Hoe duur mag een duur geneesmiddel zijn?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hoe duur mag een duur geneesmiddel zijn?"

Transcriptie

1 Mr. C. van Balen 1 Inleiding Onlangs heeft het College voor Zorgverzekeringen (CVZ) de minister van VWS geadviseerd de geneesmiddelen voor patii:!nten met de zeldzame ziektes van Pompe en Fabry op termijn niet meer te vergoeden uit het basispakket, maar voor deze en andere dure geneesmiddelen een afzonderlijke financiele regeling in het!even te roepen op grond waarvan dure geneesmiddelen kunnen worden vergoed. 1 Volgens het CVZ zijn deze middelen te duur in verhouding tot de resultaten van de behandeling, zodat opname van deze medicijnen in het basispakket van verzekerde zorg niet ~anger) gerechtvaardigd is. Anders gezegd, de middelen zijn niet kosteneffectief. In deze bijdrage sta ik stil bij de rol die kosteneffectiviteit momenteel speelt en in de toekomst zal spelen bij beslissingen omtrent de vergoeding van dure geneesmiddelen en of de toepassing hiervan strookt met de huidige wet- en regelgeving. Ik ga daarbij all ere erst in op de systematiek van toelating van geneesmiddelen tot het verzekerde pakket (par. 2) en op het systeem van de voorwaardelijke pakkettoelating (par. 3). Vervolgens bespreek ik in paragraaf 4 de hiervoor genoemde adviezen van het CVZ en plaats ik enkele juridische kanttekeningen bij die adviezen. Tot slot behandel ik in paragraaf 5 de vraag in hoeverre de huidige en door de regering voorgestane toepassing van het criterium van de kosteneffectiviteit zich verdraagt met wet- en regelgeving. 2 Toelating van geneesmiddelen tot het verzekerde pakket 2.1 Twee systemen van toelating van geneesmiddelen Krachtens de Zorgverzekeringswet zijn er twee rechtsgronden op basis waarvan geneesmiddelen voor vergoeding in aanmerking komen: op grond van de prestatie farmaceutische zorg 2 en de prestatie geneeskundige zorg. 3 De prestatie farmaceutische zorg betreft een zelfstandige aanspraak op geneesmiddelen en heeft betrekking op extramurale verstrekking van geneesmiddelen. In dat geval worden de geneesmiddelen buiten de muren van het ziekenhuis verstrekt, door (hoofdzakelijk) de Chris van Balen was tot 1 april 2013 als advocaat werkzaarn bij KBS Advocaten. De tekst is afgesloten op 8 maart Zie en contentfnlfdocumentenfrapportenf2012/rpt211- ziekte-van-pompe.pdf. 2 Art. 10, aanhef en onder c jo. art. 11 Zorgverzekeringswet (Zvw). 3 Art. 10, aanhef en onder a jo. art. 11 Zvw. 226 Tijdschrift voor Gezondheidsrecht 2013 (37) 3

2 'gewone' stadsapotheek. Bij de prestatie geneeskundige zorg gaat het om intramurale verstrekking van geneesmiddelen, dus binnen de muren van het ziekenhuis. De geneesmiddelenverstrekking is in dat geval een onderdeel van de aanspraak op geneeskundige zorg. In de volgende paragrafen werk ik de prestaties nader uit. 2.2 Farrnaceutische zorg De prestatie farmaceutische zorg geeft uitsluitend recht op vergoeding van bij ministeriele regeling 4 aangewezen geregistreerde geneesmiddelen. 5 6 De zorgverzekeraar bepaalt vervolgens welke van die door de minister aangewezen geneesmiddelen worden vergoed aan de verzekerde? De aanwijzing door de minister van VWS geschiedt aan de hand van het geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS), waarbij geneesmiddelen worden ingedeeld in groepen van onderling vervangbare geneesmiddelen (clusters). De onderling vervangbare geneesmiddelen worden geplaatst op bijlage IA van de Regeling zorgverzekering. Als een nieuw geneesmiddel kan worden ingedeeld in een van de clusters, wordt het vrijwel automatisch in bijlage IA opgenomen. Niet onderling vervangbare geneesmiddelen worden niet op bijlage IA opgenomen, maar komen onder omstandigheden in aanmerking voor plaatsing op bijlage lb. De kosten van deze geneesmiddelen worden volledig vergoed. 8, 9 Onder welke omstandigheden een geneesmiddel op bijlage IB kan worden geplaatst blijkt niet uit de wet, maar uit de nota van toelichting bij een wijziging van het toenmalige Verstrekkingenbesluit. 10 Plaatsing op bijlage lb is mogelijk indien de minister van oordeel is dat het belang van de volksgezondheid, in verb and met de therapeutische waarde en de doelmatigheid van een geneesmiddel, vergt dat verzekerden toegang tot dat middel hebben.l 1 In dat kader wordt een afweging gemaakt tussen de effectiviteit en de kosten van het geneesmiddel. Vanwege deze afweging is het sinds 1 januari 2005 verplicht om bij een aanvraag om opname op bijlage lb resultaten van farmaco-economisch onderzoek te voegen, waarin de effectiviteit en de kosten van twee of meer behandelingen met elkaar worden vergeleken. De effectiviteit van een 4 Hiermee wordt de Regeling zorgverzekering bedoeld (Stcrt. 2005, 171, laatstelijk gewijzigd Stcrt. 2012, 26765). 5 Art. 2.8 Besluit zorgverzekering. 6 Ik richt mij in deze bijdrage op de geregistreerde geneesmiddelen. De prestatie farmaceutische zorg geeft echter onder bijzondere omstandigheden ook recht op vergoeding van niet-geregistreerde geneesmiddelen. Aanspraak op vergoeding van die geneesmiddelen bestaat indien sprake is van rationele farmacotherapie (zie hierover nader Stb. 2002, 242). Hieronder wordt verstaan de behandeling, preventie of diagnostiek van een aandoening met een geneesmiddel in een voor de patient geschikte vorm, waarvan de werkzaamheid en de effectiviteit blijkt uit wetenschappelijke literatuur en die tevens het meest economisch is voor de verzekering en de patient. 7 Art. 2.8 Besluit zorgverzekering. 8 Mits de polisvoorwaarden van de zorgverzekeraar daarvoor ruimte bieden. 9 Anders ligt dit bij geneesmiddelen die op bijlage 1A worden geplaatst. Voor die geneesmiddelen geldt een vergoedingslimiet. 10 NvT, Stb. 1999, Zie bijvoorbeeld HofDen Haag 22 februari 2011, LJN BL7631. Tijdschrift voor Gezondheidsrecht 2013 (37) 3 227

3 Mr. C. van Balen geneesmiddel wordt uitgedrukt in een maat voor kwaliteit van Ieven, de 'quality adjusted life year' (QAL Y) ofwel een jaar in goede gezondheid Geneeskundige zorg Geneeskundige zorg omvat zorg zoals onder meer medisch-specialisten plegen te bieden.u De inhoud en omvang van deze prestatie wordt in het Besluit zorgverzekering en de Regeling zorgverzekering nader omschreven. Daarnaast wordt de inhoud en omvang van deze prestatie afgebakend door het criterium van de stand van de wetenschap en de praktijk: een in een instelling verblijvende patient heeft recht op een geneesmiddel als het geneesmiddel gezien de stand van de wetenschap en de praktijk als verantwoorde en adequate zorg kan worden beschouwd.l 4 Bij dit criterium gaat het erom welke zorg de betrokken beroepsgroep tot het aanvaarde arsenaal van medische onderzoeks- en behandelingsmogelijkheden rekent. Daarbij is zowel de stand van de medische wetenschap als de mate van acceptatie in de medische praktijk een belangrijke graadmetery Het CVZ neemt bij zijn beoordelingen aile relevante gegevens in aanmerking, waaronder literatuur, wetenschappelijke onderzoeken en gezaghebbende meningen van specialisten. 16 Om deze gegevens te beoordelen is 'evidence based medicine' het leidende principe. Om de waarde van een nieuwe behandeling te toetsen moet die altijd worden vergeleken met de bestaande 'goudenstandaardbehandeling', ofwel de klassieke behandeling. 2.4 De door het CVZ gehanteerde criteria Het CVZ 17 heeft onder andere tot taak om een eenduidige uitleg van de aard, inhoud en omvang van de verzekerde prestaties te bevorderen. 18 Daarnaast adviseert het CVZ de minister van VWS over de inhoud van het te verzekeren basispakket en over de vraag of het pakket veranderd zou moeten worden. 19 In het kader van zijn wettelijke taak heeft het CVZ in het document Pakketbeheer in de praktijk 1 20 aangegeven welk beoordelingskader het hanteert bij pakketbeslissingen. In dat document onderscheidt het CVZ twee vragen, namelijk 1) de vraag of een zorgvorm of interventie tot de verzekerde zorg behoort op basis van de Zvw of de A WBZ en 2) de vraag of de zorg of interventie thuishoort in het pakket van de verzekerde zorg (de zogenaamde 'in- of uitstroomvraag'). Bij de eerste vraag hanteert het CVZ de maatstaf van de wetenschap en de praktijk, waarbij het CVZ toetst aan wetenschappelijke literatuur en onderzoeken.21 Bij beantwoording van de tweede vraag hanteert het CVZ de zogenaamde pakketprincipes. Deze pakketprincipes zijn: 12 De QALY bestaat uit een getal tussen nul en een. Nul betekent dat de patient is overleden, een betekent dat de patient in een uitstekende gezondheid verkeert. 13 Art. 2.4lid 1 Besluit zorgverzekering. 14 Art. 2.1lid 2 Besluit zorgverzekering. 15 Stb. 2005, 389, p CVZ, Pakketbeheer in de praktijk 1; 21 december 2006; te raadplegen via 17 Vanaf medio 2013: Zorginstituut Nederland. 18 Art. 64Zvw. 19 Art. 66 Zvw. 20 Zie noot Zie par Tijdschrift voor Gezondheidsrecht 2013 (37) 3

