Op zoek naar criteria voor energie-efficiënt verlichten

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Op zoek naar criteria voor energie-efficiënt verlichten"

Transcriptie

1 Op zoek naar criteria voor energie-efficiënt verlichten Catherine Lootens, Peter Hanselaer KaHo Sint-Lieven, Groen Licht Vlaanderen, Laboratorium voor Lichttechnologie, Gebroeders Desmetstraat 1, B-9000 Gent, Belgium Tel: Fax: E-adres: SAMENVATTING Vandaag de dag wordt de genormaliseerde vermogendichtheid (in W/m².100lux) gebruikt als beoordelingscriterium voor de energie-efficiëntie van een verlichtingsinstallatie. Het premiesysteem dat kadert in het REG-actieplan van de distributienetbeheerders steunt ook op dit criterium en maximale waarden van 2 W/m².100lux voor kantoren en 2,5 W/m².100lux voor zwembaden en sporthallen worden vooropgesteld. Bij de berekening wordt het volledige vloeroppervlak, al dan niet met randzone, van de te verlichten ruimte als basis genomen. Met deze methode is het onmogelijk om de verlichting van winkelrekken, stapelrekken in opslagruimtes en muuroppervlakken te beoordelen. Meestal zit men voor dergelijke verlichtingsprojecten ver boven de vooropgestelde grens. In de recent ingevoerde Europese norm voor werkplekverlichting EN12464, gaat men uit van een specifiek taakoppervlak (horizontaal of verticaal: winkelrekken, schoolbord, schrijftafel) en bijhorende randzone. Groen Licht Vlaanderen ging daarom op zoek naar een alternatief, eenvoudig en gebruiksvriendelijk criterium, dat uitgaat van deze specifieke verlichtingstaak en rekening houdt met de randvoorwaarden voor een comfortabele verlichting. Het voorstel werd getoetst aan de praktijk. Wanneer het volledige vloeroppervlak als taakoppervlak kan beschouwd worden, worden de klassieke waarden voor de genormaliseerde vermogendichtheid teruggevonden. 1. INTRODUCTIE In 2002 ondertekende België, samen met de andere EU-lidstaten, het Kyoto protocol en verbond zich ertoe de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Als gevolg daarvan werd verschillende tiatieven opgestart om het energieverbruik te verminderen. De recent ingevoerde Europese Energieprestatieregelgeving vereist dan ook ingrijpende maatregelen van de verschillende actoren: fabrikanten, gebouwenbeheerders, bouwheren, technische diensten, energiebedrijven, Al deze partijen dienen ervan overtuigd te worden dat deze energiebesparingen niet alleen leiden tot anciële winsten maar meestal ook uitmonden in betere kwaliteit. Om het totale energieverbruik te verminderen speelt verlichting een vooraanstaande rol. Het Europese GreenLight programma werd dan ook opgestart om het gebruik van energie-efficiënte verlichting te stimuleren. Deze Europese actie was vervolgens toonaangevend voor verschillende meer lokale tiatieven zoals Groen Licht Vlaanderen[1].

2 In Vlaamse kantoren vertegenwoordigt verlichting 32% van het primaire energiegebruik [2]. Energie-efficiënte verlichting kan naast de rechtstreekse besparingen, bovendien nog een bijkomende besparing induceren op vlak van airconditioning dankzij de verminderde warmteafgifte van de en [3]. Het energieverbruik dat wordt toegeschreven aan verlichting wordt in de eerste plaats bepaald door het geïnstalleerde vermogen, maar wordt eveneens beïnvloed door het aantal branduren en de eventuele dimming van de installatie. Een intelligente verlichtingsinstallatie is dan ook voorzien van aanwezigheids- en/of daglichtafhankelijke controle. Eveneens belangrijk zijn de oriëntatie en de beraming van het gebouw die op hun beurt zorgen voor een optimale daglichttoetreding en resulteren in supplementaire energiebesparingen [4]. In deze bijdrage beperken we ons tot overwegingen aangaande het geïnstalleerde vermogen. Het actuele criterium voor energie-efficiënte verlichtingsinstallaties is gebaseerd op het specifieke vermogen, ook wel genormaliseerde vermogendichtheid of Normalized Power Density NPD (W/m².100lux) genoemd, en gaat ervan uit dat het standaard taakoppervlak () ongeveer overeenstemt met het vloeroppervlak van de ruimte. Nochtans moet men, zoals blijkt uit de Europese standaard EN12464 voor Werkplekverlichting, vaststellen dat er taakoppervlakken en verlichtingssterktes worden gedefeerd voor elke specifieke taak. Op die manier worden we dus genoodzaakt de berekening van het specifieke vermogen en zijn grenswaarden te herzien. Willen we komen tot een classificatiesysteem voor verlichtingsinstallaties m.b.t. energie-efficiëntie, dan zal een criterium met volgende karakteristieken moeten opgesteld worden: Mogelijkheid tot het invoeren van arbitraire taakoppervlakken Eenvoudig en gemakkelijk in gebruik, maar accuraat en reproduceerbaar Onafhankelijk van het gebruikte lichtberekeningsprogramma en aanverwante parameters Toepasbaar voor verschillende ruimtes zoals kantoren, winkels, werkplekken, klaslokalen, gangen, Wijd verspreid en aanvaard Naast het vereiste vermogencriterium zullen de eisen voor lichtkwaliteit en comfort minstens moeten behouden blijven. 2. ACTUEEL CRITERIUM In verschillende landen worden al eisen gesteld aan het specifieke vermogen van gedeeltelijke en/of volledige gebouwen. De vermogendichtheid van een lokaal wordt berekend als het quotiënt van het elektrische vermogen tot het oppervlak van de vloer, waarbij de gemiddelde verlichtingssterkte niet wordt gespecificeerd. Wanneer deze vermogendichtheid gedeeld wordt door de gemiddelde verlichtingssterkte op een referentievlak (op 0,75m hoogte), kan men op eenvoudige wijze de verlichting in verschillende ruimtes gaan vergelijken. Deze genormaliseerde vermogendichtheid NPD of specifieke vermogen wordt uitgedrukt in W/(m lux).

