Diabetes type 1 en sport

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Diabetes type 1 en sport"

Transcriptie

1 Diabetes type 1 en sport informatie voor kinderen tussen de 12 en 18 jaar afdeling diëtetiek

2 Het beoefenen van sport is goed voor iedereen, dus ook voor jou. Het is wel belangrijk om goed op te letten vóór, tijdens en na het sporten. Door te sporten verandert namelijk je bloedsuiker. Bij iedereen kan dit anders zijn, daarom is het belangrijk te kijken hoe jij reageert op sporten. Als je voor en na het sporten rekening houdt met eten en insuline, dan kun je gewoon sporten, net als iedereen. Het is zelfs mogelijk om topsport te beoefenen. Wat gebeurt er bij het sporten met de bloedsuiker? Door te sporten kan je bloedsuiker stijgen of dalen. Dit kan bij elke sport weer anders zijn. Ook als je langer of juist korter sport kan jouw lichaam anders reageren. Meestal wordt de bloedsuiker lager, omdat de suiker beter door het lichaam wordt opgenomen. De cellen in het lichaam zijn gevoeliger voor insuline en nemen de insuline dus beter op. Dit betekent dat je minder insuline moet spuiten of meer koolhydraten moet gebruiken als je gaat sporten. Tijdens het sporten kan de bloedsuiker stijgen, dalen of gelijk blijven. Het hangt er helemaal vanaf welke sport jij doet. 1

3 overzicht Sport Soort inspanning Brandstof van het lichaam Kans op hypo of hyper? atletiek kort en explosief suikervoorraden hyper duursport langdurig suikervoorraden en vetten hypo fietsen langdurig suikervoorraden en vetten hypo gym kort en explosief suikervoorraden hyper hardlopen langdurig suikervoorraden en vetten hypo sprinten kort en explosief suikervoorraden hyper vechtsport kort en explosief suikervoorraden hyper voetbal (team) langdurig suikervoorraden en vetten hypo En jouw sport? Bij welke bloedsuiker wel of niet sporten? Als je een hypo hebt, kun je beter niet gaan sporten. Je lichaam heeft dan namelijk geen energie. Los eerst de hypo op zoals altijd en neem extra koolhydraten zoals hieronder beschreven. Als je bloedsuiker tussen de 3,5 en 15 is, kun je gaan sporten. Neem wel extra koolhydraten als je langer dan een halfuur gaat sporten of onder de 5 zit (zoals hieronder beschreven). Bij een bloedsuiker van of hoger, is het verstandig ketonen te meten. Als je ketonen hebt, ben je aan het verzuren. Door gebrek aan insuline kun je geen suikers verbranden en ga je vetten verbranden (verzuring). Ketonen zijn afvalstoffen van de vetverbranding en zijn niet goed voor het lichaam. Bij een bloedsuiker van of hoger is het beter niet te sporten. Je kan nooit insuline vervangen door lichaamsbeweging! Je insulinebehoefte daalt als je beweegt, maar als je sport met onvoldoende insuline in je lichaam, gaat je bloedsuiker omhoog. Hypo voorkomen met extra koolhydraten Door extra koolhydraten te nemen zorg je ervoor dat er meer suiker aanwezig is voor het lichaam om te verbranden. De kans dat de bloedsuiker te veel gaat dalen is minder. Voor iedereen kan de hoeveelheid koolhydraten die nodig is verschillen. 2

4 overzicht Duur en type inspanning Bloedsuiker voor aanvang Extra koolhydraten 30 minuten of minder, lichte inspanning onder de 5 mmol/l gram boven de 5 mmol/l geen minuten, matige inspanning onder 5 mmol/l gram tussen de 5 en 10 mmol/l tussen de 10 en 16 mmol/l 15 gram geen 1 uur of langer, matige inspanning onder 5 mmol/l 45 gram per uur tussen 5 en 10 mmol/l tussen 10 en 16 mmol/l gram per uur 15 gram per uur drinken Als je één uur of korter gaat sporten, is het voldoende om tijdens het sporten alleen water te drinken. Maar als je meer dan een uur sport, moet je iets drinken met koolhydraten erin, bijvoorbeeld een sportdrank of limonade. Hypo voorkomen door minder insuline bij insulinetoediening via de insulinepen: Je kunt 25-50% minder kortwerkende insuline spuiten bij het eten voor het sporten, zeker als je kort na het eten gaat sporten (tot twee uur erna). Overleg met jouw arts of kinderdiabetesverpleegkundige wat voor jou het advies is; Spuit de insuline niet in het lichaamsdeel dat intensief gebruikt wordt. De insuline wordt dan sneller opgenomen en dan neemt de kans op een hypo toe; In overleg met jouw arts of kinderdiabetesverpleegkundige kan eventueel ook de langwerkende insuline voor het slapen verminderd worden. Dit kan handig zijn als je vaak sport vlak voordat je gaat slapen, of als je een sportdag hebt. Bespreek dit wel altijd met je arts of met de kinderdiabetesverpleegkundige. 3

5 bij insulinetoediening via de insulinepomp: Als je één tot twee uur gaat sporten koppel je meestal de pomp af; Bij een lichte en kortdurende inspanning is een vermindering van de basaalstand van de pomp meestal al voldoende voor een goede bloedsuiker; Als je langer dan twee uur gaat sporten is het beter de pomp aan te laten en een tijdelijk basaal in te stellen. Het lichaam kan niet langer dan twee uur zonder insuline; Als er onverwacht gesport wordt, kan de pomp het beste worden afgekoppeld. aanpassen maaltijdbolus of basaal bij één of twee uur sporten lichte inspanning middelzware inspanning zware inspanning maaltijdbolus* % 50% 50% basaalstand 50% 0% 0% + extra koolhydraten tijdens inspanning basaalstand 100% 100% 75% na inspanning * deze hoeft alleen aangepast te worden als je binnen twee uur na het eten begint met sporten. Als je s avonds gaat sporten, dan kun je de basaalstand tot de volgende ochtend lager zetten. Hypo na het sporten voorkomen Het is belangrijk om na het sporten regelmatig je bloedsuiker te controleren en zo nodig extra te eten. Je bloedsuiker kan zelfs tot 24 uur (een hele dag) na het sporten gaan zakken! Zorg voor het slapen gaan voor een iets hogere bloedsuiker (rond 8 á 9 mmol/l). s Nachts worden de suikervoorraden weer aangevuld en bestaat de kans dat de bloedsuiker te laag wordt. Als je een insulinepomp gebruikt, dan kun je na het sporten de basaalstand een paar uur lager zetten. 4

