Kruisbandscheur & Sport Rob Janssen Orthopedisch Centrum Máxima

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kruisbandscheur & Sport 2014. Rob Janssen Orthopedisch Centrum Máxima"

Transcriptie

1 Kruisbandscheur & Sport 2014 Rob Janssen Orthopedisch Centrum Máxima

2 Kruisbandscheur is de hartaanval van de knie

3 Overzicht 2014 I. De Knie II. Voorste Kruisband III. Het Sportletsel IV. Voorste Kruisband & Friends V. Revalidatie VI. Take Home Message

4 I. De Knie

5 Overzicht I. De Knie II. Voorste Kruisband III. Het Sportletsel IV. Voorste Kruisband & Friends V. Revalidatie VI. Take Home Message

6 II. Voorste kruisband (VKB) letsels Per jaar: 3% amateurs, 15% topsporters 2-8x vaker bij dan! NL 2012: 9000 VKB reconstructies 2/3 sporters terug naar oude sportniveau Kans ruptuur VKB andere knie na operatie 24%! Bijkomende schade: Kraakbeen Meniscus Collateraalbanden: mediaal 50%, lateraal 2-6% miskennen risico reruptuur VKB!

7 III. Het sportletsel

8 Gevolgen sportletsel knie Instabiliteit Kraakbeenletsel Meniscusletsel

9 Instabiliteit knie: 3 soorten Voor-achterwaarts Zijwaarts Exorotatie

10 Exorotatie bij zowel laterale als mediale knieletsels Beweging van tibiaplateau maakt onderscheid tussen posterolaterale en anteromediale instabiliteit posterolaterale instabiliteit anteromediale instabiliteit

11 Overzicht I. De Knie II. Voorste Kruisband III. Het Sportletsel IV. Voorste Kruisband & Friends V. Revalidatie VI. Take Home Message

12 IV.Voorste kruisband with a little help from my friends 1. Kraakbeen 2. Meniscus 3. Collateraalbanden

13 1-2. Friends Kraakbeen-Meniscus 4 PUNTEN KENNISTOETS Bindweefsel in herstel Beschermt een voorstekruisbandreconstructie tegen artrose van de knie? Rob Janssen R.P.A. Janssen, orthopedisch chirurg, Orthopedisch Centrum Máxima, Máxima Medisch Centrum Eindhoven-Veldhoven. Samenvatting Letsels van de voorste kruisband (VKB) komen meestal voor bij pivoterende sporten zoals voetbal, hockey, korfbal en zaalsporten. Patiënten krijgen vaak het advies om de VKB te laten reconstrueren omdat ze anders slijtage van de knie krijgen. Het ontstaan van knie-artrose (gonartrose) na een VKB-ruptuur is echter een multifactorieel proces. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat het risico op röntgenologische artrose van de knie gelijk is bij patiënten met en zonder reconstructie van de VKB. De in de praktijk vaak gemaakte opmerking U moet uw voorste kruisband laten reconstrueren, anders krijgt u slijtage van de knie is onjuist. Indicaties voor een VKB-reconstructie van de knie zijn klachten van invaliderende functionele instabiliteit, bij het hechten van een meniscusruptuur en de wens tot pivoterende (sport)activiteiten. Leerdoelen Na het lezen van dit artikel: heeft u inzicht in de huidige hypothesen over het ontstaan van gonartrose na VKB-letsels; kent u de risicofactoren voor gonartrose na een VKB-ruptuur; kent u het risicopercentage van gonartrose na VKBreconstructies; kent u de huidige indicaties voor een VKB-reconstructie; kunt u beargumenteren of een VKB-reconstructie de knie beschermt tegen artrose. Inleiding Een scheur van de voorste kruisband (VKB) is het meest voorkomend kniebandletsel. Een VKB-letsel komt vaak voor bij pivoterende sportactiviteiten, zoals voetbal, hockey, korfbal, ski, tennis en zaalsporten. 1,2,3 De jaarlijkse incidentie is 0,8 per 1000 inwoners in leeftijd van 10 tot 64 jaar. 4 Jongere kinderen zijn helaas geen uitzondering. De jongste patiënt in mijn eigen praktijk is 5 jaar oud. 5 U moet uw voorste kruisband laten opereren, anders krijgt u artrose. Zegt u dit wel eens tegen uw patiënten? Klopt dat wel? Helpt een VKB-operatie tegen slijtage van de knie op lange termijn? Is sport of zware activiteit na een VKB-reconstructie verstandig of leidt dit tot meer slijtage op langere termijn? Ter beantwoording van deze vragen zal ik de meest recente inzichten presenteren over gonartrose in relatie tot de VKB. Dit artikel heeft tot doel een overzicht te geven van de huidige wetenschap over de relatie tussen VKB en gonartrose. Achtereenvolgens komen aan bod: de anatomie van de VKB, het ontstaan van gonartrose na VKB-letsel, gonartrose bij conservatief beleid na VKB-letsel, de relatie tussen VKB-reconstructie en gonartrose, de invloed van de operatietechniek op gonartrose, indicaties voor VKB-reconstructies. Anatomie van de voorste kruisband De VKB bevindt zich centraal in het kniegewricht, tussen het tibiaplateau en de binnenzijde van de laterale femurcondyl. De VKB bestaat uit twee mechanische entiteiten, benoemd naar de insertieplaats op de tibia: een anteromediale en een posterolaterale bundel (zie nummer 1 maart

14 1-2. Friends Kraakbeen-Meniscus Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc (2013) 21: DOI /s KNEE Author's personal copy Anterior cruciate ligament reconstruction with 4-strand hamstring autograft and accelerated rehabilitation: a 10-year prospective study on clinical results, knee osteoarthritis and its predictors Rob P. A. Janssen Arthur W. F. du Mée Juliette van Valkenburg Harm A. G. M. Sala Carroll M. Tseng Received: 13 April 2012 / Accepted: 24 September 2012 / Published online: 19 October 2012 Ó Springer-Verlag Berlin Heidelberg 2012 levels of activity (p \ 0.022). Radiological outcome: At Analysis of long-term clinical and radiological follow-up, 46 (53.5 %) patients had signs of osteoarthritis (OA). In this group, 33 patients (72 %) had chondral 54% artrose 10 jaar na vkb reconstructie: lesions (Cgrade 2) at the time of ACL reconstruction. A Abstract Purpose outcomes after anterior cruciate ligament (ACL) reconstruction with special attention to knee osteoarthritis and its predictors. Methods A prospective, consecutive case series of 100 patients. Arthroscopic transtibial ACL reconstruction was performed using 4-strand hamstring tendon autografts with reconstruction increased the risk of knee OA by 5.2 times Risicofactoren ten tijde van operatie: a standardized accelerated rehabilitation protocol. Analysis was performed preoperatively and 10 years postoperatively. Clinical examination included Lysholm and Tegner scores, IKDC, KT-1000 testing (MEDmetric Co., San Leeftijd 30 jaar Diego, CA, USA) and leg circumference measurements. Radiological evaluation included AP weight bearing, lateral knee, Rosenberg and sky view X-rays. Radiological classifications were according to Ahlbäck and Kellgren & Lawrence. Statistical analysis included univariate and multivariate logistic regressions. Results Clinical outcome A significant improvement (p \ 0.001) between preoperative and postoperative measurements could be demonstrated for the Lysholm and Tegner scores, IKDC patient subjective assessment, KT measurements, pivot shift test, IKDC score and oneleg hop test. A pivot shift phenomenon (glide) was still present in 43 (50 %) patients and correlated with lower history of medial meniscectomy before or at the time of ACL reconstruction increased the risk of knee OA 4 times (95 % CI ). An ICRS grade 3 at the time of ACL (95 % CI ). There was no correlation between OA and activity level (Tegner score C6) nor between OA and a positive pivot shift test. Conclusion Transtibial ACL reconstruction with 4-strand hamstring autograft and accelerated rehabilitation restored anteroposterior knee stability. Clinical parameters and patient satisfaction improved significantly. At 10-year follow-up, radiological signs of OA were present in 53.5 % of the subjects. Risk factors for OA were meniscectomy prior to or at the time of ACL reconstruction and chondral lesions at the time of ACL reconstruction. Level of evidence II. Mediale meniscectomie Kraakbeenschade graad 2 Keywords Anterior cruciate ligament reconstruction Hamstring autograft Knee Osteoarthritis Accelerated rehabilitation Long term Radiological R. P. A. Janssen (&) A. W. F. du Mée J. van Valkenburg H. A. G. M. Sala Orthopaedic Center Máxima, Máxima Medical Center, Postbus 90052, 5600 PD Eindhoven, The Netherlands URL: C. M. Tseng Department of Radiology, Máxima Medical Center, Postbus 90052, 5600 PD Eindhoven, The Netherlands Introduction Injuries of the anterior cruciate ligament (ACL) frequently occur in cutting and pivoting sports such as soccer, field hockey, indoor sports, alpine skiing and tennis [8, 13, 32, 52, 55]. In Scandinavia, % of all ACL ruptures occur during soccer [20]. Women suffer ACL ruptures more frequently than men [2]. The overall incidence of ACL injury is 78 per 100,000 persons [50]. The group 123

