig TENTOONSTELLINGEN/VERNISSAGES/OPENINGEN Atelier Broeder Edgard Claes osc, Sint Agatha Atelier/Galerie Geert Schreuder, Onstwedde Ausstellungszentrum Gut Altenkamp, D-Papenburg/Aschendorf Borgund Stavkyrkje Museet, N-Borgund Drents Museum, Assen Falkenhof-Museum, D-Rheine Freylemaborg, Slochteren GR-ID (Grafisch Museum), Groningen Groninger Museum, Groningen Holzschnitzerei Heinz-Hugo Gerdelmann, D-Haren/Altenberge Malerstübchen (Willingshäuser Malerkolonie), D-Willingshausen Martinikerk, Groningen Menkemaborg, Uithuizen Museum Catharijneconvent, Utrecht Museum De Buitenplaats, Eelde Museum De Weem, Westeremden Museum Falkenhof, D-Rheine Museum Kloster Bentlage, D-Rheine/Bentlage Museum Kloster Gravenhorst, D-Hörstel Paleis Het Loo, Apeldoorn RHC Groninger Archieven, Groningen Vesting Bourtange, Bourtange Vest-Telemark Museum, N-Eidsborg Vigeland Museet og Parken, N-Oslo 16

19 Exposities DE MIDDELEEUWEN VAN HELMANTEL Op 23 oktober 2010 werd de tentoonstelling De Middeleeuwen van Henk Helmantel in Klooster Ter Apel geopend. Grote belangstelling zorgde voor een uiteindelijke verlenging tot en met 9 april Juist omdat de Collectie Henk en Babs Helmantel zo fantastisch harmonieerde met het interieur van Klooster Ter Apel ontstond het idee om te komen tot een permanente presentatie. Dat resulteerde in de blijvende inrichting van de Prior- en Subpriorkamer met een belangrijk deel van de collectie vanaf 15 april 2012: middeleeuwse beeldhouwwerken, gebruiksvoorwerpen en meubilair, ooit in bezit van voornamelijk kloosters, aangevuld met Henk Helmantels schilderijen van middeleeuwse kloosters en kerken. Tenminste één keer per jaar (in 2013 op 23 april en 25 juni) worden een aantal objecten gewisseld, zeker als nieuwe aanwinsten kunnen worden getoond, maar ook als objecten op andere tentoonstellingen een tijdelijke plaats krijgen. ZIELENVISSERIJ / REFORMATIE EN CONTRAREFORMATIE Van 27 april t/m 13 oktober 2013 vond de expositie Zielenvisserij plaats, een samenwerkingsproject van Klooster Ter Apel, Vesting Bourtange en de gemeente Vlagtwedde. Deze dubbelexpositie kwam tot stand in het kader van Refo500, het internationale platform dat deskundigheid, kennis, ideeën, activiteiten en producten aanbiedt op het gebied van de reformaties in de zestiende eeuw en hun relevantie. In de geloofsstrijd die bijna vijf eeuwen geleden losbarstte, veranderde de kaart van Europa. Beide kampen - protestanten en katholieken - lieten geen middel onbeproefd om elkaar zwart te maken, letterlijk te verketteren. In grote oplagen verschenen spotprenten waarin men elkaar als de duivel of diens handlanger portretteerde, zowel Luther als de paus. Zielenvisserij noemde een tijdgenoot de wederzijdse inspanningen om de gunst van gelovigen te winnen. Op beide tentoonstellingen - in Galerie II, Kanunnikenkerk en Scriptorium van Klooster Ter Apel en in het Nieuwe Kruithuis binnen Vesting Bourtange - werd begrijpelijk duidelijk gemaakt wat de fundamenten waren voor de tegenstelling. Hoe vijandbeelden en stereotypen werden gecreëerd. En hoe deze uitgroeiden tot hardnekkig mythen, los van of naast de werkelijkheid. Aandacht was er daarbij ook voor de situatie in de provincie Groningen en in het bijzonder in het gebied dat de huidige gemeente Vlagtwedde beslaat. Bij het samenstellen van Zielenvisserij kon gebruik gemaakt worden van objecten en foto's uit de collecties van Annemarie van der Hoeven in Ter Apel, Erfgoedcentrum Nederlands Kloosterleven in Sint Agatha, GR-ID in Groningen, Groninger Museum in Groningen, Karmelieten Kunstdepot in Zenderen, Museum Catharijneconvent in Utrecht, Rijksmuseum in Amsterdam, Stichting Waslander- Danhuis in Midwolda en Stiftung Schloss Friedenstein in D-Gotha. Tijdens de vernissage op 26 april 2013 in zowel Ter Apel als Bourtange werden verschillende aspecten van reformatie en contrareformatie voor het voetlicht gebracht door Karla Apperloo-Boersma, projectleider van de Stichting Refo500, Seine Lok, wethouder Cultuur van de gemeente Vlagtwedde, prof. dr. Herman J. Selderhuis, directeur Stichting Refo500 en prof. dr. Antoine Bodar, roomskatholiek priester, theoloog, filosoof, kunsthistoricus, publicist en radio- en televisiepersoonlijkheid. Het geheel werd muzikaal omlijst door het gezelschap Bach Beweging Twente. Zielenvisserij kon worden georganiseerd met steun van de Stichting Refo500 en door bijdragen van de gemeente Vlagtwedde, Project Leve(n)de Dorpen PLG Groningen, Stichting J.B. Scholtenfonds, Stichting Gebroeders Hesse Fonds, Rabobank Zuid en Oost Groningen, Stichting Lambers Burger, Stichting Albino, Stichting Het Roode- of Burgerweeshuis, Drukkerij Publicom/Vormgevers en Drukkers en Gjaltema Steigers & Hoogwerkers. 17

20 BEWOGEN STILTE Onder de titel Bewogen Stilte / Bewegte Stille was in Galerie II van Klooster Ter Apel een tentoonstelling ingericht waarin het werk van twee kruisheren, die hun leven wijden aan de beeldende kunst, centraal stond: broeder Edgard Claes osc uit Sint Agatha bij Cuijk en pater Bernhard Leisenheimer osc uit Lage-Rieste bij Osnabrück in Duitsland. De confraters toonden een fraaie selectie van hun werken in zeer uiteenlopende kunstvormen, van schilderkunst en keramiek tot beeldhouwkunst en vormgeving van exclusieve boekbanden. Met laatstgenoemde kunst heeft Edgard Claes wereldfaam verworven. Een en ander werd gecombineerd met de levensgeschiedenis van de beide kruisheren en de geschiedenis waarin hun kunst is ingebed. Claes en Leisenheimer staan daarmee in een zeer oude kloostertraditie. Van oudsher bevonden zich binnen de kloostermuren kunstenaars die zich bezighielden met het vervaardigen van in hoofdzaak religieuze kunstwerken. In de meeste kloosters is daar geen sprake meer van, maar deze beide kunstenaars zijn nog steeds actief en hun werk is niet meer beperkt tot uitsluitend geïnspireerd op religieuze motieven. Op 27 oktober 2013 werd de expositie tijdens de vernissage ingeleid door dr. Bart Op de Beeck, Hoofd Dienst Publieke Dienstverlening Koninklijke Bibliotheek van België te Brussel en officieel geopend door fr. dr. Glen Lewandowski, Magister-Generaal van de Orde van het Heilig Kruis te Rome. Tussendoor maakte muzikant Ward Van Hertum uit Gent duidelijk dat de marimba ook een fantastisch solo-instrument is. Van 29 oktober 2013 tot 23 april 2014 was Bewogen Stilte / Bewegte Stille toegankelijk voor het publiek. OVERIGE EXPOSITIES EN PRESENTATIES Atelier van de Glazenier* De historie van Glas-in-loodramen in kloosters vanaf de Middeleeuwen Collectie Erfgoedcentrum Nederlands Kloosterleven, Sint Agatha Middeleeuwse handschriften, incunabelen en oude drukken Collectie Groen, Odoorn De Vlucht naar Egypte Collectie Hervormde Kloosterkerkgemeente, Ter Apel Het Evangelie verbeeld - Kopergravures uit de Statenbijbel van 1682 Collectie Museum Catharijneconvent, Utrecht Middeleeuwse beelden Collectie Vinckemöller, Groningen Allerheiligen - Religieuze beelden De Iconen van de kruisheren* Images van beeldend kunstenaar Theo Berends De Kruidentuin van Klooster Ter Apel* Circa 160 plantensoorten in de Kloosterhof Explicaties van Hildegard von Bingen Dormitorium en Infirmarium* Reconstructie van slaapcellen en ziekenzaal in middeleeuwse kloosters Groningse kloosters in de Middeleeuwen* De 34 kloosters van 8 kloosterorden op het huidige grondgebied van de provincie in een interpretatie van beeldend kunstenaar Gabriëlle Kroese Kazuifel met pallium 'De slang die niet kan vervellen, gaat te gronde' Installatie van Marida Vermeulen Leven in kloosters* Liturgisch vaatwerk, bijbels, (mis)boeken, paramenten en kleding van kloosterlingen 18

