3D SubsurfaceViewer,

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "3D SubsurfaceViewer,"

Transcriptie

1 Handleiding 3D SubsurfaceViewer, voor visualisatie van het Geologisch 3D lagenmodel van Vlaanderen en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, G3Dv2 Versie 1.0, november 2013 Vlaamse overheid, Departement Leefmilieu, Natuur en Energie Afdeling Land en Bodembescherming, Ondergrond, Natuurlijke Rijkdommen en Databank Ondergrond Vlaanderen, in samenwerking met INSIGHT Geologische softwaresysteme GmbH en VITO, het Vlaams Instituut voor Technologisch Onderzoek

2 Inhoud Inleiding... 3 Installatie software... 3 Modelbestand... 3 Aan de slag... 4 Project openen... 4 Algemeen menu-items... 5 De vensters... 6 Het 2D kaartvenster... 7 Het boringenvenster... 8 Het profielvenster... 9 Het 3D venster Breukenvisualisatie Enkele voorbeelden Een profiel maken en in 3D bekijken Een afgedekte geologische kaart maken en in 3D bekijken Bijlage 1: Modeleenheden gebruikt in de 3D SubsurfaceViewer Bijlage 2: De svp-file

3 Inleiding Deze handleiding beschrijft de werking van de 3D SubsurfaceViewer voor het bekijken van het G3Dv2, het Geologisch 3D Lagenmodel van Vlaanderen en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Dit model werd opgesteld door het Vlaams Kenniscentrum Ondergrond (VLAKO) binnen VITO, in opdracht van de dienst Natuurlijke Rijkdommen, binnen het Departement Leefmilieu, Natuur en Energie van de Vlaamse overheid. Deze tool moet het mogelijk maken om een beter inzicht in de geologische opbouw van de Vlaamse ondergrond te verkrijgen in 2D en 3D. Het lagenmodel geeft de opbouw van de ondergrond als een opeenstapeling van eenheden, waarbij de meest recente bovenaan liggen, en de oudste helemaal onderaan. De eenheden worden voorgesteld aan de hand van vlakken die de hoogte van de basis weergeven ten opzichte van zeespiegelniveau (mtaw). Verscheidene visualisaties zijn mogelijk: U kan de positie van de geologische eenheden in de ondergrond bekijken in 2D en 3D, zelfgekozen afgedekte geologische kaarten of subcropkaarten maken in 2D of 3D, de boringen visualiseren en willekeurige verticale en horizontale profielen genereren. Het programma is ontwikkeld door INSIGHT Geological Software Systems GmbH, De 3D SubsurfaceViewer is een geregistreerd handelsmerk van INSIGHT GmbH. De viewer is gratis te downloaden en eenvoudig te installeren. Voor de installatie zijn geen speciale beheerdersrechten noodzakelijk. Installatie software Op de DOV-pagina kan de software eenmalig gedownload worden. Na installatie wordt er een controle uitgevoerd of er een meer recente versie beschikbaar is. Indien u dit wenst, kan u deze downloaden en opnieuw installeren. Er wordt een versie van het softwarepakket ter beschikking gesteld voor een 32bits- en 64bitsbestuuringssysteem. De vereisten om te kunnen installeren zijn: - Windows XP, Windows Vista, Windows 7, Windows 8 - Open GL (at least.) v GB memory Een versie die MAC-compatibel is wordt na de eerste release ter beschikking gesteld. Modelbestand Het gedownloade modelbestand omvat alle beschikbare data van het G3Dv2, nodig voor visualisatie in de 3D SubsurfaceViewer. Dit bestand bevat het lagenmodel, het DHM-Vlaanderen raster 100, v1.0, de topografische kaart, de gebruikte boringen en een specifiek modelbestand. Er wordt een svp-bestand ter 3

4 beschikking gesteld mét en zonder breuken. Het bestand zonder breuken geeft de basis van de eenheden weer, gebaseerd op de oorspronkelijke grids. Bij het bestand mét breuken, worden de basissen in de profielen op de plaats waar een breuktraject kruist doorgesneden en opnieuw verlengd tot aan het breukvlak (zie Breukenvisualisatie). Om de data van het G3Dv2 in de 3D SubsurfaceViewer ter beschikking te stellen, werden er enkele manipulaties uitgevoerd aan de originele data zoals ze voor download beschikbaar zijn op DOV, zoals: Voor het niet-tabulair Quartair werden de rastercellen met dikte 0m weggeknipt, zodat daar de dagzomende eenheden zichtbaar worden, Aan het pakket Cambrium-Ordovicium-Siluur, waarvan binnen het G3Dv2 de top gemodelleerd werd, werd een artificiële dikte toegekend, enkel voor visualisatie in de 3D Viewer om dit pakket als een volume te kunnen voorstellen, De breukenlijnenkaarten worden ingeladen, en bij visualisatie omgerekend naar 3 breukvlakken. De extensie *.svp (SubsurfaceViewer Project) wordt herkend door de viewer. Het bestand is echter een gecomprimeerde file. Door de extensie van het bestand te wijziging in *.zip kan de inhoud in de verkenner van uw computer bekeken worden (Bijlage 2: De svp-file). Aan de slag Project openen Nadat het modelbestand van de DOV-website werd afgehaald, kan u het bestand openen in de Viewer. U kiest in de menuopties Bestand Project openen. Het model voor gans Vlaanderen wordt steeds geladen. Bij het openen krijgt u de keuze of u de data wenst te visualiseren voor: 1. Gans Vlaanderen, 2. voor één of meerdere kaartbladen naar keuze, de omhullende rechthoek wordt dan geladen, 3. of voor een rechthoek, gebaseerd op X en Y coördinaten in het Lambert 1972-systeem. Bij de keuze van een gebied groter dan 60 bij 40 kilometer bij een van de drie bovenstaande opties, wordt de resolutie verminderd voor een optimalere visualisatie. 4

5 Figuur 1: Opties om een projectgebied te begrenzen Deze functionaliteit is nadien ook beschikbaar onder Bestand Projectgebied begrenzen. Deze functie maakt het mogelijk om in de loop van het gebruik van het programma het projectgebied te herdefiniëren, en de data te bekijken op de meest optimale resolutie in verhouding tot de grootte van het interessegebied. Zolang de groene balk onderaan zichtbaar is, is het model aan het laden. Via Bestand Huidige project verwijderen wordt het project afgesloten en is het mogelijk een nieuw project te laden zonder de viewer af te sluiten. Een aantal standaard instellingen zoals taal, standaard directory, vormgeving en 3D kwaliteit kunnen bij Bestand Programma-instellingen vastgelegd worden. Algemeen menu-items - Bestand o Zie beschrijving bij Project openen. o Daarnaast kan u ook een geopend project sluiten en een ander modelbestand openen. o Onder dit item hebt u ook de mogelijkheid om een profielenbestand (*. Svps) te laden (zie Het profielvenster). - Extra o o o Mogelijkheid om een nieuw vertikaal profiel te maken (zie Het profielvenster) Mogelijkheid om een horizontale doorsnede te maken op een willekeurig gekozen hoogte in mtaw (zie Het 2D kaartvenster). Mogelijkheid om een afgedekte geologische kaart te maken (zie Het 2D kaartvenster). 5

