Wat mogen we van elkaar verwachten

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Wat mogen we van elkaar verwachten"

Transcriptie

1 dossier mantelzorg Wat mogen we van elkaar verwachten Overbelasting van mantelzorgers is een symptoom van dieperliggende problemen in de samenleving. Niet alleen in concrete maatregelen maar ook in het bediscussiëren van die dieperliggende vraagstukken ligt een opdracht voor politici. door Gerard Adelaar drs. G.A.A. Adelaar is politicoloog en is werkzaam als adviseur in de gezondheidszorg. Vorig jaar won hij de Jan Peter Balkenende-award. Mantelzorg speelt zich af daar waar het leven wringt. Het kan mooi zijn voor iemand te zorgen, maar tegelijk bestaat dat zorgen juist dankzij de gebreken, kwalen en pijn van de ander. Bovendien wordt het zorgen dikwijls ervaren als een juk dat men niet dragen kan, maar dat door het leven onverbiddelijk op de schouders wordt gelegd. 14,3 procent van de Nederlandse mantelzorgers voelt zich zwaar belast 1. Het zwaartepunt van overbelasting ligt in de mantelzorgleeftijd van 30 tot 50 jaar, en nog meer bij de mantelzorgers van 75 jaar en ouder. De overheid wenst meer ondersteuning en zorg uit het formele naar het informele circuit over te hevelen. Van mantelzorgers zal daarom de komende jaren nóg meer verwacht worden. Gemeenten zetten waardevolle instrumenten in om mantelzorgers te steunen. De overbelasting van mantelzorgers is echter een symptoom van iets wat misgaat in onze samenleving. Daarom loont het de moeite enkele dieperliggende oorzaken voor de overbelasting van mantelzorgers onder de loep te nemen, iets wat in onze maatschappij nauwelijks wordt gedaan. Minder kinderen Een belangrijke vraag is waarom mantelzorgers zoveel moeten doen dat ze er zwaar belast van raken. Met andere woorden: waarom kan het zorgen niet over meer mensen worden verdeeld? Een van de redenen is het lage geboortecijfer, dat al een halve eeuw op zo n 1,75 kinderen per vrouw ligt. Hierdoor zijn minder familieleden beschikbaar om de zorg over te verdelen. Verder is van belang dat verzorgingsstaatarrangementen het gemakkelijk maakten ver van je familie te gaan wonen. Je bent bijvoorbeeld niet meer nodig om je ouders in geval van nood financieel te onderhouden, of zij niet voor jou. Hierdoor zit echter degene die achterblijft om indien nodig mantelzorg te verlenen, met de gebakken peren. Dit effect wordt sterker nu geleidelijk de rem wordt gezet op de uitdijing van de verzorgingsstaat. Waardering Evenzeer is een kritische blik nodig op maatstaven die de hedendaagse maatschappij hanteert. In onze samenleving tellen vooral arbeid, productie en consumptie. Arbeidenden ervaren dat ze hierop worden afgerekend, en zullen mantelzorg daardoor als overbodige last ervaren. Het is helemaal niet stoer om te vertellen dat je mantelzorger bent. Voor oude mantelzorgers geldt daarbij dat zij niet nuttig zijn aan het arbeidsproces en veelal niet aan de god van de economie. Daardoor kunnen zij de mantelzorg helemaal als nutteloze beslommering ervaren. Lichamelijke en geestelijke beperkingen en lijden passen bovendien niet in ons beeld van de maakbare werkelijkheid. De zwaarte die het leven met zich kan meebrengen hebben wij mede met behulp van de medische mogelijkheden en formele zorg grotendeels uit onze werkelijkheid weggepoetst. Hebben wij, door dit element van het leven aan het zicht te onttrekken, een reëel beeld van het leven? Het krijgen van een kind beknot de ouders in veel vrijheden, maar de resulterende verantwoordelijkheid ervaren zij dikwijls ook als een vorm van natuurlijke gebondenheid. Iets soortgelijks zou kunnen gelden voor het verzorgen van een behoeftige: dat is een element dat, hoe zwaar dikwijls ook, eveneens inherent is aan het leven. Wat moeten politici doen? Om te beginnen kunnen zij mantelzorg niet alleen steunen, maar ook concreet waarderen, iets wat mantelzorgers zeer verlangen. Degenen die onafgebroken zorgen voor dementerenden verdienen bijzondere aandacht. Bij het steunen van mantelzorg past niet dat het gros van de gemeenten geen beleid maakt op de wens van kinderen om hun ouders in huis te nemen 2. Waarom kan het zorgen niet over meer mensen worden verdeeld? Het beschikken over een informele zorgmantel en het beroep op formele zorg zijn communicerende vaten. Wie meer kinderen heeft, doet minder beroep op formele zorg en draagt ook, omdat die kinderen belasting gaan betalen, bij aan de solidariteit tussen generaties in de formele zorg. Het ligt daarom voor de hand in de zorgpremie een link te leggen met het kindertal, zoals in Duitsland gebeurt: bij meer kinderen betaalt men minder premie voor bepaalde zorgvormen 3. Dit moet aangevuld worden met breder beleid om een hoger kindertal te bewerkstelligen. Bovendien mogen politici een debat aanzwengelen over de eisen die we als samenleving stellen, over de dominantie van het economisch denken en over wat we van elkaar mogen verwachten. Mogelijk zullen dergelijke maatschappijkritische ideeën met hoongelach of van woede vertrokken gelaat onthaald worden. Wie zich daardoor echter laat weerhouden, zal nooit iets wezenlijks bereiken. Reageren? 1 CBS, GGD en, RIVM, Gezondheidsmonitor Netwerk Notarissen, Raymond Gradus en Evert Jan van Asselt, De langdurige zorg vergeleken in Nederland en Duitsland, in Economisch Statistische Berichten 96 (2011), pp

2 DOSSIER MANTELZORG Linkse partijen bang voor regeldrukvermindering mantelzorgers Mantelzorgers zijn van onschatbare waarde voor stad en samenleving. Dit wordt door alle politieke partijen beaamd in de raadsdebatten over mantelzorg. Vaak volgen er uitspraken over hoe goed mantelzorg is en dat we het vooral moeten stimuleren en ondersteunen. Maar op de vraag, hoe?, komen vaak uitgebreide maar alles behalve concrete antwoorden. door Anne Kuik Mevr. A. Kuik is fractievoorzitter voor het CDA in Groningen en genomineerd als raadslid van het jaar Begrijp me niet verkeerd, mantelzorg is iets waarover je niet genoeg waardering kunt uitspreken. Mantelzorg laat in essentie de liefde en solidariteit van mensen voor elkaar in de samenleving zien. Wie wil dat nou niet, wanneer je hulp nodig hebt vanwege beperkingen of vanwege ziekte, dat iemand die je kent en vertrouwt er voor je is en zegt: we gaan er samen tegenaan. Mantelzorg is niet iets wat je er zo even bij doet Laat partijen die zo hard roepen dat we mantelzorg moeten ondersteunen en stimuleren dan ook concreet worden in plaats van te komen met alleen een good feeling -verhaal. Administratieve rompslomp Met de aankomende transities en toekomstige uitdagingen in de zorg zal steeds meer een beroep worden gedaan op mantelzorgers. Een zin die in de politiek heel vaak gebruikt wordt is: Onder veel ouderen leeft de wens om zo lang mogelijk in de vertrouwde omgeving te blijven wonen. Dat kan ik me ook voorstellen, maar soms lukt het zelfstandig wonen niet meer en zul je hulp nodig hebben. Als politiek moet je daarop inspelen. In Groningen wordt er ingespeeld op de vraag naar aangepaste woningen, zo wordt er geïnvesteerd in seniorenwoningen en kangoeroewoningen. Daarnaast is het mogelijk om een mantelzorgchalet naast het huis van de verzorger te plaatsen. Op dit moment hebben mantelzorgers nog wel te maken met een hoop administratieve rompslomp om een mantelzorgchalet/woning geplaatst te krijgen vanwege het aanvragen van de omgevingsvergunning. Voorstel De cda-fractie #050 heeft daarom een voorstel ingediend om de administratieve drempels voor mantelwoningen te verminderen. Uit een briefwisseling tussen de vng en minister Schultz bleek dat het kabinet en de vng positief zijn over plannen om het vergunningsvrij bouwen van mantelzorgwoningen met een oppervlakte van onder de 100 vierkante meter mogelijk te maken. Maar waarom wachten op het kabinet als de gemeente hier zelf ook de mogelijkheid toe heeft? Het voorstel van de cda-fractie is om een raadsbrief voor te bereiden voor het vergunningsvrij bouwen van mantelzorgchalets of -woningen. In eerste instantie kregen we van het college nul op het rekest. Het college stelde dat er geen probleem is, omdat het aanbod voor senioren voldoende is en er een aantal kangoeroewoningen wordt ontwikkeld in de stad. Ook botsten we met de linkse partijen, die zich zorgen maakten over hoe straten U kunt het initiatiefvoorstel van het CDA Groningen nalezen via de databank van de BSV. Zie: en klik daarna op databank. eruit kwamen te zien als iedereen vergunningsvrij mantelzorgwoningen in z n tuin mag zetten. In mijn ogen onvoorstelbaar dat de linkse partijen zo reageerden. Alsof er een wildgroei aan mantelzorgwoningen in tuinen zou komen en alsof iedereen daar ook maar misbruik van zou maken. Het getuigt van kortzichtigheid de mogelijkheden van het verminderen van regeldruk niet eens te willen onderzoeken. Als cda wilden we het niet alleen bij woorden laten maar ook op zoek gaan naar concrete acties. Het college en de linkse partijen gaan totaal voorbij aan de eigen keuze voor de manier waarop inwoners zorg willen verlenen. Kangoeroewoningen, seniorenwoningen en woonchalets zijn verschillende woonvormen. Een woonchalet zorgt ervoor dat mantelzorger en verzorger ieder ook hun privacy behouden maar wel dicht bij elkaar zijn voor de dagelijkse zorg. Bovendien willen of kunnen niet iedere mantelzorger en verzorgde zomaar hun huizen verlaten en samen naar een andere wijk verhuizen om in een kangoeroewoning te wonen. Uiteindelijk bij het indienen van het raadsvoorstel had de lokale partij zich laten overtuigen en is het voorstel van het cda met steun van de cu, vvd, D66, de Stadspartij en de pvdd aangenomen. Mantelzorg is en blijft zwaar maar laten we daar waar we de mogelijkheid hebben mantelzorgers ontzorgen. Reageren? 11