21 Monumento Mori* Stenen monument, een creatie van Johanna Nijlunsing, ter nagedachtenis aan kruisheren en leken die ooit in de Kloosterhof begraven lagen Scriptorium* Reconstructie van de schrijfkamer in middeleeuwse kloosters *Collectie Klooster Ter Apel De tentoonstellingen in Klooster Ter Apel kwamen tot stand door energieke inzet van de vrijwilligers van de Werkgroep Expositiebegeleiding/inrichting/ontruiming. Niet zelden met een bijzonder gevoel voor improvisatie. Huwelijk & Uitvaart Klooster Ter Apel is een officiële huwelijkslocatie van de gemeente Vlagtwedde. In het verslagjaar vonden negen huwelijksplechtigheden plaats; acht in Kapittelzaal en één in Galerie I. Voorafgaand aan De Dag ontvingen de aanstaande partners schriftelijk informatie met aandachtspunten. Aansluitend werden zij uitgenodigd met hun ceremoniemeester naar het Klooster te komen om op locatie het draaiboek door te nemen. Voor de organisatie van nieuwe huwelijksplechtigheden en evaluatie van feestelijkheden die hadden plaatsgevonden kwam het Hostessteam onder leiding van onze H&F manager vijf keer in werkoverleg bijeen. Besprekingen ter zake met de Afdeling Burgerzaken van de gemeente Vlagtwedde, ambtenaren burgerlijke stand en de hostessteams van de huwelijkslocaties in de gemeente vonden twee keer plaats. De brochure Trouwen in de gemeente Vlagtwedde werd in 2013 door dezelfde gemeente uitgegeven. Daarin ook de mogelijkheden die Klooster Ter Apel kan bieden in het kader van huwelijk en registratie partnerschap. UITVAART Sinds de stichting van Klooster Ter Apel wordt in het bijbehorende Godshuis gekerkt. De laatste kruisheer-prior werd de eerste dominee in Tot op de dag van vandaag maakt de NH-gemeente gebruik van de Lekenkerk. Tijdens de diensten op zon- en feestdagen, maar ook voor huwelijken en uitvaartplechtigheden van eigen gemeenteleden. Daarnaast wordt zowel de Kanunniken- als de Lekenkerk ook in toenemende mate gebruikt voor uitvaartplechtigheden en aansluitende condoleances onder regie van andere organisaties. Tijdens deze bijeenkomsten is Klooster Ter Apel geheel of gedeeltelijk gesloten voor museumbezoekers. In het verslagjaar vonden zes uitvaartplechtigheden plaats; één in de Lekenkerk, één in de Kanunniken- en Lekenkerk en vier in de Kanunniken- en Lekenkerk met gebruikmaking van Galerie I. Instandhouding Monument Eind 2012 nam Klooster Ter Apel kennis van nieuwe subsidieregelingen die met ingang van 2013 zouden gelden, namelijk een aparte regeling voor restauratie en een dito voor instandhouding van het Rijksmonument. Subsidie voor restauratie kwam onder beheer van de provincie Groningen in het kader van de nieuwe BRRG-regeling (Budget voor Restauratie van Rijksmonumenten in de provincie Groningen). Subsidie voor activiteiten behorende bij de instandhouding bleef binnen de budgetten van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed onder de nieuwe noemer SIM-regeling (Subsidie Instandhouding Monumenten). 19

22 Mede op grond van de dringende noodzaak tot restauratie van de kapconstructies van de noord- en oostvleugel en verder onvermijdelijk onderhoud in het kader van de instandhouding, maakte Klooster Ter Apel in samenwerking met Adema Architecten in Dokkum en architect Toon Uijttewaal in Ter Apel bestek, tekening en bijbehorende begroting. De verschillende documenten, één voor restauratie en één voor instandhouding, werden op het juiste moment gezonden naar respectievelijk de provincie Groningen en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Hoewel in samenwerking met Staatsbosbeheer, blooteigenaar van Klooster Ter Apel, uitvoerig overleg werd gevoerd met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, meende deze dienst voor het derde achtereenvolgende jaar onze aanvraag voor subsidie instandhouding niet te kunnen honoreren. Gelukkig besloot de provincie Groningen, op basis van onze aanvraag voor restauratie van de kapconstructies, wel tot beschikbaarstelling van subsidie. Deze restauratie zal worden uitgevoerd in Ten behoeve van reguliere bouwkundige inspectie heeft Klooster Ter Apel een abonnement op Monumentenwacht Groningen. Kloostercafé De Refter & Proviandkelder Na gemaakte afspraken in 2012 werd de catering bij arrangementen en voor grotere groepen in het verslagjaar verzorgd door de familie Porrenga en medewerkers van Hotel-Restaurant Boschhuis, gelegen tegenover Klooster Ter Apel en gebouwd op de fundamenten van het voormalige kloosterbrouwhuis. In overleg ontwikkelde deze horecaonderneming zelf eveneens speciale Kloosterarrangementen en bracht deze onder de aandacht via bijvoorbeeld de social media. Behalve in 'De Refter' vonden de feestelijkheden voornamelijk plaats in de sfeervolle Kapittelzaal en de riante Galerie I. Voor bijeenkomsten van kleinere omvang en bijvoorbeeld bierproeverijen bleef inzet van vrijwilligers van toepassing. Waar mogelijk kon door medewerking van deze vrijwilligers en/of oproepkrachten 'De Refter' ook opengesteld worden tijdens zon- en feestdagen. Vanuit de tot Kloosterbier Speciaalzaak omgebouwde Proviandkelder werden onze, in samenwerking met de Groningse Stadsbrouwerij gebrouwen Kruisheren Klooster Ter Apel Bieren met bijbehorende bokalen ter verkoop aangeboden. Odilia, Ur-Type Pilsner; Helena, Rosé bier; Theodorus, donker bier type Dubbel; Augustinus, blond bier type Tripel; het zware Kloosterbier Peregrinus en de seizoengebonden Herfstbock Constantinus en Winterbier Klooster Speciale. Tegen het eind van 2013 werd het nieuwe, fluweelachtige Amberbier Prior Hinrick aan dit assortiment toegevoegd. Samen met de Kloosterwijnen Krachtig Rood en Hemels Wit bleven deze dranken geliefde souvenirs. Het ligt in de bedoeling dat HR Boschhuis onze Kloosterbieren gaat serveren in de loop van Kloosterorganisatie In het verslagjaar waren 92 dames en heren werkzaam in c.q. voor Klooster Ter Apel: vrijwilligers (56), adviseurs (12), oproepkrachten vakantie/weekend/feestdagen (7), leden stichtingsbestuur (7), op contractbasis (5), in fulltime loondienst (2), in parttime loondienst (1), stagiaires (1) en via gemeentelijke regelingen (1). Van alle Kloosterlingen komt 56% uit de gemeente Vlagtwedde, 16% uit Drenthe, 15% uit de rest van Groningen en 5% uit het aangrenzende Duitse Emsland. 20