6 o Nieuw DHM kiezen: de keuze wordt gegeven om het bovenoppervlak voor de geologische eenheden te kiezen. Standaard is het DEM-VLAKO ingesteld, gezien deze laag onderdeel uitmaakt van het model. Ook het DHM Vlaanderen, versie 1, kan gekozen worden. - Venster o Laat je navigeren naar de verschillende vensters van het programma o Hier kan je het 3D-venster ontkoppelen en het scherm vullend maken - Help o Algemene referentieinformatie o Zoeken naar een update van het programma - Eenheid Een keuzeveld dat zowel de visualisatie van de eenheden als de legende beïnvloedt. Kiezen voor Eenheid of Beschrijving geeft de eenheden weer volgens de vooraf ingestelde kleur per eenheid. Kiezen voor Chrono of Description kleurt de eenheden in volgens de geologische tijdperken. De legende wordt automatisch mee aangepast. - Texturen Mogelijkheid om de eenheden in te kleuren op basis van een patroon. Dit is nog niet volledig geïmplementeerd. De vensters Bij het starten van de viewer zijn drie vensters zichtbaar: - Linksboven; het kaartvenster voor het weergeven van de gegevens in 2D. - Rechtsboven; het 3D-venster voor het weergeven van de gegevens in 3D. - Onderin; het profielvenster voor het weergeven van de gegevens in een verticale dwarsdoorsnede. - Verder zijn nog het boringenvenster, de legende en de Java console te openen via het menu. Elk venster bestaat uit twee delen: de objectbrowser en het grafisch scherm. Alle vensters kunnen d.m.v. het verschuiven van de randen of met de driehoekjes vergroot en verkleind worden. Aan veel knoppen zijn tooltips toegevoegd die extra informatie geven wanneer de muis wordt stilgehouden boven een knop of titel. In de objectbrowser is onder Eenheden het lagenmodel te vinden. Onder Maaiveld staan het DHMv1 en DEM-VLAKO maaiveld bestanden. Onder Profielen staan opgeslagen verticale dwarsdoorsneden door het model. Kaarten bevat de boorlocaties, opgesplitst naar gelang de einddiepte van de boringen, en de topografische kaart. Breuken bevat de breuken gemodelleerd in de basis van de eenheden en Overig is leeg. De verschillende objecten kunnen uitgevouwen of ingeklapt worden met de +/- voor het object. Door het vinkje voor een object aan of uit te zetten word dit object wel of niet zichtbaar. Zowel op objectgroepen (bv. Eenheden ) als op individuele objecten (bv. Boringen ) kan met een rechtermuisklik een menu met extra opties worden geopend. Via deze methode kunnen de eigenschappenvensters worden geopend en kan een kaart naar de voorgrond worden gehaald (rechtermuisklik Naar voorgrond halen ). 6

7 Het 2D kaartvenster Figuur 2: Het 2D kaartvenster Boven aan het kaartvenster zijn een aantal knoppen waarmee het kaartvenster bewerkt kan worden: Het aanpassen van de achtergrond van het kaartvenster. Het kaartvenster opslaan als afbeelding. Het kopiëren van een (topografische) kaart naar het 3D venster. Het 2D kaartbeeld wordt zoals het zichtbaar is, naar het 3D venster verstuurd. Hierbij krijgt u de optie om een hoogte te definiëren voor de 3D weergave van de kaart. Kaartvenster printen. Uit/inzoomen naar volledig beeld. Binnen het kaartvenster inzoomen naar een zelf aan te geven rechthoek. Stapsgewijs uitzoomen. Het kaartblad verschuiven. Vorige weergave. Als de boringenkaart naar de voorgrond is gehaald kan met i op een boring worden geklikt. De boring wordt dan geopend in het boringenvenster. Deze knop is ook nodig voor maken van nieuwe profielen. Het maken van synthetische boring door het lagenmodel. Na het inschakelen van deze knop kan op elke willekeurige locatie in het model worden geklikt, waarop het boringenvenster opent om de synthetische boring weer te geven. De synthetische boring laat zien wat de opeenvolging van de lithostratigrafische eenheden van het lagenmodel op de locatie van de boring is. Kruisdraden aan of uit zetten. Als deze zijn ingeschakeld worden muisbewegingen over het profielvenster in het kaartvenster met de kruisdraden aangegeven. Daarnaast kunnen de eenheden op 2 manieren worden ingekleurd. Bij keuze van eenheid en beschrijving worden de eenheden ingekleurd volgens Vlaamse kleurafspraken per eenheid voor het Neogeen en Paleogeen. Voor de andere worden internationale kleurrichtlijnen gevolgd. 7

8 Rechts klikken op maaiveldlagen, eenheden, kaarten, profielen en breuken maakt het mogelijk om onder andere: - objecteigenschappen aan te passen voor de verschillende vensters (contouren, transparantie etc), - objecten naar de voorgrond te halen, - objecten te verwijderen, - objecten naar het 3D-venster gestuurd worden, - enzovoort. Specifiek voor de eenheden kan ook door Rechts klikken Metadata de informatie over de eenheid en de manier waarop ze gemodelleerd werd, verkregen worden door te klikken op. Deze metadata worden zijn conform de Europese INSPIRE-richtlijn en het Vlaamse GDI-Decreet en worden door DOV beheerd met Geonetwork. Via Extra Horizontale Doorsnede maken kan een willekeurige horizontale doorsnede gemaakt worden op een willekeurige gekozen hoogte in mtaw. Het resultaat wordt getoond in het 2D-venter onder Kaarten, met de standaardtitel Hor. Doorsnede X, waarbij X de door u gekozen hoogte is. Figuur 3: Voorbeeld van een horizontale doorsnede op -200mTAW Via Extra Bereken de top van een afgedekte geologische kaart kan u de hoogte van een zelfgekozen geologische kaart maken. Deze komt beschikbaar onder Maaiveld. Het boringenvenster Dit venster kan worden gestart via Venster Boringenvenster. In dit venster worden de boor- en modelkolommen weergegeven. Boven de kolom wordt de booridentificatie van de boring of 8

9 synthetische boring met mtaw hoogte getoond. Standaard wordt naast de kolom de lithostratigrafische eenheid weergegeven. Door met de rechtermuis op een boring te klikken kan het boring eigenschappenvenster worden geopend. Hier kan de lay-out worden aangepast. Door in onderstaand scherm de diameter voor 2D en 3D groter te maken, worden de boringen beter zichtbaar. Door toon laagdiepten aan te vinken krijgt u in het boringvenster de einddiepte in mtaw. Texturen zijn nog in opbouw, en niet voor alle eenheden beschikbaar. Momenteel kan de lithostratigrafische interpretatie van de gebruikte boringen voor het G3Dv2 nog niet geconsulteerd worden in het programma. Dit wordt in de toekomst toegevoegd. Bij de data-download op DOV zijn de lithostratigrafische basissen wel beschikbaar o.v.v. een shape-file per eenheid en per boring. Het profielvenster Voor Vlaanderen worden standaard 6 profielen voorzien: 4 NS-profielen en 2 WE profielen. Het is ook mogelijk om eigen profielen te definiëren. Een profiel kan op basis van elke start- en eindcoördinaat worden gemaakt door in het hoofdvenster te klikken op: Extra Verticale doorsnede maken. Nadat een naam is gekozen klikt u in het kaartvenster eerst op en dan op de begin locatie van het profiel. Deze locatie voegt u toe aan het profiel door in het profielvenster op ( Coördinaat toevoegen ) te klikken. De viewer reageert met het opkomen van een schermpje waarin de gekozen coördinaat wordt weergegeven. Het coördinatenpaar zou hierin nog aangepast kunnen worden. Klik daarna op OK. Het profiel wordt zichtbaar zodra een 2e punt wordt toegevoegd. Er kunnen zoveel punten worden toegevoegd met zoveel knikpunten als gewenst. Profiellijnen kunnen alleen in het kaartvenster worden gedefinieerd. Zowel echte als synthetische boringen kunnen tijdens het maken van een profiel worden toegevoegd aan een profiel. Voor bestaande boringen moet vooraf de kaart met boringen naar de voorgrond worden gehaald ( Kaarten Boringen rechtermuisklik Naar voorgrond halen ). Met i wordt vervolgens op de 9