3 dossier mantelzorg Respijtzorg. Wat kan de gemeente daaraan doen? In de tijd dat ik werkzaam was als verpleegkundige sprak ik vaak met mantelzorgers. Ze vertelden mij over de diverse problemen waarmee zij geconfronteerd worden. Het machteloze gevoel omdat hun dierbare steeds zieker en minder zelfstandig wordt, het verlies van hun sociale netwerk omdat zij vaak bij hun dierbare zieke zijn, de vermoeidheid die ontstaat omdat ze continu aan het werk of aan het verzorgen zijn en continu meedenken met hun dierbare zieke. door Iris Zeijlemaker Mevr. I. Zeijlemaker-In t Veld MBA is o.m. oprichter van Stichting Respijtzorg Alkmaar en Respijtzorg Nederland. Om mantelzorgers te helpen heb ik in 2007, samen met mijn moeder, Stichting Respijtzorg Alkmaar opgericht. De stichting heeft als doel om mantelzorgers van chronisch lichamelijk zieken te ontlasten, zodat (dreigende) overbelasting voorkomen kan worden. In 2010 konden wij het Respijthuis in Alkmaar openen. Momenteel werken er 65 vrijwilligers en twee coördinatoren. Omdat er vaker vragen kwamen van mensen die ook een Respijthuis in hun gemeente wilden oprichten, heb ik Respijtzorg Nederland opgezet zodat ik hen kan adviseren en eventueel begeleiden. Het Respijthuis in Alkmaar is kleinschalig, wijk-/regiogericht, werkt met geschoolde vrijwilligers en levert zorg en begeleiding op maat. In het Respijthuis worden de chronisch lichamelijk zieken opgenomen, zodat hun mantelzorgers even op adem kunnen komen. De vrijwilligers nemen de zorgtaken van de mantelzorger volledig over gedurende 24 uur per dag en 7 dagen in de week. De verpleegtechnische handelingen worden door de eigen thuiszorgorganisatie van de gasten (=zieke) gegeven. De gemiddelde opnameduur van de gasten is twee weken. Wat het Respijthuis uniek maakt, is dat de mantelzorger geïndiceerd wordt en niet de zieke. Tijdens de opname van de zieke is er veel aandacht voor de mantelzorgers. Alles is erop gericht om de mantelzorger te versterken, zodat deze de zorgtaken weer op zich kan nemen. Mantelzorgers worden in het huidige zorgstelsel te vaak vergeten. Het is mijns inziens cruciaal om het leven van mantelzorgers in balans te houden In het Respijthuis worden mantelzorgers drie maanden lang begeleid, zij krijgen advies op maat zodat bij hen overbelasting in de toekomst voorkomen kan worden. Goede samenwerking met zorgpartners is daarbij van belang, omdat het Respijthuis vaak mantelzorgers na opname doorverwijst. Uit tevredenheidsonderzoek onder mantelzorgers en gasten blijkt dat het Respijthuis aansluit op de behoefte, want we kregen een 9,6. Mantelzorg is topsport! In 2007 was er nog niet zoveel bekend over mantelzorgers. Er 12

4 DOSSIER MANTELZORG respijthuis in tilburg? In Alkmaar is in 2010 het eerste Respijthuis opgezet. Ook in de steden Rotterdam en Den Haag zijn door het cda initiatieven opgezet om een of meerdere Respijthuizen te realiseren. Het cda Tilburg heeft in het verkiezingsprogramma de opzet van een Respijthuis in Tilburg als een van de speerpunten opgenomen. Om dit te realiseren heeft het cda Tilburg voor een proactieve opstelling gekozen. Het huidig raadslid Rein Valk en de campagneleider voor de Gemeenteraadsverkiezingen Ernst van Wely zijn de afgelopen acht maanden druk in de weer geweest om de opzet van een Respijthuis mogelijk te maken. Om de behoefte te peilen zijn er gesprekken gevoerd met zorginstellingen, beleidsmedewerkers van de gemeente Tilburg, woningbouwverenigingen en met organisaties die mensen met een beperking ondersteunen. Alle gesprekspartners waren erg enthousiast over het voornemen van de opzet van een Respijthuis waardoor er voldoende draagvlak in de Tilburgse gemeenschap is verkregen. Nu deze eerste stappen zijn gezet, is het noodzakelijk dat er een vervolgtraject wordt ingezet. Het cda Tilburg zal een rondetafelbijeenkomst organiseren waarvoor alle betrokken partijen worden uit genodigd. Het doel van deze bijeenkomst is om te komen tot een concreet plan van aanpak. Nagenoeg alle politieke partijen zijn voor ondersteuning van mantelzorgers en vrijwilligers. Vaak blijft het bij deze intentieverklaringen en worden geen initiatieven ontplooid om tot concrete invulling te komen. Het cda Tilburg kiest voor een andere weg, namelijk: stel je proactief op en kom met initiatieven. Ernst van Wely was weinig oog voor de impact die het op iemands leven heeft als iemand mantelzorger wordt. Nu is dat anders, maar de situatie is nog verre van ideaal. Dit komt deels door de mantelzorger zelf. Mantelzorgers geven vaak onvoldoende aan waar zij tegenaan lopen. Ze trekken pas aan de bel als overbelasting dreigt of als ze al ingestort zijn en er dus acuut gehandeld moet worden. Dit heeft met interne drempels te maken: schuldgevoel en een gevoel van falen. Maar ook externe factoren kunnen een rol spelen; het kan zijn dat er onvoldoende respijtzorgplaatsen zijn die aansluiten op de behoefte van mantelzorgers in de betreffende gemeente. Ook kunnen financiën een rol spelen. Wat kan de gemeenteraad doen? Het is belangrijk om je als gemeenteraadslid te realiseren dat wij in onze samenleving steeds meer van mensen vragen en dat overbelasting op de loer ligt. Dat kan komen door een disbalans in iemands leven. Bij iemand die overbelast is, is de kans op agressie en/of mishandeling groter. Het is mijns inziens cruciaal om het leven van mantelzorgers in balans te houden, ook omdat de mensen die zij verzorgen daardoor langer thuis kunnen blijven wonen en zo lang mogelijk zo veel mogelijk deel kunnen blijven nemen aan de samenleving. Het is de draagkracht van de mantelzorger die bepaalt of een zieke (langer) thuis kan blijven wonen. Gemeenteraadsleden en gemeentebestuurders kunnen mantelzorgers helpen, door te faciliteren. Het is mij gelukt om in Alkmaar een Respijthuis op te richten, doordat de Wmowethouder jaarlijks een subsidie beschikbaar stelde. Raadsleden en gemeentebestuurders kunnen dit voorbeeld volgen. Het is naar mijn mening niet verstandig alleen eenmalig subsidie te verstrekken voor een haalbaarheidsonderzoek. Toon gewoon daadkracht door een jaarlijks budget voor respijtzorg vrij te maken. Stel een budget beschikbaar voor het openen van een respijtzorgvoorziening, dicht bij de mensen zelf. Op steeds meer plekken in Nederland nemen fracties en raden het initiatief om respijthuizen te ondersteunen (zie kader voor een actueel voorbeeld in Tilburg). Over het algemeen worden de initiatiefvoorstellen die hiertoe oproepen breed ondersteund. Mantelzorg, respijtzorg en vrijwilligers zijn onderwerpen waar het cda zich hard voor wil maken. Laten we dat dan ook daadwerkelijk doen! Het is belangrijk om je als gemeenteraadslid te realiseren dat wij in onze samenleving steeds meer van mensen vragen en dat overbelasting op de loer ligt Ten slotte In onze samenleving is het gebruikelijk om de zorg voor je dierbare op je te nemen, waardoor je plotseling een mantelzorger bent. Mantelzorgers cijferen zich soms helemaal weg. Ze verlenen vaak zorg naast hun werk, eigen gezin of ze zijn zelf al op leef tijd. De kans dat deze combinatie te zwaar wordt is dan heel reëel. Mocht je meer willen weten over hoe je mantelzorgers kunt helpen of wil je reageren? Mail mij dan gerust op 13

