GROEN&DOEN. Heggen, bomen en houtwallen CURSUSSEIZOEN een praktische cursus over aanleg & onderhoud en zorg voor het landschap

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "GROEN&DOEN. Heggen, bomen en houtwallen CURSUSSEIZOEN 2013 2014. een praktische cursus over aanleg & onderhoud en zorg voor het landschap"

Transcriptie

1 GROEN&DOEN CURSUSSEIZOEN Heggen, bomen en houtwallen een praktische cursus over aanleg & onderhoud en zorg voor het landschap Heggen, bomen en houtwallen behoren tot de eeuwenoude parels van ons landschap. Hun onderhoud maar ook de aanleg van nieuwe elementen, laten veel te wensen over. Handleidingen schetsen een blauwdruk, theorie in grote lijnen. Tijd voor een cursus waarin kennis, nieuwe inzichten en praktijkervaringen een waardevolle bijdrage zullen zijn voor je werk aan een mooi en duurzaam beheerd landschap. Een boeiende, nieuwe cursus Heggen, bomen en houtwallen zijn kenmerkende onderdelen van ons landschap. We moeten koesteren en goed beheren wat er nog aan heggen, houtwallen en imposante (knot)bomen aanwezig is en we zouden nieuwe moeten aanplanten. Landschappelijk groen was, is en blijft immers belangrijk. We moeten er efficiënt maar ook goed voor zorgen. Volgens ons is dit laatste, de kwaliteit van onderhoud en beheer, vaak onvoldoende aanwezig. Dat is niet slechts een kwestie van geld. Het ontbreekt ook aan kennis. Deze cursus is gemaakt op basis van jarenlange praktijkervaring in zowel aanleg en onderhoud als ook in het maken van herstel- en onderhoudsplannen. We hebben gezien wat er beter kan, maar ook wat voor goede en inspirerende voorbeelden er in Nederland en buitenland zijn en hebben die in deze cursus verwerkt. Heggen, bomen en houtwallen is een cursus die in het kader van de regeling Groen&Doen is ontwikkeld. Hij bestaat uit een serie van 7 cursusdagen (met 2 extra activiteiten om aan deel te nemen). Daarin staan aanleg, onderhoud en beheer centraal. Maar daarnaast gaan we in de cursus ook in op de geschiedenis, de oude en nieuwe gebruiksmogelijkheden, soortensamenstelling, beleving en een kijkje in de ziel van veteranenbomen en oeroude gevlochten heggen. In een mix van presentaties en veldbezoeken krijg je een schat aan nieuwe kennis en vaardigheden over heggen, bomen en houtwallen. Dit helpt je als werker in het groen maar ook als Stichting Heg&Landschap Bredeweg AR Randwijk + 31 (0)

2 cöordinator van een vrijwilligersgroep of agrarische natuurvereniging. De cursus is met succes al in het eerste Groen&- Doen jaar ( ) gegeven. In het tweede seizoen zal de cursus een extra impuls krijgen door het opnemen van ervaringen van het internationale symposium over heggen en bomen dat in september 2013 door de Stichting Heg&Landschap is georganiseerd. Voor wie? De cursus is gericht op vrijwilligers in landschap- en natuurbeheer. Vrijwilligers in brede zin, variërend van een lid van een lokale natuurvereniging tot een werkploegcoördinator van een regionale agrarische natuurvereniging. We nemen je mee op een reis waarin bomen, heggen en houtwallen centraal staan. Op erven, rond weilanden, akkers of verscholen op onverwachte plaatsen, zoals een historische veedreef of boswal. De cursus is gericht op de onderwerpen, vragen en ervaringen waar vrijwilligers (individueel of als coördinator) in hun werk mee te maken hebben. Het programma biedt de mogelijkheid om accenten te verschuiven. Dat zullen we met de cursisten op de eerste cursusdag bespreken. Een cursus op maat is mogelijk maar is wel afhankelijk van het aantal deelnemers. Heggen, bomen en houtwallen Heggen, bomen en houtwallen zijn landschapselementen met een lange geschiedenis. En hoewel er de afgelopen honderd jaar duizenden kilometers heggen en houtwallen verdwenen zijn, spelen deze groene elementen ook nu nog een grote rol in onze leefomgeving. Vrijwilligers kunnen een belangrijke rol spelen om er voor te zorgen dat deze elementen behouden blijven, dat netwerken hersteld en uitgebreid worden en we in de toekomst meer bomen in het agrarisch cultuurlandschap zullen zien. Deze cursus geeft de bouwstenen voor goede aanleg en efficiënt, duurzaam beheer. Wellicht ten overvloede willen we de deelnemers ook de schoonheid en magie van deze landschapselementen laten beleven. Een praktische cursus Zoals gezegd is het een praktische cursus. Presentaties, veldbezoeken, uitwisselen van ervaringen en het zelf doen, staan centraal. De cursus behandelt een scala aan onderwerpen die we, rekening houdend met het seizoen, over het jaar verdeeld hebben. We nemen, om te beginnen, een kijkje in het verleden: de geschiedenis van heggen, van knotbomen en houtwallen. Hoe werden ze gebruikt, hoe onderhouden. Wat weten we nog van het cultuurhistorisch gebruik en welke soorten passen daar bij. We kijken ook naar het toepassingsmogelijkheden nu 2

3 en in de toekomst. In het veld bezoeken we een plaats waar diverse elementen te zien zijn en kijken daarbij natuurlijk ook naar waarom deze elementen zijn aangelegd en hoe ze worden onderhouden. Kampioenschap Maasheggenvlechten georganiseerd. Je kunt er door ons rondgeleid worden. Daarbij geven we uitleg over de verschillende vlechttechnieken en het hoe en waarom van heggenvlechten. In de 2 e cursusdag staan we uitgebreid stil bij duurzaam beheer van heggen, bomen en houtwallen. Fasering en cyclisch beheer, sleutels tot goed onderhoud. Kwaliteit, maar wel efficient uitgevoerd. Wanneer machinaal onderhoud en met welke machines, wat is een nuttige rol voor vrijwilligers? In de Maasheggen, Nederlands bekendste heggenlandschap, gaan we de resultaten van herstel- en onderhoudswerkzaamheden uitvoerig bekijken. Tijdens de 3 e cursusdag mag het geleerde in praktijk gebracht worden. Een dag gevuld met planten en inboeten van bomen en struiken, het afzetten van hakhout, het knotten van bomen en dunnen van houtsingels. In maart zijn er een tweetal (optionele) extraatjes. De eerste is het bijwonen van een lezing van een Engelse heggendeskundige over cyclisch beheer ( life cycle management ) van heggen. Die dag kunnen we mogelijk ook een blik werpen op een master class heggenvlechten verzorgd door Engelse heggenvlechters. Op de tweede zondag van maart wordt het Nederlands De 4 e cursusdag valt in april. We gaan het hebben over de verschillende soorten bomen en struiken. Bomen en struiken van autochtone herkomst, Planten van hier, zoals men in Vlaanderen zegt. Waarom Planten van hier, welke soorten passen bij een landschaptype/streek? Henny Ketelaar heeft het programma voor autochtoon plantmateriaal in Nederland mede vorm gegegeven. Hij legt uit, geeft voorbeelden en we gaan het veld in op zoek naar de oude Planten van hier. Half mei als het voorjaar in volle gang is, hebben we onze 5 e cursusdag. De cursisten hebben het verzoek gekregen om elk een plan voor aanleg/inrichting en herstel/ onderhoud uit te werken. Een enkel plan zal die dag door cursisten worden gepresenteerd en besproken. Daarna gaan we rondlopen op Landgoed De Langakkers waar een bevlogen Roel Winters ons schitterende praktijkvoorbeelden van landschapsbeheer zal laten zien. Bomen staan centraal tijdens de 6 e cursusdag. Bomen hebben het moeilijk in het 3

