1. Wat doe je bij een hypo of hyper? 2 2. Bloedglucosewaarde prikken 2 3. Hoe merk je dat je bloedglucosewaarde te hoog

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "1. Wat doe je bij een hypo of hyper? 2 2. Bloedglucosewaarde prikken 2 3. Hoe merk je dat je bloedglucosewaarde te hoog"

Transcriptie

1 1. In dit boekje lees je wat je moet doen als je een hypo of hyper hebt. Het is goed om dit boekje overal mee naartoe te nemen. Lees het ook zelf goed door! Heb je vragen? Stel die aan je ouders, kinderarts of de kinderdiabetesverpleegkundige. 2. Bloedglucosewaarde prikken Je bloedglucosewaarde schommelt een beetje in de loop van de dag. Dit is normaal. Nadat je eet stijgt je bloedglucosewaarde altijd. Ongeveer 1,5 tot 2 uur na je eten is je bloedglucosewaarde het hoogst. Daarna wordt hij weer lager. Je moet je bloedglucosepiegel regelmatig controleren door je bloedglucosewaarde Bloedglucosewaarde prikken 2 3. Hoe merk je dat je bloedglucosewaarde te hoog 3 is? 4. Wat doe je als je bloedglucosewaarde te hoog 4 is? 5. Hoe merk je dat je bloedglucose te laag is? 8 6. Wat doe je als je bloedglucosewaarde te laag is? Wanneer moet je extra goed opletten? Speciale maatregelen bij bijzondere 15 omstandigheden 9. Speciale maatregelen bij koorts en braken Vertel het mensen in je omgeving Wat je altijd bij je moet hebben 19 Bijlage 2 21 Bijlage 3 22 Bijlage 4 24 te prikken. Dit is met je afgesproken. Als je het gevoel hebt dat iets niet in orde is, controleer je de bloedglucosewaarde ook meteen. In de tabel hieronder zie je hoe laat je kunt prikken. Ook staat erbij welke bloedglucosewaarde op dat tijdstip normaal is. Als je ontdekt dat je bloedglucosewaarde hoger of lager is dan in deze tabel staat onderneem je actie. Om welke tijd? Wat is gewenst? 's ochtends voor het ontbijt 4-6 mmol/l 1,5 uur na het ontbijt 6-9 mmol/l direct voor de lunch 4-8 mmol/l 1,5 uur na de lunch 6-9 mmol/l direct voor het avondeten 6-8 mmol/l 1,5 uur na het avondeten 6-9 mmol/l rond uur 6-8 mmol/l om uur 's nachts 3,5-7 mmol/l 's ochtends voor het ontbijt 4-6 mmol/l 1 2

2 3. Hoe merk je dat je bloedglucosewaarde te hoog is? Als je bloedglucosewaarde te hoog is, kun je van verschillende dingen last krijgen. Je krijgt dorst, je gaat veel drinken en je moet dus ook veel plassen. Je kunt zelfs uitdrogingsverschijnselen krijgen. Als je bloedglucosewaarde lang te hoog blijft ga je sneller ademhalen en krijg je rode wangen. Je voelt je suf en je kunt last krijgen van buikpijn. Ook kan het zijn dat je moet overgeven. Je adem en je urine ruiken vreemd (naar aceton). Als de glucose te hoog is: Als de glucose langere tijd te hoog is Je hebt een insulinepomp. Daardoor heb je geen insulinevoorraad in je lijf zoals iemand die langwerkende insuline spuit. Als je pomp of naald niet goed meer werkt, kun je binnen 5 tot 8 uur erg ziek worden. Je kunt dan keto-acidose krijgen. Daarom is het erg belangrijk dat je actie onderneemt als je een hoge bloedglucosewaarde meet. Daarna kijk je of die actie goed is gelukt. 4. Wat doe je als je bloedglucosewaarde te hoog is? Je hebt je bloedglucosewaarde geprikt. Deze is te hoog. Dit noem je een hyper. In de tabel hieronder zie je wat je moet doen bij een hyper. Onredelijk/chagrijnig Vaak plassen Hoofdpijn Moe, futloos, hangerig Wazig zien Rode blosjes Snelle ademhaling Verminderd bewustzijn Acetongeur in je adem Misselijk/overgeven Begin van de keto-acidose Bloedsuiker Actie Controle 15 mmol/l Bolus bij volgens model 1 of 2 (blz.5)afhankelijk van je instelling. Controleer na 2 uur opnieuw je bloedglucose. Ketonen meten Volgens plan A Ketonen 0-0,3 mmol/l = goed (negatief) 15 mmol/l Volg plan A blz. 7 Ketonen 0,4 mmol/l = te hoog (positief) Volg plan B blz. 8 Volgens plan B Tip: Schrijf op wat jij voelt als je bloedglucosewaarde te hoog is. Geef dit door aan bijvoorbeeld je familie, vrienden, leraren en buren. Zo kan je omgeving ook opletten en jou op tijd waarschuwen om je bloedsuiker te meten. 3 4

3 Correctiebolus berekenen volgens model 1 of 2 Model 1 Model 2 Je bloedglucosewaarde is duidelijk te hoog boven de 15 mmol/l. Als dit voorkomt, probeer je eerst uit te zoeken waar dit door komt. Je bent goed ingesteld HbA1c 64 mmol/mol ( 8%) Geef een correctiebolus volgens de insulinegevoeligheid (IG) m.b.v. de 100 regel, zie voorbeeld. Ben je gewend aan het gebruik van de boluswizard/boluscalculator in jouw pomp, dan mag je die gebruiken om de correctiebolus te berekenen. Correctievoorbeeld: Je insuline dagtotaal(dt) is 50EH: 100:50=2mmol/l bloedglucosedaling op 1 EH insuline. Ben je jonger dan 4 jaar, of gebruik je minder dan 20 EH insuline per 24 uur, dan reken je als volgt: 120 : 50(DT) = 2.4 mmol/l daling op 1 EH Je weet niet hoe goed je bent ingesteld. HbA1c > 64 mmol/mol (>8%) Je weet niet hoe om te gaan met de IG Geef een correctiebolus volgens gewicht: 0.1 EH insuline per kilogram lichaamsgewicht Voorbeeld: Je weegt 65 kilogram: 65 X 0,1EH = 6.5 EH. Je correctie injectie is dus 6.5 eenheden. Mogelijke "pompoorzaken" Controleer de naald: los/ verstopt/ wanneer verwisseld? Controleer de katheter: los/ leeg/ luchtbel/ lekkage/ verstopt/ niet ontlucht. Insulineampul: leeg/ luchtbel/ defect. Batterij leeg? Motor defect? Doe de zelftest of gebruik het hulpprogramma. Andere oorzaken Controleer hoe hoog en hoe laat je laatste bolus was. Controleer de basaalsnelheid. Controleer de insteekplaats. Is die rood, dik, hard of warm? Dan kan het ontstoken zijn. Heb je meer koolhydraten gegeten dan gewoon? Ziekte/koorts. Menstruatiecyclus. Minder lichamelijke inspanning Spanning ( voor een schoolreis, toets, wedstrijd) of stress. Als je bloedglucosewaarde te hoog is doordat er iets mis is met je pomp, verhelp je dit probleem. Vervang bijvoorbeeld de naald, infuusslang, ampul of batterij. Ketonen Ketonen zijn afvalproducten van de vetverbranding. Je ketonen zijn verhoogd als je lijf koolhydraten (glucose) niet kan gebruiken als brandstof (energie). Je lijf zoekt een alternatief en gaat vet verbranden. Dan heb je te weinig insuline in je bloed, waardoor je bloedsuiker dus hoog is! 5 6