10 (synthetische) boring geklikt en door in het profielvenster op geplaatst. te klikken wordt de boring in het profiel Een actief profiel is zichtbaar als rode lijn in het kaartvenster, hier kunnen nieuwe punten aan worden toegevoegd. Een zwarte (inactieve) profiellijn kan worden geactiveerd door in het profielvenster een vinkje voor dit profiel te zetten. Met verwijderd worden. kan het de laatst gekozen boring of coördinaat uit het profiel Om boringen op het profielentraject zichtbaar te maken in het profiel, klikt u met de rechtermuis in het profielvenster op eigenschappen. Vink hier Boringen in 2D venster weergeven aan. Profielen kunnen worden opgeslagen met de knop Profielvenster opslaan als afbeelding. Hoe lager de gekozen pixelschaal, hoe groter de afbeelding. De coördinaten van het profiel kunnen ook bewaard worden. Kies daarvoor Bestand Profielen opslaan als. In een latere sessie kunnen bewaarde profielen worden geopend via Bestand Profielen laden. Deze functie kan makkelijk gebruikt worden om tussen gebruikers van het programma te communiceren over een beeld of profiel uit de Viewer. Individuele profielen (of de hele groep) kunnen worden toegevoegd aan het 3D venster via een rechterklik in de objectbrowser Koppelen aan 3D-venster. Met het profiel eigenschappenvenster kan de weergave van het profiel aangepast worden. Extra knoppen waarmee het profielvenster bewerkt kan worden: Het geselecteerde profiel wordt in lengterichting tot de maximale breedte uitvergroot. Verticale overdrijving: Er kan gekozen worden uit de gegeven waarden of er kan een waarde ingevoerd worden. Bij weinig variatie in de hoogtes van de vlakken of bij kleine laag, kan het verhogen van de verticale hoogteoverdrijving bijdragen aan het inzicht in het verticale verloop van de eenheden. Het 3D venster achtergrondkleur instellen beeld opslaan op uw computer beeld afdrukken terugzoomen naar beginpositie bovenaanzicht zijaanzicht aanzicht in een bepaalde richting 10

11 roteren in wijzerzin of tegenwijzerzin model en-of procesinformatie hoogteoverdrijving instellen maakt een anaglyf stereogram, met een 3D brilletje kan men het beeld in 3D bekijken maakt het 3D beeld schermvullend Het 3D model kan ook gemanipuleerd worden met het toetsenbord en de muis: - indrukken van de linker muisknop en slepen roteert het beeld, - zoomen kan aan de hand van rechter muisknop, of Ctrl + linker muisknop, of Alt + rechter muisknop, - pannen kan door linker- + rechter muisknop of shift + linker muisknop. Door rechts op de kaarten uit maaiveld, eenheden etc. te klikken, kunnen verschillende visualisatieeigenschappen gekozen worden. Breukenvisualisatie Om de breuken te visualiseren werd vertrokken van de originele databestanden van het G3Dv2, namelijk de breukenlijnenkaarten. Deze werden geconverteerd naar lijnenkaarten die voor elke breuk aangeven welke de top en basis formatie is die door deze breuk beïnvloedt wordt. Van deze lijnenkaarten worden 3D-breukvlakken (TIN s) berekend bij visualisatie. Dit is slechts een voorstelling. Deze breukvlakken kunnen in realiteit ook uit bijvoorbeeld vele kleine breuktrajecten bestaan. De breuken worden zoals bij de modellering verondersteld als: - 70 hellend van de jongste eenheid tot de top van de krijtsedimenten, - subverticaal van de top krijtsedimenten tot de oudste eenheden. De breuktrajecten door de basissen van de Neogene en Paleogene eenheden in de Roerdalslenk werden ingetekend, evenals de eenheden zelf, op basis van seismische profielen. Deze breuktrajecten kunnen nu niet gevisualiseerd worden in de 3D Viewer, wegens technisch te gecompliceerd in het voorliggend pakket. Voor de weergave van de breuken in de profielen worden TIN s gemaakt die de basissen van de eenheden doorsnijden. De basissen worden, waar doorgesneden, opnieuw verlengd tot tegen het breukvlak. In de meeste gevallen levert deze berekening een goed resultaat. Op sommige plaatsen levert dit echter een beeld op waar de eenheden sterk hellen kort tegen de breuk. Dit is een artefact van de berekening dat we in de toekomst trachten weg te werken. 11

12 Enkele voorbeelden Een profiel maken en in 3D bekijken 1. Extra verticale doorsnede maken, geef het profiel een willekeurige naam 2. Activeer de knop en klik op een willekeurig beginpunt in het 2D venster voor het profiel 3. Klik in het profielvenster op. Het punt wordt toegevoegd, maar nu ze je nog niets in het profielvenster 4. Herhaal stap 2 en 3 voor het eindpunt. U kan dit meermaals herhalen. U ziet nu in het profielvenster dat het profiel aangevuld wordt 5. Rechterklik in de profielenopsomming op de naam van je profiel, en kies Koppel aan 3D. 6. Het profiel komt nu terecht in het 3D venster, waar het kan gecombineerd worden met andere objecten. Het staat automatisch aan. Een afgedekte geologische kaart maken en in 3D bekijken 1. Klik op Extra Bereken de top van een afgedekte geologische kaart 2. Kies de eenheid die de te visualiseren structuur afdekt, zo maak een subcropkaart 3. Deze kaart wordt toegevoegd bij Maaiveld 4. Maak nu een 2D beeld door alle eenheden tot en met deze eenheid af te vinken, zodat je een afgedekte geologische 2D kaart krijgt. 5. Klik op 6. Je kan zelf een naam kiezen voor deze laag. Als referentiehoogte neem je het net berekende vlak in het 2D venster. 7. De kaart wordt nu toegevoegd bij kaarten. U hebt een afgedekte geologische kaart met werkelijke hoogte. Figuur 4: voorbeeld van een afgedekte geologische kaart voor het Krijt in 2D en 3D 12

13 13

14 Bijlage 1: Modeleenheden gebruikt in de 3D SubsurfaceViewer Afkorting Code Beschrijving Metadata DEM VLAKO Q Q_We Q_Ma Q_Me NE_Li_Ml_Pd_Kz NE_Kd_Kl NE_Di NE_Bc_Bb PA_Vo PA_Eg PA_Bm PA_Bi PA_Bo PA_Zz_Sh PA_Ma PA_Ld PA_Br PA_Aa PA_Ge PA_Tt PA_Ko PA_Ti PA_Hn PA_Hs 00 DEM_VlAKO f23749bc72f Quartair 5bfedd5b21d Fm van Weelde 0102 Fm van Malle 0103 Fm van Merksplas 802e7bef07bc 0201 Fm van Lillo, Mol, Poederlee en Kiezeloöliet 0202 Fm van Kattendijk en Kasterlee 0203 Fm van Diest 407aa953e Fm van Berchem en Bolderberg 962afb8f Fm van Voort efaf13de3fab 0302 Fm van Eigenbilzen 71bbc14c9d6b 0303 Fm van Boom 28a0cab17e Fm van Bilzen 608f4a7acc Fm van Borgloon 2e1d36aba Fm van Zelzate en Sint- Huibrechts- Hern 83765ab7cb Fm van Maldegem ddf5873b5e0e Fm van Lede 6a3d Fm avn Brussel b25d Fm van Aalter a4df56b Fm van Gentbrugge 5dea44160bf Fm van Tielt 0bbc1ff887e Fm van Kortrijk 219eae7a969f 0314 Fm van Tienen 38460a029e Fm van Hannut 5fc1e4fe692a 0316 Fm van

15 PA_Op PA_Ho KR_Ma_Ku KR_GuBe_Do2 KR_NeSt_GuZe_Do1 KR_NeWa_Va KR_Ak KR_Ms_Es_Vg_Be JU_TR_PE CA_We CA_Na CA_Di DE SI_OR_CA Heers 0317 Fm van Opglabbeek 0318 Fm van Houthem 0401 Fm Maastricht en Kunrade 0402 Fm Gulpen, Ld Beutenaken Fm Dorne Fm Nevele, Ld Stekene Fm Gulpen, Ld Zeven Wegen Fm Dorne Fm Nevele, Ld Wachtebeke Fm Vaals 0405 Fm Aachen 0406 Fm Maisières Fm Esplechin Fm Vert Galand Fm Bernissart Jura, Trias en Perm 0801 Westfaliaan 0802 Namuriaan 0803 Dinantiaan 09 Devoon Siluur, Ordovicium en Cambrium f55c9dea123d bdaf c7a5cf51efa b9367ca c6d d eeded9b35b53 f7cfb956d623 d8df7e4931f fe8c5 Bijlage 2: De svp-file Het modelbestand voor visualisatie van het G3Dv2 bevat volgende onderdelen: Type bestand *.asc *.blg beschrijving ArcAscii-grids van de lagen nodig voor gebruik in de viewer. Deze grids kunnen GIS-pakketten worden ingelezen en geanalyseerd. *_b.asc: basis van de geologische eenheden 00DEM.asc: topografie DEM VLAKO DHM100.asc.GSI3DEncrypt: Versleuteld bestand van het DHM Vlaanderen, versie 1 Boorbeschrijvingen met de kolommen; ID en Depth. Dit zijn de gebruikte boringen met de einddiepte van de boring 15

