Casus: is MRSA een beroepsgebonden infectie? 1

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Casus: is MRSA een beroepsgebonden infectie? 1"

Transcriptie

1 Beroepsinfectieziekten uit volksgezondheidskundig perspectief Jim van Steenbergen LCI, Centrum Infectieziektebestrijding, Bilthoven Casus: is MRSA een beroepsgebonden infectie? 1

2 Volksgezondheidskundig perspectief Beroepsinfectieziekten? Infectieziekte door het beroep Infectieziekte tijdens de beroepsuitoefening Infectieziekte op het werk Infectieziekte op weg naar het werk Infectieziekte thuis, op straat belastbaarheid gevaar voor andere wernemers (microbiologische) belastbaarheid Is MRSA een beroepsgebonden infectie?? 2

3 Stellingen infectieziekten en arbeid Alle infectieziekten kunnen een beroepsgebonden component hebben ( arbeidsgerelateerde aspecten ) Alle beroepsbeoefenaren kunnen in hun werk geconfronteerd worden met een infectieziekteprobleem CONCLUSIE Alle bedrijfs- en verzekeringsartsen, arbeidshygiënisten krijgen vragen over infectieziekten CONCLUSIE Het is onduidelijk waar de antwoorden zijn Is MRSA een beroepsgebonden infectie?? 3

4 Casus 1. boerin breekt enkel Patiënte (62 jr) breekt enkel (L), bedrijfsongeval spoedopname voor chirurgische correctie Echtgenote van varkenshouder, 700 zeugen, 2 werknemers Voor wat betreft MRSA - geen klachten, - geen (huid) verschijnselen, - geen risico op langdurig dragerschap - woont op een varkenshouderij Aanpak in ZH? 4

5 Casus 1 boerin breekt enkel, achtergrond Bevindingen varkenshouders OMT Patiënten in ziekenhuizen (Voss, EID 2005) WIP Varkenshouders (23%), dierenartsen en studenten (4,7%) Case control deze strain/ andere strains: relatie vee 75% (Kluytmans 2006) Gevonden bij varkens 39% (VWA 2006) - Voorzorgprincipe; MRSA wegkrijgen in ZH extreem kostbaar - richtlijn aangepast: Werkzaam of wonen op bedrijven met levende varkens bij ziekenhuisopname: risicocategorie 2 (buitenlands ZH >4%) Werken met kalveren risicocategorie 3 CONCLUSIE Patiënte in isolatie, materiaal voor kweek, isolatie voortzetten tot kweken negatief zijn gebleken 5

6 Ekkelkamp et al NTvG nov

7 Casus 2. boerendochter verpleegkundige op IC Verpleegkundige, 24 jaar, werkt op IC in B Woont bij ouders; buurvrouw, ook varkenshouderij, bleek bij opname voor gebroken enkel MRSA+ Verpleegkundige - geen klachten, - geen (huid) verschijnselen, - geen risico op langdurig dragerschap - woont op een varkenshouderij Vraag van cliënte of bemonsteren noodzakelijk is (werk?) 7

8 Casus 2 boerendochter IC, achtergrond Bevindingen varkenshouders OMT WIP Patiënten in ziekenhuizen (Voss, EID 2005) Varkenshouders (23%), dierenartsen en studenten (4,7%) Case control deze strain/ andere strains: relatie vee 75% Gevonden bij varkens 39% (VWA 2006) - richtlijn aangepast: Werkzaam of wonen op bedrijven met levende varkens bij ziekenhuisopname: risicocategorie 2 (buitenlands ZH >4%) CONCLUSIE - Materiaal afnemen - Elders te werk stellen, tot kweek negatief is - En dan..? Wekelijks herhalen? 8

9 Waar haalt u uw kennis vandaan? BAZ Afdeling Ziekenhuishygiëne B. WIP richtlijn CIb 9

10 10

11 11

12 12

13 13

14 14

15 15

16 MRSA buiten het ZH, Uitgangspunten Voorkomen van introductie van MRSA - vanuit openbare gezondheid(szorg) - naar situaties waarin MRSA een probleem is (ZH, VPH, VZH) ZH, VPH, VZH kan beroep doen op GGD Bedrijfsarts kan beroep doen op GGD GGD kent achtergronden MRSA 16

17 Wat kan de GGD voor u doen? Risico-inventarisatie Voorlichting Kweken Behandelen 17

18 GGD risico-inventarisatie 1. Verhoogde kans op dragerschap? Huid eczeem, verwondingen, waterpokken, brandwonden Weerstand immunosuppresiva gebruik (chemokuren, prednison), transplantatie, chronisch granulomateuze ziekte, en HIV Chronische aandoeningen COPD, cystische fibrose, diabetes, nierinsufficiëntie, leverinsufficiëntie Vreemdlichamen fixateur externe, catheters, drains, tracheostoma, intraveneuze toegangswegen Intraveneuze druggebruikers 2. Verhoogde kans op introductie in ziekenhuis? Beroep Ziekte 18

19 Neen? Niets doen ( MRSA mag ). JA?: MRSA-kweken afnemen (als behandeling van MRSA-patiënt kan starten) - bij patiënt - én huisgenoten indien positief: huisgenoten meebehandelen 19

20 Huisgenoot werkzaam in zorginstelling? naar zorginstelling! Infectiepreventie-adviseur Arbodienst 20

21 Casus 2 IC verpleegkundige, achtergronden Bevindingen varkenshouders OMT WIP richtlijn aangepast - Werkzaam of wonende op bedrijven met levende varkens en als patiënt naar ziekenhuis: risicocategorie 2 Géén overdracht aangetoond van DIT type MRSA door personeel naar patiënten - Géén nader onderzoek nodig 21

22 Casus 3 dierenartsassistente Vrouw, gehuwd, 36 jaar, 2 kinderen (5 en 3 jaar) Woont buiten, werkt in grote stad R. Werkt 4 ochtenden in dierenartspraktijk van grote keten Twee maal MRSA uit kattenurine. Daarna door plaatselijke ZH neusswab gedaan bij alle 52 personeel: 7 MRSA+ Patiënte klachten, geen verschijnselen, 1 kind impetigo Heeft 2 cavia s, 1 poes, 3 honden, geiten, schapen, paarden 22