4 De ketonen kunnen ook verhoogd zijn als je te weinig eet, bijvoorbeeld door buikpijn, misselijkheid en braken. Maar ook als je intensief sport kunnen je ketonen verhoogd zijn. Je bloedsuikers zijn dan laag. Je kunt de ketonen in je bloed meten, net als je bloedsuiker, met een speciale teststrip. Bijvoorbeeld met de Precision Xceed bloedglucose- en ketonenmeter. Ketonen zijn gevaarlijk omdat ze je lijf verzuren. Je voelt je ziek, hebt buikpijn, wordt misselijk en vaak ga je overgeven. Je adem ruikt naar fruit (aceton). Na een poos wordt je ademhaling sneller en kan je bewustzijn verminderen en zelfs verdwijnen. Dit noemen wij keto-acidose. Een keto-acidose kan binnen 5 tot 8 uur ontstaan, daarom is het belangrijk op tijd met het diabetesteam te overleggen. Als je op tijd overlegt en je bloedwaarden regelmatig controleert, kun je vaak een ziekenhuisopname voorkomen! Plan A Ketonen laag: = 0-0,3 mmol/l Stap Corrigeer je bloedglucose door een extra dosis insuline volgens 1 methode 1 of 2 (blz. 5). Stap Controleer je bloedglucose na 1,5 of 2 uur. 2 Is de bloedglucose gezakt, maar hoger dan 12 mmol/l, herhaal stap 1. Plan B Ketonen te hoog Ketonen 0,4-0,6 1 mmol/l Vervang direct het 2 invusiesysteem en het reservoir. Correctiebolus geven 3 volgens model 1 of 2. 4 Ketonen 0,6-1,5 Let op: Ketonen >3 mmol/l mmol/l Keto-acidotische Vervang direct het ontregeling. Spuit eerst invusiesysteem en het bij met de insulinepen reservoir. volgens model 1 of 2. Bel met spoed de Bijspuiten met kinderarts of DiaFrys. insulinepen volgens Behandeling in het model 1 of 2. ziekenhuis kan nodig zijn. Neem contact op met het behandelteam of DiaFrys. 5 Bloedglucose na 1 uur en de ketonen na twee uur steeds opnieuw meten. 5. Hoe merk je dat je bloedglucose te laag is? Als je bloedsuikers te laag zijn, noem je dit een hypo. Dit is een woord uit het Latijn en betekent 'te laag'. Het hele woord wordt ook wel hypoglykemie genoemd, wat betekent te lage bloedsuikers. Stap 3 Stap 4 Stap 5 Let op: is je bloedglucose gestegen ondanks correctiebolus, spuit dan bij met de insulinepen volgens model 1 of 3 (blz. 5). Vervang vervolgens het systeem, naald en ampul! Controleer na 1,5 of 2 uur je bloedglucosewaarde opnieuw. Controleer ook weer de ketonen in je bloed. Is je bloedglucosewaarde nog steeds hoger dan 15 mmol/l, meet opnieuw ketonen. Bel je behandelteam of buiten kantooruren DiaFrys. Je hebt een Hypo: Als je bloedsuiker lager is dan of gelijk is aan 3.5 mmol/l + bijbehorende Hypo-klachten. Als je geen klachten hebt en je bloedsuiker lager is dan of gelijk is aan 3 mmol/l. Als je bloedglucosewaarde te laag is kun je last hebben van diverse klachten. Deze klachten zijn bij iedereen anders. Luister naar je lijf en breng je glucose weer op het goede niveau. Anders kun je bewusteloos raken. 7 8

5 Hypo klachten kunnen zijn: Trillen/beven Zweten Wazig zien Duizeligheid Hongergevoel Als je bloedsuikers heel erg laag zijn: Ontkennen van de lage bloedsuiker/ niet willen meten. Agressief worden/ schoppen. Niet meer uit je woorden komen. Onwillekeurige spierbewegingen. Bewusteloos raken Vaak geeuwen (geeuwhonger/ vermoeid) Afwezig zijn Hangerig Bleek zien/ witte monddriehoek Hartkloppingen Hoofdpijn Wisselend humeur Dubbel zien Praten met dubbele tong Angstgevoel Tip: Schrijf op wat jij voelt als je bloedglucose laag is en geef het door aan bijvoorbeeld je familie, vrienden en/of sportleiders. Zo kan je omgeving oplettend zijn en jou op tijd waarschuwen om je bloedsuiker te meten. Omdat je enigszins eigenwijs wordt door een hypo, hoort het erbij dat je het lage bloedsuiker ontkent. 9 10

6 6. Wat doe je als je bloedglucosewaarde te laag is? Zodra je denkt dat je een hypo krijgt, prik je je bloedglucosewaarde en stel je vast of deze ook echt te laag is. Bloedsuiker Stap 1 Stap 2 Stap 3 Eet een appel, koek of een Tussen 3,5 boterham (10-15 KH). Is en 4 mmol/l het etenstijd? Eet direct. Neem direct 3 gram Meet na 20 minuten je Glucose per 10 kg bloedglucose Bloedglucose lichaamsgewicht gestegen Tussen 3,5 (0.3gram/kg en 3 mmol/l lichaamsgewicht). Neem >4,5mmol/l niet meer dan 20 gram glucose per Hypo. Niet genoeg gestegen: herhaal stap 1 klaar Meet na 20 minuten je 1a)Zet je tijdelijke basaal bloedglucose Bloedglucose voor ±1 uur op 10% gestegen? 1. Slikreflex + bewustzijn aanwezig? Geef glucose/ stroop vloeibaar. De glucose met de vinger in de wangzak wrijven. Minder dan 0,9 mmol/l of (LO) 2. Bewustzijn niet aanwezig? Bel 112 en volg de Instructie Noodgevallen (pagina 14). Eet, nadat je een hypo met verschijnselen en een bloedglucosewaarde van minder dan 3,5 mmol/l hebt gehad, altijd een halve boterham of bijvoorbeeld een Sultana koekje. Zo voorkom je dat je bloedsuiker opnieuw daalt. De Bloedglucose stijgt: ± 2 mmol/l van 1,5gr glucose/10kg lichaamsgewicht. ± 4 mmol/l van 3gr glucose /10kg lichaamsgewicht. Let op de verschillen in druivensuikertabletten (glucosetabletten). 15 gram koolhydraten is: Merk: 10 tabletten van 1,5 gr. Dextro Minitabs 7 tabletten van 2 gr. Kruidvat 7 tabletten van 2 gr. Glucopep Tussen 3 en 1 mmol/l 1b) Neem direct 3 gram glucose per 10 kg lichaamsgewicht. Neem niet meer dan 20 gr.glucose per Hypo. Niet gestegen? herhaal stap 1a+b 4,5mmol/l De pomp kan weer op de normale basale snelheid. 7 tabletten van 2 gr. Mediq Direct 5 tabletten van 3 gr. Dextro Energy 3,5 tabletten van 4 gr. Gluco Tabs Na een hypo ben je vaak erg moe. Soms heb je last van buikpijn, hoofdpijn en misselijkheid. Ook moet je soms braken. Dat komt door je lichaamseigen Glucagon. Je weet vaak niet precies meer wat er gebeurde, omdat je suikers te weinig suikers hadden om hun werk goed te kunnen doen