Het jaar 2014 in KLOOSTER TER APEL. Domus Novae Lucis. Anno Domini MMXIV

Het jaar 2014 in KLOOSTER TER APEL. Domus Novae Lucis. Anno Domini MMXIV Het jaar 2014 in KLOOSTER TER APEL Domus Novae Lucis Anno Domini MMXIV Sic se res habet: te tua, me delectant mea CICERO, Tusculanae disputationes 5. 22. 63 Het jaar 2014 in KLOOSTER TER APEL Domus Novae

Nadere informatie

Het jaar 2012 in KLOOSTER TER APEL. Domus Novae Lucis. Anno Domini MMXII

Het jaar 2012 in KLOOSTER TER APEL. Domus Novae Lucis. Anno Domini MMXII Het jaar 2012 in KLOOSTER TER APEL Domus Novae Lucis Anno Domini MMXII Facta fugis, facienda petis OVIDIUS, Heroides 7. 13 Het jaar 2012 in Anno Domini MMXII Ter Apel, mei 2013 Inhoud Voorwoord - 3 Arrangementen

Nadere informatie

1. Voorwoord. 2. Terugblik

1. Voorwoord. 2. Terugblik v 2012 Inhoudsopgave 1. Voorwoord 2. Terugblik 3. Bijdrage aan het museum 4. Financiële verslaglegging 5. Doelstelling vrienden van museum Jan van der Togt Voorwoord 1. Voorwoord Het afgelopen jaar trok

Nadere informatie

Platform educatie NUMMER 116, 8 APRIL 2016. Vanzelfsprekend mooi

Platform educatie NUMMER 116, 8 APRIL 2016. Vanzelfsprekend mooi NUMMER 116, 8 APRIL 2016 IN DIT NUMMER Platform educatie - lees verder Platform borgen - lees verder Kijkje in de keuken - lees verder Subsidies Themafonds Digitalisering Collecties Groningen - lees verder

Nadere informatie

Stichting Henk Fortuin. Jaarverslag 2012

Stichting Henk Fortuin. Jaarverslag 2012 Stichting Henk Fortuin Jaarverslag 2012 Inhoudsopgave Voorwoord...2 1. Bestuur...2 2. Doelstelling van de stichting...2 3. Vrijwilligers...3 4. Activiteiten van de stichting...3 4.1 Archiveren, Inventariseren

Nadere informatie

Expositieplan 2013-2016 [aanvulling op het Beleidsplan 2011-2016]

Expositieplan 2013-2016 [aanvulling op het Beleidsplan 2011-2016] Expositieplan 2013-2016 [aanvulling op het Beleidsplan 2011-2016] Inleiding In 2015 is het 550 jaar geleden dat vier priesters en enkele lekenbroeders van de Orde van het Heilig Kruis vanuit Bentlage in

Nadere informatie

BELEIDSPLAN KLOOSTER TER APEL. Domus Novae Lucis

BELEIDSPLAN KLOOSTER TER APEL. Domus Novae Lucis BELEIDSPLAN KLOOSTER TER APEL Domus Novae Lucis 2011-2016 Uit het gastenboek: De liefde en creativiteit voor het behoud van dit monument zijn overweldigend - Prachtig hoe oud en nieuw, zorgvuldig gerestaureerd

Nadere informatie

Di. 1 september Boodschappen doen in Borger en bezoek RABO bank

Di. 1 september Boodschappen doen in Borger en bezoek RABO bank Programma Boodschappen PlusBus Borger Odoorn September en oktober 2015 Di. 1 september Boodschappen doen in Borger en bezoek RABO bank Met de mogelijkheid om naast de RABO bank ook de dinsdagmarkt te bezoeken.

Nadere informatie

CURSUSPROGRAMMA 2013-2014

CURSUSPROGRAMMA 2013-2014 CURSUSPROGRAMMA 2013-2014 September --------------------------------------------------------------------------------------------------------- Workshop Kinderactiviteiten Kinderen zijn een belangrijke doelgroep

Nadere informatie

Kijkje in de keuken NUMMER 114, 11 MAART 2016. Leeg depot, opgeruimd gevoel?

Kijkje in de keuken NUMMER 114, 11 MAART 2016. Leeg depot, opgeruimd gevoel? NUMMER 114, 11 MAART 2016 IN DIT NUMMER Kijkje in de keuken - lees verder Cursus Adlib voor beginners - lees verder Cursus Objecten beschrijven - lees verder Openbare lezing cultuuronderwijs - lees verder

Nadere informatie

SOCIAAL JAARVERSLAG 2013 STICHTING NEDERLANDS DRUKKERIJ MUSEUM

SOCIAAL JAARVERSLAG 2013 STICHTING NEDERLANDS DRUKKERIJ MUSEUM SOCIAAL JAARVERSLAG 2013 STICHTING NEDERLANDS DRUKKERIJ MUSEUM ALGEMEEN - Het bestuur bestond op 1 januari 2013 uit: Rien van Heck, voorzitter Cees Jochems, secretaris Jef Lazaroms, penningmeester Wil

Nadere informatie

Toezeggingen. Leden van het college, DT, Van: Richtje de Vries Datum: 28 maart 2013 Betreft:

Toezeggingen. Leden van het college, DT, Van: Richtje de Vries Datum: 28 maart 2013 Betreft: Toezeggingen Aan: Raadsleden CC: Leden van het college, DT, Van: Richtje de Vries Datum: 28 maart 2013 Betreft: Motie CDA (pro)motie Portefeuillehouder: mevrouw L.A.M. Kompier Afstemming: ja Vraagsteller:

Nadere informatie

WERKPLAN 2014. Geplande tentoonstellingen 2014 (onder voorbehoud)

WERKPLAN 2014. Geplande tentoonstellingen 2014 (onder voorbehoud) 1 WERKPLAN 2014 1 COLLECTIE Beheer en behoud collectie. Het hele jaar door worden de gebruikelijke voorzorgs- en controlemaatregelen genomen. Het klimaat (de luchtvochtigheid en de temperatuur) worden

Nadere informatie

Stichting Henk Fortuin Jaarverslag 2013

Stichting Henk Fortuin Jaarverslag 2013 Stichting Henk Fortuin Jaarverslag 2013 Inhoudsopgave 1. Bestuur 3 2. Doelstelling van de stichting 3 3. Vrijwilligers 4 4. Activiteiten van de stichting 4 4.1 Archiveren, Inventariseren en beschrijven

Nadere informatie

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research Toerisme in perspectief NBTC Holland Marketing Afdeling Research Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het (internationaal) toerisme en de factoren

Nadere informatie

FOTO FESTIVAL LEIDEN 2013

FOTO FESTIVAL LEIDEN 2013 FOTO FESTIVAL LEIDEN 2013 FOTO EXPOSITIE EDUCATIEPROJECT GALERIE AMBER, LEIDEN / NOVEMBER 2013 Een bespiegeling van het hedendaagse leven COLOFON Expositiegids Educatieproject Foto Festival Leiden Redactie