15 3. Friends Collateraalbanden Mediale Collateraalband (MCL) instabiliteit (0/20º flexie): FM I geen FM II geen 0º / wel 20º FM III 0º en 20º Fetto-Marshall 1978

16 Acuut Mediaal Collateraalband letsel (MCL II-III): 50% van sportletsels met VKB ruptuur < 2 weken herkennen! intrinsieke genezing snelle functionele revalidatie beter dan operatie/gips Kniebrace: FROM / 24 uur per dag / 6 weken Sandberg 1987, Ballmer 1988, Petermann 1993, Robins 1993, Reider 1994, Indelicato 1995 Wijdicks 2010, Marchant 2011, Bonasia 2012, LaPrade 2013

17 Acuut Knieletsel 2014 VKB + MCL MCL I MCL II MCL III Fysiotherapie MRI Brace Functionele instabiliteit / Pivot sport: VKB reconstructie VKB + MCL II VKB + MCL III Reconstructie VKB Reconstructie VKB + MCL Shelbourne 1992, Shierl 1994, Hillard-Sembell 1996, Millet-Steadman 2004 LaPrade 2007, Wijdicks 2010, Marchant 2011, Brown 2013, ISAKOS 2013

18 Richtlijnen 2014 KNGF Richtlijn Behandeling Acute Knie Evidence Based Statement Revalidatie na Voorste Kruisbandreconstructie KNGF Evidence Statement Revalidatie na voorste-kruisbandreconstructie

19 Overzicht I. De Knie II. Voorste Kruisband III. Het Sportletsel IV. Voorste Kruisband & Friends V. Revalidatie VI. Take Home Message

20 V. Revalidatie Succesvolle VKB reconstructie vereist kennis van:! Anatomische graft plaatsing Mechanische eigenschappen: geselecteerde graft fixatie methoden Biologische processen van graft na reconstructie

21 Verbeterde VKB operatietechnieken laatste 10 jaar Graft ruptuur 0,7-10% Menetrey 2008

22 Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc (2011) 19: DOI /s y KNEE Remodelling of human hamstring autografts after anterior cruciate ligament reconstruction Rob P. A. Janssen Jasper van der Wijk Anja Fiedler Tanja Schmidt Harm A. G. M. Sala Sven U. Scheffler Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc DOI /s Received: 21 July 2010 / Accepted: 24 January 2011 / Published online: 4 February 2011 Ó KNEE The Author(s) This article is published with open access at Springerlink.com Abstract collagen orientation became more regular, adapting to, but Purpose Histological analysis of the process not fully restoring, the appearance of the intact ACL. For the Intra-articular remodelling of hamstring tendon grafts of human hamstring tendon (HT) grafts after standardized first 12 months, cells were predominantly ovoid. Ensuing anterior aftercruciate anterior ligamentcruciate reconstruction ligament (ACLR) with an reconstruction cell morphology changed to spindle shaped in group 2 and accelerated rehabilitation protocol. predominantly narrow long cells over 24 months. Methods Rob P. A. Sixty-seven Janssen patients underwent retrieval of midsubstance Sven U. Scheffler Conclusion Human hamstring grafts showed typical biopsies after clinically successful hamstring autograft ACLR. Samples were allocated to one of three groups depending on the time point of retrieval: group 1 (6 12 months; n = 15), group 2 (13 24 months; n = 16) stages of graft remodelling, which was not complete up to 2 years after ACLR. The remodelling process in humans was prolonged compared with the results obtained in several animal studies. and group 3 ([24 months; n = 11). Level of evidence Case control study, Level III. Biopsies from native HT (n = 17) and ACL (n = 8) served as Received: controls. 21Cellular February 2013 density, / Accepted: vascular 18 August density2013 and myofibroblast Ó The Author(s) density2013. and This collagen articlefibril is published alignment with open wereaccess ana-at Springerlink.com Anterior cruciate ligament reconstruction Myofibroblast Keywords Remodelling Human Hamstring autograft lysed by haematoxylin eosin, Remodelering Masson-Goldner-Trichrom van VKB graft duurt > 1 jaar and immunohistochemical staining protocols. Abstract Results Compared with native HT (330.4/mm 2 Conclusion Significant knowledge on human cruciate ), total cell Introduction Purpose A summary is provided on the existing knowledge ligament remodelling has been added in the understanding number was increased in groups 1-3 (Group 1 = 482.0/ mm 2 about the specific healing phases of (P = 0.036); group 2 = 850.9/mm 2 the intra-articular of the processes during the course of graft healing. Most (P = 0.005); and ACL ruptures are a common injury in orthopaedic practice. hamstring tendon graft group 3 = 595.6/mm 2 used for ACL reconstruction. Differences between human and animal in vivo studies are longed compared to animal studies. While todaýs rehabil- importantly, the remodelling process in humans is pro- (P = 0.043). There were no significant differences between the groups for vessel density. allograft to restore normal knee laxity and to prevent the The ACL is frequently replaced by a tendon autograft or explained, and implications for the postoperative time Myofibroblast density was higher in group 2 (199.6/mm 2 ) development of early osteoarthritis induced by persistent period are laid out. compared with native HT (1.9/mm 2 animal in vivo healing studies, current findings of human, P = 0.014). Collagen abnormal laxity [2]. Reconstruction techniques were Methods A systematic review of the existing literature in vivo healing studies might require new post-operative orientation was irregular up to 12 months. Thereafter, improved over the last 10 years, but graft failure is not was performed on the topic of tendon remodelling of regimens following hamstring ACL reconstruction. uncommon: % [12]. Even though substantial research hamstring grafts in ACL reconstruction using Medline efforts have been presented on various aspects of ACL database. Publications between 1982 and 2012 were Keywords Graft remodelling ACL Hamstring R. P. A. Janssen (&) J. van der Wijk H. A. G. M. Sala reconstruction [2, 3, 10, 13, 15, 27, 28, 32 34], little is known Orthopaedic included. Special Center Máxima, focus was Máxima directed Medical oncenter, in vivo human and tendon Accelerated rehabilitation Ligamentization about the remodelling process of human ACL grafts. Postbus animal90052, studies 5600analysing PD Eindhoven, intra-articular The Netherlands free tendon graft Current studies evaluating human biopsies pose inherent remodelling. URL: limits: often sample size was small and only a limited Results Animal and human in vitro and vivo researches Introduction number of time points were evaluated postoperatively [6, A. have Fiedler demonstrated T. Schmidt S. three U. Scheffler characteristic stages of graft 11, 18, 19, 21, 35]. Furthermore, use of different types of Department healing after of Orthopaedic ACL reconstruction: Surgery and Traumatology, an early graft healing Anterior cruciate ligament (ACL) reconstruction techniques have been improved over the last 10 years, but grafts limits comparability [6, 11]. Studies in humans Center phasefor with Musculoskeletal central graftsurgery, necrosis Charité, and hypocellularity and no Campus Mitte, University Medicine Berlin, describe a prolonged remodelling process compared with detectable revascularization of the graft tissue, followed by graft failure is not uncommon: % [24, 35]. Successful ACL reconstruction requires understanding of Charité Platz 1, Berlin, Germany animal studies [6, 11, 18, 19, 21, 35]. Most animal studies a phase of proliferation, the time of most intensive remodelling and revascularization and finally, a ligamentization phase with characteristic restructuring of the graft properties of the selected graft tissue, 123 mechanical several factors: anatomical graft placement, mechanical towards the properties of the intact ACL. However, a full restoration of either the biological or biomechanical properties of the intact ACL is not achieved. VKB autografts tonen 3 typische stadia van remodelering Remodelering bij mensen duurt langer dan bij dierstudies (waarop huidige revalidatieprotocollen zijn gebaseerd) behaviour and fixation strength of fixation materials as well as the biological processes that occur during graft remodelling, maturation and incorporation. They influence directly the mechanical properties of the knee joint after ACL reconstruction and, therefore, determine the rehabilitation and time course until normal function of