7 Noodgevallen Als je zelf niet meer kunt slikken, heb je een diepe hypo. In dat geval heb je hulp van iemand uit je omgeving nodig. Het kan zijn dat je slap bent en bewusteloos. Soms kun je erge spiertrekkingen hebben en lijkt je hypo op een epileptische aanval. Wat moet je omgeving doen? De pomp afkoppelen of de slang doorknippen. Glucagen injecteren (net als insuline of dieper). Lichaamsgewicht Glucagen 0-25 kilogram 0,5 ml (halve dosis Vanaf 25 kilogram 1 ml (hele dosis) Laat de persoon niet alleen en zorg voor veiligheid. Na de hypo Domperidon zetpil geven tegen de misselijkheid. Extra koolhydraten laten eten Bij spierpijnklachten als dat nodig is paracetamol geven Als niemand Glucagen bij de hand heeft of er is niemand die kan spuiten, dan moet je omgeving het volgende doen (zie stroomschema pagina 21). Stabiele zijligging. 112 bellen. Vertel duidelijk dat het om diabetes type 1 gaat. Bij de persoon blijven totdat er hulp is. Dosering Domperidon (Motilium) Dosering Paracetamol Lichaamsgewicht Paracetamol (zetpil) 8-12 kg 3x daags 240 mg kg 4x daags 240 mg kg 3x daags 500 mg kg 4x daags 500 mg Meer dan 35 kg 3x daags 1000 mg 7. Wanneer moet je extra goed opletten? Er is een aantal dingen waardoor je bloedglucose daalt en een aantal dingen waardoor je bloedglucose stijgt. Het is goed dat je dit nu al weet. Zo kun je er rekening mee houden. Je bloedglucosewaarde daalt als: je te weinig eet je meer beweegt dan normaal je teveel insuline bolust je boluswizard niet goed ingesteld is je een te hoge basaalstand hebt het buiten erg warm is je alcohol gedronken hebt je een hete douche of warm bad genomen hebt je last hebt van Lipodystrofie (spuitplaatsen) Lichaamsgewicht Domperidon zetpil Je bloedglucosewaarde stijgt als: 5-15 kg 2x daags 10 mg kg 2x daags 30 mg vanaf 35 kg 2x daags 60 mg je te veel eet je minder beweegt dan normaal je te weinig insuline bolust je boluswizard niet goed ingesteld is je infuus niet goed zit je onder spanning staat 13 14

8 je koorts of pijn hebt je veel hormoonwerking in je lijf hebt je last hebt van Lipodystrofie (spuitplaatsen) Spanning kun je soms moeilijker herkennen. Je kunt denken aan spanning tijdens een examen of een ingrijpende gebeurtenis. Je kunt iets ook 'leuk spannend' vinden, zoals een verjaardag, een feestje of een sportwedstrijd. Sommige meisjes hebben voor of tijdens de ongesteldheid een hogere bloedglucosewaarde. Als je koorts of pijn hebt, kun je het beste de kinderarts bellen voor advies (in het volgende hoofdstuk lees je hier meer over). 8. Speciale maatregelen bij bijzondere omstandigheden Als je niet fit bent, verkouden wordt of als je stress hebt: ben je minder gevoelig voor insuline. heb je voor dezelfde hoeveelheid ±10% meer insuline nodig. In de tabel hieronder staat wat je moet doen als je last hebt van stress, ziekte zonder koorts, diarree of overgeven. Eetlust? Actie Controle Controleer je Je eet minder Bolus toch net zoveel bloedglucosewaarde ongeveer 2 dan normaal. insuline als normaal. uur na de bolus. Je eet Bolus volgens de Controleer je (redelijk) koolhydraat ratio + 10% bloedglucosewaarde ongeveer 2 normaal. meer insuline dan normaal. uur na de bolus. Bij koorts Neem voldoende vocht Neem Paracetamol Verhoog de 'tijdelijke basaal' stand voor de komende 8 uren volgens de tabel op de volgende pagina. Lichaamstemperatuur controleren controleren Bloedglucose Ketonen Basaal tijdelijk op: C 110 % ± 2 uren ± 4 uren C 125 % ± 2 uren ± 4 uren C 150 % ± 2 uren ± 4 uren ± 2-4 uren ± 1-2 uren C 175 % Bel wanneer nodig Bel wanneer nodig het behandelteam het behandelteam. of DiaFrys. ± 2-3 uur ± 1 uur boven de Bel wanneer nodig 200 % 40.0 C Bel wanneer nodig het behandelteam het behandelteam of DiaFrys. Bij twijfel overleg Ketonen > met het algemeen behandelteam of 1mmol/l spuit met DiaFrys de pen bij! Probeer de bloedglucose ook als je ziek bent tussen de 3,5 en 10 mmol/l te houden door meer insuline te gebruiken. Bij een te hoge bloedglucosewaarde volg je hoofdstuk 4. Bij een te lage bloedglucosewaarde volg je hoofdstuk 6. Bij misselijkheid en braken volg het protocol voor lage bloedglucose. meet de bloedglucose minimaal om de 2 uur. meet de ketonen om de 4 uur. probeer per 10 minuten 2-3 slokjes ORS (apotheek). neem wanneer nodig Domperidon. neem contact op met het behandelteam of DiaFrys

9 Diarree en misselijkheid Vaak heb je dan juist een lage bloedglucosewaarde en weinig zin in eten. Bolus dan per maaltijd minder of niets, afhankelijk van je bloedglucosewaarde. Zet als dat nodig is de basaal op 80%. Blijf wel altijd insuline geven, ook met weinig eten en lage bloedglucoses. Weet je niet goed hoeveel insuline je moet geven, bel gerust het behandelteam. Neem vaker kleine hapjes of suikerhoudend drinken. Menstruatieklachten 1-3 dagen voor de menstruatie zijn de bloedglucoses vaak laag, pas dan de insuline aan en bolus per maaltijd minder, overleg wanneer nodig met het behandelteam. Tijdens de menstruatie kun je geregeld schommelingen tegenkomen, meet dan vaker en luister goed naar je lijf. Gebruik wanneer nodig paracetamol. Stress en hoge bloedglucose voor een leuke of spannende gebeurtenis Geef dan niet direct een correctiebolus, maar meet na 1,5 à 2 uur het bloedsuiker weer en onderneem dan pas actie. Vaak is de bloedglucose weer normaal als de spanning wegvalt (Bijvoorbeeld bij een schoolreisje: zodra de bus onderweg is, zakt de spanning). 9. Speciale maatregelen bij koorts en braken Als je ziek bent, koorts hebt, moet braken en/of diarree hebt, dan moet je het dieetadvies volgen dat je van de diëtiste gekregen hebt. Dieetadvies bij ziekte en koorts Als je eetlust slecht is en gewoon eten niet goed lukt, probeer dan de benodigde koolhydraten binnen te krijgen in vloeibare vorm. Neem bijvoorbeeld pap, vla, vruchtensap, yoghurtdrank of yoghurt (wel met gewone suiker). Neem vaker kleine hoeveelheden. Zorg dat je in ieder geval voldoende vocht binnenkrijgt, minstens anderhalve liter per dag (bij braken, diarree of koorts nog meer). Verder moet je bij koorts en braken het volgende doen: Controle De uitslag Actie Neem dan alvast 5 gram/10kg Controleer om de 1 à 2 Is je bloedglucosewaarde druivensuiker en uur je lager dan 5 mmol/l en geeft circa 20 gram KH bloedglucosewaarde en de test aan dat de ketonen en bel het om de 2-4 uur de ketonen 'positief' meer dan 0,6 zijn? in je bloed. Behandelteam of DiaFrys. Als je twijfelt of je kunt helemaal geen eten of drinken binnenhouden, bel dan meteen met je behandelteam of met DiaFrys

10 10. Vertel het mensen in je omgeving Vertel mensen in je omgeving dat je diabetes hebt. Zorg er vooral voor dat genoeg mensen weten wat ze moeten doen als je een hypo krijgt en je zelf niet meer kunt eten of slikken. Thuis weten ze hoe ze Glucagon moeten spuiten. Anderen weten dat ze 112 moeten bellen en dat ze moeten vertellen dat het om diabetes gaat. Denk daarbij aan je familie, vrienden, kennissen, sportverenigingen en mensen op school. Bijlage 1 Vul zelf ook je SOS-ketting of een informatiekaart in en zorg dat je die altijd draagt! Het is aan te raden het ICE nummer (In Case of Emergency-nummer) in je mobiel op te slaan. Dat is het nummer dat iemand moet bellen als je onwel wordt. Hulpverleners zoeken hier ook naar. 11. Wat je altijd bij je moet hebben Als je diabetes hebt, moet je een paar dingen altijd bij je hebben. Bloedglucose meter + prikmateriaal. Druivensuiker of Dextro. Insuline en insulinepen. Extra 2 systeem / 2naaldje met aansluiting. Extra gevulde flacon. Schrijf je pompinstellingen op. Als je intensief wilt sporten of op vakantie gaat: Bloedketonenmeter en strips. Extra eten met voldoende koolhydraten (bijvoorbeeld als je gaat sporten). Glucagen. Let op! Ook als je in het ziekenhuis komt, moet je je eigen spullen meenemen! 19 20