6 Tot slot Vragen Denk eraan dat je bij ieder bezoek aan het ziekenhuis een geldig legitimatiebewijs (paspoort, identiteitsbewijs) en je zorgverzekeringspas bij je hebt. Zijn er gegevens (adres, verzekering, huisarts, etc.) gewijzigd, meld dit dan aan de balie van de polikliniek. Zorg ervoor dat je op tijd bent voor je afspraak! Als je nog vragen hebt, kun je die altijd aan één van de teamleden van het kinderdiabetesteam stellen. Diabetesverpleegkundige: Els van den Bosch T ; E Diëtistes diabetesteam: Fraukje Rietkerk T ; E Tosca Kasdiran T ; E Polikliniek kindergeneeskunde: T

7 Rijnland Ziekenhuis locaties: postadres: Meteoorlaan 4 Simon Smitweg 1 postbus WC Alphen aan den Rijn 2353 GA Leiderdorp 2350 CC Leiderdorp T T I ed.01 09_14 Rijnland Zorggroep Tot Rijnland Zorggroep behoren: Rijnland Ziekenhuis locaties Alphen aan den Rijn en Leiderdorp en Rijnland Verpleging en Verzorging (Verpleeghuis Leythenrode en Verpleeghuis Oudshoorn). Rijnland Zorggroep biedt in een veilige omgeving mensgerichte en deskundige zorg op het gebied van care én cure. Sinds 2009 is het zorgmodel Planetree onze leidraad. Planetree is een totaalconcept gericht op het voortdurend verhogen van de kwaliteit van de zorgverlening die wij bieden. Dit doen wij op basis van respectvolle bejegening en persoonlijke aandacht in een prettige, rustgevende omgeving. I KvK

Diabetes type 1 en sport

Diabetes type 1 en sport Diabetes type 1 en sport informatie voor kinderen tussen de 6 en 11 jaar afdeling diëtetiek Beste ouders, In deze brochure zetten wij voor uw kind op een rijtje hoe om te gaan met diabetes type 1 en sport.

Nadere informatie

De diabetesverpleegkundige. polikliniek interne geneeskunde

De diabetesverpleegkundige. polikliniek interne geneeskunde De diabetesverpleegkundige polikliniek interne geneeskunde Onlangs is bij u diabetes mellitus geconstateerd. Dit is een chronische aandoening die grote invloed heeft op uw dagelijks leven. De diagnose

Nadere informatie

Inspanningstest. (fietstest) longziekten

Inspanningstest. (fietstest) longziekten Inspanningstest (fietstest) longziekten Om uw klachten tijdens inspanning te beoordelen, heeft uw behandelend arts u voorgesteld een inspanningstest te doen. Met dit onderzoek proberen we de oorzaak en

Nadere informatie

Voorbereiding met Moviprep voor sigmoïdoscopie en colonoscopie

Voorbereiding met Moviprep voor sigmoïdoscopie en colonoscopie Voorbereiding met Moviprep voor sigmoïdoscopie en colonoscopie Bijlage bij brochure Sigmoïdoscopie Colonoscopie scopie afdeling Lees deze bijlage minstens 5 dagen vóór u het onderzoek krijgt! Gebruiksaanwijzing

Nadere informatie

Medebehandeling kinderoncologie. locatie Leiderdorp

Medebehandeling kinderoncologie. locatie Leiderdorp Medebehandeling kinderoncologie Rijnland Ziekenhuis locatie Leiderdorp kindergeneeskunde Uw kind is onder behandeling bij een kinderoncologisch centrum (KOC). De kinderoncoloog heeft met u gesproken over

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker

Bevolkingsonderzoek darmkanker Bevolkingsonderzoek darmkanker vervolgonderzoek in het ziekenhuis polikliniek maag-, darm-, leverziekten U bent doorverwezen naar Rijnland Ziekenhuis omdat er bloed in uw ontlasting is gevonden bij het

Nadere informatie

Bryant tractie. behandeling van een breuk in het bovenbeen bij kinderen. afdeling kindergeneeskunde

Bryant tractie. behandeling van een breuk in het bovenbeen bij kinderen. afdeling kindergeneeskunde Bryant tractie behandeling van een breuk in het bovenbeen bij kinderen afdeling kindergeneeskunde Uw kind is op de kinderafdeling opgenomen met een breuk in het bovenbeen. Er is gekozen voor een behandeling

Nadere informatie

Mictiecystogram (MCG) bij kinderen. verpleegafdeling kindergeneeskunde

Mictiecystogram (MCG) bij kinderen. verpleegafdeling kindergeneeskunde Mictiecystogram (MCG) bij kinderen verpleegafdeling kindergeneeskunde In overleg met de kinderarts heeft u besloten tot een röntgenonderzoek van de blaas en urinewegen (mictiecystogram, MCG) bij uw kind

Nadere informatie

Bijschildklieroperatie. chirurgie

Bijschildklieroperatie. chirurgie Bijschildklieroperatie chirurgie Deze brochure geeft u informatie over de bijschildklieroperatie (parathyreoidectomie). Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk de situatie anders kan zijn dan