4 agrarisch cultuurlandschap waar niettemin nog monumentale knotbomen, opgaande bomen en oud hakhout te vinden is. In deze module ook aandacht voor de pracht van bomen, achterstallig en regulier onderhoud. Robert Ceelen gaat in op het knotten: een oude knotboom wel/niet snoeien, zo ja hoe dan? Waar en hoe planten we nieuwe bomen? Veteraanbomen komen aan de orde. Boomdeskundige Bert Maes gaat in op de geschiedenis van bomen, hun gebruik en waarom we rekening moeten houden met de bijzondere genenbronnen die in ons cultuurlandschap te vinden zijn. In de Maasheggen en op de Vortumse Bergjes gaan we voorbeelden bekijken en bespreken De 7 e en laatste cursusdag valt in de zomer. Heggen, houtwallen vormen belangrijke ecologische netwerken en kunnen een groot aantal soorten planten en dieren herbergen. We gaan kijken naar de rijkdom aan soorten dieren en planten in het heggenlandschap en vragen ons af hoe aanleg, onderhoud en beheer hierop van invloed zijn. Het vormt de laatste bijeenkomst, een halve dag, waarin ook de cursuscertificaten zullen worden uitgereikt en de cursus wordt geëvalueerd. Organisatie De cursus is een activiteit van de Stichting Heg&Landschap (www.hegenlandschap.nl). Hij is samengesteld en wordt verzorgd door: Robert Ceelen (bureau Elfenboom); Lex Roeleveld (bureau Heggen). Diverse gastdocenten nemen aan de cursus deel. Onder hen: Henny Ketelaar (Bronnen); Bert Maes (Ecologisch Adviesbureau Maes); Wilfried Berendsen (Agrarische Natuurvereniging t Onderholt); Roel Winters (Landgoed De Langakkers); Louis Dolmans (Stichting Doornik Natuurakkers). Cursusmateriaal Deelnemers (die de gehele cursus volgen) ontvangen een cursusmap met presentaties, brochures, artikelen en een dvd. Enkele van de genoemde documenten zijn in het Engels. Daarnaast ontvangen alle deelnemers de gids Bomen en struiken van hier, een gids over (autochtone) bomen en struiken en hun toepassing in heggen en houtwallen. Certificaat Deelnemers die de cursus gevolgd hebben ontvangen een certificaat van deelname van de Stichting Heg&Landschap. 4

5 Kosten De gehele cursus kost 1 Groen&Doen voucher (d.w.z ,- incl. btw) per deelnemer. Voor diegenen die slechts een enkele dag willen deelnemen bedragen de kosten 180,- per dag. Deelnemers die de gehele cursus volgen krijgen voorrang bij inschrijving. Data en locaties De cursus wordt op diverse locaties gegeven om een gevarieerd beeld van ons landschap te kunnen geven. De cursus bestaat uit 7 cursusdagen met de mogelijkheid om gratis aan enkele optionele activiteiten deel te nemen. De cursus start in december De laatste cursusdag is in september In de kosten van de gehele cursus zijn inbegrepen: De cursusmap; Voor de cursus benodigde gereedschappen en materialen zullen ter beschikking gesteld worden; Voor koffie, thee, melk, fris e.d. wordt gezorgd; Tijdens enkele cursusdagen zal er een gratis lunch verzorgd worden. Op de volgende pagina s vindt u nadere informatie over de cursusthema s, de begeleiders en docenten, de locaties en de cursusdata. Deze data gelden voor de personen die zich individueel bij Heg&Landschap hebben aangemeld. Cursisten worden geacht om zelf het vervoer naar betreffende locaties te regelen, waarbij we carpoolen willen ondersteunen. Programma: zie volgende pagina s 5

6 Programma Heggen, bomen en houtwallen Cursusseizoen Cursusthema s 1. Introductie: geschiedenis en beheer van het landschap Inleiding cursus Geschiedenis en cultuurhistorie van ons landschap Duurzaam beheer en aanleg van landschapelementen Veldexcursie : Historie en beheer bekijken in een boeiend landschap met veel verschillende landschapselementen Datum en locatie vrijdag 6 december 2013, Zevenbergseweg 19 B 5351 PE Berghem Herperduin (bij Oss) Docenten: Lex Roeleveld en Robert Ceelen Voor de lunch wordt verzorgd. 2. Herstelmaatregelen en duurzaam onderhoud van xxxheggen, bomen en houtwallen Hoe maak je een herstel- en onderhoudsplan (case Maasheggen)? Hoe verenig je ecologie, cultuurhistorie, beleving, agrarisch gebruik in een onderhoudsplan? De resultaten van herstel- en onderhouds werkzaamheden aan bomen en heggen in het veld bekijken en bespreken Docenten: Lex Roeleveld en Robert Ceelen Voor de lunch wordt verzorgd. vrijdag 10 januari 2014, De Schutkooi, Veerweg AD Vortum-Mullem Veldbezoek : Maasheggengebied, omgeving Oeffelt 3. Onderhoud en aanleg in praktijk Instructies en oefening: Hakken en zagen (knotten van bomen, terugzetten van hakhout) Aanplanten en inboeten van struiken en bomen Het benodigde materiaal is aanwezig. Men mag eigen gereedschap meenemen. Instructeurs: Robert en Peter Ceelen Eten, drinken en passende werkkleding zelf meenemen. vrijdag 7 febuari 2014, Vogelenzang, Schaijk (Vogelenzang ligt parallel aan de A50) 6

7 Cursusthema s Extra 1 Heggen English style (onder voorbehoud) Life cycle management of hedgerows Lezing heggenbeheer door Nigel Adams (onder voorbehoud) Blik op master class heggenvlechten door Engelse kampioenen Begeleiding: Lex Roeleveld Lunch zelf meenemen. Extra 2 Nederlands Kampioenschap Maasheggenvlechten Rondleiding en uitleg over de gehanteerde vlechtstijlen van Nederlandse en buitenlandse deelnemers Begeleiding: Peter Ceelen Datum en locatie vrijdag 7 maart 2014, van 9.30 tot uur Sportlaan 1m 6681 CD Bemmel (onder voorbehoud) zondag 9 maart 2014, van 9.30 tot uur Beugen, gemeente Boxmeer Lunch zelf meenemen of ter plekke kopen. 4. Planten van hier. Het belang en gebruik van autochtoon xxxplantmateriaal Herkomst: streekeigen, inheems, autochtoon. Wat betekent het, doet het er toe? Belangrijkste soorten en hun kenmerken Soortensamenstelling landschapselementen Op zoek naar autochtone bomen en struiken Gastdocent: Henny Ketelaar (Bronnen) Lunch zelf meenemen. 5. Plannen maken en beheer op papier en in praktijk Enkele cursisten presenteren een door hun opgesteld plan We bespreken het plan en diverse daarmee verbonden zaken zoals beleid, regelgeving en subsidies Een rondleiding over een uniek stukje agrarisch cultuurlandschap (landgoed De Langakkers) met grote rijkdom aan planten en dieren. Hoe breng je zoiets tot stand, hoe beheer je het? vrijdag 18 april 2014, Vereniging Nederlands Cultuurlandschap, Rijksstraatweg DG Beek-Ubbergen vrijdag 16 mei 2014, Landgoed Langakkers, Valkenwaardseweg 29f 5595 XB Leende Gastdocenten: Roel Winters (De Langakkers) en Wilfried Berendsen (ANV t Onderholt) Lunch wordt geregeld (onder voorbehoud). 7