23 Casus 3 dierenartsassistente Patiënte verblijft nu thuis, wil geen risico meer op overdracht van MRSA vanuit praktijk naar eigen kinderen Kan niet meer werken vanwege MRSA-angst Wil behandeling van MRSA - Haarzelf - Haar kinderen - Haar huisdieren (advies gelezen op 23

24 Waar haalt u uw kennis vandaan? BAZ Afdeling Ziekenhuishygiëne B. WIP richtlijn CIb GGD risico-inventarisatie: geen gevaar van introductie in ZH, geen gevaar langdurige kolonisatie patiënte geen actie, gewoon laten verdwijnen 24

25 Onverwachte MRSA buiten ziekenhuis/verpleeghuis is het een ernstige infectie? - abcederende huidinfectie (MRSA-PVL+) - ernstige luchtweginfectie brononderzoek doen 25

26 Maar Realiteit Soms Anders maatwerk Uitgangspunten maatwerk 1. MRSA bij (gezonde) mensen is géén ziekte 2. géén zoek en vernietig (S&D) buiten ziekenhuis 3. klinisch relevante infecties: behandelen 4. kans op introductie in gzhz: behandelen 26

27 Vervolg maatwerk 5. huisgenoten alleen kweken als behandeling van index niet slaagt huisgenoot risicofactoren heeft 6. huisdieren alleen kweken als behandeling van index en huisgenoten niet slaagt 27

28 Casus 3 dierenartsassistente (vervolg) Patiënte heeft ZH gebeld ZH hygiëniste is langs geweest Materiaal afgenomen - Haarzelf - Haar kinderen - Haar huisdieren Behandeladvies voor patiënte conform richtlijn Hygiënische adviezen voor gezin 28

29 Casus 4 schoonheidsspecialiste Is in contactonderzoek MRSA PVL+ gevonden Bij cliënt zelfde MRSA gevonden Dragerschapsbehandeling lege artis uitgevoerd Cliënt MRSA+, zelfde strain Eczeem, en recidiverende klachten (abscessen onderarm) Dragerschapsbehandeling niet succesvol bij herhaling MRSA+ Casus: is MRSA een beroepsgebonden infectie? 29

30 MRSA is géén ziekte, géén infectie MRSA buiten de zorg mag MRSA buiten de zorg moet soms toch bestreden - Maatwerk - Risico-afwegingen - Geen uniforme regels - Nadenken, weten wat er is, kennis bundelen/ centreren Er zijn altijd arbeidsgerelateerde aspecten (denkbaar) - Maatwerk - Risico-afwegingen - Geen uniforme regels - Nadenken, weten wat er is, kennis bundelen/ centreren 30

31 Infectieziekte door het beroep Infectieziekte tijdens de beroepsuitoefening Infectieziekte op het werk Infectieziekte op weg naar het werk Infectieziekte thuis, op straat 31 Volksgezondheidskundig perspectief (microbiologische) belastbaarheid gevaar voor anderen belastbaarheid

32 KIZA gefeliciteerd Succes Sterkte Dank voor uw aandacht! 32

33 Dragerschapsbehandeling Standaard - mupirocine neuszalf 2% 3 dd (5d) - was/douche hygiëne* (5d) NEUS-dragerschap - standaard KEEL-dragerschap: - standaard - chloorhexidine mondspoeling 2mg/ml 2 dd 10 ml + tabletten (Hibitane) 7 dd 2,5 mg (werkzaamheid?) RECTUM-dragerschap - Standaard - overweeg gentamicine drank 40 mg/ml, 3 dd 80 mg 33

34 34

35 was/douche-hygiëne Huid en haar - Gedurende 5 dagen; dagelijks desinfectie met chloorhexidine 4% vloeibare zeep (Hibiscrub) of povidon-jodiumshampoo (cave allergie) Beddengoed, handdoeken, washandjes, sponzen en linnen dat rechtstreeks op de huid komt (ondergoed e.d.) - dagelijks verschonen en wassen op 60 C Algemene hygiëne (patiënt en gezin) - goed handen wassen - aparte handdoeken leren 35

Staphylococcus aureus-infecties, inclusief MRSA

Staphylococcus aureus-infecties, inclusief MRSA Staphylococcus aureus-infecties, inclusief MRSA A41 Bijlage II Vragenlijst voor een persoon met MRSA t.b.v. bron- en contactonderzoek door de GGD Datum - - Vragenlijst ingevuld door (naam): GGD-medewerker

Nadere informatie

Draaiboek MRSA in de openbare gezondheidszorg

Draaiboek MRSA in de openbare gezondheidszorg Draaiboek MRSA in de openbare gezondheidszorg April 2005 Landelijke Coördinatiestructuur Infectieziektebestrijding Adriaen van Ostadelaan 140 Postbus 85300 3508 AH Utrecht T 030 252 50 99 F 030 251 18

Nadere informatie

MRSA-bacterie. 'ziekenhuisbacterie' Afdeling Medische Microbiologie en Ziekenhuishygiëne

MRSA-bacterie. 'ziekenhuisbacterie' Afdeling Medische Microbiologie en Ziekenhuishygiëne 00 MRSA-bacterie 'ziekenhuisbacterie' Afdeling Medische Microbiologie en Ziekenhuishygiëne 1 Inleiding MRSA staat voor Meticilline-resistente Staphylococcus aureus. De Staphylococcus aureus is een bacterie

Nadere informatie

MRSA in verpleeghuis en woonzorgcentrum

MRSA in verpleeghuis en woonzorgcentrum Verpleeghuis- woon- en thuiszorg MRSA in verpleeghuis en woonzorgcentrum Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds de Werkgroep Infectiepreventie als auteur wordt vermeld.

Nadere informatie

Dragerschap en behandeling van MRSA

Dragerschap en behandeling van MRSA Er is bij u besmetting met de bacterie MRSA (Methicilline resistente Staphylococcus aureus) ontdekt. S. aureus is een bacterie die tot de normale huidbewoners van de mens behoort. Daarnaast staat hij bekend

Nadere informatie

MRSA-positief, wat nu?

MRSA-positief, wat nu? Infectiepreventie MRSA-positief, wat nu? www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Wat is MRSA?... 3 Wie loopt het meeste risico MRSA op te lopen?... 3 MRSA-dragerschap... 4 Verspreiding van MRSA voorkomen...

