Notitie gebruik Handreiking Gezonde Gemeente

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Notitie gebruik Handreiking Gezonde Gemeente"

Transcriptie

1 Notitie gebruik Handreiking Gezonde Gemeente November 2014, RIVM Centrum Gezond Leven

2 Inhoud 1 Inleiding Overzicht gebruik van Handreiking Gezonde Gemeente Doelstelling onderzoek Opzet van het onderzoek Onderzoeksvragen Onderzoekspopulatie Methoden Resultaten Respons Resultaten per onderzoeksvraag Conclusies Bijlagen 1 Steekproef GGD en 2 Steekproef gemeenten 3 Vragenlijst gebruik Handreiking Gezonde Gemeente 4 Betrouwbaarheidsintervallen 5 Aanvullende informatie per organisatie 6 Werkervaring van professionals Pagina 2 van 30

3 1 Inleiding 1.1 Overzicht gebruik van Handreiking Gezonde Gemeente Met de Handreiking Gezonde Gemeente (HGG) bieden RIVM Centrum Gezond Leven (CGL) en partners professionals gezondheidsbevordering en beleidsmedewerkers van gemeenten informatie voor het maken, uitvoeren en evalueren van gezondheidsbeleid. Deze online handreiking op Loketgezondleven.nl bevat informatie, tips en voorbeelden om aan de slag te gaan en het bestaat naast een algemeen deel uit acht themadelen. Kennis van landelijke en lokale organisaties is gebundeld in deze handreiking. In 2012 en 2013 vroeg het CGL aan professionals hoe ze de kwaliteit van de HGG waarderen. Ook maakten we op basis van webstatistieken inzichtelijk hoe vaak professionals de HGG gebruiken. Daarmee weten we niet in welke organisaties de HGG het meest/minst gebruikt wordt en waar de informatie in de praktijk voor gebruikt wordt. Terwijl deze informatie essentieel is voor het promoten van de HGG. In dit rapport is het gebruik gekwantificeerd en is bepaald in welke mate professionals de HGG in de praktijk toepassen bij het maken, uitvoeren en/of evalueren van gezondheidsbeleid. 1.2 Doelstelling onderzoek Het doel van dit onderzoek is om inzicht in het daadwerkelijke gebruik van de HGG te hebben om de handreiking gerichter te kunnen promoten. 2 Opzet van het onderzoek 2.1 Onderzoeksvragen 1. Hoeveel professionals (potentiële gebruikers van de HGG) gebruiken de handreiking bij het maken, uitvoeren en/of evalueren van gezondheidsbeleid? 2. In welke organisatie(s) wordt het HGG het meest/minst gebruikt? Welke informatie uit de HGG wordt het meest gebruikt en waar wordt de informatie in toegepast? De operationalisatie van gebruik is dat een respondent de HGG kent, er informatie in opzoekt en die (in wisselende mate) toepast in de praktijk. De HGG in dit onderzoek betreft de versie waarin de Gezonde Wijk nog niet geïntegreerd is (integratie oktober 2014). 2.2 Onderzoekspopulatie Potentiële gebruikers van de HGG zijn professionals in diverse functies en werkzaam bij diverse organisaties, zoals adviseurs gemeenten bij GGD en en een sportbuurtcoach werkzaam bij een provinciale sportorganisatie. De focus in dit project richt zich op vier type organisaties: 1. GGD en 2. Gemeenten 3. Provinciale sportorganisaties / sportservices 4. Regionale Ondersteuningsstructuren (ROS) 1 Binnen de organisaties betrekken we de medewerkers die richting gemeenten adviseren (leefstijl breed of in het geval van een sportservice gericht op sport en bewegen), uitvoerende professionals gezondheidsbevordering, ambtenaren volksgezondheid (en eventueel ambtenaren binnen andere sectoren). 1 Regionale ondersteuningsstructuren (ROS) zijn maatschappelijke ondernemingen. Zij stimuleren de integratie en samenwerking binnen de eerstelijnszorg en bieden ondersteuning in de eerste lijn. Pagina 3 van 30

4 2.3 Methoden Organisaties Per organisatie is het aantal professionals vastgesteld dat we voor deelname aan dit onderzoek benaderen. 1. GGD en Uit 28 GGD en zijn op basis van een steekproeftrekking 13 GGD en geselecteerd voor benadering. De steekproef is representatief wat landelijke spreiding betreft en de verdeling over stedelijke en landelijke regio s (zie bijlage 1). 2. Gemeenten Uit 404 gemeenten is een steekproef getrokken van 85 gemeenten. De steekproef is representatief wat landelijke spreiding betreft en de verdeling over stedelijke en landelijke regio s (zie bijlage 2). 3. Sportservices Alle 12 sportservices zijn benaderd voor deelname. 4. ROS Alle 17 ROS-organisaties zijn benaderd voor deelname. Respondenten Bij gemeenten, sportservices en ROS en is steeds een persoon per organisatie benaderd. Daarbij vroegen we naar iemand die zich bezighoudt met het adviseren van gemeenten (sportorganisaties, ROS) of naar de ambtenaar met als aandachtsgebied volksgezondheid (gemeenten). Het aantal ROS en en sportservices is in vergelijking met GGD en en gemeenten klein in aantal. In dit onderzoek deden alle ROS en en sportservices mee. De kleine aantallen in de resultaten brengen de werkelijkheid in kaart, zonder vertekening. Bij de GGD en zijn meer professionals bevraagd, omdat hier meerdere functionarissen werken met de HGG. Per GGD zijn de functionaris gezondheidsbevordering en de adviseur gemeentelijk gezondheidsbeleid benaderd. Daarnaast benaderden we bij vier GGD en managers die de afdeling gezondheidsbevordering en/of gezondheidsbeleid aansturen. Er is gekozen om twee managers van relatief kleine GGD en en twee managers van relatief grote GGD en te bevragen. Vragenlijst We ontwikkelden een korte vragenlijst (zes tot tien vragen) (zie bijlage 3). De professionals werkzaam bij GGD en, sportservices en ROS en benaderden we telefonisch of zij wilden meedoen. Waarna bij een positief antwoord de vragenlijst meteen is afgenomen. Gemeentelijke beleidsambtenaren met volksgezondheid in de portefeuille kregen een mail. Dit vanwege de omvang van de steekproef en de ervaring dat deze groep telefonisch niet goed te bereiken is. Pagina 4 van 30