8 Cursusthema s 6. Herstel en onderhoud van heggen, bomen en xxxhoutwallen Bijzondere bomen (veteranenbomen) en het onderhoud van bomen Docent: Robert Ceelen Geschiedenis, gebruik en bijzondere genenbronnen van bomen en struiken in het cultuurlandschap Gastdocent: Bert Maes (Ecologisch Adviesbureau Maes) Een bijzondere wandeling door de Maasheggen met onderhoud van (knot)bomen, veteraanbomen, het lezen van heggen en houtwallen Datum en locatie vrijdag 13 juni 2014, De Schutkooi, Veerweg AD Vortum-Mullem Maasheggengebied, Vortum-Mullem Voor de lunch wordt verzorgd. 7. Heggen corridors en biodiversiteit Presentatie: Lezing over heggen en bomen, groene netwerken en biodiversiteit en over hoe een natuurrijk, mooi heggenlandschap tot stand te brengen Bezoek aan Doornik Natuurakkers met zijn netwerk aan (deels gevlochten) heggen, met akkers vol oude graanrassen, met keverbanken en bloemrijke akkerranden Gastdocent: Louis Dolmans Lunch zelf meenemen. U kunt zich aanmelden voor de cursus via: Stichting Heg&Landschap Lex Roeleveld Bredeweg AR Randwijk zaterdag 6 september 2014, van 9.30 tot uur de Veldschuur, Sportlaan 1m 6681 CD Bemmel Doornik Natuurakkerakkers, Bemmel + 31 (0)

Groen&Doen. Groen Erfgoed en beheer van ons landschap. Cursusseizoen 2015-2016

Groen&Doen. Groen Erfgoed en beheer van ons landschap. Cursusseizoen 2015-2016 Groen&Doen Cursusseizoen 2015-2016 Groen Erfgoed en beheer van ons landschap een praktische cursus over cultuurhistorie en de zorg voor ons landschap Heggen, bomen, poelen en houtwallen behoren tot de

Nadere informatie

Groen&Doen. Cursus heggenvlechten. Cursusseizoen 2015-2016. Heggenvlechten oud ambacht, helemaal van nú

Groen&Doen. Cursus heggenvlechten. Cursusseizoen 2015-2016. Heggenvlechten oud ambacht, helemaal van nú Groen&Doen Cursusseizoen 2015-2016 Cursus heggenvlechten Heggenvlechten oud ambacht, helemaal van nú Heggenvlechten is een eeuwenoude techniek die boeren gebruikten om heggen ondoordringbaar te maken.

Nadere informatie

Werk mee aan het herstel van biodiversiteit en cultuurhistorie in uw eigen streek. Start uw eigen project voor de terugkeer van de vlechtheg.

Werk mee aan het herstel van biodiversiteit en cultuurhistorie in uw eigen streek. Start uw eigen project voor de terugkeer van de vlechtheg. Werk mee aan het herstel van biodiversiteit en cultuurhistorie in uw eigen streek. Start uw eigen project voor de terugkeer van de vlechtheg. Rond 1900 lag er rond akkers en weilanden in Oost- en Zuid-Nederland

Nadere informatie

Overzicht cursusaanbod Groen en Doen

Overzicht cursusaanbod Groen en Doen Overzicht cursusaanbod Groen en Doen Veilig werken als basis voor vrijwilligerswerk (1 module) 1 Maaien met de zeis (3 modules) 1 Leren zeisen 2 Leren haren 3 Zeistechnieken voor gevorderden Snoeien fruitbomen

Nadere informatie

Rol van intermediairs bij zelforganisatie

Rol van intermediairs bij zelforganisatie Rol van intermediairs bij zelforganisatie Mentoren als begeleiders van werkdagen in het groen Studiedag Zelforganisatie is beter voor de natuur, Wageningen 21 maart 2013 Maurice Kruk, Landschapsbeheer

Nadere informatie

Toekomst agrarisch natuur- en landschapsbeheer rond Winterswijk. Jan Stronks

Toekomst agrarisch natuur- en landschapsbeheer rond Winterswijk. Jan Stronks Toekomst agrarisch natuur- en landschapsbeheer rond Winterswijk Jan Stronks Stand van zaken huidig landschap Bos en natuur in de plus! Agrarisch cultuurlandschap sterk in de min: Natuurwaarde holt achteruit

Nadere informatie

Samen houden we het landschap in de gemeente Dalfsen mooi!

Samen houden we het landschap in de gemeente Dalfsen mooi! De Stichting Groene en lauwe Diensten Overijssel De stichting Groene en lauwe Diensten Overijssel is opgericht door Landschap Overijssel en Natuurlijk Platteland Oost (de koepelorganisatie van Agrarische

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Deltaplan voor het Landschap, Moerenburg-Heukelom-Koningshoeven

Nieuwsbrief. Deltaplan voor het Landschap, Moerenburg-Heukelom-Koningshoeven Moerenburg- Inhoud: Zichtbare resultaten Kavelruil Heukelom 6 Kavelruil belangrijk voor realisatie doelstellingen Toekomstige plannen Deelname aan de Nationale Natuurwerkdag Procesmanager Nellie Raedts

Nadere informatie

Mei 2016. Erf & landschap. Wat zijn uw mogelijkheden?

Mei 2016. Erf & landschap. Wat zijn uw mogelijkheden? Mei 2016 Erf & landschap Wat zijn uw mogelijkheden? Erf & landschap Wat zijn uw mogelijkheden? Peel en Maas is een mooie en uitgestrekte plattelandsgemeente met veel ruimte voor groen. We streven naar

Nadere informatie

PM ACADEMIE: EEN UITGEBALANCEERDE MIX VAN KENNIS, ERVARING, NETWERK EN PLEZIER. PM Academie

PM ACADEMIE: EEN UITGEBALANCEERDE MIX VAN KENNIS, ERVARING, NETWERK EN PLEZIER. PM Academie PM ACADEMIE: EEN UITGEBALANCEERDE MIX VAN KENNIS, ERVARING, NETWERK EN PLEZIER PM Academie PM ACADEMIE: EEN UITGEBALANCEERDE MIX VAN KENNIS, ERVARING, NETWERK EN PLEZIER Na een succesvol voorjaarsprogramma,

Nadere informatie

Professioneel Effectief & Persoonlijk

Professioneel Effectief & Persoonlijk Professioneel Effectief & Persoonlijk Data & Prijzen Opleidingen 2013-2014 w010113ep Academie voor NLP is onderdeel van Personal Development Janse Overzicht opleidingsaanbod - NLP Practitioner - NLP Master

Nadere informatie

Basisopleiding Pilates instructeur(trice) - 7 weken

Basisopleiding Pilates instructeur(trice) - 7 weken Bijlestaal 64 1721 PW Broek op Langedijk T 0226-342699 E info@tredus.nl www.tredus.nl Basisopleiding Pilates instructeur(trice) - 7 weken De Basisopleiding Pilates docent is er op gericht om je de diverse

Nadere informatie

Het wordt mooier als u meedoet! Voorbeeld van samenwerking : Een Landschapscoördinator, (hoe) werkt dat???