4 1. noodzakelijkheid: de vraag moet worden beantwoord of de ernst van de ziekte een beroep op collectief gefinancierde zorg rechtvaardigt en of het noodzakelijk is om de kosten van de interventie te verzekeren; 2. effectiviteit: hierbij is van belang of de interventie bewerkstelligt wat ervan wordt verwacht; 3. kosteneffectiviteit: hier gaat het om de verhouding tussen de kosten en de baten; 4. uitvoerbaarheid: is het nu en later haalbaar en houdbaar om de interventie of zorgvorm op te nemen in het pakket? Deze pakketprincipes sluiten aan op de criteria die de commissie-dunning 22 en de Commissie criteria geneesmiddelenkeuze 23 begin jaren negentig formuleerden in het kader van de vraag welke criteria zouden moeten worden gehanteerd bij het bepalen van de omvang van het zorgpakket. Bovendien sluit het CVZ in zijn beoordelingen, zeker waar het gaat om het criterium van de kosteneffectiviteit, aan op het standpunt van de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (RVZ), die ervoor heeft gepleit de noodzaak om zorg uit de collectieve middelen te financieren onder meer afhankelijk te stellen van de effectiviteit en de kosten van de behandeling in relatie tot de opbrengst van de behandeling, uitgedrukt in QALY's. 24 Het CVZ beoordeelt de pakketprincipes bij het nemen van de beslissing om een behandeling al dan niet op te nemen in het basispakket integraal. De kosteneffectiviteit wordt daarbij door het CVZ beschouwd als een belangrijk, maar niet doorslaggevend principe. 25 De uitkomst wordt afgewogen tegen de uitkomst van de beoordeling op de overige criteria en tegen andere (maatschappelijke) overwegingen, zoals de zeldzaamheid van de aandoening en het ontbreken van andere behandelopties Verschillende beoordelingscriteria Uit dit alles volgt dat er verschillende beoordelingskaders zijn voor wat betreft de toelating van geneesmiddelen tot het verzekerde pakket. Extramurale geneesmiddelen komen in eerste instantie voor vergoeding in aanmerking indien die zijn aangewezen door de minister van VWS en door de zorgverzekeraar, waarbij voor de aanwijzing door de minister maatgevend is of een middel kan worden geplaatst in een van de clusters van onderling vervangbare geneesmiddelen dan wei- indien clustering niet mogelijk is - of de therapeutische waarde en de doelmatigheid van een geneesmiddel vergen dat verzekerden toegang tot dat middel hebben. Intramurale geneesmiddelen komen voor vergoeding in aanmerking indien sprake is van geneeskundige zorg, waarbij maatgevend is of een bepaalde vorm van zorg behoort tot de stand van de wetenschap en de praktijk. Tot slot blijkt het CVZ bij pakketbeslissingen ook de vier hiervoor genoemde pakketcriteria te hanteren. Het bestaan van verschillende beoordelingskaders voor toelating van geneesmiddelen tot het verzekerde pakket is uit juridisch oogpunt discutabel. Uit het wettelijk systeem van de 22 Commissie Keuzen in de zorg, Kiezen en delen, Rijswijk: Ministerie van WVC Commissie criteria geneesmiddelenkeuze, Verdeling door verdunning, rapport van 29 april RVZ, Zinnige en duurzame zorg, Zoetermeer: RVZ Zienoot 16, p. 5. en CVZ, Pakketbeheerindepraktijk2, 2juni 2009, p. 21 e.v. (te raadplegen via 26 CVZ, Pakketbeheer in de praktijk 2, 2 juni Tijdschrift voor Gezondheidsrecht 2013 (37) 3 229

5 Mr. C. van Balen Zorgverzekeringswet 27 blijkt dat het criterium van de stand van de wetenschap en de praktijk van toepassing is op aile in het Besluit zorgverzekering omschreven vormen van zorg of diensten, ook de meer gedetailleerd in het Besluit zorgverzekering omschreven vormen, zoals de hulpmiddelen en farmaceutische zorg. 28 Zoals we hiervoor al zagen, worden echter voor wat betreft de inhoud en omvang van de prestatie farmaceutische zorg afwijkende beoordelingskaders gehanteerd, waarbij criteria leidend zijn die bij de toetsing aan de stand van de wetenschap en de praktijk geen rol spelen. Het criterium van de stand van de wetenschap en de praktijk is immers een medisch-inhoudelijk criterium, waarbij het draait om de vraag of de beroepsgroep de behandeling tot het aanvaarde arsenaal van medische onderzoeks- en behandelingsmogelijkheden rekent. Voor toetsing van zorgvormen aan andere criteria, zoals de noodzakelijkheid of de kosteneffectiviteit van de zorg, is bij dit criterium dus geen ruimte. Dit zou theoretische problemen kunnen opleveren, juist voor wat betreft de toepassing van het criterium van de kosteneffectiviteit bij pakketbeslissingen. De situatie kan zich voordoen dat geneesmiddelen uit oogpunt van kosteneffectiviteit uit het verzekerde pakket worden geweerd, terwijl die geneesmiddelen wei voldoen aan het criterium van de stand van de wetenschap en de praktijk. 29 Daarbij komt dat het juridisch onzuiver is dat een deel van het verzekerde pakket wordt getoetst aan de hand van de pakketcriteria, terwijl een ander deel wordt getoetst aan het criterium van de stand van de wetenschap en de praktijk V oorwaardelijke pakkettoelating Vaak is er op het moment van het op de markt verschijnen nog onzekerheid of geneesmiddelen daadwerkelijk zullen voldoen aan de stand van de wetenschap en de praktijk. Zo moet de in onderzoek bewezen werkzaamheid nog in de medische praktijk blijken. Om dit probleem te ondervangen heeft de minister van VWS sinds 1 januari 2012 de bevoegdheid om zorg die nog niet voldoet aan het criterium van de stand van de wetenschap en de praktijk toch voor vier jaar toe te laten tot het verzekerde pakket, onder de voorwaarde dat gegevens verzameld worden over de (kosten)effectiviteit van de zorg. 31 Aan de hand van deze gegevens kan na afloop van de genoemde peri ode worden vastgesteld of de zorg definitief onderdeel kan zijn van het verzekerde pakket. 27 Art. 2.1 Besluit zorgverzekering. 28 Hof Amsterdam 11 oktober 2007,JGR 2007, 47, m.nt. Vollebregt (Handmaster) en NvT, Stb. 2005, 389, p Hierop is reeds eerder gewezen in M.F. van der Mersch en C. Velink, 'Het recht op geneesmiddelen: hoe kosten de zorg beheersen' in: Geneesmiddelen en recht: preadvies voor de Vereniging voor Gezondheidsrecht, jaarvergadering 21 april2006, Den Haag: Sdu Uitgevers 2006, p Zie ook G.R.J. de Groot, De stand van de wetenschap en de praktijk, TvGR 2006, p Besluit van 30 september 2011, houdende wijziging van het Besluit zorgverzekering in verband met wijziging van de te verzekeren prestaties Zorgverzekeringswet per 2012 en de eigen bijdragen daarvoor en wijziging van dat besluit en het Besluit zorgaanspraken A WBZ in verband met stringent pakketbeheer en wijziging van het Besluit tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten, Stb. 2011, 467. De bepaling is opgenomen in artikel2.1lid 5 Besluit zorgverzekering. 230 Tijdschrift voor Gezondheidsrecht 2013 (37) 3