3 Deze grootheid werd oorspronkelijk ontwikkeld om het energieverbruik van verlichting in kantoren te bestuderen. Gezien in open kantoorruimtes de bureaus op om het even welke plaats worden neergezet, wordt een goede uniformiteit van de verlichtingssterkte over het volledige referentievlak, dus het totale vloeroppervlak, vereist. In dergelijke situaties is het specifieke vermogen dus een goede maat voor de energie-efficiëntie van de verlichtingsinstallatie. De streefwaarden voor dit specifieke vermogen volgen uit een toepassing van de regels voor goede praktijk. Afhankelijk van de afmetingen van de ruimte, de reflectiewaarden van de oppervlakken, de lichtbron en de toepassing variëren de waarden tussen 2.5 and 1.9 W/(m lux) [5]. Dankzij nieuwe technieken (e.g. HID-en, holografische diffusers, elektronische voorschakelapparatuur) werd deze streefwaarde steeds kleiner. Het is duidelijk dat in winkels, klaslokalen en opslagruimtes het taakoppervlak totaal verschillend is van het vloeroppervlak. De Europese norm EN12464 voor Werkplekverlichting [6] defeert specifieke taakoppervlakken die zowel horizontaal, verticaal als schuin georiënteerd kunnen zijn. In dergelijke gevallen is het vooropgestelde specifieke vermogen niet van toepassing. De norm EN12464 verplicht ons dus om een nieuw criterium voor de energie-efficiëntie van verlichtingsystemen te overwegen. Daarnaast biedt de norm een leidraad voor vereisten met betrekking tot de kleurweergave, de verblinding en de mmale gemiddelde verlichtingssterkte van de verschillende taakoppervlakken, directe omgeving en referentievlakken. 3. GENORMALISEERDE VERMOGENDICHTHEID De energie-efficiëntie van een verlichtingsinstallatie hangt af van verschillende parameters. a. De efficiëntie van voorschakelapparatuurη gear : P η gear = (1) Psys met P en P sys het vermogen opgenomen door respectievelijk de en en het volledige systeem. De streefwaarde bedraagt mmaal 0,85. b. De specifieke lichtstroom van de lichtbronnen η : η = (2) P met de tiële lichtstroom van de en. De streefwaarde bedraagt mmaal 70 lm/w. c. De efficiëntie van de armaturen uitgedrukt via de Light Output Ratio of LOR : LOR = (3) lum met lum de tiële lichtstroom komende uit de armaturen (in lumen). Streefwaarde bedraagt 0,75. Om armaturen met goede rendementen te fabriceren, moeten de productontwikkelaars hoogkwalitatieve materialen en technieken gebruiken.

4 d. De utilantie U correleert de lichtstroom afkomstig van de armaturen met de lichtstroom op het taakoppervlak en wordt gedefeerd als: met U = (4) lum de tiële lichtstroom op het taakoppervlak. e. De degradatie in de tijd van de gehele installatie, weergegeven door de onderhoudsfactormf : met MF = (5) de lichtstroom op het taakoppervlak na verloop van tijd, rekening houdend met branduren, defect, vervuiling, Streefwaarde bedraagt 0,75. Op die manier kan men stellen dat de uiteindelijke lichtstroom op een taakoppervlak als volgt kan geschreven worden: = MF. U. LOR. η. η. P (6) gear sys Zo vinden we voor de genormaliseerde vermogendichtheid NPD: Psys NPD = [ W / m.100 lux] = MF. U. LORη.. η gear (7) De streefwaarde voor de utilantie U dient nog bepaald te worden. 4. UTILANTIE De utilantie van een installatie is afhankelijk van De inplanting van de armaturen in de ruimte tot de positie van het taakoppervlak De stralingspatronen van de armaturen De reflectiewaarden van de materialen in de ruimte (indirecte bijdrage) In deze studie nemen we de verhouding van de gemiddelde verlichtingssterkte van het niet-taakoppervlak tot dit van het taakoppervlak als basis om een lichtplanning (keuze en plaatsing van de armaturen) te evalueren. Hoe lager de verlichtingssterkte van het niet-taakoppervlak, hoe hoger de efficiëntie van het verlichtingssysteem. Wil men echter een uitstekend visueel comfort behouden, dan moet ook het niettaakoppervlak voorzien zijn van voldoende licht. Volgens de referenties [7] and [8] kan de verlichtingssterkte van het niet-taakoppervlak tot 50 % bedragen van die van het taakoppervlak. Men kan dus stellen dat voor een energie-efficiënte verlichtingsinstallatie volgende voorwaarde moet worden vervuld:

5 En < 0.5E (8) met E n de gemiddelde verlichtingssterkte op het niet-taakoppervlak en E de gemiddelde verlichtingssterkte op het taakoppervlak. Op basis van (8) en een gemiddelde reflectie van muren, vloer, plafond en taakoppervlak van 50%, berekenden we als streefwaarde voor U: 2 U > A n A (9) Wanneer de utilantie U veel hoger is dan deze streefwaarde worden hoge efficiënties bereikt maar dit ten koste van het visuele comfort, gezien de niet-taak oppervlakken weg of niet zullen verlicht zijn. Wat betreft de berekening van de taak- en niet-taakoppervlakken mag de randzone zoals gedefeerd in de norm EN12464 als taakoppervlak beschouwd worden. Horizontale taakoppervlakken boven de vloer verbergen gedeeltelijk het vloeroppervlak en moeten in mindering gebracht worden voor het niettaakoppervlak. Hetzelfde gebeurt met verticale vlakken ten opzichte van de muren. Indien echter het verticale taakoppervlak in het midden van de ruimte staat (zoals bij winkelrekken), moet dit als een additioneel oppervlak beschouwd worden. Figuur 1: Taakoppervlakken (streepjeslijn) en niet-taak oppervlakken (volle lijn) in een ruimte. Wanneer we alle streefwaarden invullen in (7) vinden we een streefwaarde voor de genormaliseerd vermogendichtheid (in W/100 lm) gegeven door: An NPD < ( ) (10) A Verlichtingsinstallaties die niet voldoen aan deze voorwaarde worden dus als niet energie-efficiënt beschouwd. Anderzijds moet men stellen dat deze streefwaarde geen garantie is voor een optimaal visueel comfort.

6 5. OVEREENSTEMMING MET HUIDIG CRITERIUM Na uitvoerige controle aan de hand van een standaard open kantoor waarbij het taakoppervlak overeenkomt met het vloeroppervlak op 0,75 cm hoogte, blijkt dat onze streefwaarde voor het specifieke vermogen 2,85 bedraagt. Verlichtingsinstallaties met een specifiek vermogen hoger dan 2,85 kunnen dus als niet energie-efficiënt worden geklasseerd. Dit stemt vrij goed overeen met de gangbare limietwaarde van 2,0 tot 2,5 W/m².100lux. 6. BESLUIT De genormaliseerde vermogendichtheid van een verlichtingsinstallatie is een maat voor zijn energie-efficiëntie. Tot op heden werd dit specifieke vermogen enkel gehanteerd voor taakoppervlakken die overeenstemmen met het vloeroppervlak van een ruimte. Vanwege de invoering van de norm EN12464 voor Werkplekverlichting, waar specifieke eisen worden gesteld aan de verlichting van taakoppervlakken, worden we genoodzaakt de streefwaarden voor het specifieke vermogen te herzien. Belangrijke parameter hierbij is de utilantie U, waarvoor we een nieuwe analytische uitdrukking voorstellen. Zo wordt een eenvoudig en algemeen bruikbaar criterium voor energie-efficiënte verlichting gedefeerd dat rekening houdt met de eisen van een goed visueel comfort. Voor de standaard open kantoorruimtes stemmen de waarden afgeleid uit dit nieuwe criterium overeen met de eerder en alom aanvaarde streefwaarden. 7. DANK Dank aan IWT Vlaanderen en de leden van het consortium Groen Licht Vlaanderen voor de anciële steun. REFERENTIES [1] The implementation of Energy-Efficient Lighting in Flanders: Groen Licht Vlaanderen, C. Lootens, L. De Strycker, P. Hanselaer, Proc. IEECB06, Frankfurt, April 2006 [2] Lighting in the Flemish Energy performance Regulation, A. Deneyer, D. Van Orshoven, P. Wouters, Proc. IEECB04, Frankfurt, April 2004 [3] Saving Energy by Relighting: a Case Study, F. Leloup, P. Hanselaer, R. Belmans, M. De Tavernier, Proc. IEECB04, Frankfurt, April 2004 [4] Measured energy savings due to photocell control of individual luminaires, I.P. Knight, Renewable Energy 15 (1998) [5] Energy efficiency in lighting- an overview, D. Loe, Action Energy GIR092, SLL, London (2003) [6] Light and Lighting Lighting of work places Part 1: Indoor work places, EN :2002, CEN, Brussel (2002) [7] CIBSE Lighting Guide 3: 2001 [8] About Attempts to Classify Luminaire Energy Efficiency, Ch. Schierz, 10. Europäischer Lichtkongress LuxEuropa, Berlin (2005)