Het wordt mooier als u meedoet! Voorbeeld van samenwerking : Een Landschapscoördinator, (hoe) werkt dat??? Het wordt mooier als u meedoet! Voorbeeld van samenwerking : Een Landschapscoördinator, (hoe) werkt dat??? Gemeente Houten 14 december 2010 Koen Helling Afdeling RBL Werk in uitvoering De Landschapscoördinator

Nadere informatie

RESULTATEN LANDGOEDERENBELEID

RESULTATEN LANDGOEDERENBELEID Deze folder is opgesteld door OPG en adviesbureau Wing en is gefinancierd door de provincie Overijssel. Het geeft een indicatief beeld van de resultaten van het landgoederenbeleid van de provincie Overijssel

Nadere informatie

Beplantingen Elzensingel Enkele rij, 3 stuks per meter. Minimale lengte 10 m. Planten bosplantsoen (60-100cm) 1 m 4,20

Beplantingen Elzensingel Enkele rij, 3 stuks per meter. Minimale lengte 10 m. Planten bosplantsoen (60-100cm) 1 m 4,20 Normbedragen Landschapselementen 201 Normbedragen voor herstel en aanleg De normbedragen zijn opgebouwd uit kosten voor arbeid inclusief kosten voor materialen. De bedragen zijn de werkelijke kosten. Afwijkingen

Nadere informatie

Snippentocht. Activiteiten (bouwsteen 4) De hele groep heeft zich prima vermaakt.

Snippentocht. Activiteiten (bouwsteen 4) De hele groep heeft zich prima vermaakt. De Biesbosch leent zich uitstekend om met een groep actief bezig te zijn. Gezellig een dagje weg met vrienden of familieleden. Peddelend met een kano of al varend met een fluisterboot door de kronkelende

Nadere informatie

2. Normkostentabel aanleg, herstel en achterstallig onderhoud 2015 Herstel en aanleg

2. Normkostentabel aanleg, herstel en achterstallig onderhoud 2015 Herstel en aanleg 2. Normkostentabel aanleg, herstel en achterstallig onderhoud 2015 Herstel en aanleg De normbedragen zijn opgebouwd uit kosten voor arbeid inclusief kosten voor materialen. De bedragen zijn de werkelijke

Nadere informatie

Boswet en kapvergunningen

Boswet en kapvergunningen Boswet en kapvergunningen Veranderingen in de nieuwe wet Natuurbescherming Gerrit-Jan van Herwaarden en Eibert Jongsma Wat is LandschappenNL? Faciliteert provinciale Landschapsbeheer organisaties en provinciale

Nadere informatie

NATUURPUNT MALDEGEM-KNESSELARE nominatie Groene Pluim 2014

NATUURPUNT MALDEGEM-KNESSELARE nominatie Groene Pluim 2014 NATUURPUNT MALDEGEM-KNESSELARE nominatie Groene Pluim 2014 NATUURPUNT vzw Een onafhankelijke organisatie gedragen door vrijwilligers grootste natuurbeschermingsorganisate in Vlaanderen eind 2001 opgericht

Nadere informatie

AGRARISCH NATUUR- EN LANDSCHAPSBEHEER EN STARING ADVIES

AGRARISCH NATUUR- EN LANDSCHAPSBEHEER EN STARING ADVIES AGRARISCH NATUUR- EN LANDSCHAPSBEHEER EN STARING ADVIES De provincies willen waardevolle landbouwgebieden en natuurterreinen verder ontwikkelen. Staring Advies kan eigenaren van agrarische bedrijven en

Nadere informatie

Plant Goed aanbevelingslijst

Plant Goed aanbevelingslijst Plant Goed aanbevelingslijst Lijst streekeigen groen voor houtelementen De soorten in onderstaande tabellen die rood gemarkeerd staan mogen enkel gebruikt worden als gecertificeerd autochtoon plantmateriaal.

Nadere informatie

Koeien langs het ommetje Marienheem

Koeien langs het ommetje Marienheem Zes ommetjeswerkgroepen zijn druk met het voor elkaar maken van een aantal prachtige ommetjes door heel Overijssel. Daarbij hebben jullie regelmatig dezelfde vragen. Vandaar dat we een soort nieuwsbrief

Nadere informatie

Inhoud. Doelstelling. Vernieuwend door combinatie succesfactoren. Werkpakketten & activiteiten WP1: Projectmanagement 27/02/2015 2

Inhoud. Doelstelling. Vernieuwend door combinatie succesfactoren. Werkpakketten & activiteiten WP1: Projectmanagement 27/02/2015 2 2 (Be)Levende Landschappen Projectvoorstel aangemeld bij Interreg Vlaanderen-Nederland Inhoud Doelstelling en aanpak Pilootgebieden & Partnerschap Pilootgebied Bels Lijntje Financiële aspecten Projectaanvraag

Nadere informatie

De opleiding Allround Indoor Cyclinginstructeur

De opleiding Allround Indoor Cyclinginstructeur Bijlestaal 64 1721 PW Broek op Langedijk T 0226-342699 E info@tredus.nl www.tredus.nl De opleiding Allround Indoor Cyclinginstructeur Deze 7-daagse opleiding is ontwikkeld om een brede praktische opleiding

Nadere informatie

Het Bemiddelingstraject : Uitdieping en Knelpunten. Gespreksvaardigheden en Vrageninstrumentarium van de Bemiddelaar

Het Bemiddelingstraject : Uitdieping en Knelpunten. Gespreksvaardigheden en Vrageninstrumentarium van de Bemiddelaar organiseert : 2 MASTER CLASSES PERMANENTE VORMING TE BRUSSEL EN TE ANTWERPEN.. Het Bemiddelingstraject : Uitdieping en Knelpunten. Gespreksvaardigheden en Vrageninstrumentarium van de Bemiddelaar Uw Docenten

Nadere informatie

Cursus Klantgericht denken en handelen NUMMER 93, 20 MAART 2015

Cursus Klantgericht denken en handelen NUMMER 93, 20 MAART 2015 NUMMER 93, 20 MAART 2015 IN DIT NUMMER Cursus Klantgericht denken en handelen lees verder Molen zoekt molenaar (m/v) lees verder Maand van de geschiedenis 2015 lees verder Officiële aftrap Knoal! lees

Nadere informatie

Bestuursrechtelijke. Handhaving. NIVOO Opleidingen & Uitgeverij Tel: 0346 21 74 21 Email: info@nivoo.nl

Bestuursrechtelijke. Handhaving. NIVOO Opleidingen & Uitgeverij Tel: 0346 21 74 21 Email: info@nivoo.nl Bestuursrechtelijke Handhaving NIVOO Opleidingen & Uitgeverij Tel: 0346 21 74 21 Email: info@nivoo.nl Bestuursrechtelijke Handhaving Veel feiten binnen het domein Openbare Ruimte kunnen via het bestuursrecht

Nadere informatie

Verslag Kennisbijeenkomst NHW-beheerpilots. Georganiseerd in het kader van de pilot Samenwerken aan maatwerk en kwaliteit

Verslag Kennisbijeenkomst NHW-beheerpilots. Georganiseerd in het kader van de pilot Samenwerken aan maatwerk en kwaliteit Georganiseerd in het kader van de pilot Samenwerken aan maatwerk en kwaliteit d.d. 28 oktober 2014 Inleiding Deze kennisbijeenkomst is georganiseerd binnen het programma NHW-beheerpilots. Doel is om de

Nadere informatie

Opleiding bouwcoördinator

Opleiding bouwcoördinator Opleiding bouwcoördinator Werken als bouwcoördinator vraagt veel van een meester of juf. Naast de verantwoordelijk voor een groep ook nog een team aansturen. Het is niet vanzelfsprekend dat een goede juf

Nadere informatie

Haags Gemeentearchief CURSUSSEN + WORKSHOPS 2014-2015

Haags Gemeentearchief CURSUSSEN + WORKSHOPS 2014-2015 19 Haags Gemeentearchief CURSUSSEN + WORKSHOPS 2014-2015 32015 22 1843 2014 971 1840 Inhoudsopgave Algemene informatie 4 Lezingen 5 Workshops 6 Cursussen Cursus paleografie voor beginners 8 Inleiding Ook

Nadere informatie

Nederland - Workshop kaart & kompas, 1 dag Verantwoord kompasgebruik vanuit diverse locaties in Nederland, Outdoor School

Nederland - Workshop kaart & kompas, 1 dag Verantwoord kompasgebruik vanuit diverse locaties in Nederland, Outdoor School Europa / Nederland Code OS020 outdoor school Niveau Nederland - Workshop kaart & kompas, 1 dag Verantwoord kompasgebruik vanuit diverse locaties in Nederland, Outdoor School Leren omgaan met kaart en kompas.