23 Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc (2013) 21: DOI /s KNEE Regeneration of hamstring tendons after anterior cruciate ligament reconstruction Rob P. A. Janssen Maria J. F. van der Velden Huub L. M. Pasmans Harm A. G. M. Sala Pre-operatief 2 weken na operatie 1 jaar na operatie Received: 25 January 2012 / Accepted: 21 June 2012 / Published online: 5 July 2012 Ó The Author(s) This article is published with open access at Springerlink.com Abstract Purpose Primary aim of the study was analysis of hamstring tendon regeneration after anterior cruciate ligament reconstruction (ACLR). Secondary aim was analysis of isokinetic muscle strength in relation to hamstring regeneration. The hypothesis was that regeneration of hamstring tendons after ACLR occurs and that regenerated hamstring tendons contribute to isokinetic hamstring strength with regeneration distal to the knee joint line. Methods Twenty-two patients scheduled for ACLR underwent prospective MRI analysis of both legs. MRI parameters were tendon regeneration and morphology, muscle retraction and muscle cross-sectional area. A double-blind, prospective analysis of isokinetic quadriceps and hamstrings strength was performed. Results Regeneration of the gracilis tendon after ACLR occurred in all patients. Regeneration of the semitendinosus tendon occurred in 14 patients. At 1 year, the surface area of the semitendinosus and gracilis muscle decreased compared to both preoperatively (P \ 0.01) and the contralateral leg (P \ 0.01). The cross-sectional area of the semitendinosus muscle decreased in the absence of tendon regeneration (P = 0.05). The cross-sectional area of the gracilis muscle was greater in case of regeneration distal to the joint line (P = 0.01). Muscle retraction of the semitendinosus muscle R. P. A. Janssen (&) M. J. F. van der Velden H. A. G. M. Sala Orthopaedic Center Máxima, Máxima Medical Center, Postbus 90052, 5600 PD Eindhoven, The Netherlands URL: H. L. M. Pasmans Department of Radiology, Máxima Medical Center, Postbus 90052, 5600 PD Eindhoven, The Netherlands was increased in case of nonregeneration (P = 0.02). There was no significant relationship between isokinetic flexion strength and tendon regeneration. Conclusion Hamstring tendons regenerated after harvest of both semitendinosus and gracilis tendons for ACLR. There was no relation between isokinetic flexion strength and tendon regeneration. Level of evidence Prognostic study, Level II. Keywords Anterior cruciate ligament reconstruction Hamstring Semitendinosus Gracilis Regeneration MRI Introduction Hamstring tendons are frequently used as autograft for single- and double-bundle anterior cruciate ligament (ACL) reconstruction. Regeneration of hamstring tendons, to various extends, has previously been reported [4 7, 14, 16, 20 22, 27]. In 1982, Lipscomb et al. [12] reported results of hamstring muscle strength after ACL reconstruction using autograft hamstring tendons. Regeneration of hamstring tendons after ACL reconstruction was first described by Cross et al. in Part of their study was analysis of upper leg flexion and extension muscle strength in analogy of the work of Lipscomb et al. [12]. In addition to hamstring regeneration and muscle strength after ACL reconstruction, Simonian et al. [21] examined the crosssectional area of individual hamstring muscles as well as the insertion site of the regenerated tendons. Later, mostly, retrospective research on regeneration of hamstring tendons after ACL reconstruction focused on muscle cross-sectional area [5, 6, 20, 22, 27], retraction of hamstring muscle [5, 14, 27] and muscle strength [5, 14, 22, 23]. 123

24 Overzicht I. De Knie II. Voorste Kruisband III. Het Sportletsel IV. Voorste Kruisband & Friends V. Revalidatie VI. Take Home Message

25 VI. Take Home Message -1 3 soorten (klinisch relevante) knie-instabiliteit: Voorachterwaarts / Zijwaarts / Exorotatie Lichamelijk onderzoek oorzaak Exorotatie! VKB & friends belangrijk voor return to sports" MCL snel herkennen en brace behandeling

26 Take Home Message -2 Voorste kruisbandoperatie beschermt NIET tegen artrose Remodelering van VKB graft duurt > 1 jaar Hamstring pezen groeien weer aan na verwijdering uit bovenbeen Multidisciplinaire revalidatie essentieel

27

Sport Trauma Voorste Kruisband Knie. Rob Janssen Orthopedisch Centrum Máxima

Sport Trauma Voorste Kruisband Knie. Rob Janssen Orthopedisch Centrum Máxima Sport Trauma Voorste Kruisband Knie Rob Janssen Orthopedisch Centrum Máxima Disclosure: Geen belangenverstrengeling Rob Janssen Orthopedisch Centrum Máxima Overzicht I. Kennisquiz 2016 Voorste Kruisband

Nadere informatie

Ontwikkelingen voorste kruisband chirurgie van dubbel-bundel tot mid-mid

Ontwikkelingen voorste kruisband chirurgie van dubbel-bundel tot mid-mid Ontwikkelingen voorste kruisband chirurgie van dubbel-bundel tot mid-mid Joris Jansen, orthopaedisch chirurg Rijnland Ziekenhuis. Huisartsen & Bedrijfsartsen Symposium Leiderdorp, 26 april 2012. 28-04-12

Nadere informatie

Beschermt een voorstekruisbandreconstructie tegen artrose van de knie?