Opstellen van een goed bestek voor verlichtingsprojecten

Opstellen van een goed bestek voor verlichtingsprojecten Opstellen van een goed bestek voor verlichtingsprojecten + goed praktijkvoorbeeld Catherine Lootens Jan Burm 4 december 2008 Agenda Groen Licht Vlaanderen Subsidies GreenLight Program Van lichtplanning

Nadere informatie

Energie-efficiënte verlichting in gebouwen

Energie-efficiënte verlichting in gebouwen Energie-efficiënte verlichting in gebouwen Catherine Lootens Agenda Groen Licht Vlaanderen Grootheden in lichttechniek Energiebesparing Subsidiebeleid in Vlaanderen Energie Prestatie Regelgeving Aanbevingen

Nadere informatie

Relighting LED. Technologische verkenning voor een case study. Arnaud Deneyer. 22 oktober 2014

Relighting LED. Technologische verkenning voor een case study. Arnaud Deneyer. 22 oktober 2014 Relighting LED Technologische verkenning voor een case study Arnaud Deneyer 22 oktober 2014 Laboratorium Licht Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf Relighting LED : Technologische

Nadere informatie

Energie en kosten besparen door kleinere maatregelen van gebouwenbeheer - Verlichting

Energie en kosten besparen door kleinere maatregelen van gebouwenbeheer - Verlichting Energie en kosten besparen door kleinere maatregelen van gebouwenbeheer - Verlichting Sessie 8 Meer met minder: energiedag voor lokale besturen Catherine Lootens KAHO Sint-Lieven Laboratorium voor Lichttechnologie

Nadere informatie

Mogelijkheden en voordelen van groene verlichting voor boekhandels en uitgevers

Mogelijkheden en voordelen van groene verlichting voor boekhandels en uitgevers Mogelijkheden en voordelen van groene verlichting voor boekhandels en uitgevers Catherine Lootens KaHo Sint-Lieven Laboratorium voor Lichttechnologie Groen Licht Vlaanderen November 2009 1 Overzicht: helikopter

Nadere informatie

LUX op energiezuinige stand

LUX op energiezuinige stand Seminaire Duurzame gebouwen LUX op energiezuinige stand 5 maart 2015 Leefmilieu Brussel De uitdagingen op verlichtingsvlak Ingrid VAN STEENBERGEN, Zaakvoerder Adviesbureau voor verlichting ODID Vervangen

Nadere informatie

Verlichting. Catherine Lootens KU Leuven - campus Gent (KAHO Sint-Lieven) Laboratorium voor Lichttechnologie Groen Licht Vlaanderen 2020

Verlichting. Catherine Lootens KU Leuven - campus Gent (KAHO Sint-Lieven) Laboratorium voor Lichttechnologie Groen Licht Vlaanderen 2020 Verlichting IFMA - Seminarie Energie 26/09/2013 Catherine Lootens KU Leuven - campus Gent (KAHO Sint-Lieven) Laboratorium voor Lichttechnologie Groen Licht Vlaanderen 2020 1 Overzicht Groen Licht Vlaanderen

Nadere informatie

Milieuvriendelijke verlichting. Catherine Lootens KaHo Sint-Lieven Laboratorium voor Lichttechnologie Groen Licht Vlaanderen Juni 2010

Milieuvriendelijke verlichting. Catherine Lootens KaHo Sint-Lieven Laboratorium voor Lichttechnologie Groen Licht Vlaanderen Juni 2010 Milieuvriendelijke verlichting Catherine Lootens KaHo Sint-Lieven Laboratorium voor Lichttechnologie Groen Licht Vlaanderen Juni 2010 1 Overzicht Voorstelling Groen Licht Vlaanderen Motivatie Doorlichting

Nadere informatie

LUX op energiezuinige stand

LUX op energiezuinige stand Seminaire Duurzame gebouwen LUX op energiezuinige stand 5 maart 2015 Leefmilieu Brussel Cases Relighting Ingrid VAN STEENBERGEN, Zaakvoerder Adviesbureau voor verlichting ODID Vervangen door Catherine

Nadere informatie

LUX op energiezuinige stand

LUX op energiezuinige stand Seminarie Duurzaam Bouwen: LUX op energiezuinige stand 5 maart 2015 Leefmilieu Brussel Technologisch overzicht van verlichtingssystemen Jean-Michel DESWERT, Technology Manager - Lighting Verlichtingslaboratorium

Nadere informatie

Algemene principes energiezuinige verlichting

Algemene principes energiezuinige verlichting Algemene principes energiezuinige verlichting Catherine Lootens KaHo Sint-Lieven Laboratorium voor Lichttechnologie Groen Licht Vlaanderen Oktober 2010 1 Overzicht Voorstelling Groen Licht Vlaanderen Motivatie

Nadere informatie

Verlichting. 1 Inleiding... 1. 2 Gewenste lichtsterkte... 2. 3 Verlichtingssystemen... 3

Verlichting. 1 Inleiding... 1. 2 Gewenste lichtsterkte... 2. 3 Verlichtingssystemen... 3 1 Inleiding... 1 2 Gewenste lichtsterkte... 2 3 Verlichtingssystemen... 3 3.1 Lichtbronnen... 3 3.2 Voorschakelapparaten (ballasten)... 4 3.3 Verlichtingsarmaturen... 4 4 Regelingen... 5 1 Inleiding i

Nadere informatie

Discussienota Tertiaire sector voor de studie: Energie en broeikasgasscenario s voor het Vlaamse gewest verkenning beleidsscenario s tot 2030

Discussienota Tertiaire sector voor de studie: Energie en broeikasgasscenario s voor het Vlaamse gewest verkenning beleidsscenario s tot 2030 Discussienota Tertiaire sector voor de studie: Energie en broeikasgasscenario s voor het Vlaamse gewest verkenning beleidsscenario s tot 2030 BIJLAGEN 1 BIJLAGE 1 bij BELEIDSDOELSTELLING 1 van PIJLER II

Nadere informatie

R.I.P gloeilamp welk alternatief is er voor de traditionele gloeilamp?