Nadere informatie

Maatregelen voor drager van MRSA-bacterie

Maatregelen voor drager van MRSA-bacterie MRSA positief Maatregelen voor drager van MRSA-bacterie Inleiding Bij u is vastgesteld dat u drager bent van de MRSA-bacterie. MRSA staat voor Meticilline-Resistente Staphylococcus Aureus. Dit is een bacterie

Nadere informatie

Wat is M RSA? Wat zijn de ziekteverschijnselen van M RSA? Hoe kun je M RSA krijgen en hoe kun je anderen besmetten?

Wat is M RSA? Wat zijn de ziekteverschijnselen van M RSA? Hoe kun je M RSA krijgen en hoe kun je anderen besmetten? MRSA In deze folder leest u wat MRSA is, welke gevolgen dit kan hebben voor uw opname en behandeling en welke maatregelen er genomen worden om de verspreiding van MRSA te voorkomen. U wordt behandeld

Nadere informatie

De meest gestelde vragen over MRSA

De meest gestelde vragen over MRSA De meest gestelde vragen over MRSA Inleiding In deze brochure treft u de meest gestelde vragen aan over MRSA en de antwoorden daarop. De brochure is een aanvulling op de ziekenhuisfolder waarin algemene

Nadere informatie

MRSA; informatie voor huisartsen

MRSA; informatie voor huisartsen MRSA; informatie voor huisartsen Het St. Jansdal ziekenhuis vindt het belangrijk om een goede samenwerking te onderhouden met zijn zorgpartners, waaronder de huisartsen. Belangrijk in deze samenwerking

Nadere informatie

MRSA. Wat is MRSA, wat zijn de gevolgen voor u, uw familie, voor medewerkers en andere patiënten?

MRSA. Wat is MRSA, wat zijn de gevolgen voor u, uw familie, voor medewerkers en andere patiënten? MRSA Wat is MRSA, wat zijn de gevolgen voor u, uw familie, voor medewerkers en andere patiënten? 2 Wat is MRSA? MRSA staat voor Methicilline Resistente Staphylococcus Aureus. Stafylokokken zijn bacteriën

Nadere informatie

MRSA. Maatregelen bij (mogelijke) dragers van Meticilline-resistente Staphylococcus aureus. Afdeling Infectiepreventie

MRSA. Maatregelen bij (mogelijke) dragers van Meticilline-resistente Staphylococcus aureus. Afdeling Infectiepreventie MRSA Maatregelen bij (mogelijke) dragers van Meticilline-resistente Staphylococcus aureus Afdeling Infectiepreventie Inleiding U bezoekt de polikliniek van het Amphia Ziekenhuis of u bent in ons ziekenhuis

Nadere informatie

Beroepsmatig in aanraking komt met levende varkens, vleeskalveren of vleeskuikens.

Beroepsmatig in aanraking komt met levende varkens, vleeskalveren of vleeskuikens. MRSA 1 U wordt behandeld in een zorginstelling en bent mogelijk in contact gekomen met de MRSA bacterie (Meticilline Resistente Staphylococcus Aureus). Dit kan zijn doordat u Beroepsmatig in aanraking

Nadere informatie

MRSA Radboud universitair medisch centrum

MRSA Radboud universitair medisch centrum MRSA U wordt behandeld in het Radboudumc en bent mogelijk in contact gekomen met de MRSA bacterie (Meticilline Resistente Staphylococcus Aureus). Dit kan zijn doordat u Beroepsmatig in aanraking komt

Nadere informatie

Verpleeghuis- woon- en thuiszorg. MRSA, thuiszorg

Verpleeghuis- woon- en thuiszorg. MRSA, thuiszorg Verpleeghuis- woon- en thuiszorg MRSA, thuiszorg Werkgroep Infectiepreventie Vastgesteld: januari 2007 Wijziging: november 2007 Revisie: januari 2012 Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en

Nadere informatie

MRSA verklaring. Naam + initialen Geboortedatum Naam leidinggevende Datum start werkzaamheden: Telefoon/mobiel nummer:

MRSA verklaring. Naam + initialen Geboortedatum Naam leidinggevende Datum start werkzaamheden: Telefoon/mobiel nummer: MRSA verklaring Naam leidinggevende start werkzaamheden: Telefoon/mobiel nummer: Ik ga in het AVL werken op een afdeling waar patiënten verblijven/aanwezig zijn: Nee ga direct naar de ondertekening van

Nadere informatie

Hygiëne en Infectiepreventie

Hygiëne en Infectiepreventie Hygiëne en Infectiepreventie Wat betekent dit voor jou als doktersassistente? donderdag 12 november 2015 Wat is Infectiepreventie? Wie/wat zijn deskundigen infectiepreventie? Wat is de rol van medewerkers

Nadere informatie

De ziekenhuisbacterie MRSA. Contactonderzoek

De ziekenhuisbacterie MRSA. Contactonderzoek De ziekenhuisbacterie MRSA Contactonderzoek Inleiding Op de afdeling waar u verblijft of opgenomen bent geweest, is bij een patiënt de ziekenhuisbacterie MRSA aangetoond. Om te controleren of de bacterie

Nadere informatie

Opname: na een verblijf in een buitenlands ziekenhuis nadat u in contact bent geweest met varkens of vleeskalveren.

Opname: na een verblijf in een buitenlands ziekenhuis nadat u in contact bent geweest met varkens of vleeskalveren. Opname: na een verblijf in een buitenlands ziekenhuis nadat u in contact bent geweest met varkens of vleeskalveren (MRSA-bacterie) Als u in het buitenland in het ziekenhuis bent behandeld, bestaat de

Nadere informatie

Bedrijfseconomische impact

Bedrijfseconomische impact Bedrijfseconomische impact van infectieziekten 22 september 2009 Drs. Chrétien Haenen Coördinator Kwaliteitszorg Atrium Medisch Centrum Parkstad To help protect your privacy, PowerPoint prevented this

Nadere informatie

Ondertekening MRSA verklaring

Ondertekening MRSA verklaring MRSA verklaring (Methicilline Resistente Staphylococcus aureus) Naam start werkzaamheden: Tot welke MRSA risicocategorie behoor je? Ik ga in het AVL werken op een afdeling waar patiënten verblijven / aanwezig

Nadere informatie

Maatregelen tegen overdracht van Klebsiella Oxa-48 buiten het ziekenhuis

Maatregelen tegen overdracht van Klebsiella Oxa-48 buiten het ziekenhuis Maatregelen tegen overdracht van Klebsiella Oxa-48 buiten het ziekenhuis LCI-RIVM en Werkgroep Infectiepreventie (WIP) Versie 16/6/2011 1. Bacteriologisch onderzoek Bacteriologisch onderzoek 1.1 Soorten

Nadere informatie

Deze informatie is bestemd voor patiënten met een mogelijke of aangetoonde MRSA besmetting.