5 3 Resultaten 3.1 Respons De respons bij de telefonische interviews was 100 procent bij de ROS en en sportservices. Bij GGD en was de respons onder de professionals gezondheidsbevordering (GB) 75 procent, onder professionals gemeentelijke gezondheidsbeleid (GGB) 100 procent en onder de managers 100 procent. Bij de gemeenten, waar de vragenlijst per mail is uitgezet, was de respons 52 procent. Gemeenten en GGD en zijn op basis van een steekproef en niet voltallig benaderd, daarom moeten de resultaten met een betrouwbaarheidsinterval worden geïnterpreteerd. We presenteren de puntschattingen, in bijlage 4 staan de exacte betrouwbaarheidsintervallen. De resultaten van de managers GGD zijn niet opgenomen in onderstaande tabellen, maar in tekst uitgewerkt. Bij deze kleine groep is gevraagd of ze het gebruik van de handreiking bij medewerkers stimuleren. De resultaten over het gebruik en de toepassing van de handreiking staan in deze paragraaf in hoofdlijnen uitgewerkt. In bijlage 5 staan de tabellen per organisatietype met alle verzamelde informatie. Bijvoorbeeld redenen waarom de HGG niet gebruikt wordt. 3.2 Resultaten per onderzoeksvraag Onderzoeksvraag 1 Bekendheid met HGG Om gebruik van de HGG te kunnen maken is bekendheid ermee een voorwaarde. De bekendheid van de HGG onder professionals is hoog. Bij ROS en, sportservices en gemeenten zegt twee derde van de professionals de HGG te kennen. Bij de GGD en, zowel onder de professionals GB als GGB, is dat 100 procent (zie figuur 1). Informatie opzoeken in HGG en de toepassing Aan de professionals die bekend zijn met de HGG vroegen we of ze informatie opzoeken en of ze de informatie toepassen. Van de mensen, werkzaam bij ROS en of sportservices, zegt meer dan de helft er informatie in op te zoeken. Bij gemeenten en GGD en, zowel professionals GB als GGB, zegt meer dan 80 procent er daadwerkelijk informatie in op te zoeken (zie figuur 2). Reden om geen informatie in de HGG op te zoeken is dat benodigde informatie elders beschikbaar is of dat de informatie als bekend wordt beschouwd (zie bijlage 5). Als geïnterviewden aangaven informatie in de HGG op te zoeken vroegen we of ze de informatie ook toepassen in hun werkzaamheden. Alle professionals werkzaam bij sportservices en GGD en die informatie opzoeken zeggen deze informatie ook te gebruiken. Bij ROS en en gemeenten is de toepassing van de informatie lager, maar nog steeds goed: respectievelijk meer dan 80 procent en meer dan 85 procent. Er zijn weinig professionals die informatie opzoeken in de HGG en die vervolgens niet toe (kunnen) passen (zie figuur 2). Pagina 5 van 30

6 Percentage Percentage Figuur 1. Bekendheid met de HGG bij professionals per type organisatie* ROS (N = 17) Sport service (N = 12) GGD GB (N=9) GGD GGB (N=13) Gemeente (N=46) *Bij GGD en en gemeenten is met een steekproef de bekendheid met de HGG uitgevraagd. Interpretatie betrouwbaarheidsinterval: als de steekproef 100 keer wordt herhaald, zal in 95 van deze gevallen de steekproefproportie in dit interval liggen. Figuur 2. Informatie in de HGG opzoeken en toepassen door professionals per type organisatie* Heeft informatie opgezocht in Handreiking Heeft informatie gebruikt uit de Handreiking 10 - Sport service (N = 8) ROS (N = 11) Gemeente (N=31) GGD GB (N=9) GGD GGB (N=13) Bij GGD en en gemeenten is met een steekproef de bekendheid met de HGG uitgevraagd. Interpretatie betrouwbaarheidsinterval: als de steekproef 100 keer wordt herhaald, zal in 95 van deze gevallen de steekproefproportie in dit interval liggen. Pagina 6 van 30

7 Percentage Onderzoeksvraag 2 In welke organisaties wordt de HGG het meest gebruikt Bij gemeenten en GGD en, zowel bij professionals GB als GBB, is het gebruik van de HGG het grootst als we kijken naar professionals die informatie opzoeken én toepassen. Bij sportservices en ROS en ligt het gebruik lager; circa de helft van de professionals die de HGG kent zegt er informatie in op te zoeken en toe te passen (zie figuur 2). Er is ook gevraagd naar welke onderdelen van de HGG ze raadpleegden en waarvoor ze de informatie gebruikten. Informatie die het meest gezocht wordt Is zijn verschillen tussen de organisaties in het soort informatie dat professionals zoeken. Bij GGD en, professionals GGB en GB, zoekt men voornamelijk informatie over beleid maken en datzelfde gebeurt bij gemeenten. GGD GB professionals zoeken daarnaast ook nog vaak informatie over het uitvoeren van beleid. De succesfactoren worden vaak bekeken bij de GGD en, door zowel professionals GB als GBB. Dit onderdeel is bij de andere organisaties minder populair. Het onderdeel advies en ondersteuning wordt het meest ingezien door GGDprofessionals, andere organisaties bekijken dit onderdeel minder vaak. Het onderdeel evalueren wordt het minst bezocht (zie figuur 3). Deze resultaten over het soort informatie dat professionals opzoeken in de handreiking komen overeen met de informatie die we sinds 2012 via de webstatistieken bijhouden. Figuur 3. Per type organisatie de onderdelen (top 5) waar informatie in opgezocht is Beleid maken Uitvoeren Succesfactoren Advies en ondersteuning Evalueren Pagina 7 van 30

8 Percentage Het beeld van de onderdelen die het vaakst geraadpleegd worden zien we bevestigd als per professional, onafhankelijk waar ze werkzaam zijn, wordt weergegeven welk soort informatie ze zoeken in de HGG (figuur 4). Figuur 4. De onderdelen (top 6) waar professionals informatie opzochten Themadelen die het meest geraadpleegd worden De HGG geeft naast algemene informatie over bijvoorbeeld beleid maken en uitvoeren, ook specifieke informatie in acht themadelen. Per organisatie bekeken we welke themadelen het meest geraadpleegd worden. Alle organisaties raadplegen veel het themadeel Overgewicht. Bij sportservices wordt het themadeel Sport en bewegen het meest geraadpleegd. De professionals GB bij GGD en raadplegen de themadelen Overgewicht en Sport en bewegen het meest. Professionals GGB raadplegen de vijf themadelen even vaak (figuur 5). De organisaties maken het minst gebruik van de themadelen Drugs, Seksuele gezondheid en Letsel. Ook deze resultaten komen overeen met wat sinds 2012 uit de webstatistieken blijkt. Pagina 8 van 30

9 percentage Figuur 5. Per type organisatie de themadelen (top 5) waar informatie in gezocht is Themadeel Overgewicht Themadeel Sport en bewegen Themadeel Alcohol Themadeel Depressie Themadeel Roken Waarvoor de informatie wordt gebruikt Na het uitvragen over welke informatie men opzoekt, vroegen we waar de professional de informatie voor gebruikt? Per type organisatie is er in hoofdlijnen een verschil te zien in toepassing van de informatie. Gemeenten gebruiken de informatie veelal bij het schrijven van de nota volksgezondheid. Ook bij GGD en (professionals GGB) gebruikt men de informatie vaak om een nota volksgezondheid te schrijven, maar nog vaker om gemeenten te adviseren. Professionals GB van GGD en gebruiken de informatie ook het meest om gemeenten te adviseren en datzelfde geldt voor de sportservices. De ROS en vormen een uitzondering, zij gebruiken de informatie het meest om interventies te inventariseren of te kiezen (zie figuur 6). Pagina 9 van 30