R.I.P gloeilamp welk alternatief is er voor de traditionele gloeilamp? R.I.P gloeilamp welk alternatief is er voor de traditionele gloeilamp? Catherine Lootens KaHo Sint-Lieven Laboratorium voor Lichttechnologie Groen Licht Vlaanderen voorjaar 2010 1 Overzicht Voorstelling

Nadere informatie

Armaturen met vlakke diffusor

Armaturen met vlakke diffusor Armaturen met vlakke diffusor 2 ETAP Armaturen met vlakke diffusor Diffusorverlichting is een vaste waarde voor de algemene verlichting van kantoren en publieke gebouwen. Logisch, want diffusoren bieden

Nadere informatie

energiecoach verlichting

energiecoach verlichting LAMPEN Puntverlichting Hebt u uw gloeilampen al vervangen door spaarlampen? Spaarlampen zijn vier tot vijf keer efficiënter dan gloeilampen en gaan 9 tot 13 keer langer mee. Bijgevolg is de winst dubbel:

Nadere informatie

Opleiding. Energie in duurzame gebouwen. Leefmilieu Brussel AUDIT VAN VERLICHTINGSINSTALLATIES. Fiorenzo NAMECHE

Opleiding. Energie in duurzame gebouwen. Leefmilieu Brussel AUDIT VAN VERLICHTINGSINSTALLATIES. Fiorenzo NAMECHE Opleiding Energie in duurzame gebouwen Leefmilieu Brussel AUDIT VAN VERLICHTINGSINSTALLATIES Fiorenzo NAMECHE LIGHT TO LIGHT Lighting design & engineering LIGHT TO LIGHT Onafhankelijk studie en ontwerpsbureau

Nadere informatie

NBN EN 12464-1 en de interpretatie van lichtstudies

NBN EN 12464-1 en de interpretatie van lichtstudies NBN EN 12464-1 en de interpretatie van lichtstudies Wouter Ryckaert Wouter.Ryckaert@kuleuven.be 09 265 87 13 24 oktober 2013 Belgische Vereniging voor Arbeidshygiëne Belgian Ergonomics Society Verlichtingsontwerp

Nadere informatie

Energiezuinige verlichting voor de stal

Energiezuinige verlichting voor de stal Energiezuinige verlichting voor de stal Catherine Lootens KaHo Sint-Lieven Laboratorium voor Lichttechnologie Groen Licht Vlaanderen November 2010 Trefdag 'Landbouw en Milieu' 1 Overzicht Groen Licht Vlaanderen

Nadere informatie

NBN EN 12464-1 en de interpretatie van lichtstudies

NBN EN 12464-1 en de interpretatie van lichtstudies NBN EN 12464-1 en de interpretatie van lichtstudies Prebes Oost-Vlaanderen Omgevingsfactoren op de arbeidsplaatsen 28/11/2014 - Gent Prof. dr. ing. Wouter Ryckaert KU Leuven Technologiecampus Gent Laboratorium

Nadere informatie

Philips Lighting Eenvoudig het leven verbeteren met licht

Philips Lighting Eenvoudig het leven verbeteren met licht Philips Lighting Eenvoudig het leven verbeteren met licht 1 Agenda Philips EcoVision LED verlichting Strategieën voor energiebesparing 2 Philips Ecovision 5 Wereldwijd 500 miljoen mensen van zorg voorzien

Nadere informatie

Led in algemene verlichting

Led in algemene verlichting augustus 11 Led in algemene verlichting FOCUS De opmars van de led toepassingen is niet meer te stuiten. In eerste instantie ging het om indicatieverlichting, decoratieve toepassingen en signalisatie,

Nadere informatie

Ledverlichting voor grote ruimtes

Ledverlichting voor grote ruimtes Ledverlichting voor grote ruimtes Lichtlijnsystemen met leds Met E4, E5 en E7 biedt ETAP een uitgebreid gamma aan ledverlichting voor grote en hoge ruimtes, zoals industriële hallen, magazijnen, winkelruimtes

Nadere informatie

Stand van zaken in LED-land

Stand van zaken in LED-land Stand van zaken in LED-land Robert Jan Vos PLDA onafhankelijk lichtontwerper en -adviseur Prentenkabinet, Joods Historisch Museum Amsterdam Verkeerstoren luchtverkeersleiding Airport Rotterdam Mondriaanhuis

Nadere informatie

Energiebesparing met leds

Energiebesparing met leds Energiebesparing met leds Enkele aandachtspunten Docent SBM : Alain Floree Leds Newlighting Relighting Zijn leds nu echt de wonderoplossing hiervoor? Kritische en ook logische benadering van de ledverlichting.

Nadere informatie

OLED s voor verlichting

OLED s voor verlichting april 12 OLED s voor verlichting Focus Google eens OLED en je ontdekt meteen de buzzwords die ermee geassocieerd worden: dun, zuinig, flexibel, transparant. Hoogstwaarschijnlijk vind je ook een paar tot

Nadere informatie

Sportveldverlichting EEN STAND VAN ZAKEN. Hoevelaken, 29 januari 2015

Sportveldverlichting EEN STAND VAN ZAKEN. Hoevelaken, 29 januari 2015 Sportveldverlichting EEN STAND VAN ZAKEN Hoevelaken, 29 januari 2015 Introductie Boudewijn Lie Technisch directeur Aerolux Nederland BV Lid kernteam outdoor van NSVV Lid NEN-normcommissie verlichting 351005

Nadere informatie

Een nieuwe norm voor werkplekverlichting

Een nieuwe norm voor werkplekverlichting Een nieuwe norm voor werkplekverlichting NEN-EN 12464-1:2011 Inleiding Op 1 juni 2011 is de gewijzigde Europese Norm NEN-EN 12464-1 "Werkplekverlichting Deel 1 Werkplekken binnen" in werking getreden.

Nadere informatie

licht en onderwijs Wij weten wat LED voor u betekent

licht en onderwijs Wij weten wat LED voor u betekent licht en onderwijs Wij weten wat LED voor u betekent Natuurlijk licht onze norm Na inmiddels bijna twee miljoen jaar op deze aarde te lopen zijn we geëvolueerd in natuurlijk licht. We hebben elektrische

Nadere informatie

Case-studie: Kinderopvang Globe te Ukkel

Case-studie: Kinderopvang Globe te Ukkel Case-studie: Brussel 17-06-2010 Ingrid Van Steenbergen Onafhankelijk lichtadviseur Energiebesparing in verlichting www.odid.be Audit verlichting in het kader van REG Sibelga (budget REG per gemeente) BIM

Nadere informatie

Opleiding. Energie in duurzame Gebouwen. Leefmilieu Brussel AUDIT VAN VERLICHTINGSINSTALLATIES. Ingrid VAN STEENBERGEN

Opleiding. Energie in duurzame Gebouwen. Leefmilieu Brussel AUDIT VAN VERLICHTINGSINSTALLATIES. Ingrid VAN STEENBERGEN Opleiding Energie in duurzame Gebouwen Leefmilieu Brussel AUDIT VAN VERLICHTINGSINSTALLATIES Ingrid VAN STEENBERGEN ODID - Onafhankelijk adviesbureau voor energiezuinige verlichting Adviesbureau Verlichtingsaudits

Nadere informatie

ENCON INGENIEURSBUREAU

ENCON INGENIEURSBUREAU ENCON INGENIEURSBUREAU ENERGIE - CONSULTANCY ENCON Ingenieursbureau Studiedag milieu&energie Technieken verlichting Case studies Relighting VERLICHTING RELIGHTING Meer licht met minder energie! Energiebesparing

