SOCIALE INCLUSIE VAN JONGEREN IN VLAANDEREN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "SOCIALE INCLUSIE VAN JONGEREN IN VLAANDEREN"

Transcriptie

1 SOCIALE INCLUSIE SOCIALE INCLUSIE VAN JONGEREN IN VLAANDEREN Jongeren aan het woord Project Jongerenambassadeurs van de Vlaamse Jeugdraad Jongerenambassadeurs Sociale inclusie pagina 1 > 39

2 INHOUD Jongerenambassadeurs Sociale inclusie INLEIDING 4 Jongerenambassadeurs 4 De bevraging 5 De deelnemers 5 Rapport als werkinstrument 6 ONDERWIJS 7 Hoe zien jongeren onderwijs? 7 Wat loopt moeilijk? 8 Een last op mijn schouders 8 De school geeft mij niet wat ik nodig heb! 10 "ASO is beter dan BSO?" 12 Discriminatie en vooroordelen 15 Pesten 16 De school helpt mij niet met mijn problemen! 17 WERK 18 Hoe zien jongeren werk? 18 Wat loopt moeilijk? 19 Een last op mijn schouders 19 Ik verwacht van u 19 Een goed diploma is noodzakelijk 20 We zoeken iemand met ervaring 21 Discriminatie en vooroordelen 22 Solliciteren is business 24 Interimjobs en tijdelijke contracten 25 Van de schoolbanken naar de arbeidsmarkt 26 Loon 28 VRIJE TIJD 29 Jongerenambassadeurs Sociale inclusie pagina 2 > 39

3 Hoe zien jongeren vrije tijd? 29 Wat loopt moeilijk? 30 Te weinig vrije tijd 30 Vrije tijd kost te veel geld 31 Aanbod en bereikbaarheid 32 Niet gewenst in de publieke ruimte 33 BIJLAGE: DEELNEMERS 37 Jongerenambassadeurs Sociale inclusie pagina 3 > 39

4 INLEIDING Jongerenambassadeurs Sociale inclusie In de periode april-mei 2013 deden de Jongerenambassadeurs van de Vlaamse Jeugdraad een bevraging bij 251 jongeren over het thema sociale inclusie aan de hand van focusgesprekken in verschillende scholen en jeugdorganisaties. Deze bevragingen gebeurde in het kader van de gestructureerde dialoog, een initiatief van Europa om de stem van jongeren dichter te betrekken bij de uitwerking van het Europese Jeugdbeleid. De stem van jongeren is ontzettend belangrijk en moet gehoord worden. Jongeren hebben recht om mee te beslissen en mee te sleutelen aan hun eigen toekomst. Deze bevraging wil aan jongeren de kans geven om hun ervaringen, meningen en ideeën over hun eigen leven met ons en met elkaar te delen. Jongerenambassadeurs Jongerenambassadeurs zijn een groep jongeren die doen, durven en denken over maatschappelijke thema s die jongeren aanbelangen. Zo komen Jongerenambassadeurs op geregelde tijdstippen samen om persoonlijke inzichten te delen in groep en de dialoog aan te gaan met experten en beleidsmakers. Ook nemen zij een ambassadeursrol op voor jongeren in Vlaanderen en dragen zij de inzichten uit die voortkomen uit onze bevragingen en discussies. Via de methodiek van Jongerenambassadeurs wil de Vlaamse Jeugdraad jongeren de kans geven om mee te stappen in een participatief proces, waar hen eigenaarschap wordt gegeven over belangrijke jongerenthema s. Op die manier willen we garanderen dat jongeren het laatste woord hebben in dit project. Jongerenambassadeurs Sociale inclusie pagina 4 > 39

5 Vlaamse Jeugdraad De Vlaamse Jeugdraad is de officiële adviesraad voor de Vlaamse regering over alle domeinen die kinderen, jongeren en hun organisaties in Vlaanderen aanbelangen. De Vlaamse Jeugdraad zorgt ervoor dat de stem van kinderen en jongeren tot bij beleidsmakers reikt en verdedigt de belangen van jeugdwerkorganisaties in Vlaanderen en Europa. De Vlaamse ministers moeten het advies van de Vlaamse Jeugdraad vragen telkens zij beslissingen willen nemen die invloed hebben op kinderen en jongeren. Maar de Vlaamse Jeugdraad brengt ook op eigen initiatief advies uit. In commissies, werkgroepen en op andere bijeenkomsten bereidt de Raad zijn standpunten en adviezen voor, deze passeren dan op de maandelijkse vergadering, waarna de Vlaamse Jeugdraad het eindresultaat aan de Vlaamse regering bezorgt. Zo kan iedereen rekening houden met de wensen en noden van de Vlaamse jeugd en de belangen van het jeugdwerk. En dit met één specifiek doel: het beleid in ons land en ver daarbuiten jeugdvriendelijker maken. De bevraging Diverse groepen jongeren uit tien scholen en uit vijf organisaties, verspreid over heel Vlaanderen (zie overzicht in bijlage), gingen het gesprek met de Jongerenambassadeurs aan. Ze deelden hun mening, hun verhaal en hun ideeën rond sociale inclusie. Binnen de focusgesprekken werd ruimte gemaakt om te polsen naar de moeilijkheden die jongeren ondervinden binnen de belangrijke levensdomeinen: werk onderwijs vrije tijd Het benoemen van concrete barrières en het delen van ervaringen vormden het uitgangspunt om samen na te denken over constructieve oplossingen. Concreet werd nagedacht over: Wat is onderwijs? Wat is werk? Wat is vrije tijd? Waarom zijn onderwijs, werk en vrije tijd belangrijk voor mij? Welke drempels zijn er om ten volle te kunnen genieten van de voordelen van onderwijs, werk en vrije tijd? Welke oplossingen zien we voor deze moeilijkheden? In het ontwikkelen van de methodiek werd samengewerkt met Jan Van Dijck van Doedeskaden (www.doedeskaden.be), die jarenlange ervaring heeft in het opzetten van participatieve methodieken op maat van jongeren. Jongerenambassadeurs Sociale inclusie pagina 5 > 39

6 De deelnemers Bij aanvang van de focusgesprekken vroegen we de deelnemers om zichzelf en hun groep te benoemen in enkele kernwoorden. Deze kernwoorden gaven ons een idee van de identiteit van de bevraagde groep alsook van ie van de jongere zelf. Ook doet het jongeren nadenken over de gemeenschappelijkheden en de verschillen binnen hun groep. We hebben de belangrijkste kernwoorden hieronder samengevat. Rapport als werkinstrument Dit rapport vormt de neerslag van die focusgesprekken. Het volgt dezelfde opbouw, namelijk volgens de drie levensdomeinen onderwijs, werk en vrije tijd. Elk hoofdstuk is een bundeling van citaten van jongeren zelf. Dit rapport dient dan ook als een werkinstrument voor de lezer om verder na te denken over de onderwerpen waar jongeren van wakker liggen. Ook de Jongerenambassadeurs gaan aan de slag met deze bevindingen en zullen aan de hand van hun eigen discussies en gesprekken met verschillende experten verder nadenken over het thema sociale inclusie. Finaal proberen zij de vertaalslag te maken naar aanbevelingen over sociale inclusie van jongeren op lokaal, Vlaams, federaal en Europees niveau. Meer informatie vind je op Veel leesplezier en laat deze verhalen ook jou inspireren! Jongerenambassadeurs Sociale inclusie pagina 6 > 39

7 ONDERWIJS Jongerenambassadeurs Sociale inclusie 1 Hoe zien jongeren onderwijs? Wanneer jongeren over onderwijs spreken dan associëren zij dit met allerlei aspecten: diploma, lessen, leerkrachten, examens, studeren, presteren, ervaring, vakantie Jongeren staan doorgaans vrij positief tegenover school, maar sommigen hebben er eerder negatieve ervaringen mee: saai, vroeg opstaan, slecht systeem, tijd verdoen, niet leuk, stress, school is een gevangenis, we moeten naar school Toch blijft school voor bijna alle jongeren belangrijk. Het is dé plaats om kennis op te doen en competenties te ontwikkelen. Jongeren leren er discipline, kunnen over allerlei dingen iets opsteken, ze ontwikkelen er hun talenten Voor veel jongeren is onderwijs ook belangrijk voor hun toekomst, om een zelfstandig leven uit te bouwen en om een plaats in deze samenleving te vinden. Stap voor stap bijleren over de wereld rondom ons. School is belangrijk omdat we zonder opvoeding en educatie niets betekenen in deze moderne maatschappij. (Sint-Pietersinstituut Turnhout) Bijleren over zichzelf en verder bouwen aan een eigen identiteit zijn nog andere dingen die jongeren associëren met school: jezelf zijn, ontdekken wat je goed kan en wat je graag doet. Tot slot vinden zij het sociale aspect een belangrijk onderdeel van onderwijs. Jongeren gaan graag naar school dankzij het sociaal contact met anderen. De school is een plaats om vrienden te zien en nieuwe vrienden te maken. Ook is het een goede leerschool om de nodige sociale vaardigheden te kweken: omgaan met conflict, samenwerken, assertiviteit, durven spreken voor een groep Jongerenambassadeurs Sociale inclusie pagina 7 > 39