10 Percentage Figuur 6. Per type organisatie waarvoor de informatie is gebruikt (top 5) Schrijven van de nota Opstellen werkplan / uitvoeringsprogramma Maken projectplan Advies aan gemeenten Inventariseren en/of kiezen van interventies Anders nl HGG in relatie tot werkervaring Om te kijken of het gebruik van de HGG een relatie heeft met werkervaring vroegen we professionals zichzelf te typeren als zeer ervaren, ervaren of starter. Professionals die zichzelf zeer ervaren noemen kennen de handreiking vaker dan de rest. De zeer ervaren professionals werkzaam bij sportservices kennen de handreiking goed, maar lijken het minder te raadplegen dan minder ervaren collega s. Starters lijken iets minder bekend te zijn met de handreiking. Zie bijlage 6. Faciliteren of stimuleren gebruik HGG door managers Aan een kleine groep, vier GGD-managers, vroegen we of ze het gebruik van de HGG stimuleren onder werknemers. Allemaal kennen ze de HGG en stimuleren zij het gebruik onder collega s. Een reden die zij noemen is voorkomen dat bestaande dingen opnieuw bedacht worden en meestal wordt de HGG tijdens overleggen en discussies aangehaald als één van de te raadplegen bronnen. Het gebruik van de HGG richting gemeenten stimuleren zeggen twee managers te doen, de andere twee doen dit niet. 4 Conclusies Goede bekendheid HGG De HGG is onder GGD-professionals (GB en GGB) het meest bekend; ook bij de andere organisaties in dit onderzoek is de bekendheid met de HGG goed. Gebruik van informatie uit HGG De meeste professionals die de HGG kennen zoeken er informatie in op en passen die toe in hun werkzaamheden. Bij sportservices en ROS en is de toepassing lager dan bij gemeenten en GGD en. Pagina 10 van 30

11 Themadelen Per organisatie is er een verschil in meest geraadpleegde themadelen. Professionals werkzaam bij sportservice zoeken het vaakst informatie op in het themadeel Sport en bewegen; bij ROS en is dat in het themadeel Overgewicht. De themadelen Sport en bewegen en Overgewicht worden het meest geraadpleegd en de themadelen Letsel, Drugs en Seksuele gezondheid het minst. Algemene deel HGG Binnen het algemene deel van de HGG wordt vooral informatie gezocht over beleid maken. Professionals raadplegen ook alle andere onderdelen, waarbij zij het onderdeel evalueren het minst vaak inkijken. Toepassing van HGG De toepassing van de informatie uit de HGG verschilt per organisatie. Het vaakst gebruiken zij de informatie bij het schrijven van de nota volksgezondheid en/of het adviseren van gemeenten. Werkervaring in relatie tot bekendheid met de HGG De HGG is bij professionals goed bekend, maar starters lijken er minder vaak bekend mee zijn. Onderzoeksresultaten bevestigen de webstatistieken In 2012 en 2013 is het gebruik van de HGG met webstatistieken in beeld gebracht. De resultaten van dit onderzoek bevestigen ons beeld op basis van deze statistieken. Bekendheid HGG bij gemeenten De bekendheid en het gebruik van de HGG bij gemeenten is hoger dan verwacht. Op basis van webstatistieken hadden we nog geen inzicht bij welke organisaties bezoekers werken die de HGG raadplegen. Voor het eerst is hier nu zicht op en het resultaat daarvan is positief. Hoe verder met de resultaten? In 2015 krijgen de resultaten invulling in het jaarplan van het programma Gezonde Gemeente en Wijk, met een accent op de promotie van de HGG. De programmacoördinator werkt dit uit (januari/februari 2015). Het gerichter aandacht vragen voor ontwikkelingen (in updates) en het actief promoten van de HGG bij starters zijn daarin aandachtspunten. De resultaten van dit onderzoek zijn positief en liggen in lijn van de indrukken die we eerder op basis van webstatistieken kregen. Voor de komende jaren stellen we dan ook dat de webstatistieken betrouwbare informatie geven over aantallen bezoekers en onderdelen die geraadpleegd worden. Wel zal er in de interpretatie van de webstatistieken rekening worden gehouden met de integratie van de Handreikingen Gezonde Gemeente en Gezonde Wijk (oktober 2014). Naar verwachting heeft dit gevolgen voor het aantal bezoekers van onderdelen als uitvoering en samenwerking. Pagina 11 van 30

12 BIJLAGEN Notitie gebruik Handreiking Gezonde Gemeente Bijlage 1 Steekproef GGD en Goal We are interested in surveying a population of GGDs such that the sample is representative and in obtaining several proportion estimates (e.g. proportion of users). The goal of this document is to describe the sample sizes required to obtain these proportion estimates under a specific assumption for survey non-response and under an a-priori desired precision of the estimates. Description of population We have a total known population of N=25 GGDs in The 25 GGDs are: 1 GGD Amsterdam 2 GGD Brabant-Zuidoost 3 GGD Drenthe 4 GGD Flevoland 5 GGD Fryslân 6 GGD Gelderland-Zuid 7 GGD Gooi en Vechtstreek 8 GGD Groningen 9 GGD Haaglanden 10 GGD Hart voor Brabant 11 GGD Hollands Midden 12 GGD Hollands Noorden 13 GGD IJsselland 14 GGD Kennemerland 15 GGD Limburg-Noord 16 GGD Midden-Nederland 17 GGD Noord- en Oost-Gelderland 18 GGD Rotterdam-Rijnmond 19 GGD Twente 20 GGD West-Brabant 21 GGD Zaanstreek-Waterland 22 GGD Zeeland 23 GGD Zuid-Holland Zuid 24 GGD Zuid-Limburg 25 Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden Sampling design We use random sampling, where we take the population N and simply draw randomly from this population. Stratified random sampling, where we take the population N, divide it into strata such as region and density, and draw randomly from each stratum such that the respective sample stratum sizes reflect the actual group sizes in the population N, was not considered given the small N. Pagina 12 van 30

13 Variance of Proportion: p*[1-p] Sample size requirements In calculating the sample size, we assume the worst case scenario to be on the safe side. Furthermore, when doing the sample size calculation, we choose the following: - The confidence level for confidence interval of an estimate is 95%. This is an oft used value; - For illustration purposes, we assume the proportion in the population can assume values of 0.05, 0.1, 0.25 or 0.5. Note that p=0.5 is the worst-case scenario. By definition, a proportion has mean p, and variance [p*(1-p)]. The variance will be maximal for p=0.5; see figure below. The intuitive explanation for this is that proportions near 0 and 1 are bounded by 0 and 1 respectively, therefore making variance smaller than proportions around Proportion: p Below you find a graph containing sample requirements given a specific confidence interval width and proportion p. The interpretation is as follows: - The confidence width refers to the width of the confidence interval of the proportion p. For instance, if the width=0.1, and p=0.5, the confidence interval may be [0.45,0.55]. It is intuitive to think that the smaller the width, the higher the precision, and the bigger the required sample size; - Depending on what precision we want, and what proportion we expect, we then deduce a required sample size. Sample size requirements are largest for the case p=0.5, because the variance of p is largest there (see previous graph), so we may only consider this case, as this is the worst-case scenario in terms for the size of p. For instance, for width=0.2, and p=0.5, we require a sample size of approx. 19 GGDs. - Not shown: p=0.95 is same to the case p=0.05, p=0.9 is same to p=0.1 (see symmetry in previous graph). In other words, sample size requirements for p are the same as for the case (1-p); Pagina 13 van 30

14 Required sample size Recommendation Below you have a table for several scenarios of confidence width, with required sample sizes, when sampling from 25 GGDs. We used a finite population correction factor to adjust the required sample size for the fact that we have a finite and small population (25 GGDs). This essentially implies that confidence bounds are less wide for any given sample size. p=0.05 p=0.1 p=0.25 p= Confidence width for proportion p Confidence Width Proportion p Required Sample Size (RSS) or or or Pagina 14 van 30