Nadere informatie

Wet wrap behandeling. afdeling kindergeneeskunde / polikliniek dermatologie

Wet wrap behandeling. afdeling kindergeneeskunde / polikliniek dermatologie Wet wrap behandeling afdeling kindergeneeskunde / polikliniek dermatologie Beste ouder(s), Uw kind wordt binnenkort op de kinderafdeling opgenomen voor een wet wrap behandeling. Om u en uw kind daar goed

Nadere informatie

Diverticulitis. chirurgie

Diverticulitis. chirurgie Diverticulitis chirurgie Bij u is door uw behandelend arts de darmaandoening diverticulitis vastgesteld. Voor de behandeling hiervan bent u opgenomen op de afdeling chirurgie. In deze brochure krijgt u

Nadere informatie

Plas- en poeppoli. polikliniek kindergeneeskunde locatie Leiderdorp

Plas- en poeppoli. polikliniek kindergeneeskunde locatie Leiderdorp Plas- en poeppoli polikliniek kindergeneeskunde locatie Leiderdorp Uw kind heeft problemen met plassen en/of de ontlasting, zodanig dat uw kind er last van heeft. In overleg met uw (huis)arts heeft u daarom

Nadere informatie

Fixateur externe. uitwendige fixatie botbreuk. chirurgie

Fixateur externe. uitwendige fixatie botbreuk. chirurgie Fixateur externe uitwendige fixatie botbreuk chirurgie Schematische voorstelling fixateur externe Deze brochure geeft u informatie over het gebruik en de verzorging van uitwendig fixatie materiaal voor

Nadere informatie

Borstvoeding geven met een tepelhoedje

Borstvoeding geven met een tepelhoedje Borstvoeding geven met een tepelhoedje kraamafdeling en kinderafdeling Per 1 januari 2015 zijn Rijnland Ziekenhuis en Diaconessenhuis Leiden gefuseerd en gaan samen verder onder de naam: Een tepelhoedje

Nadere informatie

Koemelkeiwit provocatietest. kinderafdeling

Koemelkeiwit provocatietest. kinderafdeling Koemelkeiwit provocatietest kinderafdeling Uw kind heeft klachten gehad die na het staken van koemelkvoeding zijn verdwenen. Daarom denkt de arts aan een allergie voor koemelkeiwit. Om dit te kunnen bevestigen,

Nadere informatie

Adalimumab (Humira) bij de ziekte van Crohn. polikliniek maag-, darm-, leverziekten (MDL)

Adalimumab (Humira) bij de ziekte van Crohn. polikliniek maag-, darm-, leverziekten (MDL) Adalimumab (Humira) bij de ziekte van Crohn polikliniek maag-, darm-, leverziekten (MDL) Uw behandelend arts en/of uw maag, darm, lever (MDL) verpleegkundig specialist heeft met u gesproken over het gebruik

Nadere informatie

Het Rijnland Wondcentrum (RWC)

Het Rijnland Wondcentrum (RWC) Het Rijnland Wondcentrum (RWC) Op het Rijnland Wondcentrum (RWC) worden patiënten met acute en chronische wondproblemen behandeld. Er kunnen verschillende zorgverleners betrokken zijn bij de behandeling.

Nadere informatie

Beweging en diabetes. Informatiebrochure Beweging en Diabetes

Beweging en diabetes. Informatiebrochure Beweging en Diabetes Beweging en diabetes Informatiebrochure Beweging en Diabetes Items: Sporten en lichaam Hypo voorkomen Nog meer opletten Richtlijnen Algemeen Advies Samengevat Fysiogroep I Bewegen en zeker het beoefenen

Nadere informatie

Zetpil en klysma bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. polikliniek maag-, darm-, leverziekten (MDL)

Zetpil en klysma bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. polikliniek maag-, darm-, leverziekten (MDL) Zetpil en klysma bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa polikliniek maag-, darm-, leverziekten (MDL) Noteer hier uw vragen Uw behandelend arts en/of maag, darm, lever (MDL) verpleegkundig specialist

Nadere informatie

Colonoscopie onder narcose

Colonoscopie onder narcose Colonoscopie onder narcose centrale scopie-afdeling Wilt u deze brochure minimaal 5 dagen voordat u het onderzoek krijgt goed lezen! Uw arts heeft met u gesproken over een endoscopisch onderzoek. Dit is

Nadere informatie

Antiluxatiebrace. polikliniek orthopedie

Antiluxatiebrace. polikliniek orthopedie Antiluxatiebrace polikliniek orthopedie heupgedeelte (om de buik) heupscharnier dijbeengedeelte Uw arts heeft met u de leefregels voor het dragen van een antiluxatiebrace besproken. In deze brochure leggen

Nadere informatie

Klaplong. Pneumothorax. afdeling longziekten

Klaplong. Pneumothorax. afdeling longziekten Klaplong Pneumothorax afdeling longziekten U bent opgenomen op verpleegafdeling longziekten C4 omdat u een klaplong heeft. In medische termen wordt deze aandoening een pneumothorax genoemd. In deze brochure

Nadere informatie

Eerste bezoek aan de mammapoli. polikliniek chirurgie

Eerste bezoek aan de mammapoli. polikliniek chirurgie Eerste bezoek aan de mammapoli polikliniek chirurgie Wie is wie Op de mammapoli wordt u geholpen en onderzocht door verschillende verpleegkundigen en artsen. Hier volgt een overzicht van de verschillende

Nadere informatie

Acute ontsteking van de alvleesklier

Acute ontsteking van de alvleesklier Acute ontsteking van de alvleesklier (acute pancreatitis) afdeling chirurgie Deze brochure geeft informatie over de acute ontsteking van de alvleesklier (pancreatitis) en de meest gebruikelijke behandelingsmogelijkheden.