Nadere informatie

Cursus. montessori leidster

Cursus. montessori leidster Cursus voor montessori leidster van peutergroepen en kinderdagverblijven Brochure cursus Cursus voor montessori leidster van peutergroepen en kinderdagverblijven Achtergrond Doelgroep Inhoud Cursusopzet

Nadere informatie

AAN DE SLAG MET INFORMATIEMANAGEMENT. Masterclass Informatiemanagement

AAN DE SLAG MET INFORMATIEMANAGEMENT. Masterclass Informatiemanagement AAN DE SLAG MET INFORMATIEMANAGEMENT Masterclass Informatiemanagement AAN DE SLAG MET INFORMATIEMANAGEMENT INTRODUCTIE Informatie is voor elke organisatie een cruciale asset. Efficiënte uitvoering van

Nadere informatie

Subsidieregeling Groen Blauw Stimuleringskader Uitvoeringsprogramma Brabantse Delta e.o.

Subsidieregeling Groen Blauw Stimuleringskader Uitvoeringsprogramma Brabantse Delta e.o. 4 - Subsidieregeling Groen Blauw Stimuleringskader Uitvoeringsprogramma Brabantse Delta e.o. t Hl i ifi ; : i :>! ui 5 /,,,,,, Wm > mmffl i f r.-v : i. 1,1 I : Het landschap in Brabant is vandaag de dag

Nadere informatie

BEELDHOUWEN EN SCHILDEREN IN NOORD FRANKRIJK ATELIER MOOI WERK. Na lang voorbereiden gaat in deze zomer mijn eerste cursus in Frankrijk van start.

BEELDHOUWEN EN SCHILDEREN IN NOORD FRANKRIJK ATELIER MOOI WERK. Na lang voorbereiden gaat in deze zomer mijn eerste cursus in Frankrijk van start. BEELDHOUWEN EN SCHILDEREN IN NOORD FRANKRIJK ATELIER MOOI WERK Na lang voorbereiden gaat in deze zomer mijn eerste cursus in Frankrijk van start. In Noord Frankrijk, 385 km van Den Haag, net onder de Franse

Nadere informatie

Post-hbo cursus Loopbaanbegeleiding

Post-hbo cursus Loopbaanbegeleiding Post-hbo cursus Loopbaanbegeleiding Actuele ontwikkelingen zoals flexibilisering van arbeid, de noodzaak tot het vergroten van de in- en externe mobiliteit van de werknemer, maar ook wetswijzigingen zorgen

Nadere informatie

Workshops en congres met speciale gast Mark Shepard

Workshops en congres met speciale gast Mark Shepard Nieuwsbrief 3 Agroforestry Nederland Workshops en congres met speciale gast Mark Shepard Landbouw wordt Voedselbos, Stad ontmoet Platteland Mark Shepard, auteur van Herstellende Landbouw, agro-ecologie

Nadere informatie

Niets vragen, niets weigeren

Niets vragen, niets weigeren Franciscus van Sales (1567-1622) leefde in het Franse stadje Annecy, in een tijd van politieke verwarring en godsdienstoorlogen. Hij is bekend als schrijver van twee belangrijke en invloedrijke handleidingen

Nadere informatie

STUDIEGIDS 2015-2016 SPECIALISATIEMODULE

STUDIEGIDS 2015-2016 SPECIALISATIEMODULE STUDIEGIDS 2015-2016 SPECIALISATIEMODULE NON-VERBAAL LEIDINGGEVEN OP SCHOOL Leuk dat je geïnteresseerd bent in onze specialisatiemodule Non-verbaal leidinggeven op school door Marijke van Dijk van Co-Actief!

Nadere informatie

Pilates workshops met Ton Voogt & Michael Fritzke 14 en 15 oktober 2016

Pilates workshops met Ton Voogt & Michael Fritzke 14 en 15 oktober 2016 Pilates workshops met Ton Voogt & Michael Fritzke 14 en 15 oktober 2016 Op 14 en 15 oktober organiseert Frits van der Werff Pilatesstudio internationale pilatesworkshops met master trainer teachers Ton

Nadere informatie

PROGRAMMA VAN DE OPEN INSCHRIJVINGSCURSUS 'COMMUNICATIE EN ACHTERBAN' VOOR LEDEN VAN OR EN, GOR EN COR BINNEN DE ESTRO GROEP

PROGRAMMA VAN DE OPEN INSCHRIJVINGSCURSUS 'COMMUNICATIE EN ACHTERBAN' VOOR LEDEN VAN OR EN, GOR EN COR BINNEN DE ESTRO GROEP PROGRAMMA VAN DE OPEN INSCHRIJVINGSCURSUS 'COMMUNICATIE EN ACHTERBAN' VOOR LEDEN VAN OR EN, GOR EN COR BINNEN DE ESTRO GROEP data donderdag 10 vrijdag 11 oktober 2013 locatie trainer aantal deelnemers

Nadere informatie

Zie de website: www.maasheggen.nl of neem contact op met: Marius Grutters, Overambt 18 te Vierlingsbeek: 0478-632067 of m.grutters@hccnet.

Zie de website: www.maasheggen.nl of neem contact op met: Marius Grutters, Overambt 18 te Vierlingsbeek: 0478-632067 of m.grutters@hccnet. HEGGENVLECHTEN Wilt u meer informatie over het heggenvlechten? Zie de website: www.maasheggen.nl of neem contact op met: Marius Grutters, Overambt 18 te Vierlingsbeek: 0478-632067 of m.grutters@hccnet.nl

Nadere informatie

Opleiding Levend Bloed Analyse Curriculum 2015

Opleiding Levend Bloed Analyse Curriculum 2015 Opleiding Levend Bloed Analyse Curriculum 2015 Inhoud Inleiding... 2 De inhoud van de cursus... 3 Leerdoelen van de opleiding... 4 Doelgroep... 4 Voorkennis... 5 De docenten... 5 Studiebelasting... 5 Planning...

Nadere informatie

Binden, bewaren, bezielen en betalen

Binden, bewaren, bezielen en betalen EGH/ZHL november 2013 Binden, bewaren, bezielen en betalen voor landschap en erfgoed in Zuid-Holland Zuid-Holland heeft veel te bieden qua natuur, landschap en erfgoed. Er zijn talrijke partijen die zich

Nadere informatie

We hebben dit jaar weer een gevarieerd programma samengesteld voor onze vereniging. Wij wensen jullie allen. weer veel plezier in 2015!!

We hebben dit jaar weer een gevarieerd programma samengesteld voor onze vereniging. Wij wensen jullie allen. weer veel plezier in 2015!! 2015 We hebben dit jaar weer een gevarieerd programma samengesteld voor onze vereniging Wij wensen jullie allen weer veel plezier in 2015!! Het Bestuur De kleurendruk van de kalender is mede mogelijk gemaakt

Nadere informatie

Administratief Procesrecht

Administratief Procesrecht Administratief Procesrecht In deze opleiding ontwikkelt u algemene kennis van administratief procesrecht. Dit praktijkgerichte programma is dan ook specifiek afgestemd op uw functie als bewindvoerder.

Nadere informatie

Training Kwaliteits- en Beoordelingsdeskundige CCKL. Zie website voor de routebeschrijving Midden Veluwe Hotels, Hotel t Speulderbos te Garderen.