Beschermt een voorstekruisbandreconstructie tegen artrose van de knie? WWW.PHYSIOS.NL 4 PUNTEN KENNISTOETS Beschermt een voorstekruisbandreconstructie tegen artrose van de knie? Rob Janssen R.P.A. Janssen, orthopedisch chirurg, Orthopedisch Centrum Máxima, Máxima Medisch

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

Jaarverslag 2013 SAMENSTELLING. Bestuur. Dr. J.B.A. van Mourik, voorzitter R. P..A Janssen, penningmeester M. van den Besselaar, secretaris

Jaarverslag 2013 SAMENSTELLING. Bestuur. Dr. J.B.A. van Mourik, voorzitter R. P..A Janssen, penningmeester M. van den Besselaar, secretaris Jaarverslag 2013 SAMENSTELLING Bestuur Dr. J.B.A. van Mourik, voorzitter R. P..A Janssen, penningmeester M. van den Besselaar, secretaris Chefs de Clinique Mw. H. Döne F.P van den Berg van 1 augustus tot

Nadere informatie

De Relatie tussen (Over)Gewicht. en Seksdrive bij Mannen en Vrouwen. The Relationship between (Over)Weight. and Sex Drive in Men and Women

De Relatie tussen (Over)Gewicht. en Seksdrive bij Mannen en Vrouwen. The Relationship between (Over)Weight. and Sex Drive in Men and Women De Relatie tussen (Over)Gewicht en Seksdrive bij Mannen en Vrouwen The Relationship between (Over)Weight and Sex Drive in Men and Women Mandy M. de Nijs Eerste begeleider: Dr. W. Waterink Tweede begeleider:

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Het Effect van Verschil in Sociale Invloed van Ouders en Vrienden op het Alcoholgebruik van Adolescenten.

Het Effect van Verschil in Sociale Invloed van Ouders en Vrienden op het Alcoholgebruik van Adolescenten. Het Effect van Verschil in Sociale Invloed van Ouders en Vrienden op het Alcoholgebruik van Adolescenten. The Effect of Difference in Peer and Parent Social Influences on Adolescent Alcohol Use. Nadine

Nadere informatie

Type Dementie als Oorzaak van Seksueel Ontremd Gedrag. Aanwezigheid van het Gedrag bij Type Alzheimer?

Type Dementie als Oorzaak van Seksueel Ontremd Gedrag. Aanwezigheid van het Gedrag bij Type Alzheimer? Type Dementie als Oorzaak van Seksueel Ontremd Gedrag Aanwezigheid van het Gedrag bij Type Alzheimer? Type of Dementia as Cause of Sexual Disinhibition Presence of the Behavior in Alzheimer s Type? Carla

Nadere informatie

Relatie tussen Persoonlijkheid, Opleidingsniveau, Leeftijd, Geslacht en Korte- en Lange- Termijn Seksuele Strategieën

Relatie tussen Persoonlijkheid, Opleidingsniveau, Leeftijd, Geslacht en Korte- en Lange- Termijn Seksuele Strategieën Relatie tussen Persoonlijkheid, Opleidingsniveau, Leeftijd, Geslacht en Korte- en Lange- Termijn Seksuele Strategieën The Relation between Personality, Education, Age, Sex and Short- and Long- Term Sexual

Nadere informatie

Achterste Kruisband Revalidatie Protocol (conservatief) FASE 1 (0-6 weken na het letsel)

Achterste Kruisband Revalidatie Protocol (conservatief) FASE 1 (0-6 weken na het letsel) Achterste Kruisband Revalidatie Protocol (conservatief) RPA Janssen, orthopedisch chirurg-traumatoloog (www.rpajanssen.nl) FAM Brooymans, PT, MSc, fysio-manueeltherapeut Inleiding Geïsoleerde achterste

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

The Effect of Gender, Sex Drive and Autonomy. on Sociosexuality. Invloed van Sekse, Seksdrive en Autonomie. op Sociosexualiteit

The Effect of Gender, Sex Drive and Autonomy. on Sociosexuality. Invloed van Sekse, Seksdrive en Autonomie. op Sociosexualiteit The Effect of Gender, Sex Drive and Autonomy on Sociosexuality Invloed van Sekse, Seksdrive en Autonomie op Sociosexualiteit Filiz Bozkurt First supervisor: Second supervisor drs. J. Eshuis dr. W. Waterink

Nadere informatie

Groot IB de, Favejee M, Reijman M, Verhaar JAN, Terwee CB.

Groot IB de, Favejee M, Reijman M, Verhaar JAN, Terwee CB. Published in Health Qual Life Outcomes. 2008 Feb 26;6:16 Abstract Validation of the Dutch version of the Knee disability and Osteoarthritis Outcome Score. The Dutch version of the knee injury and osteoarthritis

Nadere informatie

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering The Relationship between Daily Hassles and Depressive Symptoms and the Mediating Influence

Nadere informatie

Psychometrische Eigenschappen van de Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometric Properties of the Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5)

Psychometrische Eigenschappen van de Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometric Properties of the Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometrische Eigenschappen van de Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometric Properties of the Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Hester A. Lijphart Eerste begeleider: Dr. E. Simon Tweede

Nadere informatie

Achterste Kruisband Reconstructie Revalidatie Protocol. FASE 1 (0-6 weken na het letsel)

Achterste Kruisband Reconstructie Revalidatie Protocol. FASE 1 (0-6 weken na het letsel) Achterste Kruisband Reconstructie Revalidatie Protocol RPA Janssen, orthopedisch chirurg-traumatoloog (www.rpajanssen.nl) FAM Brooymans, PT, MSc, fysio-manueeltherapeut Inleiding Geïsoleerde achterste

Nadere informatie

Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen

Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen Positive, Negative and Depressive Subclinical Psychotic

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

De Relatie tussen Voorschoolse Vorming en de Ontwikkeling van. Kinderen

De Relatie tussen Voorschoolse Vorming en de Ontwikkeling van. Kinderen Voorschoolse vorming en de ontwikkeling van kinderen 1 De Relatie tussen Voorschoolse Vorming en de Ontwikkeling van Kinderen The Relationship between Early Child Care, Preschool Education and Child Development

Nadere informatie

Ouderlijke Controle en Angst bij Kinderen, de Invloed van Psychologische Flexibiliteit

Ouderlijke Controle en Angst bij Kinderen, de Invloed van Psychologische Flexibiliteit 1 Ouderlijke Controle en Angst bij Kinderen, de Invloed van Psychologische Flexibiliteit Nicola G. de Vries Open Universiteit Nicola G. de Vries Studentnummer 838995001 S71332 Onderzoekspracticum scriptieplan

Nadere informatie

Kinderen met Internaliserende Problemen. The Effectiveness of Psychodynamic Play Group Therapy for Children. with Internalizing Problems.