8 2 Wat loopt moeilijk? Een last op mijn schouders In bijna alle gesprekken gaven jongeren aan dat de druk die zij voelen en de verwachtingspatronen waarmee zij geconfronteerd worden zowat de belangrijkste drempels zijn binnen het onderwijs. Deze druk komt uit verschillende hoeken: School en leerkrachten Ouders De maatschappij De school zelf en de verwachtingspatronen van leerkrachten zijn een eerste moeilijkheid. Jongeren delen verschillende verhalen waarbij zij botsen op bepaalde verwachtingen die leerkrachten en/of scholen van hen hebben. Bij sommigen liggen de verwachtingen te hoog. Vooral ASO-leerlingen geven aan dat de focus sterk ligt op presteren en dat je als ASO'er al vroeg moet weten wat je gaat doen na het secundair onderwijs. Zonder diploma kom je nergens en zeker door de reputatie van humane wetenschappen als laagste ASO-richting, moeten die zich extra bewijzen. (Sint-Pietersinstituut Turnhout) Dat hatelijk zinneke: Wat ga je verder studeren? Je moet wel verder studeren, je kan toch niets anders doen (Katholieke Hogeschool Leuven) Toch ging het grootste deel van de verhalen over de negatieve sturing en de lage verwachtingen van leerkrachten of scholen ten opzichte van jongeren. Zij worden vaak afgerekend op de zaken die ze niet goed kunnen, en missen de nodige begeleiding om boven water te blijven. De stap naar doorverwijzing of veranderen van studierichting wordt sneller gezet bij sommige jongeren. Op school zeiden ze me dat ik mijn theoretisch rijbewijs niet ging kunnen halen omdat het te moeilijk was. Ik ben dan samen met mijn mama gegaan en ik ben erin geslaagd. (Kei Jong) Als ik wou verder studeren dan schrok iedereen daar van, waarschijnlijk omdat ze dachten dat ik al lang getrouwd ging zijn en thuis ging zitten om te kuisen en te koken Gent) Bij de overstap van de lagere school naar het middelbaar kreeg je zo'n super moeilijke test, waar iedereen sowieso op gebuisd was. Dan kwam je met je vader op het oudercontact en werd er gezegd dat je slecht bent in wiskunde en talen en werd ik doorverwezen naar een BSOrichting. NO WAY dat ik naar daar ging gaan, dus mijn pa heeft mij dan ingeschreven in een ASO-school en ik ben zonder problemen afgestudeerd. Gent) Jongerenambassadeurs Sociale inclusie pagina 8 > 39

9 Opvallend is dat vooral jongeren uit het BUSO en jongeren met een andere etnisch-culturele achtergrond geconfronteerd worden met lagere verwachtingspatronen en negatieve sturing, terwijl de studenten uit het ASO spreken over teveel druk en te hoge prestatiedrang. Jongeren geven aan dat leerkrachten dikwijls de nadruk leggen op wat leerlingen niet goed kunnen. Ze vragen om meer aandacht voor hun talenten. Wat je niet goed kan wordt op school vaak meer belicht dan de positieve dingen. (SASK, Brugge) Als een kindje naar school komt en Frans en Nederlands spreekt, dan kijken leerkrachten daar naar op. Maar als ik naar school ging en ik ben drietalig (Nederlands, Frans, Marokkaans) opgevoed thuis, dan spreken ze plots van een taalachterstand. Gent) Een te hoge werklast en volle lessenroosters geeft voor sommige jongeren vooral in het ASO extra druk. Vakken zijn vaak niet op elkaar afgestemd en jongeren krijgen regelmatig toetsen of taken op hetzelfde moment. Tijdens de bevraging kwamen jongeren zelf naar voor met enkele oplossingen: Al die kleine testen laten vallen. De grote testen echt op voorhand aankondigen zodat we beter kunnen plannen en studeren. Rekening houden met werklast en andere testen of taken bij het aankondigen van een test. Meer onderlinge afspraken tussen leerkracht en leerlingen. Op school momenten voorzien om te werken aan taken, uitleg te vragen en extra info in te winnen bij leerkrachten of klasgenoten. Druk en sturing komen verder ook uit de hoek van de ouders. Voor sommige jongeren is de school- of studiekeuze volledig bepaald door de ouders. Die willen dikwijls dat hun kinderen zo goed mogelijk presteren en in hun studiekeuze zo hoog mogelijk mikken. Daarbij worden Latijn als de hoogste en een richting in BUSO als de laagste studierichting gezien. Het omgekeerde gebeurt ook: jongeren geven aan dat ze leiden onder een gebrek aan steun van hun ouders. Jongeren snakken naar positieve sturing, ondersteuning en stimulans van hun ouders, maar door uiteenlopende redenen krijgen ze die niet altijd. Mijn ouders beslisten wat ik moest doen. Mijn broer deed Latijn, dus ik moest maar volgen. Ik deed dit niet graag dus heb mij laten buizen. (Leonardo Lyceum, Antwerpen) Mijn ouders hebben niet veel gestudeerd en dat maakt het soms ook moeilijk. Mijn ouders kennen het systeem van onderwijs niet goed en je kan hen dus van alles wijsmaken. Ze hebben mij nooit kunnen helpen met mijn huiswerk. Gent) Als ouders nog in bed liggen s morgens, dan is het voor een 16-jarige moeilijk om alle dagen uit zijn bed te raken en naar school te gaan. (Katholieke Hogeschool Leuven) Jongerenambassadeurs Sociale inclusie pagina 9 > 39

10 Een vriendin van mij heeft zwaar autisme en dyslexie en zij gaat naar een gewone school, maar ik moet naar een BUSO-school. Ik heb drie jaar gewoon onderwijs gevolgd en had graag dierenverzorging gedaan, maar ons mama had het moeilijk toen en daarom zit ik nu hier. Nu heb ik daar wel spijt van. (De Mast, Merksplas) Een derde vorm van druk komt vanuit de maatschappij. Jongeren geven aan wakker te liggen van de dingen die vandaag de dag rondom hen gebeuren. Zij voelen een sterke maatschappelijke druk op hun schouders, waarbij zij als jongeren constant worden gewezen op de uitdagingen op korte en lange termijn. Dit bezorgt hen veel onzekerheid en stress. Opvallende thema s zijn werkloosheid, een job vinden, prestatiegerichtheid, van alle markten thuis zijn, een huis kopen, een lening aangaan, pensioensparen Mijn ouders zijn gescheiden en waarschuwen mij constant over de verschillende gevaren en verwachtingen. Ze doen dit uit bezorgdheid, maar niet alles wat volwassene bestempelen als druk, is dat ook voor jongeren. (SASK, Brugge) Als ik zie hoeveel een eigen huis allemaal kost, dan kan ik beter in een caravan wonen in de tuin van ons ma (VTST, Beerse) De school geeft mij niet wat ik nodig heb! Het onderwijssysteem is nog niks veranderd in de laatste decennia, maar de wereld is ontzettend veel veranderd en zeker de wereldeconomie en de politiek zijn veel belangrijker dan vroeger. Maar op school hebben ze daar geen aandacht voor. Gent) De inhoud van het onderwijs ligt onder vuur en veel jongeren geven aan ze er niet uit halen wat ze nodig hebben. Onderwijs is voor veel jongeren niet concreet genoeg en veel vakken zijn te algemeen of te theoretisch. Vooral de roep naar meer praktijk en stages is groot bij alle bevraagde groepen. Jongeren geven aan dingen beter te leren wanneer ze toegepast worden in de praktijk. De sterke focus op studeren en examens geeft voor sommigen extra druk. Meer praktijk, minder nutteloze vakken. Waarom hebben wij nu wiskunde nodig, om kindjes te tellen ofwa! (KTA Kapellen) Graden of punten zouden zogezegd moeten bepalen welke competenties je hebt behaald, maar in realiteit is dat niet waar. Het toont gewoon dat je goed kan blokken. (Katholieke Hogeschool Leuven) Jongerenambassadeurs Sociale inclusie pagina 10 > 39

11 Tijdens de bevraging van studenten aan de hogeschool werd een interessante suggestie gedaan om de inhoud van het onderwijs aan te passen en de motivatie van jongeren te verhogen: Er moet veel meer ingezet worden op tussentijdse modules of vaardigheden die op korte termijn worden aangeleerd en op papier gezet. Meer competentiegericht werken zal de motivatie van jongeren verhogen! (Katholieke Hogeschool Leuven) In sommige groepen kwam aan bod dat het onderwijs verzaakt aan zijn kerntaak tot het voorbereiden van jongeren tot zelfstandig leven en tot de arbeidsmarkt. Er is geen ruimte voor zaken zoals solliciteren, belastingbrief invullen, basiselektriciteit, actualiteit, enz. We moeten dingen leren zoals een cv opstellen of een motivatiebrief schrijven en hebben ook nood aan meer informatie over verdere studies. Het is typisch ASO dat je geen voorbereiding en info krijgt (SASK, Brugge) Veel belangrijke vakken krijgen we niet meer: Bedrijfsbeheer voor als we zelfstandige willen worden. Ze zouden bedrijfsbeheer moeten aanbieden als een keuzevak dat je kan kiezen of je dit doet of niet. (Don Bosco Sint-Pieters-Woluwe) Vakken als Esthetica, Geschiedenis, Aardrijkskunde & PAV vinden jongeren niet altijd even zinvol. Ze zien liever keuzevakken of algemeen praktische kennis (dagdagelijkse dingen) in de plaats komen. Anderzijds geven enkele studenten uit het BSO aan dat zij door hun opleiding echt te weinig basiskennis bezitten, hetgeen een hypotheek legt op hun toekomstig werkleven. Zij roepen op tot een goede basis Wiskunde, Nederlands, talen en Economie. Wij krijgen veel dingen niet. We zitten nu in het 6de en we krijgen geen TIP-lassen, iets wat we veel gaan nodig hebben in het 7e jaar hoe kan je dat nu in 1 jaar leren? Vroeger hadden we Wiskunde, MAVO, Natuur, maar nu krijgen we dat niet meer. Ik voel mij minderwaardig tegenover de rest (Don Bosco Sint-Pieters-Woluwe) We moesten voor project Nederlands een flyer maken en ophangen in de school. Maar de leerkracht had niet gezien dat er een dt-fout in stond. (Don Bosco Genk) Daarnaast geven jongeren aan dat er soms te weinig aandacht gaat naar het ontwikkelen van een goede studiemethode. Er is te weinig voorbereiding op het studeren aan een universiteit of hogeschool: hoe examens maken, de juiste blokmethode, studieplanning Jongerenambassadeurs Sociale inclusie pagina 11 > 39