Training Kwaliteits- en Beoordelingsdeskundige CCKL. Zie website voor de routebeschrijving Midden Veluwe Hotels, Hotel t Speulderbos te Garderen. Training Kwaliteits- en Beoordelingsdeskundige CCKL Informatie voor de deelnemers 1 Cursusinformatie 2 Cursusprogramma 3 Deelnemerslijst Zie website voor de routebeschrijving Midden Veluwe Hotels, Hotel

Nadere informatie

Als u naar aanleiding van deze berichten vragen of opmerkingen hebt, bel of mail ons dan. We zullen u graag te woord staan.

Als u naar aanleiding van deze berichten vragen of opmerkingen hebt, bel of mail ons dan. We zullen u graag te woord staan. Geachte belangstellende, Allereerst bieden wij u bij het begin van dit nieuwe jaar onze beste wensen voor 2015 aan. Graag brengen wij u ook nu weer op de hoogte van het laatste nieuws over de activiteiten

Nadere informatie

De landbouwer als landschapsbouwer. 4. De landbouwer als landschapsbouwer ICT-opdracht ehorizon

De landbouwer als landschapsbouwer. 4. De landbouwer als landschapsbouwer ICT-opdracht ehorizon 4. De landbouwer als ICT-opdracht ehorizon Bedrijf: Steven Vanhecke - Oude Burkelslag 10-9990 Maldegem 4.1 Richtlijnen voor de begeleidende leerkracht Een belangrijk doel in de derde graad van het secundair

Nadere informatie

Handleiding docent Waar komt ons eten vandaan?

Handleiding docent Waar komt ons eten vandaan? Waar komt ons eten vandaan? Inleiding Via de lessen van Boerderijeducatie Gooi en Vechtstreek worden leerlingen uitgenodigd kennis te maken met een boerderij in de Gooi en Vechtstreek. Er zijn totaal 15

Nadere informatie

Op pad met... Arno Willems bij Langbroek

Op pad met... Arno Willems bij Langbroek Op pad met... Arno Willems bij Langbroek CV Ir. A.J.H. Willems 1977-1984 Landbouwuniversiteit Wageningen, afstudeerrichting Bosbouw 1984-1985 Themagroep Regionale Ontwikkeling, Landbouwuniversiteit, bureauhoofd

Nadere informatie

Kijkje in de keuken NUMMER 114, 11 MAART 2016. Leeg depot, opgeruimd gevoel?

Kijkje in de keuken NUMMER 114, 11 MAART 2016. Leeg depot, opgeruimd gevoel? NUMMER 114, 11 MAART 2016 IN DIT NUMMER Kijkje in de keuken - lees verder Cursus Adlib voor beginners - lees verder Cursus Objecten beschrijven - lees verder Openbare lezing cultuuronderwijs - lees verder

Nadere informatie

Trainingsbrochure: Overtuigen, spreken en presenteren. www.bureauspraakwater.nl

Trainingsbrochure: Overtuigen, spreken en presenteren. www.bureauspraakwater.nl Trainingsbrochure: Overtuigen, spreken en presenteren www.bureauspraakwater.nl Overtuigen, spreken en presenteren INHOUD VAN DE TRAINING Deze training combineert de meest waardevolle aspecten van onze

Nadere informatie

Natuur op Eerde uniek in Nederland

Natuur op Eerde uniek in Nederland Natuur op Eerde uniek in Nederland Eerde is méér dan mooi. Tijdens een wandeling met boswachter Jos Schouten van Natuurmonumenten wordt pas echt duidelijk hoe bijzonder de natuur op het historische landgoed

Nadere informatie

SQL & Relationele datamodellen in interactieve media

SQL & Relationele datamodellen in interactieve media SQL & Relationele datamodellen in interactieve media HVA-IAM-V1-TDI-SQL Algemene handleiding bij het vak 2010-2011 Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 3 Leerdoelen:... 3 Competenties:... 3 Plaats in het leerplan:...

Nadere informatie

Agrarische Natuurvereniging Brabantse Wal. (Agrarisch) natuurbeheer in ons ANV gebied: activiteiten, resultaten en kansen

Agrarische Natuurvereniging Brabantse Wal. (Agrarisch) natuurbeheer in ons ANV gebied: activiteiten, resultaten en kansen Agrarische Natuurvereniging Brabantse Wal (Agrarisch) natuurbeheer in ons ANV gebied: activiteiten, resultaten en kansen ALV 14 april 2016 Ernst Verwer Gebiedscoördinator Inhoud van de presentatie 1) Missie

Nadere informatie

Activiteiten bij De Helderse Vallei - maart 2016

Activiteiten bij De Helderse Vallei - maart 2016 dinsdag 1 maart en donderdag 3 maart: Aan de slag op de kinderboerderij 14.30-16.00 uur Kom kijken welke dieren er allemaal op de kinderboerderij leven! Je ontdekt hoe de dieren heten, wat ze eten, welk

Nadere informatie

Beplantingsproject Loil in het Groen

Beplantingsproject Loil in het Groen Beplantingsproject Loil in het Groen Agenda Welkom Aanleiding project Loil in het Groen Landschap Loil Pauze Cultuurhistorisch erfinrichtingsprincipe Werkwijze project Loil in het Groen Intekenen voor

Nadere informatie

Uitvoeringsprogramma Landschapsontwikkelingsplan Aalten. Jaarverslag 2014

Uitvoeringsprogramma Landschapsontwikkelingsplan Aalten. Jaarverslag 2014 Uitvoeringsprogramma Landschapsontwikkelingsplan Aalten Jaarverslag 2014 Jaarverslag uitvoeringsprogramma 2014 Stichting SAAP Inhoudsopgave Voorwoord... 5 Inleiding... 7 Uilenkasten... 9 Scholenpriject...

Nadere informatie

Horstee Flits Jaargang 12 - nr. 2 April 2011

Horstee Flits Jaargang 12 - nr. 2 April 2011 - 1 - Nieuw project Randenbeheer aanmelden kan nog! Het project Randenbeheer op maïsland heeft een vervolg gekregen. Wel met een iets andere aanpak. Het heet nu Bloeiend Bedrijf is een samenwerkingsproject

Nadere informatie

Quick-scan van enkele bosterreinen in de Gemeente Uden De waarde van begroeiingen met bomen en struiken

Quick-scan van enkele bosterreinen in de Gemeente Uden De waarde van begroeiingen met bomen en struiken Quick-scan van enkele bosterreinen in de Gemeente Uden De waarde van begroeiingen met bomen en struiken N.C.M. (Bert) Maes Ecologisch Adviesbureau Maes Utrecht In opdracht van Bosgroep Zuid is op 15 juli

Nadere informatie

De rijkserkende opleiding Allround Fitnesstrainer (incl. Fitnesstrainer-A) Vernieuwde opleiding, competentiegericht leren zie pagina 2.

De rijkserkende opleiding Allround Fitnesstrainer (incl. Fitnesstrainer-A) Vernieuwde opleiding, competentiegericht leren zie pagina 2. Bijlestaal 64 1721 PW Broek op Langedijk T 0226-342699 E info@tredus.nl www.tredus.nl De rijkserkende opleiding Allround Fitnesstrainer (incl. Fitnesstrainer-A) Vernieuwde opleiding, competentiegericht

Nadere informatie

LEIDERSCHAP IN DE CORPORATE JUNGLE. Bagage voor een succesvolle reis naar je eigen doel. Een training met wortels in de praktijk.