6 Bij de definitieve herbeoordeling van een geneesmiddel stelt het CVZ onder andere de kosteneffectiviteit van het geneesmiddel vast. Een ongunstige kosteneffectiviteitsratio kan voor het CVZ aanleiding zijn om te adviseren om het middel uit het pakket te laten 'uitstromen'. Wanneer de behandeling wel effectief is en er geen goede alternatieve behandelmogelijkheden voor de patient zijn, is uitstroom uit het pakket echter geen bevredigende uitkomst. In dat geval kan een prijsarrangement tussen overheid en fabrikant aangewezen zijn om de kosteneffectiviteit te verbeteren of de kosten voor de behandeling en de uitgaven te beheersen, zodat het geneesmiddel wei beschikbaar blijft voor de patient via het pakket. 32 Bij dergelijke financiele arrangementen kan de fabrikant voorstellen doen om de kosten van de behandeling te beperken, zoals een prijsverlaging of een variant waarbij de fabrikant aileen kosten rekent bij succesvolle behandelingen. 33 Uit het voorgaande blijkt dat bij voorwaardelijke pakkettoelating de kosteneffectiviteit van zorg een zeer belangrijke rol speelt. Het systeem van de voorwaardelijke pakkettoelating client er immers toe te bewerkstelligen dat kosteneffectiviteitsgegevens gegenereerd worden, op grond waarvan een keuze kan worden gemaakt over definitieve toelating van vormen van zorg tot het verzekerde pakket. Daarmee heeft de minister een instrument in handen om de uitgavenbeheersing te verbeteren, terwijl nieuwe innovatieve geneesmiddelen wei een kans krijgen hun meerwaarde te bewijzen. 34 De mogelijkheid van voorwaardelijke pakkettoelating beperkt zich voor wat betreft geneesmiddelen in eerste instantie tot intramurale geneesmiddelen. Op termijn zal het systeem van de voorwaardelijke pakkettoelating ook worden toegepast bij extramurale geneesmiddelen. Op dit moment bevinden zich veertig geneesmiddelen in een voorwaardelijk traject. 35 Het CVZ heeft voor de middelen Xolair (voor een ernstige vorm van astma) en Remicade (voor de toepassing bij de ziekte van colitis ulcerosa) een uitstroomadvies voorbereid, vanwege de geringe kosteneffectiviteit van die middelen. Het CVZ gaf wei aan dat de middelen in het pakket kunnen blijven indien een goed prijsarrangement met de fabrikanten wordt afgesproken De advisering van het CVZ met betrekking tot de geneesmiddelen voor de ziektes van Pompe en Fabry 4.1 De ziektes van Fabry en Pompe De ziekte van Fabry is een erfelijke, progressieve aandoening die ervoor zorgt dat het lichaam niet voldoende alfa-galactosidase A kan aanmaken. De ziekte verergert in de loop van de tijd en kan dan levensbedreigend worden door ernstige complicaties als nierfalen, hartklachten en beroerten. De levensverwachting van patienten met de ziekte van Fabry is 10 tot 20 jaar korter dan van de algemene bevolking. De ziekte van Pompe is een erfelijke, 32 NvT, Stb. 2011, NvT, Stb. 2011, Kamerstukken II 2010/11, , nr Kamerstukken II 2012/ , nr Zie ook documentenfrubriek+zorgpakketfdhfvoorwaardelijk-toegelaten-geneesmiddelen.pdf. 36 De adviezen zijn te raadplegen via Tijdschrift voor Gezondheidsrecht 2013 (37) 3 231

7 Mr. C. van Balen progressieve spierziekte die wordt veroorzaakt door een tekort aan het enzym alfa-glucosidase. De klassieke variant van de ziekte komt voor bij baby's. Zij sterven over het algemeen voordat ze een jaar oud zijn. De niet-klassieke vorm treft mensen op iets latere leeftijd. Die patif~nten hebben voorallast van spierzwakte en raken steeds meer invalide. 4.2 De beoordeling door het CVZ Het CVZ heeft aan de hand van de in paragraaf 2.4 genoemde pakketcriteria beoordeeld of de geneesmiddelen op termijn voor vergoeding uit het basispakket in aanmerking komen. Het CVZ komt tot de conclusie dat - kort gezegd- de kosteneffectiviteit van beide middelen niet rechtvaardigt dat de middelen worden opgenomen in het basispakket van verzekerde zorgy Bij patienten met de niet-klassieke vorm ligt de kosteneffectiviteitsratio rond 15 miljoen per QALY en bij de klassieke vorm rond 0,3 miljoen per QAL Y. Bij de behandeling van de ziekte van Fabry ligt die ratio rond 3,3 miljoen per QALY. Die uitkomsten liggen dus ver boven de ratio die de RVZ acceptabel vindt, namelijk / QAL Y voor een!age ziektelast en /QALY voor een hoge ziektelast. 38 Het CVZ adviseert echter wei om - buiten het basispakket om - een alternatieve financieringsvorm in te stellen voor de vergoeding aan patienten van dure (superwees)geneesmiddelen waarvoor jarenlange ervaring in de praktijk nodig is om de kosteneffectiviteit vast te stellen. Voor het volledig schrappen van de vergoeding ontbreekt volgens het CVZ maatschappelijk draagvlak: het niet Ianger collectief financieren van deze geneesmiddelen uit het basispakket zou betekenen dat individuele patienten met een hoge ziektelast geen toegang hebben tot een effectieve behandeling. Dit vindt het CVZ onevenredig jegens deze patienten. Om een beter onderbouwd besluit op termijn alsnog mogelijk te maken is het volgens het CVZ wel van belang de financiering van de onderhavige medicijnen onder te brengen in een omgeving waarin de overheid meer eisen kan stellen aan nader onderzoek naar de effectiviteit en kosteneffectiviteit van de middelen. Patienten die de medicijnen krijgen, kunnen dan nauwgezet worden gevolgd, om na te gaan of de medicijnen echt werken. Blijken de middelen niet (kosten)effectief, dan zou ook de vergoeding moeten stoppen. Op die manier moet meer zicht ontstaan op de (kosten)effectiviteit van de desbetreffende geneesmiddelen. Daarnaast dienen fabrikanten te onderhandelen over kostenreductie van deze geneesmiddelen. Overigens raadt het CVZ aan om, zolang de alternatieve financieringsvorm nog niet is uitgewerkt, de vergoeding van de onderhavige geneesmiddelen vooralsnog via het verzekerde pakket voort te zetten. 4.3 Juridische ana(yse van de beoordeling door het CVZ Uit de beide adviezen blijkt dat het CVZ niet over een nacht ijs is gegaan. In de adviezen wordt getoetst aan de vier pakketcriteria en worden ook andere (maatschappelijke) overwegingen betrokken, zoals de zeldzaamheid van de aandoening en het ontbreken van andere behandelopties. Het CVZ is ook uitvoerig te rade gegaan bij andere betrokken actoren, zoals patientenorganisaties en fabrikanten. 37 Voor wat betreft behandeling van de ziekte van Pompe geldt dit aileen voor de niet-klassieke vorm. Ovengens stelt het CVZ nag we! een overgangsregeling voor met betrekking tot de huidige verstrekking van de middelen. 38 Raad voor de Volksgezondheid & Zorg, Rechtvaardige en duurzame zorg, Den Haag: RVZ Tijdschrift voor Gezondheidsrecht 2013 (37) 3

8 Dat het CVZ in zijn beoordeling rekening heeft gehouden met de vier pakketcriteria en in het bijzonder waarde heeft gehecht aan de kosteneffectiviteit van de geneesmiddelen, stuit echter op juridische problemen. Van belang is dat de inhoud en omvang van de prestatie geneeskundige zorg (mede) wordt afgebakend door het criterium van de stand van de wetenschap en de praktijk. Zoals we hiervoor al hebben gezien, gaat het er bij dit criterium om of de beroepsgroep de behandeling tot het aanvaarde arsenaal van medische onderzoeks- en behandelingsmogelijkheden rekent en niet om de kosten van zo'n behandeling. De vier pakketcriteria zijn dus geen criteria waarmee in het kader van de stand van de wetenschap en de praktijk rekening kan worden gehouden. Met andere woorden, er bestaat een discrepantie tussen het wettelijke criterium met betrekking tot de omvang van de verzekerde prestaties en de feitelijke beoordeling en advisering door het CVZ. Dit zou theoretisch tot de onwenselijke situatie kunnen leiden dat geneesmiddelen op grond van de stand van de wetenschap en de praktijk tot de verzekerde prestaties zouden moeten behoren, terwijl zij bij toepassing van het criterium van de kosteneffectiviteit buiten het verzekerde pakket vallen. 39 Verder lijkt het CVZ na de maatschappelijke ophef over de conceptadviezen 40 een echte keuze uit de weg te gaan door te adviseren om de middelen niet voor vergoeding uit het basispakket, maar wel anderszins uit de collectieve middelen in aanmerking te laten komen. De suggestie van een speciale financiele regeling voor (superwees)geneesmiddelen vind ik daarbij in zijn algemeenheid opmerkelijk. Voor wat betreft (nieuw) toe te laten dure geneesmiddelen kan reeds aansluiting worden gezocht bij de systematiek van de voorwaardelijke pakkettoelating, die voorziet in situaties waarin nog niet duidelijk is of geneesmiddelen voldoen aan het criterium van onder meer de kosteneffectiviteit. Door die systematiek kunnen (nieuwe) dure geneesmiddelen voor een periode van vier jaar tot het pakket worden toegelaten, terwijl ondertussen de (kosten)effectiviteit van het middel kan worden gemonitord. Nog los daarvan vraag ik mij af ofhet instellen van een nieuwe en complexe financiele regeling voor wat betreft dure geneesmiddelen een juiste keuze is. Dergelijke regelingen zijn vaak belastend en complex in de uitvoering en sluiten niet goed aan op de gebruikelijke wijze van financiering van zorg. Verder laat het CVZ in het midden welke precieze plaats deze regeling binnen het huidige wettelijke kader zou moeten krijgen en op welke wijze dit fonds zou moeten worden gefinancierd. Indien het fonds uit collectieve middelen zou moeten worden gefinancierd, vraag ik mij af of een dergelijke financiele regeling iets oplost, aangezien ook de basisverzekering voor een gedeelte uit collectieve middelen wordt gefinancierd. 4.4 De reactie van de minister De minister van VWS heeft de Tweede Kamer inmiddels laten weten de adviezen van het CVZ in grote lijnen te volgen. 41 Besloten is om de vergoeding van de middelen in Op dit probleem is eerder door De Groot gewezen in: G.R.J. de Groot, De stand van de wetenschap en de praktijk, TvGR2006, p In de conceptadviezen adviseerde het CVZ de middelen in het geheel niet meer te vergoeden uit de collectieve middelen. Deze conceptadviezen lekten uit naar de media, waama een hevige maatschappelijke discussie ontstond. 41 Brief van de minister van VWS aan de Tweede Kamer van 30 januari 2013 (GMT ). Tijdschriftvoor Gezondheidsrecht 2013 (37) 3 233