Nadere informatie

1. Voorwoord. 2. Terugblik

1. Voorwoord. 2. Terugblik v 2013 Inhoudsopgave 1. Voorwoord 2. Terugblik 3. Foto s van de geschonken kunstwerken 4. Financiële verslaglegging 5. Doelstelling vrienden van museum Jan van der Togt Voorwoord Beste vrienden bijgaand

Nadere informatie

INHOUD. 2. Inleiding. 3. Analyse. 4. Plan van aanpak. 6. Opdracht en Organisatie. 7. Financiën. 8. Doelstelling

INHOUD. 2. Inleiding. 3. Analyse. 4. Plan van aanpak. 6. Opdracht en Organisatie. 7. Financiën. 8. Doelstelling INHOUD 2. Inleiding 3. Analyse 4. Plan van aanpak 6. Opdracht en Organisatie 7. Financiën 8. Doelstelling Inleiding In de loop van het jaar 2012 werd het duidelijk dat er ten gevolge van de ontstane moeilijkheden

Nadere informatie

Totaal

Totaal Aantal huwelijken, huwelijksontbindingen, partnerschappen en partnerschapsontbindingen per woonplaats in 2013 Huwelijk Huwelijksontbinding Partnerschap Partnerschapsontbinding Woonplaats Man % Vrouw %

Nadere informatie

Totaal

Totaal Aantal huwelijken, huwelijksontbindingen, partnerschappen en partnerschapsontbindingen per woonplaats in 2012 Huwelijk Huwelijksontbinding Partnerschap Partnerschapsontbinding Woonplaats Man % Vrouw %

Nadere informatie

Aantal huwelijken, huwelijksontbindingen, partnerschappen en partnerschapsontbindingen per woonplaats in 2014

Aantal huwelijken, huwelijksontbindingen, partnerschappen en partnerschapsontbindingen per woonplaats in 2014 Aantal huwelijken, huwelijksontbindingen, partnerschappen en partnerschapsontbindingen per woonplaats in 214 Huwelijk Huwelijksontbinding Partnerschap Partnerschapsontbinding Woonplaats Man % Vrouw % Man

Nadere informatie

Portefeuillehouder: P. Broeksma Behandelend ambtenaar J.Samplonius, 0595 447745 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J.Samplonius)

Portefeuillehouder: P. Broeksma Behandelend ambtenaar J.Samplonius, 0595 447745 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J.Samplonius) Vergadering: 3 december 2013 Agendanummer: 9 Status: Besluitvormend Portefeuillehouder: P. Broeksma Behandelend ambtenaar J.Samplonius, 0595 447745 E mail: gemeente@winsum.nl (t.a.v. J.Samplonius) Aan

Nadere informatie

Cursus Klantgericht denken en handelen NUMMER 93, 20 MAART 2015

Cursus Klantgericht denken en handelen NUMMER 93, 20 MAART 2015 NUMMER 93, 20 MAART 2015 IN DIT NUMMER Cursus Klantgericht denken en handelen lees verder Molen zoekt molenaar (m/v) lees verder Maand van de geschiedenis 2015 lees verder Officiële aftrap Knoal! lees

Nadere informatie

Bezoekcijfers 2013 NUMMER 65, 17 JANUARI 2013

Bezoekcijfers 2013 NUMMER 65, 17 JANUARI 2013 NUMMER 65, 17 JANUARI 2013 IN DIT NUMMER Bezoekcijfers 2013 lees verder Cursus Werken met nieuwe media lees verder Cursus Klantgericht denken en handelen lees verder Cursus Molengids, Groninger Molenweekend

Nadere informatie

Rapport onderzoek bezoekers Bezoekerscentrum ProDemos: 1. In welke gemeente woont u? Totaal aantal volledige ingevulde vragenlijsten: 404

Rapport onderzoek bezoekers Bezoekerscentrum ProDemos: 1. In welke gemeente woont u? Totaal aantal volledige ingevulde vragenlijsten: 404 Rapport onderzoek bezoekers Bezoekerscentrum ProDemos: Totaal aantal volledige ingevulde vragenlijsten: 404 De vragenlijst is in de periode van 6 t/m 15 augustus 2012 afgenomen De Resultaten: 1. In welke

Nadere informatie

Macht en geloof 450 jaar Heidelbergse Catechismus. Tentoonstelling Kurpfälzisches Museum Heidelberg Slot Heidelberg 12 mei 15 september 2013

Macht en geloof 450 jaar Heidelbergse Catechismus. Tentoonstelling Kurpfälzisches Museum Heidelberg Slot Heidelberg 12 mei 15 september 2013 Macht en geloof 450 jaar Heidelbergse Catechismus Tentoonstelling Kurpfälzisches Museum Heidelberg Slot Heidelberg 12 mei 15 september 2013 Macht en geloof 450 jaar Heidelbergse Catechismus Een klein boekje

Nadere informatie

Spreekuur subsidieaanvragen Digitaal Museum NUMMER 130, 3 FEBRUARI Deskundigen op afstand

Spreekuur subsidieaanvragen Digitaal Museum NUMMER 130, 3 FEBRUARI Deskundigen op afstand NUMMER 130, 3 FEBRUARI 2017 IN DIT NUMMER Spreekuur subsidieaanvragen Digitaal Museum - lees verder Kijkje in de keuken lees verder Platforms lees verder Workshop Museum Voor 1 Dag lees verder Groninger

Nadere informatie

Beleidsplan 2013-2016. Vereniging van Vrienden van het Allard Pierson Museum

Beleidsplan 2013-2016. Vereniging van Vrienden van het Allard Pierson Museum Beleidsplan 2013-2016 Vereniging van Vrienden van het Allard Pierson Museum Beleidsplan Vereniging van Vrienden van het Allard Pierson Museum Inleiding... 3 Activiteiten... 3 Organisatie en financiën...

Nadere informatie

Zorg voor de bewoners van t Huys te Hoecke, De Korenschoof en Hofwijk

Zorg voor de bewoners van t Huys te Hoecke, De Korenschoof en Hofwijk Jaaroverzicht 2015 van Stichting Vrienden van t Huys te Hoecke (SVHH) Zorg voor de bewoners van t Huys te Hoecke, De Korenschoof en Hofwijk Het contactadres van SVHH is: Zorgwaard locatie t Huys te Hoecke,

Nadere informatie

Oktobermaand Kindermaand NUMMER 52, 28 JUNI 2013

Oktobermaand Kindermaand NUMMER 52, 28 JUNI 2013 NUMMER 52, 28 JUNI 2013 IN DIT NUMMER Oktobermaand Kindermaand lees verder Website Alle Groninger Molens lees verder Samenwerking levert vier restauraties op lees verder Actualisering Groninger molens

Nadere informatie

BELEIDSPLAN KUNSTHAL 45 VISIE MISSIE STRATEGIE

BELEIDSPLAN KUNSTHAL 45 VISIE MISSIE STRATEGIE BELEIDSPLAN KUNSTHAL 45 VISIE MISSIE STRATEGIE BELEIDSPLAN KUNSTHAL 45 VISIE Beeldende kunst heeft een grote toegevoegde waarde voor de samenleving. Door het kennisnemen van kunst kunnen mensen verrast

Nadere informatie

Trends en ontwikkeling in (cultuur) toerisme. Evelien Jonker - projectleider NBTC-NIPO Research

Trends en ontwikkeling in (cultuur) toerisme. Evelien Jonker - projectleider NBTC-NIPO Research Trends en ontwikkeling in (cultuur) toerisme Evelien Jonker - projectleider NBTC-NIPO Research Inkomend versus binnenlands (cultuur) toerisme 2 Binnenlandse (cultuur) toerisme 3 Binnenlands toerisme ontwikkeling

Nadere informatie

Rapport BankGiro Loterij Cultuuronderzoek 10 juni Diede van Delft

Rapport BankGiro Loterij Cultuuronderzoek 10 juni Diede van Delft Rapport BankGiro Loterij Cultuuronderzoek 10 juni 2016 Diede van Delft Diede.vandelft@samr.nl 0683792609 Favoriete culturele uitstapjes + deze zomer ondernemen Museumbezoek over algemeen meest favoriete

Nadere informatie

Beleidsplan 2013-2017

Beleidsplan 2013-2017 Voorwoord Deventer is trots op de veelkleurige, multiculturele samenstelling van haar inwoners. Al eeuwen lang onderhoudt Deventer, als Hanzestad contacten met vele landen en culturen over heel de wereld.