LEIDERSCHAP IN DE CORPORATE JUNGLE. Bagage voor een succesvolle reis naar je eigen doel. Een training met wortels in de praktijk. LEIDERSCHAP IN DE CORPORATE JUNGLE Bagage voor een succesvolle reis naar je eigen doel. Een training met wortels in de praktijk. PROFESSIONALISEREN DOOR ALLE BENODIGDE SOFTSKILLS VAN DE MANAGER TE TRAINEN

Nadere informatie

module 2 ECOLOGISCHE & BEHEERPRINCIPES

module 2 ECOLOGISCHE & BEHEERPRINCIPES ECOLOGISCHE & BEHEERPRINCIPES Hoofdstuk 2 Inhoudsopgave: Wat is ecologie? Wat is biodiversiteit? Wat is natuurbeheer? Boerennatuur op en rond het erf Wat is ecologie? Wat is ecologie? Wat is ecologie?

Nadere informatie

Gemeente Renswoude Beleidsvisie Natuur en Landschap

Gemeente Renswoude Beleidsvisie Natuur en Landschap Gemeente Renswoude Beleidsvisie Natuur en Landschap Afdeling milieu September 2007 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen... 4 1.1. Begripsomschrijvingen... 4 1.2. Werkingssfeer beleidsvisie...

Nadere informatie

Geheel verzorgde week met excursies en koken

Geheel verzorgde week met excursies en koken Toe aan vakantie? Bijtanken in Salzburgerland! Herfstweek: zaterdag 18-25 oktober (in overleg kunnen we voor een groep de data verschuiven) Geheel verzorgde week met excursies en koken Excursies en koken:

Nadere informatie

Cursus edelsmeden Laatst geupdate op woensdag 16 april 2014

Cursus edelsmeden Laatst geupdate op woensdag 16 april 2014 Cursus edelsmeden Laatst geupdate op woensdag 16 april 2014 Edelsmeden bij Nancy De cursus wordt gegeven door edelsmid Nancy Solleveld. Nancy Solleveld heeft haar opleiding genoten in Schoonhoven, Sinds

Nadere informatie

Hedgerow futures conference

Hedgerow futures conference Hedgerow futures conference Staffordshire University Stoke-on-Trent, Engeland 3-5 september 2012 Deelname van een Nederlandse delegatie aan een internationaal congres over heggen Organisatie door Stichting

Nadere informatie

CULTUREEL ERFGOED EN DE VERTALING NAAR RUIMTELIJKE PLANNEN

CULTUREEL ERFGOED EN DE VERTALING NAAR RUIMTELIJKE PLANNEN CULTUREEL ERFGOED EN DE VERTALING NAAR RUIMTELIJKE PLANNEN Onderzoek naar cultuurhistorische structuren, landschappen en panden Aansluitend op Belvedere- (Behoud door ontwikkeling) en het MoMo-beleid (Modernisering

Nadere informatie

STUDIEGIDS 2015-2016 SPECIALISATIEMODULE TRAINERSVAARDIGHEDEN Groep 1

STUDIEGIDS 2015-2016 SPECIALISATIEMODULE TRAINERSVAARDIGHEDEN Groep 1 STUDIEGIDS 2015-2016 SPECIALISATIEMODULE TRAINERSVAARDIGHEDEN Groep 1 Leuk dat je geïnteresseerd bent in onze opleiding Trainersvaardigheden! In deze gids zetten we de details van de opleiding overzichtelijk

Nadere informatie

Informatieblad. Opleiding coördinator/hoofd BHV

Informatieblad. Opleiding coördinator/hoofd BHV Informatieblad Opleiding coördinator/hoofd BHV Waarom kiezen voor ccb groep? in 3 dagen uw diploma Coördinator / Hoofd BHV behalen interactief lesprogramma met veel ruimte voor stellen van vragen ruime

Nadere informatie

1505 OMN, 7 december 2010 2

1505 OMN, 7 december 2010 2 Ervenconsulentadvies 1505 OMN: Beerzerweg 28, Beerze, Ommen Datum : 7 december 2010 Kader : wijziging van bedrijfsfunctie naar woonfunctie van bijgebouw Opgave De familie Hamming heeft het verzoek ingediend

Nadere informatie

1. Uitgangspunten pilot bomen Holterweg en omgeving

1. Uitgangspunten pilot bomen Holterweg en omgeving 1. Uitgangspunten pilot bomen Holterweg en omgeving Het bomenbeleid in de gemeente Lochem is vastgelegd in het Bomenbeleisplan (2007). In dit plan wordt de uitvoering van een inventarisatie en inspectie

Nadere informatie

Wijngaardenierscursus 2013. druivenkweken en wijnmaken - van druivenplant tot glas wijn

Wijngaardenierscursus 2013. druivenkweken en wijnmaken - van druivenplant tot glas wijn Wijngaardenierscursus 2013. druivenkweken en wijnmaken - van druivenplant tot glas wijn Geachte lezer, Hierbij de informatie over de cursus Wijngaardenier druivenkweken en wijnmaken. Deze cursus is zowel

Nadere informatie

STUDIEGIDS 2016 2017 SPECIALISATIEMODULE TRAINERSVAARDIGHEDEN

STUDIEGIDS 2016 2017 SPECIALISATIEMODULE TRAINERSVAARDIGHEDEN STUDIEGIDS 2016 2017 SPECIALISATIEMODULE TRAINERSVAARDIGHEDEN De specialisatiemodule Trainersvaardigheden is geaccrediteerd door: Leuk dat je geïnteresseerd bent in onze opleiding Trainersvaardigheden!

Nadere informatie

Eindrapportage. Project Verbreding augustus 2008 juli 2012

Eindrapportage. Project Verbreding augustus 2008 juli 2012 Vereniging voor verbrede landbouw De Frisse Wind Eindrapportage Project Verbreding augustus 2008 juli 2012 POP/ILG projectnummer: 2008-41517-32609 Contact: Westfriesedijk 164 1767 CV Kolhorn info@defrissewind.nl

Nadere informatie

Basiscursus Cliëntgerichte Psychotherapie

Basiscursus Cliëntgerichte Psychotherapie Basiscursus Cliëntgerichte Psychotherapie Februari 2014 Basiscursus in het kader van de opleiding Psychotherapeut CgP Docent: mw. drs. W.J.H.P. Schapendonk Locatie: de Plank 101 te Veldhoven - Inhoudsopgave

Nadere informatie

Vrijwilligers op buitenplaatsen en landgoederen

Vrijwilligers op buitenplaatsen en landgoederen Vrijwilligers op buitenplaatsen en landgoederen André Kaper www.landschapsbeheergelderland.nl Twitter: @SLGelderland Inhoud Introductie SLG Participatie en vrijwilligerswerk op landgoederen en buitenplaatsen

Nadere informatie

Binden, bewaren, bezielen en betalen

Binden, bewaren, bezielen en betalen Binden, bewaren, bezielen en betalen voor landschap en erfgoed in Zuid-Holland Zuid-Holland heeft veel te bieden qua natuur, landschap en erfgoed. Er zijn talrijke partijen die zich daar voor inzetten:

Nadere informatie

Europea Verslaggeving van de workshop; Forestry en refinement of timber.(te Maere) Van Frank Berends en Jan Bebelaar (AOC Friesland)

Europea Verslaggeving van de workshop; Forestry en refinement of timber.(te Maere) Van Frank Berends en Jan Bebelaar (AOC Friesland) Europea Verslaggeving van de workshop; Forestry en refinement of timber.(te Maere) Van Frank Berends en Jan Bebelaar (AOC Friesland) Dinsdag: Reis met trein, vliegtuig naar Trontheim en trein naar Maere,

Nadere informatie

Opleiding Boomverzorging (European Treeworker)

Opleiding Boomverzorging (European Treeworker) Opleiding Boomverzorging (European Treeworker) 2009-2010 Opleiding Boomverzorging (European Treeworker) Uitvoeren boomverzorging, werkvoorbereiding boomverzorging en bedrijfshulpverlening 2009-2010 Nederland

Nadere informatie

STUDIEGIDS 2016 SPECIALISATIEMODULE OPZET VAN EEN PLUSKLAS

STUDIEGIDS 2016 SPECIALISATIEMODULE OPZET VAN EEN PLUSKLAS STUDIEGIDS 2016 SPECIALISATIEMODULE OPZET VAN EEN PLUSKLAS Leuk dat je geïnteresseerd bent in onze module Plusklas! In deze gids zetten we de details van de opleiding overzichtelijk voor je op een rijtje.