Kinderen met Internaliserende Problemen. The Effectiveness of Psychodynamic Play Group Therapy for Children. with Internalizing Problems. Spelgroepbehandeling voor kinderen met internaliserende problemen De Effectiviteit van een Psychodynamische Spelgroepbehandeling bij Kinderen met Internaliserende Problemen. The Effectiveness of Psychodynamic

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Stretching T. Mertens

Stretching T. Mertens Stretching T. Mertens Stretching??? Why? Pourquoi? How long? Long? When? Quand? How frequently? Frequent? Which muscles? Quels muscles? Do I prevent muscle soreness? Raideur? Do I get slower? Je deviens

Nadere informatie

Het Effect van Voortgangsfeedback aan Behandelaars op de Uitkomsten van Psychologische Behandelingen; een Pilot Onderzoek

Het Effect van Voortgangsfeedback aan Behandelaars op de Uitkomsten van Psychologische Behandelingen; een Pilot Onderzoek Het Effect van Voortgangsfeedback aan Behandelaars op de Uitkomsten van Psychologische Behandelingen; een Pilot Onderzoek The Effect of Progress Feedback to Therapists on Psychological Treatment Outcome;

Nadere informatie

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Gender Differences in Crying Frequency and Psychosocial Problems in Schoolgoing Children aged 6

Nadere informatie

De Relatie tussen Ervaren Organisatiecultuur en Organizational. Commitment in de Periode na een Overname.

De Relatie tussen Ervaren Organisatiecultuur en Organizational. Commitment in de Periode na een Overname. De Relatie tussen Ervaren Organisatiecultuur en Organizational Commitment in de Periode na een Overname. The Relation Between Perceived Organizational Culture and Organizational Commitment After an Acquisition.

Nadere informatie

Running head: OPVOEDSTIJL, EXTERNALISEREND PROLEEMGEDRAG EN ZELFBEELD

Running head: OPVOEDSTIJL, EXTERNALISEREND PROLEEMGEDRAG EN ZELFBEELD 1 Opvoedstijl en Externaliserend Probleemgedrag en de Mediërende Rol van het Zelfbeeld bij Dak- en Thuisloze Jongeren in Utrecht Parenting Style and Externalizing Problem Behaviour and the Mediational

Nadere informatie

Running Head: INVLOED VAN ASE-DETERMINANTEN OP INTENTIE CONTACT 1

Running Head: INVLOED VAN ASE-DETERMINANTEN OP INTENTIE CONTACT 1 Running Head: INVLOED VAN ASE-DETERMINANTEN OP INTENTIE CONTACT 1 Relatie tussen Attitude, Sociale Invloed en Self-efficacy en Intentie tot Contact tussen Ouders en Leerkrachten bij Signalen van Pesten

Nadere informatie

Posterolaterale hoek letsels

Posterolaterale hoek letsels Posterolaterale hoek letsels Dr. Peter Van Eygen 04-11-2014 CAMPUS HENRI SERRUYS Inleiding Vaak niet herkend J. Hughston: You may not have seen posterolateral corner injuries, I can assure you that they

Nadere informatie

Diabetespatiënten in Verpleeghuizen De Relatie tussen Diabetes, Depressieve Symptomen en de Rol van Executieve Functies

Diabetespatiënten in Verpleeghuizen De Relatie tussen Diabetes, Depressieve Symptomen en de Rol van Executieve Functies Diabetespatiënten in Verpleeghuizen De Relatie tussen Diabetes, Depressieve Symptomen en de Rol van Executieve Functies Diabetic Patients in Nursing Homes The Relationship between Diabetes, Depressive

Nadere informatie

Sport Medisch Netwerk Zoetermeer Informatie bijeenkomst. Voorste kruisband ruptuur

Sport Medisch Netwerk Zoetermeer Informatie bijeenkomst. Voorste kruisband ruptuur Sport Medisch Netwerk Zoetermeer Informatie bijeenkomst 9 december 2015 Voorste kruisband ruptuur Belle van Meer AIOS Sportgeneeskunde Sportarts = specialist Per 1 januari 2016 wordt sportgeneeskundige

Nadere informatie

De relatie tussen intimiteit, aspecten van seksualiteit en hechtingsstijl in het dagelijks leven van heteroseksuele mannen en vrouwen.

De relatie tussen intimiteit, aspecten van seksualiteit en hechtingsstijl in het dagelijks leven van heteroseksuele mannen en vrouwen. De relatie tussen intimiteit, aspecten van seksualiteit en hechtingsstijl in het dagelijks leven van heteroseksuele mannen en vrouwen. The Relationship between Intimacy, Aspects of Sexuality and Attachment

Nadere informatie

De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen

De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen The Association between Daily Hassles, Negative Affect and the Influence of Physical Activity Petra van Straaten Eerste begeleider

Nadere informatie

OPVOEDING EN ANGST EN DE INVLOED VAN EEN PREVENTIEVE TRAINING 1. Opvoeding en Angst en de Invloed van een Preventieve Training

OPVOEDING EN ANGST EN DE INVLOED VAN EEN PREVENTIEVE TRAINING 1. Opvoeding en Angst en de Invloed van een Preventieve Training OPVOEDING EN ANGST EN DE INVLOED VAN EEN PREVENTIEVE TRAINING 1 Opvoeding en Angst en de Invloed van een Preventieve Training Parenting and Child Anxiety and the Influence of a Preventative Training Judith

Nadere informatie

Opleiding Orthopedische Manuele Therapie. 18 april 2013

Opleiding Orthopedische Manuele Therapie. 18 april 2013 Opleiding Orthopedische Manuele Therapie 18 april 2013 Opleiding Orthopedische Manuele Therapie Is Orthopedische Manuele Therapie nog Orthopedische Manuele Therapie? Zijn de huidige paradigma shifts wenselijk?

Nadere informatie

The relationship between social support and loneliness and depressive symptoms in Turkish elderly: the mediating role of the ability to cope

The relationship between social support and loneliness and depressive symptoms in Turkish elderly: the mediating role of the ability to cope The relationship between social support and loneliness and depressive symptoms in Turkish elderly: the mediating role of the ability to cope Een onderzoek naar de relatie tussen sociale steun en depressieve-

Nadere informatie

STIGMATISERING VAN PATIENTEN MET LONGKANKER 1. Stigmatisering van Patiënten met Longkanker: De Rol van Persoonlijke Relevantie voor de Waarnemer

STIGMATISERING VAN PATIENTEN MET LONGKANKER 1. Stigmatisering van Patiënten met Longkanker: De Rol van Persoonlijke Relevantie voor de Waarnemer STIGMATISERING VAN PATIENTEN MET LONGKANKER 1 Stigmatisering van Patiënten met Longkanker: De Rol van Persoonlijke Relevantie voor de Waarnemer Stigmatization of Patients with Lung Cancer: The Role of

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

bij Kinderen met een Ernstige Vorm van Dyslexie of Children with a Severe Form of Dyslexia Ans van Velthoven

bij Kinderen met een Ernstige Vorm van Dyslexie of Children with a Severe Form of Dyslexia Ans van Velthoven Neuropsychologische Behandeling en Sociaal Emotioneel Welzijn bij Kinderen met een Ernstige Vorm van Dyslexie Neuropsychological Treatment and Social Emotional Well-being of Children with a Severe Form

Nadere informatie

en een Licht Verstandelijke Beperking Linda M. van Mourik

en een Licht Verstandelijke Beperking Linda M. van Mourik De Invloed van een Autoritatieve Opvoedstijl op Risicogedrag en de Mediërende Rol van de Hechtingsrelatie bij Adolescenten met een Autismespectrumstoornis en een Licht Verstandelijke Beperking The Influence

Nadere informatie

Het executief en het sociaal cognitief functioneren bij licht verstandelijk. gehandicapte jeugdigen. Samenhang met emotionele- en gedragsproblemen