Nadere informatie

Plaatsen/verwijderen van een dubbel J katheter. polikliniek urologie

Plaatsen/verwijderen van een dubbel J katheter. polikliniek urologie Plaatsen/verwijderen van een dubbel J katheter polikliniek urologie De uroloog heeft met u gesproken over het plaatsen van een dubbel J katheter, de gevolgen, de mogelijkheden en de risico s. Op grond

Nadere informatie

titel afdeling Vrijwilliger in Verpleeghuis Oudshoorn

titel afdeling Vrijwilliger in Verpleeghuis Oudshoorn titel afdeling Vrijwilliger in Verpleeghuis Oudshoorn Vrijwilligers zijn er om net dat beetje extra aandacht en begeleiding te geven aan onze bewoners en cliënten. Bij allerlei activiteiten kunnen vrijwilligers

Nadere informatie

Richtlijnen voor behandeling met een gipsverband. polikliniek chirurgie afdeling spoedeisende hulp (SEH) gipskamer

Richtlijnen voor behandeling met een gipsverband. polikliniek chirurgie afdeling spoedeisende hulp (SEH) gipskamer Richtlijnen voor behandeling met een gipsverband polikliniek chirurgie afdeling spoedeisende hulp (SEH) gipskamer U heeft op de afdeling spoedeisende hulp (SEH) of op de gipskamer een gipsverband of een

Nadere informatie

Het prikkelbare darmsyndroom. polikliniek maag-, darm-, leverziekten

Het prikkelbare darmsyndroom. polikliniek maag-, darm-, leverziekten Het prikkelbare darmsyndroom polikliniek maag-, darm-, leverziekten Uw behandelend arts en/of maag, darm, lever (MDL) verpleegkundig specialist heeft met u gesproken over het prikkelbare darm syndroom

Nadere informatie

Sporten met diabetes

Sporten met diabetes Sporten met diabetes Inleiding Sport en beweging hebben invloed op de bloedsuikerwaarden. Voor iedereen is de invloed hiervan op de diabetesregulatie anders. In deze folder leest u een aantal basisadviezen

Nadere informatie

Fracturen. botbreuken. chirurgie

Fracturen. botbreuken. chirurgie Fracturen botbreuken chirurgie Deze brochure geeft u een overzicht van de klachten en de behandeling van een gebroken bot. De inhoud van deze brochure is van algemene aard. Voor u persoonlijk kan de situatie

Nadere informatie

Handleiding voor de insulinepomp Voor kinderen

Handleiding voor de insulinepomp Voor kinderen Handleiding voor de insulinepomp Voor kinderen Albert Schweitzer ziekenhuis maart 2013 pavo 0953 Inleiding Jij gaat starten met je insulinepomptherapie. Je hebt inmiddels al veel informatie en adviezen

Nadere informatie

Voedingsadviezen na anti-reflux operatie (laparoscopische Nissen) afdeling diëtetiek

Voedingsadviezen na anti-reflux operatie (laparoscopische Nissen) afdeling diëtetiek Voedingsadviezen na anti-reflux operatie (laparoscopische Nissen) afdeling diëtetiek Deze brochure is geschreven voor patiënten die een refluxoperatie hebben ondergaan. In deze brochure vindt u informatie

Nadere informatie

Adviezen voor sport en beweging bij diabetes

Adviezen voor sport en beweging bij diabetes Adviezen voor sport en beweging bij diabetes Inleiding Lichaamsbeweging is erg gezond, ook als u diabetes heeft. Wel gelden er bij diabetes een aantal adviezen rond sport en beweging. De diabetesverpleegkundige

Nadere informatie

www.diabetesopschool.nl

www.diabetesopschool.nl Informatie begeleiding schoolkamp Deze informatie is bestemd voor mensen die een schoolkamp begeleiden waaraan een kind met diabetes deelneemt. Als begeleiders weten hoe zij moeten handelen in bepaalde

Nadere informatie

Insulinepomptherapie. Adviezen en instructies. gemini-ziekenhuis.nl

Insulinepomptherapie. Adviezen en instructies. gemini-ziekenhuis.nl Insulinepomptherapie Adviezen en instructies gemini-ziekenhuis.nl Inhoudsopgave Bereikbaarheid diabetesteam 3 Pomp met infusie-set of pod met PDM 3 Hypoglykemie - hypo 4 Hyperglykemie - hyper 4 Geen effect

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Diabetes en sport

PATIËNTEN INFORMATIE. Diabetes en sport PATIËNTEN INFORMATIE Diabetes en sport 2 PATIËNTENINFORMATIE Waarom aan beweging doen? Het Maasstad Ziekenhuis vindt het belangrijk om u te motiveren tot beweging/sport. Een actieve leefstijl is voor iedereen

Nadere informatie

Sigmoïdoscopie colonoscopie

Sigmoïdoscopie colonoscopie Sigmoïdoscopie colonoscopie centrale scopie-afdeling Wilt u deze brochure minimaal 5 dagen voordat u het onderzoek krijgt goed lezen! Uw arts heeft met u gesproken over een endoscopisch onderzoek. Dit

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Kind met diabetes en intensieve therapie. Algemene informatie voor kind en ouders

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Kind met diabetes en intensieve therapie. Algemene informatie voor kind en ouders Kind met diabetes en intensieve therapie Algemene informatie voor kind en ouders KIND MET DIABETES EN INTENSIEVE THERAPIE ALGEMENE INFORMATIE VOOR KIND EN OUDERS INLEIDING Je bent voor de behandeling van

Nadere informatie

Lichaamsbeweging en sport

Lichaamsbeweging en sport Hoofdstuk 6B Lichaamsbeweging en sport 6b.1 Inleiding Regelmatig bewegen heeft een positieve invloed op de gezondheid. En het zorgt voor ontspanning en plezier. Dit geldt voor iedereen, dus ook voor mensen