15 If we expect that the proportion of GGDs that use the manual is high, we can use a sample of 13 GGDs. Note that if further questions are asked for those who use the RIVM manual, then the actual sample size will be effectively even smaller (e.g. 50% of above numbers). In other words, confidence bands for these questions will be wider. References Rao, P.S.R.S. (2000). Sampling Methodologies with Applications. In: Texts in Statistical Science. Chapman & Hall/CRC. Pagina 15 van 30

16 Bijlage 2 Steekproef gemeenten Goal We are interested in surveying a population of municipalities such that the sample is representative and in obtaining several proportion estimates (e.g. proportion of users). The sample is considered to be representative when the distribution of municipalities by region and urbanization level in the sample reflects the distribution in the entire population of municipalities. The goal of this document is to describe the sample sizes required to obtain these proportion estimates under a specific assumption for survey non-response and under an a-priori desired precision of the estimates. Description of population We have a total known population of N=404 municipalities in These municipalities can be subdivided into strata based on region and urbanization level (based on the definition of Statistics Netherlands, running from 1 [urban] to 5 [rural]). Region may be defined in several ways: GGD region, province or landsdeel. The distribution of municipalities by GGD region is as follows: GGD Frequency 1 GGD Amsterdam 6 2 GGD Brabant-Zuidoost 21 3 GGD Drenthe 12 4 GGD Flevoland 6 5 GGD Fryslân 24 6 GGD Gelderland-Zuid 18 7 GGD Gooi en Vechtstreek 9 8 GGD Groningen 23 9 GGD Haaglanden 9 10 GGD Hart voor Brabant GGD Hollands Midden GGD Hollands Noorden GGD IJsselland GGD Kennemerland GGD Limburg-Noord GGD Midden-Nederland GGD Noord- en Oost-Gelderland GGD Rotterdam-Rijnmond GGD Twente GGD West-Brabant GGD Zaanstreek-Waterland 9 22 GGD Zeeland GGD Zuid-Holland Zuid GGD Zuid-Limburg Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland- Midden 16 Pagina 16 van 30

17 The distribution of municipalities by province is as follows: Province Frequency 1 Drente 12 2 Flevoland 6 3 Friesland 24 4 Gelderland 56 5 Groningen 23 6 Limburg 33 7 Noord- Brabant 67 8 Noord- Holland 53 9 Overijssel Utrecht Zeeland Zuid- Holland 65 The distribution of municipalities by landsdeel is as follows: Landsdeel Frequency 1 Midden Noord Zuid 46 The distribution of municipalities by urbanization level is as follows: Urbanization Level Frequency 1 Matig stedelijk 83 2 Niet stedelijk 99 3 Sterk stedelijk 62 4 Weinig stedelijk Zeer sterk stedelijk 14 Given the small number of municipalities per GGD region or provice, we may opt to use landsdeel instead. A cross-tabulation of landsdeel and urbanization gives the following counts per stratum: Matig stedelijk Niet stedelijk Sterk stedelijk Weinig stedelijk Zeer sterk stedelijk Midden Noord Zuid Pagina 17 van 30

18 Sampling design There are two main sampling design choices here, 1. Random sampling, where we take the population N and simply draw randomly from this population. 2. Stratified random sampling, where we take the population N, divide it into strata such as those proposed in the previous section, and draw randomly from each stratum such that the respective sample stratum sizes reflect the actual group sizes in the population N. The main advantage of Stratified random sampling (2) over Random sampling (1) is that we can ensure representativeness: we make sure that the sample reflects the population well in terms of the strata. We therefore choose stratified random sampling based on landsdeel and urbanization level. Sample size requirements In calculating the sample size, we assume the worst case scenario to be on the safe side. This corresponds to the random sampling (first or third choice), or stratified random sampling (second choice) in the specific case when the proportions in each stratum are expected to be equal. The reasoning is as follows: from statistical theory we know that these cases are equal, will yield the largest variance of the estimates, and thus, have the most pessimistic sample size requirements. Note that in reality the proportions in each stratum are expected to be not equal; but it is difficult to do sample size calculations for this case, as we have no pilot data to make solid assumptions on the proportions in each stratum. Furthermore, when doing the sample size calculation, we choose the following: - The confidence level for confidence interval of an estimate is 95%. This is an oft used value; - For illustration purposes, we assume the proportion in the population can assume values of 0.05, 0.1, 0.25 or 0.5. Note that p=0.5 is the worst-case scenario. By definition, a proportion has mean p, and variance [p*(1-p)]. The variance will be maximal for p=0.5; see figure below. The intuitive explanation for this is that proportions near 0 and 1 are bounded by 0 and 1 respectively, therefore making variance smaller than proportions Pagina 18 van 30

19 Variance of Proportion: p*[1-p] around Proportion: p Below you find a graph containing sample requirements given a specific confidence interval width and proportion p. The interpretation is as follows: - The confidence width refers to the width of the confidence interval of the proportion p. For instance, if the width=0.1, and p=0.5, the confidence interval may be [0.45,0.55]. It is intuitive to think that the smaller the width, the higher the precision, and the bigger the required sample size; - Depending on what precision we want, and what proportion we expect, we then deduce a required sample size. Sample size requirements are largest for the case p=0.5, because the variance of p is largest there (see previous graph), so we may only consider this case, as this is the worst-case scenario in terms for the size of p. For instance, for width=0.2, and p=0.5, we require a sample size of approx. 68 municipalities. Pagina 19 van 30

20 Required sample size Not shown: p=0.95 is same to the case p=0.05, p=0.9 is same to p=0.1 (see symmetry in previous graph). In other words, sample size requirements for p are the same as for the case (1-p); p=0.05 p=0.1 p=0.25 p= Confidence width for proportion p Recommendation Below you have a table for several scenarios of confidence width, with required sample sizes. Also given also required sample sizes when varying response rates are assumed (20% for schriftelijke benadering) and (80% for telefonische benadering). Confidence Width Required Sample Size (RSS) RSS when response is 20% (schriftelijk) RSS when response is 80% (telefonisch) Pagina 20 van 30

21 Note that if further questions are asked for those who use the RIVM manual, then the actual sample size will be effectively even smaller (e.g. 50% of above numbers). In other words, confidence bands for these questions will be wider. References Rao, P.S.R.S. (2000). Sampling Methodologies with Applications. In: Texts in Statistical Science. Chapman & Hall/CRC. Pagina 21 van 30