12 Ook een gebrek aan variatie in de manier van lesgeven zien jongeren als een gemiste kans. Meer inzetten op lessen in spelvorm, werk- of discussiegroepen en multimedia zijn een must. Nieuwe manieren van leren buiten de school dringen zich op en zijn voor sommige jongeren een betere/noodzakelijke aanvulling op het bestaande aanbod van de school. Voor sommige jongeren sluit avondschool meer aan op hun manier van leren. Het is meer individueel en op maat, waardoor je je eigen tempo volgt en niet dat van de sterkste leerling van de klas. Sommige jongeren vinden de weg naar online leerplatformen 1. ASO is beter dan BSO? Veel van de bevraagde jongeren stellen zich vragen bij het huidige onderwijssysteem en hebben het moeilijk met de opsplitsing ASO-TSO-BSO of het zogenoemde watervalsysteem. Vooral het waardeoordeel dat gekoppeld is aan deze opsplitsing maakt het voor jongeren moeilijk. Dit waardeoordeel leeft vooral nog bij ouders en in het maatschappijbeeld en in mindere mate bij de jongeren zelf. Enkelen onder hen ondervonden dit aan den lijve en ervaren de overstap naar TSO of BSO niet per sé als een negatieve keuze. Het is een probleem van onze maatschappij dat iemand die goed kan rekenen gezien wordt als slimmer dan iemand die bijvoorbeeld een koelkast ineen kan steken of huizen kan bouwen, die mensen worden dan ook minder betaald. Gent) BSO en TSO worden vooral door de ouders nog gezien als minderwaardig dan ASO (Leonardo Lyceum, Antwerpen) 1 Bijvoorbeeld WEEZOOZ.be, een online en laagdrempelig leerplatform dat op basis van video-instructies dingen aanleert over allerlei zaken, gaande van tuinbouw tot grammatica. Jongerenambassadeurs Sociale inclusie pagina 12 > 39

13 BSO heeft een slechte reputatie en het is moeilijker om werk te vinden dan studenten met een hoger diploma (LEJO, Gent) Ik had liever kunstonderwijs gedaan maar dat mocht ik niet van mijn ouders. Wel logisch, want anders heb ik geen goed diploma om verder te studeren. (Katholieke Hogeschool Leuven) Die van ASO voelen zich vaak beter dan iemand van t BSO. (LEJO, Gent) Jongeren spreken over het grote verschil in lesinhoud tussen ASO en BSO. Het zou geen kwestie mogen zijn van minder leerstof in BSO, maar eerder van dezelfde basisleerstof, maar dan toegankelijker en met meer begeleiding. Jongeren worden te weinig gestimuleerd en de verwachtingen liggen te laag in BSO en BUSO. In TSO of BSO krijg je eerstegraads vergelijkingen pas in het 5de jaar, terwijl je dit in ASO in je eerste jaar krijgt. Het moet niet per sé minder leerstof zijn voor BSO-studenten, maar gewoon meer en betere begeleiding. De kwaliteit moet verbeteren en iedereen moet dezelfde goede basis hebben! Gent) Op school word je dommer. Ik zat eerst op een school en je deed daar niks. Je zat gewoon in de les en je kreeg lessen van het jaar daarvoor die je al gezien had (LEJO, Gent) We hadden vroeger Wiskunde, MAVO, Natuur en nu hebben we dat niet meer, ik voel mij minderwaardig tegenover de rest (Don Bosco, Sint-Pieters-Woluwe) Sommige jongeren weten al op jonge leeftijd welk beroep ze willen uitoefenen en vinden het jammer dat dit hun studieniveau bepaalt. Al van toen ik klein was wou ik graag kapster worden, maar dat betekent dat ik BSO moet doen, want je kan dat niet volgen in TSO. (Don Bosco Genk) Andere jongeren geven dan weer aan dat ze tijdens hun opleiding de kans willen krijgen om van verschillende beroepen te proeven, alvorens ze definitief moeten beslissen. Jongeren hebben bepaalde verwachtingen van de arbeidsmarkt. Het probleem is dat je pas laat moet kiezen en dat je dan niet meer iets anders kan proberen. Als je in je 5de jaar lassen zit, dan moet je dat wel blijven doen. Pas op je stage leer je echt wat het werk als lasser inhoudt. (De Varens, Brugge) Jongerenambassadeurs Sociale inclusie pagina 13 > 39

14 Het diploma van jongeren mag geen weerspiegeling zijn van de reputatie van scholen. Jongeren brachten dit onderwerp aan naar aanleiding van een school met een slechte naam. Zij ondervonden meer moeilijkheden bij het vinden van een stageplek omdat werkgevers of stageplaatsen bepaalde vooroordelen hadden tegenover de school en dus moeilijker leerlingen aanvaardden. Een diploma is belangrijk, niet de school waar je je diploma haalt! (KTA, Kapellen) Dat merk je zelf al in onze opleiding. Studenten komen van Hasselt naar hier omdat het niveau hoger ligt en de school beter is. (Katholieke Hogeschool Leuven) Uit de bevragingen bleek duidelijk dat jongeren moeilijk een bepaalde studiekeuze kunnen maken en dat ze worstelen met het waardeoordeel en bijhorende verwachtingen die aan een bepaalde keuze zijn verbonden. Over dit thema wisten jongeren toch enkele oplossingen aan te reiken om specifieke problemen rond studiekeuze aan te pakken: Meer interactieve infomomenten, zowel op school als door externen (oud-leerlingen, CLB, ) over richtingen die aansluiten op de huidige studierichting. Meer persoonlijke feedback/adviesgesprek van de titularis en/of vakleerkracht over je mogelijke studiekeuze. Meer info over het verschil tussen scholen onderling en over het studeren aan een universiteit of een hogeschool. De lesmethodes aanpassen in functie van verder studeren. Meer info over alternatieven naast verder studeren, werkmogelijkheden en de noden van de arbeidsmarkt. Op uitstap naar de scholen/werkplekken van volgend jaar. Meer praktische informatie over zelfstandig wonen of op kot gaan: hoe een woning zoeken, welke kosten zijn er Bepaalde jobs beter promoten door infomomenten op school. Knelpuntberoepen aantrekkelijker maken en de studiekeuze/beroepskeuze hierin promoten. Jongerenambassadeurs Sociale inclusie pagina 14 > 39

15 Discriminatie en vooroordelen Voor jongeren is naar school gaan een sociaal gegeven. Een plaats waar je met vrienden samen kan zijn, waar je nieuwe mensen leert kennen en waar je sociale contacten kunt onderhouden. Toch merken we dat jongeren geregeld geconfronteerd worden met bepaalde verwachtingen van leerkrachten en werkgevers die gebaseerd zijn op hun achtergrond, in plaats van op hun competenties. In het KTA had een leerkracht dezelfde achternaam als mij en op een dag zegt ze tegen mij dat het een schande is dat ik haar achternaam draag. Ik ben uitgevlogen en op staande voet buiten gegooid. Ik was de tweede beste van mijn klas en toch steken ze mij op deze school (BUSO). Hier leer je niks, behalve één beroep. (De Varens, Brugge) Ik mocht niet beginnen op mijn stage omdat ik Marokkaan ben. We zijn met drie naar een stageplaats geweest in een Vlaamse gemeente en daar zaten we in de wachtzaal en toen kwam er iemand binnen die ons van kop tot teen bekeek, met nadien de boodschap: Sorry, we hebben geen stageplaats voor jullie. (Don Bosco, Sint-Pieters-Woluwe) Een keer per week kwamen ze me uit de klas halen omdat ik een taalachterstand had. De leuke en normale Turken, en daar zat ik niet bij want ik droeg mijn hoofddoek, die mochten dan wel blijven en de les volgen. Ik moest mee met de speciale leerkracht in een ander gebouw, terwijl de andere leerlingen leuke dingen mochten doen. Gent) Zij zien mij als een probleemkind! Uitschelden en verwijten van leerkrachten: Ik snap dat u ouders u niet willen. (LEJO, Gent) Jongerenambassadeurs Sociale inclusie pagina 15 > 39

16 De jongeren vinden het niet correct dat de lat voor sommige leerlingen lager wordt gelegd. Wie extra begeleiding nodig heeft, moet die krijgen. Wanneer autochtone jongeren slechte punten halen, dan komen er extra begeleiding en bijlessen. Allochtonen worden veel sneller doorverwezen naar een lagere richting. Ook ligt de lat verschillend qua punten en gemiddelden. Het klasgemiddelde was zoveel en mijn zus zat daaronder, maar voor u is dat wel goed genoeg, zei de leerkracht Gent) Toch mag (anderstalige) thuistaal geen aanleiding zijn tot slechte schoolresultaten. Onderwijs moet meer zijn verantwoordelijkheden opnemen! Als kinderen thuiskomen en zeggen dat ze iets niet snappen, dan heeft de leerkracht zijn job niet goed gedaan. Gent) Pesten Ook pesten blijft een belangrijk probleem dat jongeren ervaren op school. Pesten tast volgens jongeren het zelfvertrouwen aan en heeft effect op de studieresultaten. Iedereen die niet mainstream is valt uit de boot. Je bent niet vrij om te doen wat je wil op een school. Het kan er soms hard aan toe gaan met stevige roddels. (Leonardo Lyceum, Antwerpen) Ik zat op een gewone school en werd daar een beetje gepest. Dat was de druppel voor mijn moeder en dan heeft ze een andere school gezocht met meer begeleiding. (De Mast, Merksplas) Ik ben bang om opnieuw gepest te worden en dat is ook een grote drempel voor mij! (LEJO, Gent) "De school helpt mij niet met mijn problemen!" Is er ruimte op school om uw problemen wat te ventileren? Euhm, neen, t is een school!! (LEJO, Gent) Dat school meer is dan een plaats om kennis op te doen en te leren is voor vele jongeren een evidentie. Het is ook een taak van de school om jongeren zo goed mogelijk te ondersteunen, te begeleiden en op te voeden tot volwaardige burgers in de samenleving. Toch zien we dat de school zijn pedagogische taak soms uit het oog verliest of dat deze niet aansluit bij de noden van de leerlingen. Jongeren zijn over het algemeen weinig positief over de begeleiding die ze krijgen en nodig hebben van een school. Jongerenambassadeurs Sociale inclusie pagina 16 > 39