Nadere informatie

Thiopurine therapie bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa

Thiopurine therapie bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Thiopurine therapie bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Azathioprine (Imuran ) en 6-Mercaptopurine (Puri-Nethol ) polikliniek maag-, darm-, leverziekten (MDL) Uw behandelend arts en/of uw maag,

Nadere informatie

Informatie voor patiënten. Als u diabetes hebt en nuchter moet zijn voor een onderzoek of operatie

Informatie voor patiënten. Als u diabetes hebt en nuchter moet zijn voor een onderzoek of operatie Informatie voor patiënten Als u diabetes hebt en nuchter moet zijn voor een onderzoek of operatie z U hebt diabetes mellitus (suikerziekte) en komt binnenkort naar het ziekenhuis voor een onderzoek of

Nadere informatie

Geriatrische revalidatiezorg. Revalidatie na ziekenhuisopname

Geriatrische revalidatiezorg. Revalidatie na ziekenhuisopname Geriatrische revalidatiezorg Revalidatie na ziekenhuisopname Wanneer u na een ziekenhuisopname revalidatie nodig heeft kunt u daarvoor terecht binnen Rijnland Zorggroep. In deze brochure leest u wat u

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Zelfregulatie bij intensieve therapie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Zelfregulatie bij intensieve therapie Zelfregulatie bij intensieve therapie ZELFREGULATIE BIJ INTENSIEVE THERAPIE INLEIDING Deze folder geeft u algemene richtlijnen over zelfregulatie bij intensieve insulinetherapie. Zelfregulatie is het zelfstandig

Nadere informatie

Trommelvliesbuisjes plaatsen. polikliniek keel-, neus- en oorheelkunde (KNO)

Trommelvliesbuisjes plaatsen. polikliniek keel-, neus- en oorheelkunde (KNO) Trommelvliesbuisjes plaatsen polikliniek keel-, neus- en oorheelkunde (KNO) Uw afspraak Wij verwachten uw kind op... dag,... -... 20... om uur in Rijnland Ziekenhuis, locatie Leiderdorp: op de afdeling

Nadere informatie

Na overlijden: informatie voor nabestaanden. Verpleeghuis Leythenrode

Na overlijden: informatie voor nabestaanden. Verpleeghuis Leythenrode Na overlijden: informatie voor nabestaanden Verpleeghuis Leythenrode Als uw naaste is overleden, is het belangrijk dat u op een goede manier afscheid kunt nemen. Daarnaast moet er het een en ander geregeld

Nadere informatie

Infliximab (Remicade ) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. polikliniek maag-, darm-, leverziekten (MDL)

Infliximab (Remicade ) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. polikliniek maag-, darm-, leverziekten (MDL) Infliximab (Remicade ) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa polikliniek maag-, darm-, leverziekten (MDL) Uw behandelend arts en/of uw maag, darm, lever (MDL) verpleegkundig specialist heeft met

Nadere informatie

De poliklinische instelling van de insulinepomp

De poliklinische instelling van de insulinepomp De poliklinische instelling van de insulinepomp Inleiding. Je hebt Diabetes mellitus en gaat hiervoor een insulinepomp gebruiken. De kinderdiabetesverpleegkundige heeft je informatie gegeven over de instellingsfase

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Diabetes en sport

PATIËNTEN INFORMATIE. Diabetes en sport PATIËNTEN INFORMATIE Diabetes en sport Waarom aan beweging doen? Het Maasstad Ziekenhuis vindt het belangrijk om u te motiveren tot beweging/sport. Een actieve leefstijl is voor iedereen gezond. Een half

Nadere informatie

Wat je moet weten over je insulinepomp

Wat je moet weten over je insulinepomp Wat je moet weten over je insulinepomp gemini-ziekenhuis.nl Inhoudsopgave Hoe kun je de diabetesverpleegkundige en dokter bereiken? 3 Pomp met infusie-set of pod met PDM 4 Zo verwissel je de infusie-set,

Nadere informatie

Beademing. informatie over beademing en de gevolgen daarvan. afdeling intensive care (IC)

Beademing. informatie over beademing en de gevolgen daarvan. afdeling intensive care (IC) Beademing informatie over beademing en de gevolgen daarvan afdeling intensive care (IC) Bij uw partner, familielid of naaste is het op dit moment noodzakelijk de ademhaling te ondersteunen met, of over

Nadere informatie

Zelfregulatie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Zelfregulatie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Zelfregulatie U heft suikerziekte (diabetes mellitus) en gebruikt daarvoor twee of vier maal per dag insuline. In overleg met uw arts heeft u besloten dat u zelf uw diabetes mellitus gaat regelen (zelfregulatie).

Nadere informatie

De neurologische revalidatie unit (NRU)

De neurologische revalidatie unit (NRU) De neurologische revalidatie unit (NRU) informatie voor cliënt en familie neurologie Rijnland Ziekenhuis Verpleeghuis Leythenrode U bent opgenomen geweest op de afdeling neurologie van Rijnland Ziekenhuis

Nadere informatie

Eerste hulp bij ketonen

Eerste hulp bij ketonen Eerste hulp bij ketonen Wat zijn Ketonen Wat is Keto-Acidose? Bij een tekort aan aanwezige insuline in het lichaam kunnen de koolhydraten of suikers niet in de lichaamscellen. Gevolg is dat het lichaam

Nadere informatie

Na overlijden: informatie voor nabestaanden

Na overlijden: informatie voor nabestaanden Na overlijden: informatie voor nabestaanden Als uw naaste is overleden, is het belangrijk dat u op een goede manier afscheid kunt nemen. Daarnaast moet er het een en ander geregeld worden. In deze brochure

Nadere informatie

DIABETES EN BEWEGEN Hypo of hyper

DIABETES EN BEWEGEN Hypo of hyper DIABETES EN BEWEGEN Bewegen is voor iedereen belangrijk. Als u regelmatig beweegt, verbetert uw conditie. Ook kan voldoende beweging voorkomen dat u te zwaar wordt, en het helpt bij afvallen. Bovendien