9 Mr. C. van Balen voort te zetten via het basispakket. Later beslist de minister of de vergoeding na 2013 ook nog via het basispakket wordt voortgezet en onder welke voorwaarden. Ook het advies van het CVZ om met fabrikanten te onderhandelen over kostenreductie en om met behandelaren en patienten afspraken te maken over doelmatige inzet van (wees)geneesmiddelen, heeft de minister overgenomen. Het advies van het CVZ om een aparte financieringsvorm in het Ieven te roepen voor de vergoeding van dure (wees)geneesmiddelen neemt de minister niet over. Volgens de minister is de Zorgverzekeringswet ook bedoeld voor de financiering van dure (wees)geneesmiddelen en biedt een apart fonds geen voordelen. 5 Discussie over de rol van kosteneffectiviteit Uit het voorgaande blijkt dat het criterium van de kosteneffectiviteit een belangrijke rol speelt bij beslissingen over opname van (dure) geneesmiddelen in het verzekerde pakket. Zo worden bij de beoordeling omtrent de opname van extramurale geneesmiddelen op bijlage lb van de Regeling zorgverzekering uitdrukkelijk de kosten van het middel betrokken, die moeten blijken uit de door de fabrikant over te leggen resultaten van farmacoeconomisch onderzoek. In het kader van voorwaardelijke pakkettoelating wordt zelfs een beslissing over definitieve opname van intramurale geneesmiddelen in het basispakket expliciet gemaakt op basis van het criterium van de kosteneffectiviteit. Ook in de hier besproken adviezen van het CVZ draait het uiteindelijk om de kosteneffectiviteit van de middelen. De kosteneffectiviteit van vormen van zorg zal in de toekomst nog belangrijker worden bij pakketbeslissingen. In het regeerakkoord tussen VVD en PvdA is aangekondigd dat in het kader van het stringenter beheren van het verzekerd basispakket aileen nog noodzakelijke en kosteneffectieve zorg zal worden vergoed. De noodzakelijkheid, zowel medischinhoudelijk als budgettair, wordt een doorslaggevend criterium. Daarnaast is het huidige kabinet van plan het criterium van de kosteneffectiviteit wettelijk te verankeren. 42 Zoals we in paragraaf 2.4 en 4.3 a! zag en, stuit de toepassing van het criterium van de kosteneffectiviteit bij pakketbeslissingen echter op juridische problemen. Gelet op de hiervoor uiteengezette discrepantie tussen het wettelijk systeem en de beoordelingspraktijk van het CVZ, lijkt het mij goed om niet aileen het criterium van de kosteneffectiviteit wettelijk te verankeren (zoals het kabinet van plan is), maar aile door het CVZ te hanteren pakketcriteria en de weging van de afzonderlijke criteria wettelijk te regelen, zodat die discrepantie wordt weggenomen. 43 Daarmee wordt duidelijk welke criteria worden gehanteerd bij pakketbeslissingen en worden concrete afkappunten geformuleerd, moeilijke keuzen meer geobjectiveerd en een meer consequente toepassing van de te hanteren pakketcriteria mogelijk gemaakt. 42 Bruggen slaan; Regeerakkoord VVD- PvdA, 29 oktober 2012, p Hiervoor is al eerder herhaaldelijkgepleit: G.R.J. de Groot, 'Verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid voor tekorten in de zorg', in: H.D.C. Roscam Abbing, J. Legemaate en G.R.J. de Groot: Zorg, schaarste en recht, Preadvies VGR 2002, p ; alsook J.K.M. Gevers, Gelijke toegang tot goede zorg verzekerd?, TvGR 2005, p Tijdschrift voor Gezondheidsrecht 2013 (37) 3

10 De rol van de kosteneffectiviteit bij pakketbeslissingen roept niet aileen juridische vragen op, maar ook ethische. 44 Mogen de hoge kosten van een behandeling ertoe leiden dat een patient niet meer wordt behandeld? Dat zou in bepaalde gevallen voor een individuele patient het gevolg kunnen hebben dat het levenseinde eerder intreedt, terwijl de zorg wellicht wel effectief had kunnen zijn. Tegelijk lijkt het mij van belang om te beseffen dat de mogelijkheden van de medische wetenschap en de bereidwilligheid van de samenleving om zeer dure behandelingen te vergoeden, eindig zijn. De vraag is bovendien of een patient altijd geholpen is met een dure en zware behandeling waarmee een geringe levensverlenging wordt bewerkstelligd dan wel of de patient meer gebaat is bij goede palliatieve zorg. Hoewel een nieuwe wettelijke regeling niet alles oplost, biedt wettelijke opname van de pakketcriteria wel de mogelijkheid voor een maatschappelijke en parlementaire discussie over deze vragen en over de vraag welke interventies uit oogpunt van betaalbaarheid van de zorg, rechtvaardigheid en solidariteit uit collectieve middelen mogen worden vergoed. 6 Conclusie Kosteneffectiviteit speelt een belangrijke rol bij beslissingen over (voorlopige) opname van geneesmiddelen in het verzekerde pakket. Die rol zal in de toekomst alsmaar nadrukkelijker worden. Uit juridisch oogpunt is dit discutabel. De omvang en inhoud van de verzekerde prestaties, waaronder de prestatie farmaceutische zorg, worden (mede) bepaald aan de hand van de stand van de wetenschap en de praktijk. Dat betreft een medischinhoudelijk criterium, waarbij de kosteneffectiviteit geen rol speelt. Gelet op dit alles lijkt het mij wenselijk om de door het CVZ te hanteren pakketcriteria en de weging van de afzonderlijke criteria wettelijk te verankeren. Daarmee wordt duidelijk welke criteria moeten worden gehanteerd bij pakketbeslissingen en worden concrete afkappunten geformuleerd, moeilijke keuzen meer geobjectiveerd en een meer consequente toepassing van de te hanteren pakketcriteria mogelijk gemaakt. 44 Zie over deze discussie A. C. Hendriks, 'Een juridische beschouwing over de (on)toelaatbaarheid van kosteneffectiviteitsanalyses in de gezondheidszorg' in: A. Wagemakers e. a., W anneer is het Ieven te kostbaar? Leeftijd en kosten-effectiviteit in de gezondheidszorg, Amsterdam: Boom 2000, p Vanwege de aan mij toegemeten ruimte voor dit artikel behandel ik deze ethische discussie niet uitputtend. Tijdschriftvoor Gezondheidsrecht 2013 (37) 3 235

Op welke vragen geeft dit digitale kaartenboek antwoord?

Op welke vragen geeft dit digitale kaartenboek antwoord? Op welke vragen geeft dit digitale kaartenboek antwoord? Wie doet wat in de bekostiging, verstrekking, financiering en het pakketbeheer van specialistische en? Hoe kan een specialistisch worden bekostigd?