22 Bijlage 3 - Vragenlijst gebruik Handreiking Gezonde Gemeente 1. Waar bent u werkzaam? Provinciale sportorganisatie: (naam) ROS: (naam) GGD: (naam) Gemeente: (naam) 2. Wat is uw functie? [bij gemeenten:] welke beleidsterreinen heeft u in uw portefeuille? - [GGD/ROS/sportorganisatie:] bent u ook verantwoordelijk voor het adviseren van gemeenten bij gezondheidsbeleid? Het Centrum Gezond Leven van RIVM ondersteunt gemeenten en professionals gezondheidsbevordering. Hiervoor is de digitale Handreiking Gezonde Gemeente ontwikkeld. De Handreiking biedt informatie voor het maken, uitvoeren en evalueren van gezondheidsbeleid. Voor acht gezondheidsthema's vindt u de mogelijkheden voor een integrale aanpak. Het Centrum Gezond Leven werkt doorlopend aan de verbetering van de handreiking en is geïnteresseerd in wie de gebruikers zijn. Dat vormt de aanleiding van dit onderzoek. 3. Bent u bekend met de Handreiking Gezonde Gemeente? nee [ga naar 11] ja 4. Heeft u wel eens informatie opgezocht in de Handreiking? nee [ga naar 5] ja [ga naar 6] 5. Zo nee, waarom niet? [ga naar 11] 6. Zo ja, kunt u aangeven in welke onderdelen u informatie zocht en naar wat voor informatie u heeft gezocht? (meerdere antwoorden mogelijk): A Beleid maken (wettelijk kader, integrale aanpak, leefomgeving etc.) B Uitvoeren (uitvoeringsprogramma, samenwerken en sociale marketing etc.) C Evalueren D Succesfactoren (draagvlak, burgerparticipatie etc.) E Advies en ondersteuning F Nieuw in de handreiking (alle updates op rij) G Een themadeel Zo ja, welke? H Themadeel Overgewicht I Themadeel Sport en bewegen Pagina 22 van 30

Handreiking Gezonde Gemeente. Voor beleid en uitvoering in wijk en gemeente

Handreiking Gezonde Gemeente. Voor beleid en uitvoering in wijk en gemeente Handreiking Gezonde Gemeente Voor beleid en uitvoering in wijk en gemeente Handreiking Gezonde Gemeente Voor beleid en uitvoering in wijk en gemeente In de digitale Handreiking Gezonde Gemeente op Loketgezondleven.nl

Nadere informatie

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum Ontpopping Veel deelnemende bezoekers zijn dit jaar nog maar één keer in het Van Abbemuseum geweest. De vragenlijst van deze mensen hangt Orgacom in een honingraatpatroon. Bezoekers die vaker komen worden

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Tentamen Analyse 8 december 203, duur 3 uur. Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als jeeen onderdeel

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Bottlenecks in Independent Learning: Self-Regulated Learning, Stress

Nadere informatie

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14)

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14) Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of (09.09.14) Content: 1. Requirements on sticks 2. Requirements on placing sticks 3. Requirements on construction pallets 4. Stick length and

Nadere informatie

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47 pagina 1 van 5 Kunt u deze nieuwsbrief niet goed lezen? Bekijk dan de online versie Nieuwsbrief NRGD Editie 11 Newsletter NRGD Edition 11 17 MAART 2010 Het register is nu opengesteld! Het Nederlands Register

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7 Media en creativiteit Winter jaar vier Werkcollege 7 Kwartaaloverzicht winter Les 1 Les 2 Les 3 Les 4 Les 5 Les 6 Les 7 Les 8 Opbouw scriptie Keuze onderwerp Onderzoeksvraag en deelvragen Bespreken onderzoeksvragen

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

CHROMA STANDAARDREEKS

CHROMA STANDAARDREEKS CHROMA STANDAARDREEKS Chroma-onderzoeken Een chroma geeft een beeld over de kwaliteit van bijvoorbeeld een bodem of compost. Een chroma bestaat uit 4 zones. Uit elke zone is een bepaald kwaliteitsaspect

Nadere informatie

04/11/2013. Sluitersnelheid: 1/50 sec = 0.02 sec. Frameduur= 2 x sluitersnelheid= 2/50 = 1/25 = 0.04 sec. Framerate= 1/0.

04/11/2013. Sluitersnelheid: 1/50 sec = 0.02 sec. Frameduur= 2 x sluitersnelheid= 2/50 = 1/25 = 0.04 sec. Framerate= 1/0. Onderwerpen: Scherpstelling - Focusering Sluitersnelheid en framerate Sluitersnelheid en belichting Driedimensionale Arthrokinematische Mobilisatie Cursus Klinische Video/Foto-Analyse Avond 3: Scherpte

Nadere informatie

LDA Topic Modeling. Informa5ekunde als hulpwetenschap. 9 maart 2015

LDA Topic Modeling. Informa5ekunde als hulpwetenschap. 9 maart 2015 LDA Topic Modeling Informa5ekunde als hulpwetenschap 9 maart 2015 LDA Voor de pauze: Wat is LDA? Wat kan je er mee? Hoe werkt het (Gibbs sampling)? Na de pauze Achterliggende concepten à Dirichlet distribu5e

Nadere informatie

LinkedIn Profiles and personality

LinkedIn Profiles and personality LinkedInprofielen en Persoonlijkheid LinkedIn Profiles and personality Lonneke Akkerman Open Universiteit Naam student: Lonneke Akkerman Studentnummer: 850455126 Cursusnaam en code: S57337 Empirisch afstudeeronderzoek:

Nadere informatie

I.S.T.C. Intelligent Saving Temperature Controler

I.S.T.C. Intelligent Saving Temperature Controler MATEN & INFORMATIE I.S.T.C. Intelligent Saving Temperature Controler Deze unieke modulerende zender, als enige ter wereld, verlaagt het energieverbruik aanzienlijk. Het werkt in combinatie met de energy

Nadere informatie

Leeftijdcheck (NL) Age Check (EN)

Leeftijdcheck (NL) Age Check (EN) Leeftijdcheck (NL) Age Check (EN) [Type text] NL: Verkoopt u producten die niet aan jonge bezoekers verkocht mogen worden of heeft uw webwinkel andere (wettige) toelatingscriteria? De Webshophelpers.nl

Nadere informatie

1a. We werken het geval voor het tandenpoetsen uit. De concepten zijn (we gebruiken Engelse termen en afkortingen):

1a. We werken het geval voor het tandenpoetsen uit. De concepten zijn (we gebruiken Engelse termen en afkortingen): Uitwerking Huiswerkopgave Inleiding Modelleren Hoofdstuk 3 1a. We werken het geval voor het tandenpoetsen uit. De concepten zijn (we gebruiken Engelse termen en afkortingen): tube=[cap:{open,close},hand:{l,r,none}]

Nadere informatie

Monitor CGL-producten 2014

Monitor CGL-producten 2014 Monitor CGL-producten Jaarlijks monitort RIVM Centrum Gezond Leven (CGL) hoe professionals CGLproducten gebruiken. Op basis van deze kwantitatieve monitorresultaten schatten we in welke producten, hoe

Nadere informatie

Handleiding Installatie ADS

Handleiding Installatie ADS Handleiding Installatie ADS Versie: 1.0 Versiedatum: 19-03-2014 Inleiding Deze handleiding helpt u met de installatie van Advantage Database Server. Zorg ervoor dat u bij de aanvang van de installatie

Nadere informatie

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept 7 juni 2012 KNX Professionals bijeenkomst Nieuwegein Annemieke van Dorland KNX trainingscentrum ABB Ede (in collaboration with KNX Association) 12/06/12 Folie 1 ETS

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Workflow en screenshots Status4Sure

Workflow en screenshots Status4Sure Workflow en screenshots Status4Sure Inleiding Het Status4Sure systeem is een ICT oplossing waarmee de transportopdrachten papierloos door het gehele proces gaan. De status kan gevolgd worden door de logistieke

Nadere informatie

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet.