17 Een school heeft een belangrijke signalisatiefunctie die ze stelselmatig niet opneemt. Heeft er ook mee te maken dat ze niet altijd weten wat ze moeten doen. Leerkrachten weten ook soms niet hoe ze bepaalde pedagogische rollen moeten opnemen. (Katholieke Hogeschool Leuven) Praten met leerlingbegeleiders, daar heb ik geen vertrouwen in. Zij vertellen alles door aan mijn ouders en aan de directie. Mijn leerlingbegeleider en de directie hebben ervoor gezorgd dat ik een jaar heb binnen gezeten in een gesloten instelling. (LEJO, Gent) Er is een gebrek aan leerlingenbegeleiding. Er is wel iemand bij wie je terecht kan, maar dit is geen vertrouwenspersoon. Beter iemand die niet met de school verbonden is, in de vrije tijdsfeer. (Sint-Lievens College, Gent) In de knoop liggen met jezelf, zo niet echt weten waar je naartoe wilt met je leven. Of bijvoorbeeld mijn nicht had in haar laatste jaar door dat ze lesbisch was maar ze lag daar helemaal mee in de knoop en ze heeft dan ook heel veel problemen op school gehad en epilepsieaanvallen beginnen krijgen. Als je echt wil, zijn er wel veel mogelijkheden, maar je moet altijd zelf de eerste stap zetten (SASK, Brugge) Qua begeleiding zijn er ook bij mij nog wel wat dingen misgelopen. Ik ben twee keer blijven zitten en er werd daar heel weinig mee gedaan. Ik heb de mogelijkheden en intelligentie om overal door te raken, maar werd weinig begeleid. (Katholieke Hogeschool Leuven) Als een leerling problemen heeft thuis is dit niet altijd eenvoudig om over te spreken. Soms is dit een probleem dat gevoelig ligt, moeilijk aan te halen is of gewoon niet om bespreking vraagt. Het mag dan ook niet vanzelfsprekend zijn dat mensen hun gevoelens zomaar blootgeven. (Sint-Pieters Instituut, Turnhout) Ik moest altijd op gesprek bij zo iemand, maar had daar geen zin in en dan heeft ze gezegd: 't Is goed, blijf maar thuis! (LEJO, Gent) De pedagogische functie van scholen kan volgens jongeren beter. In het gesprek met de studenten Maatschappelijke Advisering van de Katholieke Hogeschool Leuven werd verwezen naar het concept van brede scholen in Nederland. In deze scholen zijn taken niet alleen gericht op het overbrengen van kennis maar wordt er veel meer aandacht besteed aan alle levensdomeinen. Begeleiding en aandacht voor verschillende domeinen zijn volgens sommige jongeren beter in het buitengewoon onderwijs. Het gewoon onderwijs kan volgens hen nog veel leren van het buitengewoon onderwijs. Elke school zou moeten streven naar een veilige sfeer waarin jongeren zich op hun gemak voelen en steun kunnen vinden bij elkaar. Leuke groepsactiviteiten en teambuilding kunnen hiertoe bijdragen. Jongeren vragen ook om meer vertrouwen te krijgen van leerkrachten. Wie aangeeft dat het thuis moeilijk gaat, zal dit niet verzinnen. Ze vragen ook om bij testen rekening te houden met moeilijke thuissituaties. Een herkansingstoets op een ander moment zien ze als een goede oplossing. Sommige leerlingen hebben nood aan meer beschikbare leerkrachten die ze in vertrouwen kunnen nemen. Jongerenambassadeurs Sociale inclusie pagina 17 > 39

18 WERK Jongerenambassadeurs Sociale inclusie Werk is voor jongeren een belangrijke dimensie van sociale inclusie. Toch vraagt dit thema enige nuancering. De verschillende bevraagde groepen hadden allemaal uiteenlopende ervaringen met werken. Het grootste deel van de focusgesprekken werd afgenomen bij schoolgaande jongeren. Zij spreken over werk als studentenjobs, interim werk en (on)betaalde werkstages. Enkel de jongeren uit het VDAB-panel, VTST Beerse deeltijds onderwijs en enkele jongeren van hadden directe ervaring met de arbeidsmarkt. We kozen ervoor om alle verhalen bij elkaar te plaatsen, maar geven duidelijk aan uit welke bevraging de citaten komen, om op die manier de context te kaderen. 3 Hoe zien jongeren werk? In de eerste plaats werken jongeren om geld te verdienen. Geld dat ze niet alleen nodig hebben om in hun levensonderhoud te voorzien of om zelfstandig te wonen, maar ook geld om dingen te kopen of om zaken te doen die ze leuk vinden in hun vrije tijd. Verder in dit rapport zal blijken dat aan deze vrije tijd een stevig kostenplaatje hangt, waardoor voor sommige jongeren bijklussen of werken een noodzaak is. Toch werken jongeren niet uitsluitend voor het geld. Voldoening halen uit je job, vaardigheden opdoen en plezier beleven zijn ook belangrijke facetten. De uitdaging en het sociale aspect van werk spelen hier een belangrijke rol. Dagelijks contact met collega s en vrienden motiveert jongeren om te werken. Zij zien werk als een kans om ervaring op te doen en van het echte leven te proeven. Werk zorgt voor meer persoonlijke ontplooiing. Jongeren hebben wel een zekere jobfierheid en dat zorgt ervoor dat je graag blijft werken. Dus de centen zijn niet het belangrijkste! (VTST, Beerse) Goed werk is een levenskwaliteit en een belangrijk deel van je tijd. Je spendeert meer tijd met je collega s dan met je eigen vrienden of partner. (VDAB Jongerenpanel) Werk zorgt ook voor stabiliteit en heeft een maatschappelijk nut. Jongeren zien werk als een bijdrage aan de samenleving en een manier om geaccepteerd te worden in deze maatschappij. Werk is voor hen een verplichting, iets wat je moet doen, maar ook iets waar je recht op hebt. Jongeren zien werken als bouwen aan hun eigen toekomst en streven dan ook naar een zo goed mogelijk leven. Een goede job is voor veel jongeren de eerste stap naar meer vrijheid en voldoende levenskwaliteit. Jongeren hebben hoge verwachtingen als het op werk aankomt. Ze zullen pas tevreden zijn als ze op hun niveau werken. (VDAB Jongerenpanel) Iets opbouwen voor de toekomst. (Kei Jong) Werken is verplicht voor de mensen die kunnen werken. (Leonardo Lyceum, Antwerpen) Jongerenambassadeurs Sociale inclusie pagina 18 > 39

19 4 Wat loopt moeilijk? Een last op mijn schouders Net zoals bij onderwijs liggen jongeren sterk onder druk van ouders, school of de maatschappij als het op werken aankomt. De economische crisis biedt weinig perspectieven aan jonge mensen om gemakkelijk een job te vinden en zowel op school als thuis worden jongeren geconfronteerd met sombere vooruitzichten: hoge jeugdwerkloosheid, veel ontslagen, constante besparingen, zelfstandig leven kost veel geld, de woonprijzen vliegen de pan uit Jongeren ervaren dit als een last op hun schouders en het brengt de nodige stress met zich mee. Fulltime werken is de enige succesvolle weg en als je geen werk hebt, dan voel je je niet goed want dan val je buiten dat maatschappijbeeld! (VDAB Jongerenpanel) Is er niet meer druk net omdat je geld nodig hebt? De druk komt voort uit de maatschappij. Ouders pushen ons niet om die of die richting te kiezen maar zeggen wel een goede richting te kiezen dat je een goede job vindt waarbij je iets kan betekenen. (Sint-Lievens College, Gent) Ik ben nu volop aan het werken in de horeca, maar mensen blijven mij confronteren met het feit dat ik nog niet de juiste job heb gevonden. (VDAB Jongerenpanel) Ik heb geen leven eigenlijk! Als ik thuiskom ligt mijn moeder nog te slapen en wil ze niet opstaan en dan moet ik vanalles doen in het huishouden. Als de ene een stoel kapot maakt, dan moet ik alles maken. Ik werk op zaterdag, maar mijn ouders vragen hier niet naar. Ik doe dat omdat ik geld nodig hebt, benzine kost geld. (Don Bosco, Sint-Pieters-Woluwe) Hoe kijkt de maatschappij naar werklozen of naar jongeren die het niet goed weten? Weet je nu nog niet wat je gaat doen? (VDAB Jongerenpanel) Ik verwacht van u Een deel van de druk die jongeren ervaren komt voort uit de verschillende verwachtingen van zowel de werknemers als de werkgevers. De eisen liggen hoog bij werkgevers en zij vragen steeds meer ervaring, diploma s en competenties in hun vacatures. Jongeren moeten van alle markten thuis zijn en werkgevers willen zo weinig mogelijk investeren in het opleiden van jongeren op de werkvloer. Jongeren roepen op voor meer begrip van werkgevers en meer tijd en mogelijkheden om zich te bewijzen. Onrealistische verwachtingen van jonge starters en onmenselijke deadlines vormen een belemmering en zetten jongeren steeds meer onder druk. Tegenwoordig zoeken de bazen iemand die ze direct een camionette kunnen geven en op pad kunnen sturen. Wij zijn een blok aan het been omdat wij alles nog moeten leren. (VTST, Beerse) Jongerenambassadeurs Sociale inclusie pagina 19 > 39