Nadere informatie

SAIL 2015 Zaandam-Amsterdam

SAIL 2015 Zaandam-Amsterdam SAIL 2015 Zaandam-Amsterdam Eens in de vijf jaar is het tijd voor Sail Amsterdam. Tientallen tallships en honderden andere zeilschepen zijn dan in Amsterdam te gast voor een van de grootste nautische zeilspektakels.

Nadere informatie

Een enthousiaste bedrijfsvoering

Een enthousiaste bedrijfsvoering Maatwerk voor akkervogels EEN INTEGRAAL VERHAAL Vandaag zijn er veel minder akkervogels dan vroeger. Daarom gaan we samen aan de slag. Iedereen draagt zijn steentje bij: landbouwers, jagers, de Vlaamse

Nadere informatie

Stichting OVERTUIN Bisdom van Vliet Jaarbericht 1 e helft 2015

Stichting OVERTUIN Bisdom van Vliet Jaarbericht 1 e helft 2015 Werkbezoek wethouder Blok Op 2 maart bracht wethouder Dilia Blok een bezoek aan de Overtuin. Na een wandeling in de tuin is door enkele bestuursleden een toelichting gegeven over de plannen voor de tuin.

Nadere informatie

PROGRAMMA 2015 INSTITUUT VOOR NATUUREDUCATIE EN DUURZAAMHEID AFDELING BEST

PROGRAMMA 2015 INSTITUUT VOOR NATUUREDUCATIE EN DUURZAAMHEID AFDELING BEST PROGRAMMA 2015 INSTITUUT VOOR NATUUREDUCATIE EN DUURZAAMHEID AFDELING BEST KIJK OP ONZE WEBSITE VOOR MEER INFORMATIE OVER DE GENOEMDE ACTIVITEITEN EN OM U AAN TE MELDEN, INDIEN NODIG JANUARI 2015 vrijdag

Nadere informatie

Stichting OVERTUIN Bisdom van Vliet Jaarbericht 2 e helft 2015

Stichting OVERTUIN Bisdom van Vliet Jaarbericht 2 e helft 2015 Na de jaarmarkt op 30 mei is er regelmatig gewerkt in de tuin. In de zomer periode is elke maandagavond met name onkruid verwijderd. Onze groep vrijwilligers heeft in wisselende samenstelling veel werk

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst 7 december 2011 Locatie: Kasteel Elsloo. Agenda

Informatiebijeenkomst 7 december 2011 Locatie: Kasteel Elsloo. Agenda Informatiebijeenkomst 7 december 2011 Locatie: Kasteel Elsloo Agenda 1. Inleiding en achtergrond 2. Betrokken partijen 3. Financiële bijdragen partijen 4. Geschiedenis, huidige situatie en aanleiding 5.

Nadere informatie

Onderwijs 2011-2012. Onderzoekschool Politieke Geschiedenis. Onderzoekschool Politieke Geschiedenis 1

Onderwijs 2011-2012. Onderzoekschool Politieke Geschiedenis. Onderzoekschool Politieke Geschiedenis 1 Onderwijs Onderzoekschool Politieke Geschiedenis 2011-2012 Onderzoekschool Politieke Geschiedenis 1 1. Inleiding en samenvatting De Onderzoekschool Politieke Geschiedenis (OPG) biedt in het academisch

Nadere informatie

Cursuskalender Tilstra Opleidingen BV www.mijnopleider.com

Cursuskalender Tilstra Opleidingen BV www.mijnopleider.com Cursuskalender Tilstra Opleidingen BV www.mijnopleider.com BHV Beroepschauffeur N112(1) 7 uren CCV 149,00 zaterdag 31 oktober 2015 zaterdag 12 december 2015 Techniek en diagnose bij pech N125(1) 7 uren

Nadere informatie

Selectief maar voortvarend investeren in effectief agrarisch natuurbeheer

Selectief maar voortvarend investeren in effectief agrarisch natuurbeheer Selectief maar voortvarend investeren in effectief agrarisch natuurbeheer De breedte van het speelveld Betaald beheer (SNL): 179.000 ha, 64 mln. (excl. ganzen) 13.500 bedrijven = 27% van grondgebonden

Nadere informatie

Voor wie doet u het allemaal? Ontdek het met uw eigen Verdienmodel

Voor wie doet u het allemaal? Ontdek het met uw eigen Verdienmodel Voor wie doet u het allemaal? Ontdek het met uw eigen Verdienmodel Voor wie doet u het eigenlijk allemaal? Veel ondernemers werken met passie aan hun product of dienst. Dan komt het weleens voor dat ondernemers

Nadere informatie

School voor PraktijkManagement:

School voor PraktijkManagement: School voor PraktijkManagement: Het opleidingsinstituut voor praktijkmanagers in de eerstelijns zorg. Praktijken worden steeds groter. Meerdere kamers en meer personeel zorgt voor een grotere complexiteit.

Nadere informatie

Brochure met de arrangementen van MEC Roosendaal

Brochure met de arrangementen van MEC Roosendaal Brochure met de arrangementen van MEC Roosendaal MEC Roosendaal Coördinatoren: Maggy van den Aker en Michèle Knippenberg info@mecroosendaal.nl 1/10 INLEIDING MEC Roosendaal is een plek voor heel veel mogelijkheden.

Nadere informatie

Cursusaanbod en workshops 2012-2013

Cursusaanbod en workshops 2012-2013 Cursusaanbod en workshops 2012-2013 Marc Kuyper Hans van der Pas Atelier: Wateringweg 155 email : art@marckuyper.com en hvdp@telfort.nl 2031EG Haarlem telefoon 06-11204994 (inspreken) Volop gratis parkeergelegenheid

Nadere informatie

1. Voorronde op school

1. Voorronde op school Inhoudsopgave Pagina 1. Voorronde op school 2 1.1 Aanmelden 2 1.2 Kwalificatie voor het provinciaal kampioenschap 2 1.2 Voorronde organiseren 2 1.3 Wedstrijdopdrachten 2 2. Provinciaal kampioenschap 3

Nadere informatie

PROGRAMMA VRIJWILLIGERSACADEMIE NAJAAR 2014. Cursus Datum + tijd Locatie Aantal plekken Snelcursus

PROGRAMMA VRIJWILLIGERSACADEMIE NAJAAR 2014. Cursus Datum + tijd Locatie Aantal plekken Snelcursus Augustus PROGRAMMA VRIJWILLIGERSACADEMIE NAJAAR 2014 Cursus Datum + tijd Locatie Aantal plekken Snelcursus De Noordster EHBO Maandag 18-08 & 25-08 19.30u-21.30u Dinsdag 19-08 13.00u-14.30u Landsmeerstraat

Nadere informatie

jaargang 18 nummer 5 oktober 2015 Uitnodiging

jaargang 18 nummer 5 oktober 2015 Uitnodiging Secr. Gerard Thijssen Rozenbloemstraat 34, 4921 KG Made Tel: 0162-683323 Mail: heemkundemadedrimmelen@gmail.com NIEUWSBRIEF jaargang 18 nummer 5 oktober 2015. Uitnodiging Op dinsdag 20 oktober organiseert

Nadere informatie