Het executief en het sociaal cognitief functioneren bij licht verstandelijk. gehandicapte jeugdigen. Samenhang met emotionele- en gedragsproblemen Het executief en het sociaal cognitief functioneren bij licht verstandelijk gehandicapte jeugdigen. Samenhang met emotionele- en gedragsproblemen Executive and social cognitive functioning of mentally

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/35462 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/35462 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/35462 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Huétink, Kasper Title: Knee complaints and prognosis of osteoarthritis at 10 years

Nadere informatie

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten met diabetes mellitus type 2 in de huisartsenpraktijk Thinking

Nadere informatie

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren Sociale Steun The Effect of Chronic Pain and the Moderating Effect of Gender on Perceived Social Support Studentnummer:

Nadere informatie

Ik voel niets maar eigenlijk alles: Verbanden tussen Alexithymie, Somatisatiestoornis en Depressie. I feel nothing though in essence everything:

Ik voel niets maar eigenlijk alles: Verbanden tussen Alexithymie, Somatisatiestoornis en Depressie. I feel nothing though in essence everything: Ik voel niets maar eigenlijk alles: Verbanden tussen Alexithymie, Somatisatiestoornis en Depressie I feel nothing though in essence everything: Associations between Alexithymia, Somatisation and Depression

Nadere informatie

Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting. aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen

Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting. aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen Determinants and Barriers of Providing Sexual Health Care to Cancer Patients by Oncology

Nadere informatie

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 25 november 2008 Nederlandse samenvatting door TIER op 5 juli 2011 Onderwijsondersteunende

Nadere informatie

Toename operatieve behandeling bij voorste-kruisbandletsels

Toename operatieve behandeling bij voorste-kruisbandletsels Stand van zaken Toename operatieve behandeling bij voorste-kruisbandletsels Duncan E. Meuffels Een voorste-kruisband(vkb)ruptuur is een veelvoorkomend letsel van het bewegingsapparaat. Het aantal VKB-reconstructies

Nadere informatie

De Rol van Zelfregulatie, Motivatie en Eigen Effectiviteitsverwachting op het Volhouden

De Rol van Zelfregulatie, Motivatie en Eigen Effectiviteitsverwachting op het Volhouden De Rol van Zelfregulatie, Motivatie en Eigen Effectiviteitsverwachting op het Volhouden van Sporten en de Invloed van Egodepletie, Gewoonte en Geslacht The Role of Selfregulation, Motivation and Self-efficacy

Nadere informatie

Resultaten van de KNALL (KNee osteoarthritis anterior cruciate Ligament Lesion) studie

Resultaten van de KNALL (KNee osteoarthritis anterior cruciate Ligament Lesion) studie KNALL studie Inleidin KNALL studie Inleidin Resultaten van de KNALL (KNee osteoarthritis anterior cruciate Liament Lesion) studie Belle van Meer Erasmus MC, Universitair Medisch Centrum Rotterdam, Afdelin

Nadere informatie

De Invloed van Dagelijkse Stress op Burn-Out Klachten, Gemodereerd door Mentale. Veerkracht en Demografische Variabelen

De Invloed van Dagelijkse Stress op Burn-Out Klachten, Gemodereerd door Mentale. Veerkracht en Demografische Variabelen Running head: INVLOED VAN DAGELIJKSE STRESS OP BURN-OUT KLACHTEN De Invloed van Dagelijkse Stress op Burn-Out Klachten, Gemodereerd door Mentale Veerkracht en Demografische Variabelen The Influence of

Nadere informatie

De Relatie tussen het Adaptief en Cognitief Functioneren van Dak- en Thuisloze Jongeren en het Wel of Niet Hebben van een Psychiatrische Diagnose

De Relatie tussen het Adaptief en Cognitief Functioneren van Dak- en Thuisloze Jongeren en het Wel of Niet Hebben van een Psychiatrische Diagnose De Relatie tussen het Adaptief en Cognitief Functioneren van Dak- en Thuisloze Jongeren en het Wel of Niet Hebben van een Psychiatrische Diagnose The Relationship between Adaptive and Cognitive Functioning

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

Hechting en Psychose: Attachment and Psychosis:

Hechting en Psychose: Attachment and Psychosis: Hechting en Psychose: Bieden Hechtingskenmerken een Verklaring voor het Optreden van Psychotische Symptomen? Attachment and Psychosis: Can Attachment Characteristics Account for the Presence of Psychotic

Nadere informatie

Ontremd Dement. Seksueel Ontremd Gedrag in Verpleeghuizen bij Mensen met Dementie. Een Verstoorde Impulscontrole? Inhibited in Dementia

Ontremd Dement. Seksueel Ontremd Gedrag in Verpleeghuizen bij Mensen met Dementie. Een Verstoorde Impulscontrole? Inhibited in Dementia Ontremd Dement Seksueel Ontremd Gedrag in Verpleeghuizen bij Mensen met Dementie. Een Verstoorde Impulscontrole? Inhibited in Dementia Sexual Disinhibited Behaviour on people with Dementia Living in Nursinghomes.

Nadere informatie

Aanpak van acute knieletsels in de eerste lijn. Dr. Bex Steven Huisarts/sportarts KSTVV Lotto-Belisol

Aanpak van acute knieletsels in de eerste lijn. Dr. Bex Steven Huisarts/sportarts KSTVV Lotto-Belisol Aanpak van acute knieletsels in de eerste lijn Dr. Bex Steven Huisarts/sportarts KSTVV Lotto-Belisol Anatomie Anatomie Anatomie Anatomie Algemeen Goede anamnese! ontstaansmechanisme van het letsel begrijpen

Nadere informatie

De Bijdrage van Opleiding Ouders, Beroep Ouders en Sociaal-economische Status in de. Voorspelling van het Intelligentieniveau van het Kind.

De Bijdrage van Opleiding Ouders, Beroep Ouders en Sociaal-economische Status in de. Voorspelling van het Intelligentieniveau van het Kind. De Bijdrage van Opleiding Ouders, Beroep Ouders en Sociaal-economische Status in de Voorspelling van het Intelligentieniveau van het Kind. The Value of Parental Education, Parental Occupation and Socioeconomic

Nadere informatie

Stress en Psychose 59 Noord. Stress and Psychosis 59 North. A.N.M. Busch

Stress en Psychose 59 Noord. Stress and Psychosis 59 North. A.N.M. Busch Stress en Psychose 59 Noord Stress and Psychosis 59 North A.N.M. Busch Prevalentie van Subklinische Psychotische Symptomen en de Associatie Met Stress en Sekse bij Noorse Psychologie Studenten Prevalence

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting Samenvatting De chirurgische reconstructie van een gescheurde voorste kruisband resulteert in een aanzienlijk betere klinische uitkomst dan de conservatieve behandeling van patiënten. Er blijft echter

Nadere informatie

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen tussen Leeftijdsgroepen Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles between Age Groups Rik Hazeu Eerste begeleider:

Nadere informatie

Sport Specifieke Blessure Begeleiding

Sport Specifieke Blessure Begeleiding Sport Specifieke Blessure Begeleiding Week 8. Knierevalidatie Acute knie 300.000 knie letsels per jaar Aandoeningen contusie / distorsie hydrops heamartros meniscus kruisbanden / collaterale banden Acute

Nadere informatie

De Relatie tussen Momentaan Affect en Seksueel Verlangen; de Modererende Rol van de Aanwezigheid van de Partner

De Relatie tussen Momentaan Affect en Seksueel Verlangen; de Modererende Rol van de Aanwezigheid van de Partner De Relatie tussen Momentaan Affect en Seksueel Verlangen; de Modererende Rol van de Aanwezigheid van de Partner The association between momentary affect and sexual desire: The moderating role of partner