5 dossier mantelzorg CDA s-hertogenbosch organiseerde thema-avond mantelzorg Hoe kan de gemeente ondersteuning bieden Onlangs organiseerde het CDA s-hertogenbosch een thema-avond over mantelzorg. In een volle zaal in de Verkadefabriek gingen mantelzorgers, mensen uit de professionele zorg, vertegenwoordigers van wijkraden, politici, de zorgkantoren en veel belangstellenden met elkaar in debat. door Marianne van der Sloot Raadslid in s-hertogenbosch Een op de tien kinderen verleent mantelzorg, gaf inleider dr. Beneken genaamd Kolmer (lector Mantelzorg aan De Haagse Hogeschool en coördinator van de Academische Werkplaats Ouderenbeleid en Sociale Zorg aan Tilburg University (Tranzo) aan. Dit wordt door velen als iets positiefs gezien, maar heeft veel impact op de kinderen. Liesbeth Hoogendijk van Mezzo, ging in op de grote wijzigingen die op de zorg afkomen. De rol van de mantelzorger verandert daardoor helemaal, aldus Hoogendijk. Dat heeft ook veel effect voor de manier waarop de gemeente mantelzorgers moet gaan ondersteunen. In het debat werd vervolgens uitgebreid ingegaan op de betaalbaarheid van de zorg. Moet de belasting omhoog of moet de zorg slimmer worden geregeld? Dat laatste sprak de aanwezigen aan. Zorgleners moeten weer zorg verlenen, geen formulieren invullen. Ook was er een oproep om niet meerdere kapiteins op één schip te laten zijn, in één gezin. Wethouder Huib van Olden kon daar direct bij aansluiten: Wij zetten in op één gezin en één plan. En als het nodig is om mantelzorgers te steunen, zoeken we de grenzen van de wet op. Een vraag die telkens terugkwam is: wat kan de gemeente doen om te ondersteunen? Daar werden verschillende verrassend concrete antwoorden op gegeven, zoals: - kijk naar het hele gezin van de mantelzorger; - wees simpelweg vriendelijk aan de telefoon bij aanvragen; - richt één loket in bij de gemeente waar mantelzorgers terecht kunnen; - verstevig de rol van de huisarts in de wijken; - regel goede respijtzorg; - zorg ervoor dat mantelzorgers ook betaald werk kunnen doen. 14

6 DOSSIER MANTELZORG Het cda s-hertogenbosch gaat deze concrete uitkomsten uit het mantelzorgdebat in de gemeenteraad bespreken. Dat gaan wij doen in debatten, via moties en we hebben dat gedaan tijdens de verkiezingsdebatten. Daarnaast willen wij mantelzorg echt op de kaart te zetten en mantelzorgers zo veel mogelijk ondersteunen. Dit kunnen we niet alleen. We hebben daarom een appel gedaan op alle aanwezigen bij het debat en op onze leden om mee te blijven denken. Slagen te maken Ik ben van mening dat de gemeente Den Bosch inderdaad meer moet doen om mantelzorgers te ondersteunen, zeker nu zij een groter deel van de zorg voor hun naasten op zich gaan nemen. Als je veel taken op je neemt als mantelzorger, dan moet je ook weten dat je kunt rekenen op respijtzorg, logeerhuizen of dagbesteding als er echt iets aan de hand is. Dat zijn zaken die we meer dan ooit moeten gaan regelen. Het CDA s-hertogenbosch gaat de concrete uitkomsten uit het mantelzorgdebat in de gemeenteraad bespreken Ik vond, toen ik dit aan de orde stelde tijdens een commissievergadering, hiervoor steun bij de verantwoordelijk wethouder voor de nieuwe wet maatschappelijke ondersteuning (wmo) Geert Snijders. Hij stelde: Laten we elkaar recht in de ogen kijken, het aanbod aan logeervoorzieningen en respijtzorg om mantelzorgers in de stad te ontlasten is niet groot. Daar moeten we nog echt slagen in maken. Vanaf 2015 wordt een groot deel van de taken rond begeleiding en zorg voor mensen met een beperking en de gehele jeugdzorg de verantwoordelijkheid van de gemeentes. Deze overheveling van taken vanuit het Rijk gaat gepaard met een forse kostenbesparing, die deels opgevangen moet worden door mantelzorgers en vrijwilligers meer te laten doen. Maar dan moeten ze daar wel toe in staat zijn en voldoende gesteund worden. Reageren? Een goede start voor nieuwe CDA ers Aanmelden Zomerschool 2014: 29 en 30 augustus Het Steenkampinstituut, het opleidingsinstituut van het CDA, organiseert elke zomer voor nieuwe leden de Zomerschool. Dit is een tweedaagse cursus waarin kennismaking met de partij en haar christendemocratische gedachtegoed centraal staat voor nieuwe leden. Op een informele manier leren ze andere leden kennen en krijgen ze een duidelijk beeld van de vereniging en de politieke werkelijkheid. Kent u nieuwe leden voor wie de Zomerschool interessant kan zijn? Aarzelt u dan vooral niet hen hierop attent te maken! Tijdens de Zomerschool wordt uitgelegd wat het cda de deelnemers te bieden heeft, hoe de vereniging werkt en hoe zij actief kunnen worden. Het is de perfecte gelegenheid om in snel tempo kennis te maken met de mogelijkheden die de partij biedt. Discussie, ontmoeting met prominente cda ers, trainingen en workshops vullen het programma. Daarnaast is er uiteraard veel plaats voor gezelligheid! Waar? De zomerschool begint op vrijdag 29 augustus en eindigt op zaterdagmiddag 30 augustus. Er wordt een eigen bijdrage van 120,- van de deelnemers gevraagd. Hierin zijn de kosten voor maaltijden en hotelovernachting (2 pers./per kamer) in Den Haag inbegrepen. Deelname staat open voor alle leden die sinds anderhalf jaar lid zijn geworden van het cda. Er is maar een beperkt aantal plekken beschikbaar voor de Zomerschool! Voor meer informatie kunt u terecht op of bellen met Eerste evaluatie naar aanleiding van pilot Snippergroen In het februarinummer van Bestuursforum (BF 2014, nr. 2, p. 24) stond in de rubriek Uitgelicht aangekondigd dat in april een evaluatie zou plaatsvinden van het pilotproject Snippergroen. Dit is inmiddels gebeurd. Het project een idee van het cda Maastricht blijkt een succes en zal worden voortgezet. Met alle gevallen van illegale ingebruikname is individueel contact opgenomen. Beoordeeld is of het openbaar (snipper)groen door bewoners kon worden aangekocht, danwel moest worden teruggegeven. In totaal zijn er 222 dossiers afgehandeld. In 215 gevallen is overgegaan tot verkoop dan wel ingebruikgave. In 7 gevallen van illegale ingebruikname is gebleken dat de verkoop van het ingebruikgenomen snippergroen niet mogelijk was. 15