Nadere informatie

zumtobel.com/industriallighting

zumtobel.com/industriallighting APAG Parkeergarage Vriendelijk licht, betrouwbaar en efficiënt: LED-technologie en aanwezigheidssensoren vervullen de wensen van autobestuurders én uitbaters. Meer licht voor de klant, minder stroom voor

Nadere informatie

Vertrouw erop dat uw lampen presteren

Vertrouw erop dat uw lampen presteren Vertrouw erop dat uw lampen presteren Philips Xtra en lampen & voorschakelapparaten Betrouwbare en kostenefficiënte verlichting met een lange Als lampvervanging het laatste is waar u aan wilt denken Het

Nadere informatie

Relighting. Brussel 17-06-2010. Elektriciteitsverbruik per sektor (%) (België)

Relighting. Brussel 17-06-2010. Elektriciteitsverbruik per sektor (%) (België) Relighting Brussel 17-06-2010 Ingrid Van Steenbergen Onafhankelijk lichtadviseur Energiebesparing in verlichting www.odid.be Elektriciteitsverbruik per sektor (%) (België) Verlichting Airconditionning

Nadere informatie

Handreiking voor RETROFIT-verlichtingsproducten in de utiliteitsbouw

Handreiking voor RETROFIT-verlichtingsproducten in de utiliteitsbouw Handreiking voor RETROFIT-verlichtingsproducten in de utiliteitsbouw Opdrachtgever : Agentschap NL Opdrachtnemer : Nederlandse Stichting voor Verlichtingskunde Auteurs : Rob van Heur Robert Jan Vos Datum

Nadere informatie

Spaar de natuur - Gebruik het juiste licht. Philips MASTER TL-D Eco. Energiezuinige TL-D verlichting waarmee u geld bespaart en de natuur spaart.

Spaar de natuur - Gebruik het juiste licht. Philips MASTER TL-D Eco. Energiezuinige TL-D verlichting waarmee u geld bespaart en de natuur spaart. Spaar de natuur - Gebruik het juiste licht Philips MASTER TL-D Eco. Energiezuinige TL-D verlichting waarmee u geld bespaart en de natuur spaart. Vervang oude fluorescentielampen door energiezuinige verlichting

Nadere informatie

Het verantwoorde gebruik van LED.. Ing. Jan Meutzner Meutzner Licht Design

Het verantwoorde gebruik van LED.. Ing. Jan Meutzner Meutzner Licht Design Het verantwoorde gebruik van LED.. Ing. Jan Meutzner Meutzner Licht Design INHOUD Baseren leds op hoger algebra? Criteria voor duurzame led verlichting Kwaliteit van verlichting Elektrische veiligheid

Nadere informatie

LED Energiezuinigheid en levensduur

LED Energiezuinigheid en levensduur LED Energiezuinigheid en levensduur Ing. Jan Van Riel TRILUX Arnsberg Agenda: Vragen: Evolutie alle lichtbronnen en efficiëntie (LED?) Evolutie LED: Onderscheid labo en afgewerkt product Definities levensduur

Nadere informatie

Beschrijving. Hoe weet u of u conventionele TL hebt?

Beschrijving. Hoe weet u of u conventionele TL hebt? Beschrijving Vaak is de basisverlichting in een bedrijf TL-verlichting. Daarbij wordt het energieverbruik veroorzaakt door de TL-buis én het voorschakelapparaat (ook wel starter genoemd). Er zijn zuinige

Nadere informatie

Slim omgaan met licht Comfortabel en energie-efficiënte licht: keuzes en besturingen in de utiliteit. RD okober Capelle a/d IJssel 5209

Slim omgaan met licht Comfortabel en energie-efficiënte licht: keuzes en besturingen in de utiliteit. RD okober Capelle a/d IJssel 5209 Comfortabel en energie-efficiënte licht: keuzes en besturingen in de utiliteit RD okober Capelle a/d IJssel 5209 Licht verandert van analoog naar digitaal van analoog naar digitaal licht Light is design!

Nadere informatie

Beter licht met minder energie

Beter licht met minder energie Beter licht met minder energie Toelichting bij de scan voor kantoren Doe de slim licht scan! 1 Toelichting bij de slim licht scan voor kantoren De Slim Licht Scan is een instrument waarmee u de energie-efficiëntie

Nadere informatie

Product naam: MM03939

Product naam: MM03939 Product naam: MM03939 Specificaties MM03939: Levensduur L90: 25000u Wattage: 7.50W Kleur armatuur: Wit Power factor: 0.90 > Bedrijfstemperatuur: -30 tot + 40 graden Aantal lampen: 1 Lamp soort: LED Geintegreerd

Nadere informatie

Pompen worden in tal van toepassingen ingezet

Pompen worden in tal van toepassingen ingezet 1 2 Pompen worden in tal van toepassingen ingezet Pompen circuleren water om ons warm te houden Pompen in airconditioning systemen zorgen voor een aangename omgeving in gebouwen en kantoren Verpompen van

Nadere informatie

Verlichtingskunde 2009 Verlichtingskunde 2009 7S630

Verlichtingskunde 2009 Verlichtingskunde 2009 7S630 7S630 Laurens Zonneveldt Mariëlle Aarts Doel van het college Gereedschap bieden om via een doordacht PvE tot het gewenste doel te komen Opzet Hoe kom je tot eisen, wat speelt een rol Zoeken naar oplossingen

Nadere informatie

Greenlight partner. Excellent lighting, saving energy

Greenlight partner. Excellent lighting, saving energy Greenlight partner Excellent lighting, saving energy EXCELLENT LIGHTING, SAVING ENERGY Excellent lighting, saving energy Hoe kun je een gebouw uitstekend verlichten en daarbij minimaal energie verbruiken?

Nadere informatie

Verlichting in de energieprestatieregelgeving

Verlichting in de energieprestatieregelgeving VEA 1 Invoer in de -software inhoud 1 Inleiding 2 Keuze rekenmethode : waarde bij ontstentenis of werkelijk geïnstalleerd vermogen 3 De rekenmethoden 3.1 Rekenmethode aan de hand van de waarde bij ontstentenis

Nadere informatie

Led verlichting: gebruiksduur of levensduur?

Led verlichting: gebruiksduur of levensduur? Led verlichting: gebruiksduur of levensduur? Peter Bracke Catherine Lootens Bart Van Giel Johan Bleumers Peter Hanselaer Wouter Ryckaert 01/12/2014 Rev. 0 Maintenance factor, levensduur en optimale gebruiksduur

Nadere informatie

NEERZIJSTRAAT 49 3600 GENK 089.410.820 INFO @ENCON.BE

NEERZIJSTRAAT 49 3600 GENK 089.410.820 INFO @ENCON.BE ENCON NEERZIJSTRAAT 49 3600 GENK 089.410.820 INFO @ENCON.BE OPGERICHT IN 2002 dr. ir. Kathleen Venderickx ing. Robin Bruninx HUIDIGE LEIDING Sandra Deraeve Robin Bruninx VESTIGINGEN B: Genk & Gent NL:

Nadere informatie

Energiebesparing met beter licht. LED's toegelicht

Energiebesparing met beter licht. LED's toegelicht Energiebesparing met beter licht Bron: LDI Etap LED's toegelicht Met de steun van IWT-Vlaanderen: Kleine, compacte en energiezuinige lichtbron Lange levensduur en schokbestendig Dynamische effecten met