Deze informatie is bestemd voor patiënten met een mogelijke of aangetoonde MRSA besmetting. Deze informatie is bestemd voor patiënten met een mogelijke of aangetoonde MRSA besmetting. Wat is MRSA? Staphylococcus aureus, is een bacterie die bij 20-60% van gezonde personen voorkomt op de huid.

Nadere informatie

*PDOC01/229345* PDOC01/229345. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

*PDOC01/229345* PDOC01/229345. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Prins Clauslaan 8 2595 AJ Den Haag Postbus 20401 2500 EK Den Haag www.rijksoverheid.nl/eleni

Nadere informatie

Patiënteninformatie. ca-mrsa bacterie

Patiënteninformatie. ca-mrsa bacterie Patiënteninformatie ca-mrsa bacterie Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 3 Informatie over ca-mrsa... 3 Wat is ca-mrsa?... 3 Hoe wordt ca-mrsa overgedragen?... 4 Hoe wordt ca-mrsa opgespoord?... 4 Preventieve

Nadere informatie

MRSA positief: wat betekent dat?

MRSA positief: wat betekent dat? MRSA positief: wat betekent dat? Onder ouders verstaan wij ook verzorger(s), pleeg- of adoptieouder(s) U kunt wijzigingen of aanvullingen op deze informatie door geven per e-mail: patienteninformatiewkz@umcutrecht.nl

Nadere informatie

Bijlage II Lijst met contra-indicaties. Situatie A: Geen transmissie van het virus. Variola. Protocol infectieziekten 1. Revaccinatie Vaccinatie

Bijlage II Lijst met contra-indicaties. Situatie A: Geen transmissie van het virus. Variola. Protocol infectieziekten 1. Revaccinatie Vaccinatie Variola Bijlage II Lijst met contra-indicaties Situatie A: Geen transmissie van het virus Toestand van de te vaccineren persoon Primovaccinatie Vaccinatie Revaccinatie Vaccinatie 0 Gezond (geen van onderstaande

Nadere informatie

Ziekenhuizen. Persoonlijke hygiëne patiënt en bezoeker

Ziekenhuizen. Persoonlijke hygiëne patiënt en bezoeker Ziekenhuizen Persoonlijke hygiëne patiënt en bezoeker Werkgroep Infectiepreventie Vastgesteld: juli 2012 Revisiedatum: juli 2017 Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds

Nadere informatie

Een hoestende longarts. Beroepsziekte? (werkte 3 maanden geleden kortdurend in Zuid Afrika!) Extensive Drug Resistant Tuberculosis (XDR-TB)???

Een hoestende longarts. Beroepsziekte? (werkte 3 maanden geleden kortdurend in Zuid Afrika!) Extensive Drug Resistant Tuberculosis (XDR-TB)??? spreekuur Een hoestende longarts Een secretaresse met kinkhoest op de kinderafdeling De verpleegkundige van een kind op de IC met shock en vlekjes Een verpleegkundige met een voedselvergiftiging Een radioloog

Nadere informatie

De ziekenhuisbacterie MRSA Sluiting van een verpleegafdeling

De ziekenhuisbacterie MRSA Sluiting van een verpleegafdeling De ziekenhuisbacterie MRSA Sluiting van een verpleegafdeling Albert Schweitzer ziekenhuis juli 2014 pavo 0638 Inleiding Op de afdeling waar u verblijft is een patiënt opgenomen (geweest) waarbij onverwacht

Nadere informatie

Isolatievoorschriften Kinderafdeling

Isolatievoorschriften Kinderafdeling KINDERGENEESKUNDE Isolatievoorschriften Kinderafdeling Uw kind is opgenomen op de kinderafdeling en moet geïsoleerd worden verpleegd. Dit betekent dat uw kind op een eenpersoonskamer of op een zaal met

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Dienst Ziekenhuishygiëne. Leven met CA-MRSA thuis. GezondheidsZorg met een Ziel

Patiënteninformatie. Dienst Ziekenhuishygiëne. Leven met CA-MRSA thuis. GezondheidsZorg met een Ziel i Patiënteninformatie Dienst Ziekenhuishygiëne Leven met CA-MRSA thuis GezondheidsZorg met een Ziel 1 Wat is CA-MRSA? Methicilline Resistente Staphylococcus aureus, ook wel MRSA genoemd, wordt in de eerste

Nadere informatie

MRSA informatie voor de (poli)klinische patiënt

MRSA informatie voor de (poli)klinische patiënt MRSA informatie voor de (poli)klinische patiënt Volgens landelijk beleid controleert Gelre ziekenhuizen patiënten die mogelijk de MRSA bacterie bij zich dragen. Het gaat om patiënten die horen bij de volgende

Nadere informatie

Behandeling Staphylococcus aureus

Behandeling Staphylococcus aureus Orthopedie Behandeling Staphylococcus aureus www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl ORT026 / Behandeling Staphylococcus aureus / 18-07-2014 2 Behandeling

Nadere informatie

Margriet Tensen 3 november 2012

Margriet Tensen 3 november 2012 Margriet Tensen 3 november 2012 Kernactiviteit: Het voorkomen van besmetting van patiënten en medewerkers, door initiëren, coördineren, bewaken en evalueren van infectiepreventiebeleid. Opdrachtgevers:

Nadere informatie

Beleidswijziging LA-MRSA

Beleidswijziging LA-MRSA Beleidswijziging LA-MRSA Een project over veegerelateerde MRSA in het Jeroen Bosch Ziekenhuis en ziekenhuis Bernhoven Jamie Meekelenkamp, deskundige infectiepreventie Wat is MRSA? Staphylococcus aureus