20 Werkgevers zijn op zoek naar de perfecte sollicitant: onrealistische profielen. Vaak geven ze de voorkeur aan iemand met meer ervaring, die bovendien onmiddellijk beschikbaar moet zijn. (VDAB Jongerenpanel) Studenten denken meteen te zullen verdienen eens ze aan het werk zijn. Velen zullen een job weigeren als die niet voldoet aan de verwachtingen. (Sint-Lievens College, Gent) Tijdens de bevraging kwamen volgende zaken aan bod als mogelijke oplossingen: Het aannemen van jongeren aantrekkelijker maken voor werkgevers, bijvoorbeeld door middel van subsidies. Duidelijke afspraken op voorhand. Zorgen dat je functie goed afgebakend is en aansluit bij je competenties. Teambuilding kan een manier zijn om een positieve relatie op te bouwen met collega s en werkgever. Jongeren pleiten voor een open klimaat en willen hun mening kunnen zeggen zonder vrees van ontslag. Een goed diploma is noodzakelijk De zoektocht naar werk loopt voor veel jongeren niet al te vlot en brengt veel onzekerheden en frustraties met zich mee. Zoals eerder aan bod kwam is voor veel jongeren een diploma ontzettend belangrijk. Het zorgt voor zekerheid en is een toegangsticket tot een leuke job. Toch hebben jongeren enkele bedenkingen of vaststellingen als het over diploma s gaat. Mensen van TSO/BSO zijn veel meer met hun diploma. Met een diploma van BSO verdien je meer dan met een diploma ASO. Met uw diploma ASO daar ben je geen hol mee. (Sint- Lievens College, Gent) Ervaring kan je niet echt bewijzen, een diploma is wel een bewijs! (De Varens, Brugge) Voor de meeste jobs heb je een diploma nodig en in BUSO krijg je geen diploma, een extra papierke is nodig (ABO jaar) voor een gelijkstelling met het gewoon onderwijs. (De Varens, Brugge) Mijn vriendin studeerde Voedingskunde en iedereen zei haar dat ze gemakkelijk werk ging vinden, maar na een lange tijd thuis te zitten ging ze naar de VDAB en kreeg ze de boodschap dat ze niets voor haar diploma hadden. (Katholieke Hogeschool Leuven) Jongerenambassadeurs Sociale inclusie pagina 20 > 39

Resultaten enquête jongerenambassadeurs voor sociale inclusie

Resultaten enquête jongerenambassadeurs voor sociale inclusie Resultaten enquête jongerenambassadeurs voor sociale inclusie Datum: 12 november 2013 1 Deelnemers Belangrijk om op te merken in elke communicatie is dat deze enquête peilde bij een 500-tal jongeren over

Nadere informatie

Project jongerenambassadeurs van de Vlaamse Jeugdraad

Project jongerenambassadeurs van de Vlaamse Jeugdraad Project jongerenambassadeurs van de Vlaamse Jeugdraad REDACTIE: JO VAN DE WALLE LIES ROELS EINDREDACTIE: KATRIEN CRISPEYN VORMGEVING: KENZO DE BRUYN VLAAMSE JEUGDRAAD De Vlaamse Jeugdraad is de officiële

Nadere informatie

Sociale inclusie in onderwijs en werk

Sociale inclusie in onderwijs en werk ADVIES 1402 Sociale inclusie in onderwijs en werk Datum: 5 februari 2014 De Vlaamse Jeugdraad, in vergadering op [datum] onder voorzitterschap van Lander Piccart, en waarbij aanwezig waren: Baetens Jo,

Nadere informatie

Breek taboe omtrent kansarme

Breek taboe omtrent kansarme ITINERA INSTITUTE FLASH Breek taboe omtrent kansarme versus kansrijke diploma s 03 07 2013 MENSEN WELVAART BESCHERMING De Europese leiders hebben een actieplan tegen jeugdwerkloosheid aangekondigd. Uiteraard

Nadere informatie

Opbouw 1. Inleiding (2 min): kennismaking en bedoeling verduidelijken. 2. Spontane vragen (zowel van kabinet als van leerlingen)

Opbouw 1. Inleiding (2 min): kennismaking en bedoeling verduidelijken. 2. Spontane vragen (zowel van kabinet als van leerlingen) >VERSLAG OP DE KOFFIE MET JOS Inspraakdag Vlaams Parlement Vrijdag 18 maart 2011 Algemeen Aanwezig: 70 deelnemers Moderator: Jeff (Vlaamse Scholierenkoepel) Experts/toehoorders: Evy Verdyckt (kabinet onderwijsminister

Nadere informatie

Prioriteiten jongeren in armoede, Verkiezingen 2014 Videoboodschap: De shit waar je in zit

Prioriteiten jongeren in armoede, Verkiezingen 2014 Videoboodschap: De shit waar je in zit Prioriteiten jongeren in armoede, Verkiezingen 2014 Videoboodschap: De shit waar je in zit Sinds 2011 komt een groep jongeren in armoede op regelmatige basis samen. Om elkaar te leren kennen, om naar elkaar

Nadere informatie

Link met het secundair onderwijs

Link met het secundair onderwijs Link met het secundair onderwijs 1. Instroomprojecten 'Tutoraat' en 'Klimop' De moeizame doorstroom in het secundair onderwijs en de instroom naar het hoger onderwijs van kansarme en allochtone jongeren

Nadere informatie

WAT VERANDERT ER IN HET SECUNDAIR ONDERWIJS? Brochure voor ouders

WAT VERANDERT ER IN HET SECUNDAIR ONDERWIJS? Brochure voor ouders WAT VERANDERT ER IN HET SECUNDAIR ONDERWIJS? Brochure voor ouders Beste ouder De school neemt vandaag een belangrijke plaats in in het leven van je kind. School en opleiding hebben bovendien een grote

Nadere informatie

Ik verlaat de school wat nu?

Ik verlaat de school wat nu? Ik verlaat de school wat nu? Je hebt geen werk? Schrijf je in bij de VDAB: Hoe? Via de website www.vdab.be Via het gratis nummer 0800/ 30 700 Via een kantoor in de buurt Wanneer? Voor 1 augustus Als je

Nadere informatie

> VERSLAG MAATSCHAPPELIJKE STAGES I Inspraakdag Vlaams Parlement Vrijdag 18 maart 2011 (voormiddag)

> VERSLAG MAATSCHAPPELIJKE STAGES I Inspraakdag Vlaams Parlement Vrijdag 18 maart 2011 (voormiddag) > VERSLAG MAATSCHAPPELIJKE STAGES I Inspraakdag Vlaams Parlement Vrijdag 18 maart 2011 (voormiddag) Aanwezig: 18 leerlingen en 1 begeleidende leerkracht Vertegenwoordiging: Sint-Theresia-instituut Kortrijk,

Nadere informatie

Waarom volgen mensen avondschool?

Waarom volgen mensen avondschool? Waarom volgen mensen avondschool? Dagonderwijs is niets voor jou, want je werkt, je wil werken, je gezondheid laat het niet toe? Er kunnen veel redenen zijn waarom je wil studeren volgens een ritme dat

Nadere informatie

Proefhoofdstuk Spaans. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. info@centrumvoorafstandsonderwijs.

Proefhoofdstuk Spaans. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. info@centrumvoorafstandsonderwijs. Proefhoofdstuk Spaans www.centrumvoorafstandsonderwijs.be www.centrumvoorafstandsonderwijs.be Kom je cursus inkijken: Antwerpen, Frankrijklei 127, 2000 Gent, Oude Brusselseweg 125, 9050 Hasselt, Simpernelstraat

Nadere informatie

Verslag focusgroep ouders met jongeren in secundaire scholen

Verslag focusgroep ouders met jongeren in secundaire scholen Verslag focusgroep ouders met jongeren in secundaire scholen Doelgroep Methodiek Thema s 11 ouders van jongeren in secundaire scholen (2014) Waarderende benadering Ouderbetrokkenheid- Communicatie Ondersteuning

Nadere informatie

Zorg voor je carrière. Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl

Zorg voor je carrière. Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl Hoe presenteer ik mijzelf? Wat wil ik? Zorg voor je carrière Door het dagelijkse contact met mijn coach

Nadere informatie

Studiek e uze. Neem je tijd voor belangrijke stappen!

Studiek e uze. Neem je tijd voor belangrijke stappen! Studiek e uze Neem je tijd voor belangrijke stappen! Alles over studiekeuze Vlaamse infolijn - Onderwijs tel. 1700 (gratis nummer) Onderwijskiezer www.onderwijskiezer.be Departement Onderwijs www.onderwijs.vlaanderen.be

Nadere informatie

> VAN LEREN EN WERKEN NAAR DUAAL LEREN? EEN REALITY CHECK!

> VAN LEREN EN WERKEN NAAR DUAAL LEREN? EEN REALITY CHECK! > VAN LEREN EN WERKEN NAAR DUAAL LEREN? EEN REALITY CHECK! Advies van scholieren over leren en werken in de toekomst Juni 2015 < verwijder geen elementen boven deze lijn; ze bevatten sjabloon -instellingen

Nadere informatie

Tips voor werknemers StepStone geeft tips op basis van demografische studie. Mei 2009

Tips voor werknemers StepStone geeft tips op basis van demografische studie. Mei 2009 Tips voor werknemers StepStone geeft tips op basis van demografische studie Mei 2009 1 Inleiding De crisis kan ook een opportuniteit zijn voor werknemers om hun job veilig te stellen en zelfs hun kansen

Nadere informatie

WOORDZOEKER. ABVV Socialistische vakbond. ACV Christelijke vakbond. ACLVB Liberale vakbond

WOORDZOEKER. ABVV Socialistische vakbond. ACV Christelijke vakbond. ACLVB Liberale vakbond WOORDZOEKER Spel Alle kaarten worden omgekeerd op de tafel gelegd. De leerlingen mogen beurtelings twee kaartjes omdraaien. Als ze twee kaarten hebben die bij elkaar horen mogen ze deze kaarten houden.