Nadere informatie

NIEUW EENVOUDIG. E-Line LED

NIEUW EENVOUDIG. E-Line LED NIEUW Licht EENVOUDIG EFFICIËNT HOEHOOGISUW BESPARINGSPOTENTIEEL? PUREEFFICIENTIE VOORNIEUWBOUW ENRENOVATIE Efficiënt licht voor productiehallen. Om energie te kunnen besparen is veelal een renovatie van

Nadere informatie

Altijd de juiste. LEDtube. LEDlampen. Ultra Output versie NU verkrijgbaar

Altijd de juiste. LEDtube. LEDlampen. Ultra Output versie NU verkrijgbaar LEDlampen LEDtube Altijd de juiste LEDtube Welke LEDtube u ook nodig hebt, u vindt deze altijd in het Philips MASTER LEDtube portfolio. Van optimaal energierendement tot de hoogste lichtopbrengst, toepasbaar

Nadere informatie

Vermindering total cost of ownership in bestaande verlichtingsinstallaties

Vermindering total cost of ownership in bestaande verlichtingsinstallaties Vermindering total cost of ownership in bestaande verlichtingsinstallaties Background Verlichting is verantwoordelijk voor 25% van het dagelijks energieverbruik 18 miljard lichtbronnen worden jaarlijks

Nadere informatie

Betere verlichting met minder energie EU-GreenLight-programma

Betere verlichting met minder energie EU-GreenLight-programma Betere verlichting met minder energie EU-GreenLight-programma Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap Hoe de Europese Commissie uw organisatie extra in het zonnetje zet als u kwalitatief hoogwaardige en

Nadere informatie

Adembenemende schittering

Adembenemende schittering LEDlamps DiamondSpark Adembenemende schittering MASTER LEDcandles en MASTER LEDlusters Inclusief de nieuwe DimTone reeks Wereldwijd leider in LED verlichting Met geavanceerde LED technologie en meer dan

Nadere informatie

Welkom. Energiedag VVSG Openbare Verlichting. 19 maart 2013. jeroen.delandtsheer@eandis.be koen.putteman@eandis.be

Welkom. Energiedag VVSG Openbare Verlichting. 19 maart 2013. jeroen.delandtsheer@eandis.be koen.putteman@eandis.be Welkom Openbare Verlichting 19 maart 2013 jeroen.delandtsheer@eandis.be koen.putteman@eandis.be LED is overal 19 maart 2013 2 LED in de media 19 maart 2013 3 LED in Openbare Verlichting? Waarom zien we

Nadere informatie

Feiten en Mythes rond Spaarlampen

Feiten en Mythes rond Spaarlampen Energiebesparing met beter licht Bron: Trilux Feiten en Mythes rond Spaarlampen Met de steun van IWT-Vlaanderen Verkrijgbaar in alle maten, vormen en vermogens Besparen tot 80% Gaan tot 15x langer mee

Nadere informatie

PROLUMIA LED STREETLIGHT FUNCTIONAL SERIE (IP65) www.prolumia.nl. LED Streetlight 30W, incl. LED voeding (driver)

PROLUMIA LED STREETLIGHT FUNCTIONAL SERIE (IP65) www.prolumia.nl. LED Streetlight 30W, incl. LED voeding (driver) STREETLIGHT FUNCTIONAL SERIE (IP65) Streetlight 3W, incl. voeding (driver) Streetlight armatuur. de s zodat de lichtterugval over de levensduur tot een Geschikt voor opschuifmontage op een mast met Ø6mm

Nadere informatie

Groen Licht Vlaanderen: ecologie en lichttechnologie

Groen Licht Vlaanderen: ecologie en lichttechnologie Groen Licht Vlaanderen: ecologie en lichttechnologie Catherine Lootens KaHo Sint-Lieven Laboratorium voor Lichttechnologie Groen Licht Vlaanderen Oktober 2009 1 Overzicht Voorstelling Groen Licht Vlaanderen

Nadere informatie

Openbare verlichting: hoe kan het efficiënter?

Openbare verlichting: hoe kan het efficiënter? Factsheets OVL lampenkwaliteitsprofielen Openbare verlichting: hoe kan het efficiënter? Openbare verlichting hebben we nodig voor onze verkeersveiligheid, sociale veiligheid en het aantrekkelijk maken

Nadere informatie

duurzame verlichting claro 1

duurzame verlichting claro 1 duurzame verlichting claro 1 De Led Generatie... Voor Schréder is ze innovatief, intelligent en verantwoordelijk. Wij hebben een compleet gamma van ledarmaturen voor alle sectoren ontwikkeld: weg- en stadsverlichting,

Nadere informatie

OPLEIDING DUURZAAM GEBOUW: PASSIEF EN (ZEER) LAGE ENERGIE

OPLEIDING DUURZAAM GEBOUW: PASSIEF EN (ZEER) LAGE ENERGIE OPLEIDING DUURZAAM GEBOUW: PASSIEF EN (ZEER) LAGE ENERGIE Dag 3.3 Systemen - Theoretische begrippen Verlichting Piotr Wierusz-Kowalski HERFST 2015 p.kowalski@mkengineering.be www.mkengineering.be 2 DOELSTELLING(EN)

Nadere informatie

Beschrijving: MASTER HPI-T Plus

Beschrijving: MASTER HPI-T Plus Beschrijving: MASTER Plus Metaalhalogeenlampen bestaande uit kwartsontladingsbuis gevuld met hogedrukkwik en een 3-bands-mengsel van metaalhalogenen in een hardglazen omhulsel Voordelen Uitstekende lumenmaintenance

Nadere informatie

Apparaten en verlichting

Apparaten en verlichting Apparaten en verlichting Catherine Lootens Sessie 3 9-12 februari 2009 Agenda Groen Licht Vlaanderen Door-lichting Elektrische apparaten Wetgeving: Energie Prestatie Regelgeving Energiebesparing met beter

Nadere informatie

the lighting company Onderhoudsprotocol LED december 2014 1

the lighting company Onderhoudsprotocol LED december 2014 1 Onderhoudsprotocol LED the lighting company Onderhoudsprotocol LED december 2014 1 Naast het schoonmaken van reflectoren en beschermingsglazen en het vervangen van lampen dient een verlichtingsinstallatie

Nadere informatie

Beter licht met minder energie

Beter licht met minder energie Beter licht met minder energie Toelichting bij de scan voor bedrijfshallen Doe de slim licht scan! 1 Toelichting bij de slim licht scan voor bedrijfshallen De Slim Licht Scan is een instrument waarmee

Nadere informatie

De tijd is rijp. Een intelligent LED verlichtingssysteem voor de hogere ruimtes. Ieder afzonderlijk armatuur is draadloos bestuurbaar.