11 Bijlage 2 Bijlage 3 Bereikbaarheid Geen spoed en tijdens kantooruren Bel tijdens kantooruren het telefonisch spreekuur (0512) of (0512) tussen of uur. Bel bij spoed tijdens kantooruren (0512) en vraag naar de diabetesverpleegkundige. Spoed buiten kantooruren Wanneer neem ik contact op met DiaFrys? Bij braken! Als de Ketonen te hoog zijn (>1mmol/l) Als de glucoseregeling ondanks het volgen van het Hypo/hyper protocol niet voldoende is. Als u zich zorgen maakt over uw kind. Bel dan 0800-DIAFRYS (0800)

12 Bijlage 4 Afkortingen en verklarende woordenlijst Bas Bol Basale (insuline) = insuline die altijd loopt Bolus (insuline voor de maaltijd) Correctiebolus Insuline voor het corrigeren van een te hoog bloedsuiker. DT Dagtotaal. De som insuline per 24 uur (Bolus + Basaal per 24 uur). Insulinegevoeligheid. Het getal dat aangeeft hoeveel je IG bloedsuiker zakt op een eenheid insuline (ook wel 100-regel of correctiefactor genoemd). IG berekenen 100 delen door het DT = x mmol daling op 1 EH insuline (IG) KH-rat Koolhydraatratio. Hoeveel koolhydraten bolus je weg met een EH insuline. 23 kind48 24

Heb je na het lezen van het boekje nog vragen? Stel die vragen dan aan je ouders, de kinderarts of de kinderdiabetesverpleegkundige.

Heb je na het lezen van het boekje nog vragen? Stel die vragen dan aan je ouders, de kinderarts of de kinderdiabetesverpleegkundige. Wat moet je doen bij een hypo of hyper? Deze folder is geschreven voor kinderen met diabetes en hun ouders/ verzorgers. Als je diabetes hebt, dan zijn er een aantal belangrijke regels waar je naar moet

Nadere informatie

4 hoog is? Hoe merk je dat je bloedglucosewaarde te laag is? 10 Wat moet je doen als je bloedglucosewaarde te

4 hoog is? Hoe merk je dat je bloedglucosewaarde te laag is? 10 Wat moet je doen als je bloedglucosewaarde te Wat moet je doen bij een hypo of hyper? Als je diabetes hebt, dan zijn er een aantal belangrijke regels waar je naar moet handelen in geval van een hypo of hyper. In dit boekje kun je nalezen wat je moet

Nadere informatie

Hypo / hyperbeleid insulinepomptherapie DiaFrys

Hypo / hyperbeleid insulinepomptherapie DiaFrys Hypo / hyperbeleid insulinepomptherapie DiaFrys Wat moet je doen bij een hypo of hyper? Informatie voor kinderen en jongeren met diabetes, die de insulinepomp gebruiken. Inhoudsopgave Pagina 1. Wat moet

Nadere informatie

Hypo / hyperbeleid insulinepentherapie DiaFrys. Wat moet je doen bij een hypo of hyper? Informatie voor kinderen en jongeren met diabetes

Hypo / hyperbeleid insulinepentherapie DiaFrys. Wat moet je doen bij een hypo of hyper? Informatie voor kinderen en jongeren met diabetes Hypo / hyperbeleid insulinepentherapie DiaFrys Wat moet je doen bij een hypo of hyper? Informatie voor kinderen en jongeren met diabetes Inhoudsopgave Pagina 1. Wat moet je doen bij een hypo of hyper?

Nadere informatie

4 hoog is? Hoe kun je merken dat je bloedglucosewaarde te. 10 laag is? Wat moet je doen als je bloedglucosewaarde te

4 hoog is? Hoe kun je merken dat je bloedglucosewaarde te. 10 laag is? Wat moet je doen als je bloedglucosewaarde te Wat moet je doen bij een hypo of hyper? Als je diabetes hebt, dan zijn er een aantal belangrijke regels waar je naar moet handelen in geval van een hypo/hyper. In dit boekje kun je nalezen wat je moet

Nadere informatie

Hypo / hyperbeleid insulinepentherapie DiaFrys

Hypo / hyperbeleid insulinepentherapie DiaFrys Hypo / hyperbeleid insulinepentherapie DiaFrys Wat moet je doen bij een hypo of hyper? Informatie voor kinderen en jongeren met diabetes 29-01-2016 DiaFrys klaar Inhoudsopgave Pagina 2 1. Wat moet je doen

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Kind met diabetes en intensieve therapie. Algemene informatie voor kind en ouders

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Kind met diabetes en intensieve therapie. Algemene informatie voor kind en ouders Kind met diabetes en intensieve therapie Algemene informatie voor kind en ouders KIND MET DIABETES EN INTENSIEVE THERAPIE ALGEMENE INFORMATIE VOOR KIND EN OUDERS INLEIDING Je bent voor de behandeling van

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Wat te doen bij ontregeling van een kind met diabetes mellitus en een insulinepomp

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Wat te doen bij ontregeling van een kind met diabetes mellitus en een insulinepomp Wat te doen bij ontregeling van een kind met diabetes mellitus en een insulinepomp WAT TE DOEN BIJ ONTREGELING VAN EEN KIND MET DIABETES MELLITUS EN EEN INSULINEPOMP INLEIDING Het toedienen van de juiste

Nadere informatie

www.diabetesopschool.nl

www.diabetesopschool.nl Informatie begeleiding schoolkamp Deze informatie is bestemd voor mensen die een schoolkamp begeleiden waaraan een kind met diabetes deelneemt. Als begeleiders weten hoe zij moeten handelen in bepaalde

Nadere informatie

Hypo- en hyperglycaemie

Hypo- en hyperglycaemie Hoofdstuk 4 Hypo- en hyperglycaemie 4.1 Inleiding Normaal schommelt het bloedglucosegehalte tussen 4 en 8 mmo/l. Bij mensen met diabetes mellitus is een waarde tussen de 4 en de 10 mmol/l acceptabel. Bij

Nadere informatie

De poliklinische instelling van de insulinepomp

De poliklinische instelling van de insulinepomp De poliklinische instelling van de insulinepomp Inleiding. Je hebt Diabetes mellitus en gaat hiervoor een insulinepomp gebruiken. De kinderdiabetesverpleegkundige heeft je informatie gegeven over de instellingsfase

Nadere informatie

Insulinepomptherapie Adviezen bij ontregeling

Insulinepomptherapie Adviezen bij ontregeling In deze brochure worden punten beschreven waarop u moet letten als u een insulinepomp gebruikt. De diabetesverpleegkundige heeft dit met u besproken. In deze brochure kunt u de informatie nalezen. Hoge

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Zelfregulatie bij pomptherapie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Zelfregulatie bij pomptherapie Zelfregulatie bij pomptherapie ZELFREGULATIE BIJ POMPTHERAPIE INLEIDING Deze folder geeft u algemene richtlijnen over zelfregulatie. Zelfregulatie is het zelfstandig aanpassen van de bolusinsuline aan

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Zelfregulatie bij intensieve therapie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Zelfregulatie bij intensieve therapie Zelfregulatie bij intensieve therapie ZELFREGULATIE BIJ INTENSIEVE THERAPIE INLEIDING Deze folder geeft u algemene richtlijnen over zelfregulatie bij intensieve insulinetherapie. Zelfregulatie is het zelfstandig

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Kind met diabetes en insulinepomp. Algemene informatie voor kind en ouders

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Kind met diabetes en insulinepomp. Algemene informatie voor kind en ouders Kind met diabetes en insulinepomp Algemene informatie voor kind en ouders KIND MET DIABETES EN INSULINEPOMP ALGEMENE INFORMATIE VOOR KIND EN OUDERS INLEIDING Een insulinepomp is een apparaatje dat gebruikt

Nadere informatie

Zelfregulatie voor vrouwen met zwangerschapsdiabetes die één of meerdere malen per dag insuline spuiten