Nadere informatie

Juridische aspecten van behandel- en vergoedingsbeslissingen

Juridische aspecten van behandel- en vergoedingsbeslissingen Juridische aspecten van behandel- en vergoedingsbeslissingen NVTAG Symposium Juridische kaders van HTA 7 juni 2007 Koosje van Lessen Kloeke k.vanlessenkloeke@leijnseartz.com 1 Inleiding -Welke partijen

Nadere informatie

Van goede zorg verzekerd

Van goede zorg verzekerd Van goede zorg verzekerd Hoe Zorginstituut Nederland adviseert over de inhoud van het basispakket Van goede zorg verzekerd 2 Van goede zorg verzekerd Van goede zorg verzekerd 3 Van goede zorg verzekerd

Nadere informatie

Zorginstituut Nederland

Zorginstituut Nederland > Retouradres Postbus 320, 1110 AH Diemen Algemene Rekenkamer t.a.v. drs. C.C.M. Vendrik, wnd voorzitter Lange Voorhout 8 Postbus 20015 2500 EA DEN HAAG Betreft 2740.2015036391 Reactie op het Conceptrapport

Nadere informatie

Leidraad beoordelingen behandelingen tot verzekerde pakket door Kenniscentrum GGZ van Zorgverzekeraars Nederland

Leidraad beoordelingen behandelingen tot verzekerde pakket door Kenniscentrum GGZ van Zorgverzekeraars Nederland Leidraad beoordelingen behandelingen tot verzekerde pakket door Kenniscentrum GGZ van Zorgverzekeraars Nederland Mei 2014 Aanleiding Het CVZ beschrijft in het Rapport geneeskundige GGZ deel 2 de begrenzing

Nadere informatie

Voorwaarden voor vergoeding

Voorwaarden voor vergoeding Voorwaarden voor vergoeding Introductie in de procedures voor de aanvraag van een DBC. Mr. Ron de Graaff 12 maart 2008 Vergoeding medische technologie Extramuraal (Regeling Hulpmiddelen) AWBZ gefinancierde

Nadere informatie

Diagnostische technieken door optometristen gehanteerd behoren tot te verzekeren prestaties. De optometrist verricht diagnostiek in de oogheelkundige

Diagnostische technieken door optometristen gehanteerd behoren tot te verzekeren prestaties. De optometrist verricht diagnostiek in de oogheelkundige Onderwerp: Samenvatting: Soort uitspraak: Diagnostische technieken door optometristen gehanteerd behoren tot te verzekeren prestaties De optometrist verricht diagnostiek in de oogheelkundige zorg. Een

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag Onderwerp Bijlage(n) Uw brief Standpunt pakketbeheer en Pakketadvies

Nadere informatie

ANONIEM BINDEND ADVIES

ANONIEM BINDEND ADVIES ANONIEM BINDEND ADVIES Partijen : De heer A te B, vertegenwoordigd door C te D, tegen E en F, beide te G Zaak : Farmaceutische zorg, medicinale cannabis Zaaknummer : 2011.02852 Zittingsdatum : 10 oktober

Nadere informatie

Bekostiging van dure geneesmiddelen (incl. off-label gebruik)

Bekostiging van dure geneesmiddelen (incl. off-label gebruik) Bekostiging van dure geneesmiddelen (incl. off-label gebruik) Ingrid van der Eijk Market Access Manager NIA Symposium, 27 maart 2014 Takeda Nederland bv Vergoeding van dure geneesmiddelen hoe werkt dat?

Nadere informatie

Advies alglucosidase alfa (Myozyme ) bij de indicatie ziekte van Pompe Op basis van het herbeoordelingsrapport van de CFH

Advies alglucosidase alfa (Myozyme ) bij de indicatie ziekte van Pompe Op basis van het herbeoordelingsrapport van de CFH Rapport Advies alglucosidase alfa (Myozyme ) bij de indicatie ziekte van Pompe Op basis van het herbeoordelingsrapport van de CFH Op xx xx xxxx uitgebracht aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn

Nadere informatie

ACP 32/5 + 9 bijlagen Agendapunt 4

ACP 32/5 + 9 bijlagen Agendapunt 4 ACP 32/5 + 9 bijlagen Agendapunt 4 2012052446 ACP- juni 2012 Agendapunt 4 Titel advies: Advies ranibizumab (Lucentis ) bij de indicatie neovasculaire leeftijdsgebonden maculadegeneratie Projectleider CVZ

Nadere informatie

Algemeen APRIL 2009 04. Pakketadvies 2009. Preventie bij overgewicht en obesitas. Rapport: Preventie diabetes

Algemeen APRIL 2009 04. Pakketadvies 2009. Preventie bij overgewicht en obesitas. Rapport: Preventie diabetes APRIL 2009 04 Algemeen Pakketadvies 2009 Het CVZ heeft het Pakketadvies 2009 uitgebracht. Dit jaarlijkse advies is een bundeling van nieuwe en eerder uitgebrachte standpunten en adviezen over het basispakket

Nadere informatie

GENEESMIDDELEN Veel gestelde vragen en antwoorden. Augustus 2008

GENEESMIDDELEN Veel gestelde vragen en antwoorden. Augustus 2008 GENEESMIDDELEN Veel gestelde vragen en antwoorden Augustus 2008 Toelichting: De vragen zijn ingedeeld in drie onderdelen: -1- vergoedingen voor geneesmiddelen, -2- preferentiebeleid van zorgverzekeraars,

Nadere informatie

Er blijft gezondheidswinst liggen doordat vaccins onvoldoende benut worden

Er blijft gezondheidswinst liggen doordat vaccins onvoldoende benut worden Samenvatting Er blijft gezondheidswinst liggen doordat vaccins onvoldoende benut worden Nieuwe biotechnologische methoden, met name DNA-technieken, hebben de vaccinontwikkeling verbeterd en versneld. Met

Nadere informatie

Partijen zullen hierna Ness Nederland en het CVZ genoemd worden.

Partijen zullen hierna Ness Nederland en het CVZ genoemd worden. LJN: AZ5960, Rechtbank Amsterdam, 358180 / KG ZA 06-2237 GM/PvV Datum uitspraak: 11-01-2007 Datum publicatie: 11-01-2007 Rechtsgebied: Civiel overig Soort procedure: Kort geding Inhoudsindicatie: Ness

Nadere informatie

ANONIEM BINDEND ADVIES

ANONIEM BINDEND ADVIES ANONIEM BINDEND ADVIES Partijen : A te B, tegen C en E beide te D Zaak : Farmaceutische zorg, voorschrijvend arts Zaaknummer : 2009.01831 Zittingsdatum : 23 juni 2010 1/5 Geschillencommissie Zorgverzekeringen

Nadere informatie

ANONIEM BINDEND ADVIES

ANONIEM BINDEND ADVIES ANONIEM BINDEND ADVIES Partijen : A te B, tegen C en E beiden te D Zaak : Farmaceutische zorg; Cialis Zaaknummer : 2009.02640 Zittingsdatum : 9 juni 2010 1/6 Geschillencommissie Zorgverzekeringen (prof.

Nadere informatie

ANONIEM BINDEND ADVIES

ANONIEM BINDEND ADVIES ANONIEM BINDEND ADVIES Partijen Zaak Zaaknummer : 2008.01532 Zittingsdatum : 20 mei 2009 : A te B vs C te D, in deze vertegenwoordigd door E te F : Farmaceutische zorg, PEP (postexpositieprofylaxe) startset

Nadere informatie

Uitgebreid bloed- of fecesonderzoek bij maagklachten, gericht op voedselallergie is geen te verzekeren prestatie

Uitgebreid bloed- of fecesonderzoek bij maagklachten, gericht op voedselallergie is geen te verzekeren prestatie Onderwerp: Uitgebreid bloed- of fecesonderzoek bij maagklachten, gericht op voedselallergie is geen te verzekeren prestatie Samenvatting: Soort uitspraak: Datum: 28 februari 2007 Uitgebracht aan: De vraag

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 2, vierde lid, van het Besluit zorgaanspraken AWBZ;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 2, vierde lid, van het Besluit zorgaanspraken AWBZ; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 26775 21 december 2012 Regeling van de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van 14 december 2012, Z-3145524,

Nadere informatie

Gezien het nader rapport van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van PM 2010, Z/F-3009247;

Gezien het nader rapport van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van PM 2010, Z/F-3009247; Besluit van houdende wijziging van het Besluit zorgverzekering in verband met actualisatie van de regels over de vaststelling van de vereveningsbijdrage Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid,

Nadere informatie

Fluorideapplicaties bij jeugdige verzekerden

Fluorideapplicaties bij jeugdige verzekerden Rapport Fluorideapplicaties bij jeugdige verzekerden Op 22 november 2011 uitgebracht aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Publicatienummer Uitgave College voor zorgverzekeringen Postbus

Nadere informatie

Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van, Z/VU-;

Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van, Z/VU-; Besluit van houdende wijziging van het Besluit zorgverzekering in verband met wijziging van de te verzekeren prestaties Zvw per 2012 en de eigen bijdragen daarvoor en wijziging van dat besluit en het Besluit

Nadere informatie

Voorwaardelijke toelating tot het basispakket Zvw

Voorwaardelijke toelating tot het basispakket Zvw Voorwaardelijke toelating tot het basispakket Zvw Position paper Speerpunten Nefemed over voorwaardelijke toelating Innovatie is belangrijk voor verbetering van de kwaliteit van zorg in Nederland; De regeling