16 Dit bestand kan in Kladblok of Excel geopend worden. *.gleg *.gvs osm_vlaanderen.jpg.gsi3dencrypt *shp en *.dbf *.jpg, *.gif TheModel.esv Legende: Bevat code, de beschrijving en de RGB codes van de eenheden Dit bestand kan in Kladblok of Excel geopend worden. Laagbeschrijving: Geeft een overzicht van de in het kaartblad aanwezige eenheden van het lagenmodel en de volgorde van boven naar beneden. De velden name, id, eenheid, beschrijving, chrono en description worden gebruikt. Dit bestand kan in Kladblok of Excel geopend worden. Vergrendelde topografische kaart gebaseerd op Open Street Map Breukenkaarten Afbeeldingen die gebruikt kunnen worden om de structuur van eenheden voor te stellen. Versleuteld bestand, nodig om het model in de viewer te openen. Dit bestand kan niet ergens anders voor worden gebruikt. 16

Handleiding. Nederlandse Ondergrond Viewer

Handleiding. Nederlandse Ondergrond Viewer Handleiding Nederlandse Ondergrond Viewer In samenwerking met: INSIGHT Geologische softwaresysteme GmbH Mei, 2010 Handleiding voor het gebruik van de Nederlandse Ondergrond Viewer In deze handleiding

Nadere informatie

Publicatie van het model: DOV en de 3D Subsurface Viewer

Publicatie van het model: DOV en de 3D Subsurface Viewer Publicatie van het model: DOV en de 3D Subsurface Viewer Katrien De Nil [email protected] ALBON - Dienst Natuurlijke Rijkdommen DOV en G3Dv2 Data DOV, basis databron G3Dv2 Daarnaast ook andere

Nadere informatie

3D SUBSURFACEVIEWER VOOR DE NIEUWE 3D-MODELLEN. Katrien De Nil, ALBON

3D SUBSURFACEVIEWER VOOR DE NIEUWE 3D-MODELLEN. Katrien De Nil, ALBON 3D SUBSURFACEVIEWER VOOR DE NIEUWE 3D-MODELLEN Katrien De Nil, ALBON G3Dv2 H3O-Roerdalslenk Delfstoffenmodellen G3DV2, HET MODEL Eerste sluitend Geologisch 3D Model van Vlaanderen en het Brussels Hoofdstedelijk

Nadere informatie

Handleiding SubsurfaceViewer 3D

Handleiding SubsurfaceViewer 3D Handleiding SubsurfaceViewer 3D In samenwerking met: INSIGHT Geologische softwaresysteme GmbH http://www.subsurfaceviewer.com/ Pagina 1 van 14 Handleiding voor het gebruik van de SubsurfaceViewer In deze

Nadere informatie

Handleiding www.chiromeisjeszwaneven.be (v2).

Handleiding www.chiromeisjeszwaneven.be (v2). Handleiding www.chiromeisjeszwaneven.be (v2). Agenda Ga naar www.chiromeisjeszwaneven.be/admin en kies voor agenda. Log in met je gebruikersgegevens van het admingedeelte van de agenda. Pagina na het inloggen:

Nadere informatie

Inleiding. - Teksten aanpassen - Afbeeldingen toevoegen en verwijderen - Pagina s toevoegen en verwijderen - Pagina s publiceren

Inleiding. - Teksten aanpassen - Afbeeldingen toevoegen en verwijderen - Pagina s toevoegen en verwijderen - Pagina s publiceren Inleiding Voor u ziet u de handleiding van TYPO3 van Wijngaarden AutomatiseringsGroep. De handleiding geeft u antwoord geeft op de meest voorkomende vragen. U krijgt inzicht in het toevoegen van pagina

Nadere informatie

Gebruikershandleiding NAPinfo 3.4.0. Datum 11 april 2013 Status Definitief versie 1.3

Gebruikershandleiding NAPinfo 3.4.0. Datum 11 april 2013 Status Definitief versie 1.3 Datum 11 april 2013 Status Definitief versie 1.3 Inhoud 1 1.1 Introductie NAPinfo 3 Website 3 1.2 Inloggen 3 2 2.1 NAPinfo starten en basisfuncties 4 NAPinfo algemeen 4 2.2 NAPinfo kaartlaag toevoegen

Nadere informatie

Inhoudstafel. 1. Pictoselector installeren en updaten. 2. Een nieuw pictoblad maken. 3. Geef het blad een titel. 4. Zoek picto s

Inhoudstafel. 1. Pictoselector installeren en updaten. 2. Een nieuw pictoblad maken. 3. Geef het blad een titel. 4. Zoek picto s Inhoudstafel 1. Pictoselector installeren en updaten 2. Een nieuw pictoblad maken 3. Geef het blad een titel 4. Zoek picto s 4.1 Selecteer pictogrammendatabanken 4.2 Voeg een picto in 4.3 Omschrijving

Nadere informatie

Publiceren basisrooster

Publiceren basisrooster Publiceren basisrooster Inleiding Op deze pagina DESKTOP In dit hoofdstuk laten we u zien hoe u het rooster kunt publiceren zodat het zichtbaar wordt in het portal en in de app. Ook ziet u hoe u eenvoudig

Nadere informatie

Aan de slag met AdminView

Aan de slag met AdminView Aan de slag met AdminView uitgebreide handleiding S for Software B.V. Gildeweg 6 3771 NB Barneveld tel 0342 820 996 fax 0342 820 997 e-mail [email protected] web www.sforsoftware.nl Inhoudsopgave 1.

Nadere informatie

1 van 8 22-2-2012 20:43

1 van 8 22-2-2012 20:43 1 van 8 22-2-2012 20:43 Garmin Basecamp is een gratis software programma van Garmin. Het vergelijkbaar met mapsource, echter met de nieuwe toestellen (oregon, dakota en gpsmap 62) heeft het een aantal

Nadere informatie

3. Mijn Vf Aanpassen schermweergave en downloaden gegevens

3. Mijn Vf Aanpassen schermweergave en downloaden gegevens A.1 Vergroten van de scherminhoud A. Klik op de knop De informatie op de pagina wordt over de hele schermbreedte weergegeven, doordat het menu aan de linkerkant op de pagina niet wordt getoond..2 Verkleinen

Nadere informatie

Invoegen... 8 Invulpunt... 9 Nieuwe bouwsteen maken... 9 Bouwsteen opslaan... 10. Wijze van werken in Outlook... 11 Informatie...

Invoegen... 8 Invulpunt... 9 Nieuwe bouwsteen maken... 9 Bouwsteen opslaan... 10. Wijze van werken in Outlook... 11 Informatie... ProDoc Bouwstenen voor Word & Outlook 2007 Inhoud Kopiëren bestanden... 2 Hoofdmap Bouwstenen... 2 Bouwsteen.dotm... 2 Installatie Bouwstenenmodule onder Word 2007... 3 Installatie Bouwstenenmodule onder

Nadere informatie

Handicom. Symbol for Windows. Image Manager. (Versie 4) Handicom, 2011, Nederland

Handicom. Symbol for Windows. Image Manager. (Versie 4) Handicom, 2011, Nederland Handicom Symbol for Windows Image Manager (Versie 4) Handicom, 2011, Nederland Inhoud Inleiding... 2 1. Image Manager hoofdscherm...3 1.1 Onderdelen van het venster...3 1.2 Het scherm veranderen...3 1.2.1

Nadere informatie

Handleiding NarrowCasting

Handleiding NarrowCasting Handleiding NarrowCasting http://portal.vebe-narrowcasting.nl september 2013 1 Inhoud Inloggen 3 Dia overzicht 4 Nieuwe dia toevoegen 5 Dia bewerken 9 Dia exporteren naar toonbankkaart 11 Presentatie exporteren

Nadere informatie

HANDLEIDING CAMERASYSTEEM. Open eerst een webbrowser naar keuze: bij voorkeur

HANDLEIDING CAMERASYSTEEM. Open eerst een webbrowser naar keuze: bij voorkeur HANDLEIDING CAMERASYSTEEM Korte inhoud: 1. Java Installeren 2. Software Installeren. 3. Software gebruik 1. Java Installeren: Open eerst een webbrowser naar keuze: bij voorkeur firefox of internet explorer

Nadere informatie

Demosessie Geologie. Om de geologische data te bekijken in de Verkenner kan je op 3 manieren werken:

Demosessie Geologie. Om de geologische data te bekijken in de Verkenner kan je op 3 manieren werken: Demosessie Geologie Met behulp van de DOV Verkenner (https://www.dov.vlaanderen.be/portaal/?module=verkenner) kan je online zowel geografische kaarten als achtergrondinformatie over Geologie consulteren.

