Gerhard Gruber piano Harold Lloyd Speedy

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Gerhard Gruber piano Harold Lloyd Speedy"

Transcriptie

1 Gerhard Gruber piano Harold Lloyd Speedy do 23 okt 2014 Blauwe zaal Grote podia 20 uur uur er is geen pauze inleiding uur Piet Van Bockstal in gesprek met Gerhard Gruber Blauwe foyer

2 Improvisatie! Gerhard Gruber piano improvisatie op de stille film Speedy van Harold Lloyd (1928) do 23 okt 2014 Gabriela Montero piano Schumann, Brahms en improvisaties op thema s aangereikt door het publiek do 13 nov 2014 Ernst Reijseger cello cello solo improvisaties op beelden van een schilderij van Jerry Zeniuk za 24 jan 2015 Thierry Escaich & Peter Van de Velde & David Cassan orgel improvisatie battle op koraalmelodieën ism. de Kathedraal za 25 apr 2015 O.L.- Vrouwekathedraal Antwerpen teksten programmaboekje Piet Van Bockstal, Chloë Herteleer coördinatie programmaboekje desingel 3

3 Gelieve uw GSM uit te schakelen. De inleidingen kan u achteraf beluisteren via Selecteer hiervoor voorstelling/ concert/tentoonstelling van uw keuze. Gerhard Gruber piano Harold Lloyd 'Speedy', 1928 Reageer en win Op kan u uw visie, opinie, commentaar, appreciatie, betreffende het programma van desingel met andere toeschouwers delen. Selecteer hiervoor voorstelling/ concert/tentoonstelling van uw keuze. Neemt u deel aan dit forum, dan maakt u meteen kans om tickets te winnen. Grand café desingel open alle dagen 9 24 uur informatie en reserveren +32 (0) drankjes / hapjes / snacks / uitgebreid tafelen Bij onze concerten worden occasioneel cd s te koop aangeboden door La Boite à Musique Coudenberg 74 Brussel +32 (0) Met bijzondere dank aan Jacek Bielat voor het stemmen en het onderhoud van de concertvleugels van desingel Piano's Jacek & Svetlo Land Van Waaslaan 150 Gent +32 (0) The Harold Lloyd Trust 4 5

4 Stille filmmuziek door Piet Van Bockstal Net als romans zijn films voor mij, soms zelfs in de eerste plaats, een vorm van kennisoverdracht,een manier om in de wereld door te dringen. In die zin is het bekijken van een film niet wezenlijk anders dan het maken van een journalistieke reportage. Hooguit dat een film de observator een passievere houding toestaat en dat zijn aanwezigheid geen invloed heeft op wat hij bekijkt. De film verandert niet, of de toeschouwer er nu is of niet. (Uit Arnon Grunberg over film Buster Keaton lacht nooit ) Neen, het was zeker niet met de stille film in het achterhoofd dat Grunberg dit citaat neerpende in zijn meeslepende en messcherpe essays, gebundeld in Buster Keaton lacht nooit. Stille films hadden alles behalve dialoog om de actie op het doek te onderlijnen en de klank was niet in de filmspoel geprint. Buiten het geluid van de filmprojector was er klank vanuit de zaal vanwege het publiek. En dat publiek leefde mee, had wel degelijk een invloed op de uiteindelijke totaalervaring maar vroeg ook meer. Het verhaal kon je aanvankelijk volgen door een in-house verteller of explicateur die tijdens de beelden vertelde wat er effectief gezegd werd en daarbij evengoed zorgde voor begeleidende geluiden: slingerde in de film bijvoorbeeld iemand een motor aan, dan gebruikte hij een ratel en viel er iets op de grond, dan sloeg de explicateur een klappende stok op tafel. De steeds toenemende lengte van de films maakte dit gebruik snel onmogelijk. Een nieuwe fase werden de beruchte pancartes die in alle stille films opdoken (zelfs als grafisch of decoratief element) om het verhaal narratief te ondersteunen. Film was een nieuwe vorm van entertainment dat door een razend enthousiast publiek erg gesmaakt werd en smeekte om muzikale ondersteuning. Meer nog: de inbreng van muziek was van vitaal belang om de beelden te vermenselijken, het geraas van de projector te overstemmen en continuïteit tussen de scènes te verzorgen. Dit gebeurde al in 1895 bij de gebroeders Lumière in Parijs. Van in het begin werd muziek erkend als iets essentieels dat bijdroeg aan de atmosfeer en het publiek emotionele cues gaf. Het is dan ook niet verwonderlijk dat zelfs op de filmset soms musici aanwezig waren om tijdens dat filmen de nodige impulsen te geven. Aanvankelijk beperkte zich alles tot een pianist maar vanaf 1915 ongeveer konden cinema-theaters in grotere steden het zich permitteren om immense theaterorgels in huis te halen: deze hadden de bedoeling het gat op te vullen tussen de muzikale effecten gecreëerd door een piano of een groot volwaardig symfonisch ensemble. Zo n theaterorgel (denken we bijvoorbeeld aan de Mighty Wurlitzer) beschikte over een breed amalgaam aan effecten en kon in beperkte mate een orkest imiteren maar genereerde eveneens percussie-geluiden zoals een basdrum en cymbalen of galopperende paarden en rollende donder. Er waren drie mogelijkheden voor muzikale begeleiding in de vroege jaren 20: ofwel improviseerde de musicus van dienst gedurende de ganse film. Een tweede mogelijkheid waren compilaties van bestaande muziekjes uit het klassieke of theaterrepertorium en de derde en zeer populaire invulling was een uitvinding uit de jaren 20: de Photoplay. Daarbij kreeg je een partituur (of je stelde die als pianist zelf samen) waarbij een cue-sheet bij de film inbegrepen was : dat waren meestal lange pagina s met gedetailleerde notities welke effecten en sfeerveranderingen in de gaten moesten gehouden worden en waar dan ook op gereageerd diende te worden. Deze muzikale houvasten werkten echter niet exclusief: begenadigde filmbegeleiders permitteerden het zich om heel wat effecten te verwerken in de photoplayscore. De overlevering leert ons dat Joseph Carl Breil de eerste was die een volledige originele score ontwierp voor The Birth of a Nation in Maar lang daarvoor had zelfs Camille Saint-Saëns reeds een volledige soundtrack geschreven voor The Assassination of the Duke of Guise. De jaren 20 vormden onmiskenbaar het hoogtepunt van de stille film en waren door het vele werk voor talloze musici (vooral in de States) de belangrijkste vorm van inkomsten. Eind jaren 20 kwam de talkie en dat betekende eveneens het einde van de gouden jaren voor de filmbegeleiders. Weinig filmscores uit die vroege jaren zijn ons overgeleverd, meer nog: in de jaren 60 en 70 groeide er eerder een hype in de ernstige cinema dat stille films moesten bekeken worden in volstrekte stilte als een puur visueel medium, niet verstoord door allerlei muziekjes. Vele reprints van films uit die jaren 60 en 70 hadden ook zeer gebrekkige muzikale tracks op de spoel staan waardoor het geloof dat de muziek uit de jaren 20 echt banaal was, nog toenam. Het is pas veel recenter dat de interesse in stille films begeleid 6 7