Senioren ontmoeten elkaar. Verslag van 2 oktober 2010

Senioren ontmoeten elkaar. Verslag van 2 oktober 2010 Senioren ontmoeten elkaar Verslag van 2 oktober 2010 Meer overeenkomsten dan verschillen Dit is, in het kort, de conclusie van de lunchbijeenkomst Senioren ontmoeten elkaar 1 op 2 oktober 2010. De lunchbijeenkomst

Nadere informatie

Nieuwsbrief nr. 3, september 2013. Hoge opkomst ontbijtbijeenkomsten Aalsmeer en Amstelveen

Nieuwsbrief nr. 3, september 2013. Hoge opkomst ontbijtbijeenkomsten Aalsmeer en Amstelveen Nieuwsbrief nr. 3, september 2013 Hoge opkomst ontbijtbijeenkomsten Aalsmeer en Amstelveen Amstelveen, donderdagochtend 29 augustus om 7.45 uur s ochtends op het plein voor het raadhuis. Een vriendelijk

Nadere informatie

Verslag basiscursus Wmo d.d. 12 april 2013 LSR in (Utrecht)

Verslag basiscursus Wmo d.d. 12 april 2013 LSR in (Utrecht) Verslag basiscursus Wmo d.d. 12 april 2013 LSR in (Utrecht) De vier cursisten, die aanwezig waren, begonnen zich aan elkaar voor te stellen onder leiding van de cursusleidster. Van de vier cursisten waren

Nadere informatie

Startnotitie nota mantelzorg en vrijwilligerswerk Hellevoetsluis 2015

Startnotitie nota mantelzorg en vrijwilligerswerk Hellevoetsluis 2015 Startnotitie nota mantelzorg en vrijwilligerswerk Hellevoetsluis 2015 Datum: maart 2015 Afdeling: Samenlevingszaken In- en aanleiding Voor u ligt de startnotitie voor de aankomende beleidsnota van de gemeente

Nadere informatie

Ambtenaren en wethouders gemeente Gooi en Vecht over Proeverij met mantelzorgers

Ambtenaren en wethouders gemeente Gooi en Vecht over Proeverij met mantelzorgers Ambtenaren en wethouders gemeente Gooi en Vecht over Proeverij met mantelzorgers LSR - landelijk steunpunt medezeggenschap Utrecht, december 2015 Geschreven door: Elise Koekkoek, Adviseur medezeggenschap

Nadere informatie

Nieuwsbrief Sociaal Domein Kop van Noord-Holland

Nieuwsbrief Sociaal Domein Kop van Noord-Holland Nieuwsbrief Sociaal Domein Kop van Noord-Holland Maandag 28 juli 2014 Nieuwsbrief nummer 3 Colleges Den Helder, Schagen en Hollands Kroon wijzigen samenwerking Sociaal Domein De colleges van Den Helder,

Nadere informatie

Voorbereiden op het keukentafelgesprek?

Voorbereiden op het keukentafelgesprek? Voorbereiden op het keukentafelgesprek? Deze brochure helpt u daarbij! 2015 een coproductie van: Voor kinderen, partners, verwanten, vrijwilligers die mantelzorgtaken vervullen voor hen die hun dierbaar

Nadere informatie

Enquête Mantelzorgcentrum. Graag ontvangen wij uw reactie vóór 3 februari. Zijn de afbeeldingen in dit bericht niet zichtbaar? Klik dan hier.

Enquête Mantelzorgcentrum. Graag ontvangen wij uw reactie vóór 3 februari. Zijn de afbeeldingen in dit bericht niet zichtbaar? Klik dan hier. Digitale nieuwsbrief Mantelzorgcentrum met nieuws en activiteiten voor mantelzorgers en organisaties. Inschrijven voor de nieuwsbrief Zijn de afbeeldingen in dit bericht niet zichtbaar? Klik dan hier.

Nadere informatie

Betreft : Handreiking waardering mantelzorg door gemeenten Datum : 26-03-2014

Betreft : Handreiking waardering mantelzorg door gemeenten Datum : 26-03-2014 Mezzo memo Betreft : Handreiking waardering mantelzorg door gemeenten Datum : 26-03-2014 Waardering mantelzorg In het (concept)wetsvoorstel Wmo 2015 is geregeld dat de huidige grondslag voor het mantelzorgcompliment

Nadere informatie

Mantelzorg, waar ligt de grens?

Mantelzorg, waar ligt de grens? Mantelzorg, waar ligt de grens? CDA Talentacademie 2014-2015 Anita Relou Wat is volgens het christendemocratisch gedachtengoed de grens van mantelzorg. Inleiding 2015. Een jaar met veel veranderingen in

Nadere informatie

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE Hoe word ik als cliënt geïnformeerd over de veranderingen? Met een brief van de gemeente Met een persoonlijk gesprek in 2015

Nadere informatie

Stappenplan om agressie tegen bestuurders aan te pakken

Stappenplan om agressie tegen bestuurders aan te pakken pagina 1 van 5 Nieuwsbrief voor raadsleden Nummer 11, oktober 2011 Stappenplan om agressie tegen bestuurders aan te pakken Bestuurders worden steeds vaker geconfronteerd met agressie en geweld. Van alle

Nadere informatie

Samen voor een sociale stad

Samen voor een sociale stad Samen voor een sociale stad 2015-2018 Samen werken we aan een sociaal en leefbaar Almere waar iedereen naar vermogen meedoet 2015 Visie VMCA 2015 1 Almere in beweging We staan in Almere voor de uitdaging

Nadere informatie

Vrijwilligerswerk bij Doras

Vrijwilligerswerk bij Doras Welzijn Ouderen Thuisadministratie Vrijwilligerswerk bij Doras Voor iedereen in Amsterdam-Noord. Dus ook voor u! Doras Maatschappelijke dienstverlening Amsterdam-Noord Vrijwilligerswerk bij Doras Doras

Nadere informatie

Doe een beroep op de adviseurs van AVI bij uw voorbereiding op de komende decentralisaties

Doe een beroep op de adviseurs van AVI bij uw voorbereiding op de komende decentralisaties AVI-nieuwsbrief 7 (24 juli 2012) Adviseurs Versterking Wmo ondersteunen bij beleidsbeïnvloeding Doe een beroep op de adviseurs van AVI bij uw voorbereiding op de komende decentralisaties Geachte Het uitstel

Nadere informatie

Buddy-plan Handreiking

Buddy-plan Handreiking Buddy-plan Handreiking Inleiding Het CDA staat naast onze ouderen: Wij zijn er voor u! Met die boodschap reiken we ouderen de helpende hand, als ze die nodig hebben. Door naar hun zorgen te luisteren,

Nadere informatie

HOE U DE SAMENWERKING MET THUISZORGMEDEWERKERS VERBETERT

HOE U DE SAMENWERKING MET THUISZORGMEDEWERKERS VERBETERT HOE U DE SAMENWERKING MET THUISZORGMEDEWERKERS VERBETERT Tips voor mantelzorgers die voor thuiswonende ouderen zorgen ZORGNETWERK VAN EEN KWETSBARE OUDERE Team van verpleegkundigen en verzorgenden Partner

Nadere informatie

AVI-nieuwsbrief 30. Inhoud. Opinie. Opinie. AVI-producten. Activiteiten. Informatief. Signalering. Nieuws. Zit er ook zelfhulp in uw Wmo?

AVI-nieuwsbrief 30. Inhoud. Opinie. Opinie. AVI-producten. Activiteiten. Informatief. Signalering. Nieuws. Zit er ook zelfhulp in uw Wmo? AVI-nieuwsbrief 30 27 mei 2014 Inhoud Opinie Zit er ook zelfhulp in uw Wmo? Reacties op blog We kunnen het zelf toch veel beter? Zelfredzaamheid kan niet worden opgelegd AVI-producten Nieuw! Handreiking

Nadere informatie

Dé mantelzorger bestaat niet

Dé mantelzorger bestaat niet Dé mantelzorger bestaat niet Deze notitie over mantelzorg is opgesteld is samenwerking met: Stichting Pulse, Plaatselijk Overleg Gehandicapten, het Nederlandse Rode Kruis, de Zonnebloem IJsselstein, de

Nadere informatie

Algemene beschouwingen CDA Weert

Algemene beschouwingen CDA Weert Algemene beschouwingen CDA Weert begroting 2016 www.cdaweert.nl Algemene Beschouwingen CDA Weert op de begroting 2016 van de gemeente Weert Dames en heren, hierbij de beschouwingen van het CDA op de voorliggende

Nadere informatie

Ook moet gekeken worden wat efficiënter kan. Hierdoor ontstaat inzicht waarop bezuinigingen kunnen worden gerealiseerd.