Nadere informatie

Maatregelen bij Bijzonder Resistent Microorganismen

Maatregelen bij Bijzonder Resistent Microorganismen BRMO en isolatie Maatregelen bij Bijzonder Resistent Microorganismen Deze folder geeft u informatie over bijzonder resistente microorganismen (BRMO) en de extra maatregelen die binnen het Laurentius Ziekenhuis

Nadere informatie

Expertise en ondersteuning infectiepreventie

Expertise en ondersteuning infectiepreventie Expertise en ondersteuning infectiepreventie Ziekenhuizen Privéklinieken/ ZBC s Tandheelkundige klinieken Verpleeg- en verzorghuizen Sinds 2006 Gezelschapsdierenkliniek KNMvD Sinds 2013 app: InfectionGuide

Nadere informatie

DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB. Impetigo

DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB. Impetigo DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB IMPETIGO 127 Impetigo Ziektebeeld Impetigo of krentenbaard is een bacteriële infectie van de huid. Er ontstaan letsels ter hoogte van de epidermis die verschillende stadia

Nadere informatie

De MRSA bacterie. Informatiebrochure patiënten

De MRSA bacterie. Informatiebrochure patiënten De MRSA bacterie Informatiebrochure patiënten 1. Wat is MRSA?...4 2. Wat zijn de verschijnselen?...4 3. Hoe gaan we de bacterie tegen?...4 4. Waaruit bestaat de behandeling?...4 4.1 In isolatie...5 4.2

Nadere informatie

9 e Post-O.N.S. Meeting

9 e Post-O.N.S. Meeting 9 e Post-O.N.S. Meeting Neutropenie & Antibiotica resistentie Heleen Klein Wolterink Research verpleegkundige Medische Oncologie UMC Utrecht Schiphol introductie Neutropenie: Definitie Symptomen MASSC

Nadere informatie

Ziekenhuizen. Strikte isolatie

Ziekenhuizen. Strikte isolatie Ziekenhuizen Strikte isolatie Werkgroep Infectiepreventie Vastgesteld: november 2006 Revisie: november 2011 Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds de Werkgroep Infectiepreventie

Nadere informatie

BRMO uitbraak in een verpleeghuis. Veronica Weterings Deskundige Infectiepreventie Amphia ziekenhuis, Breda

BRMO uitbraak in een verpleeghuis. Veronica Weterings Deskundige Infectiepreventie Amphia ziekenhuis, Breda BRMO uitbraak in een verpleeghuis Veronica Weterings Deskundige Infectiepreventie Amphia ziekenhuis, Breda Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante

Nadere informatie

Werkstroomformulier - Regionaal

Werkstroomformulier - Regionaal Werkstroomformulier - Regionaal Titel richtlijn: Ebola-protocol Regio Noord-Oost: Regionale Maatregelen bij signalering van patiënt met (verdenking) op virale hemorragische koorts (VHK) Auteurs: Medische

Nadere informatie

Brabant-Zuidoost. Zicht op Q-koorts. Ronald ter Schegget. arts infectieziektebestrijding. GGD Brabant-Zuidoost

Brabant-Zuidoost. Zicht op Q-koorts. Ronald ter Schegget. arts infectieziektebestrijding. GGD Brabant-Zuidoost Zicht op Q-koorts Ronald ter Schegget arts infectieziektebestrijding GGD Brabant-Zuidoost 1 Kernboodschap Q-koorts kunt u oplopen door het inademen van de bacterie. Wees alert op de verschijnselen van

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Verpleging in isolatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Verpleging in isolatie PATIËNTEN INFORMATIE Verpleging in isolatie 2 PATIËNTENINFORMATIE Algemeen U bent opgenomen, of uw naaste is opgenomen, in het Maasstad Ziekenhuis en wordt in isolatie verpleegd. U bent door uw behandelend

Nadere informatie

PATIËNTENINFO. Uw kind is drager van de MRSA-bacterie Hoe pakken we dit samen aan? Intensieve neonatale zorg / Ziekenhuishygiëne

PATIËNTENINFO. Uw kind is drager van de MRSA-bacterie Hoe pakken we dit samen aan? Intensieve neonatale zorg / Ziekenhuishygiëne PATIËNTENINFO Uw kind is drager van de MRSA-bacterie Hoe pakken we dit samen aan? Intensieve neonatale zorg / Ziekenhuishygiëne Beste ouders, U hebt net vernomen dat bij uw kind de bacterie met de naam

Nadere informatie

Transmurale Richtlijn MRSA

Transmurale Richtlijn MRSA Transmurale Richtlijn MRSA Colofon De Transmurale Richtlijn MRSA is opgesteld door een projectgroep bestaande uit R. Ballering (beleidsmedewerker Transmuraal Netwerk Midden-Holland), D. Beaujean (beleidsmedewerker

Nadere informatie

Nieuwe Influenza A (H1N1)

Nieuwe Influenza A (H1N1) Nieuwe Influenza A (H1N1) Overzicht 11 december 29, week 5 Samenvatting In de afgelopen week is het aantal ziekenhuisopnamen wegens een laboratoriumbevestigde infectie met Nieuwe Influenza A (H1N1) afgenomen

Nadere informatie

MRSA in verpleeghuizen

MRSA in verpleeghuizen Verpleeghuizen MRSA in verpleeghuizen Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds de Werkgroep Infectiepreventie als auteur wordt vermeld. Vergewis u er van dat u de meest

Nadere informatie

Verpleeghuis- woon- en thuiszorg. Accidenteel bloedcontact

Verpleeghuis- woon- en thuiszorg. Accidenteel bloedcontact Verpleeghuis- woon- en thuiszorg Accidenteel bloedcontact Werkgroep Infectie Preventie Vastgesteld: januari 2004 Gewijzigd: maart 2004 Gewijzigd: februari 2009 Revisie: januari 2009 Dit document mag vrijelijk

Nadere informatie

KPC uitbraak in verpleeghuis

KPC uitbraak in verpleeghuis KPC uitbraak in verpleeghuis Eliane Thewessen, Raad van Bestuur Symposium Screenen aan de poort Fontys Hogeschool, Eindhoven 22 mei 2014 Aan bod komen: ü beschrijving KPC-uitbraak ü stand van zaken infectiepreventie