Nadere informatie

Stappenplan crowdfunding

Stappenplan crowdfunding Stappenplan crowdfunding Voordat je het crowdfundingsproject online zet, is het handig om over bepaalde aspecten na te denken. Denk bijvoorbeeld aan de presentatie van het project, het doelbedrag en de

Nadere informatie

Overzicht ingevulde gegevens Museana 2014 't Fiskershúske. Organisatiegegevens. Bezoek. Entreeprijzen. Aantal bezoeken 29-7-2015.

Overzicht ingevulde gegevens Museana 2014 't Fiskershúske. Organisatiegegevens. Bezoek. Entreeprijzen. Aantal bezoeken 29-7-2015. Overzicht ingevulde Museana 2014 't Fiskershúske Organisatie [A1] rechtsvorm [A2] hoofdfinancier [A3a] onderwerp [A3b] andere categorieën [A4] (deels) openluchtmuseum stichting gemeente geschiedenis (incl.

Nadere informatie

Stichting SQPN Jaarverslag voor 2010

Stichting SQPN Jaarverslag voor 2010 Stichting SQPN Jaarverslag voor 2010 Inhoudsopgave Voorwoord... 3 Activiteiten... 4 Publiciteit... 5 Externe Contacten... 5 Interne Organisatie... 5 Conclusies en aanbevelingen... 6 Stichting SQPN - Jaarverslag

Nadere informatie

Overzicht ingevulde gegevens Museana 2014 Streekmuseum het Admiraliteitshuis. Organisatiegegevens. Bezoek. Entreeprijzen. Aantal bezoeken 29-7-2015

Overzicht ingevulde gegevens Museana 2014 Streekmuseum het Admiraliteitshuis. Organisatiegegevens. Bezoek. Entreeprijzen. Aantal bezoeken 29-7-2015 Overzicht ingevulde Museana 2014 Streekmuseum het Admiraliteitshuis Organisatie [A1] rechtsvorm [A2] hoofdfinancier [A3a] onderwerp [A3b] andere categorieën [A4] (deels) openluchtmuseum stichting gemeente

Nadere informatie

Poldermuseum Heerhugowaard.

Poldermuseum Heerhugowaard. Poldermuseum Heerhugowaard. 'WAERT OM TE ZIEN" Terugblik seizoen 2016 via onze Social Media Op deze wijze willen wij u op de hoogte brengen wat er heeft plaatsgevonden en wellicht toch aan uw aandacht

Nadere informatie

Verslag van activiteiten 2013 in Het Dordts Patriciërshuis, Museum aan de Maas.

Verslag van activiteiten 2013 in Het Dordts Patriciërshuis, Museum aan de Maas. Verslag van activiteiten 2013 in Het Dordts Patriciërshuis, Museum aan de Maas. Inleiding Sinds de opening van Het Dordts Patriciërshuis in 2011 is er gezocht naar passende activiteiten om naast de reguliere

Nadere informatie

STICHTING VOOR SURINAAMSE GENEALOGIE JAARVERSLAG 2011

STICHTING VOOR SURINAAMSE GENEALOGIE JAARVERSLAG 2011 STICHTING VOOR SURINAAMSE GENEALOGIE JAARVERSLAG 2011 1 Inhoudsopgave Jaarverslag 2011 Bestuurlijke ontwikkelingen... 3 Konmakandra... 3 In 2011 bereikte resultaten... 3 Tienjarig bestaan... 3 Aantal donateurs

Nadere informatie

Inhoud. 1 Voorwoord 2 De doelstelling 3 Activiteiten 2013 4 Speerpunten / doelen 2014 5 Behaalde resultaten 2006-2012

Inhoud. 1 Voorwoord 2 De doelstelling 3 Activiteiten 2013 4 Speerpunten / doelen 2014 5 Behaalde resultaten 2006-2012 Jaarverslag 2013 Inhoud 1 Voorwoord 2 De doelstelling 3 Activiteiten 2013 4 Speerpunten / doelen 2014 5 Behaalde resultaten 2006-2012 1 Voorwoord Voor u ligt het jaarverslag van Stichting Erfgoed Kaatsheuvel

Nadere informatie

Feiten & Cijfers bij de 96 ste Vierdaagse

Feiten & Cijfers bij de 96 ste Vierdaagse Stichting Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen Persbericht 2012.024 Nijmegen, 05 juli 2012 Feiten & Cijfers bij de 96 ste Vierdaagse stand per 5 juli 2012. 1. Barometergegevens 2011 2012 Aantal

Nadere informatie

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research Toerisme in perspectief NBTC Holland Marketing Afdeling Research Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het (internationaal) toerisme en de factoren

Nadere informatie

Financieel strategisch beleidsplan 2015-2017

Financieel strategisch beleidsplan 2015-2017 Financieel strategisch beleidsplan 2015-2017 Versie december 2014 Inleiding In dit plan presenteert Stichting Reformatie Instituut Dordrecht (hierna: RID ) haar financiële beleidsvoornemens voor de periode

Nadere informatie

STICHTING t OLDE MAAT UUS

STICHTING t OLDE MAAT UUS STICHTING t OLDE MAAT UUS JAARVERSLAG 2016 Inhoud: 1. Bestuur 1a. Verbouwing 1b. Samenstelling bestuur 2. Algemeen 3. Financieel verslag 4. Public Relations 5. Bouwcommissie 6. afd. Historie Giethoorn

Nadere informatie

Overzicht ingevulde gegevens Museana 2015 Streekmuseum het Admiraliteitshuis. Organisatiegegevens. Bezoek. Entreeprijzen. Aantal bezoeken

Overzicht ingevulde gegevens Museana 2015 Streekmuseum het Admiraliteitshuis. Organisatiegegevens. Bezoek. Entreeprijzen. Aantal bezoeken Overzicht ingevulde Museana 2015 Streekmuseum het Admiraliteitshuis Organisatie [A1] rechtsvorm [A2] hoofdfinancier [A3a] onderwerp [A3b] andere categorieën [A4] (deels) openluchtmuseum stichting gemeente

Nadere informatie

Stichting Kruisen en Kapellen Parochie Slenaken. Beleidsplan 2014. Stichting Kruisen en Kapellen Parochie Slenaken Beutenaken 22 6278 NB Beutenaken

Stichting Kruisen en Kapellen Parochie Slenaken. Beleidsplan 2014. Stichting Kruisen en Kapellen Parochie Slenaken Beutenaken 22 6278 NB Beutenaken Stichting Kruisen en Kapellen Parochie Slenaken Beleidsplan 2014 Stichting Kruisen en Kapellen Parochie Slenaken Beutenaken 22 6278 NB Beutenaken skkps@verenigingenslenaken.nl www.verenigingenslenaken.nl/skkps/

Nadere informatie

BELEIDSPLAN 2011-2012. Stichting De Burght CT&W

BELEIDSPLAN 2011-2012. Stichting De Burght CT&W BELEIDSPLAN 2011-2012 Stichting De Burght CT&W 2 Inhoudsopgave pagina Voorwoord 3 Inleiding 3 Visie en doelstelling 4 Beleid en bestedingen 6 Fondsenwerving en financieel beheer 8 Nawoord 9 3 Voorwoord

Nadere informatie

GEGEVENS STICHTING. Postbus 256, 2170 AG SASSENHEIM RSIN nummer: 819315631 KVK nummer: 27317264 www.vandenbroekfoundation.nl www.lamlisse.