5 door een kwaliteitsvolle score, weer toenam: het ging hierbij dan evengoed over herwerkingen van scores uit de jaren 20, cue sheets of meer nog, nieuwe composities, speciaal voor de film gecomponeerd. Abel Gances Napoléon vervulde hierbij zeker een pioniersrol en misschien meer nog de restauratie van Metropolis, Fritz Langs klassieker, met een muzikale score van Giorgio Moroder. Dat deze partituur songs bevatte van Freddie Mercury, Pat Benatar en zelfs Jon Anderson van de symfo-rockgroep Yes maakte de controverse nog groter maar effende evengoed het pad voor meer van dit in Coney Island uit de film gehaald omdat ze zo ouderwets overkomen. Naar verluidt werd er echter dollar aan gespendeerd en zou het dus wel heel onredelijk zijn om aan onze vraag te voldoen. Neem je ganse familie maar mee. Dit brengt ons naadloos bij de film van deze avond: Speedy van Harold Lloyd uit Harold Clayton Lloyd behoorde samen met Charlie Chaplin en Buster Keaton tot de populairste filmkomieken uit het tijdperk van de stomme film. Hij ontwikkelde een aantal stereotiepe personages die zeer populair werden en in verschillende films ten tonele gevoerd werden: ik denk daarbij aan het Lonesome Luke karakter, een soort imitatie van Charlie Chaplin en later ook The Glasses Character, een naamloze brildragende jongeman die ingezet werd voor ernstiger acteerwerk. Lloyd groeide in de jaren twintig uit tot een van de succesvolste filmacteurs en zelfs de bestbetaalde acteur van zijn tijd. Dat hij daarbij al zijn stunts zelf deed, maakte hem bijzonder populair (toch liep dat niet altijd goed af: getuige een accident bij de opname van Haunted Spooks uit 1920 waarbij hij zijn rechterduim en -wijsvinger verloor en zijn hand gedeeltelijk verlamd werd). Zijn laatste stille film was Speedy uit 1928: het is heel relevant om de (nog steeds actuele?) kritiek op de film te lezen uit The National Guide to Motion Pictures, verschenen vlak na de officiële release: Harold Lloyd had een jaar nodig om deze film te maken maar die tijd werd wel besteed. Het is een schokkende ribbenplakker. Lloyd kan dan wel traag en voorzichtig werken aan zijn films maar ontgoochelen doet hij nooit. Zoals in al zijn komedies is de verhaallijn het minst interessant. Maar de hypersnelle grappen, de wilde stunts en de actie onder hoogspanning maakt het uw geld meer dan waard. ( ) Ann Christy werd gekozen uit duizend Hollywoodiaanse kandidates omwille van haar mooi lang haar. Ze is weemoedig en sluw maar heeft weinig kans om dramatisch uit de verf te komen aangezien ze constant in de schaduw van Harold Lloyd moet spelen. Een wedstrijd om de lelijkste hond in Hollywood te vinden, resulteerde in een onbeschrijfbaar ploertje dat maar nipt de eerste plaats moet afstaan aan Lloyd als komisch element. Zo zie je maar: schoonheid is niet alles en een beetje hersenen bezitten kan helpen, zelfs bij een pup. Het verhaal komt een beetje traag op gang en we hadden graag de scènes 8 9

6 Ik wil de piano laten spreken Pianist Gerhard Gruber geeft de stille film een stem en opent de reeks Improvisatie! door Chloë Herteleer 2011 The Harold Lloyd Trust De Oostenrijkse stillefilmpianist Gerhard Gruber opent vanavond de reeks Improvisatie! in de Singel. Gerhard Gruber werd ons getipt door niemand minder dan Till Fellner, concertpianist én notoir filmliefhebber. In zijn vrije tijd is Fellner vaak te vinden in het Weense Filmmuseum, waar Gruber regelmatig stille films begeleidt. Gruber is een van de zeldzame gevallen die van live-improvisaties op stille films zijn specialiteit maakte en daarmee de wereld rondtrekt. Al meer dan 450 stille films blies hij nieuw leven in. Wat dreef hem ertoe zijn leven aan de stille film te geven en hoe verhoudt zijn muziek zich tot de films die hij begeleidt? Gruber vertelt honderduit: Ik stam niet uit een muzikale familie. In de buurt waar ik opgroeide, stond een klooster en daar vond ik een oude vleugel in een bergruimte. Daar ontdekte ik op eigen houtje de muziek. Ik probeerde vanalles uit. Ik denk dat ik was voorbestemd om te improviseren. Het meeste heb ik van mijn oren geleerd. Aan de jazzafdeling van de Musikhochschule van Graz heb ik me verder verdiept in harmonieleer en ensemblespel. Wat later, toen ik al ver in de twintig was, heb ik ook nog een klassieke opleiding gevolgd en urenlang per dag intensief gestudeerd. Omdat de klassieke pianotechniek onbetwistbaar doeltreffend is. Bij het begeleiden van stomme films merkte ik dat de muzikale fantasie alleen maar kan toenemen naarmate je meer technische mogelijkheden hebt. Waar kreeg u de microbe voor de stille film te pakken? De liefde voor de stille film begon toen ik als kind op internaat zat in de jaren 60. Dat was geen pretje. We werden erg in onze vrijheid beknot. Om een voorbeeld te geven: de muziek van de Beatles was er verboden. Op zolder stonden er enkele piano s en toen ik daar in mijn vrije uren liedjes van de Beatles ging spelen, moest ik dat heel stil en stiekem doen. In het weekend mochten we af en toe naar oude films kijken en dat gevoel van innerlijk protest dat men als jonge mens heeft, herkende ik bij Buster Keaton, Charlie Chaplin en Laurel & Hardy. Ik voelde me met hen verbonden. Deze komieken raakten altijd 10 11

7 2011 The Harold Lloyd Trust in allerlei rampscenario s verzeild, maar op het einde waren ze door hun intelligentie en weerbarstigheid toch de morele winnaars. Dat waren grote voorbeelden voor mij. Die films boden mij een venster op innerlijke vrijheid. En hoe kwam u er dan toe stille films te gaan begeleiden? Ik ben ermee begonnen in 1988, eerder toevallig. In Linz werd een oude filmprojector uit 1896 gevonden en gerestaureerd. De pas gerestaureerde projector werd feestelijk ingewijd met enkele films van Charlie Chaplin. Een vriend van mij zou de films op piano begeleiden, maar hij kon niet en hij vroeg mij om in te springen. Dat was een waanzinnig spannende belevenis en liefde op het eerste gezicht. Ik ben het sindsdien 26 jaar lang met onverminderde vreugde blijven doen. Het lag ook een beetje in de lijn van waar ik toen mee bezig was. Ik werkte voor verschillende theaters als pianist en componist. Daar vond ik het steeds belangrijk dat de muziek een eigen betekenis had en niet enkel diende om stiltes op te vullen. Ik wou met mijn muziek de tekst binnensluipen. Zoals u ook met uw improvisaties de stille films wil binnensluipen? Ja, het verschil is natuurlijk dat het in die films volledig stil is en er geen gesproken tekst is, maar het komt ook neer op interpretatie. Het is mijn muzikale antwoord op wat ik zie. Maar het is meer dan dat. De muziek is tevens een bemiddelaar tussen film en publiek. Ik richt mijn aandacht dus niet alleen op de film, maar ook op het publiek. Er is een constante uitwisseling met het publiek. Wanneer ik aanvoel dat er meer spanning of actie nodig is, dan probeer ik die met de muziek op te drijven. Daarom is improvisatie zo n efficiënt middel: omdat ik elke seconde de muziek een andere richting kan geven. Hoe verhouden zich uw improvisaties tot de filmbeelden? Gaan muziek en film een gelijkwaardige dialoog aan met elkaar? De film staat boven de muziek. Om de eenvoudige reden dat de film er eerst was en uit diep respect voor de film. Ik wil in de eerste plaats dat het publiek kan zien hoe goed die films van pakweg honderd jaar geleden zijn gemaakt. Mijn werk is ondersteunend en dat betekent dat ik mij moet onderschikken aan de film. Wanneer muziek te luid is bijvoorbeeld, kan ze de film kapotmaken. Men mag de film niet misbruiken om te tonen wat men zelf kan. Ik merk wel dat ik het anders doe dan veel van mijn collega s die ik van opnamen ken. De meesten maken er een pianoconcerto van met filmbegeleiding. Dat wil ik niet