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker. Vervolgonderzoek in het ziekenhuis. Polikliniek maag-, darm-, leverziekten

Bevolkingsonderzoek darmkanker. Vervolgonderzoek in het ziekenhuis. Polikliniek maag-, darm-, leverziekten Bevolkingsonderzoek darmkanker Vervolgonderzoek in het ziekenhuis Polikliniek maag-, darm-, leverziekten Over Alrijne Zorggroep Het Diaconessenhuis Leiden en Rijnland Zorggroep (Rijnland Ziekenhuis en

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Diabetes en sport

PATIËNTEN INFORMATIE. Diabetes en sport PATIËNTEN INFORMATIE Diabetes en sport Waarom aan beweging doen? Het Maasstad Ziekenhuis vindt het belangrijk om u te motiveren tot beweging/sport. Een actieve leefstijl is voor iedereen gezond. Een half

Nadere informatie

Heb je na het lezen van het boekje nog vragen? Stel die vragen dan aan je ouders, de kinderarts of de kinderdiabetesverpleegkundige.

Heb je na het lezen van het boekje nog vragen? Stel die vragen dan aan je ouders, de kinderarts of de kinderdiabetesverpleegkundige. Wat moet je doen bij een hypo of hyper? Deze folder is geschreven voor kinderen met diabetes en hun ouders/ verzorgers. Als je diabetes hebt, dan zijn er een aantal belangrijke regels waar je naar moet

Nadere informatie

Ik ben voel ziek me niet lekker

Ik ben voel ziek me niet lekker Diabetesstrip Ik ben voel ziek me niet lekker Ik voel Ik me ben niet ziek lekker. Ik voel me moe, moet vaak plassen en veel drinken, zie wazig en val af. 2 Gluky heeft diabetes Naar het ziekenhuis Naar

Nadere informatie

Diabetesvoorlichting Flexibele Insuline Therapie

Diabetesvoorlichting Flexibele Insuline Therapie Diabetesvoorlichting Flexibele Insuline Therapie (met Humalog of Novorapid als maaltijdinsuline) Voordelen van Flexibele insuline therapie Er wordt een natuurlijk ritme nagestreefd van extra insuline aanbod

Nadere informatie

Informatie voor de omnipodgebruiker

Informatie voor de omnipodgebruiker Informatie voor de omnipodgebruiker Inhoudsopgave Informatie voor de omnipodgebruiker blz 3 Hoe te handelen bij een (onverwachte) lage glucose blz 4 Hoe te handelen bij een (onverwachte) hoge glucose blz

Nadere informatie

Informatie sport en bewegen bij diabetes mellitus

Informatie sport en bewegen bij diabetes mellitus FYSIOTHERAPIE Informatie sport en bewegen bij diabetes mellitus ADVIES Informatie sport en bewegen bij diabetes mellitus In deze folder vindt u informatie over het effect van sport en bewegen bij diabetes

Nadere informatie

voorbereiding op behandeling voor diabetespatiënten

voorbereiding op behandeling voor diabetespatiënten voorbereiding op behandeling voor diabetespatiënten Inhoud 1. Behandeling s morgens: vanaf 24.00 uur nuchter... 3 2. Behandeling s middags: nuchter of licht ontbijt... 5 3. Behandeling s morgens: nuchter

Nadere informatie

Informatie voor de insulinepompgebruiker

Informatie voor de insulinepompgebruiker Informatie voor de insulinepompgebruiker Inhoudsopgave Algemene zaken bij gebruik van de insulinepomp blz 3 Hoe te handelen bij een (onverwachte) lage glucose blz 3 Hoe te handelen bij een (onverwachte)

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Zelfregulatie bij pomptherapie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Zelfregulatie bij pomptherapie Zelfregulatie bij pomptherapie ZELFREGULATIE BIJ POMPTHERAPIE INLEIDING Deze folder geeft u algemene richtlijnen over zelfregulatie. Zelfregulatie is het zelfstandig aanpassen van de bolusinsuline aan

Nadere informatie

Voorbereiding onderzoek voor diabetespatiënten

Voorbereiding onderzoek voor diabetespatiënten Voorbereiding onderzoek voor diabetespatiënten Interne Geneeskunde Inhoudsopgave Hoofdstuk Pagina 1. Behandeling in de ochtend: vanaf 24.00 uur nuchter 5 2. Behandeling in de middag: nuchter of licht

Nadere informatie

Diabetes, sport en voeding

Diabetes, sport en voeding Diabetes, sport en voeding Als u diabetes mellitus heeft, dan kan er veel verbeteren door u lichamelijk in te spannen. Hierdoor verbeteren bijvoorbeeld: uw insulinegevoeligheid en daardoor uw glucosewaarden;

Nadere informatie

5 méér doen! Maatregelen: 6 7

5 méér doen! Maatregelen: 6 7 Wat moet je doen bij een hypo of hyper? Deze folder is geschreven voor kinderen met diabetes en hun ouders/verzorgers. Als je diabetes hebt, zijn er een aantal belangrijke regels waar je naar moet handelen

Nadere informatie

Informatie over oorsuizen (tinnitus)

Informatie over oorsuizen (tinnitus) Informatie over oorsuizen (tinnitus) Polikliniek keel-, neus- en oorheelkunde (KNO) Over Alrijne Zorggroep Het Diaconessenhuis Leiden en Rijnland Zorggroep (Rijnland Ziekenhuis en de verpleeghuizen Leythenrode

Nadere informatie

Aandachtspunten bij pompgebruik.