GEGEVENS STICHTING. Postbus 256, 2170 AG SASSENHEIM RSIN nummer: 819315631 KVK nummer: 27317264 www.vandenbroekfoundation.nl www.lamlisse. GEGEVENS STICHTING Naam van de stichting: Stichting VandenBroek Foundation Postadres: Postbus 256, 2170 AG SASSENHEIM RSIN nummer: 819315631 KVK nummer: 27317264 Website: www.vandenbroekfoundation.nl www.lamlisse.nl

Nadere informatie

De stichting beoogt niet het maken van winst. De subsidie die is ontvangen van de gemeente Eindhoven is besteed conform de voorwaarden

De stichting beoogt niet het maken van winst. De subsidie die is ontvangen van de gemeente Eindhoven is besteed conform de voorwaarden Stichting Ton Smits Jaarverslag 2015 De Stichting Ton Smits is geregistreerd als Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI). Vanaf 1-1-2012 is de stichting een culturele ANBI (actief op het gebied van erfgoed

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2011 VERENIGING OUD ENKHUIZEN

JAARVERSLAG 2011 VERENIGING OUD ENKHUIZEN JAARVERSLAG 2011 VERENIGING OUD ENKHUIZEN Bestuur Het bestuur was in 2011 als volgt samengesteld: Dhr. K.E. Koeman voorzitter Dhr. E. Lijnzaad vice-voorzitter *) Mw. J. Albers secretaris Dhr. J. Koekkoek

Nadere informatie

Vogelwerkgroep ZuJd-Kennemerland

Vogelwerkgroep ZuJd-Kennemerland - 9 SEP, 2010 Vogelwerkgroep ZuJd-Kennemerland Gemeente Heemstede College van Burgemeester en Wethouders Raadhuisplein 1 2101 HA Heemstede Betreft: Subsidie aanvraag Huismussenproject Haarlem, 6 september

Nadere informatie

132.313. 458 artikelen of

132.313. 458 artikelen of Publiek en bezoek 2014 Toeristen uit 132.313 96.739 Joods Historisch Museum en JHM Kindermuseum Portugese Synagoge Totaal aantal bezoekers JCK 91 Canada 69 verschillende landen Duitsland België 8 Frankrijk

Nadere informatie

Het jaar van YouTech.nl in cijfers

Het jaar van YouTech.nl in cijfers 2014 Het jaar van YouTech.nl in cijfers In 2014 bezochten 260.378 personen onze website en bekeken ze gemiddeld 1,54 pagina s. Het gemiddelde bezoek duurde ongeveer een minuut en 80% van de bezoekers hield

Nadere informatie

Jaarverslag 2015 Stichting Het Witte Kasteel & Stichting Exploitatie Het Witte Kasteel

Jaarverslag 2015 Stichting Het Witte Kasteel & Stichting Exploitatie Het Witte Kasteel Jaarverslag 2015 Stichting Het Witte Kasteel & Stichting Exploitatie Het Witte Kasteel Het Witte Kasteel is een Rijksmonument met een landgoedstatus en is onderdeel van een Historische Buitenplaats, in

Nadere informatie

Lesbrief Voorleestekst: Over dertien hectare Vragen: Voorleestekst: Over het thema van de tentoonstelling

Lesbrief Voorleestekst: Over dertien hectare Vragen: Voorleestekst: Over het thema van de tentoonstelling Lesbrief Over dertien hectare dertien hectare organiseert elke twee jaar een tentoonstelling in Heeswijk-Dinther. De eerste was in 2003. De tentoonstelling van de kunstwerken was altijd buiten op een grasveld

Nadere informatie

Inleiding door de burgemeester

Inleiding door de burgemeester Toespraken ter gelegenheid van de uitreiking van Koninklijke Onderscheidingen bij de Algemene Gelegenheid van 2012 (vrijdag 27 april 2012, in de Raadzaal van het gemeentehuis van Soest), uitgesproken door

Nadere informatie

De vloer van het atelier is in 2013 grondig geschuurd en gelakt.

De vloer van het atelier is in 2013 grondig geschuurd en gelakt. Jaarverslag 2013 Atelier Marline Fritzius In 2013 is er ook op donderdag een groep gestart waardoor we op alle dagen open zijn. Er schilderen of boetseren nu wekelijks ongeveer 36 mensen met afasie in

Nadere informatie

Jij als onderzoeker Docentenhandleiding Groep 4 t/m 8

Jij als onderzoeker Docentenhandleiding Groep 4 t/m 8 Docentenhandleiding Groep 4 t/m 8 1 Utrecht, 2016 Beste docent, Wat leuk dat u met uw groep binnenkort naar Museum Catharijneconvent komt om deel te nemen aan het programma. In deze docentenhandleiding

Nadere informatie

Reglement museumregistratie

Reglement museumregistratie Reglement museumregistratie Stichting Het Nederlands Museumregister 1. Inleiding 'Een museum is een permanente instelling ten dienste van de gemeenschap en haar ontwikkeling, toegankelijk voor het publiek,

Nadere informatie

Heemkundekring Willem Snickerieme en Museum Zwaluws Erfgoed

Heemkundekring Willem Snickerieme en Museum Zwaluws Erfgoed Heemkundekring Willem Snickerieme en Museum Zwaluws Erfgoed Vastgesteld door het bestuur van de heemkundekring op 9 maart 2015. Wat is het Museum Zwaluws Erfgoed? Het museum Zwaluws Erfgoed is een etnografisch

Nadere informatie

Nieuwsbrief Kunstspoor Noord-Beveland

Nieuwsbrief Kunstspoor Noord-Beveland Jaargang 11 november 2014. Nieuwsbrief Kunstspoor Noord-Beveland Colofon 31 Voorzitter: Bram van Overbeeke 0113-228793 Penningmeester: Anne Fortuin 0113-301744 Secretaris: Chris van der Kraan 0113-601702

Nadere informatie

Beleidsplan Stichting Jan Zondag

Beleidsplan Stichting Jan Zondag Beleidsplan Stichting Jan Zondag 2016-2019 Beleidsplan Stichting Jan Zondag 2016-2019 1. Inleiding 2. Missie, visie en statutaire doelstelling 2.1 Missie 2.2 Visie en statutaire doelstellingen 2.3 Bestemming

Nadere informatie

Raadsnota. Raadsvergadering d.d.: 10 november 2015 Agenda nr: 3 Onderwerp: Het nieuwe Museum. Aan de gemeenteraad,

Raadsnota. Raadsvergadering d.d.: 10 november 2015 Agenda nr: 3 Onderwerp: Het nieuwe Museum. Aan de gemeenteraad, Raadsnota Raadsvergadering d.d.: 10 november 2015 Agenda nr: 3 Onderwerp: Het nieuwe Museum Aan de gemeenteraad, 1. Doel, Samenvatting en Advies van het raadsvoorstel Doel: Het doel is om een kwalitatief