Zelfregulatie voor vrouwen met zwangerschapsdiabetes die één of meerdere malen per dag insuline spuiten Interne Geneeskunde Diabetes Zelfregulatie voor vrouwen met zwangerschapsdiabetes die één of meerdere malen per dag insuline spuiten i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen Deze folder geeft

Nadere informatie

Wat te doen bij een hyperglycaemie 3 Zelfregulatie 3 Wat zijn de streefwaarden voor bloedglucose? 4 Aandachtspunten bij het bijreguleren 11 13

Wat te doen bij een hyperglycaemie 3 Zelfregulatie 3 Wat zijn de streefwaarden voor bloedglucose? 4 Aandachtspunten bij het bijreguleren 11 13 Bij een hyper is er een te hoge bloedglucose, vaak boven de 10 mmol/l. U kunt dezelfde waarschuwingssignalen ondervinden als in de periode voordat de diagnose werd gesteld. De meest opvallende verschijnselen:

Nadere informatie

Insulinepomptherapie. Adviezen en instructies. gemini-ziekenhuis.nl

Insulinepomptherapie. Adviezen en instructies. gemini-ziekenhuis.nl Insulinepomptherapie Adviezen en instructies gemini-ziekenhuis.nl Inhoudsopgave Bereikbaarheid diabetesteam 3 Pomp met infusie-set of pod met PDM 3 Hypoglykemie - hypo 4 Hyperglykemie - hyper 4 Geen effect

Nadere informatie

Zelfregulatie voor mensen met diabetes die combinatieinsuline

Zelfregulatie voor mensen met diabetes die combinatieinsuline Interne Geneeskunde Diabetes i Zelfregulatie voor mensen met diabetes die combinatieinsuline gebruiken Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen Deze folder geeft u algemene en veilige richtlijnen

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Kindergeneeskunde. Keto-acidose

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Kindergeneeskunde. Keto-acidose Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Kindergeneeskunde Keto-acidose 1 Keto-acidose Onze lichaamscellen gebruiken glucose als brandstof. Als er in het lichaam een

Nadere informatie

Ik ben voel ziek me niet lekker

Ik ben voel ziek me niet lekker Diabetesstrip Ik ben voel ziek me niet lekker Ik voel Ik me ben niet ziek lekker. Ik voel me moe, moet vaak plassen en veel drinken, zie wazig en val af. 2 Gluky heeft diabetes Naar het ziekenhuis Naar

Nadere informatie

Zelfregulatie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Zelfregulatie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Zelfregulatie U heft suikerziekte (diabetes mellitus) en gebruikt daarvoor twee of vier maal per dag insuline. In overleg met uw arts heeft u besloten dat u zelf uw diabetes mellitus gaat regelen (zelfregulatie).

Nadere informatie

Wat je moet weten over je insulinepomp

Wat je moet weten over je insulinepomp Wat je moet weten over je insulinepomp gemini-ziekenhuis.nl Inhoudsopgave Hoe kun je de diabetesverpleegkundige en dokter bereiken? 3 Pomp met infusie-set of pod met PDM 4 Zo verwissel je de infusie-set,

Nadere informatie

Informatie voor de insulinepompgebruiker

Informatie voor de insulinepompgebruiker Informatie voor de insulinepompgebruiker Inhoudsopgave Algemene zaken bij gebruik van de insulinepomp blz 3 Hoe te handelen bij een (onverwachte) lage glucose blz 3 Hoe te handelen bij een (onverwachte)

Nadere informatie

Diabetespoli. Zelfregulatie bij Diabetes Mellitus

Diabetespoli. Zelfregulatie bij Diabetes Mellitus Diabetespoli Zelfregulatie bij Diabetes Mellitus 1 Zelfregulatie is voor mensen met diabetes die: drie keer per dag (ultra)kortwerkende insuline spuiten voor de maaltijd en één keer langwerkende insuline

Nadere informatie

Voor overleg met het Diabetesteam kunt u op werkdagen contact opnemen met: Tussen uur en uur en uur en uur

Voor overleg met het Diabetesteam kunt u op werkdagen contact opnemen met: Tussen uur en uur en uur en uur DIABETES DAGBOEK E I G E N A A R D I A B E T E S D A G B O E K Naam Adres Contactpersoon Telefoon E-mail O V E R L E G Voor overleg met het Diabetesteam kunt u op werkdagen contact opnemen met: Naam huisarts

Nadere informatie

Handleiding voor gebruikers insulinepomp. Voor volwassenen

Handleiding voor gebruikers insulinepomp. Voor volwassenen Handleiding voor gebruikers insulinepomp Voor volwassenen Inleiding U gaat starten met een insulinepomptherapie en heeft inmiddels al veel informatie en adviezen gekregen. Om alles thuis nog eens rustig

Nadere informatie

VLAAMSE DIABETESCENTRA VOOR KINDEREN EN ADOLESCENTEN

VLAAMSE DIABETESCENTRA VOOR KINDEREN EN ADOLESCENTEN VLAAMSE DIABETESCENTRA VOOR KINDEREN EN ADOLESCENTEN NAAM KIND:.............. CONTACTNUMMERS Mama..................... Papa....................... Andere..................... Behandelende arts.........

Nadere informatie

www.diabetesopschool.nl

www.diabetesopschool.nl Afsprakenbrief insulinepomp Beste leerkracht en/of begeleider*, Ons kind,, heeft diabetes type 1. Het is belangrijk dat ons kind op school goed begeleid wordt. In bijgaande documenten staat de belangrijkste

Nadere informatie

Zelfregulatie bij Diabetes Mellitus

Zelfregulatie bij Diabetes Mellitus Zelfregulatie bij Diabetes Mellitus Zelfregulatie voor mensen met diabetes die: drie keer per dag (ultra)kortwerkende insuline spuiten voor de maaltijd en één keer langwerkende insuline voor de nacht.

Nadere informatie

Zelfregulatie voor mensen met diabetes die meerdere malen per dag insuline spuiten

Zelfregulatie voor mensen met diabetes die meerdere malen per dag insuline spuiten Interne Geneeskunde Diabetes Zelfregulatie voor mensen met diabetes die meerdere malen per dag insuline spuiten i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen Deze folder geeft u algemene en veilige

Nadere informatie

Tips voor een goede spreekbeurt

Tips voor een goede spreekbeurt Diabetes?! Een spreekbeurt die je alles vertelt over diabetes: Wat is het? Hoe ontstaat het? En vooral ook: Wat betekent het voor jou, je broer, zus, vader of moeder. Tips voor een goede spreekbeurt Vertel

Nadere informatie

Handleiding voor de insulinepomp Voor kinderen

Handleiding voor de insulinepomp Voor kinderen Handleiding voor de insulinepomp Voor kinderen Albert Schweitzer ziekenhuis maart 2013 pavo 0953 Inleiding Jij gaat starten met je insulinepomptherapie. Je hebt inmiddels al veel informatie en adviezen

Nadere informatie

Beweging en diabetes. Informatiebrochure Beweging en Diabetes

Beweging en diabetes. Informatiebrochure Beweging en Diabetes Beweging en diabetes Informatiebrochure Beweging en Diabetes Items: Sporten en lichaam Hypo voorkomen Nog meer opletten Richtlijnen Algemeen Advies Samengevat Fysiogroep I Bewegen en zeker het beoefenen

Nadere informatie

Diabetes Mellitus Type 1. Informatie over diabetes voor kinderen van de basisschool

Diabetes Mellitus Type 1. Informatie over diabetes voor kinderen van de basisschool Diabetes Mellitus Type 1 Informatie over diabetes voor kinderen van de basisschool 1 Hallo! Dit boekje is geschreven voor kinderen op de basisschool die diabetes hebben en voor hun ouders. Hierin vind

Nadere informatie

Eerste hulp bij ketonen

Eerste hulp bij ketonen Eerste hulp bij ketonen Wat zijn Ketonen Wat is Keto-Acidose? Bij een tekort aan aanwezige insuline in het lichaam kunnen de koolhydraten of suikers niet in de lichaamscellen. Gevolg is dat het lichaam