8 Ik spreek meer. Ik wil de piano laten spreken. Soms komen mensen achteraf naar me toe en zeggen dat ze het gevoel hadden dat de acteurs in de film spreken, terwijl het louter pianomuziek is. U lijkt een eigen eclectische muziektaal te hebben ontwikkeld die u toelaat om op stille films uiterst adequaat te reageren. Zonder daarbij de sfeer van de vroegere stillefilmpianisten te willen evoceren? Inderdaad, ik wil me niet tot één stijl beperken. Wat ik speel is een totaalsom van invloeden uit de hele muziekgeschiedenis. Door te putten uit zowel jazz als klassiek, heb ik meer uitdrukkingsmogelijkheden. Het interesseert me niet de typische begeleidingsmuziek uit die tijd te gaan imiteren. Tenslotte liggen er toch bijna honderd jaar tussen. Sinds is onze perceptie van film totaal veranderd. Het tempo van die oude films lag veel lager. Ook in de hele muziekgeschiedenis die ertussen ligt, is er zoveel gebeurd dat ik vind dat het leugenachtig overkomt om dat allemaal te negeren en je tot de muziek uit die tijd te beperken. Soms citeer ik wel muziek van toen, maar het is altijd vermengd met vele andere invloeden. Het gaat me er niet om vanuit een nostalgisch gevoel die vroege filmperiode op te roepen. Ik wil uit de verbinding van levende muziek met de levende beelden iets nieuws doen ontstaan. desingel zal u uw fantasie botvieren op Speedy, de laatste stille film van filmkomiek Harold Lloyd. Een van uw lievelingen? Absoluut! Ik vind het belangrijk dat men Harold Lloyd niet vergeet. Hij heeft zijn films dramaturgisch zeer goed opgebouwd. Neem nu Speedy. Alleen al hoe hij de hond introduceert, aanvankelijk als Lloyds tegenstander, om uiteindelijk als held gevierd te worden wanneer de laatste paardentram van de ondergang wordt gered. Hilarisch! Uniek is ook dat Speedy volledig op locatie is gedraaid in New York. De film biedt een schat aan beeldmateriaal van the Big Apple in de jaren Maakt u wel eens gebruik van Leitmotive die terugkeren bij eenzelfde personage of situatie? Dat vermijd ik liever. Dat zou een vooraf uitgedacht muzikaal scenario impliceren. Ik wil mijn muziek genereren vanuit het beleven en niet een of ander voorgefabriceerd schema volgen. Het gaat om wat er op het moment gebeurt. Er moet elektriciteit in de lucht hangen. Vijf seconden voor de film begint, heb ik nog geen idee wat ik zal spelen, ik begin gewoon. Zeer belangrijk is het goed inademen. En dan begin ik. Het is een beetje zoals skiën: eens je vertrokken bent, kan je niet meer stilstaan. Je probeert enkel dat te begrijpen wat er op dat moment gebeurt. Dat vind ik zeer belangrijk: op het moment zelf te leven en ontvankelijk te zijn voor alle prikkels die binnenkomen. Ik vind dat zelfs een basisvoorwaarde voor een intensief leven in het algemeen. Dat is vandaag de dag vaak een probleem, neem nu bijvoorbeeld de reclame die je constant vertelt wie je bent of wat je moet doen. Dat is eigenlijk de boodschap van mijn muziek: ik pleit voor het leven, het moment, het plotse, het onverwachte, dat wat men nog niet weten kan. U voelt zich zeer goed in uw element in komische films. In 14 15

9 Gerhard Gruber Componist-pianist Gerhard Gruber werd in 1951 geboren te Aigen, Oostenrijk. In 1969 stichtte hij met Joe en Sigi Drobar en Willi Trasner de popgroep JIE Omega. Tussen 1971 en 1974 ging hij naar de Musikhochschule in Graz, waar hij les volgde op de jazzafdeling. Daarna werd hij pianoleraar, tot Deze periode was hij ook actief als begeleider bij verschillende jazzgroepen, waaronder Pentameter, Sus4 en Neumond. In 1983 begon Gruber een carrière als componist en muzikant voor theater. Hij werkte onder andere voor het Theater in Josefstadt, Justus Neumann, Theater der Jugend, Volkstheater Wien, Theater Phönix Linz, Waldviertler Hoftheater, Theater an der Winkelwiese Zürich etc. Sinds 1988 is Gruber ook begeleider van stomme films. Hij begeleidde reeds films in NCPA Mumbai, het Aero Theatre Los Angeles, op het LA Jewish Film Festival in 2012, de Viennale tussen 1999 en 2003 en opnieuw in 2012, de Diagonale in Graz, het Leokino Innsbruck, in het Filmmuseum München, op het Filmfestival Motovun in 2007, het Filmfestival Pisek in Tsjechië, het Filmfestival Uherske Hradiste in 2009, om er maar een aantal te noemen. Sinds 2000 schrijft Gruber filmmuziek voor Intervox München. Hij schreef inmiddels muziek voor films als Die Stadt ohne Juden, Cafe Elektric en Speckbacher. In 2006 ontving Gruber de Nestroypreis en in 2008 de Bühnenkunstpreis des Landes Oberösterreich. desingeldebuut Harold Lloyd Harold Lloyd ( ) werd geboren in Burchard, Nebraska. Zijn acteerdebuut maakte hij in een filmpje van vier seconden als een indiaan in The Old Monk s Tale. Daarna verhuisde hij naar Los Angeles om zijn droomcarrière te verwezenlijken. Hij werkte eerst bij Universal, waar hij Hal Roach leerde kennen, die later de films van Laurel en Hardy zou producen. Wanneer Roach een eigen bedrijf oprichtte, volgde Lloyd. Initieel speelde hij personages die meestal nogal leken op Charlie Chaplin, maar wanneer hij zijn filmpersonage meer op zichzelf ging baseren en zijn eigen alledaagse kleren droeg, werd hij pas echt succesvol. Het ontstaan van dit boy-next-door -personage viel samen met het ontstaan van de romantische komedie. Wanneer Lloyd in 1919 poseerde voor een foto, werd het bomrekwisiet dat hij in de handen moest houden per ongeluk vervangen door een echte bom. Hierbij verloor Lloyd het grootste deel van zijn rechterhand en een tijdlang zijn zicht. Wanneer zijn wonden genezen waren, ging hij opnieuw aan de slag, dit met een handschoen om zijn handicap te verbergen. Lloyd deed al zijn stunts zelf, ook in zijn meest succesvolle langspeler Safety Last. Na het succes van deze film werd Lloyd tot koning van de daredevil comedy gekroond. Met hits als The Freshman, The Kid Brother en Speedy was hij twee jaar op rij nummer één in de box office. Lloyd was een innovator in de filmbranche. Hij was één van de eerste regisseurs die zijn films eerst toonde aan een testpubliek, waarna delen opnieuw werden opgenomen en gemonteerd alvorens ze opnieuw aan een testpubliek te vertonen. In 1947 maakte Lloyd zijn laatste film, The Sin of Harold Diddlebock, geschreven en geregisseerd door Preston Sturges en geproduceerd door Howard Hughes. In totaal maakte hij zo n 200 films en werd hij meermaals gehuldigd. Hij heeft twee sterren op de Hollywood Walk of Fame en ontving een Academy Award als Master Comedian and Good Citizen en werd in 1928 door Variety uitgeroepen als bestbetaalde filmacteur. Vandaag de dag worden Lloyds films herontdekt, zoals de man zelf zei: Laughter is the Universal language. It establishes a common identity among people regardless of other differences. It is the sweetest sound in the whole world