Nadere informatie

Toegang tot weesgeneesmiddelen en zorg

Toegang tot weesgeneesmiddelen en zorg Toegang tot weesgeneesmiddelen en zorg NFK Staat voor mensen geraakt door kanker Pauline Evers, beleidsmedewerker 15 november 2013 Nationaal plan En nu? DOEL-workshop Implementatie van het nationaal plan

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 2 februari 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 2 februari 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340 78

Nadere informatie

Aanvraag MRI door een huisarts in de Zorgverzekeringswet

Aanvraag MRI door een huisarts in de Zorgverzekeringswet Onderwerp: Samenvatting: Aanvraag voor een MRI door een huisarts in voorgeschreven situaties is zorg zoals huisartsen plegen te bieden Indien een MRI wordt aangevraagd door een huisarts voor indicaties

Nadere informatie

ANONIEM BINDEND ADVIES

ANONIEM BINDEND ADVIES ANONIEM BINDEND ADVIES Partijen : A te B tegen C te D en E te F Zaak : EU/EER, geneeskundige zorg, operatieve curettage zweetklieren bij hyperhidrosis, Hydrex-apparaat Zaaknummer : 2010.02245 Zittingsdatum

Nadere informatie

Overzicht bekostiging van behandeling bij Wlz-cliënten in 2016

Overzicht bekostiging van behandeling bij Wlz-cliënten in 2016 Overzicht bekostiging van behandeling bij -cliënten in 2016 Waarom dit overzicht? Naar aanleiding van de vragen die de NZa heeft gekregen over de bekostiging van behandeling bij verzekerden die zorg op

Nadere informatie

ANONIEM BINDEND ADVIES

ANONIEM BINDEND ADVIES ANONIEM BINDEND ADVIES Partijen : A te B, tegen C te D, en E te F Zaak : Farmaceutische zorg, hulpmiddelenzorg, scleralenzen, lensvloeistof, Cellumed, Saline Zaaknummer : 201303105 Zittingsdatum : 3 september

Nadere informatie

BELEIDSREGEL BR/CU-2017

BELEIDSREGEL BR/CU-2017 BELEIDSREGEL BR/CU-2017 Dure Geneesmiddelen Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) beleidsregels

Nadere informatie

ANONIEM BINDEND ADVIES

ANONIEM BINDEND ADVIES ANONIEM BINDEND ADVIES Partijen : A te B, tegen C te D en E te F Zaak : Geestelijke gezondheidszorg Zaaknummer : 2009.02144 Zittingsdatum : 23 juni 2010 1/6 Geschillencommissie Zorgverzekeringen (prof.

Nadere informatie

ANONIEM BINDEND ADVIES

ANONIEM BINDEND ADVIES ANONIEM BINDEND ADVIES Partijen : A te B tegen C te D Zaak : EU/EER, geneeskundige zorg, IVF met eiceldonatie, leeftijd wensmoeder, indicatie Zaaknummer : 2010.01458 Zittingsdatum : 11 mei 2011 1/6 Geschillencommissie

Nadere informatie

ANONIEM BINDEND ADVIES

ANONIEM BINDEND ADVIES ANONIEM BINDEND ADVIES Partijen : A te B, in haar hoedanigheid van wettelijk vertegenwoordiger van haar minderjarige dochter vs. C te D Zaak : geneesmiddelen (Melatonine) Zaaknummer : ANO06.88 Zittingsdatum

Nadere informatie

BINDEND ADVIES. Partijen : A te B, tegen C te E Zaak : Hulpmiddelenzorg, hulphond Zaaknummer : 2010.00147 Zittingsdatum : 7 juli 2010

BINDEND ADVIES. Partijen : A te B, tegen C te E Zaak : Hulpmiddelenzorg, hulphond Zaaknummer : 2010.00147 Zittingsdatum : 7 juli 2010 BINDEND ADVIES Partijen : A te B, tegen C te E Zaak : Hulpmiddelenzorg, hulphond Zaaknummer : 2010.00147 Zittingsdatum : 7 juli 2010 1/6 Geschillencommissie Zorgverzekeringen (prof. mr. A.I.M. van Mierlo

Nadere informatie

1. Uitstroom mondzorg achttien- tot tweeëntwintigjarigen

1. Uitstroom mondzorg achttien- tot tweeëntwintigjarigen Samenvatting In 1995 is de aanspraak op tandheelkundige hulp voor volwassen verzekerden beperkt. De beperking van de aanspraak op tandheelkundige hulp is doorgevoerd om daarmee de gewenste financiële verantwoordelijkheid

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 30 november 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 30 november 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag MEVA/AEB-2812346 21 jan. 08

Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag MEVA/AEB-2812346 21 jan. 08 De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag 21 jan. 08 Onderwerp Bijlage(n) Uw brief Slim investeren in gezondheid

Nadere informatie

De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG. Advisering Besluit langdurige zorg.

De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG. Advisering Besluit langdurige zorg. POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Juliana van Stolberglaan 4-10 TEL 070-88 88 500 FAX 070-88 88 501 INTERNET www.cbpweb.nl www.mijnprivacy.nl AAN De Staatssecretaris van Volksgezondheid,

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Nr. Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. 842 24 november 2008 Regeling van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van 10 november 2008, nr. Z/VU-2890148,

Nadere informatie

ANONIEM BINDEND ADVIES

ANONIEM BINDEND ADVIES ANONIEM BINDEND ADVIES Partijen : De heer A te B, vertegenwoordigd door de heer C te D, tegen E en F, beide te G Zaak : Farmaceutische zorg, eigen bijdrage Otrivelle Zaaknummer : 2012.00761 Zittingsdatum

Nadere informatie

Voor het eerst is er een vaccin dat baarmoederhalskanker kan voorkomen

Voor het eerst is er een vaccin dat baarmoederhalskanker kan voorkomen Samenvatting Voor het eerst is er een vaccin dat baarmoederhalskanker kan voorkomen In Nederland bestaat al decennia een succesvol programma voor bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker. Daarmee

Nadere informatie

3.2 Prestatie extreme kosten van geneesmiddelen (NZa-code M002) Het leveren van geneesmiddelen noodzakelijk voor de zorg, onder

3.2 Prestatie extreme kosten van geneesmiddelen (NZa-code M002) Het leveren van geneesmiddelen noodzakelijk voor de zorg, onder Bijlage 9 bij circulaire AWBZ/Care/11/9c BELEIDSREGEL Extreme kosten zorggebonden materiaal en geneesmiddelen Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg

Nadere informatie

BELEIDSREGEL BR/CU-7073

BELEIDSREGEL BR/CU-7073 BELEIDSREGEL Stoppen-met-rokenprogramma Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) beleidsregels

Nadere informatie

ANONIEM BINDEND ADVIES. : Hulpmiddelen, sta-opstoel Zaaknummer : ANO08.152 Zittingsdatum : 9 april 2008 1/6

ANONIEM BINDEND ADVIES. : Hulpmiddelen, sta-opstoel Zaaknummer : ANO08.152 Zittingsdatum : 9 april 2008 1/6 ANONIEM BINDEND ADVIES Partijen : A te B vs C te D Zaak : Hulpmiddelen, sta-opstoel Zaaknummer : ANO08.152 Zittingsdatum : 9 april 2008 1/6 Zaak ANO08.152, Hulpmiddelen, sta-opstoel Geschillencommissie

Nadere informatie

ANONIEM BINDEND ADVIES

ANONIEM BINDEND ADVIES ANONIEM BINDEND ADVIES Partijen : A te B vertegenwoordigd door F te G tegen C en E beide te D Zaak : Geneeskundige zorg, ziekenhuisverplaatste zorg, verpleging, hulpmiddelen, farmaceutische zorg, aanmelding

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 24 oktober 2013 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 24 oktober 2013 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 255 XP DEN HAAG T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

Dure of waardevolle geneesmiddelen? Waar maken we ons druk over?

Dure of waardevolle geneesmiddelen? Waar maken we ons druk over? Dure of waardevolle geneesmiddelen? Waar maken we ons druk over? Joris Uges Haga Ambassade 8-september 2015 waardecreatie in de zorg 2 Uit onderzoek blijkt dat de lancering van nieuwe geneesmiddelen tussen

Nadere informatie

Market access intramuraal en extramuraal in de praktijk

Market access intramuraal en extramuraal in de praktijk PRONK & VAN WOUDENBERG Health Care Consultancy Market access intramuraal en extramuraal in de praktijk Ilse van Woudenberg Market Access Director/Partner NVFM 19 november 2015 2 Agenda Twee verschillende

Nadere informatie

De prestaties en tarieven zijn van toepassing voor cliënten geïndiceerd voor of aangewezen op verblijf.

De prestaties en tarieven zijn van toepassing voor cliënten geïndiceerd voor of aangewezen op verblijf. Bijlage 19 bij circulaire Care/Wlz/15/07c BELEIDSREGEL Extreme kosten zorggebonden materiaal en geneesmiddelen Ingevolge artikel 57, eerste lid, onderdeel b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg

Nadere informatie

Driehoek Arts, Patiënt, Verzekeraar: Het geld of de behandeling? mr. drs. Nicole U.N. Kien, advocaat-partner KienLegal B.V.