Nadere informatie

Proefhoofdstuk Gitaar. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. info@centrumvoorafstandsonderwijs.

Proefhoofdstuk Gitaar. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. info@centrumvoorafstandsonderwijs. Proefhoofdstuk Gitaar Kom je cursus inkijken: Antwerpen, Frankrijklei 127, 2000 Gent, Oude Brusselseweg 125, 9050 Hasselt, Simpernelstraat 27, 3511 Brussel, Timmerhoutkaai 4, 1000 +32 3 292 33 30 Maak

Nadere informatie

Solliciteren via de uitzendsector DECEMBER 2014

Solliciteren via de uitzendsector DECEMBER 2014 Solliciteren via de uitzendsector DECEMBER 2014 algemeen 2 Algemene principes 3 PARTIJEN BIJ UITZENDARBEID Volwaardig werk = rechten en plichten Werk zoeken via uitzend? Snel, ervaring, CV, korte opeenvolgende

Nadere informatie

Proefhoofdstuk Spaans voor beginners. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be

Proefhoofdstuk Spaans voor beginners. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be Proefhoofdstuk Spaans voor beginners www.centrumvoorafstandsonderwijs.be www.centrumvoorafstandsonderwijs.be Kom je cursus inkijken: Antwerpen, Frankrijklei 127, 2000 Gent, Oude Brusselseweg 125, 9050

Nadere informatie

Starten in het secundair onderwijs

Starten in het secundair onderwijs CLB Brugge(n) Sint Maartensbilk 2, 8000 Brugge Tel. 050 440 220 Starten in het secundair onderwijs 1 Wie zijn wij? 2 Waarvoor kan je bij het CLB terecht? zich goed voelen Josefien is erg nerveus bij toetsen.

Nadere informatie

Jong zijn zonder zorgen. Dit is Leon. www.s-p-a.be. tijdenveranderen.be. PNA-9985 PRODUCTIE EN MEDIA verkiezingen 2014_148x105_16pag_VERSIE SPA.

Jong zijn zonder zorgen. Dit is Leon. www.s-p-a.be. tijdenveranderen.be. PNA-9985 PRODUCTIE EN MEDIA verkiezingen 2014_148x105_16pag_VERSIE SPA. Jong zijn zonder zorgen. Dit is Leon. tijdenveranderen.be www.s-p-a.be PNA-9985 PRODUCTIE EN MEDIA verkiezingen 2014_148x105_16pag_VERSIE SPA.indd 1 24/02/14 11 NA-9985 PRODUCTIE EN MEDIA verkiezingen

Nadere informatie

Proefhoofdstuk Rookstopconsulent. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be

Proefhoofdstuk Rookstopconsulent. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be Proefhoofdstuk Rookstopconsulent Kom je cursus inkijken: Antwerpen, Frankrijklei 127, 2000 Gent, Elfjulistraat 39a, 9000 Hasselt, Simpernelstraat 27, 3511 Brussel, Timmerhoutkaai 4, 1000 +32 3 292 33 30

Nadere informatie

Info-avond Secundair Onderwijs

Info-avond Secundair Onderwijs Info-avond Secundair Onderwijs CLB-Kempen www.clb-kempen.be Naar de grote school Nieuw onderwijssysteem Andere manier van lesgeven Grotere studiebelasting Noodzaak om zich te organiseren verband planningsvaardigheden

Nadere informatie

Kiezen na de basisschool

Kiezen na de basisschool Kiezen na de basisschool WATHOE LEREN KIEZEN Wat gebeurt er in de klas? Het werkboekje WATHOE leren kiezen WATHOE het secundair onderwijs Hoe ziet het secundair onderwijs eruit? Wat kan ik er leren? Het

Nadere informatie

Onderzoek Stress. 5 Juni 2014. Over het 1V Jongerenpanel

Onderzoek Stress. 5 Juni 2014. Over het 1V Jongerenpanel Onderzoek Stress 5 Juni 2014 Over het onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden van 20 mei tot en met 5 juni 2014 in samenwerking met 7Days, deden 2.415 jongeren mee. Hiervan zijn er 949 scholier en

Nadere informatie

Kinderen met een handicap op de schoolbanken

Kinderen met een handicap op de schoolbanken Kinderen met een handicap op de schoolbanken Ouders van een kind met een handicap moeten vaak een moeilijke weg bewandelen met veel hindernissen en omwegen om voor hun kind de geschikte onderwijsvorm of

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

> VERSLAG MAATSCHAPPELIJKE STAGES II Inspraakdag Vlaams Parlement Vrijdag 18 maart 2011 (namiddag)

> VERSLAG MAATSCHAPPELIJKE STAGES II Inspraakdag Vlaams Parlement Vrijdag 18 maart 2011 (namiddag) > VERSLAG MAATSCHAPPELIJKE STAGES II Inspraakdag Vlaams Parlement Vrijdag 18 maart 2011 (namiddag) Aanwezig: 18 leerlingen Vertegenwoordiging: Vrij Technisch Instituut Leuven, Sint-Theresia-instituut Kortrijk,

Nadere informatie

INFOPAKKET SECUNDAIR ONDERWIJS ASO KSO TSO BSO

INFOPAKKET SECUNDAIR ONDERWIJS ASO KSO TSO BSO INFOPAKKET SECUNDAIR ONDERWIJS ASO KSO TSO BSO INFOPAKKET SECUNDAIR ONDERWIJS ASO KSO TSO BSO STRUCTUUR VAN HET SECUNDAIR ONDERWIJS +18 JAAR verder studeren werk 12-17 JAAR 2,5-11 JAAR SECUNDAIR ONDERWIJS

Nadere informatie

Welkom! Je stopt met school en je hebt nog geen werk. Wat Nu? 24-4-2014. Transitietraject. Wie zijn wij? Verloop info

Welkom! Je stopt met school en je hebt nog geen werk. Wat Nu? 24-4-2014. Transitietraject. Wie zijn wij? Verloop info Welkom! Wie zijn wij? Verloop info Afgestudeerd, en nu? Info over onze dienst GTB Info over de ondersteuningsmaatregelen vanuit de VDAB Vragen? Heb je goed nagedacht over je beslissing? Je stopt met school

Nadere informatie

attitudes zelfstandig leren kennis vaardigheden

attitudes zelfstandig leren kennis vaardigheden zelfstandig leren Leren leren is veel meer dan leren studeren, veel meer dan sneller lijstjes blokken of betere schema s maken. Zelfstandig leren houdt in: informatie kunnen verwerven, verwerken en toepassen

Nadere informatie

Studiek e uze. Neem je tijd voor belangrijke stappen!

Studiek e uze. Neem je tijd voor belangrijke stappen! Studiek e uze Neem je tijd voor belangrijke stappen! Alles over studiekeuze Vlaamse infolijn - Onderwijs tel. 1700 (gratis nummer) Onderwijskiezer www.onderwijskiezer.be Departement Onderwijs www.ond.vlaanderen.be

Nadere informatie

Onderzoek. Stappenplan

Onderzoek. Stappenplan tudiekeuze Als het einde van het secundair onderwijs dichtbij komt, moet je een belangrijke keuze maken. Ga je verder studeren of zoek je een job? Beide keuzes kosten veel energie en hebben een redelijk

Nadere informatie

Studiefinanciering van de Vlaamse overheid?

Studiefinanciering van de Vlaamse overheid? ??! Je hebt je diploma op zak. Wellicht heb je al nagedacht over je toekomst: waar wil je naartoe? Wil je meteen je diploma verzilveren op de arbeidsmarkt? Of wil je liever nog als student door het leven

Nadere informatie

Alle ruimte. voor jou w groei COGNOSCO

Alle ruimte. voor jou w groei COGNOSCO Alle ruimte voor jou w groei COGNOSCO Cognosco Campus Het Spoor Mol 02 Inleidend woordje Campus Het Spoor biedt naast het traditionele onderwijs ook het succesvolle Cognosco-onderwijs. De leerlingen kiezen

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

Een compleet opleidingenaanbod!

Een compleet opleidingenaanbod! Een compleet opleidingenaanbod! Campus Hof van Riemen Frans Coeckelbergsstraat 17-22 2220 Heist-op-den-Berg T 015 24 18 45 F 015 24 12 13 kta.heist-op-den-berg@g-o.be www.campushofvanriemen.be Citaten

Nadere informatie

Voorwoord. Willy Kimpen directeur

Voorwoord. Willy Kimpen directeur Voorwoord Het is de opdracht van elke school om de hen toevertrouwde leerlingen zo goed mogelijk te begeleiden in hun ontwikkeling. Onze basisschool De Zevensprong heeft hiervan een prioriteit gemaakt

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Scholenwerking 2014-2015

Scholenwerking 2014-2015 Aanbod Scholenwerking 2014-2015 dé vakbond voor studenten www.acv-enter.be REGIO DIEST Beste leerkracht Als ACV vinden we het noodzakelijk dat toekomstige werknemers waaronder ook uw leerlingen - geïnformeerd

Nadere informatie

Een verhaal van Femke

Een verhaal van Femke Wordt u geprikkeld door deze afbeelding en wilt u graag te weten komen wat er achter schuilt? Lees dan... Een verhaal van Femke Ik ben Jasmien en vertel u een verhaal. Het is geen verhaal over, maar een

Nadere informatie

Welke vaardigheden hebben een invloed op het al dan niet succesvol zijn van het outplacement?