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Reizen met diabetes. Vakantietips en paklijst

PATIËNTEN INFORMATIE. Reizen met diabetes. Vakantietips en paklijst PATIËNTEN INFORMATIE Reizen met diabetes Vakantietips en paklijst Vakantietips 1. Advies voor de diabetesmaterialen Neem voor de vakantieperiode ruim voldoende materiaal mee (zie paklijst). Verdeel uw

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Insulinepomptherapie bij diabetes mellitus

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Insulinepomptherapie bij diabetes mellitus Insulinepomptherapie bij diabetes mellitus INSULINEPOMPTHERAPIE BIJ DIABETES MELLITUS VOORBEREIDING OP DE INSULINEPOMPTHERAPIE WAT IS EEN INSULINEPOMP? Een insulinepomp is een klein apparaatje met snelwerkende

Nadere informatie

Praktische adviezen bij een 4 keer daags insulineregime

Praktische adviezen bij een 4 keer daags insulineregime Praktische adviezen bij een 4 keer daags insulineregime Inhoudsopgave Bladzijde Streefwaarden voor de bloedglucose 3 Bijstelregels 3 Wat te doen bij een hypoglycemie 3 Voorkomen van hypoglycemie bij lichamelijke

Nadere informatie

Informatie voor de omnipodgebruiker

Informatie voor de omnipodgebruiker Informatie voor de omnipodgebruiker Inhoudsopgave Informatie voor de omnipodgebruiker blz 3 Hoe te handelen bij een (onverwachte) lage glucose blz 4 Hoe te handelen bij een (onverwachte) hoge glucose blz

Nadere informatie

Praktische adviezen bij een 4 keer daags insulineregime

Praktische adviezen bij een 4 keer daags insulineregime Praktische adviezen bij een 4 keer daags insulineregime Inhoudsopgave Bladzijde Streefwaarden voor de bloedglucose 3 Bijstelregels 3 Wat te doen bij een hypoglycemie? 3 Voorkomen van hypoglycemie bij lichamelijke

Nadere informatie

Insulinepomp- therapie bij kinderen

Insulinepomp- therapie bij kinderen Insulinepomp- therapie bij kinderen Algemene informatie voor ouders en kind Insulinepomptherapie Insulinepomptherapie is één van de behandelmethodes van diabetes mellitus. Het moet gezien worden als een

Nadere informatie

Inwendige geneeskunde. Diabetes en ziekte. www.catharinaziekenhuis.nl

Inwendige geneeskunde. Diabetes en ziekte. www.catharinaziekenhuis.nl Inwendige geneeskunde Diabetes en ziekte www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl INW004 / Diabetes en ziekte / 24-07-2013 2 Diabetes en ziekte De

Nadere informatie

Informatie voor omnipodgebruikers

Informatie voor omnipodgebruikers Informatie voor omnipodgebruikers Deze folder bevat praktische informatie voor de omnipod-gebruiker. Met het woord pod in deze folder bedoelen we het apparaatje (insulinereservoir, canule en pomp ineen)

Nadere informatie

Insulinepomptherapie. Interne geneeskunde

Insulinepomptherapie. Interne geneeskunde Insulinepomptherapie U heeft van uw internist en /of diabetesverpleegkundige het advies gekregen over te gaan op insulinepomptherapie omdat de instelling van uw diabetes niet goed is ondanks optimale zelfregulatie.

Nadere informatie

Hypoglycemie bij kinderen en adolescenten met diabetes mellitus

Hypoglycemie bij kinderen en adolescenten met diabetes mellitus Hypoglycemie bij kinderen en adolescenten met diabetes mellitus Dr. G. Massa in samenwerking met de Kinder- en Jeugddiabetesteam Jessa Ziekenhuis Hasselt Hypoglycemie Definitie en voorkomen Oorzaken Symptomen

Nadere informatie

Zelfregulatie voor mensen met diabetes die een insulinepomp gebruiken

Zelfregulatie voor mensen met diabetes die een insulinepomp gebruiken Interne Geneeskunde Diabetes Zelfregulatie voor mensen met diabetes die een insulinepomp gebruiken i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen Deze brochure geeft u algemene en veilige richtlijnen

Nadere informatie

DIEET BIJ CF-GERELATEERDE DIABETES. In deze folder vindt u informatie over het Dieet bij CF-gerelateerde Diabetes

DIEET BIJ CF-GERELATEERDE DIABETES. In deze folder vindt u informatie over het Dieet bij CF-gerelateerde Diabetes DIEET BIJ CF-GERELATEERDE DIABETES In deze folder vindt u informatie over het Dieet bij CF-gerelateerde Diabetes Inhoud 1. Inleiding 3 2. Diabetes bij CF 4 3. Behandeling 4 3.1. Doel van de behandeling

Nadere informatie

Beweegprogramma diabetes mellitus

Beweegprogramma diabetes mellitus Beweegprogramma diabetes mellitus U heeft het advies gekregen van uw internist, diabetesverpleegkundige of diëtist om een beweegprogramma te volgen bij afdeling fysiotherapie in Gelre ziekenhuizen. Het

Nadere informatie

Hoe kan ik voorkomen dat er ketonen ontstaan? Er zijn een aantal dingen die u kunt doen om te helpen verhoogde ketonenniveaus en DKA te voorkomen:

Hoe kan ik voorkomen dat er ketonen ontstaan? Er zijn een aantal dingen die u kunt doen om te helpen verhoogde ketonenniveaus en DKA te voorkomen: Ketonen en diabetes Wat zijn ketonen? Ketonen zijn een bepaald type zuur. Ketonen blijven over wanneer het lichaam een deel van zijn eigen vet verbrandt, dit gebeurt als er niet genoeg glucose aanwezig

Nadere informatie

Interne Geneeskunde Diabetesverpleegkundigen

Interne Geneeskunde Diabetesverpleegkundigen Zelfregulatie voor mensen die drie keer per dag kortwerkende insuline voor de maaltijd en één keer (middel)langwerkende insuline spuiten en zo nodig bloedglucose verlagende tabletten gebruiken Zelfregulatie

Nadere informatie

Richtlijnen bij insulinepomptherapie

Richtlijnen bij insulinepomptherapie INTERNE GENEESKUNDE Richtlijnen bij insulinepomptherapie versie: insuline-resistentie (INT-124 uitgave februari 2009) Inleiding Voor u ligt de brochure Richtlijnen bij insulinepomptherapie. Deze brochure

Nadere informatie

Informatie diabetes bij kinderen. Afdeling Kindergeneeskunde

Informatie diabetes bij kinderen. Afdeling Kindergeneeskunde Informatie diabetes bij kinderen Afdeling Kindergeneeskunde Beste lezer, Voor je ligt de informatiefolder van het Kinderdiabetesteam van het Waterlandziekenhuis. Deze folder is gemaakt voor kinderen (en

Nadere informatie

Praktische adviezen bij een 2 keer daags insulineregime

Praktische adviezen bij een 2 keer daags insulineregime Praktische adviezen bij een 2 keer daags insulineregime Inhoudsopgave Bladzijde Streefwaarden voor de bloedglucose. 3 Bijstelregels 3 Wat te doen bij een hypoglycemie? 3 Bijstel-schema hypoglycemie 4 Voorkomen

Nadere informatie

Praktische informatie voor insulinepompgebruikers

Praktische informatie voor insulinepompgebruikers Praktische informatie voor insulinepompgebruikers Deze folder bevat praktische informatie voor de insulinepompgebruikers. Hoe te handelen bij: Het verwisselen van de naald/katheter - Haal een ampul insuline

Nadere informatie

Zelfregulatieschema voor intensieve insulinetherapie

Zelfregulatieschema voor intensieve insulinetherapie Zelfregulatieschema voor intensieve insulinetherapie Bij elke controle bij de diabetesverpleegkundige meebrengen DATUM: BASISSCHEMA Voor ontbijt Voor lunch Voor diner Eenheden Insuline 0 Kortwerkend (KW):

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Pompeducatie. bij insulinepomptherapie

PATIËNTEN INFORMATIE. Pompeducatie. bij insulinepomptherapie PATIËNTEN INFORMATIE Pompeducatie bij insulinepomptherapie 2 PATIËNTENINFORMATIE Inhoud 1. Thuis dient u in voorraad te hebben... 5 2. Bloedglucosecontroles... 5 3. Hyperglycaemie > 13,9 mmol/l (hoge bloedglucosewaarden)...