Aandachtspunten bij pompgebruik. Aandachtspunten bij pompgebruik. 1. Algemeen. Zorg er altijd voor een noodkit bij te hebben met daarin het volgende: Reservekatheter, reservespuit, reservenaald, serter, reservebatterijen en insuline voor

Nadere informatie

Als u diabetes hebt en nuchter moet zijn voor een onderzoek of operatie

Als u diabetes hebt en nuchter moet zijn voor een onderzoek of operatie Informatie voor patiënten Als u diabetes hebt en nuchter moet zijn voor een onderzoek of operatie insuline z Vooraf 1 U hebt diabetes mellitus (suikerziekte) en komt binnenkort naar het ziekenhuis voor

Nadere informatie

Diabetes Mellitus Type 1. Informatie over diabetes voor kinderen van de basisschool

Diabetes Mellitus Type 1. Informatie over diabetes voor kinderen van de basisschool Diabetes Mellitus Type 1 Informatie over diabetes voor kinderen van de basisschool 1 Hallo! Dit boekje is geschreven voor kinderen op de basisschool die diabetes hebben en voor hun ouders. Hierin vind

Nadere informatie

Informatie diabetes bij kinderen. Afdeling Kindergeneeskunde

Informatie diabetes bij kinderen. Afdeling Kindergeneeskunde Informatie diabetes bij kinderen Afdeling Kindergeneeskunde Beste lezer, Voor je ligt de informatiefolder van het Kinderdiabetesteam van het Waterlandziekenhuis. Deze folder is gemaakt voor kinderen (en

Nadere informatie

Diabetespatiënt. adviezen na een hernia-operatie. leefregels bij gebruik van insulinepomp. ZorgSaam

Diabetespatiënt. adviezen na een hernia-operatie. leefregels bij gebruik van insulinepomp. ZorgSaam Diabetespatiënt adviezen na een hernia-operatie leefregels bij gebruik van insulinepomp ZorgSaam 1 2 Leefregels bij het gebruik van een insulinepomp Wat u moet weten bij insulinepomptherapie. U heeft van

Nadere informatie

DMSA-scan (nieronderzoek) bij kinderen

DMSA-scan (nieronderzoek) bij kinderen DMSA-scan (nieronderzoek) bij kinderen Verpleegafdeling kindergeneeskunde Over Alrijne Zorggroep Het Diaconessenhuis Leiden en Rijnland Zorggroep (Rijnland Ziekenhuis en de verpleeghuizen Leythenrode en

Nadere informatie

Neusamandel verwijderen bij kinderen. polikliniek keel-, neus- en oorheelkunde (KNO)

Neusamandel verwijderen bij kinderen. polikliniek keel-, neus- en oorheelkunde (KNO) Neusamandel verwijderen bij kinderen polikliniek keel-, neus- en oorheelkunde (KNO) Uw afspraak Wij verwachten uw kind op... dag,... -... 20... om uur in Rijnland Ziekenhuis, locatie Leiderdorp: op de

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Wat te doen bij ontregeling van een kind met diabetes mellitus en een insulinepomp

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Wat te doen bij ontregeling van een kind met diabetes mellitus en een insulinepomp Wat te doen bij ontregeling van een kind met diabetes mellitus en een insulinepomp WAT TE DOEN BIJ ONTREGELING VAN EEN KIND MET DIABETES MELLITUS EN EEN INSULINEPOMP INLEIDING Het toedienen van de juiste

Nadere informatie

Sporten. met diabetes

Sporten. met diabetes Sporten met diabetes Waarom sporten? Lichaamsbeweging hoort bij een gezond leven en type 1 diabetes hebben mag je niet beletten om te sporten. Jongeren met type 1 diabetes mogen blijven sporten. Trouwens,

Nadere informatie

Tips voor een goede spreekbeurt

Tips voor een goede spreekbeurt Diabetes?! Een spreekbeurt die je alles vertelt over diabetes: Wat is het? Hoe ontstaat het? En vooral ook: Wat betekent het voor jou, je broer, zus, vader of moeder. Tips voor een goede spreekbeurt Vertel

Nadere informatie

Histamineprovocatietest. Polikliniek longziekten

Histamineprovocatietest. Polikliniek longziekten Histamineprovocatietest Polikliniek longziekten Over Alrijne Zorggroep Het Diaconessenhuis Leiden en Rijnland Zorggroep (Rijnland Ziekenhuis en de verpleeghuizen Leythenrode en Oudshoorn) zijn sinds 1

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij twee maal daags insulinegebruik

Voedingsadviezen bij twee maal daags insulinegebruik Voedingsadviezen bij twee maal daags insulinegebruik U heeft diabetes mellitus en gebruikt hiervoor twee maal daags insuline. Deze brochure geeft extra informatie over uw dieet in bijzondere situaties

Nadere informatie

Praktische informatie voor insulinepompgebruikers

Praktische informatie voor insulinepompgebruikers Praktische informatie voor insulinepompgebruikers Deze folder bevat praktische informatie voor de insulinepompgebruikers. Hoe te handelen bij: Het verwisselen van de naald/katheter - Haal een ampul insuline

Nadere informatie

4 hoog is? Hoe merk je dat je bloedglucosewaarde te laag is? 10 Wat moet je doen als je bloedglucosewaarde te

4 hoog is? Hoe merk je dat je bloedglucosewaarde te laag is? 10 Wat moet je doen als je bloedglucosewaarde te Wat moet je doen bij een hypo of hyper? Als je diabetes hebt, dan zijn er een aantal belangrijke regels waar je naar moet handelen in geval van een hypo of hyper. In dit boekje kun je nalezen wat je moet

Nadere informatie

Hypo- en hyperglycaemie

Hypo- en hyperglycaemie Hoofdstuk 4 Hypo- en hyperglycaemie 4.1 Inleiding Normaal schommelt het bloedglucosegehalte tussen 4 en 8 mmo/l. Bij mensen met diabetes mellitus is een waarde tussen de 4 en de 10 mmol/l acceptabel. Bij