Nadere informatie

Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Hygiene en infectiepreventie 48. Inleiding... 48 Definities... 49

Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Hygiene en infectiepreventie 48. Inleiding... 48 Definities... 49 Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Hygiene en infectiepreventie 48 MRSA, thuiszorg Inhoudsopgave Inleiding... 48 Definities... 49 1 Risicocategorieën... 50 1.1 Overzicht 1, Cliënten

Nadere informatie

ESBLs in de varkenshouderij Transmissie van dier naar mens

ESBLs in de varkenshouderij Transmissie van dier naar mens ESBLs in de varkenshouderij Transmissie van dier naar mens Vóórkomen van ESBLs in de voedselketen en bij de mens Symposium donderdag 11 oktober 2012 - Utrecht Wietske Dohmen IRAS - EEPI Inleiding (1) ESBLs

Nadere informatie

Niet altijd treden ziekteverschijnselen op. Als er ziekteverschijnselen optreden, gebeurt dat meestal 3-4 dagen na de besmetting.

Niet altijd treden ziekteverschijnselen op. Als er ziekteverschijnselen optreden, gebeurt dat meestal 3-4 dagen na de besmetting. E. coli infecties (EHEC = Enterohemorragische Escherichia coli ) 1 Wat is het De E-coli bacterie is meestal een onschuldige darmbewoner bij de mens. Er zijn echter ook E.coli bacteriën waarvan je ziek

Nadere informatie

Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Hygiene en infectiepreventie 9

Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Hygiene en infectiepreventie 9 Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Hygiene en infectiepreventie 9 Handhygiëne Deze WIP richtlijn betreft de handhygiëne voor zover het niet gaat om operatieve ingrepen en voeding.

Nadere informatie

Wat te doen na een prik of snij-ongeval

Wat te doen na een prik of snij-ongeval Wat te doen na een prik of snij-ongeval Wat te doen na een Prik of Snij-ongeval in de St. Anna Zorggroep Voorlichtingsfolder betreffende bloedoverdraagbare aandoeningen op en door het werk. Algemeen Deze

Nadere informatie

Hepatitis B Inleiding Hepatitis A Preventie hepatitis B Preventie hepatitis A

Hepatitis B Inleiding Hepatitis A Preventie hepatitis B Preventie hepatitis A Naast deze infokaart over hepatitis zijn er ook infokaarten beschikbaar over: infectieziekten algemeen, tuberculose, seksueel overdraagbare aandoeningen, jeugd en onveilig vrijen en jeugd en vaccinatie.

Nadere informatie

prednis(ol)on adviezen na een hernia-operatie astma/copd ZorgSaam

prednis(ol)on adviezen na een hernia-operatie astma/copd ZorgSaam prednis(ol)on adviezen gebruik na een bij hernia-operatie astma/copd ZorgSaam 1 2 PREDNIS(OL)ON GEBRUIK BIJ ASTMA/COPD Inleiding Wat doet Prednis(ol)on (glucocorticosteroïden) en hoe wordt het gebruikt?

Nadere informatie

Infectiepreventie. Dragerschap van resistente bacteriën (behalve van MRSA)

Infectiepreventie. Dragerschap van resistente bacteriën (behalve van MRSA) Infectiepreventie Dragerschap van resistente bacteriën (behalve van MRSA) Drager van resistente bacteriën Er is geconstateerd dat u drager bent van een bacterie die ongevoelig (resistent) is voor bepaalde

Nadere informatie

MRSA : wat te doen als varkenshouder? Dr. B. Gordts AZ Sint Jan, Brugge Federaal platform voor ziekenhuishygiëne bart.gordts@azbrugge.

MRSA : wat te doen als varkenshouder? Dr. B. Gordts AZ Sint Jan, Brugge Federaal platform voor ziekenhuishygiëne bart.gordts@azbrugge. MRSA : wat te doen als varkenshouder? Dr. B. Gordts AZ Sint Jan, Brugge Federaal platform voor ziekenhuishygiëne bart.gordts@azbrugge.be 1 Schatting van de impact van verschillende soorten ziekenhuisinfecties

Nadere informatie

Urodynamisch onderzoek. Cystometrie-Drukmetingen

Urodynamisch onderzoek. Cystometrie-Drukmetingen Urodynamisch onderzoek Cystometrie-Drukmetingen Inleiding Binnenkort wordt er bij u een urodynamisch onderzoek verricht. Voor dit onderzoek worden ook de termen 'cystometrie' of 'drukmetingen' gebruikt.

Nadere informatie

Clostridium difficile

Clostridium difficile Clostridium difficile 2 Inleiding U heeft van uw arts gehoord dat bij u de ziekenhuisbacterie Clostridium difficile aanwezig is. Deze folder geeft informatie over deze bacterie. Ook leest u in deze folder

Nadere informatie

Zicht op Q-koorts. Kernboodschap

Zicht op Q-koorts. Kernboodschap Zicht op Q-koorts Deze informatie is tot stand gekomen in samenwerking met het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu), diverse organisaties en beroepsgroepen. 1 Kernboodschap Q-koorts kunt

Nadere informatie

Maatregelen bij mogelijke dragers

Maatregelen bij mogelijke dragers Maatregelen bij mogelijke dragers van MRSA Omdat u mogelijk drager bent van een bijzondere bacterie (MRSA-bacterie), gelden voor u isolatiemaatregelen. In deze brochure kunt u meer lezen over deze bacterie

Nadere informatie

De antwoorden op deze vragenlijst worden anoniem in een databestand geregistreerd.

De antwoorden op deze vragenlijst worden anoniem in een databestand geregistreerd. GGD nr: 10-76- OSIRIS nr: Q-koorts vragenlijst De antwoorden op deze vragenlijst worden anoniem in een databestand geregistreerd. Algemeen 1. Datum waarop deze vragenlijst wordt ingevuld: (dd/mm/jjjj)

Nadere informatie

Wat ziet de inspecteur: infectiepreventie vanuit het oogpunt van de IGZ. Marijke Bilkert Senior inspecteur

Wat ziet de inspecteur: infectiepreventie vanuit het oogpunt van de IGZ. Marijke Bilkert Senior inspecteur Wat ziet de inspecteur: infectiepreventie vanuit het oogpunt van de IGZ Marijke Bilkert Senior inspecteur Wat ziet de inspecteur: infectiepreventie vanuit het oogpunt van de IGZ De inhoud van deze presentatie

Nadere informatie

Infectieziektebestrijding elke dag anders!