Nadere informatie

UITBREIDING VRIJWILLIGERSGROEP ESSENTIEEL JUBILEUM AANLEIDING VOOR GROTE ZOEKTOCHT

UITBREIDING VRIJWILLIGERSGROEP ESSENTIEEL JUBILEUM AANLEIDING VOOR GROTE ZOEKTOCHT UITBREIDING VRIJWILLIGERSGROEP ESSENTIEEL JUBILEUM AANLEIDING VOOR GROTE ZOEKTOCHT In december gaat Stichting Jacques van Mourik het twintigste jaar in. Er is een unieke verzameling van bijna 650 werken

Nadere informatie

Educatieve programma s Voortgezet onderwijs 2015-2016

Educatieve programma s Voortgezet onderwijs 2015-2016 Educatieve programma s Voortgezet onderwijs 2015-2016 1 Beste docent, Kom met je klas naar het Joods Cultureel Kwartier. Maak kennis met het joodse leven, de geschiedenis en de traditie in het Joods Historisch

Nadere informatie

Historische Vereniging Warder Bedrijfsplan 2011

Historische Vereniging Warder Bedrijfsplan 2011 Historische Warder Bedrijfsplan 2011 februari 2011 1 van 7 samenvatting Op 21 januari is de Historisch Warder opgericht. De vereniging heeft tot doel om: de geschiedenis van Warder vast te leggen en zo

Nadere informatie

Romboutslaan 20 3312 KP Dordrecht 06-4421 5656 www.brugwachtershuisjes.nl info@brugwachtershuisjes.nl

Romboutslaan 20 3312 KP Dordrecht 06-4421 5656 www.brugwachtershuisjes.nl info@brugwachtershuisjes.nl Romboutslaan 20 3312 KP Dordrecht 06-4421 5656 www.brugwachtershuisjes.nl info@brugwachtershuisjes.nl Jaarverslag 2014 Stichting Brugwachtershuisjes 2 april 2015 Voorwoord De Stichting Brugwachtershuisjes,

Nadere informatie

Evaluatie Affichemuseum

Evaluatie Affichemuseum Evaluatie Affichemuseum Inleiding De Stichting Affichemuseum Nederland (SAN) werd in 1997 opgericht. Vanaf mei 2003 heeft het museum zijn deuren geopend in twee monumentale panden in hartje Hoorn op een

Nadere informatie

Aan de leden van Provinciale Staten

Aan de leden van Provinciale Staten Aan de leden van Provinciale Staten Datum : 1 juni 2007 Briefnummer : 2007-13.141a/22/A.20, CW Zaaknummer : 577/14030 Behandeld door : van Dijk, Mw. N.M. Telefoonnummer : (050) 316 4217 Antwoord op : Bijlage

Nadere informatie

Naam: VAN WILLIBRORD tot Statenbijbel

Naam: VAN WILLIBRORD tot Statenbijbel Naam: VAN WILLIBRORD tot Statenbijbel Willibrord Willibrord werd geboren als zoon van pas bekeerde ouders en werd als zevenjarige jongen door zijn vader Wilgis toevertrouwd aan het klooster van Ripon nabij

Nadere informatie

Specifieke subsidieregels voor cultuur

Specifieke subsidieregels voor cultuur Bijlage F Specifieke subsidieregels voor cultuur SUBSIDIEREGEL 2. MUZIEK- EN TONEEL- VERENIGINGEN (1 ste wijziging 2011) Definities Kunst en cultuur Jeugdlid: actieve jongere beneden de 19 jaar. Peildatum:

Nadere informatie

Publiek en bezoek 2013

Publiek en bezoek 2013 Publiek en bezoek 203 Internationale bezoekers uit 67 verschillende landen 98.862 Portugese Synagoge Totaal aantal bezoekers JCK 277.3 30.679 Joods Historisch Museum en JHM Kindermuseum VS Top 0 landen

Nadere informatie

Stichting Reeënopvang Westerwolde. Jaarverslag 2015. 10 januari 2016

Stichting Reeënopvang Westerwolde. Jaarverslag 2015. 10 januari 2016 Jaarverslag 2015 10 januari 2016 Kanaalweg 2, 9551 XG Sellingen, tel. 0599-322655/06-22698789 Email: info@reeenopvangwesterwolde.nl www.reeenopvangwesterwolde.nl Bankrek. nr. NL71ABNA043.66.63.600 Ingeschreven

Nadere informatie

Whitepaper: 50-plussers & Twitter

Whitepaper: 50-plussers & Twitter Whitepaper: 50-plussers & Twitter Wordt Twitter alleen gebruikt door hippe jonge mensen? Allang niet meer! Twitter wordt inmiddels gebruikt door alle lagen van de bevolking, jong en oud. Multiscope monitorde

Nadere informatie

Bestuur: Hans Vermeulen (voorzitter), Remmelt de Jong (penningmeester), Jan-Roel Timmer (secretaris)

Bestuur: Hans Vermeulen (voorzitter), Remmelt de Jong (penningmeester), Jan-Roel Timmer (secretaris) Beleidsplan Stichting de Middendijk 2012-2013 KvK nummer 55726550 / RSIN 851835818 Bestuur: Hans Vermeulen (voorzitter), Remmelt de Jong (penningmeester), Jan-Roel Timmer (secretaris) Doelstelling: Het

Nadere informatie

Beleidspunten Stichting Gispen Collectie 2015

Beleidspunten Stichting Gispen Collectie 2015 Beleidspunten Stichting Gispen Collectie 2015 Website & social media pagina s In 2015 wil de Stichting Gispen Collectie de informatie op de website verder uitbreiden door meer producten en catalogi aan

Nadere informatie

Beste Donateurs, Voor u ligt de nieuwsbrief voorjaar 2013 van Stichting Historie Stedum.

Beste Donateurs, Voor u ligt de nieuwsbrief voorjaar 2013 van Stichting Historie Stedum. Beste Donateurs, Voor u ligt de nieuwsbrief voorjaar 2013 van Stichting Historie Stedum. Agenda 27 maart; donateursavond; ontvangst vanaf 19:30. Aanvang 19:45 15 maart onthulling monument armenlap om 15.00

Nadere informatie

Sterkste groei vacatures in Zeeland

Sterkste groei vacatures in Zeeland Sterkste groei vacatures in Zeeland Cijfers Adzuna : Gemiddeld aangeboden salaris in vacatures neemt met 4,6% toe. AMSTERDAM De Nederlandse arbeidsmarkt heeft in het eerste kwartaal van 2017 de groei verder

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 1. Voorwoord. 2. Onze activiteiten in beeld. 3. Financiële verslaglegging. 4. Doelstelling vrienden van museum Jan van der Togt

Inhoudsopgave. 1. Voorwoord. 2. Onze activiteiten in beeld. 3. Financiële verslaglegging. 4. Doelstelling vrienden van museum Jan van der Togt v 2014 Inhoudsopgave 1. Voorwoord 2. Onze activiteiten in beeld 3. Financiële verslaglegging 4. Doelstelling vrienden van museum Jan van der Togt Voorwoord Beste vrienden, 2014 was een jaar waarin er veel

Nadere informatie

Aan de raad, Beslispunt: Waar gaat dit voorstel over?