De tijd is rijp. Een intelligent LED verlichtingssysteem voor de hogere ruimtes. Ieder afzonderlijk armatuur is draadloos bestuurbaar. De tijd is rijp Een intelligent LED verlichtingssysteem voor de hogere ruimtes. Ieder afzonderlijk armatuur is draadloos bestuurbaar. STOP DIE HOGE ENERGIEKOSTEN! Intelligentie brengt de LED-technologie

Nadere informatie

Milieu Impact van Lampen. Laboratorium voor Lichttechnologie KaHo Sint-Lieven Gebroeders Desmetstraat 1 B-9000 Gent 09 265 87 13

Milieu Impact van Lampen. Laboratorium voor Lichttechnologie KaHo Sint-Lieven Gebroeders Desmetstraat 1 B-9000 Gent 09 265 87 13 Laboratorium voor Lichttechnologie KaHo Sint-Lieven Gebroeders Desmetstraat 1 B-9000 Gent 09 265 87 13 Oktober 5, 2009 Inhoudstafel INLEIDING... 4 1. METHODIEK EN BRONNEN... 5 1.1. METHODIEK... 5 1.2.

Nadere informatie

induled De lichtmachine

induled De lichtmachine induled De lichtmachine Investeer in hoge productiviteit Overgaan op LED-verlichting is een investering in uw productiviteit. De nieuwe InduLED is een pure lichtmachine met superieure efficiency en levensduur.

Nadere informatie

BNR PRODUCTS LED GROEN BOEK. Een kostenvergelijking van led met traditionele gloeilampen, halogeen spots en CFL spaarlampen

BNR PRODUCTS LED GROEN BOEK. Een kostenvergelijking van led met traditionele gloeilampen, halogeen spots en CFL spaarlampen BNR PRODUCTS LED GROEN BOEK Een kostenvergelijking van led met traditionele gloeilampen, halogeen spots en CFL spaarlampen Voorwoord Led verlichting is duur! Het is een veel voorkomende opmerking. Terecht

Nadere informatie

LIGHT FIELDS evolution: LED-armatuurserie voor hoogwaardige verlichtingsprojecten

LIGHT FIELDS evolution: LED-armatuurserie voor hoogwaardige verlichtingsprojecten Persbericht LIGHT FIELDS evolution: LED-armatuurserie voor hoogwaardige verlichtingsprojecten LED-armatuurserie met perfecte lichtkwaliteit voor kantoren Voor moderne kantooromgevingen met zeer uiteenlopende

Nadere informatie

ED g ErLichtin ral L DuurzAmE v Ast

ED g ErLichtin ral L DuurzAmE v Ast Astral LED Duurzame verlichting astral led Kenmerken - verlichtingstoestel Zeer efficiënte modulaire ledverlichting voor besloten ruimtes Dichtheidsgraad optisch blok: IP 66 (*) Dichtheidsgraad voorschakelapparatuur:

Nadere informatie

LED en Verlichting. Van fakkel naar oled. Pieter Ledeganck Charlotte Claessens.

LED en Verlichting. Van fakkel naar oled. Pieter Ledeganck Charlotte Claessens. LED en Verlichting Pieter Ledeganck Charlotte Claessens energieconsulent@gezinsbond.be Van fakkel naar oled Natuurlijk licht Vuur -400.000-13000 400 1500 1816 1814 1783 Elektrisch licht 1809 1959 1879

Nadere informatie

Toelichting EC Green Paper Lighting the future Accelerating the deployment of innovatives lighting technologies

Toelichting EC Green Paper Lighting the future Accelerating the deployment of innovatives lighting technologies Toelichting EC Green Paper Lighting the future Accelerating the deployment of innovatives lighting technologies Catherine Lootens KAHO Sint-Lieven Laboratorium voor Lichttechnologie Groen Licht Vlaanderen

Nadere informatie

Flare. Comfort en rendement met leds

Flare. Comfort en rendement met leds Flare Comfort en rendement met leds Flare Downlights en spots met ledtechnologie Flare, een uniek designconcept Mun* product design Flare is een compleet gamma van ronde downlights en spots. Zij verzekeren

Nadere informatie

Macro-energielabel Openbare Verlichting

Macro-energielabel Openbare Verlichting Macro-energielabel Openbare Verlichting Handleiding bij de rekentool Versie 0.31 Versie 0.31 Datum 11-03-2011 Aanpassing benaming label en verwijzing naar ROVL2011 (15-06-2011) Auteurs: Jan Ottens Rob

Nadere informatie

Product naam: MM03943

Product naam: MM03943 Product naam: MM03943 Specificaties MM03943: Levensduur: 25000u Diameter: 172 mm Wattage: 20.50W Spanning: 230 V Kleur armatuur: Wit Inbouwmaat: 150 mm Bundelbreedte: 90 graden Beschermingsklasse: IP44

Nadere informatie

Spaar de natuur - Gebruik het juiste licht. Philips MASTER TL-D Eco. Energiezuinige TL-D verlichting waarmee u geld bespaart en de natuur spaart.

Spaar de natuur - Gebruik het juiste licht. Philips MASTER TL-D Eco. Energiezuinige TL-D verlichting waarmee u geld bespaart en de natuur spaart. Spaar de natuur - Gebruik het juiste licht Philips MASTER TL-D Eco. Energiezuinige TL-D verlichting waarmee u geld bespaart en de natuur spaart. 2 Verlichting is verantwoordelijk voor circa 14% van het

Nadere informatie

ConnectedLighting. Hoe Philips Connected Lighting gebouwen klaar maakt voor de toekomstige communicatie en informatie trends.

ConnectedLighting. Hoe Philips Connected Lighting gebouwen klaar maakt voor de toekomstige communicatie en informatie trends. ConnectedLighting Hoe Philips Connected Lighting gebouwen klaar maakt voor de toekomstige communicatie en informatie trends. Maarten Bax Philips Lighting Solutions- Indoor 22 oktober 2014 1 We levenin

Nadere informatie

3,5-5 m LEDOPLOSSING MET LAAG AG ENERGIEVERBRUIK VOOR RESIDENTIËLE ZONES. Muursteun. Rechte paal. Voetplaat. kio led

3,5-5 m LEDOPLOSSING MET LAAG AG ENERGIEVERBRUIK VOOR RESIDENTIËLE ZONES. Muursteun. Rechte paal. Voetplaat. kio led kio led inoa kio led 3,5-5 m LEDOPLOSSING MET LAAG AG ENERGIEVERBRUIK VOOR RESIDENTIËLE ZONES Muursteun De combinatie Kio LED + Consis werd ontworpen door Grandesign en valt op door zijn zuiverheid en

Nadere informatie

DE BEHOUDFACTOR VOOR LEDVERLICHTING

DE BEHOUDFACTOR VOOR LEDVERLICHTING DE BEHOUDFACTOR VOOR LEDVERLICHTING WHITE PAPER INLEIDING Tijdens de levensduur van een verlichtingsinstallatie vermindert de hoeveelheid licht op het werkvlak door vervuiling en veroudering van de installatie

Nadere informatie

IPEH. Intelligent Products with Energy Harvesting

IPEH. Intelligent Products with Energy Harvesting IPEH Intelligent Products with Energy Harvesting 2de gebruikersvergadering 13 oktober 2015 1 Agenda Agenda 12u00 12u40: Lunch 12u40 13u40: Testopstellingen Licht en Trillingen 13u40 14u40: Haalbaarheidsstudie

Nadere informatie

Dag van het Licht 3 oktober 2011

Dag van het Licht 3 oktober 2011 Dag van het Licht 3 oktober 2011 ISSO-publicatie 90 Energie-efficiënte verlichting André Derksen Projectcoördinator ISSO Rienk Visser Rapporteur ISSO-publicatie 90 3 oktober 2011 ISSO-publicatie 90 Energie-efficiënte