Infectieziektebestrijding elke dag anders! Infectieziektebestrijding elke dag anders! Ronald ter Schegget Arts infectieziekten 29 GGD en Algemene Infectieziekten Bestrijding Surveillance Meldingsplichtige infectieziekten Bron- en contactonderzoek

Nadere informatie

Isolatiemaatregelen. Infectiepreventie

Isolatiemaatregelen. Infectiepreventie Isolatiemaatregelen Infectiepreventie Inleiding Ieder mens draagt miljarden bacteriën met zich mee. Bacteriën worden ook wel micro-organismen genoemd omdat zij niet met het blote oog te zien zijn maar

Nadere informatie

Bloedvergiftiging (sepsis)

Bloedvergiftiging (sepsis) Bloedvergiftiging (sepsis) Albert Schweitzer ziekenhuis december 2014 pavo 0661 Inleiding De arts heeft u verteld dat u of uw familielid een bloedvergiftiging heeft. Een bloedvergiftiging wordt meestal

Nadere informatie

Schurft? Behandel samen. en precies! Bent u (mogelijk) besmet met schurft? Ga naar uw huisarts en volg zorgvuldig de behandelingsvoorschriften op.

Schurft? Behandel samen. en precies! Bent u (mogelijk) besmet met schurft? Ga naar uw huisarts en volg zorgvuldig de behandelingsvoorschriften op. Schurft? Behandel samen Informatie over schurft (scabiës) en precies! Bent u (mogelijk) besmet met schurft? Ga naar uw huisarts en volg zorgvuldig de behandelingsvoorschriften op. Vergeet daarbij de hygiënemaatregelen

Nadere informatie

Ziekenhuizen. MRSA, ziekenhuis

Ziekenhuizen. MRSA, ziekenhuis Ziekenhuizen MRSA, ziekenhuis Werkgroep Infectiepreventie Vastgesteld: januari 2007 Wijziging: september 2007 Wijziging: november 2007 Revisie: januari 2012 Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd

Nadere informatie

Bouwen aan BRMO beleid in verpleeg- en verzorgingshuizen en extramuraal

Bouwen aan BRMO beleid in verpleeg- en verzorgingshuizen en extramuraal Bouwen aan BRMO beleid in verpleeg- en verzorgingshuizen en extramuraal Zorg dat de basis goed is Mari van der Most Deskundige infectiepreventie 29 januari 2015 Disclosure belangen spreker (potentiële)

Nadere informatie

Een zuigeling met een infectie

Een zuigeling met een infectie Een zuigeling met een infectie Katja Heitink-Pollé, kinderarts, hematoloog-oncoloog WKZ en Flevoziekenhuis Masja de Haas Sanquin Casus Meisje van 6 maanden oud 3e kind van Surinaamse ouders Reden van komst:

Nadere informatie

Rubella Synoniemen: rodehond, German measles, Röteln

Rubella Synoniemen: rodehond, German measles, Röteln Rubella Synoniemen: rodehond, German measles, Röteln B06 Bijlage I Rubella en zwangerschap, richtlijnen voor de praktijk Beleid naar aanleiding van een (mogelijk) contact (zie toelichting 1) Inventariseer

Nadere informatie

Hepatitis B vaccinatie voor medewerkers in niet zorgberoepen

Hepatitis B vaccinatie voor medewerkers in niet zorgberoepen Hepatitis B vaccinatie voor medewerkers in niet zorgberoepen Inleiding Hoe belangrijk is een gezonde lever? De lever speelt een centrale rol bij de energiehuishouding, de stofwisseling en de zuivering

Nadere informatie

Infectiepreventie regio. i t Anja Schreijer, MD, PhD IVVU 16 september 2014 Arts Maatschappij & Gezondheid GGD regio Utrecht

Infectiepreventie regio. i t Anja Schreijer, MD, PhD IVVU 16 september 2014 Arts Maatschappij & Gezondheid GGD regio Utrecht Infectiepreventie regio Utrecht: casus antibioticaresistentie i t Anja Schreijer, MD, PhD IVVU 16 september 2014 j j,, p Arts Maatschappij & Gezondheid GGD regio Utrecht Disclosure Belangenverstrengeling:

Nadere informatie

Littekencorrectie. Het verbeteren van littekens door de plastisch chirurg

Littekencorrectie. Het verbeteren van littekens door de plastisch chirurg Littekencorrectie Het verbeteren van littekens door de plastisch chirurg 2 Bij beschadiging van de huid als gevolg van een operatieve behandeling, een ongeval of een brandwond treedt littekenvorming op.

Nadere informatie

Longziekten. Behandeling van COPD / COPD pad. Afdeling: Onderwerp:

Longziekten. Behandeling van COPD / COPD pad. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Longziekten / COPD pad 1 De behandeling van COPD Inleiding Deze folder geeft u informatie over het ziektebeeld en de behandeling van COPD en geeft stapsgewijs weer wat u de komende

Nadere informatie

Werkgroep MRSA- en infectiepreventie. De Montil Affligem 24 maart 2007

Werkgroep MRSA- en infectiepreventie. De Montil Affligem 24 maart 2007 Werkgroep MRSA- en infectiepreventie De Montil Affligem 24 maart 2007 In 2006 sessie omtrent MRSA Belangrijke topic voor dialysewerkvloer Variatie in aanpak in diverse centra Nood aan intervisie en evidence

Nadere informatie

Informatiebrochure voor bewoners en familieleden rond MRSA

Informatiebrochure voor bewoners en familieleden rond MRSA Uw zorg, onze zorg Vallen en fixatie Palliatieve zorg Wondzorg Zorg voor de bewoner Incontinentiezorg Vroegtijdige zorgplanning Mentorschap Aandachtspersoon Voeding RZL Dementie Informatiebrochure voor

Nadere informatie

Weer naar huis - algemeen

Weer naar huis - algemeen Verpleegafdeling A2 Weer naar huis - algemeen i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen Binnenkort mag u naar huis. De verpleegkundige heeft u adviezen gegeven over wat u kunt doen om verder