Nadere informatie

HTA Software - Klachten Registratie Manager Gebruikershandleiding

HTA Software - Klachten Registratie Manager Gebruikershandleiding HTA Software - Klachten Registratie Manager Gebruikershandleiding Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: Opstarten en inloggen, overzicht startscherm, uitleg symbolen Hoofdstuk 2: aanmaken relaties Hoofdstuk 1: Opstarten

Nadere informatie

De Leerkrachtassistent bestaat uit twee onderdelen: het Digimenu en de Modellentool. Het programma opent in het Digimenu.

De Leerkrachtassistent bestaat uit twee onderdelen: het Digimenu en de Modellentool. Het programma opent in het Digimenu. Gebruikershandleiding Leerkrachtassistent Wizwijs De Leerkrachtassistent Wizwijs is software voor het digitale schoolbord. Met dit programma kunt u uw rekenlessen efficiënt organiseren en aantrekkelijker

Nadere informatie

Project Winkelstraten

Project Winkelstraten Project Winkelstraten Zes leerlingen uit Utrecht hebben een onderzoek gedaan naar verschillen tussen winkelstraten in hun stad. Elke leerling is naar een winkelstraat gegaan, en heeft daar op zijn of haar

Nadere informatie

Foto s verkleinen en Foto s in elkaar over laten lopen

Foto s verkleinen en Foto s in elkaar over laten lopen Foto s verkleinen en Foto s in elkaar over laten lopen Een foto, ergens op uw computer Open een de map van bestanden voor de website, of maak deze eerst aan. Open de te gebruiken foto met het volgende

Nadere informatie

Net2 kaarten bedrukken

Net2 kaarten bedrukken kaarten bedrukken kaarten bedrukken - Welke methode? Er bevinden zich twee pakketen om kaarten te bedrukken in de software. Een basis vast formaat dat al aanwezig is in de software sinds 2003 (V3.16) en

Nadere informatie

Medische Beelden Portaal AZ Sint-Lucas

Medische Beelden Portaal AZ Sint-Lucas Medische Beelden Portaal AZ Sint-Lucas Gebruikershandleiding Deze handleiding is van toepassing voor externe artsen en patiënten die aan de hand van referenties in het verslag een bepaald onderzoek willen

Nadere informatie

Handleiding Mijneigenweb.nl

Handleiding Mijneigenweb.nl Handleiding Mijneigenweb.nl Inhoud 1 Inloggen 2 Kleurenschema en lettertype 2.1 Kies een standaard kleurenschema 2.2 Kleurenschema en lettertypes aanpassen/ zelf samenstellen 3 Logo 4 Visual 4.1 Eigen

Nadere informatie

Handleiding Weken met een Chromebook

Handleiding Weken met een Chromebook Handleiding Weken met een Chromebook Inhoud 1. Inloggen op een Chromebook... 3 2. Muis of Touchpad... 4 3. Opdrachten vanuit de ELO... 5 4. Office 365... 6 4.1 OneDrive... 6 4.2 Email... 8 4.3 Word...

Nadere informatie

Symbol for Windows BlissEditor

Symbol for Windows BlissEditor Handicom Symbol for Windows BlissEditor ( Versie 4 ) Handicom, 2006, Nederland Inhoud 1. Inleiding... 2 2. Schermopbouw van de Bliss Editor...3 2.1 Werkbalk... 3 2.2 Matrix... 4 2.3 Palet met basisvormen,

Nadere informatie

Bewerk uw eigen Digibordbij boek

Bewerk uw eigen Digibordbij boek Bewerk uw eigen Digibordbij boek Naast de presentatie van schoolboeken in het Digibordbij systeem is het voor leraren ook mogelijk aanpassingen te maken in de digitale boeken. De leraar kan via een aparte

Nadere informatie

INSTALLATIE IN PRINT INSTALLEREN. Aan de slag met Communicate In Print

INSTALLATIE IN PRINT INSTALLEREN. Aan de slag met Communicate In Print AAN DE SLAG INSTALLATIE In deze handleiding worden de stappen besproken die doorlopen worden bij het installeren van de volledige versie Communicate In Print LET OP! WANNEER U EERDER EEN VERSIE VAN IN

Nadere informatie

1. Kennismaken met Impress

1. Kennismaken met Impress 1. Kennismaken met Impress In deze module leert u: 1 Wat Impress is; 2 Impress starten; 3 Een nieuwe presentatie maken; 4 Instellingen van Impress wijzigen; 5 Opslaan en openen. 1 Wat is Impress? OpenOffice.org

Nadere informatie

196 CEWE *)zie einde les

196 CEWE *)zie einde les www.sencomp.nl 196 CEWE *)zie einde les laatst gewijzigd 29 oktober 2012 Uw keuze voor het maken van een fotoboek met CEWE. Deze cursus bestaat uit 5 delen.indien u gekozen heeft voor Hema lees Hemafotoboek

Nadere informatie

De belangrijkste onderdelen van het scherm zijn in onderstaande afbeelding aangegeven. Hieronder vindt u de uitleg ervan.

De belangrijkste onderdelen van het scherm zijn in onderstaande afbeelding aangegeven. Hieronder vindt u de uitleg ervan. Help Inhoud Introductie Onderdelen van het scherm Werken met de kaart De knoppenbalken Overzichtskaart Kaartlagen De legenda De kaartschaal Informatie opvragen Gericht zoeken naar een adres Afdrukken Introductie

Nadere informatie

Live Mail Windows. Deel 1 Downloaden en installeren van Windows Live Mail

Live Mail Windows. Deel 1 Downloaden en installeren van Windows Live Mail Live Mail Windows Dit programma kan alleen onder MS Windows worden geïnstalleerd en is één van de betere programma's om mee te E-mailen op een Windows computer Windows Live Mail is een prima programma

Nadere informatie

Handleiding. Voedingsversie Evry Hanzehogeschool Groningen november 2011

Handleiding. Voedingsversie Evry Hanzehogeschool Groningen november 2011 Voedingsversie Evry Hanzehogeschool Groningen november 2011 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Installatie van Evry... 4 3 Algemene weetjes... 5 4 Voedingsberekening (Nevo2006)... 6 4.1 Voedingsberekening

Nadere informatie

Inhoud. PROGRAMMA DOWNLOADEN www.albumcollectie.nl 3. PROJECTKEUZE Nieuw project / updates 4 Productgroepen 5 Projectkeuze 6

Inhoud. PROGRAMMA DOWNLOADEN www.albumcollectie.nl 3. PROJECTKEUZE Nieuw project / updates 4 Productgroepen 5 Projectkeuze 6 HANDLEIDING Inhoud PROGRAMMA DOWNLOADEN www.albumcollectie.nl 3 PROJECTKEUZE Nieuw project / updates 4 Productgroepen 5 Projectkeuze 6 HET ONTWERP PROGRAMMA Foto s uploaden 7 Paginastijlen / maskers /

Nadere informatie

I. Vorming 4-5 (3&10/05/2012)

I. Vorming 4-5 (3&10/05/2012) I. Vorming 4-5 (3&10/05/2012) 1. Windows Live Photo Gallery Om de foto s op onze computer te beheren, hebben we voor de vorming gekozen om met Windows Live Photo Gallery te werken. Photo Gallery biedt

Nadere informatie

Web Presence Builder. Inhoud

Web Presence Builder. Inhoud Web Presence Builder Inhoud Inhoud... 1 Wat is Web Presence Builder?... 2 Het categoriescherm... 2 De eerste stappen naar een eigen website... 3 Onderwerp selecteren en website naam aanpassen... 3 Vooraf

Nadere informatie

Menu. Open een document. Zoomen. Het Claro Boeklezer's menubalk bevat een aantal nuttige functies.