Nadere informatie

efficiëntie, comfort en gebruiksgemak

efficiëntie, comfort en gebruiksgemak UM UM efficiëntie, comfort en gebruiksgemak Dankzij de MesoOptics -technologie hebben de diffusoren van de UM-reeks een hoog rendement en breedstralende lichtverdeling. Voeg daarbij hun hedendaagse vormgeving

Nadere informatie

Besparen op de Energiefactuur in. Scholen. Goed & Energiezuinig Verlichten. Chris VANDENDAEL. Leuven. n nv URL: www.ecolux.be

Besparen op de Energiefactuur in. Scholen. Goed & Energiezuinig Verlichten. Chris VANDENDAEL. Leuven. n nv URL: www.ecolux.be Goed & Energiezuinig Verlichten Chris VANDENDAEL n nv URL: www.ecolux.be Leuven Alleen over energiebesparing praten of studies laten maken is volkomen zinloos Zonder verdere actie wordt elke studiekost

Nadere informatie

Led verlichting: gebruiksduur of levensduur?

Led verlichting: gebruiksduur of levensduur? Led verlichting: gebruiksduur of levensduur? Peter Bracke Catherine Lootens Bart Van Giel Johan Bleumers Peter Hanselaer Wouter Ryckaert 09/10/2015 Rev. 1 Revisie geschiedenis: Rev. 0 08/12/2014 Rev. 1

Nadere informatie

Daglicht, gebouwen en mensen

Daglicht, gebouwen en mensen Daglicht, gebouwen en mensen NSVV Nationaal Lichtcongres 29 januari 2015 Prof. Dr.-Ing. A.L.P. Rosemann Dr. ir. M.B.C. Aries Natuurlijke verlichting Gebouwen: beschutting voor weersomstandigheden Voorkeur

Nadere informatie

Deel 1: Beter verlichten met minder energie - Algemene richtlijnen

Deel 1: Beter verlichten met minder energie - Algemene richtlijnen Themareeks: Energie besparen in scholen Thema: Verlichting Deel 1: Beter verlichten met minder energie - Algemene richtlijnen Versie: februari 2002 Inhoudsopgave 1 Inleiding...3 2 De verlichtingswereld

Nadere informatie

We... maken! -25% kunnen. willen. Made in. Germany

We... maken! -25% kunnen. willen. Made in. Germany We... willen kunnen maken! -25% Superbasic LED Downlights 2014 Made in Germany Zeer efficiënt en duurzaam armatuur Modulair connector systeem Hoog rendement tot 89 lumen per watt DL200 superbasic met 16W

Nadere informatie

Spaar de natuur Gebruik het juiste licht!

Spaar de natuur Gebruik het juiste licht! Middelbare school Süderelbe, Duitsland Spaar de natuur Gebruik het juiste licht! Met een simpele overstap naar energiezuinige verlichting in uw school kunt u ook een verschil maken Ik help mijn school

Nadere informatie

Energiebesparing in Nederlandse Universitaire Medische Centra

Energiebesparing in Nederlandse Universitaire Medische Centra Energiebesparing in Nederlandse Universitaire Medische Centra Een benadering van het optimale energiemanagement Ilse Schoenmakers Het onderzoek 1.0 Duurzaamheid krijgt weinig aandacht in de zorgsector.

Nadere informatie

ELM. Adresseerbaar systeem voor lichtregeling en energiebeheer. pms 484. cool grey 11 DALI. ELM Network

ELM. Adresseerbaar systeem voor lichtregeling en energiebeheer. pms 484. cool grey 11 DALI. ELM Network ELM Network DALI ELM Adresseerbaar systeem voor lichtregeling en energiebeheer pms 484 cool grey 11 ELM combineert besparing met lichtcomfort De Energy & Light Manager (ELM) is een uniek adresseerbaar

Nadere informatie

NIVEAU 2: OBSERVATIE

NIVEAU 2: OBSERVATIE SOBANE methode: Verlichting NIVEAU 2: OBSERVATIE INLEIDING Expertise PREVENTION Doelstellingen Bestuderen van de situatie in het algemeen en op de werkvloer, voor wat betreft: de arbeidsomstandigheden

Nadere informatie

E-LINE LED VAN OUD NAAR NIEUW IN 44 SECONDEN

E-LINE LED VAN OUD NAAR NIEUW IN 44 SECONDEN 2 VAN OUD NAAR NIEUW IN 44 SECONDEN 3 Industriële verlichtingsinstallaties bieden vaak een aanzienlijk verbeteringspotentieel op het gebied van energieefficiëntie en lichtkwaliteit. Hoewel een renovatie

Nadere informatie

GentleSpace 2 de nieuwe norm in verlichting van industriële ruimten met hoge plafonds, die functionaliteit combineert met vormgeving

GentleSpace 2 de nieuwe norm in verlichting van industriële ruimten met hoge plafonds, die functionaliteit combineert met vormgeving GentleSpace 2 de nieuwe norm in verlichting van industriële ruimten met hoge plafonds, die functionaliteit combineert met vormgeving GentleSpace 2 BY470P/BY471P Met de introductie van de GentleSpace LED-armatuur

Nadere informatie

BETER ZIEN. LED-VERLICHTING IN DE INDUSTRIEHAL.

BETER ZIEN. LED-VERLICHTING IN DE INDUSTRIEHAL. BETER ZIEN. LED-VERLICHTING IN DE INDUSTRIEHAL. TAUREO EEN OVERSTAP DIE DE MOEITE WAARD IS. Als u het verlichtingssysteem in uw productiehallen, logistieke centra of magazijnen wilt vervangen, is het LEDlichtlijnsysteem

Nadere informatie

Milieu Impact van Lampen. Laboratorium voor Lichttechnologie KaHo Sint-Lieven Gebroeders Desmetstraat 1 B-9000 Gent 09 265 87 13

Milieu Impact van Lampen. Laboratorium voor Lichttechnologie KaHo Sint-Lieven Gebroeders Desmetstraat 1 B-9000 Gent 09 265 87 13 Laboratorium voor Lichttechnologie KaHo Sint-Lieven Gebroeders Desmetstraat 1 B-9000 Gent 09 265 87 13 Oktober 5,2009 Inhoudstafel INLEIDING.4 1. METHODIEK EN BRONNEN.5 1.1. METHODIEK... 5 1.2. ONDERSTELLINGEN...

Nadere informatie

Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België

Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België tunablewhite De juiste lichtkleur speelt bij kunstwerken een bijzondere rol. Des te kouder de kleurtemperatuur, des te hoger is het beschadigingspotentieel

Nadere informatie

ENERGIE ZUINIGE VERLICHTING LED VERLICHTING

ENERGIE ZUINIGE VERLICHTING LED VERLICHTING ENERGIE ZUINIGE VERLICHTING LED VERLICHTING ENERGIEBESPARING LEVENSDUUR MILIEU BETROUWBAARHEID RETURN OF INVESTMENT GESCHIEDENIS De Russische wetenschapper Oleg Losev ontdekte reeds halverwege de jaren

Nadere informatie