10 Binnenkort in desingel Hermes Ensemble olv. Koen Kessels La Belgique Martyre Charles Tutelier stille film, 1919 Hanne Deneire muziek, 2014 ism. Cinematek do 6 nov uur Theaterstudio 18 (basis) 14 (-25/65+) 8 (-19 jaar) gratis inleiding Kevin Voets in gesprek met Hanne Deneire uur Blauwe foyer

11 architectuur dans theater muziek t +32 (0) Desguinlei 25 B-2018 Antwerpen f desingelartcity desingel is een kunstinstelling van de Vlaamse Overheid mediasponsors

Bram Stoker's Dracula Muziek Wat

Bram Stoker's Dracula Muziek Wat Bram Stoker's Dracula Muziek Wat schema muziekscore [Uit de lesnota's van Harry Kümel] Filmmuziek is slechts sinds kort gerespecteerd in het klassieke milieu, omdat ze steeds werd aanzien als gelegenheidsmuziek

Nadere informatie

Familieconcerten voor grote én kleine oren

Familieconcerten voor grote én kleine oren Familieconcerten voor grote én kleine oren Uw kinderen of kleinkinderen leren genieten van klassieke muziek. Daarbij willen wij u graag helpen. Daarom presenteert desingel in het seizoen 2014-2015 voor

Nadere informatie

HOTEL MALARIA LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN DEEL II: NAVERWERKING

HOTEL MALARIA LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN DEEL II: NAVERWERKING HOTEL MALARIA LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN DEEL II: NAVERWERKING!! OPGELET!! Wij gaan er bij Publiekswerking steeds van uit dat er geen vaststaande antwoorden zijn op onderstaande vragen. De associaties

Nadere informatie

De symfonie. Welke symfonie hoor je? Schrijf de juiste volgorde in de kaders bij de cd-hoezen.

De symfonie. Welke symfonie hoor je? Schrijf de juiste volgorde in de kaders bij de cd-hoezen. De symfonie Welke symfonie hoor je? Schrijf de juiste volgorde in de kaders bij de cd-hoezen. Welke van deze symfonieën spreekt je het meest aan en waarom? Welke van deze symfonieën spreekt je het minst

Nadere informatie

PROGRAMMAVOORSTELLEN 2015 2016

PROGRAMMAVOORSTELLEN 2015 2016 PROGRAMMAVOORSTELLEN 2015 2016 EEN ANDER VERHAAL HET DUDOK KWARTET ZOEKT NAAR CONTEXT EN BETREKT DE LUISTERAAR BIJ DIE ZOEKTOCHT Van Haydn tot Xenakis: al eeuwenlang spreekt het strijkkwartet bij alle

Nadere informatie

EN AVANT, MARCHE! LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN DEEL II: NAVERWERKING

EN AVANT, MARCHE! LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN DEEL II: NAVERWERKING EN AVANT, MARCHE! LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN DEEL II: NAVERWERKING!! OPGELET!! Wij gaan er bij Publiekswerking steeds van uit dat er geen vaststaande antwoorden zijn op onderstaande vragen. De associaties

Nadere informatie

Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu

Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu Met dit Ebook wil ik je graag inzichten geven in hoe je van jezelf kunt (leren) houden. Dit bereik je (wellicht helaas) niet door even een knop

Nadere informatie

In goede handen. De Wording Unieke collectie historische piano s en klavecimbels

In goede handen. De Wording Unieke collectie historische piano s en klavecimbels De Wording Unieke collectie historische piano s en klavecimbels In goede handen Een consolepiano en een vleugel uit 1835 van Pape, wiens instrumenten het mechaniek boven de snaren hadden en de met metaal

Nadere informatie

DieDrie. Lesbrief bij de voorstelling Zeg het met muziek

DieDrie. Lesbrief bij de voorstelling Zeg het met muziek DieDrie Lesbrief bij de voorstelling Muziekles (deel1) ±35 minuten (incl. filmpjes) (uitleg en filmpjes) Groep 3 t/m 8 Hoe? In groepjes op 1 of meer computers (met internet), of klassikaal met beamer of

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

Een muziekles over Haydns Schöpfung (voorbeeldles basisschool)

Een muziekles over Haydns Schöpfung (voorbeeldles basisschool) Een muziekles over Haydns Schöpfung (voorbeeldles basisschool) Paul Knöps Dit materiaal is onderdeel van het compendium christelijk leraarschap dat samengesteld is door het lectoraat Christelijk leraarschap

Nadere informatie

Brave New Books daagt je uit: schrijf je boek af in één maand! WEEK 2: PERSPECTIEF

Brave New Books daagt je uit: schrijf je boek af in één maand! WEEK 2: PERSPECTIEF Brave New Books daagt je uit: schrijf je boek af in één maand! WEEK 2: PERSPECTIEF In vier weken krijg je inzicht in wat een verhaal goed, meeslepend, invoelbaar en prettig leesbaar maakt. Je krijgt gereedschap

Nadere informatie

LESMAP VINKENSLAG. opdracht: help de vogels op de speelplaats en maak voor hen een voederplaats.

LESMAP VINKENSLAG. opdracht: help de vogels op de speelplaats en maak voor hen een voederplaats. LESMAP VINKENSLAG Welkom op de voorstelling 'Vinkenslag'. Op de volgende bladzijden vind je, en en over de voorstelling om rechtstreeks in de klas te gebruiken. Paragrafen voorzien van een groen bolletje

Nadere informatie

Een woordje uitleg over de keuzemodules

Een woordje uitleg over de keuzemodules Een woordje uitleg over de keuzemodules MODULE W1 AMV+ Aantal leerlingen Maandag, 17u30 18u30 Hoe meer zielen, hoe meer vreugd! Boeiend, éch(t) boeiend! Om je dorst te lessen. Hoe zit dat (ook alweer?)?

Nadere informatie

Donker, emotioneel en energetisch

Donker, emotioneel en energetisch Donker, emotioneel en energetisch Beeldend kunstenaar Koen Broucke gaat in dialoog met muzikanten Het werk van Koen Broucke valt niet onder één noemer te vatten. Hij maakt tekeningen, schilderijen, video's

Nadere informatie

12-14 juni 2015. festival. www.tegekkekerk.nl. Paaskerk, Amstelveen. (te) GEKKE KERK

12-14 juni 2015. festival. www.tegekkekerk.nl. Paaskerk, Amstelveen. (te) GEKKE KERK Mathilde Santing Band (te) GEKKE KERK festival Bertolf Optredens Karsu, Mathilde Santing Band, Bertolf & Royal Parks, Jeroen Zijlstra Karsu Royal Parks Workshops Kleur je Kalm, Schrijven met Tjitske Jansen,

Nadere informatie

Implementatie van het opvoedingsproject in beeld in Don Bosco Hechtel

Implementatie van het opvoedingsproject in beeld in Don Bosco Hechtel Implementatie van het opvoedingsproject in beeld in Don Bosco Hechtel In Hechtel is een enthousiaste ploeg gangmakers de uitdaging aangegaan om het opvoedingsproject in beeld op een creatieve manier in

Nadere informatie

Open Podium - Plan van Aanpak

Open Podium - Plan van Aanpak Open Podium - Plan van Aanpak Versie 1.3 07-10- 2013 www.openpodiumleeuwarden.nl Auteurs Johan Doornenbal Quirine Sebel Inhoud Open Podium in een notendop... 2 Rolbeschrijvingen bij Open Podium... 3 Rollen

Nadere informatie

6 Stefanus gevangengenomen

6 Stefanus gevangengenomen 6 Stefanus gevangengenomen 8. En Stefanus, vol geloof en kracht, deed wonderen en grote tekenen onder het volk. 9. En enigen van hen die behoorden tot de zogenoemde synagoge van de Libertijnen, van de

Nadere informatie

Maar gelukkig voor ons konden de vrouwen en de apostelen er niet over zwijgen, ook al hadden ze er geen woorden voor.