Nadere informatie

Kinderen met diabetes samen onze zorg! vzw Hippo & Friends

Kinderen met diabetes samen onze zorg! vzw Hippo & Friends Kinderen met diabetes samen onze zorg! vzw Hippo & Friends www.hippoandfriends.com Informatie voor leraren en zorgverleners Leerkrachten en zorgverleners komen waarschijnlijk op een bepaald punt in aanraking

Nadere informatie

voorbereiding op behandeling voor diabetespatiënten

voorbereiding op behandeling voor diabetespatiënten voorbereiding op behandeling voor diabetespatiënten Inhoud 1. Behandeling s morgens: vanaf 24.00 uur nuchter... 3 2. Behandeling s middags: nuchter of licht ontbijt... 5 3. Behandeling s morgens: nuchter

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij twee maal daags insulinegebruik

Voedingsadviezen bij twee maal daags insulinegebruik Voedingsadviezen bij twee maal daags insulinegebruik U heeft diabetes mellitus en gebruikt hiervoor twee maal daags insuline. Deze brochure geeft extra informatie over uw dieet in bijzondere situaties

Nadere informatie

Als uw kind een hypo heeft

Als uw kind een hypo heeft Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Kindergeneeskunde Als uw kind een hypo heeft 1 Als uw kind een hypo heeft In deze brochure leest u wat u moet doen als uw kind

Nadere informatie

SCHOOLEDUCATIE DIABETES MELLITUS TYPE I. Informatie voor leerkrachten uit onze voorlichtingsavonden.

SCHOOLEDUCATIE DIABETES MELLITUS TYPE I. Informatie voor leerkrachten uit onze voorlichtingsavonden. SCHOOLEDUCATIE DIABETES MELLITUS TYPE I Informatie voor leerkrachten uit onze voorlichtingsavonden. Welkom Een kind met diabetes in de klas/groep Programma Over Diabeter Wat is Diabetes Mellitus type I

Nadere informatie

Richtlijnen bij insulinepomptherapie

Richtlijnen bij insulinepomptherapie INTERNE GENEESKUNDE Richtlijnen bij insulinepomptherapie versie: insuline-afhankelijke diabetes mellitus (INT-123 uitgave februari 2009) Inleiding Voor u ligt de brochure Richtlijnen bij insulinepomptherapie.

Nadere informatie

Diabetesvoorlichting Flexibele Insuline Therapie

Diabetesvoorlichting Flexibele Insuline Therapie Diabetesvoorlichting Flexibele Insuline Therapie (met Humalog of Novorapid als maaltijdinsuline) Voordelen van Flexibele insuline therapie Er wordt een natuurlijk ritme nagestreefd van extra insuline aanbod

Nadere informatie

Lichaamsbeweging en sport

Lichaamsbeweging en sport Hoofdstuk 6B Lichaamsbeweging en sport 6b.1 Inleiding Regelmatig bewegen heeft een positieve invloed op de gezondheid. En het zorgt voor ontspanning en plezier. Dit geldt voor iedereen, dus ook voor mensen

Nadere informatie

Tips voor een goede spreekbeurt

Tips voor een goede spreekbeurt Diabetes?! Een spreekbeurt die je alles vertelt over diabetes: Wat is het? Hoe ontstaat het? En vooral ook: Wat betekent het voor jou, je broer, zus, vader of moeder. Tips voor een goede spreekbeurt Vertel

Nadere informatie

Sporten met diabetes

Sporten met diabetes Sporten met diabetes Inleiding Sport en beweging hebben invloed op de bloedsuikerwaarden. Voor iedereen is de invloed hiervan op de diabetesregulatie anders. In deze folder leest u een aantal basisadviezen

Nadere informatie

Praktische adviezen bij een 2 keer daags insulineregime

Praktische adviezen bij een 2 keer daags insulineregime Praktische adviezen bij een 2 keer daags insulineregime Inhoudsopgave Bladzijde Streefwaarden voor de bloedglucose. 3 Bijstelregels 3 Wat te doen bij een hypoglycemie? 3 Bijregel-schema hypoglycemie 4

Nadere informatie

Met Diabetes op de Kinderafdeling van het IJsselland Ziekenhuis. Kinderafdeling IJsselland Ziekenhuis

Met Diabetes op de Kinderafdeling van het IJsselland Ziekenhuis. Kinderafdeling IJsselland Ziekenhuis Met Diabetes op de Kinderafdeling van het IJsselland Ziekenhuis Kinderafdeling IJsselland Ziekenhuis Inhoudsopgave Pagina 1. Behandeling 2 2. Eten en koolhydraten tellen 4 3. Naar huis en dan? 6 4. De

Nadere informatie

Wat te doen bij hoge bloedglucosewaarden. 3 Maatregelen bij hoge bloedglucosewaarden: 5 6. Wat te doen bij lage bloedglucosewaarden.

Wat te doen bij hoge bloedglucosewaarden. 3 Maatregelen bij hoge bloedglucosewaarden: 5 6. Wat te doen bij lage bloedglucosewaarden. Voordelen van een insulinepomp: verbetering van bloedglucosewaarden meer vrijheid door eenvoudig bijsturen van uw bloedglucose meer vrijheid in het eetpatroon minder schommelingen waardoor u zich wat beter

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij vier maal daags insulinegebruik

Voedingsadviezen bij vier maal daags insulinegebruik Voedingsadviezen bij vier maal daags insulinegebruik U heeft diabetes mellitus en gebruikt hiervoor vier maal daags insuline. Deze brochure geeft extra informatie over uw dieet in bijzondere situaties

Nadere informatie

Diabetes type 1 en sport

Diabetes type 1 en sport Diabetes type 1 en sport informatie voor kinderen tussen de 12 en 18 jaar afdeling diëtetiek Het beoefenen van sport is goed voor iedereen, dus ook voor jou. Het is wel belangrijk om goed op te letten

Nadere informatie

Werkboek Diabetes en zelfregulatie

Werkboek Diabetes en zelfregulatie Werkboek Diabetes en zelfregulatie Inleiding Dit werkboek is bedoeld voor diabetespatiënten die in overleg met hun diabetesverpleegkundige gaan werken met zelfregulatie. Het doel van zelfregulatie is het

Nadere informatie

Voorbereiding onderzoek voor diabetespatiënten

Voorbereiding onderzoek voor diabetespatiënten Voorbereiding onderzoek voor diabetespatiënten Interne Geneeskunde Inhoudsopgave Hoofdstuk Pagina 1. Behandeling in de ochtend: vanaf 24.00 uur nuchter 5 2. Behandeling in de middag: nuchter of licht

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij tablet-gereguleerde diabetes mellitus

Voedingsadviezen bij tablet-gereguleerde diabetes mellitus Voedingsadviezen bij tablet-gereguleerde diabetes mellitus U heeft diabetes mellitus (suikerziekte) en gebruikt hiervoor tabletten. Deze folder geeft informatie over uw dieet in bijzondere situaties en

Nadere informatie

Insulinepomptherapie

Insulinepomptherapie Insulinepomptherapie In deze brochure kunt u alles lezen over InsulInepomptherapIe en een goed beeld krijgen van de voor- en nadelen. ook worden begrippen die te maken hebben met InsulInepomptherapIe uitgelegd.

Nadere informatie

Diabetes mellitus en zelfcontrole. Diabetespoli

Diabetes mellitus en zelfcontrole. Diabetespoli 00 Diabetes mellitus en zelfcontrole Diabetespoli 1 Inleiding Diabetes mellitus is een chronische aandoening. Daarom is het voor u als mens met diabetes van belang een aantal zaken in de gaten te houden.