Ook moet gekeken worden wat efficiënter kan. Hierdoor ontstaat inzicht waarop bezuinigingen kunnen worden gerealiseerd. OPA Borsele Speerpunten Ondersteuning van mensen in kwetsbare situaties Mensen met een psychische, verstandelijke of lichamelijke beperking en ouderen worden steeds meer aangesproken op hun eigen kracht

Nadere informatie

College van Burgemeester en wethouders van de gemeente Helmond

College van Burgemeester en wethouders van de gemeente Helmond College van Burgemeester en wethouders van de gemeente Helmond Postbus 232 5700 AE HELMOND Helmond, 20 januari 2012 Onderwerp: Advies betreffende evaluatie Seniorenraad 2009-2011 nota Seniorenbeleid 2012

Nadere informatie

Nieuwsbrief Odensehuis Hoeksche Waard no.3. 1 e kwartaal 2015. Inleiding

Nieuwsbrief Odensehuis Hoeksche Waard no.3. 1 e kwartaal 2015. Inleiding Nieuwsbrief Odensehuis Hoeksche Waard no.3. 1 e kwartaal 2015 Inleiding Over 3 maanden is het Odensehuis al weer een jaar open. We beginnen goed op gang te komen. Het is duidelijk dat er behoefte is aan

Nadere informatie

NAASTENPARTICIPATIEBELEID ISZ De Brug

NAASTENPARTICIPATIEBELEID ISZ De Brug NAASTENPARTICIPATIEBELEID ISZ De Brug Dit beleid is in eerste instantie opgesteld voor intramurale cliënten van ISZ De Brug. De vertaalslag naar extramurale cliënten moet nog worden gemaakt. Inleiding

Nadere informatie

Voorzitter, Er is al heel veel gezegd. Dat gaat de VVD niet doen.

Voorzitter, Er is al heel veel gezegd. Dat gaat de VVD niet doen. Er is al heel veel gezegd. Dat gaat de VVD niet doen. Toen wij over het coalitieakkoord spraken, telde de VVD Den Haag haar zegeningen. Er werd ruimte geboden voor een aantal van onze ideeën. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

Zelfredzaamheid en participatie in praktijk

Zelfredzaamheid en participatie in praktijk Van verzorgingsstaat naar handen uit de mouwen Training Zorg Verandert op zaterdag 13 juni leidt vrijwilligers op tot voorlichter en gespreksbegeleider voor oudere migranten Zelfredzaamheid en participatie

Nadere informatie

Wegwijzer voor mensen die zorgen voor een familielid, buur, partner of vriend(in) met een ziekte of handicap.

Wegwijzer voor mensen die zorgen voor een familielid, buur, partner of vriend(in) met een ziekte of handicap. Mantelzorgwijzer Arnhem Wegwijzer voor mensen die zorgen voor een familielid, buur, partner of vriend(in) met een ziekte of handicap. Waarom een mantelzorgwijzer? Voor veel mensen is het verzorgen van

Nadere informatie

Werkvloer mantelzorg en vrijwilligers

Werkvloer mantelzorg en vrijwilligers Werkvloer mantelzorg en vrijwilligers Thema/Bron/Beleid Ondersteuning vrijwilligers/ mantelzorgers, WMO prestatieveld 4 Begroting 2015 Bedrag Notitie Mantelzorg Notitie Vrijwilligers AWBZ Pakketmaatregel

Nadere informatie

Inbreng Ruben Mink Algemene beschouwingen

Inbreng Ruben Mink Algemene beschouwingen Voorzitter, Inbreng Ruben Mink Algemene beschouwingen Voordat ik kom tot de bijdrage van de CDA-fractie wil ik graag een groot compliment maken. Zoals u misschien wél verwacht had, gaat dat compliment

Nadere informatie

Bijlagen. Ga na wanneer de indicatie van de cliënt afloopt. Heeft hij recht op het overgangsrecht? Kan er een aanbod gedaan worden vanuit de gemeente?

Bijlagen. Ga na wanneer de indicatie van de cliënt afloopt. Heeft hij recht op het overgangsrecht? Kan er een aanbod gedaan worden vanuit de gemeente? Informatie voor mantelzorgers (en begeleiders) Mantelzorgers zijn alle mensen uit de omgeving van de cliënt die aan de cliënt hulp en zorg verlenen. Dat kan op verschillende gebieden en in verschillende

Nadere informatie

De huisarts aan het. Kunnen ouderen langer thuis blijven wonen en kan de mantelzorg dit aan?

De huisarts aan het. Kunnen ouderen langer thuis blijven wonen en kan de mantelzorg dit aan? SP Onderzoek De huisarts aan het woord deel 3 Kunnen ouderen langer thuis blijven wonen en kan de mantelzorg dit aan? Renske Leijten, SP-Kamerlid Volksgezondheid, Welzijn en Sport Ineke Palm, Wetenschappelijk

Nadere informatie

Kwaliteit van leven toevoegen aan de tijd die men nog heeft. Hospice Marianahof. Avoord. Zorg en Wonen. Zoals u het wenst

Kwaliteit van leven toevoegen aan de tijd die men nog heeft. Hospice Marianahof. Avoord. Zorg en Wonen. Zoals u het wenst Kwaliteit van leven toevoegen aan de tijd die men nog heeft Hospice Marianahof Avoord Zorg en Wonen Zoals u het wenst 1 Welkom in marianahof Gastvrij thuis 4 Eigen regie 5 Aandacht 6 Multidisciplinair

Nadere informatie

Vragen uit de SOL bijeenkomst de nieuwe rol van uw gemeente woensdag 29 augustus regio Zuid-Limburg

Vragen uit de SOL bijeenkomst de nieuwe rol van uw gemeente woensdag 29 augustus regio Zuid-Limburg Vragen uit de SOL bijeenkomst de nieuwe rol van uw gemeente woensdag 29 augustus regio Zuid-Limburg 1. Is het de bedoeling dat de gemeente straks met iedere thuiswonende mens met een verstandelijke beperking,

Nadere informatie

Iedereen moet kunnen meedoen

Iedereen moet kunnen meedoen Nieuwe wet voor maatschappelijke ondersteuning in uw gemeente Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Inhoud 2 Voorwoord 5 Wat is de Wmo? 5 Waarom is de Wmo belangrijk? 9 Negen taken voor uw

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker Samen Sterker Werk > flexibelere arbeidsmarkt > verminderen bureaucratie > betere kansen voor startende (jonge) ondernemers Werk Algemeen Op dit moment hebben mensen die langs de kant staan te weinig kans

Nadere informatie

U ZORGT VOOR EEN ANDER, EN WIE IS ER VOOR U? STEUNPUNT MANTELZORG DE BILT

U ZORGT VOOR EEN ANDER, EN WIE IS ER VOOR U? STEUNPUNT MANTELZORG DE BILT U ZORGT VOOR EEN ANDER, EN WIE IS ER VOOR U? STEUNPUNT MANTELZORG DE BILT Steunpunt Mantelzorg De Bilt is onderdeel van MENS De Bilt, www.mensdebilt.nl. Maatschappelijke ondersteuning in de zes kernen

Nadere informatie

Factsheet AWBZ, 24 februari 2014. AWBZ naar Wmo: langdurige zorg per 1 januari 2015 naar gemeenten

Factsheet AWBZ, 24 februari 2014. AWBZ naar Wmo: langdurige zorg per 1 januari 2015 naar gemeenten Factsheet AWBZ, 24 februari 2014 AWBZ naar Wmo: langdurige zorg per 1 januari 2015 naar gemeenten Het Rijk draagt op 1 januari 2015 een deel van de zorg voor ouderen, chronisch zieken en gehandicapten

Nadere informatie

Manifest. van de mantelzorger

Manifest. van de mantelzorger Manifest van de mantelzorger Manifest van de Mantelzorger Mantelzorgers zijn mensen die onbetaald en vanuit een persoonlijke band zorgen voor een hulpbehoevende oudere, chronische zieke of gehandicapte

Nadere informatie

Kabinet: bestuursakkoord is basis voor samenwerking

Kabinet: bestuursakkoord is basis voor samenwerking Page 1 of 6 Van: VNG [mailto:vngleden@vng.nl] Verzonden: donderdag 25 augustus 2011 14:05 Aan: rec_postbus Onderwerp: Raadsledennieuwsbrief augustus 2011, nummer 8 Indien u deze e-mail niet goed ontvangt,