Driehoek Arts, Patiënt, Verzekeraar: Het geld of de behandeling? mr. drs. Nicole U.N. Kien, advocaat-partner KienLegal B.V. Driehoek Arts, Patiënt, Verzekeraar: Het geld of de behandeling? mr. drs. Nicole U.N. Kien, advocaat-partner KienLegal B.V. 19 maart 2015 mr. drs. Nicole U.N. Kien Beëdigd als advocaat sinds 1993 Pels

Nadere informatie

Aanvragen van accreditatie bij het Accreditatie Bureau Cluster 1 (ABC1) of bij de beroepsvereniging?

Aanvragen van accreditatie bij het Accreditatie Bureau Cluster 1 (ABC1) of bij de beroepsvereniging? Aanvragen van accreditatie bij het Accreditatie Bureau Cluster 1 () of bij de beroepsvereniging? Cluster 1 wordt gevormd door de: Huisartsen; Specialisten ouderengeneeskunde; Artsen Verstandelijk Gehandicapten.

Nadere informatie

ANONIEM BINDEND ADVIES

ANONIEM BINDEND ADVIES ANONIEM BINDEND ADVIES Partijen : A te B, in deze vertegenwoordigd door C te D vs E te F Zaak : Geneeskundige zorg, medisch specialistische zorg, MoM heupprothese, buitenland Zaaknummer : ANO07.202 Zittingsdatum

Nadere informatie

Vragen en antwoorden geneesmiddelenprijzen

Vragen en antwoorden geneesmiddelenprijzen Vragen en antwoorden geneesmiddelenprijzen Wie bepaalt precies de prijs van een geneesmiddel? De geneesmiddelenfabrikant bepaalt in eerste instantie de prijs van een geneesmiddel. Hij doet dit binnen de

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 22 894 Preventiebeleid voor de volksgezondheid Nr. 129 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres Rijnstraat 50 2515 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

ANONIEM ADVIES. : A te B vs. C te D : Hulpmiddelenzorg, siliconen armprothese Zaaknummer : 2008.00746 Zittingsdatum : 27 augustus 2008

ANONIEM ADVIES. : A te B vs. C te D : Hulpmiddelenzorg, siliconen armprothese Zaaknummer : 2008.00746 Zittingsdatum : 27 augustus 2008 ANONIEM ADVIES Partijen : A te B vs. C te D Zaak : Hulpmiddelenzorg, siliconen armprothese Zaaknummer : 2008.00746 Zittingsdatum : 27 augustus 2008 1/6 BINDEND ADVIES Zaak: 2008.00746 (Hulpmiddelenzorg,

Nadere informatie

Pakketbeheer weesgeneesmiddelen. Datum 26 oktober 2015 Status Definitief

Pakketbeheer weesgeneesmiddelen. Datum 26 oktober 2015 Status Definitief Pakketbeheer weesgeneesmiddelen Datum 26 oktober 2015 Status Definitief Colofon Volgnummer 2015010627 Contactpersoon Afdeling mw. drs. A.J. Link en mw. drs. P. Pasman +31 (0)20 797 86 47 Geneesmiddelenzorg

Nadere informatie

ANONIEM BINDEND ADVIES

ANONIEM BINDEND ADVIES ANONIEM BINDEND ADVIES Partijen : A en B, als wettelijk vertegenwoordigers van F tegen C en E beide te D Zaak : Hulpmiddelenzorg; continue real time sensor Zaaknummer : 2009.02543 Zittingsdatum : 10 maart

Nadere informatie

Eindopdracht Verbeterplan zorg aan chronisch zieken

Eindopdracht Verbeterplan zorg aan chronisch zieken OEFENTOETS 1 Dit document bevat een uitwerking van de eindopdracht behorende bij de Praktijkcursus Gezondheidszorg, namelijk het schrijven van een verbeterplan voor de zorg aan chronisch zieke patiënten

Nadere informatie

FAQ FNV 4 machtiging fysiotherapie/ oefentherapie versie 16-12-2014

FAQ FNV 4 machtiging fysiotherapie/ oefentherapie versie 16-12-2014 Vraag Is er sprake van een chronische aandoening die voorkomt op de lijst van chronische ziekten 2015 zoals deze door het Ministerie van VWS is opgesteld? Uw fysiotherapeut kan u aangeven of dit in 2015

Nadere informatie

ANONIEM Bindend advies

ANONIEM Bindend advies ANONIEM Bindend advies Partijen : A te B vs C te D Zaak : Hulpmiddelenzorg, wijziging prothesemaker Zaaknummer : ANO07.369 Zittingsdatum : 21 november 2007 1/6 BINDEND ADVIES Zaak: ANO07.369 (Hulpmiddelenzorg,

Nadere informatie

ANONIEM BINDEND ADVIES

ANONIEM BINDEND ADVIES ANONIEM BINDEND ADVIES Partijen : A te B in deze vertegenwoordigd door E, tegen C te D Zaak : Mondzorg, botopbouw, implantaten in betande kaak Zaaknummer : 2009.01464 Zittingsdatum : 21 oktober 2009 1/6

Nadere informatie

Soort uitspraak: IgA = indicatiegeschil AWBZ Datum: 20 maart 2012 Uitgebracht aan: CIZ Zorgvorm: Behandeling. Onderstaand de volledige uitspraak

Soort uitspraak: IgA = indicatiegeschil AWBZ Datum: 20 maart 2012 Uitgebracht aan: CIZ Zorgvorm: Behandeling. Onderstaand de volledige uitspraak Onderwerp: Samenvatting: Vervolgindicatiestelling voor behandeling Driejarig jongetje met het syndroom van Down krijgt van het CIZ geen vervolgindicatie voor behandeling omdat de geldigheidsduur van de

Nadere informatie

Geen vergoeding van vaccinatie Gemeente Amsterdam GGD Amsterdam

Geen vergoeding van vaccinatie Gemeente Amsterdam GGD Amsterdam Rapport Gemeentelijke Ombudsman Geen vergoeding van vaccinatie Gemeente Amsterdam GGD Amsterdam 26 juli 2011 RA110983 Samenvatting Op een kinderdagverblijf breekt hepatitis A uit. De GGD adviseert een

Nadere informatie

01 Voorjaar 2015 THEMA NIEUWSBRIEF. Specialistische geneesmiddelen. GVS en ziekenhuisfinanciering. Aanspraak en financiering

01 Voorjaar 2015 THEMA NIEUWSBRIEF. Specialistische geneesmiddelen. GVS en ziekenhuisfinanciering. Aanspraak en financiering 01 Voorjaar 2015 THEMA NIEUWSBRIEF Specialistische geneesmiddelen GVS en ziekenhuisfinanciering Aanspraak en financiering Declaratietitels en budgetruimte Thema Nieuwsbrief Specialistische geneesmiddelen

Nadere informatie

Reglement Geestelijke gezondheidszorg (GGZ)

Reglement Geestelijke gezondheidszorg (GGZ) Reglement Geestelijke gezondheidszorg (GGZ) geldig vanaf 1 januari 2016 575.774.000.000.1550 Pagina 1 van 10 INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE...2 Reglement GGZ 2016...3 1.1. Het Reglement Geestelijke gezondheidszorg

Nadere informatie

De Raad van State gehoord (advies van.., nummer ); Gezien het nader rapport van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van..

De Raad van State gehoord (advies van.., nummer ); Gezien het nader rapport van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van.. Besluit van houdende wijziging van het Besluit zorgverzekering in verband met het vervangen van de no-claimteruggave door een verplicht eigen risico Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid,

Nadere informatie

Beoordeling stand van de wetenschap en praktijk

Beoordeling stand van de wetenschap en praktijk Beoordeling stand van de wetenschap en praktijk Van goede zorg verzekerd Beoordeling stand van de wetenschap en praktijk Definitieve geactualiseerde versie januari 2015 Van goede zorg verzekerd Inhoud

Nadere informatie

Eindopdracht Verbeterplan zorg aan chronisch zieken

Eindopdracht Verbeterplan zorg aan chronisch zieken OEFENTOETS 2 Dit document bevat een uitwerking van de eindopdracht behorende bij de Praktijkcursus Gezondheidszorg, namelijk het schrijven van een verbeterplan voor de zorg aan chronisch zieke patiënten

Nadere informatie

Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Besluit van houdende wijziging van het Besluit zorgverzekering in verband met de aanpassing van het verplicht eigen risico en de uitbreiding van de groep verzekerden met meerjarige, onvermijdbare zorgkosten

Nadere informatie

ANONIEM BINDEND ADVIES

ANONIEM BINDEND ADVIES ANONIEM BINDEND ADVIES Partijen : A te B in haar hoedanigheid van wettelijk vertegenwoordiger van E tegen C te D Zaak : Hulpmiddelenzorg, brillenglazen Zaaknummer : 2010.02407 Zittingsdatum : 23 februari