Nadere informatie

De relatie tussen depressie- en angstsymptomen, diabetesdistress, diabetesregulatie en. proactieve copingvaardigheden bij type 2 diabetespatiënten

De relatie tussen depressie- en angstsymptomen, diabetesdistress, diabetesregulatie en. proactieve copingvaardigheden bij type 2 diabetespatiënten De relatie tussen depressie- en angstsymptomen, diabetesdistress, diabetesregulatie en proactieve copingvaardigheden bij type 2 diabetespatiënten The relationship between depression symptoms, anxiety symptoms,

Nadere informatie

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior Martin. W. van Duijn Student: 838797266 Eerste begeleider:

Nadere informatie

Functioneren van een Kind met Autisme. M.I. Willems. Open Universiteit

Functioneren van een Kind met Autisme. M.I. Willems. Open Universiteit Onderzoek naar het Effect van de Aanwezigheid van een Hond op het Alledaags Functioneren van een Kind met Autisme M.I. Willems Open Universiteit Naam student: Marijke Willems Postcode en Woonplaats: 6691

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 8 februari 2010

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 8 februari 2010 FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Toets Inleiding Kansrekening 1 8 februari 2010 Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

Differences in stress and stress reactivity between highly educated stay-at-home and working. mothers with spouse and young children

Differences in stress and stress reactivity between highly educated stay-at-home and working. mothers with spouse and young children 1 Differences in stress and stress reactivity between highly educated stay-at-home and working mothers with spouse and young children Verschil in stress en stressreactiviteit tussen hoogopgeleide thuisblijf-

Nadere informatie

De Invloed van Innovatiekenmerken op de Intentie van Leerkrachten. een Lespakket te Gebruiken om Cyberpesten te Voorkomen of te.

De Invloed van Innovatiekenmerken op de Intentie van Leerkrachten. een Lespakket te Gebruiken om Cyberpesten te Voorkomen of te. De Invloed van Innovatiekenmerken op de Intentie van Leerkrachten een Lespakket te Gebruiken om Cyberpesten te Voorkomen of te Stoppen The Influence of the Innovation Characteristics on the Intention of

Nadere informatie

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effects of Contact-oriented Play and Learning in the Relationship between parent and child with autism Kristel Stes Studentnummer:

Nadere informatie

The extremely resorbed mandible: a comparative, prospective study of three treatment strategies

The extremely resorbed mandible: a comparative, prospective study of three treatment strategies The extremely resorbed mandible: a comparative, prospective study of three treatment strategies The research project described in this thesis was performed at the Department of Oral and Maxillofacial Surgery

Nadere informatie

PERSOONLIJKHEID EN OUTPLACEMENT. Onderzoekspracticum scriptieplan Eerste begeleider: Mw. Dr. T. Bipp Tweede begeleider: Mw. Prof Dr. K.

PERSOONLIJKHEID EN OUTPLACEMENT. Onderzoekspracticum scriptieplan Eerste begeleider: Mw. Dr. T. Bipp Tweede begeleider: Mw. Prof Dr. K. Persoonlijkheid & Outplacement: Wat is de Rol van Core Self- Evaluation (CSE) op Werkhervatting na Ontslag? Personality & Outplacement: What is the Impact of Core Self- Evaluation (CSE) on Reemployment

Nadere informatie

DANKBAARHEID, PSYCHOLOGISCHE BASISBEHOEFTEN EN LEVENSDOELEN 1

DANKBAARHEID, PSYCHOLOGISCHE BASISBEHOEFTEN EN LEVENSDOELEN 1 DANKBAARHEID, PSYCHOLOGISCHE BASISBEHOEFTEN EN LEVENSDOELEN 1 Dankbaarheid in Relatie tot Intrinsieke Levensdoelen: Het mediërende Effect van Psychologische Basisbehoeften Karin Nijssen Open Universiteit

Nadere informatie

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality De Relatie tussen Dagelijkse Stress en Emotioneel Eten: de Rol van Persoonlijkheid The Relationship between Daily Stress and Emotional Eating: the Role of Personality Arlette Nierich Open Universiteit

Nadere informatie

Introduction Henk Schwietert

Introduction Henk Schwietert Introduction Henk Schwietert Evalan develops, markets and sells services that use remote monitoring and telemetry solutions. Our Company Evalan develops hard- and software to support these services: mobile

Nadere informatie

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care Annemiek T. Harder Studies presented in this thesis and the printing of this

Nadere informatie

The clavicle. 1. Introduction. 1. Introduction. 1. Introduction. 1. Introduction 1/11/15 DE CLAVICULA IN BEWEGING:

The clavicle. 1. Introduction. 1. Introduction. 1. Introduction. 1. Introduction 1/11/15 DE CLAVICULA IN BEWEGING: The clavicle DE CLAVICULA IN BEWEGING: BIOMECHANICA VAN AC EN SC GEWRICHT 1. 2. 3. 4. 5. Introduction Embryology Anatomy Biomechanics Function A Van Tongel MD PhD UZ Ghent AZ St Jan Brugge AZ St Lucas

Nadere informatie

De Invloed van Familie op

De Invloed van Familie op De Invloed van Familie op Depressie- en Angstklachten van Verpleeghuisbewoners met Dementie The Influence of Family on Depression and Anxiety of Nursing Home Residents with Dementia Elina Hoogendoorn Eerste

Nadere informatie

Stichting A.A. Onderzoek en Wetenschap Eindhoven

Stichting A.A. Onderzoek en Wetenschap Eindhoven Jaarverslag 2012 SAMENSTELLING Bestuur Dr. J.B.A. van Mourik, voorzitter R. P..A Janssen, penningmeester M. van den Besselaar, secretaris Chef de Clinique Chef de Clinique H.P.W. Das tot 1 april R. Hollanders

Nadere informatie

De Invloed van Self-efficacy en Optimisme op de Bevlogenheid, Organisatiebetrokkenheid, Arbeidstevredenheid en Verloopintentie van Verzorgenden

De Invloed van Self-efficacy en Optimisme op de Bevlogenheid, Organisatiebetrokkenheid, Arbeidstevredenheid en Verloopintentie van Verzorgenden De Invloed van Self-efficacy en Optimisme op de Bevlogenheid, Organisatiebetrokkenheid, Arbeidstevredenheid en Verloopintentie van Verzorgenden in de Verpleeg- en Verzorgingshuizen The Influence of Self-efficacy

Nadere informatie

Testattitudes van Sollicitanten: Faalangst en Geloof in Tests als. Antecedenten van Rechtvaardigheidspercepties

Testattitudes van Sollicitanten: Faalangst en Geloof in Tests als. Antecedenten van Rechtvaardigheidspercepties Testattitudes van Sollicitanten: Faalangst en Geloof in Tests als Antecedenten van Rechtvaardigheidspercepties Test-taker Attitudes of Job Applicants: Test Anxiety and Belief in Tests as Antecedents of

Nadere informatie

Running head: BREAKFAST, CONSCIENTIOUSNESS AND MENTAL HEALTH 1. The Role of Breakfast Diversity and Conscientiousness in Depression and Anxiety

Running head: BREAKFAST, CONSCIENTIOUSNESS AND MENTAL HEALTH 1. The Role of Breakfast Diversity and Conscientiousness in Depression and Anxiety Running head: BREAKFAST, CONSCIENTIOUSNESS AND MENTAL HEALTH 1 The Role of Breakfast Diversity and Conscientiousness in Depression and Anxiety De Rol van Gevarieerd Ontbijten en Consciëntieusheid in Angst