Nadere informatie

Dagbesteding en dagbehandeling in Rotterdam

Dagbesteding en dagbehandeling in Rotterdam Dagbesteding en dagbehandeling in Rotterdam In Rotterdam wonen veel actieve senioren. Bent u één van hen? Voor u wil Lelie zorggroep graag het bruisende middelpunt van de wijk zijn! Wij doen dit door activiteiten

Nadere informatie

Debat: regionaal en nationaal

Debat: regionaal en nationaal Debat: regionaal en nationaal Korte omschrijving werkvorm In deze werkvorm debatteren leerlingen over het verschil tussen een regionale of lokale partij en een landelijke partij. Leerdoelen Leerlingen

Nadere informatie

Ambthuis. Wonen Welzijn Zorg en behandeling. Woonzorgcentrum. Appartementen te huur. Groepswonen

Ambthuis. Wonen Welzijn Zorg en behandeling. Woonzorgcentrum. Appartementen te huur. Groepswonen Ambthuis Woonzorgcentrum Appartementen te huur Groepswonen Wonen Welzijn Zorg en behandeling Welkom in het Ambthuis In het centrum van het stadje Bredevoort staat het Ambthuis. Wonen in het Ambthuis betekent

Nadere informatie

Advies aan de stuurgroep CJG & Gemeente Assen

Advies aan de stuurgroep CJG & Gemeente Assen Advies aan de stuurgroep CJG & Gemeente Assen Aanleiding De gemeente Assen en Stuurgroep CJG willen de komende periode meer zicht krijgen op de wensen en behoeftes van jongeren uit Assen als het gaat om

Nadere informatie

WELKOM BIJ LUCIVER! Heeft u na het lezen van deze brochure nog vragen. Laat het ons horen. Wij staan graag voor u klaar!

WELKOM BIJ LUCIVER! Heeft u na het lezen van deze brochure nog vragen. Laat het ons horen. Wij staan graag voor u klaar! WELKOM BIJ LUCIVER! LuciVer is een kleinschalige organisatie voor welzijn, zorg en wonen. Wij zijn er voor ouderen die door verlies van lichamelijke en/of geestelijke mogelijkheden zorg of ondersteuning

Nadere informatie

Mantelzorg & mantelzorgondersteuning

Mantelzorg & mantelzorgondersteuning Welzijn Ouderen Thuisadministratie Mantelzorg & mantelzorgondersteuning Voor iedereen in Amsterdam-Noord. Dus ook voor u! Doras Maatschappelijke dienstverlening Amsterdam-Noord Zorgt u voor een naaste

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid Inovum

Mantelzorgbeleid Inovum Paginanummer: 1 / 5 Mantelzorgbeleid Inovum 1. Doel Geven van duidelijkheid over wie mantelzorgers zijn, wat het verschil is tussen mantelzorgers en vrijwilligers en hoe Inovum en mantelzorgers elkaar

Nadere informatie

Voorstel aan de Raad. Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel 27 mei 2015 / 63/2015. Fatale termijn: besluitvorming vóór:

Voorstel aan de Raad. Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel 27 mei 2015 / 63/2015. Fatale termijn: besluitvorming vóór: Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel 27 mei 2015 / 63/2015 Fatale termijn: besluitvorming vóór: Onderwerp Uitvoering Toelage Hulp bij het Huishouden Programma Zorg & Welzijn Portefeuillehouder

Nadere informatie

Yvonne Kroonenberg te gast! Agenda

Yvonne Kroonenberg te gast! Agenda Agenda GGZ Noord-Holland-Noord 30 juni, 19.00-21.00 uur. Thema: Omgaan met stress/burn-out. Yvonne Kroonenberg te gast! Woensdag 2 september is schrijfster Yvonne Kroonenberg te gast bij de Palatijn in

Nadere informatie

Het Landelijk Overleg Fracties (LOF) zoekt opvolging!

Het Landelijk Overleg Fracties (LOF) zoekt opvolging! 2015 Het Landelijk Overleg Fracties (LOF) zoekt opvolging! Landelijk Overleg Fracties (LOF) Contactpersoon: Leonie Kuhlmann Vacature: Coo rdinator Landelijk Overleg Fracties (LOF) 20 of 40 uur per week

Nadere informatie

Sportweetje. Het Katwijkse. sportieve toekomst! naar een. Nieuws, trends en tips voor een gezond en sportief verenigingsleven

Sportweetje. Het Katwijkse. sportieve toekomst! naar een. Nieuws, trends en tips voor een gezond en sportief verenigingsleven Het Katwijkse Sportweetje Nieuws, trends en tips voor een gezond en sportief verenigingsleven digitale nieuwsbrief voor het verenigingsleven editie 2015.1 klik en lees het artikel van uw interesse volg

Nadere informatie

Wij verzoeken u vriendelijk om bijgaande brief onder de aandacht te brengen b de fracties van de politieke partijen binnen uw gemeente.

Wij verzoeken u vriendelijk om bijgaande brief onder de aandacht te brengen b de fracties van de politieke partijen binnen uw gemeente. Geachte heer, mevrouw, Wij verzoeken u vriendelijk om bijgaande brief onder de aandacht te brengen b de fracties van de politieke partijen binnen uw gemeente. Wilt u zo vriendelijk zijn om ons een ontvangst-

Nadere informatie

Voorbereiden door krachten te bundelen... 2. Visie op nieuwe taken... 2. Vernieuwingen in welzijn, (jeugd)zorg en werk... 2

Voorbereiden door krachten te bundelen... 2. Visie op nieuwe taken... 2. Vernieuwingen in welzijn, (jeugd)zorg en werk... 2 Nieuwsbrief sociaal domein, #1 Vernieuwing welzijn, (jeugd)zorg en werk Inhoud Voorbereiden door krachten te bundelen... 2 Visie op nieuwe taken... 2 Vernieuwingen in welzijn, (jeugd)zorg en werk... 2

Nadere informatie

Ondersteuning en activiteiten voor mantelzorgers

Ondersteuning en activiteiten voor mantelzorgers 0 Ondersteuning en activiteiten voor mantelzorgers Workshops en bijeenkomsten Individuele begeleiding Mantelzorg, wat is dat? Je bent mantelzorger wanneer je de zorg voor een familielid of een bekende

Nadere informatie

Polderen voor beginners

Polderen voor beginners Jongerenkamer Polderen voor beginners Voorwoord De Tweede Kamer is het hart van de Nederlandse democratie. De 150 gekozen Kamerleden gaan met elkaar en de regering in debat over de toekomst van Nederland.

Nadere informatie

PrivaZorg. PrivaZorg thuiszorg klantgericht en persoonlijk!

PrivaZorg. PrivaZorg thuiszorg klantgericht en persoonlijk! PrivaZorg PrivaZorg thuiszorg klantgericht en persoonlijk! 1 Welkom bij PrivaZorg! PrivaZorg is een thuiszorgorganisatie, die werkt met gemotiveerde, zelfstandige zorgverleners. Thuiszorg is zorg bij mensen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 01 013 Nr. 300 MOTIE VAN DE LEDEN VAN T WOUT EN BERGKAMP Voorgesteld 13 juni 013 overwegende dat gemeentelijke beleidsvrijheid ten aanzien van de besteding van middelen cruciaal is voor het

Nadere informatie

BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE

BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE Vragen en antwoorden Klankbordgroep In het najaar van 2014 hebben een aantal cliënten en mantelzorgers uit de zes Dongemondgemeenten (Aalburg, Drimmelen, Geertruidenberg, Oosterhout, Werkendam en Woudrichem)

Nadere informatie

Mezzo s Mantelzorglijn en Sociaal Juridische Dienst. Mezzo maakt bewust, ondersteunt, adviseert en traint

Mezzo s Mantelzorglijn en Sociaal Juridische Dienst. Mezzo maakt bewust, ondersteunt, adviseert en traint Mezzo is de landelijke vereniging van en voor mantelzorgers en anderen die op vrijwillige basis zorg verlenen aan hun naasten. Dat het belangrijk is dat wij bestaan in 2014 is nog eens extra onderstreept

Nadere informatie

Beleid mantelzorg. Versie 031109 Herzieningsdatum 031112

Beleid mantelzorg. Versie 031109 Herzieningsdatum 031112 Beleid mantelzorg Herzieningsdatum 031112 Mantelzorgbeleid Cederhof Mantelzorg kan worden gedefinieerd als de extra zorg en begeleiding die mensen, vrijwillig, langdurig en onbetaald, verlenen aan personen

Nadere informatie

Workshop: Familiegericht werken. SOFA-model

Workshop: Familiegericht werken. SOFA-model Workshop: Familiegericht werken SOFA-model In de zorg staat de zorgvrager centraal, maar ook de familie is betrokken partij als iemand wordt opgenomen in het WZC. Om de zorg goed te laten verlopen, is