Maar gelukkig voor ons konden de vrouwen en de apostelen er niet over zwijgen, ook al hadden ze er geen woorden voor. De toelichting werd gehouden door G. Thys. PASEN Waarover men niet kan spreken, daarover moet men zwijgen. Dat is een uitspraak van de filosoof Ludwig Wittgenstein. Maar gelukkig voor ons konden de vrouwen

Nadere informatie

Een boom voor Sophie Donderdag 17 november 2011

Een boom voor Sophie Donderdag 17 november 2011 Een boom voor Sophie Donderdag 17 november 2011 we doen dat als teken van herinnering We planten een boom vandaag We planten een boom vandaag tijdens de novembermaand, maand van het herdenken. We planten

Nadere informatie

Muziekmethode voor basisonderwijs Docentenhandleiding groep 8. Jennemieke Snijders. Uitgeverij Lambo telefoon: 026-3515613

Muziekmethode voor basisonderwijs Docentenhandleiding groep 8. Jennemieke Snijders. Uitgeverij Lambo telefoon: 026-3515613 Muziek en Meer Muziekmethode voor basisonderwijs Docentenhandleiding groep 8 Jennemieke Snijders Uitgeverij Lambo telefoon: 026-3515613 Parkstraat 30 internet: www.lambo.nl 6828 JJ Arnhem e-mail: info@lambo.nl

Nadere informatie

Over schilderijen van Debbie, een paar gedichten en muziek

Over schilderijen van Debbie, een paar gedichten en muziek 1 Over schilderijen van Debbie, een paar gedichten en muziek Wie Debbies schilderijen en tekeningen van de afgelopen jaren bekijkt, zal zich misschien verwonderen over de ogenschijnlijke stijlbreuk die

Nadere informatie

Lisa Van Damme. Ik hou ervan om het juiste moment af te wachten!

Lisa Van Damme. Ik hou ervan om het juiste moment af te wachten! 2 portfolio Lisa Van Damme Lisa Van Damme begon, geïnspireerd door sociaal geëngageerde fotografen, op 17-jarige leeftijd aan een studie fotografie. Voor haar is fotografie meer dan een doel; het is eerst

Nadere informatie

Voorstellingen, Workshops en Welkomsttheater

Voorstellingen, Workshops en Welkomsttheater Voorstellingen, Workshops en Welkomsttheater Een bijzonder idee voor workshops en evenementen Zoekt uw bedrijf een theatergroep voor een bijzonder evenement? Of wilt u als docent uw studenten laten ervaren

Nadere informatie

Liederen solozang Prijs: 7,= euro per stuk

Liederen solozang Prijs: 7,= euro per stuk Liederen solozang Prijs: 7,= euro per stuk GEWASSEN IN WATER Inhoud: Vanuit de dopeling gezien een statement dat hij in het watergraf alles wat oud is achter zich laat. Hij weet niet alles, kent nog niet

Nadere informatie

Hoe kan je een verhaal op een multimediale manier vertellen?

Hoe kan je een verhaal op een multimediale manier vertellen? Hoe kan je een verhaal op een multimediale manier vertellen? Over digital storytelling Digital storytelling is een heel eenvoudige manier om een verhaal op een multimediale manier te vertellen. Je kan

Nadere informatie

jij ontdekt... jouw passie voor Luistercursussen Klassiek cursusaanbod 2015-2016 www.ontdekscala.nl muziek Centrum voor de Kunsten

jij ontdekt... jouw passie voor Luistercursussen Klassiek cursusaanbod 2015-2016 www.ontdekscala.nl muziek Centrum voor de Kunsten jij ontdekt... muziek jouw passie voor Luistercursussen Klassiek cursusaanbod 2015-2016 Centrum voor de Kunsten www.ontdekscala.nl Luistercursussen Klassieke Muziek Al sinds vele jaren geven een tweetal

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Jezus was moe. Hij had het helemaal gehad. Het begon er allemaal mee toen sommige van de schiftgeleerden zagen hoe wij, zijn leerlingen, een stuk brood

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

Blazers in de balzaal

Blazers in de balzaal Maandagenda december 2015 Kijk voor actuele informatie op www.hetgeldersorkest.nl Blazers in de balzaal Het Gelders Blaaskwintet Gudrun Bourel fluit Bram Kreeftmeijer hobo Irene Teepe klarinet Mette Laugs

Nadere informatie

CONFRONTATIONS VAN WIM HENDERICKX

CONFRONTATIONS VAN WIM HENDERICKX CONFRONTATIONS VAN WIM HENDERICKX Klaas Coulembier voor het Festival van Vlaanderen, Mechelen (april 2009) Confrontations is een compositie die in 2003 tot stand kwam op vraag van Wereldculturencentrum

Nadere informatie

TOG KORT NIEUWS GEBOREN: EVA DE LAAT! zo. 17 november: Concert met Philharmonisch orkest Het Gelre in Perron-3 in Rosmalen. Aanvang 15.

TOG KORT NIEUWS GEBOREN: EVA DE LAAT! zo. 17 november: Concert met Philharmonisch orkest Het Gelre in Perron-3 in Rosmalen. Aanvang 15. IN DE MAAT INFOBULLETIN HARMONIE TOG november 2013 TOG INTERNATIONAAL AGENDA 2013-2014: TOG KORT NIEUWS zo. 17 november: Concert met Philharmonisch orkest Het Gelre in Perron-3 in Rosmalen. Aanvang 15.00u

Nadere informatie

D Artagnan gaat naar Parijs

D Artagnan gaat naar Parijs D Artagnan gaat naar Parijs Artagnan reed op zijn oude paard, een uitgeputte knol met een trieste blik. Ook al was zijn paard op zijn minst vreemd te noemen en ook al waren de kleren die hij droeg verbleekt,

Nadere informatie

Focus op Kortrijkse Muzikanten François Glorieux

Focus op Kortrijkse Muzikanten François Glorieux Focus op Kortrijkse Muzikanten François Glorieux Openbare Bibliotheek Kortrijk Focus Op. In deze maandelijkse reeks presenteren we telkens één Kortrijkse groep, componist of muzikant in detail. Afwisselend

Nadere informatie

Door vrijer te kunnen ademen, durf ik concrete stappen. in het leven zetten! Het verhaal van de 26-jarige Salvatore uit

Door vrijer te kunnen ademen, durf ik concrete stappen. in het leven zetten! Het verhaal van de 26-jarige Salvatore uit Door vrijer te kunnen ademen, durf ik concrete stappen in het leven zetten! Het verhaal van de 26-jarige Salvatore uit Schaarbeek is wonderbaarlijk. Deze jongeman werd met een zware handicap geboren. Door

Nadere informatie

HOOFDSTUK 13. Naar het museum. Kies uit: saai knappe felle grappig bekendste. 1 De Nachtwacht is het schilderij van Rembrandt.

HOOFDSTUK 13. Naar het museum. Kies uit: saai knappe felle grappig bekendste. 1 De Nachtwacht is het schilderij van Rembrandt. 215 215 HOOFDSTUK 13 Naar het museum WOORDEN 1 Kies uit: saai knappe felle grappig bekendste 1 De Nachtwacht is het schilderij van Rembrandt. 2 De Nederlandse schilder Van Gogh schilderde vaak met kleuren.

Nadere informatie

Verslag van een ervaringsdeskundige. Nu GAP-deskundige.