Welke vaardigheden hebben een invloed op het al dan niet succesvol zijn van het outplacement? Welke vaardigheden hebben een invloed op het al dan niet succesvol zijn van het outplacement? Definitie outplacement Outplacement is een geheel van begeleidende diensten en adviezen die in opdracht van

Nadere informatie

??! Bij wie kun je terecht? Aan de slag. Take a break?

??! Bij wie kun je terecht? Aan de slag. Take a break? Aan de slag Als je werkt worden je rechten en plichten vastgelegd in een arbeidsovereenkomst. Deze overeenkomst kan verschillende vormen aannemen en leg je schriftelijk vast. Lees je contract steeds aandachtig

Nadere informatie

HANDICAP, HOGER ONDERWIJS EN WERK

HANDICAP, HOGER ONDERWIJS EN WERK HANDICAP, HOGER ONDERWIJS EN WERK Een weg van hoogopgeleide studenten naar werk Lies Tijtgat Ellen Meerschaert Studiedag, 23 februari 2015 Op het Programma Onderzoek - sollicitatie Getuigenissen Beroepsportretten

Nadere informatie

BIJLAGE V: Leidraad voor de interview met de jobcoaches. Interview jobcoach

BIJLAGE V: Leidraad voor de interview met de jobcoaches. Interview jobcoach BIJLAGE V: Leidraad voor de interview met de jobcoaches Inleiding Interview jobcoach Ik ben Maarten Vanherle en ik zit in mijn laatste jaar Sociaal-Agogisch-Werk. Binnenkort hoop ik afgestudeerd te zijn

Nadere informatie

Programma. Voorstelling project Waarom? Wat? Ambassadeurs gezocht! De Making of Ambassadeurs Dursun aan het woord Speeddating Invullen fiches

Programma. Voorstelling project Waarom? Wat? Ambassadeurs gezocht! De Making of Ambassadeurs Dursun aan het woord Speeddating Invullen fiches Latent Talent Programma Voorstelling project Waarom? Wat? Ambassadeurs gezocht! De Making of Ambassadeurs Dursun aan het woord Speeddating Invullen fiches Rachid Boumalek aan het woord Voorstelling project

Nadere informatie

Ben ik verplicht om naar school te gaan? Kan de school mij als straf naar huis sturen? Kunnen we op school een leerlingenraad opstarten?

Ben ik verplicht om naar school te gaan? Kan de school mij als straf naar huis sturen? Kunnen we op school een leerlingenraad opstarten? Ben ik verplicht om naar school te gaan? Kan de school mij als straf naar huis sturen? Kunnen we op school een leerlingenraad opstarten? Zit je met een vraag over school? Of wil je weten wat je rechten

Nadere informatie

STAGES IN ARBEIDS- EN ORGANISATIEPSYCHOLOGIE: FEEDBACKINSTRUMENT

STAGES IN ARBEIDS- EN ORGANISATIEPSYCHOLOGIE: FEEDBACKINSTRUMENT STAGES IN ARBEIDS- EN ORGANISATIEPSYCHOLOGIE: FEEDBACKINSTRUMENT Naam stagiair(e):... Stageplaats (+ adres):...... Tussentijdse evaluatie Eindevaluatie Stageperiode:... Datum:.. /.. / 20.. Stagementor:...

Nadere informatie

AVONTURENKAART. Reflectieopdrachten

AVONTURENKAART. Reflectieopdrachten AVONTURENKAART Reflectieopdrachten Je hebt aangegeven dat je het niet weet; je hangt niet erg aan je huidige baan maar hebt ook niet de ambitie om naar een andere baan op zoek te gaan. Geef hieronder kort

Nadere informatie

Onderzoek. Stappenplan

Onderzoek. Stappenplan Als het einde van het secundair onderwijs dichtbij komt, moet je weer een belangrijke keuze maken. Ga je verder studeren of zoek je een job. Beide keuzes kosten veel energie en hebben een redelijk grote

Nadere informatie

Starten in het secundair onderwijs

Starten in het secundair onderwijs Starten in het secundair onderwijs Een overzicht Inleiding Structuur van het secundair onderwijs Wat verandert er in de toekomst? PAUZE Verhalen van kinderen Een goede schoolkeuze Waarmee rekening houden?

Nadere informatie

Studeren in het hoger onderwijs in Vlaanderen

Studeren in het hoger onderwijs in Vlaanderen Studeren in het hoger onderwijs in Vlaanderen Hoger Beroepsonderwijs Hoger Beroepsonderwijs (HBO5): Na secundair onderwijs of via toelatingsexamen 3 jaar overdag of s avonds les volgen Les volgen in een

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Sint-Jan Berchmanscollege

Sint-Jan Berchmanscollege Sint-Jan Berchmanscollege Infobrochure Humane Wetenschappen (2de en 3de graad ASO) Leerlingprofiel Je bent 14-15 jaar. Je moet kiezen voor een studierichting in de tweede graad. Je hebt gehoord over de

Nadere informatie

WERK redacteur : Philippe Muyters, Vlaamse minister van Werk

WERK redacteur : Philippe Muyters, Vlaamse minister van Werk WERKEN AAN m a g a z i n e over m e t goesting werken WERK redacteur : Philippe Muyters, Vlaamse minister van Werk Fluitend naar je werk! De Juiste Stoel Waarom talent en competentie even belangrijk zijn

Nadere informatie

Onderzoeksrapport MASS. Fase 1

Onderzoeksrapport MASS. Fase 1 Onderzoeksrapport MASS Media adolescenten sociale steun stress Fase 1 1 Beste directieleden en leerkrachten, Enkele maanden geleden nam uw school deel aan de eerste fase van het MASS-onderzoeksproject.

Nadere informatie

Werkbladen. Uitdaging! Wat betekent succes en geluk voor mij? Gaat voor jou geluk samen met succes? Of gaat het

Werkbladen. Uitdaging! Wat betekent succes en geluk voor mij? Gaat voor jou geluk samen met succes? Of gaat het Werkbladen Uitdaging! Gaat voor jou geluk samen met succes? Of gaat het één ten koste van het ander? Waar word jij gelukkig van? De uitdaging van deze tool is dat je je eigen antwoorden bepaalt. We raden

Nadere informatie

Inleiding. Succes! In dit boek lees je dat werken leuk is. Maar dat werken ook zwaar kan zijn. Met dit boek leer je hoe het werkt in de praktijk!

Inleiding. Succes! In dit boek lees je dat werken leuk is. Maar dat werken ook zwaar kan zijn. Met dit boek leer je hoe het werkt in de praktijk! Inleiding Maak kennis met de klas van meneer Jakobi. De leerlingen uit deze bovenbouwklas hebben deze zomer een bijzondere opdracht uitgevoerd. Ze moesten aan het werk! Drie weken lang. En dat niet alleen.

Nadere informatie

Inhoud info-avond. 3.1 een richting kiezen 3.2 een school kiezen

Inhoud info-avond. 3.1 een richting kiezen 3.2 een school kiezen 1 2 Inhoud info-avond 1. Hervorming secundair onderwijs 2. Huidige structuur secundair onderwijs 3. Hoe kiezen? 3.1 een richting kiezen 3.2 een school kiezen 4. Inschrijven 5. Waar vind ik verdere informatie?

Nadere informatie

GIBO HEIDE. pedagogisch project

GIBO HEIDE. pedagogisch project GIBO HEIDE pedagogisch project gemeenteraadsbesluit van 26 mei 2015 Het pedagogisch project is de vertaling van de visie van directie en leerkrachten die betrekking heeft op alle aspecten van het onderwijs

Nadere informatie

05-12-2005. Artikel zonder titel

05-12-2005. Artikel zonder titel 05-12-2005 Artikel zonder titel Jongeren hebben vaak weinig vertrouwen in de objectiviteit van leraren en schooldirecteuren. En dat wantrouwen wordt alleen maar sterker, als ze daarin keer op keer worden

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

Kansen voor jongeren bij u op de werkvloer Menukaart voor werkgevers

Kansen voor jongeren bij u op de werkvloer Menukaart voor werkgevers Kansen voor jongeren bij u op de werkvloer Menukaart voor werkgevers Voorwoord Een wereld van verschil maken voor jong talent én voor uzelf. Wie wil dat nu niet? Niet iedereen heeft hiertoe de mogelijkheid.

Nadere informatie

Alle ruimte. voor jou w groei BEROEPSONDERWIJS

Alle ruimte. voor jou w groei BEROEPSONDERWIJS Alle ruimte voor jou w groei BEROEPSONDERWIJS Campus Het Spoor Mol 02 Leerlingen leren door te doen, te ondervinden, mee te maken,. Ze beleven met hun zintuigen, verstand en gevoel, alleen of in groep.

Nadere informatie

VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE PARLEMENT VOOR 17-PLUSSERS INTEGRAAL VERSLAG. Vergadering van donderdag 4 oktober 2012. Debat over:

VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE PARLEMENT VOOR 17-PLUSSERS INTEGRAAL VERSLAG. Vergadering van donderdag 4 oktober 2012. Debat over: VGC 1 VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE PARLEMENT VOOR 17-PLUSSERS Zitting 2012-2013 Extra nummer INTEGRAAL VERSLAG Vergadering van donderdag 4 oktober 2012 Debat over: Gemeenteraadsverkiezingen 14/10 VGC

Nadere informatie

Monitoring Report. Jongerenwerkloosheid Gent 15-05-2013. Struys & Van Brabant BVBA www.s-vb.be + 32 2 460 08 20

Monitoring Report. Jongerenwerkloosheid Gent 15-05-2013. Struys & Van Brabant BVBA www.s-vb.be + 32 2 460 08 20 Monitoring Report Jongerenwerkloosheid Gent 15-05-2013 Struys & Van Brabant BVBA www.s-vb.be + 32 2 460 08 20 Auxipress 22704 Belga 15.05.2013 Page: 195 Circulation: 0 675c4f 105 Intensief trajectplan

Nadere informatie

Leerkrachten met dyslexie in de onderwijspraktijk? VELOV-congres 26 maart 2014

Leerkrachten met dyslexie in de onderwijspraktijk? VELOV-congres 26 maart 2014 Leerkrachten met dyslexie in de onderwijspraktijk? VELOV-congres 26 maart 2014 Doelstelling & Onderzoeksvragen Praktische handvatten bieden om om te gaan met dyslexie binnen de lerarenopleiding en het

Nadere informatie

De meest gestelde sollicitatievragen

De meest gestelde sollicitatievragen De meest gestelde sollicitatievragen Vertel eens iets meer over jezelf? Wat kan je vermelden: Naam Woonplaats Studies Werkervaring Motivatie Positieve eigenschappen Gebruik eventueel je cv als leidraad

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Dank je wel voor het aanvragen en downloaden van dit e-book over Antwoorden op moeilijke sollicitatievragen.