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. General: Please use the latest firmware for the router. The firmware is available on http://www.conceptronic.net! Use Firmware version

Nadere informatie

How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK)

How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK) (for Dutch go to page 4) How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK) The Illumina HD offers dictionary support for StarDict dictionaries.this is a (free) open source dictionary

Nadere informatie

liniled Cast Joint liniled Gietmof liniled Castjoint

liniled Cast Joint liniled Gietmof liniled Castjoint liniled Cast Joint liniled Gietmof liniled is een hoogwaardige, flexibele LED strip. Deze flexibiliteit zorgt voor een zeer brede toepasbaarheid. liniled kan zowel binnen als buiten in functionele en decoratieve

Nadere informatie

Maandelijkse rapportage cijfers (mogelijke) slachtoffers mensenhandel

Maandelijkse rapportage cijfers (mogelijke) slachtoffers mensenhandel Maandelijkse rapportage cijfers (mogelijke) slachtoffers mensenhandel Maand: april 2012 Deze rapportage beschrijft het aantal aangemelde (mogelijke) slachtoffers van mensenhandel bij CoMensha van 1 januari

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Workshop Publieksevenementen moeten wel leuk blijven.. Inspectie Veiligheid en Justitie Sjaak Krombeen

Workshop Publieksevenementen moeten wel leuk blijven.. Inspectie Veiligheid en Justitie Sjaak Krombeen Workshop Publieksevenementen moeten wel leuk blijven.. Sjaak Krombeen Doel van deze presentatie Inspectie Onze missie en visie Toezicht: wat, waarom en hoe Vervolgonderzoek Publieksevenementen Reden vervolgonderzoek

Nadere informatie

Functioneel Ontwerp / Wireframes:

Functioneel Ontwerp / Wireframes: Functioneel Ontwerp / Wireframes: Het functioneel ontwerp van de ilands applicatie voor op de iphone is gebaseerd op het iphone Human Interface Guidelines handboek geschreven door Apple Inc 2007. Rounded-Rectangle

Nadere informatie

Consumer survey on personal current accounts

Consumer survey on personal current accounts Consumer survey on personal current accounts April 24 GfK 24 Consumer survey on personal current accounts April 24 Table of contents. Management Summary 2. Research design. Research findings GfK 24 Consumer

Nadere informatie

Taco Schallenberg Acorel

Taco Schallenberg Acorel Taco Schallenberg Acorel Inhoudsopgave Introductie Kies een Platform Get to Know the Jargon Strategie Bedrijfsproces Concurrenten User Experience Marketing Over Acorel Introductie THE JARGON THE JARGON

Nadere informatie

Gebruikershandleiding / User manual. Klappers bestellen in de webshop Ordering readers from the webshop

Gebruikershandleiding / User manual. Klappers bestellen in de webshop Ordering readers from the webshop Gebruikershandleiding / User manual Klappers bestellen in de webshop Ordering readers from the webshop Gebruikershandleiding klappers bestellen Voor het bestellen van klappers via de webshop moeten de

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

4 Onderzoeksverantwoording

4 Onderzoeksverantwoording 4 Onderzoeksverantwoording Het onderzoek Het veldwerk van de Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2005 liep 11 weken en vond plaats van 19 september tot en met 6 december 2005. In totaal zijn 38.030 bedrijven

Nadere informatie

! GeoNetwork INSPIRE Atom!

! GeoNetwork INSPIRE Atom! GeoNetwork INSPIRE Atom GeoNetwork INSPIRE Atom 1 Configuration 2 Metadata editor 3 Services 3 Page 1 of 7 Configuration To configure the INSPIRE Atom go to Administration > System configuration and enable

Nadere informatie

DECLARATION FOR GAD approval

DECLARATION FOR GAD approval Version 1.2 DECLARATION FOR GAD approval Declare that for the following central heating boilers Intergas Calderas de Calefacción S. L. Kombi Kompakt R 24, 28/24, 36/30 and Prestige The installation and

Nadere informatie

Op weg naar een vereniging met inhoud

Op weg naar een vereniging met inhoud Australiëlaan 5, 3526 AB Utrecht tel: 030 693 60 00 fax: 030 693 60 01 KvK nr. 31042832 E: info@atrive.nl I: www.atrive.nl Op weg naar een vereniging met inhoud Enquête over de nieuwe personenvereniging

Nadere informatie

Socio-economic situation of long-term flexworkers

Socio-economic situation of long-term flexworkers Socio-economic situation of long-term flexworkers CBS Microdatagebruikersmiddag The Hague, 16 May 2013 Siemen van der Werff www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525 1630 Discussion topics and conclusions

Nadere informatie

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen?

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? De firewall van de Speedtouch 789 (wl) kan niet volledig uitgeschakeld worden via de Web interface: De firewall blijft namelijk op stateful staan

Nadere informatie

Running head: BREAKFAST, CONSCIENTIOUSNESS AND MENTAL HEALTH 1. The Role of Breakfast Diversity and Conscientiousness in Depression and Anxiety

Running head: BREAKFAST, CONSCIENTIOUSNESS AND MENTAL HEALTH 1. The Role of Breakfast Diversity and Conscientiousness in Depression and Anxiety Running head: BREAKFAST, CONSCIENTIOUSNESS AND MENTAL HEALTH 1 The Role of Breakfast Diversity and Conscientiousness in Depression and Anxiety De Rol van Gevarieerd Ontbijten en Consciëntieusheid in Angst

Nadere informatie

Contents. Introduction Problem Definition The Application Co-operation operation and User friendliness Design Implementation

Contents. Introduction Problem Definition The Application Co-operation operation and User friendliness Design Implementation TeleBank Contents Introduction Problem Definition The Application Co-operation operation and User friendliness Design Implementation Introduction - TeleBank Automatic bank services Initiates a Dialog with

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB10-030 23 april 2010 9.30 uur Aantal slachtoffers criminaliteit stabiel, meer vandalisme Aantal ondervonden delicten stijgt door meer vandalisme Aantal

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior Martin. W. van Duijn Student: 838797266 Eerste begeleider:

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

Hoe met Windows 8 te verbinden met NDI Remote Office (NDIRO) How to connect With Windows 8 to NDI Remote Office (NDIRO

Hoe met Windows 8 te verbinden met NDI Remote Office (NDIRO) How to connect With Windows 8 to NDI Remote Office (NDIRO Handleiding/Manual Hoe met Windows 8 te verbinden met NDI Remote Office (NDIRO) How to connect With Windows 8 to NDI Remote Office (NDIRO Inhoudsopgave / Table of Contents 1 Verbinden met het gebruik van

Nadere informatie

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten?