Verslag van een ervaringsdeskundige. Nu GAP-deskundige. Burn out Verslag van een ervaringsdeskundige. Nu GAP-deskundige. Ik was al een tijd druk met mijn werk en mijn gezin. Het viel mij zwaar, maar ik moest dit van mezelf doen om aan de omgeving te laten zien

Nadere informatie

PODIUMPRESENTATIE DE MUZIEKSCHOOL TWENTE MAART 2006

PODIUMPRESENTATIE DE MUZIEKSCHOOL TWENTE MAART 2006 PODIUMPRESENTATIE DE MUZIEKSCHOOL TWENTE MAART 2006 INHOUD 1. Wat is podiumpresentatie 2. De voorbereiding 3. Het podium op 4. Tijdens het spelen 5. Als het stuk uit is 6. Je optreden zit erop 7. Het interview

Nadere informatie

Kerstnachtdienst 2014 Is er iets met Kerst mis?

Kerstnachtdienst 2014 Is er iets met Kerst mis? Kerstnachtdienst 2014 Is er iets met Kerst mis? In deze avond zijn we hier samengekomen, om met elkaar kerstmis te vieren. En we stellen ons de vraag: is er iets met Kerstmis? In deze avond zoeken we een

Nadere informatie

1. Zwanenmeer - Ballet en Orkest van de Staatsopera van Tatarstan - Ballet

1. Zwanenmeer - Ballet en Orkest van de Staatsopera van Tatarstan - Ballet 1. Zwanenmeer - Ballet en Orkest van de Staatsopera van Tatarstan - Ballet Het Zwanenmeer is één van de hoogtepunten van het klassiekromantische balletgenre. Het Ballet van de Staatsopera van Tatarstan

Nadere informatie

Herman Erbé bio. herman erbé

Herman Erbé bio. herman erbé Herman Erbé bio Herman Erbé werd geboren in 1949 en groeide op als kind van jeugdherbergouders. Hij maakt muziek sinds zijn kindertijd. Toen hij 17 was begon hij met optreden voor een groter publiek, en

Nadere informatie

Ola Lanko en haar foto-genic installaties 14 oktober interview

Ola Lanko en haar foto-genic installaties 14 oktober interview Ola Lanko en haar foto-genic installaties 14 oktober interview Ola Lanko is altijd bezig met de werking van het medium fotografie. De kritische blik van de beschouwer is wat ze met haar werk wil overbrengen.

Nadere informatie

Suske en Wiske: 65! De eerste Suske en Wiske. Rikki en Wiske in de krant. Stijn Dekelver. Wiske. Na het eerste verhaal wordt hij

Suske en Wiske: 65! De eerste Suske en Wiske. Rikki en Wiske in de krant. Stijn Dekelver. Wiske. Na het eerste verhaal wordt hij Suske en Wiske: 65! Stijn Dekelver Wiske. Na het eerste verhaal wordt hij vervangen door Suske. Het verhaal Suske en Wiske worden 65 jaar. Niet echt natuurlijk, want dan zouden ze in de strips al opa en

Nadere informatie

» Oefening. Een voorbeeld van een idee: Ik ben soms graag alleen

» Oefening. Een voorbeeld van een idee: Ik ben soms graag alleen Als eerste moet je goed weten waarover je song gaat. Dit lijkt overduidelijk, maar dat is het niet altijd. Probeer in één woord vast te leggen waarover je song gaat. Het is uiteraard bepalend voor de tekst

Nadere informatie

Teksten van Wereldlichtjesdag 12 december 2015. Gedicht: Kaarsenlicht

Teksten van Wereldlichtjesdag 12 december 2015. Gedicht: Kaarsenlicht Teksten van Wereldlichtjesdag 12 december 2015 Gedicht: Kaarsenlicht Omdat ieder lichtje een verhaal is groter dan alle woorden van missen en dood van liefde levensgroot die we ooit spraken en hoorden

Nadere informatie

Portret van H. Gerealiseerd door H. en Linde Stael In samenwerking met het SIHO

Portret van H. Gerealiseerd door H. en Linde Stael In samenwerking met het SIHO Portret van H. Gerealiseerd door H. en Linde Stael In samenwerking met het SIHO Dit portret gaat over H., een vrouw die met een evoluerende spierziekte nog lang voor de klas heeft gestaan in het lager

Nadere informatie

BV De Pianomannen. Om uit te knippen. Bij blad C1: foto s van Erik Satie. C1a (groep 7/8)

BV De Pianomannen. Om uit te knippen. Bij blad C1: foto s van Erik Satie. C1a (groep 7/8) Om uit te knippen BV De Pianomannen Bij blad C1: foto s van Erik Satie. C1a (groep 7/8) Erik Satie [leerkracht] BV De Pianomannen Ken je Erik Satie? Erik Satie is een componist. Weet je wat dat is? Iemand

Nadere informatie

HC zd. 6 nr. 32. dia 1

HC zd. 6 nr. 32. dia 1 HC zd. 6 nr. 32 wie Jezus wil kennen moet de verhalen over hem lezen beschreven door Matteüs, Marcus, Lucas en Johannes terecht worden ze evangelisten genoemd ze beschrijven het evangelie ze vertellen

Nadere informatie

Ken uw Klassiekers 2013-2014. in desingel

Ken uw Klassiekers 2013-2014. in desingel Ken uw Klassiekers 2013-2014 in desingel wo 25 sep 2013 Camerata Bern olv. Antje Weithaas p.2 vr 11 okt 2013 B Rock olv. Bejun Mehta p.4 do 14 nov 2013 Le Concert Olympique p.6 wo 19 mrt 2014 Le Concert

Nadere informatie

REIMSREISJE. Lesmateriaal

REIMSREISJE. Lesmateriaal REIMSREISJE Lesmateriaal LES 1 OPDRACHT 1: WAT IS...? Bekijk het filmpje Opera, wat is dat? Hierin zie je wie en wat er allemaal nodig is om een opera te maken. Wat is een opera eigenlijk? A Een voorstelling

Nadere informatie

David Kweksilber Big Band. ANBI informatie

David Kweksilber Big Band. ANBI informatie David Kweksilber Big Band ANBI informatie Inhoudsopgave Algemeen... 3 Beleidsplan... 3 Doelstelling... 3 Verslag uitgeoefende activiteiten... 3 Optredens (activiteiten)... 4 Pressquotes DKBB 2011/12...

Nadere informatie

Serious game, FUN design. Door: Nina Haitsma (0870482) The game of life 18-09- 12

Serious game, FUN design. Door: Nina Haitsma (0870482) The game of life 18-09- 12 Serious game, FUN design Door: Nina Haitsma (0870482) The game of life 18-09- 12 Serious game, FUN design Kijk eens naar aller eerste games: Pong en één van de allernieuwste games: Fifa 2013. Eigenlijk

Nadere informatie

WELKOM IN MUSART Welkom in Musart (voorheen gekend als Muziekhumaniora Kindsheid Jesu Hasselt) - een muziekopleiding die zich richt op jonge talentrijke musici in klassieke muziek, jazz en pop - die is

Nadere informatie

EVENEMENT/VOORSTELLING:..