Nadere informatie

Landelijk Diabetes Congres 2016

Landelijk Diabetes Congres 2016 Landelijk Diabetes Congres 2016 Insuline Pompen, zelfcontrole en sensoren, need to know Thomas van Bemmel, Internist Gelre Ziekenhuis Apeldoorn Disclosures (potentiële) belangenverstrengeling zie hieronder

Nadere informatie

Het modererend effect van de moeder kind relatie op de effecten van prenatale blootstelling aan PCB s op de cognitieve ontwikkeling van het kind

Het modererend effect van de moeder kind relatie op de effecten van prenatale blootstelling aan PCB s op de cognitieve ontwikkeling van het kind Het modererend effect van de moeder kind relatie op de effecten van prenatale blootstelling aan PCB s op de cognitieve ontwikkeling van het kind The moderating effect of the mother child relation on the

Nadere informatie

Het formuleren van actieplannen, implementatie intenties en noodplannen bij stoppen. met roken. cessation. Martine Krekt

Het formuleren van actieplannen, implementatie intenties en noodplannen bij stoppen. met roken. cessation. Martine Krekt Het formuleren van actieplannen, implementatie intenties en noodplannen bij stoppen met roken. Formulating action plans, implementation intentions and recovery plans in smoking cessation. Martine Krekt

Nadere informatie

Summary 136

Summary 136 Summary 135 Summary 136 Summary The objectives of this thesis were to develop of a mouse model of neuropathic pain and spinal cord stimulation (SCS) and to increase the efficacy of spinal cord stimulation

Nadere informatie

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Bottlenecks in Independent Learning: Self-Regulated Learning, Stress

Nadere informatie

Verwevenheid van Temperament en Hechtingsstijl: verbanden tussen de temperamentkenmerken negatief affect, extraversie/energie en

Verwevenheid van Temperament en Hechtingsstijl: verbanden tussen de temperamentkenmerken negatief affect, extraversie/energie en Verwevenheid van Temperament en Hechtingsstijl: verbanden tussen de temperamentkenmerken negatief affect, extraversie/energie en verbondenheid en de hechtingsstijl in een volwassenen populatie. Interrelationships

Nadere informatie

Beeldvorming bij acute knieletsels

Beeldvorming bij acute knieletsels Beeldvorming bij acute knieletsels Dr. Mattias Spaepen Dr S Verhamme, Dr R Visser, Dr G Vandenbosch, Dr M Palmers, Dr P Grouwels, Dr A Rappaport Radiologie, St-Trudo Ziekenhuis Beeldvorming bij acute knieletsels

Nadere informatie

Persoonlijkheidskenmerken en cyberpesten onder jongeren van 11 tot 16 jaar:

Persoonlijkheidskenmerken en cyberpesten onder jongeren van 11 tot 16 jaar: Persoonlijkheidskenmerken en cyberpesten onder jongeren van 11 tot 16 jaar: is er een relatie met een verkorte versie van de NVP-J? Personality Characteristics and Cyberbullying among youngsters of 11

Nadere informatie

Het Effect van Assertive Community Treatment (ACT) op het. Sociaal Functioneren van Langdurig Psychiatrische Patiënten met. een Psychotische Stoornis.

Het Effect van Assertive Community Treatment (ACT) op het. Sociaal Functioneren van Langdurig Psychiatrische Patiënten met. een Psychotische Stoornis. Het Effect van Assertive Community Treatment (ACT) op het Sociaal Functioneren van Langdurig Psychiatrische Patiënten met een Psychotische Stoornis. The Effect of Assertive Community Treatment (ACT) on

Nadere informatie

Tahnee Anne Jeanne Snelder. Open Universiteit

Tahnee Anne Jeanne Snelder. Open Universiteit Effecten van Gedragstherapie op Sociale Angst, Zelfgerichte Aandacht & Aandachtbias Effects of Behaviour Therapy on Social Anxiety, Self-Focused Attention & Attentional Bias Tahnee Anne Jeanne Snelder

Nadere informatie

Elleboog-arthroscopie

Elleboog-arthroscopie Elleboog-arthroscopie Dr. Bart Middernacht Schouder- & Elleboog-chirurgie Elleboog-arthroscopie: - Waarom? - Wie? - Wat? - Wanneer? - Hoe? Waarom scopisch? Waarom? - Werken onder vergroting - Werken zonder

Nadere informatie

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Manon krabbenborg, Sandra Boersma, Marielle Beijersbergen & Judith Wolf s.boersma@elg.umcn.nl Homeless youth in the Netherlands Latest estimate:

Nadere informatie

BISEKSUALITEIT: DE ONZICHTBARE SOCIALE IDENTITEIT. Biseksualiteit: de Onzichtbare Sociale Identiteit met Zichtbare Gezondheidsgevolgen

BISEKSUALITEIT: DE ONZICHTBARE SOCIALE IDENTITEIT. Biseksualiteit: de Onzichtbare Sociale Identiteit met Zichtbare Gezondheidsgevolgen Biseksualiteit: de Onzichtbare Sociale Identiteit met Zichtbare Gezondheidsgevolgen Bisexuality: the Invisible Social Identity with Visible Health Consequences Maria Verbeek Eerste begeleidster: dr. N.

Nadere informatie

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere vrouwen: Onderzoek naar de relatie tussen angst, depressieve

Nadere informatie

Master thesis. Naam student: S. Friederichs Studentnummer: Afstudeerrichting: Klinische Psychologie

Master thesis. Naam student: S. Friederichs Studentnummer: Afstudeerrichting: Klinische Psychologie Effects of motivational interviewing and self-determination theory in a web-based computer tailored physical activity intervention: a randomized controlled trial Master thesis Naam student: S. Friederichs

Nadere informatie

Het Effect van Cliëntgerichte Speltherapie op Internaliserende Problematiek bij. Kinderen: Affect als Moderator

Het Effect van Cliëntgerichte Speltherapie op Internaliserende Problematiek bij. Kinderen: Affect als Moderator 1 Het Effect van Cliëntgerichte Speltherapie op Internaliserende Problematiek bij Kinderen: Affect als Moderator The Effect of Client-Centered Play Therapy on Internalizing Problems of Children: Affect

Nadere informatie

Running head: EFFECT VAN IB-CGT OP SEKSUELE DISFUNCTIES BIJ VROUWEN

Running head: EFFECT VAN IB-CGT OP SEKSUELE DISFUNCTIES BIJ VROUWEN Running head: EFFECT VAN IB-CGT OP SEKSUELE DISFUNCTIES BIJ VROUWEN Het Effect van Online Cognitieve Gedragstherapie op Seksuele Disfuncties bij Vrouwen The Effectiveness of Internet-based Cognitive-Behavioural

Nadere informatie

Voorspellers van Leerbaarheid en Herstel bij Cognitieve Revalidatie van Patiënten met Niet-aangeboren Hersenletsel

Voorspellers van Leerbaarheid en Herstel bij Cognitieve Revalidatie van Patiënten met Niet-aangeboren Hersenletsel Voorspellers van Leerbaarheid en Herstel bij Cognitieve Revalidatie van Patiënten met Niet-aangeboren Hersenletsel Een onderzoek naar de invloed van cognitieve stijl, ziekte-inzicht, motivatie, IQ, opleiding,

Nadere informatie