Menu. Open een document. Zoomen. Het Claro Boeklezer's menubalk bevat een aantal nuttige functies. Welkom Claro Boeklezer is een boek lezer die gebruikers in staat stelt om PDF bestanden te lezen of laten voorlezen met de ingebouwde schermlezer. Met deze boeklezer is het mogelijk om digitale boeken

Nadere informatie

1 BUSINESS INTERNET SUPPORT

1 BUSINESS INTERNET SUPPORT Versie 1 BUSINESS INTERNET SUPPORT Yoron Dot Net Stap voor stap Handleiding YORON DOT NET BEHEER V1.X Stap voor stap handleiding YORON Het Wielsem 10 s-hertogenbosch Inhoudsopgave Opstarten Yoron DotNet

Nadere informatie

Badge it. Inhoudsopgave. 1. Installatie... 3

Badge it. Inhoudsopgave. 1. Installatie... 3 Badge it voor Windows 95/98/NT/2000/XP Inhoudsopgave 1. Installatie... 3 2. Start... 4 2.1. Nieuwe database maken... 5 2.2. De geselecteerde database openen... 5 2.3. De naam van de geselecteerde database

Nadere informatie

Lijnen/randen en passe-partouts maken met Photoshop.

Lijnen/randen en passe-partouts maken met Photoshop. Lijnen/randen en passe-partouts maken met Photoshop. Les 1: Witte rand om de foto m.b.v. canvasgrootte. 1. Open de foto in Photoshop. 2. Klik in menu AFBEELDING op CANVASGROOTTE 3. Zorg dat in het vakje

Nadere informatie

Beschrijvings SW gebruikers handleiding (V1.1) Voor Apple Macintosh computers Voor Macintosh Computer

Beschrijvings SW gebruikers handleiding (V1.1) Voor Apple Macintosh computers Voor Macintosh Computer Annotation SW User s Guide Beschrijvings SW gebruikers handleiding (V1.1) Voor Apple Macintosh computers Voor Macintosh Computer 2011. 5 PenAndFree Co.,Ltd 0 Deze handleiding beschrijft alle functies die

Nadere informatie

Aan de slag. Werken met OnsRooster. (voor medewerkers)

Aan de slag. Werken met OnsRooster. (voor medewerkers) Aan de slag Werken met OnsRooster (voor medewerkers) Over dit document Binnen uw organisatie is gekozen om OnsRooster te gebruiken voor roostering en tijdregistratie. OnsRooster is een programma waarmee

Nadere informatie

De tekstverwerker. Afb. 1 de tekstverwerker

De tekstverwerker. Afb. 1 de tekstverwerker De tekstverwerker De tekstverwerker is een module die u bij het vullen van uw website veel zult gebruiken. Naast de module tekst maken onder andere de modules Aankondigingen en Events ook gebruik van de

Nadere informatie

Handleiding Mijn percelen

Handleiding Mijn percelen Rijksdienst voor Ondernemend Nederland Handleiding Mijn percelen In deze handleiding leest u hoe u uw percelen kunt raadplegen en wijzigen in het programma Mijn percelen. Inhoudsopgave Inleiding... - 2

Nadere informatie

Inhoud. 1 Starten 1. 2a Maken van een nieuw document 2. 2b Verder gaan met een opgeslagen document 3. 3 Mogelijkheden 4

Inhoud. 1 Starten 1. 2a Maken van een nieuw document 2. 2b Verder gaan met een opgeslagen document 3. 3 Mogelijkheden 4 Inhoud 1 Starten 1 2a Maken van een nieuw document 2 2b Verder gaan met een opgeslagen document 3 3 Mogelijkheden 4 3a Autoflow of handmatig inslepen 6 Handleiding Wanneer je deze handige tips doorneemt

Nadere informatie

Instructieblad. 6.1 PDF-bestand downloaden

Instructieblad. 6.1 PDF-bestand downloaden 6.1 PDF-bestand downloaden PDF-bestand downloaden Als je teksten, foto s of muziek van het internet wil opslaan op je computer, noem je dat downloaden. De teksten, foto s en de muziek noemen we bestanden.

Nadere informatie

Handleiding internet Het maken van pagina s

Handleiding internet Het maken van pagina s Handleiding internet Het maken van pagina s Hoofdstuk IV Vullen van pagina s met tekst en beeld Het vullen van een pagina met tekst en beeld In dit hoofdstuk gaan we een van de pagina s vullen met tekst

Nadere informatie

BODEMVERKENNER DOV. Katrien Oorts, LNE-ALBON

BODEMVERKENNER DOV. Katrien Oorts, LNE-ALBON BODEMVERKENNER DOV Katrien Oorts, LNE-ALBON OVERZICHT Inleiding Functionaliteiten bodemverkenner Overzicht kaartlagen bodem Vooruitblik INLEIDING: DE BODEMVERKENNER Wat? Nieuwe online geografische viewer

Nadere informatie

Release notes Swing 5.0.6 & 5.0.7

Release notes Swing 5.0.6 & 5.0.7 Release notes Swing 5.0.6 & 5.0.7 Copyright 2016 Swing Jive Swing is een product van ABF Research Jive Full screen weergave Swing 5 beschikt nu ook over een full screen weergave. Deze is te activeren via

Nadere informatie

Inwerkboek Fa MOS. Gilde Kleur. Versie voorjaar 2011

Inwerkboek Fa MOS. Gilde Kleur. Versie voorjaar 2011 Versie voorjaar 2011 INHOUDSOPGAVE 1. VEREISTE HARDWARE SPECIFICATIES... 2 2. INSTALLATIE FA MOS... 2 3. BEELDSCHERM INSTELLEN... 3 4. DE KLEURENWAAIERS... 4 5. HET MARKEREN VAN FOTO S... 6 6. EEN FOTO

Nadere informatie

INSTALLATIE VAN DE BelD KAARTLEZER

INSTALLATIE VAN DE BelD KAARTLEZER INSTALLATIE VAN DE BelD KAARTLEZER 1. Inleiding Om toegang te krijgen tot het systeem van de Orde van Architecten Vlaamse Raad waarmee u uw digitaal visum kan verkrijgen, dient u te beschikken over een

Nadere informatie

Aan de slag Uren registreren met WorkTimer (voor medewerkers)

Aan de slag Uren registreren met WorkTimer (voor medewerkers) Aan de slag Uren registreren met WorkTimer (voor medewerkers) Over dit document Binnen uw organisatie is gekozen om WorkTimer te gebruiken voor tijdregistratie. WorkTimer is een programma waarmee u eenvoudig

Nadere informatie

Voordat u gebruik kunt maken van ZorgMail in Intramed, zijn een aantal instellingen nodig:

Voordat u gebruik kunt maken van ZorgMail in Intramed, zijn een aantal instellingen nodig: Hoofdstuk 1 ZorgMail instellen en gebruiken Via Intramed en de applicatie ZorgMail van E-novation Lifeline, kunt u elektronisch en beveiligd gegevens uitwisselen met andere zorgverleners. Dit gaat via

Nadere informatie

Handleiding voor het presenteren van uw kunstwerken op www.kunstinlochem.nl

Handleiding voor het presenteren van uw kunstwerken op www.kunstinlochem.nl Handleiding voor het presenteren van uw kunstwerken op www.kunstinlochem.nl Tip: print deze handleiding uit! Als deelnemer aan de kunstroute kunt u uw kunstaanbod presenteren op de website van kunst in

Nadere informatie

Doe het zelf installatiehandleiding

Doe het zelf installatiehandleiding Doe het zelf installatiehandleiding Inleiding Deze handleiding helpt u bij het installeren van KSYOS TeleDermatologie. De installatie duurt maximaal 30 minuten, als u alle onderdelen van het systeem gereed

Nadere informatie

Gebruik van raadpleeg- en downloadservices in GIS desktop software

Gebruik van raadpleeg- en downloadservices in GIS desktop software Gebruik van raadpleeg- en downloadservices in GIS desktop software Inhoud ArcGIS... 2 Gebruik WMS in ArcGIS... 2 GetFeatureInfo request... 6 Gebruik WFS in ArcGIS... 7 WFS service toevoegen... 7 Enkel

Nadere informatie

OndergrondTool. Handleiding

OndergrondTool. Handleiding OndergrondTool Handleiding Inhoudsopgave 1 Inleiding... Error! Bookmark not defined. 2 Overview... Error! Bookmark not defined. 3 Navigatie... Error! Bookmark not defined. 3.1 Terug naar totaal overzicht...