EVENEMENT/VOORSTELLING:.. PRAKTISCHE INFORMATIEFICHE Gelieve deze formulieren zo volledig mogelijk ingevuld ten laatste één maand vóór de eerste huurdag persoonlijk te bezorgen aan de (hoofd)technieker van de cultuurdienst, na

Nadere informatie

Tot een geloofsgesprek komen. I Ontmoeten

Tot een geloofsgesprek komen. I Ontmoeten Tot een geloofsgesprek komen I Ontmoeten Het geloofsgesprek vindt plaats in een ontmoeting. Allerlei soorten ontmoetingen. Soms kort en eenmalig, soms met mensen met wie je meer omgaat. Bij de ontmoeting

Nadere informatie

SPEL en WERKELIJKHEID

SPEL en WERKELIJKHEID SPEL en WERKELIJKHEID Lesbrief bij de voorstelling Boring van theatergroep koeterwaals. We hopen dat jullie Boring een leuke voorstelling vonden. Wij hebben bij de voorstelling nog een lesbrief gemaakt

Nadere informatie

BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1. Les 1 - De oorsprong van de Bijbel. In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling

BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1. Les 1 - De oorsprong van de Bijbel. In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1 Les 1 - De oorsprong van de Bijbel In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Deze bijbelstudies zijn vooral bedoeld voor jongeren van 11

Nadere informatie

Informatie bij de voorstelling. De Olifant. van theatergroep Troupe A Dour

Informatie bij de voorstelling. De Olifant. van theatergroep Troupe A Dour Informatie bij de voorstelling De Olifant van theatergroep Troupe A Dour Inhoud: - Algemene informatie bezoeken voorstelling - Specifieke informatie en lessuggesties Binnenkort bezoekt u met uw leerlingen

Nadere informatie

De olifant die woord hield

De olifant die woord hield De olifant die woord hield Een voorstelling van verhalenverteller Peter Faber www.peterfaber.eu Inleiding Aan het eind van haar leven las Annie MG Schmidt al haar sprookjes nog eens door. Genadeloos streepte

Nadere informatie

Giardino beeldentuin (Jos van Vreeswijk) 4-1 16-02-2007 13:02 Pagina 1

Giardino beeldentuin (Jos van Vreeswijk) 4-1 16-02-2007 13:02 Pagina 1 Giardino beeldentuin (Jos van Vreeswijk) 4-1 16-02-2007 13:02 Pagina 1 Giardino beeldentuin (Jos van Vreeswijk) 4-1 16-02-2007 13:02 Pagina 2 Jos van Vreeswijk is meer dan dertig jaar beeldhouwer en nog

Nadere informatie

Lesbrief Theater Hutsepot Sprookjessprokkels

Lesbrief Theater Hutsepot Sprookjessprokkels Lesbrief Theater Hutsepot Sprookjessprokkels Beste, De lesbrief die hier voor je ligt is bedoeld als begeleidend schrijven bij de voorstelling 'sprookjessprokkels' van Theater Hutsepot. Het is in de eerste

Nadere informatie

Bebop. De jaren veertig

Bebop. De jaren veertig Bebop De jaren veertig 1. Moderne jazz De muziek uit de swingperiode wordt klassieke jazz genoemd, de jazz die zich vanaf de jaren veertig ontwikkelde, moderne jazz. Jazz werd in de swingperiode beschouwd

Nadere informatie

OPEN HUIS WIJKPARK TRANSVAAL 28 JULI 2010

OPEN HUIS WIJKPARK TRANSVAAL 28 JULI 2010 OPEN HUIS WIJKPARK TRANSVAAL 28 JULI 2010 Ik arriveer op een zon overgoten Wijkpark. Nog geen kwartier later wordt het park in de schaduw gelegd door donkere wolken. Die trokken gelukkig weg en wederom

Nadere informatie

Dubbelspel. Alan Durant

Dubbelspel. Alan Durant Dubbelspel Dubbelspel maakt deel uit van de Schaduw-reeks van Lezen voor Iedereen/Uitgeverij Eenvoudig Communiceren. De Schaduw-reeks is een serie spannende verhalen voor jongeren. Lezen voor Iedereen/Uitgeverij

Nadere informatie

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler?

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Iedereen heeft wel eens van Adolf Hitler gehoord. Hij was de leider van Duitsland. Bij zijn naam denk je meteen aan de Tweede Wereldoorlog. Een verschrikkelijke

Nadere informatie

LES 2. De reus en de steen. Sabbat

LES 2. De reus en de steen. Sabbat Sabbat Doe Leer de powertext. De reus en de steen Denk aan een keer toen je gestuurd werd voor een speciale booodschap. Was het iets dat graag wilde doen of had je er geen zin in? Liep het heel anders

Nadere informatie

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen Geloven, wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen pagina 10 Hoe is de wereld ontstaan? pagina 26 Waarom bestaat de mens? pagina 42 Wat is geloven? pagina 58 Wie is God? pagina 74 Waarom heeft

Nadere informatie

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden zijn ouders hem, maar alle andere konijntjes noemden

Nadere informatie

Adios. Beste Docent(e), D O C E N T E N H A N D L E I D I N G

Adios. Beste Docent(e), D O C E N T E N H A N D L E I D I N G Adios Beste Docent(e), U bezoekt binnenkort met uw klas(sen) de theatervoorstelling Adios van Het Houten Huis. Wat fijn dat u voor onze voorstelling hebt gekozen en wij u en uw leerlingen mogen verwelkomen

Nadere informatie

World soundtrack AwArds REPUTATIESCAN

World soundtrack AwArds REPUTATIESCAN World soundtrack AwArds REPUTATIESCAN STAPPENPLAN REPUTATIESCAN EN WEBCARE SENTIMENTANALYSE Sentiment positief Sentiment neutraal Sentiment negatief Zowel bij sentiment positief, neutraal als negatief

Nadere informatie

Aan de slag bij het orkest

Aan de slag bij het orkest Aan de slag bij het orkest Een introductie van het symfonieorkest Groep 7-8 en VO onderbouw Docentenhandleiding Vooraf Voor u ligt de docentenhandleiding bij de educatieve website Introductie van het symfonieorkest

Nadere informatie

METROPOLE ORKEST IN DE KLAS

METROPOLE ORKEST IN DE KLAS V1.1-2/5/2014 DOCENTENHANDLEIDING METROPOLE ORKEST IN DE KLAS Op maandag 12 mei gaat het Metropole Orkest een deel van hun repetitie voor het concert Games in Concert live uitzenden (streamen) voor scholieren.

Nadere informatie

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl http://www.edusom.nl Actielessen Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Nieuwe woorden Grammatica: werkwoorden in de verleden tijd Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente

Nadere informatie

Op zoek naar muziek Een introductie van de instrumenten van het symfonieorkest Groep 5-6 Docentenhandleiding

Op zoek naar muziek Een introductie van de instrumenten van het symfonieorkest Groep 5-6 Docentenhandleiding Op zoek naar muziek Een introductie van de instrumenten van het symfonieorkest Groep 5-6 Docentenhandleiding Vooraf Voor u ligt de docentenhandleiding bij de educatieve website Introductie van het symfonieorkest

Nadere informatie

onderwerp: Ik ruik mensenvlees ( drama- beweging)

onderwerp: Ik ruik mensenvlees ( drama- beweging) onderwerp: Ik ruik mensenvlees ( drama- beweging) -lln. kn. zich soepel bewegen op de muziek; -lln. kn. sprookjesfiguren uitbeelden met de nadruk op één zintuig; -plezierbeleving; -lln. durven expressief

Nadere informatie

Kunstlessen over Hundertwasser

Kunstlessen over Hundertwasser Kunstlessen over Hundertwasser Bovenbouw primair onderwijs en vmbo - een tekst met vragen en opdrachten voor een les op school - opdrachten in de tentoonstelling in het Cobra Museum Colofon 2013 Uitgave

Nadere informatie

ART HISTORY DE TWINTIGSTE EEUW. H4 algemeen deel Hoofdstuk 4 Expressionisme - Kunst en gevoel.

ART HISTORY DE TWINTIGSTE EEUW. H4 algemeen deel Hoofdstuk 4 Expressionisme - Kunst en gevoel. ART HISTORY DE TWINTIGSTE EEUW H4 algemeen deel Hoofdstuk 4 Expressionisme - Kunst en gevoel. Sigmund Freud (1856-1939) De ideeën van de psychoanalyticus Sigmund Freud hadden veel invloed op de kunstenaars

Nadere informatie

Dat we hier vanavond bij elkaar zijn wordt vooral bepaald door de wereldse kalender. En niet de kalender van de christelijke feesten.