Nadere informatie

Nota. Nota openbaar: Ja. Nummer: 14INT04226. Invulling Wet chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg) en Compensatie Eigen Risico (CER) Onderwerp:

Nota. Nota openbaar: Ja. Nummer: 14INT04226. Invulling Wet chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg) en Compensatie Eigen Risico (CER) Onderwerp: Nota Voor burgemeester en wethouders Nummer: 14INT04226 II Onderwerp: II Datum vergadering^ Ö Nota openbaar: Ja Invulling Wet chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg) en Compensatie Eigen Risico (CER)

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2015 139 Besluit van 25 maart 2015, houdende wijziging van het Besluit beschikbaarheidbijdrage WMG en van het Besluit uitbreiding en beperking werkingssfeer

Nadere informatie

REGELING CA/NR-100.045

REGELING CA/NR-100.045 Bijlage 1 bij ACON/khes/Care/AWBZ/06/23c REGELING Aanlevering en verspreiding scoregegevens zorgzwaartepakketten (ZZP's) ten behoeve van de Nederlandse Zorgautoriteit Gelet op artikel 68, eerste lid, Wet

Nadere informatie

Reglement Farmaceutische zorg BeterDichtbij 2015. 1. Algemeen

Reglement Farmaceutische zorg BeterDichtbij 2015. 1. Algemeen Reglement Farmaceutische zorg BeterDichtbij 2015 1. Algemeen Dit Reglement is een uitwerking van de modelovereenkomst van de Zorgverzekering BeterDichtbij welke weer een uitwerking is van het Besluit zorgverzekering

Nadere informatie

Factsheet zorgaanbieder

Factsheet zorgaanbieder Factsheet zorgaanbieder De zorgaanbieder is de partij die de ehealth toepassing gebruikt om zorg aan te bieden aan patiënten of cliënten. Houd er rekening mee dat er binnen de zorgaanbieder verschillende

Nadere informatie

ANONIEM BINDEND ADVIES

ANONIEM BINDEND ADVIES ANONIEM BINDEND ADVIES Partijen : De heer A te B, tegen OWM Centrale Zorgverzekeraars groep Zorgverzekeraar U.A. en OWM Centrale Zorgverzekeraars groep Aanvullende Verzekering Zorgverzekeraar U.A., beide

Nadere informatie

2. De dieetadvisering die vergoed wordt op basis van dit standpunt over artikel 2.6 lid 7 Bzv, valt onder het verplichte eigen risico binnen de Zvw.

2. De dieetadvisering die vergoed wordt op basis van dit standpunt over artikel 2.6 lid 7 Bzv, valt onder het verplichte eigen risico binnen de Zvw. 2012095565 DE UITVOERING VAN ARTIKEL 2.6 lid 7 Bzv In het bijgevoegde standpunt legt CVZ artikel 2.6 lid 7 Bzv uit. Op 1 januari 2012 is de omschrijving van de prestatie 'dieetadvisering' in het Besluit

Nadere informatie

Hand-out Toegang tot de Nederlandse zorgmarkt

Hand-out Toegang tot de Nederlandse zorgmarkt Hand-out Toegang tot de Nederlandse zorgmarkt Inleiding Dit document dient als ondersteuning van de presentatie van De Zorgontwikkelaar met als doel de deelnemers van ehealth: Opschalen in de praktijk

Nadere informatie

BELEIDSREGEL AL/BR-0021

BELEIDSREGEL AL/BR-0021 BELEIDSREGEL Verpleging in de thuissituatie, noodzakelijk in verband met medisch specialistische zorg Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg

Nadere informatie

ANONIEM BINDEND ADVIES

ANONIEM BINDEND ADVIES ANONIEM BINDEND ADVIES Partijen : A te B tegen C en E beide te D Zaak : Geneeskundige zorg, laboratoriumonderzoek Zaaknummer : 2011.01570 Zittingsdatum : 25 januari 2012 2011.01570, p. 1/7 Geschillencommissie

Nadere informatie

ANONIEM BINDEND ADVIES

ANONIEM BINDEND ADVIES ANONIEM BINDEND ADVIES Partijen : A te B vs C te D Zaak : hulpmiddelen, hoog-laag bed Zaaknummer : ANO08.146 Zittingsdatum : 11 juni 2008 1/5 Zaak: ANO08.146 (hulpmiddelen, hoog-laag bed) Geschillencommissie

Nadere informatie

Datum: 30 augustus 2010 Uitgebracht aan: Onderstaand de volledige uitspraak.

Datum: 30 augustus 2010 Uitgebracht aan: Onderstaand de volledige uitspraak. Onderwerp: Samenvatting: Soort uitspraak: Indicatie voor verblijf van Bureau Jeugdzorg (BJz) BJz is de bevoegde instantie om een indicatie af te geven voor minderjarige verzekerden met psychiatrische problematiek.

Nadere informatie

Bijlage 1 Opties voor gemeentelijke ondersteuning van chronisch zieken en gehandicapten en advies voor keuze uit opties

Bijlage 1 Opties voor gemeentelijke ondersteuning van chronisch zieken en gehandicapten en advies voor keuze uit opties Bijlage 1 Opties voor gemeentelijke ondersteuning van chronisch zieken en gehandicapten en advies voor keuze uit opties In deze bijlage behandelen we kort vijf opties die de gemeente kan inzetten bij de

Nadere informatie

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2011. Bijlage 7. Behandeling

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2011. Bijlage 7. Behandeling 2011 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstelling functie 4 2.1 Algemeen 4 2.2 Continue, systematische, langdurige en multidisciplinaire zorg (CSLM) 5 2.3 gericht op herstel en/of het aanleren van vaardigheden

Nadere informatie

Bevindingen De bevindingen van het CBP luiden als volgt:

Bevindingen De bevindingen van het CBP luiden als volgt: POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Prins Clauslaan 20 TEL 070-381 13 00 FAX 070-381 13 01 E-MAIL info@cbpweb.nl INTERNET www.cbpweb.nl AAN Zorgverzekeraar DATUM 27 februari 2003 CONTACTPERSOON

Nadere informatie

Kosteneffectiviteit in de zorg

Kosteneffectiviteit in de zorg Kosteneffectiviteit in de zorg Op weg naar een genuanceerd en geaccepteerd gebruik van kosteneffectiviteitsgegevens in de zorg Datum 30 september 2013 Colofon Uitgave Extra exemplaren kunt u downloaden

Nadere informatie

Kosteneffectiviteit in de zorg

Kosteneffectiviteit in de zorg Kosteneffectiviteit in de zorg Op weg naar een genuanceerd en geaccepteerd gebruik van kosteneffectiviteitsgegevens in de zorg Datum 30 september 2013 Colofon Uitgave Extra exemplaren kunt u downloaden

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 31 094 Wijziging van de Zorgverzekeringswet en de Wet op de zorgtoeslag houdende vervanging van de no-claimteruggave door een verplicht eigen risico

Nadere informatie

Deze beleidsregel is van toepassing op Zintuiglijk gehandicaptenzorg als bedoeld in artikel 2.5a van het Besluit zorgverzekering

Deze beleidsregel is van toepassing op Zintuiglijk gehandicaptenzorg als bedoeld in artikel 2.5a van het Besluit zorgverzekering BELEIDSREGEL Macrobeheersinstrument Zintuiglijk gehandicaptenzorg 2015 Ingevolge artikel 57, eerste lid, onderdeel d, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse Zorgautoriteit

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340 78

Nadere informatie

Osteotomie en orthodontie behandeling

Osteotomie en orthodontie behandeling Onderwerp: Samenvatting: Soort uitspraak: Datum: 23 februari 2009 Osteotomie en orthodontie behandeling In het huidige standpunt oordeelt het CVZ dat indien de behandeling plaatsvindt in het kader van

Nadere informatie

Zorgen over de voorgenomen overheveling van het kortdurend eerstelijnsverblijf naar de Zvw per 2017.

Zorgen over de voorgenomen overheveling van het kortdurend eerstelijnsverblijf naar de Zvw per 2017. Ministerie van VWS Mevrouw drs. E.I. Schippers Postbus 20350 2500 EJ 'S-GRAVENHAGE Sparrenheuvel 16 Postbus 520 3700 AM ZEIST Telefoon (030) 698 89 11 Telefax (030) 698 83 33 E-mail info@zn.nl Contactpersoon

Nadere informatie

Dagbehandeling individueel aanvullend op dagbehandeling in groepsverband

Dagbehandeling individueel aanvullend op dagbehandeling in groepsverband Onderwerp: Samenvatting: Dagbehandeling individueel aanvullend op dagbehandeling in groepsverband Het onderwerp van dit geschil is of en zo ja, in welke situaties, een verzekerde aangewezen kan zijn op

Nadere informatie

BELEIDSREGEL BR/CU-5066

BELEIDSREGEL BR/CU-5066 BELEIDSREGEL Afschrijvingskosten dubieuze debiteuren curatieve GGZ Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse Zorgautoriteit

Nadere informatie