Nadere informatie

Quick Reference Guide Basiskaart Curaçao

Quick Reference Guide Basiskaart Curaçao Quick Reference Guide Basiskaart Curaçao 5 8 ACTIEKNOPPEN Navigeren: Inzoomen: klik of trek een rechthoek in de kaart 6 Uitzoomen: klik of trek een rechthoek in de kaart Verschuiven: sleep het kaartbeeld

Nadere informatie

Legal Eagle Agenda handleiding versie 2.8 december 2007

Legal Eagle Agenda handleiding versie 2.8 december 2007 Legal Eagle Agenda handleiding versie 2.8 december 2007 Algemeen... 2 Afspraken... 6 Synchroniseren... 6 Synchroniseren... 7 Export... 8 Filters... 9 * Er kan niet met Outlook Express gesynchroniseerd

Nadere informatie

Zorgmail handleiding. Inhoud

Zorgmail handleiding. Inhoud Inhoud 1. Beginnen met Zorgmail pag. 2 2. Het instellen van Zorgmail pag. 2 3. Het gebruik van Zorgmail m.b.t. Artsen pag. 3 4. Het aanpassen van de lay-out van Zorgmail pag. 4 5. Werken met Zorgmail pag.

Nadere informatie

OpenVPN Client Installatie

OpenVPN Client Installatie OpenVPN Client Installatie Windows Vista, Windows 7 Auteurs: Sven Dohmen Laatste wijziging: 23-09-2013 Laatst gewijzigd door: Sven Dohmen Versie: 2.4 Inhoud Ondersteuning... 3 Troubleshooting... 4 Windows

Nadere informatie

Handleiding voor bloemenboek (open boek)- PP 2007

Handleiding voor bloemenboek (open boek)- PP 2007 Handleiding voor bloemenboek (open boek)- PP 2007 1. Raster en hulplijnen Klik met rechter muisknop in een lege dia Klik in het afrolmenu op Raster en hulplijnen en stel onderstaande eigenschappen in 2.

Nadere informatie

DOV. Op zoek naar Geologische data van Vlaanderen. Katrien De Nil Vlaams Planbureau voor Omgeving. Aanspreekpunt DOV-Geologie

DOV. Op zoek naar Geologische data van Vlaanderen. Katrien De Nil Vlaams Planbureau voor Omgeving. Aanspreekpunt DOV-Geologie DOV Op zoek naar Geologische data van Vlaanderen Katrien De Nil Vlaams Planbureau voor Omgeving Aanspreekpunt DOV-Geologie Hoe de geologische data te vinden? https://www.dov.vlaanderen.be, de website Hoe

Nadere informatie

Werking van de Office Connector, en het oplossen van fouten.

Werking van de Office Connector, en het oplossen van fouten. Werking van de Office Connector, en het oplossen van fouten. De Office Connector zorgt ervoor dat de Microsoft Officeomgeving gebruikt kan worden als ontwerp en genereeromgeving voor documenten waarbij

Nadere informatie

Handleiding Wlijn Databeheer Internet

Handleiding Wlijn Databeheer Internet Handleiding Wlijn Databeheer Internet W9000 databeheer internet Leza Horeca & Winkel Management Van Dedemstraat 6 16274 NN Hoorn DATABEHEER INTERNET ( W9000) Voorraad Databeheer Internet Bestaat uit 3

Nadere informatie

Handleiding Albupad - Album Page Designer versie 1600

Handleiding Albupad - Album Page Designer versie 1600 1 Handleiding Albupad - Album Page Designer versie 1600 Albupad (Album Page Designer) is een computerprogramma waarmee u gemakkelijk en snel albumbladen voor bijvoorbeeld postzegels kunt maken. Met het

Nadere informatie

Na het inloggen met de gegevens die je hebt gekregen, verschijnt het overzichtsscherm zoals hieronder:

Na het inloggen met de gegevens die je hebt gekregen, verschijnt het overzichtsscherm zoals hieronder: Inhoud van de website invoeren met de ContentPublisher De inhoud van websites kan worden ingevoerd en gewijzigd met behulp van een zogenaamd Content Management Systeem (CMS). De websites van Muismedia

Nadere informatie

Welkom bij BOEKLEZER

Welkom bij BOEKLEZER Welkom bij BOEKLEZER Claro Boeklezer is een boek lezer die gebruikers in staat stelt om PDF bestanden te lezen of laten voorlezen met de ingebouwde schermlezer. Met deze boeklezer is het mogelijk om digitale

Nadere informatie

INRICHTEN VAN DAXIS CLOUD

INRICHTEN VAN DAXIS CLOUD INRICHTEN VAN DAXIS CLOUD Dit is een handleiding over het inrichten van de Daxis Cloud, waarin enkele onderdelen voor het personaliseren worden behandeld. Inhoud 1. Inleiding... 2 2. De metro-omgeving...

Nadere informatie

Programma downloaden en installeren

Programma downloaden en installeren 1 HANDLEIDING Inhoudsopgave 3 Programma downloaden en installeren 4 Een nieuw project starten 7 Lay-out van het werkgebied 8 Het Hoofdmenu 12 Het gekozen project maken 20 Bestellen 2 Programma downloaden

Nadere informatie

Dit is een artikel uit de Peter van Olmen serie: Handleidingen Voor Iedereen AUDACITY HANDLEIDING. Voor audacity versie 1.2.6

Dit is een artikel uit de Peter van Olmen serie: Handleidingen Voor Iedereen AUDACITY HANDLEIDING. Voor audacity versie 1.2.6 AUDACITY HANDLEIDING Voor audacity versie 1.2.6 Inhoudsopgave 1.1: Installatie 1.2: Mp3 bestanden mogelijk maken 2.1: Een bestand openen 2.2: Uitleg knoppen 2.3: Een deel selecteren 2.4: Verwijderen 2.5:

Nadere informatie

Handicom. Symbol for Windows. Image Manager. (Versie 3) Handicom, 2006, Nederland

Handicom. Symbol for Windows. Image Manager. (Versie 3) Handicom, 2006, Nederland Handicom Symbol for Windows Image Manager (Versie 3) Handicom, 2006, Nederland Inhoud 1. Image Manager hoofdscherm... 2 1.1 Onderdelen van het venster... 2 1.2 Het scherm veranderen... 2 1.3 Een andere

Nadere informatie

HANDLEIDING INFOGRAPHIC SOFTWARE Versie 2.3 / jan 2014

HANDLEIDING INFOGRAPHIC SOFTWARE Versie 2.3 / jan 2014 HANDLEIDING INFOGRAPHIC SOFTWARE Versie 2.3 / jan 2014 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Systeemvereisten... 3 3. Installeren van de software... 4 4. Programma instellingen... 5 5. Importeren van een

Nadere informatie

Handleiding PDF Handtekening

Handleiding PDF Handtekening Handleiding PDF Handtekening Informatiedomein: ALG - Handleiding PDF Handtekening Status: Productie Versie: V1.00 Publicatie datum: 3-10-2018 Auteur: Daniël Nederpel Inleiding In deze handleiding kunt

Nadere informatie

CMS Instructiegids Copyright Endless webdesign v.o.f

CMS Instructiegids Copyright Endless webdesign v.o.f CMS Instructiegids Copyright Endless webdesign v.o.f. 2014 1 2 Notities Inhouds opgave Hoe log ik in? 4 Een pagina toevoegen. 5 Een pagina vullen/aanpassen. 7 Een pagina verwijderen. 8 Een sjabloon kiezen.

Nadere informatie

Aan de slag met L2S. versie 8

Aan de slag met L2S. versie 8 Aan de slag met L2S versie 8 1 Aan de slag met L2S Deze handleiding geeft u de basisinformatie over L2S. Een uitgebreide handleiding vindt u in de werkbalk van het programma onder Help. Hieronder staat

Nadere informatie

Handleiding Mijn percelen

Handleiding Mijn percelen Handleiding Mijn percelen In deze handleiding leest u hoe u uw percelen kunt raadplegen en wijzigen in het programma Mijn percelen. Inhoudsopgave Inleiding... - 2 - Starten... - 2 - Overzicht percelen...