Nadere informatie

Diabetes Mellitus Zelfcontrole

Diabetes Mellitus Zelfcontrole INTERNE GENEESKUNDE Diabetes Mellitus Zelfcontrole Inleiding Diabetes mellitus (D.M.) is een chronische ziekte. Het is voor u als mens met diabetes van belang een aantal zaken in de gaten te houden. U

Nadere informatie

Hoofdstuk 5 D De werking van insuline en hypoglykemie/hyperglykemie

Hoofdstuk 5 D De werking van insuline en hypoglykemie/hyperglykemie Hoofdstuk 5 D De werking van insuline en hypoglykemie/hyperglykemie Duur 20 minuten Leerdoelen deelnemers De deelnemers weten Hoe insuline in het lichaam werkt Dat er verschillende soorten insuline zijn

Nadere informatie

Aanpassen diabetesmedicatie tijdens voorbereiding voor gastroscopie die vóór 12.00 uur plaatsvindt

Aanpassen diabetesmedicatie tijdens voorbereiding voor gastroscopie die vóór 12.00 uur plaatsvindt Aanpassen diabetesmedicatie tijdens voorbereiding voor gastroscopie die vóór 12.00 uur plaatsvindt Diabetespolikliniek Beter voor elkaar 2 Inleiding U heeft deze folder ontvangen zodat u uw diabetesmedicatie

Nadere informatie

Onderzoeken met MOVIPREPvoorbereiding bij diabetes mellitus (tablet, Byetta, Bydureon of Victoza)

Onderzoeken met MOVIPREPvoorbereiding bij diabetes mellitus (tablet, Byetta, Bydureon of Victoza) Inwendige geneeskunde Onderzoeken met MOVIPREPvoorbereiding bij diabetes mellitus (tablet, Byetta, Bydureon of Victoza) www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl

Nadere informatie

hoe bereidt u zich voor op het onderzoek?

hoe bereidt u zich voor op het onderzoek? hoe bereidt u zich voor op het onderzoek? richtlijnen voor patiënten: met diabetes mellitus () die voor het onderzoek nuchter moeten zijn Waarom deze folder? Deze folder is bestemd voor patiënten met diabetes

Nadere informatie

Zwangerschapsdiabetes. Diabetesteam IJsselland Ziekenhuis

Zwangerschapsdiabetes. Diabetesteam IJsselland Ziekenhuis Zwangerschapsdiabetes Diabetesteam IJsselland Ziekenhuis Zwangerschapsdiabetes ontstaat tijdens de zwangerschap; meestal rondom de 30 e week. Wat is zwangerschapsdiabetes? Bij diabetes is het glucosegehalte

Nadere informatie

Op pad. boek. Het informatieboek over Diabetes Mellitus voor kinderen tot 10 jaar uitgave van het Groene Hart Ziekenhuis. 1 Groene Hart Ziekenhuis

Op pad. boek. Het informatieboek over Diabetes Mellitus voor kinderen tot 10 jaar uitgave van het Groene Hart Ziekenhuis. 1 Groene Hart Ziekenhuis Op pad boek Het informatieboek over Diabetes Mellitus voor kinderen tot 10 jaar uitgave van het Groene Hart Ziekenhuis 1 Groene Hart Ziekenhuis GHZ Boek Diabetes

Nadere informatie

Onderzoeken met MOVIPREPvoorbereiding bij diabetes mellitus (insuline)

Onderzoeken met MOVIPREPvoorbereiding bij diabetes mellitus (insuline) Inwendige geneeskunde Onderzoeken met MOVIPREPvoorbereiding bij diabetes mellitus (insuline) www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl INW025 / Onderzoeken

Nadere informatie

Hoe u een hypoglykemie kunt herkennen

Hoe u een hypoglykemie kunt herkennen Hoe u een hypoglykemie kunt herkennen Informatie en richtlijnen ENINCR8001 Bijwerkingen boekje nl wt.indd 2 25-07-2008 12:44:3 ENINCR8001 Bijwerkingen boekje nl wt.indd 3 25-07-2008 12:44:3 Wat is een

Nadere informatie

Als u diabetes hebt en nuchter moet zijn voor een onderzoek of operatie

Als u diabetes hebt en nuchter moet zijn voor een onderzoek of operatie Informatie voor patiënten Als u diabetes hebt en nuchter moet zijn voor een onderzoek of operatie insuline z Vooraf 1 U hebt diabetes mellitus (suikerziekte) en komt binnenkort naar het ziekenhuis voor

Nadere informatie

VOEDINGS- EN DIEETVOORLICHTING. Diabetes Mellitus. Zeker als u ons nodig heeft

VOEDINGS- EN DIEETVOORLICHTING. Diabetes Mellitus. Zeker als u ons nodig heeft VOEDINGS- EN DIEETVOORLICHTING Diabetes Mellitus Zeker als u ons nodig heeft THUISZORG De Friese Wouden JEUGDGEZONDHEIDSZORG KRAAMZORG VOEDINGS- EN DIEETVOORLICHTING Diabetes Mellitus In deze folder vindt

Nadere informatie

Continue glucose monitoring (CGM)

Continue glucose monitoring (CGM) Continue glucose monitoring (CGM) Continue glucose monitoring (CGM) is een geavanceerd hulpmiddel om bloedsuikerwaarden te monitoren. Een apparaat meet elke 5 minuten de bloedsuiker in het onderhuidse

Nadere informatie

INFORMATIE OVER DIABETES

INFORMATIE OVER DIABETES INFORMATIE OVER DIABETES 1126 DIABETES MELLITUS In Nederland lijden naar schatting ongeveer 650.000 mensen aan diabetes mellitus (suikerziekte). Van de Nederlandse bevolking heeft 3,9 procent nu of binnenkort

Nadere informatie

Diabetes, sport en voeding

Diabetes, sport en voeding Diabetes, sport en voeding Als u diabetes mellitus heeft, dan kan er veel verbeteren door u lichamelijk in te spannen. Hierdoor verbeteren bijvoorbeeld: uw insulinegevoeligheid en daardoor uw glucosewaarden;

Nadere informatie

PATIËNTENINFORMATIE INFORMATIE BIJ OVERWEGING INSULINEPOMPTHERAPIE

PATIËNTENINFORMATIE INFORMATIE BIJ OVERWEGING INSULINEPOMPTHERAPIE PATIËNTENINFORMATIE INFORMATIE BIJ OVERWEGING INSULINEPOMPTHERAPIE 2 INFORMATIE BIJ OVERWEGING INSULINEPOMPTHERAPIE Algemeen Middels deze folder wil Maasstad Ziekenhuis u informeren over insulinepomptherapie.

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Diabetes mellitus en zwangerschap. Begeleiding in het Refaja ziekenhuis

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Diabetes mellitus en zwangerschap. Begeleiding in het Refaja ziekenhuis Diabetes mellitus en zwangerschap Begeleiding in het Refaja ziekenhuis DIABETES MELLITUS EN ZWANGERSCHAP BEGELEIDING IN HET REFAJA ZIEKENHUIS INLEIDING U heeft diabetes en bent zwanger of wilt zwanger

Nadere informatie

Adviezen bij insulinepomptherapie

Adviezen bij insulinepomptherapie Interne Geneeskunde Adviezen bij insulinepomptherapie Deze folder is bestemd voor mensen met diabetes die gebruik maken van een insulinepomp. De informatie is aanvullend op de mondelinge informatie die

Nadere informatie

Adviezen voor sport en beweging bij diabetes

Adviezen voor sport en beweging bij diabetes Adviezen voor sport en beweging bij diabetes Inleiding Lichaamsbeweging is erg gezond, ook als u diabetes heeft. Wel gelden er bij diabetes een aantal adviezen rond sport en beweging. De diabetesverpleegkundige

Nadere informatie

EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN

EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN Eet gezond en gevarieerd Vermijd overgewicht Beweeg voldoende Stop met roken en beperk alcoholgebruik www.diabetescoach.be EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN Een gezonde

Nadere informatie