Nadere informatie

Met Diabetes op de Kinderafdeling van het IJsselland Ziekenhuis. Kinderafdeling IJsselland Ziekenhuis

Met Diabetes op de Kinderafdeling van het IJsselland Ziekenhuis. Kinderafdeling IJsselland Ziekenhuis Met Diabetes op de Kinderafdeling van het IJsselland Ziekenhuis Kinderafdeling IJsselland Ziekenhuis Inhoudsopgave Pagina 1. Behandeling 2 2. Eten en koolhydraten tellen 4 3. Naar huis en dan? 6 4. De

Nadere informatie

Handleiding voor gebruikers insulinepomp. Voor volwassenen

Handleiding voor gebruikers insulinepomp. Voor volwassenen Handleiding voor gebruikers insulinepomp Voor volwassenen Inleiding U gaat starten met een insulinepomptherapie en heeft inmiddels al veel informatie en adviezen gekregen. Om alles thuis nog eens rustig

Nadere informatie

Het Down Centrum Nederland locatie Leiderdorp. polikliniek kindergeneeskunde

Het Down Centrum Nederland locatie Leiderdorp. polikliniek kindergeneeskunde Het Down Centrum Nederland locatie Leiderdorp polikliniek kindergeneeskunde In Rijnland Ziekenhuis, locatie Leiderdorp, is sinds maart 2002 een Downsyndroom team gevestigd. In juni 2013 is het Down Centrum

Nadere informatie

hoe bereidt u zich voor op het onderzoek?

hoe bereidt u zich voor op het onderzoek? hoe bereidt u zich voor op het onderzoek? richtlijnen voor patiënten: met diabetes mellitus () die voor het onderzoek nuchter moeten zijn Waarom deze folder? Deze folder is bestemd voor patiënten met diabetes

Nadere informatie

Beweegprogramma diabetes mellitus

Beweegprogramma diabetes mellitus Beweegprogramma diabetes mellitus U heeft het advies gekregen van uw internist, diabetesverpleegkundige of diëtist om een beweegprogramma te volgen bij afdeling fysiotherapie in Gelre ziekenhuizen. Het

Nadere informatie

Informatie voor omnipodgebruikers

Informatie voor omnipodgebruikers Informatie voor omnipodgebruikers Deze folder bevat praktische informatie voor de omnipod-gebruiker. Met het woord pod in deze folder bedoelen we het apparaatje (insulinereservoir, canule en pomp ineen)

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Kindergeneeskunde. Keto-acidose

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Kindergeneeskunde. Keto-acidose Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Kindergeneeskunde Keto-acidose 1 Keto-acidose Onze lichaamscellen gebruiken glucose als brandstof. Als er in het lichaam een

Nadere informatie

Zelfregulatieschema voor intensieve insulinetherapie

Zelfregulatieschema voor intensieve insulinetherapie Zelfregulatieschema voor intensieve insulinetherapie Bij elke controle bij de diabetesverpleegkundige meebrengen DATUM: BASISSCHEMA Voor ontbijt Voor lunch Voor diner Eenheden Insuline 0 Kortwerkend (KW):

Nadere informatie

Tips voor een goede spreekbeurt

Tips voor een goede spreekbeurt Diabetes?! Een spreekbeurt die je alles vertelt over diabetes: Wat is het? Hoe ontstaat het? En vooral ook: Wat betekent het voor jou, je broer, zus, vader of moeder. Tips voor een goede spreekbeurt Vertel

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij twee maal daags insulinegebruik

Voedingsadviezen bij twee maal daags insulinegebruik Voedingsadviezen bij twee maal daags insulinegebruik U heeft diabetes mellitus en gebruikt hiervoor twee maal daags insuline. Deze brochure geeft extra informatie over uw dieet in bijzondere situaties

Nadere informatie

Zelfregulatie voor mensen met diabetes die combinatieinsuline

Zelfregulatie voor mensen met diabetes die combinatieinsuline Interne Geneeskunde Diabetes i Zelfregulatie voor mensen met diabetes die combinatieinsuline gebruiken Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen Deze folder geeft u algemene en veilige richtlijnen

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Reizen met diabetes. Vakantietips en paklijst

PATIËNTEN INFORMATIE. Reizen met diabetes. Vakantietips en paklijst PATIËNTEN INFORMATIE Reizen met diabetes Vakantietips en paklijst Vakantietips 1. Advies voor de diabetesmaterialen Neem voor de vakantieperiode ruim voldoende materiaal mee (zie paklijst). Verdeel uw

Nadere informatie

Richtlijnen bij insulinepomptherapie

Richtlijnen bij insulinepomptherapie INTERNE GENEESKUNDE Richtlijnen bij insulinepomptherapie versie: insuline-resistentie (INT-124 uitgave februari 2009) Inleiding Voor u ligt de brochure Richtlijnen bij insulinepomptherapie. Deze brochure

Nadere informatie

Voorbereiding of nuchter voor een onderzoek? Hoe gaat u daarmee om als u diabetes heeft? Diabetes met insuline

Voorbereiding of nuchter voor een onderzoek? Hoe gaat u daarmee om als u diabetes heeft? Diabetes met insuline Voorbereiding of nuchter voor een onderzoek? Hoe gaat u daarmee om als u diabetes heeft? Diabetes met insuline Inleiding Binnenkort hebt u een afspraak voor een onderzoek in het ziekenhuis waarvoor u nuchter

Nadere informatie

hoe bereidt u zich voor op het onderzoek?

hoe bereidt u zich voor op het onderzoek? hoe bereidt u zich voor op het onderzoek? Richtlijnen voor patiënten: met diabetes mellitus (insuline) die voor het onderzoek een laxeerschema volgen en nuchter moeten zijn Waarom deze folder? Deze folder

Nadere informatie