Nadere informatie

Steunpunten vrijwilligers en mantelzorg

Steunpunten vrijwilligers en mantelzorg Steunpunten vrijwilligers en mantelzorg Welkom De steunpunten algemeen Stand van zaken steunpunt vrijwilligers Stand van zaken steunpunt mantelzorg Vragen Contactgegevens De steunpunten Startbijeenkomst

Nadere informatie

Aanpassingen vergaderstructuur. Voorstel. Inleiding. Toelichting vergaderstructuur

Aanpassingen vergaderstructuur. Voorstel. Inleiding. Toelichting vergaderstructuur Aanpassingen vergaderstructuur Voorstel 1. kennis nemen van de concept jaaragenda 2. vaststellen thematische indeling commissies 3. toevoegen beeldvormend deel, voorafgaand aan de reguliere commissievergadering

Nadere informatie

Weerbaarheidsnieuws. Thema: duurzame inzetbaarheid. Nr. 17 NIEUWSBRIEF. Inhoudsopgave: Weerbaarheidsnieuws

Weerbaarheidsnieuws. Thema: duurzame inzetbaarheid. Nr. 17 NIEUWSBRIEF. Inhoudsopgave: Weerbaarheidsnieuws Programma Versterking Professionele Weerbaarheid NIEUWSBRIEF Nr. 17 juli 2015 Weerbaarheidsnieuws Eind 2015 stopt het programma. De onderzoek-portefeuille gaat over naar de Politieacademie. Tijdens het

Nadere informatie

Zorgt u voor iemand die niet bij u in buurt woont, dan kan de afstand

Zorgt u voor iemand die niet bij u in buurt woont, dan kan de afstand Mantelzorg en Wonen Zorgt u voor iemand die niet bij u in buurt woont, dan kan de afstand Zorgen een probleem zijn. voor U en degene een voor ander wie u zorgt en kunnen geldzaken dan dichter bij Me elkaar

Nadere informatie

Welkom. Raadsconferentie Gulpen-Wittem 3 oktober 2013. Gertie de Veen en Sonja Vlaming Directeur en mantelzorgconsulent

Welkom. Raadsconferentie Gulpen-Wittem 3 oktober 2013. Gertie de Veen en Sonja Vlaming Directeur en mantelzorgconsulent Welkom Raadsconferentie Gulpen-Wittem 3 oktober 2013 Gertie de Veen en Sonja Vlaming Directeur en mantelzorgconsulent Inhoud presentatie Informatie en kengegevens Steunpunt Mantelzorg De praktijk aan het

Nadere informatie

Reactie op advies Mantelzorgondersteuning en waardering

Reactie op advies Mantelzorgondersteuning en waardering bericht Ontwikkeling Maatschappelijke Ontwikkeling Retouradres: Postbus 10007, 8000 GA Zwolle Participatieraad Zwolle t.a.v. de heer J. van der Heiden Sassenstraat 33 8011 PB..ZWOLLE Stadskantoor Lübeckplein

Nadere informatie

Steunpunt Mantelzorg Dokkumer-Walden Het bieden van: Informatie (brochures, website, speciale gelegenheden) Advies en begeleiding (individueel) Emotionele steun: Luisterend oor Weg naar steunpunt soms

Nadere informatie

Ondersteuning en activiteiten voor mantelzorgers

Ondersteuning en activiteiten voor mantelzorgers 0 Ondersteuning en activiteiten voor mantelzorgers Workshops en bijeenkomsten Individuele begeleiding Mantelzorg, wat is dat? Je bent mantelzorger wanneer je de zorg voor een familielid of een bekende

Nadere informatie

Meest gestelde vragen en antwoorden Van AWBZ naar WMO

Meest gestelde vragen en antwoorden Van AWBZ naar WMO Meest gestelde vragen en antwoorden Van AWBZ naar WMO In 2015 gaat er veel veranderen in de zorg. De gemeente krijgt er nieuwe taken bij. Wat betekenen deze veranderingen voor u? 1. Wat gaat er veranderen

Nadere informatie

Ons kenmerk U14-047493 Beh. door J.W. Labruyere Afdeling Maatschappelijke Ontwikkeling, Beleid, Reg ie & Projecten 1

Ons kenmerk U14-047493 Beh. door J.W. Labruyere Afdeling Maatschappelijke Ontwikkeling, Beleid, Reg ie & Projecten 1 ~. Geme Bergen op Zoom -----::>--- ~ ~ 1 De Fractie van de BSD De heer Van der Kallen en de heer Van den Kieboom Nieuwstraat 4 4611 RS Bergen op Zoom l lllll llllll lllll llll llllll lllll lllll lllll

Nadere informatie

Samenspraak en inspraak

Samenspraak en inspraak Wegwijzer Samenspraak en inspraak De gemeente samen met u aan de slag in uw buurt Maak t mee! Burgerparticipatie in Eindhoven In deze folder leest u hoe u invloed kunt hebben op wat de gemeente doet in

Nadere informatie

Beleid mantelzorg en vrijwilligers Fener Zorg

Beleid mantelzorg en vrijwilligers Fener Zorg P a g i n a 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 1 2. Begrippen 1-2 3. Verschillen tussen mantelzorg en vrijwilligerswerk 2 4. Mantelzorg in Rotterdam 2-3 5. Visie van Fener Zorg op mantelzorg en vrijwilligers

Nadere informatie

Beleid samenwerking met en ondersteuning van mantelzorg in de intramurale locaties van Amstelring

Beleid samenwerking met en ondersteuning van mantelzorg in de intramurale locaties van Amstelring Beleid samenwerking met en ondersteuning van mantelzorg in de intramurale locaties van Amstelring Mantelzorgbeleid Intramuraal Amstelring 2013 1 Inleiding Mantelzorg staat in de belangstelling. Het ontwikkelen

Nadere informatie

Nu is van u. Vivent De Hooghe Clock

Nu is van u. Vivent De Hooghe Clock Nu is van u. Ontm oetin in de gsplek w w w wijk.vive nt.n l Vivent De Hooghe Clock Vivent De Hooghe Clock Open en gastvrij. Een plek waar iedereen welkom is. Dat is typisch Vivent De Hooghe Clock. Wie

Nadere informatie

Veranderingen in ons zorgstelsel per 1 januari 2015. Vragen & discussie

Veranderingen in ons zorgstelsel per 1 januari 2015. Vragen & discussie Veranderingen in ons zorgstelsel per 1 januari 2015 Vragen & discussie Aanleiding tot veranderingen? De zorgkosten stijgen onrustbarend. Maar is de Zorg daardoor ook verbeterd? Nee, daarom.. Oplossingen

Nadere informatie

Verslaglegging Expertmeeting Rotterdams Respijthuis

Verslaglegging Expertmeeting Rotterdams Respijthuis Pagina 1 van 6 Verslaglegging Expertmeeting Rotterdams Respijthuis Datum: Maandag 27 januari 2014 11.30 13.30 uur Locatie: Stadhuis Rotterdam, kamer 7 1. Voorstelronde, welkomstwoord en inleiding door

Nadere informatie

Algemeen: Antwoorden in rood op vragen gesteld op de bijeenkomst over zorg in Stadsdorp Rivierenbuurt 13 december 2014.