Dat we hier vanavond bij elkaar zijn wordt vooral bepaald door de wereldse kalender. En niet de kalender van de christelijke feesten. Preek op Oudjaarsavond 2013 Dat we hier vanavond bij elkaar zijn wordt vooral bepaald door de wereldse kalender. En niet de kalender van de christelijke feesten. Oudjaarsdag: het lijkt een dag als alle

Nadere informatie

WEBQUEST. Het ontstaan van de film. Lees je deze webkwestie voor de eerste keer, werk ze dan in volgorde af.

WEBQUEST. Het ontstaan van de film. Lees je deze webkwestie voor de eerste keer, werk ze dan in volgorde af. WEBQUEST Het ontstaan van de film Lees je deze webkwestie voor de eerste keer, werk ze dan in volgorde af. Als je in het menu beneden met je muisaanwijzer over een woord gaat, verandert het in een handje.

Nadere informatie

Vandaag een Bijzondere Dag: Feest van de Vlaamse Gemeenschap

Vandaag een Bijzondere Dag: Feest van de Vlaamse Gemeenschap 11 juli Vakantieoefeningen Vandaag een Bijzondere Dag: Feest van de Vlaamse Gemeenschap Bijbelhoekje: het verhaal van de verloren zoon. Deel 5. Lees het verhaal, dan kun je de vraagjes oplossen. Er wordt

Nadere informatie

Verhalen uit een ander rijk

Verhalen uit een ander rijk Verhalen uit een ander rijk Ana-Magdalena Zainea www.anderssamen.nl www.ana-magdalena.nl Titel: Verhalen uit een ander rijk Auteur: Ana-Magdalena Zainea Correctie: Bart Renaer en Dorien Ruben Illustraties

Nadere informatie

Ethische Dilemma s - 100% Presence - Richard van Tol

Ethische Dilemma s - 100% Presence - Richard van Tol Jaap Bierman G&I Klas 1 A Sunday 24 January 2016 Ethische Dilemma s - 100% Presence - Richard van Tol Will you, push it to the limit? HKU Een week voordat het project van start ging kwam Tim Bosje naar

Nadere informatie

Wie is ROPE theater op maat?

Wie is ROPE theater op maat? Wie is ROPE theater op maat? De basis van ROPE bestaat uit Roel Pot en Peter Douw. In 1989 ontmoetten zij elkaar voor het eerst, uiteraard..op het toneel. En nu jaren later zijn ze nog steeds bij elkaar.

Nadere informatie

HOOFDSTUK 1. De relatie als een

HOOFDSTUK 1. De relatie als een HOOFDSTUK 1 De relatie als een gezamenlijke onderneming Ieder van ons draagt een mandje dat de magie bevat van onze essentie en van wat we het belangrijkst vinden in het leven. Als we iemand ontmoeten

Nadere informatie

Een kunstboek vol feiten en façades...

Een kunstboek vol feiten en façades... Een kunstboek vol feiten en façades... Foto s en tekst: Jan Smets Waarschijnlijk wordt dit het mooiste boek dat de laatste jaren over onze stad verschenen is. Er is dan ook keihard, enthousiast, met veel

Nadere informatie

Het verhaal moet aanspreken, spannend zijn en een mooi einde hebben. Als je uit de bioscoop loopt moet je een goed gevoel hebben over de film.

Het verhaal moet aanspreken, spannend zijn en een mooi einde hebben. Als je uit de bioscoop loopt moet je een goed gevoel hebben over de film. FILMS KIJKEN: Filmische middelen. Als je naar een film kijkt, let je meestal alleen op het verhaal, daar zal in het volgende blok behandeld worden. Dit is het inhoudelijk gedeelte. Het verhaal moet aanspreken,

Nadere informatie

GOD EERT JOZEF, DE SLAAF

GOD EERT JOZEF, DE SLAAF Bijbel voor Kinderen presenteert GOD EERT JOZEF, DE SLAAF Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: M. Maillot en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

LESBRIEF HARTENJAGERS 3.0

LESBRIEF HARTENJAGERS 3.0 INHOUDSOPGAVE Voorwoord Inhoudsopgave Docentenhandleiding Leerlingenbladen: Jonge Harten Theaterfestival FILMmmmmmmmm Wie werkt er mee aan een voorstelling? Opdracht Papagaaienjas Kijkwijzer LESBRIEF HARTENJAGERS

Nadere informatie

Boekverslag Sense and Sensibility (Jane Austen)

Boekverslag Sense and Sensibility (Jane Austen) Primaire gegevens van het gelezen werk Auteur: Jane Austen Titel: Sense and Sensibility Ondertitel: - Verschenen in: 1811 Aantal blz.: 322 Leestijd: 23 uur Uitgelezen op: 27 december 2001 Verantwoording

Nadere informatie

Billy s Playground - waar het spelen tot leven komt!

Billy s Playground - waar het spelen tot leven komt! Billy s Playground - waar het spelen tot leven komt! Billy s Playground Altijd een feest voor kinderen en ouders Een ongelofelijk gevarieerd programma, vol muziek, dans, spel, sport, mode, kunst, ontspanning

Nadere informatie

Het laatste oordeel. voorstel Bosch Parade 2011. Marieke van Riel - Henk de Wit - Don Henken - Charles Kluijtmans april 2011

Het laatste oordeel. voorstel Bosch Parade 2011. Marieke van Riel - Henk de Wit - Don Henken - Charles Kluijtmans april 2011 Het laatste oordeel voorstel Bosch Parade 2011 Marieke van Riel - Henk de Wit - Don Henken - Charles Kluijtmans april 2011 contact : info@mariekevanriel.nl 06-41256991 Tweede Morgendreef 18 s-hertogenbosch

Nadere informatie

INLEIDING op de muziek van na 1950

INLEIDING op de muziek van na 1950 INLEIDING op de muziek van na 1950 0. Voor de leerkracht: achtergrond & opzet van de les Wanneer jongeren (en volwassenen) voor het eerst kennismaken met hedendaagse muziek (d.w.z.: Westerse kunstmuziek

Nadere informatie

concertavond dankzij de Business seat-formule

concertavond dankzij de Business seat-formule @ Inne Helsen Een onvergetelijke concertavond dankzij de Business seat-formule Ook dit seizoen heeft het orkest een aantal aantrekkelijke formules voor u klaar om uw professionele contacten, klanten of

Nadere informatie

EEN FAVORIETE ZOON WORDT EEN SLAAF

EEN FAVORIETE ZOON WORDT EEN SLAAF Bijbel voor Kinderen presenteert EEN FAVORIETE ZOON WORDT EEN SLAAF Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Byron Unger en Lazarus Aangepast door: M. Kerr en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul

Nadere informatie

De Hartjesboom. www.majuscrit.fr. Een sprookje van Valérie Bonenfant. Geïllustreerd door Fan Marion Meert Adna Morat Anne Uriot-Dalbignat

De Hartjesboom. www.majuscrit.fr. Een sprookje van Valérie Bonenfant. Geïllustreerd door Fan Marion Meert Adna Morat Anne Uriot-Dalbignat De Hartjesboom Een sprookje van Valérie Bonenfant Geïllustreerd door Fan Marion Meert Adna Morat Anne Uriot-Dalbignat Vertaald door Elvire Papillon www.majuscrit.fr Illustratie buitenkaft Fan Er was eens

Nadere informatie

6 In Beeld. Bieke Depoorter

6 In Beeld. Bieke Depoorter 6 In Beeld Bieke Depoorter De 25-jarige fotografe Bieke Depoorter uit Ingooigem besloot pas in het laatste jaar middelbaar, tot verrassing van velen, om fotografie te gaan studeren. Ze trok naar het Kask

Nadere informatie