Aan de raad, Beslispunt: Waar gaat dit voorstel over? Agendapunt : 5. Voorstelnummer : 05-027 Raadsvergadering : 12 mei 2011 Naam opsteller : Astrid van Mierlo Informatie op te vragen bij : Astrid van Mierlo Portefeuillehouders : Hetty Hafkamp Onderwerp:

Nadere informatie

Stichting Kansvol Jaarverslag 2014

Stichting Kansvol Jaarverslag 2014 Stichting Kansvol Jaarverslag 2014 Inhoud 1. De organisatie p.2 Oprichting Stichting Kansvol Doelstellingen Werkwijze Opstartfase Onderweg naar 2015 2. Activiteiten p.3 Kunstproject met Toevlucht Activiteitenmiddag

Nadere informatie

6) Cultuur en erfgoed

6) Cultuur en erfgoed 6) Cultuur en erfgoed Wat willen we bereiken in deze coalitieperiode? In de begroting 2016 gaven wij aan dat de het ambities en doelen voor de provinciale kerntaak Cultuur en Erfgoed tot en met 2016 benoemd

Nadere informatie

Sponsor-informatiemap. SIVO dans- en muziekfestival Odoorn 30 e Festival 30 juli t/m 3 augustus 2014

Sponsor-informatiemap. SIVO dans- en muziekfestival Odoorn 30 e Festival 30 juli t/m 3 augustus 2014 Sponsor-informatiemap SIVO dans- en muziekfestival Odoorn 30 e Festival 30 juli t/m 3 augustus 2014 Voorwoord van onze voorzitter 30 jaar SIVO SIVO staat voor stichting internationale volksculturen Odoorn.

Nadere informatie

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Kaart 24 - Cultureel erfgoed 24 Cultureel erfgoed Versie april 2012 crisistypen bedreiging van cultureel erfgoed door rampen, onlusten, bezettingen, aanslagen

Nadere informatie

Beleidsplan. Streekmuseum Oudheidkamer Reeuwijk 2013-2018

Beleidsplan. Streekmuseum Oudheidkamer Reeuwijk 2013-2018 Beleidsplan Streekmuseum Oudheidkamer Reeuwijk 2013-2018 1 1. Inleiding Pagina 3 2. Doelstellingen 3 3. Collectie 4 4. Tentoonstellingen 4 5. Organisatie 5 6. Samenvatting 6 2 1. INLEIDING Voor u ligt

Nadere informatie

Zeeland bouwt een. www.industrieelmuseumzeeland.nl

Zeeland bouwt een. www.industrieelmuseumzeeland.nl Zeeland bouwt een www.industrieelmuseumzeeland.nl Wat is het Industrieel Museum Zeeland? locatie Dat het museum in de kanaalzone en meer specifiek in de historische suikerloodsen aan de Westkade 114 in

Nadere informatie

Stichting Paleis van de Verdraagzaamheid

Stichting Paleis van de Verdraagzaamheid Jaarplan 2011 Stichting Paleis van de Verdraagzaamheid www.paleisvandeverdraagzaamheid.nl Verdraagzaamheid is respect en waardering voor en acceptatie van de rijke verscheidenheid van de culturen in onze

Nadere informatie

U kunt nog steeds subsidie aanvragen!

U kunt nog steeds subsidie aanvragen! U kunt nog steeds subsidie aanvragen! Het beste halen uit mensen en organisaties, zodat ze optimaal kunnen functioneren. Dat is het doel van het A+O fonds Gemeenten. Om dit doel te bereiken, ondersteunen

Nadere informatie

Factsheet UITpunt van Uit-in-Noord-Holland

Factsheet UITpunt van Uit-in-Noord-Holland Factsheet UITpunt van Uit-in-Noord-Holland Augustus 2012 Karina Brouwer 2 Inhoudsopgave Wat is Uit-in-Noord-Holland?... 5 Bezoekersaantallen...5 Agenda...7 Editorial...7 Tips...7 Acties...7 Nieuwsbrief...7

Nadere informatie

Wij zijn u dan ook enorm erkentelijk en wensen u veel leesplezier toe met dit jaarverslag.

Wij zijn u dan ook enorm erkentelijk en wensen u veel leesplezier toe met dit jaarverslag. 2014 Mei 2015 Geachte sponsor, donateur, belangstellende, Voor u ligt het jaarverslag 2014 van het Zwols Dierenasiel. Ook dit jaar willen we de sponsoren, de donateurs en de organisaties die de werkzaamheden

Nadere informatie

Jaarverslag Afasie-schildersateliers in Nederland

Jaarverslag Afasie-schildersateliers in Nederland Jaarverslag 2015 Afasie-schildersateliers in Nederland Dankzij de Stichting Marline Fritzius (StMF) bestaan er in 2015 buiten Amsterdam 19 permanente schildergroepen voor mensen met afasie in 12 afasie-schilder-ateliers,

Nadere informatie

We hopen dat we u ook dit jaar mogen begroeten bij een of meerdere activiteiten van onze Stichting.

We hopen dat we u ook dit jaar mogen begroeten bij een of meerdere activiteiten van onze Stichting. Stichting de Kerk in Klooster Secretariaat: Postbus 1 4587 ZG Kloosterzande (Ned.) Bank: RABO-Bank rek.nr.: 1421.38.371 Anbi verklaring aanwezig Kloosterzande, september 2011 Geachte Lezer, Bij dezen ontvangt

Nadere informatie

Activiteiten. - Lezing Graafs Veer

Activiteiten. - Lezing Graafs Veer Jaarverslag 2015 De Stichting Vrienden van het Graafs Museum is in 2013 opgericht met als doel het ondersteunen van de Stichting Graeft Voort (Graafs Museum en Graafs Kazemattenmuseum) in de meest ruime

Nadere informatie

FORMAT TUSSENRAPPORTAGE CULTUURARRANGEMENT DEEL A: VERANTWOORDING GEMEENTE: Dalfsen JAAR: 2014

FORMAT TUSSENRAPPORTAGE CULTUURARRANGEMENT DEEL A: VERANTWOORDING GEMEENTE: Dalfsen JAAR: 2014 FORMAT TUSSENRAPPORTAGE CULTUURARRANGEMENT 2013-2016 DEEL A: VERANTWOORDING 2014 GEMEENTE: Dalfsen JAAR: 2014 AMATEURKUNST/BUITEN- SCHOOLSE CULTUUREDUCATIE PROJECT DOELSTELLINGEN FINANCIELE VERANTWOORDING

Nadere informatie

Hartelijk welkom bij de tentoonstelling ArtOverijssel. Een nieuwe. expositie is altijd een feestelijke gelegenheid.

Hartelijk welkom bij de tentoonstelling ArtOverijssel. Een nieuwe. expositie is altijd een feestelijke gelegenheid. Dames en heren, Hartelijk welkom bij de tentoonstelling ArtOverijssel. Een nieuwe expositie is altijd een feestelijke gelegenheid. Helemaal als het getoonde werk zo divers en kwalitatief hoogstaand is

Nadere informatie

COLUMN ROELI BROEKHUIS. Bewust? NUMMER 24,13 APRIL 2012

COLUMN ROELI BROEKHUIS. Bewust? NUMMER 24,13 APRIL 2012 NUMMER 24,13 APRIL 2012 IN DIT NUMMER Column Roeli Broekhuis Conferentie Maatschappelijke Stage lees verder Kijkje in de keuken: klantvriendelijkheid lees verder Molenadviesraad: verslag bijeenkomst 23

Nadere informatie

Kracht van regiomerken onderzoek 2013 Provincie Flevoland. Den Haag, december 2013

Kracht van regiomerken onderzoek 2013 Provincie Flevoland. Den Haag, december 2013 Kracht van regiomerken onderzoek 2013 Provincie Flevoland Den Haag, december 2013 Aanleiding onderzoek regiobranding gaat tegenwoordig verder dan alleen promotie ontwikkeling van toeristisch merk inzicht

Nadere informatie

Roeli Broekhuis is directeur van het Museumhuis Groningen/Groninger Molenhuis

Roeli Broekhuis is directeur van het Museumhuis Groningen/Groninger Molenhuis ERFGOEDLOPER NIEUWSBRIEF MUSEUMHUIS GRONINGEN / GRONINGER MOLENHUIS nummer 8, 3 augustus 2011 -------------------------------------------------------------------- In deze ERFGOEDLOPER Column Roeli Broekhuis

Nadere informatie