Algemeen: Antwoorden in rood op vragen gesteld op de bijeenkomst over zorg in Stadsdorp Rivierenbuurt 13 december 2014. Antwoorden in rood op vragen gesteld op de bijeenkomst over zorg in Stadsdorp Rivierenbuurt 13 december 2014. Zie ook http://www.amsterdam.nl/zorg-welzijn/zorg-ouderen/ Algemeen: Wat betekenen de bezuinigingen

Nadere informatie

BESCHERMD WONEN MET ZEER INTENSIEVE ZORG, VANWEGE SPECIFIEKE AANDOENINGEN, MET DE NADRUK OP VERZORGING/VERPLEGING (voorheen ZZP 8)

BESCHERMD WONEN MET ZEER INTENSIEVE ZORG, VANWEGE SPECIFIEKE AANDOENINGEN, MET DE NADRUK OP VERZORGING/VERPLEGING (voorheen ZZP 8) BESCHERMD WONEN MET ZEER INTENSIEVE ZORG, VANWEGE SPECIFIEKE AANDOENINGEN, MET DE NADRUK OP VERZORGING/VERPLEGING (voorheen ZZP 8) GEBRUIKERSINFORMATIE ZORGPROFIELEN V&V PROTEION 1 2 Inleiding In de kleinschalige

Nadere informatie

Presentatie Tranzo Zorgsalon 29 november 2012 Christine Kliphuis

Presentatie Tranzo Zorgsalon 29 november 2012 Christine Kliphuis Presentatie Tranzo Zorgsalon 29 november 2012 Christine Kliphuis Geachte dames en heren, Zelfredzaamheid is een mooi en positief begrip. Immers, elk kind wil dingen zelf leren doen, jezelf kunnen redden

Nadere informatie

Ik, bepaal zelf wel hoe ik leef

Ik, bepaal zelf wel hoe ik leef Ik, bepaal zelf wel hoe ik leef Welkom bij De Goede Zorg Zelf zorg kiezen Bij De Goede Zorg kiest u zelf de zorg of hulp die u nodig heeft. Onze dienstverlening is erop gericht dat u zo lang mogelijk zelfstandig

Nadere informatie

Samenvatting Leefbaarheid in kaart voor sociale wijkteams Land van Cuijk

Samenvatting Leefbaarheid in kaart voor sociale wijkteams Land van Cuijk Samenvatting Leefbaarheid in kaart voor sociale wijkteams Land van Cuijk Onderzoek naar de wensen, behoeften en bijdragen van inwoners uit Padbroek, Cuijk Alex de Veld, Daniëlle Damoiseaux MSc., dr. Martha

Nadere informatie

AANSTUREN OP BETERE SAMENWERKING TUSSEN PROFESSIONALS EN MANTELZORGERS

AANSTUREN OP BETERE SAMENWERKING TUSSEN PROFESSIONALS EN MANTELZORGERS AANSTUREN OP BETERE SAMENWERKING TUSSEN PROFESSIONALS EN MANTELZORGERS Informatie voor managers en beleidsmedewerkers van thuiszorgorganisaties ZORGNETWERK VAN EEN KWETSBARE OUDERE Team van verpleegkundigen

Nadere informatie

Wie bestuurt de gemeente?

Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente? De gemeente iedereen heeft er op een of andere manier mee te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw huishoudelijk afval wordt opgehaald en dat er wegen en fietspaden worden

Nadere informatie

Aan de Vaste Kamercommissie van VWS T.a.v. de griffier dhr. T. Teunissen Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Aan de Vaste Kamercommissie van VWS T.a.v. de griffier dhr. T. Teunissen Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Aan de Vaste Kamercommissie van VWS T.a.v. de griffier dhr. T. Teunissen Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag 22 april 2014 Behandeling Wmo 2015 BL1404024 Liesbeth Boerwinkel

Nadere informatie

ZORG VOOR STERVENDEN

ZORG VOOR STERVENDEN ZORG VOOR STERVENDEN TOEKOMST PALLIATIEVE ZORG IN NEDERLAND overheidsbeleid en strategie Cilie Alberda November 2006 Inhoud presentatie Tweedelige inhoud A. Waar staan we nu Toekomstig beleid B. Politiek

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid AYA Thuiszorg B.V.

Mantelzorgbeleid AYA Thuiszorg B.V. 1 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 : Visie op werken met mantelzorgers Hoofdstuk 2 : Wat kunnen mantelzorgers doen bij AYA Thuiszorg? Hoofdstuk 3 : Ondersteuning van mantelzorgers Hoofdstuk 4 : Mantelzorg en

Nadere informatie

Wet Maatschappelijke Ondersteuning ( Wmo) Wmo-raad Westland

Wet Maatschappelijke Ondersteuning ( Wmo) Wmo-raad Westland Wet Maatschappelijke Ondersteuning ( Wmo) Wmo-raad Westland Wmo Wie of wat is de Wmo? Wet maatschappelijke ondersteuning. Deze wet is op 1 januari 2007 ingevoerd. - Zorgt ervoor dat iedereen zo lang mogelijk

Nadere informatie

PCOB. Actief netwerk van en voor senioren. Gemeenschappelijk actief

PCOB. Actief netwerk van en voor senioren. Gemeenschappelijk actief PCOB Actief netwerk van en voor senioren Gemeenschappelijk actief PCOB: gemeenschappelijk actief! Dynamisch, betrokken, professioneel en christelijk geïnspireerd; het zijn dé kenmerken van de PCOB. We

Nadere informatie

Mezzo memo. Betreft : Het keukentafelgesprek, visie en uitgangspunten Van : Mezzo Bijlage 1 : Het keukentafelgesprek in de praktijk

Mezzo memo. Betreft : Het keukentafelgesprek, visie en uitgangspunten Van : Mezzo Bijlage 1 : Het keukentafelgesprek in de praktijk Mezzo memo Betreft : Het keukentafelgesprek, visie en uitgangspunten Van : Mezzo Bijlage 1 : Het keukentafelgesprek in de praktijk Inleiding Gemeenten krijgen een steeds grotere taak in de ondersteuning

Nadere informatie

Mantelzorg en vrijwilligerszorg is de basis

Mantelzorg en vrijwilligerszorg is de basis Mantelzorg en vrijwilligerszorg is de basis - Beuningen - - donderdag 19 november 2015 1 Van Binnenhof naar Beuningen een beeld 2 Waar hebben we het over zelfzorg gebruikelijke zorg Informele zorg professionele

Nadere informatie

Medezeggenschap van Vrijwilligers

Medezeggenschap van Vrijwilligers Terugkoppeling netwerkbijeenkomst 1 december 2014 Medezeggenschap van Vrijwilligers In deze derde en laatste bijeenkomst keken we opnieuw naar verschillende mogelijkheden om meedenken en meepraten van

Nadere informatie

Veranderingen in het sociale domein en de rol van kerken Samenvatting

Veranderingen in het sociale domein en de rol van kerken Samenvatting Veranderingen in het sociale domein en de rol van kerken Samenvatting We bevinden ons midden in een grote verandering van verzorgingsstaat naar participatiesamenleving. Waar voorheen de overheid op het

Nadere informatie

1. Visieraadsleden op de overheveling van taken binnen het sociale domein naar de gemeente Erik Haverkort (fractievoorzitter VVD)

1. Visieraadsleden op de overheveling van taken binnen het sociale domein naar de gemeente Erik Haverkort (fractievoorzitter VVD) 1. Visieraadsleden op de overheveling van taken binnen het sociale domein naar de gemeente Bij de transitie en transformatie gaat het om een cultuurslag, wat is de visie van raadsleden? De voorzitter vraagt

Nadere informatie

brede welzijnsinstelling. MA 2. Projectplan/subsidieaanvraag Steller:

brede welzijnsinstelling. MA 2. Projectplan/subsidieaanvraag Steller: Aan de Raad Made, 30 augustus 2012 Agendapuntnummer: 7 Raadsvergadering: 30 augustus 2012 Onderwerp: Onderzoek naar 1 brede welzijnsinstelling Registratienummer: 12int02383 Casenr: 12.00919 Portefeuillehouder:

Nadere informatie

www.maison-pat ick.nl Helpt de mantelzorger Ami de la maison worden? Stichting Maison Patrick

www.maison-pat ick.nl Helpt de mantelzorger Ami de la maison worden? Stichting Maison Patrick Ami de la maison worden? Spreekt het werk van Maison Patrick u aan? Steun ons dan met een maandelijks bedrag of een eenmalige donatie. Als donateur heeft u jaarlijks de mogelijkheid tot inzage van de inkomsten

Nadere informatie

Wat verandert er voor ouderen in het sociale domein?

Wat verandert er voor ouderen in het sociale domein? Wat verandert er voor ouderen in het sociale domein? 11 juni 2014 Bijeenkomst SBO provincie Utrecht NUZO Netwerk Utrecht Zorg voor Ouderen presentatie door Anneke van Heertum directeur Cosbo-Stad-Utrecht

Nadere informatie

Werkplan 2016 Afdeling s-hertogenbosch DENBOSCH.PVDA.NL TWITTER.COM/PVDADENBOSCH FACEBOOK.COM/PVDADENBOSCH

Werkplan 2016 Afdeling s-hertogenbosch DENBOSCH.PVDA.NL TWITTER.COM/PVDADENBOSCH FACEBOOK.COM/PVDADENBOSCH Werkplan 2016 Afdeling s-hertogenbosch DENBOSCH.PVDA.NL TWITTER.COM/PVDADENBOSCH FACEBOOK.COM/PVDADENBOSCH Dit werkplan 2016 gaat over het tweede jaar van de bestuurscyclus van de gemeenteraad s-hertogenbosch

Nadere informatie