Dank je wel voor het aanvragen en downloaden van dit e-book over Antwoorden op moeilijke sollicitatievragen. Inhoudsopgave Voorwoord... 3 Solliciteren is te leren... 4 Algemene tips voor het sollicitatiegesprek... 4 Goede voorbereiding is het halve werk!... 5 7 (moeilijke) vragen bij solliciteren en (positieve)

Nadere informatie

Van VDAB-opleiding naar knelpuntberoep

Van VDAB-opleiding naar knelpuntberoep Design Charles & Ray Eames - Hang it all Vitra Van VDAB-opleiding naar knelpuntberoep Conferentie Steunpunt WSE 11 februari 2015 Katleen De Rick Paradox en oplossing Knelpuntberoepen Veel werkzoekenden

Nadere informatie

Vakantieland of crisisland

Vakantieland of crisisland Vakantieland of crisisland Crisis graad 1 Lesvoorbereiding Projecteer de foto's van Zuid-Europa. Print de 4 tekeningen van kinderen: Dora uit Griekenland, Carlos uit Spanje, Sofia uit Italië, Thomas uit

Nadere informatie

olvp ieder1 telt Kies voor jouw talent juiste accent! het

olvp ieder1 telt Kies voor jouw talent juiste accent! het olvp Beste ouder(s) Een school en studiekeuze maken na zesde leerjaar is niet gemakkelijk. U krijgt heel wat informatie en wilt met zoveel mogelijk zaken rekening houden. In deze kleine brochure maken

Nadere informatie

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo?

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo? Wablieft praat met Paul Verhaeghe De maatschappij maakt mensen ziek Materieel hebben we het nog nooit zo goed gehad. De meesten van ons hebben een inkomen, een dak boven ons hoofd Toch voelen veel mensen

Nadere informatie

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Zorgen en vragen 1 Gezinsinterventie 2 Tien praktische

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie. Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie. Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden Studieloopbaan en Loopbaanorientatie Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden Programma - Wat kan er in de opleiding - Hoe kies je? - Loopbaan oriëntatie en Studieloopbaankeuzes, binnen

Nadere informatie

2016-2017. Onthaalbrochure. slim in wetenschap. sterk in technologie. bedrijvig in economie. www.damiaaninstituut.be

2016-2017. Onthaalbrochure. slim in wetenschap. sterk in technologie. bedrijvig in economie. www.damiaaninstituut.be 2016-2017 Onthaalbrochure slim in wetenschap sterk in technologie bedrijvig in economie www.damiaaninstituut.be welkom Dag 12-jarige Nu het Lager Onderwijs (bijna) achter de rug is, ben je volop op zoek

Nadere informatie

Ouderbetrokkenheid: interviewschema

Ouderbetrokkenheid: interviewschema Ouderbetrokkenheid: interviewschema Contactinformatie: Prof. dr. Johan van Braak, Lien Ghysens en Ruben Vanderlinde Vakgroep Onderwijskunde Universiteit Gent Inleiding Met dit interview willen we meer

Nadere informatie

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email:

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email: APQ rapportage Naam: Bea Voorbeeld Datum: 16.06.2015 Email: support@meurshrm.nl Bea Voorbeeld / 16.06.2015 / APQ rapportage 2 Inleiding Dit rapport geeft inzicht in jouw inzetbaarheid. We bespreken hoe

Nadere informatie

ONDERWIJSWOORDENLIJST VOOR SCHOOLRADERS ALS JE NIET HELEMAAL MEE BENT

ONDERWIJSWOORDENLIJST VOOR SCHOOLRADERS ALS JE NIET HELEMAAL MEE BENT ONDERWIJSWOORDENLIJST VOOR SCHOOLRADERS ALS JE NIET HELEMAAL MEE BENT < verwijder geen elementen boven deze lijn; ze bevatten sjabloon-instellingen - deze lijn wordt niet afgedrukt > Deze woordenlijst

Nadere informatie

Handleiding Sollicitatiebrief

Handleiding Sollicitatiebrief Handleiding Sollicitatiebrief 1. De gerichte sollicitatiebrief Met een gerichte sollicitatiebrief reageer je op een advertentie waarin een werkgever een vacature vermeldt. Voorafgaand aan het schrijven

Nadere informatie

Test: Je ouders als studie oriëntatiecoach

Test: Je ouders als studie oriëntatiecoach Test: Je ouders als studie oriëntatiecoach Je ouders kunnen perfecte last minute studie oriëntatiecoaches zijn, maar weten ze eigenlijk wel wat je dromen en ambities zijn? En omgekeerd: weet jij hoe jouw

Nadere informatie

Dit is een rollenspel dat de volgende thema s behandelt: geweld tussen individuen, pesten.

Dit is een rollenspel dat de volgende thema s behandelt: geweld tussen individuen, pesten. Kan het anders? (Uit: Kompas) Dit is een rollenspel dat de volgende thema s behandelt: geweld tussen individuen, pesten. Behandelende onderwerpen het recht veilig in vrijheid te leven het recht op respect

Nadere informatie

Juridische medewerker

Juridische medewerker 28-11-2013 Sectorwerkstuk Juridische medewerker Temel, Elif HET ASSINK LYCEUM Inhoudsopgave Inhoud Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 2 Hoeveel procent van de opleiding bestaat uit stage?... 6 o Begeleiding...

Nadere informatie

Huis Sofia 22 november 2011

Huis Sofia 22 november 2011 Huis Sofia 22 november 2011 Overzicht presentatie Antwerpen in cijfers OCMW Antwerpen in cijfers Studenten in Antwerpen Strategische visie en doelstelling Visie en uitgangspunten Wie woont er? Wat betekent

Nadere informatie

Les 9 - Bijlagen SOLLICITEREN, WIE ZIJN BEST DOET ZAL HET LEREN. HET CV.

Les 9 - Bijlagen SOLLICITEREN, WIE ZIJN BEST DOET ZAL HET LEREN. HET CV. Les 9 - Bijlagen SOLLICITEREN, WIE ZIJN BEST DOET ZAL HET LEREN. HET CV. Wat betekent cv letterlijk? Cv staat voor het latijnse curriculum vitae en vrij vertaald betekent het levensloop. Vrijwel elke werkgever

Nadere informatie

Aan de slag met de Werk Ster!

Aan de slag met de Werk Ster! Aan de slag met de Werk Ster! Werk Ster Copyright EgberinkDeWinter 2013-2014 Werk Ster Stappen naar werk De Werk Ster helpt je duidelijk te krijgen waar jij op dit moment staat op weg naar werk. Je krijgt

Nadere informatie

Orienterende filmpjes (hoe het wel of niet moet): https://www.blendspace.com/lessons/jg7knapaigvgmq/lerensolliciteren

Orienterende filmpjes (hoe het wel of niet moet): https://www.blendspace.com/lessons/jg7knapaigvgmq/lerensolliciteren Het sollicitatiegesprek Lesdoel: Korte inhoud: Organisatie: Lesduur: Onderwerp Werkvorm Oriëntatie Uitvoering De student weet meer over het sollicitatiegesprek en heeft een keer geoefend. De vacature is

Nadere informatie

Volwaardige POSTSECUNDAIRE DAGOPLEIDINGEN

Volwaardige POSTSECUNDAIRE DAGOPLEIDINGEN Volwaardige POSTSECUNDAIRE DAGOPLEIDINGEN Je wil een nieuwe uitdaging direct na je secundaire opleiding? Je studeert aan het hoger onderwijs en kiest resoluut voor verandering? Kies voor een voedingsberoep!

Nadere informatie

Instructie voor leerlingen.. 5. Gebruik van de lesbrieven. 6. Lesbrief: Wat wil je zijn en worden.. 7. Wat wil je zijn en worden.

Instructie voor leerlingen.. 5. Gebruik van de lesbrieven. 6. Lesbrief: Wat wil je zijn en worden.. 7. Wat wil je zijn en worden. VOORBEELD DE KLAS ALS TEAM (LEERLINGENBOEK) INHOUDSOPGAVE Instructie voor leerlingen.. 5 Gebruik van de lesbrieven. 6 Lesbrief: Wat wil je zijn en worden.. 7 Wat wil je zijn en worden. 11 Wat wil je zijn

Nadere informatie

Vanuit een probleemboom

Vanuit een probleemboom VAN SEC NAAR REC Vanuit een probleemboom ontwikkelden we een doelenboom Wie waagt de sprong? De sprong van SEC naar REC wagen doe je niet zomaar. Veel SEC-medewerkers hebben reeds lang niet meer gesolliciteerd.

Nadere informatie

Schoolverlaters bevraagd

Schoolverlaters bevraagd sessie 3 De wereld op de stoep: Schoolverlaters bevraagd Lieven Tusschans Stad Gent Werk en Economie Dienst Werk Schoolverlaters bevraagd Europa 2020 (schoolverlaters, kwalificaties, werkloosheid) Dienst

Nadere informatie