Nadere informatie

Menu Door op de menuknop te klikken kunt u het hoofdmenu sluiten of openen. De menuknop is het icoon met drie streepjes vlak onder elkaar.

Menu Door op de menuknop te klikken kunt u het hoofdmenu sluiten of openen. De menuknop is het icoon met drie streepjes vlak onder elkaar. Start de Management Drives Viewer. Voer uw gebruikersnaam en wachtwoord in en klik op de button om in te loggen. Na inloggen opent het hoofdmenu automatisch. Menu Door op de menuknop te klikken kunt u

Nadere informatie

PICASA PICASA. FOTOBEWERKING Een handleiding. 2013 Computertraining voor 50-plussers

PICASA PICASA. FOTOBEWERKING Een handleiding. 2013 Computertraining voor 50-plussers PICASA FOTOBEWERKING Een handleiding 2013 Computertraining voor 50-plussers PC50plus computertrainingen Eikbosserweg 52 1214AK Hilversum tel: 035 6213701 [email protected] www.pc50plus.nl PICASA C O M P

Nadere informatie

Foto's in de service module

Foto's in de service module Foto's in de service module Simar automatisering b.v., oktober 2015 Inleiding Met ingang van oktober 2015 is het mogelijk om foto's toe te voegen aan servicemeldingen, deze automatisch te bewaren en mee

Nadere informatie

www.seniorencomputerlessen.nl 199 Kruidvat

www.seniorencomputerlessen.nl 199 Kruidvat www.seniorencomputerlessen.nl 199 Kruidvat laatst gewijzigd 27 oktober 2012 Uw keuze voor het maken van een fotoboek met software van Kruidvat. Deze cursus bestaat uit 5 delen. Deel 1 Foto's voor uw fotoboek

Nadere informatie

Start Word en sluit (of vink uit) zonodig het taakvenster Aan de slag

Start Word en sluit (of vink uit) zonodig het taakvenster Aan de slag 1. Algemeen Dit dictaat legt uit hoe een molentje in PowerPoint gemaakt wordt Gebruikt zijn Word 2003 en PowerPoint 2003, voor de versie 2000 is dit dictaat ook geschikt Handig Nederlandstalig boekje:

Nadere informatie

Installatie en gebruik muziekprogramma NoteWorthy Composer

Installatie en gebruik muziekprogramma NoteWorthy Composer Installatie en gebruik muziekprogramma NoteWorthy Composer Installatie Onder de link NWC downloaden staat een programma nwcsetup.exe. Dit programma moet geinstalleerd worden op de eigen computer. Ga hiervoor

Nadere informatie

ADRES 2000 VOOR WINDOWS

ADRES 2000 VOOR WINDOWS Theun Bollema 2011 Met Adres 2000 voor Windows is het mogelijk om eenvoudige databases te maken of om adressenbestanden (met meer dan 50000 adressen is geen probleem) te beheren. Door zijn opzet kan het

Nadere informatie

Een toekomst voor ieder kind. www.altra.nl

Een toekomst voor ieder kind. www.altra.nl Een toekomst voor ieder kind www.altra.nl Excel Tips en trucs Knippen/kopiëren Kolommen verplaatsen Het is handig om de kolommen met de module en locatie als eerste twee in het overzicht te hebben. Selecteer

Nadere informatie

Handleiding voor het downloaden en installeren van

Handleiding voor het downloaden en installeren van Handleiding voor het downloaden en installeren van i-link Software Handleiding software i-link ver-1.0 Inhoudsopgave: Hoofdstuk 1 Downloaden van i-link Software met Windows XP of Windows Vista pagina 3

Nadere informatie

Les 2 De basis (deel 1)

Les 2 De basis (deel 1) Les 2 De basis (deel 1) 2.1 Eigenschappen Beeldscherm In Windows XP is het makkelijk de eigenschappen van het beeldscherm te wijzigen. Om dit te doen rechtsklikken we op een lege plaats in het bureaublad,

Nadere informatie

Fujifilm Krafter. Foto Luuk Schudde. Basis handleiding

Fujifilm Krafter. Foto Luuk Schudde. Basis handleiding Fujifilm Krafter Foto Luuk Schudde Basis handleiding Pagina 1 Basisbeginselen In deze handleiding zullen we de basis van het programma Krafter behandelen. We gaan ervan uit dat je het programma al op de

Nadere informatie

GEBRUIK VAN QNAP-BTB

GEBRUIK VAN QNAP-BTB GEBRUIK VAN QNAP-BTB Inloggen Klik op de link die u ontvangen hebt via mail startend met https:// Vul op deze pagina uw logingegevens in die u via mail ontvangen hebt. Klik nu op File Station 1 Nu krijg

Nadere informatie

Help. Snel op weg. Help Inhoud. Informatie uit de kaart kunt u in slechts drie stappen opvragen. Klik hier voor de instructie.

Help. Snel op weg. Help Inhoud. Informatie uit de kaart kunt u in slechts drie stappen opvragen. Klik hier voor de instructie. Help Snel op weg Informatie uit de kaart kunt u in slechts drie stappen opvragen. Klik hier voor de instructie. Help Inhoud Introductie Onderdelen van het scherm Werken met de kaart De knoppenbalken Overzichtskaart

Nadere informatie

Inhoud van de website invoeren met de ContentPublisher

Inhoud van de website invoeren met de ContentPublisher Inhoud van de website invoeren met de ContentPublisher De inhoud van Muismedia websites wordt ingevoerd en gewijzigd met behulp van een zogenaamd Content Management Systeem (CMS): de ContentPublisher.

Nadere informatie

Handleiding ESS na de upgrade People Inc. versie 3.5.0

Handleiding ESS na de upgrade People Inc. versie 3.5.0 Handleiding ESS na de upgrade People Inc. versie 3.5.0 I Handleiding ESS na de upgrade People Inc. versie 3.5.0 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 1 1.1 ESS... Iconen selecteren 1 1.2 ESS... Inlog scherm tekst

Nadere informatie

www.digitalecomputercursus.nl 10. Voorbeeld berekeningen maken met Excel

www.digitalecomputercursus.nl 10. Voorbeeld berekeningen maken met Excel 10. Voorbeeld berekeningen maken met Excel In de komende hoofdstukken worden een aantal voorbeelden van berekeningen die gemaakt kunnen worden in Excel uitgelicht. U kunt deze berekeningen ook zodanig

Nadere informatie

Tips en Tricks basis. Microsoft CRM Revisie: versie 1.0

Tips en Tricks basis. Microsoft CRM Revisie: versie 1.0 Tips en Tricks basis Microsoft CRM 2016 Revisie: versie 1.0 Datum: 23/03/2016 Inhoud 1. Basisinstellingen... 3 1.1 INSTELLEN STARTPAGINA... 3 1.2 INSTELLEN AANTAL REGELS PER PAGINA... 3 2. Algemene bediening...

Nadere informatie

PowerPoint Basis. PowerPoint openen. 1. Klik op Starten 2. Klik op Alle programma s 3. Klik op de map Microsoft Office

PowerPoint Basis. PowerPoint openen. 1. Klik op Starten 2. Klik op Alle programma s 3. Klik op de map Microsoft Office PowerPoint Basis PowerPoint openen 1. Klik op Starten 2. Klik op Alle programma s 3. Klik op de map Microsoft Office Klik op Microsoft PowerPoint 2010 Wacht nu tot het programma volledig is opgestart.

Nadere informatie

Safira CMS Handleiding

Safira CMS Handleiding Safira CMS Handleiding Inhoudsopgave 1Mappen en artikelen... 2 1.11.1 Naam wijzigen map/ pagina... 3 1.21.2 Website structuur: nieuwe pagina aanmaken, pagina verwijderen, pagina blokkeren, structuur wijzigen...

Nadere informatie

Handleiding SubsurfaceViewer 3D

Handleiding SubsurfaceViewer 3D Handleiding SubsurfaceViewer 3D Een tool voor het visualiseren van DGM, REGIS II, GeoTOP en NL3D in 1, 2 en 3 dimensies In samenwerking met: INSIGHT Geologische softwaresysteme GmbH http://www.subsurfaceviewer.com/

Nadere informatie