Nadere informatie

Parmentierweg 49 Postbus 121 2316 ZV Leiden www.ggdhm.nl 2300 AC Leiden. De GGD Hollands Midden is onderdeel van de RDOG Hollands Midden

Parmentierweg 49 Postbus 121 2316 ZV Leiden www.ggdhm.nl 2300 AC Leiden. De GGD Hollands Midden is onderdeel van de RDOG Hollands Midden Wat is waterpokken? Waterpokken is een ziekte die wordt veroorzaakt door het varicellazostervirus. De meeste mensen krijgen waterpokken als kind, meer dan 93% van in Nederland opgegroeide kinderen heeft

Nadere informatie

Intensieve veehouderij en gezondheid

Intensieve veehouderij en gezondheid Intensieve veehouderij en gezondheid Renske Nijdam Adviseur milieu & gezondheid 3 december 2015 Bureau Gezondheid, Milieu & Veiligheid Samenwerkingsverband GGD en Brabant/Zeeland Arts, toxicologen, milieugezondheidkundigen,

Nadere informatie

Nieuwe Influenza A (H1N1)

Nieuwe Influenza A (H1N1) Nieuwe Influenza A (H1N1) Overzicht 23 oktober 29, week 43 Samenvatting In de afgelopen week is het aantal ziekenhuisopnamen wegens een laboratoriumbevestigde infectie met Nieuwe Influenza A (H1N1) verdubbeld

Nadere informatie

Ziekenhuizen. Meticilline-resistente Staphylococcus aureus (MRSA)

Ziekenhuizen. Meticilline-resistente Staphylococcus aureus (MRSA) Ziekenhuizen Meticilline-resistente Staphylococcus aureus (MRSA) Werkgroep Infectiepreventie Vastgesteld: december 2012 Revisie: december 2017 Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid

Nadere informatie

KPC uitbraak. Veronica Weterings Deskundige Infec4epreven4e Amphia ziekenhuis, Breda

KPC uitbraak. Veronica Weterings Deskundige Infec4epreven4e Amphia ziekenhuis, Breda KPC uitbraak Dress code bij een KPC uitbraak Veronica Weterings Deskundige Infec4epreven4e Amphia ziekenhuis, Breda Inhoud Uitbraak stam Verspreiding ziekenhuis Verspreiding verpleeghuis Uitbraak stam

Nadere informatie

Vragen en antwoorden m.b.t. de VRE-bacterie

Vragen en antwoorden m.b.t. de VRE-bacterie Infectiepreventie Vragen en antwoorden Vragen en antwoorden m.b.t. de VRE-bacterie Juli 2015 Algemene vragen en antwoorden 1. Wat is een VRE-bacterie? VRE staat voor Vancomycine Resistente Enterokok. De

Nadere informatie

Ouderen in het Jeroen Bosch Ziekenhuis

Ouderen in het Jeroen Bosch Ziekenhuis Algemeen Ouderen in het Jeroen Bosch Ziekenhuis Inleiding Binnenkort wordt u opgenomen in het Jeroen Bosch Ziekenhuis. Het kan ook zijn dat u onverwacht bent opgenomen in het ziekenhuis. De arts heeft

Nadere informatie

MRSA, revalidatiecentrum

MRSA, revalidatiecentrum Revalidatiecentra MRSA, revalidatiecentrum Werkgroep Infectiepreventie Vastgesteld: juli 2009 Revisie: juli 2014 MRSA, revalidatiecentrum 1 Disclaimer: Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd

Nadere informatie

Workshop infectiepreventie

Workshop infectiepreventie Workshop infectiepreventie Carolien Oldenkamp Berkelaar, deskundige infectiepreventie bestuurslid, trainer voorzitter a.i. Waar denk je aan bij infectiepreventie? Handhygiëne Bacteriën Schoonmaak Desinfectie

Nadere informatie

Infectiepreventie. Onze aanpak voor de gezondheidszorg

Infectiepreventie. Onze aanpak voor de gezondheidszorg Infectiepreventie Onze aanpak voor de gezondheidszorg Diversey Uw partner op het gebied van infectiepreventie Diversey is een wereldwijde producent op het gebied van reinigings- en hygiënesystemen met

Nadere informatie

Inleiding. Algemeen. Blijvende bacteriën

Inleiding. Algemeen. Blijvende bacteriën Handhygiëne Inleiding Deze folder is bedoeld om u te informeren hoe u de overdracht van microorganismen, zoals bacteriën en virussen, kunt voorkomen. Uw handen wassen of desinfecteren zijn de belangrijkste

Nadere informatie

Adviezen bij ontslag. in een periode van verminderde weerstand. (neutropene fase)

Adviezen bij ontslag. in een periode van verminderde weerstand. (neutropene fase) Oncologie Adviezen bij ontslag in een periode van verminderde weerstand (neutropene fase) Inleiding Na een periode van verblijf in het ziekenhuis, mag u vervroegd met ontslag. Een deel van de neutropene

Nadere informatie

MRSA Ongevoelige of resistente bacterie

MRSA Ongevoelige of resistente bacterie MRSA Ongevoelige of resistente bacterie Via deze folder proberen wij u antwoord te geven op enkele van de meest gestelde vragen over MRSA. Wat is MRSA? Staphylococcus aureus, is een bacterie die in veel

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Scabiës (Norvegica) Informatie voor patiënten en bezoekers over scabiës (schurft)

Patiënteninformatie. Scabiës (Norvegica) Informatie voor patiënten en bezoekers over scabiës (schurft) Patiënteninformatie Scabiës (Norvegica) Informatie voor patiënten en bezoekers over scabiës (schurft) Inhoudsopgave Pagina Algemeen 4 Schurft 4 Hoe ontstaat schurft? 5 Overdracht 5 Hoe stellen we de diagnose?

Nadere informatie

Afdeling Longgeneeskunde. Informatie over astma

Afdeling Longgeneeskunde. Informatie over astma Afdeling Longgeneeskunde Informatie over astma Algemeen Bij astma is er sprake van een chronische ontsteking van de luchtwegen. Hierdoor kunnen de luchtwegen zich vernauwen. Dit kan tot de volgende klachten

Nadere informatie