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten? De Modererende rol van Persoonlijkheid op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten 1 Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET. JAARGANG 1989 Nr. 96

TRACTATENBLAD VAN HET. JAARGANG 1989 Nr. 96 53 (1970) Nr. 5 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1989 Nr. 96 A. TITEL Overeenkomst tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Republiek Finland betreffende het internationale

Nadere informatie

Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity. Hiske Feenstra Cito, The Netherlands

Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity. Hiske Feenstra Cito, The Netherlands Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity Hiske Feenstra Cito, The Netherlands Outline Research project Objective writing tests Evaluation of objective writing tests Research

Nadere informatie

ESOMAR PAPER: Four simple strategies: 25% more ROI for newspaper advertisement

ESOMAR PAPER: Four simple strategies: 25% more ROI for newspaper advertisement ESOMAR PAPER: Four simple strategies: 25% more ROI for newspaper advertisement Learnings from 2011 case for: Erdee Media Group Cebuco, Amsterdam BY Martin Leeflang (Validators) Esomar Paper Augustus 2011

Nadere informatie

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten met diabetes mellitus type 2 in de huisartsenpraktijk Thinking

Nadere informatie

ICARUS Illumina E653BK on Windows 8 (upgraded) how to install USB drivers

ICARUS Illumina E653BK on Windows 8 (upgraded) how to install USB drivers ICARUS Illumina E653BK on Windows 8 (upgraded) how to install USB drivers English Instructions Windows 8 out-of-the-box supports the ICARUS Illumina (E653) e-reader. However, when users upgrade their Windows

Nadere informatie

lurem c260n manual nederlands : The User's Guide

lurem c260n manual nederlands : The User's Guide lurem c260n manual nederlands : The User's Guide lurem c260n manual nederlands actually includes a great offer because of their customers giving users unlimited access and downloads. LUREM C260N MANUAL

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

Plotten. technisch tekenwerk AUTOCAD 2000

Plotten. technisch tekenwerk AUTOCAD 2000 Inleiding Voor het plotten van uw bent u bij Lifoka aan het juiste adres. Snel, betrouwbaar en dat in grote of kleine oplagen. Niet alleen het plotten, maar ook vergaren en verzenden kan Lifoka voor u

Nadere informatie

Ik voel niets maar eigenlijk alles: Verbanden tussen Alexithymie, Somatisatiestoornis en Depressie. I feel nothing though in essence everything:

Ik voel niets maar eigenlijk alles: Verbanden tussen Alexithymie, Somatisatiestoornis en Depressie. I feel nothing though in essence everything: Ik voel niets maar eigenlijk alles: Verbanden tussen Alexithymie, Somatisatiestoornis en Depressie I feel nothing though in essence everything: Associations between Alexithymia, Somatisation and Depression

Nadere informatie

Appendix I Experimental design

Appendix I Experimental design Appendix I Experimental design I. Experimental procedures The experiment consisted of 25 independent decision rounds. In each round, a subject was asked to allocate tokens between two accounts, labeled

Nadere informatie

UNIT 2 Begeleiding. Coaching proces, Instrumenten and vaardigheden voor Coacing en mobiliteit for Coaching and Mobility

UNIT 2 Begeleiding. Coaching proces, Instrumenten and vaardigheden voor Coacing en mobiliteit for Coaching and Mobility UNIT 2 Begeleiding Coaching proces, Instrumenten and vaardigheden voor Coacing en mobiliteit for Coaching and Mobility 1 2 Wat is coaching? Coaching is een methode voor het ontwikkelen van potentieel

Nadere informatie

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen tussen Leeftijdsgroepen Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles between Age Groups Rik Hazeu Eerste begeleider:

Nadere informatie

Een nieuwe rol voor het auditcomité en een aangepast audit rapport

Een nieuwe rol voor het auditcomité en een aangepast audit rapport Een nieuwe rol voor het auditcomité en een aangepast audit rapport Jean-François CATS Inhoud van de uiteenzetting Nieuwe opdrachten van het auditcomité ingevoerd door de Audit Directieve en het Audit Reglement

Nadere informatie

TOELICHTING OP FUSIEVOORSTEL/

TOELICHTING OP FUSIEVOORSTEL/ TOELICHTING OP FUSIEVOORSTEL/ EXPLANATORY NOTES TO THE LEGAL MERGER PROPOSAL Het bestuur van: The management board of: Playhouse Group N.V., een naamloze Vennootschap, statutair gevestigd te Amsterdam,

Nadere informatie

Respondent Driven Sampling. J. Kappelhof, MOA-dag, Amsterdam

Respondent Driven Sampling. J. Kappelhof, MOA-dag, Amsterdam Respondent Driven Sampling J. Kappelhof, MOA-dag, Amsterdam Overzicht: Respondent Driven Sampling 1. Achtergrond 2. RDS 3. Voorbeeld 4. Conclusie 5. Meer weten? 2 The Netherlands institute for Social Research/SCP

Nadere informatie

WERKKOSTENREGELING. Exact Online Salaris ICT Accountancy praktijkdag: Salaris en HR innovaties

WERKKOSTENREGELING. Exact Online Salaris ICT Accountancy praktijkdag: Salaris en HR innovaties WERKKOSTENREGELING Exact Online Salaris ICT Accountancy praktijkdag: Salaris en HR innovaties 2 2014 EXACT - WERKKOSTENREGELING Agenda Exact Online Exact Online Salaris De huidige Werkkostenregeling Demo

Nadere informatie

Free Electives (15 ects)

Free Electives (15 ects) Free Electives (15 ects) Information about the Master RE&H (and the free electives) can be found at the following page: http://www.bk.tudelft.nl/en/about-faculty/departments/real-estate-and-housing/education/masterreh/free-electives/

Nadere informatie

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant #polis14 Northeast-Brabant: a region in the Province of Noord-Brabant Innovative Poly SUMP 20 Municipalities Province Rijkswaterstaat Several companies Schools

Nadere informatie

Intermax backup exclusion files

Intermax backup exclusion files Intermax backup exclusion files Document type: Referentienummer: Versienummer : Documentatie 1.0 Datum publicatie: Datum laatste wijziging: Auteur: 24-2-2011 24-2-2011 Anton van der Linden Onderwerp: Documentclassificatie:

Nadere informatie

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering The Relationship between Daily Hassles and Depressive Symptoms and the Mediating Influence

Nadere informatie

Resultaten Derde Kwartaal 2015. 27 oktober 2015

Resultaten Derde Kwartaal 2015. 27 oktober 2015 Resultaten Derde Kwartaal 2015 27 oktober 2015 Kernpunten derde kwartaal 2015 2 Groeiend aantal klanten 3 Stijgende klanttevredenheid Bron: TNS NIPO. Consumenten Thuis (alle merken), Consumenten Mobiel

Nadere informatie

Studentnummer: Inleiding Taalkunde 2013 Eindtoets Zet op ieder vel je naam en studentnummer!

Studentnummer: Inleiding Taalkunde 2013 Eindtoets Zet op ieder vel je naam en studentnummer! Inleiding Taalkunde 2013 Eindtoets Zet op ieder vel je naam en studentnummer! Dit tentamen bestaat uit 7 vragen. Lees elke vraag goed, en gebruik steeds de witte ruimte op de pagina, of de achterkant van

Nadere informatie

Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen

Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen Positive, Negative and Depressive Subclinical Psychotic

Nadere informatie

Van Commissionaire naar LRD?

Van Commissionaire naar LRD? Van Commissionaire naar LRD? Internationale jurisprudentie en bewegingen in het OESO commentaar over het begrip vaste inrichting (Quo Vadis?) Mirko Marinc, Michiel Bijloo, Jan Willem Gerritsen Agenda Introductie

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

Melding Loonbelasting en premies Aanmelding werkgever. Registration for loonbelasting en premies Registration as an employer

Melding Loonbelasting en premies Aanmelding werkgever. Registration for loonbelasting en premies Registration as an employer Melding Loonbelasting en premies Aanmelding werkgever Registration for loonbelasting en premies Registration as an employer Over dit formulier About this form Waarom dit formulier? Dit formulier is bestemd

Nadere informatie

Beste Inbounds, There is a english version just below the page

Beste Inbounds, There is a english version just below the page Beste Inbounds, There is a english version just below the page De vakantie is alweer bijna voorbij en een nieuwe lichting exchangers is zojuist gearriveerd. Voor sommige is dit het begin van hun exchange

Nadere informatie

Alle opgaven tellen even zwaar, 10 punten per opgave.

Alle opgaven tellen even zwaar, 10 punten per opgave. WAT IS WISKUNDE (English version on the other side) Maandag 5 november 2012, 13.30 1.30 uur Gebruik voor iedere opgave een apart vel. Schrijf je naam en studentnummer op elk vel. Alle opgaven tellen even

Nadere informatie

TAAL ACTIEF GROEP 8 SPELLING 2 PDF

TAAL ACTIEF GROEP 8 SPELLING 2 PDF TAAL ACTIEF GROEP 8 SPELLING 2 PDF ==> Download: TAAL ACTIEF GROEP 8 SPELLING 2 PDF TAAL ACTIEF GROEP 8 SPELLING 2 PDF - Are you searching for Taal Actief Groep 8 Spelling 2 Books? Now, you will be happy

Nadere informatie

De Invloed van Vaktherapeutische Interventies op Angst- en Depressiesymptomen bij

De Invloed van Vaktherapeutische Interventies op Angst- en Depressiesymptomen bij De Invloed van Vaktherapeutische Interventies op Angst- en Depressiesymptomen bij Mensen met een Psychiatrische Stoornis de Modererende Invloed van de Therapeutische Alliantie The Effect of Arts Therapies

Nadere informatie

Usage guidelines. About Google Book Search

Usage guidelines. About Google Book Search This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project to make the world s books discoverable online. It has

Nadere informatie

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik Over dit boek Dit is een digitale kopie van een boek dat al generaties lang op bibliotheekplanken heeft gestaan, maar nu zorgvuldig is gescand door Google. Dat doen we omdat we alle boeken ter wereld online

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

SAMENVATTING RAPPORT VAN HET KWALITEITSONDERZOEK NAAR MATE VAN KLANTTEVREDENHEID OVER DIENSTVERLENING VAN ADVOCATEN

SAMENVATTING RAPPORT VAN HET KWALITEITSONDERZOEK NAAR MATE VAN KLANTTEVREDENHEID OVER DIENSTVERLENING VAN ADVOCATEN SAMENVATTING RAPPORT VAN HET KWALITEITSONDERZOEK NAAR MATE VAN KLANTTEVREDENHEID OVER DIENSTVERLENING VAN ADVOCATEN 1. ALGEMEEN 1.1 INHOUD Onderwerp Pagina 1. ALGEMEEN 1.1 Inhoud 1 1.2 Het onderzoek en

Nadere informatie

Interaction Design for the Semantic Web

Interaction Design for the Semantic Web Interaction Design for the Semantic Web Lynda Hardman http://www.cwi.nl/~lynda/courses/usi08/ CWI, Semantic Media Interfaces Presentation of Google results: text 2 1 Presentation of Google results: image

Nadere informatie

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality De Relatie tussen Dagelijkse Stress en Emotioneel Eten: de Rol van Persoonlijkheid The Relationship between Daily Stress and Emotional Eating: the Role of Personality Arlette Nierich Open Universiteit

Nadere informatie

De bijsluiter in beeld

De bijsluiter in beeld De bijsluiter in beeld Een onderzoek naar de inhoud van een visuele bijsluiter voor zelfzorggeneesmiddelen Oktober 2011 Mariëtte van der Velde De bijsluiter in beeld Een onderzoek naar de inhoud van een

Nadere informatie

Uiteraard zouden we ook aangeven dat het copyright op de afbeelding bij u ligt, en dat de afbeelding gebruikt is met uw toestemming.

Uiteraard zouden we ook aangeven dat het copyright op de afbeelding bij u ligt, en dat de afbeelding gebruikt is met uw toestemming. Van: Jo Vermeulen Datum: 5 februari 2014 16:15 Onderwerp: Gebruik afbeelding reclamecampagne 'bushokje met weegschaal' Aan: receptie@nis5.nl Geachte Ik ben Jo Vermeulen, doctoraatsstudent

Nadere informatie

Enquête Oostvaardersplassen. Inhoudsopgave. 1 Algemeen...1

Enquête Oostvaardersplassen. Inhoudsopgave. 1 Algemeen...1 Inhoudsopgave 1...1 2 Vragenlijst...2 1 Wat is uw geslacht?...2 2 Wat is uw leeftijd?...3 3 In welke provincie woont u?...4 4 Wat ziet u als oplossing voor de overpopulatie in de Oostvaardersplassen?...5

Nadere informatie

Power Quality aspecten van LED-lampen.

Power Quality aspecten van LED-lampen. Power Quality aspecten van LED-lampen. Hoe meet je die en wat betekent het voor de praktijk? Mark Vloemans AR Benelux Timothy Hertstein ZES ZIMMER Onderwerpen o Aanleiding o Wat is de Power Factor? o Hoe

Nadere informatie

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Gender Differences in Crying Frequency and Psychosocial Problems in Schoolgoing Children aged 6

Nadere informatie

Graves' Ophthalmopathy Quality Of Life questionnaire GO-QOL. Versie NL1.2. 3 versie: juli 1999

Graves' Ophthalmopathy Quality Of Life questionnaire GO-QOL. Versie NL1.2. 3 versie: juli 1999 Graves' Ophthalmopathy Quality Of Life questionnaire GO-QOL Versie NL1.2 3 versie: juli 1999 (aangepast van 1e versie: British Journal of Ophthalmology 1998;82:773-779) (aangepast naar aanleiing van Engelse

Nadere informatie

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other Dutch survival kit This Dutch survival kit contains phrases that can be helpful when living and working in the Netherlands. There is an overview of useful sentences and phrases in Dutch with an English

Nadere informatie

MLW -- Toets stroomblok 2.2: Epidemiologie en Biostatistiek

MLW -- Toets stroomblok 2.2: Epidemiologie en Biostatistiek MLW -- Toets stroomblok 2.2: Epidemiologie en Biostatistiek Vrijdag 1 april 2005 Opzet: 5 onderdelen, elk 4 punten. Schrijf uw naam en nummer op elke ingeleverde pagina. Vraag 1 In een cohort van 2000

Nadere informatie

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Leading in Learning -> studiesucces Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Implementatie van matchingsinstrument Matching na de poort wordt aan de poort Vooropleiding Bachelor

Nadere informatie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en Discrepantie The Relationship between Involvement in Bullying and Well-Being and the Influence of Social Support

Nadere informatie

Hoe gaan we het in Groningen doen? De Energiekoepel van de Provincie Groningen

Hoe gaan we het in Groningen doen? De Energiekoepel van de Provincie Groningen Hoe gaan we het in Groningen doen? De Energiekoepel van de Provincie Groningen Froombosch Frans N. Stokman frans.stokman@grunnegerpower.nl 28 mei 2013 Hoe realiseren wij duurzaamheid? Decentrale duurzame

Nadere informatie

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Difference in Perception about Parenting between Parents and Adolescents and Alcohol Use of Adolescents

Nadere informatie

Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11

Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11 QUICK GUIDE B Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11 Version 0.14 (July 2015) Per May 2014 OB10 has

Nadere informatie