X+1 consultants. per adres: DLA+ landscape architects bv Wylerbaan 28a 6561 KR Groesbeek T F

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "X+1 consultants. per adres: DLA+ landscape architects bv Wylerbaan 28a 6561 KR Groesbeek T 024 3976000 F 024 3976350 info@dlaplus."

Transcriptie

1 X+1 consultants per adres: DLA+ landscape architects bv Wylerbaan 28a 6561 KR Groesbeek T F Via Belgica, verleden op weg naar de toekomst 1

2 afbeelding kaft: lakprofi el van de weg Via Belgica 2 Via Belgica, verleden op weg naar de toekomst

3 Via Belgica verleden op weg naar de toekomst eindrapportage, juni 2005 Via Belgica, verleden op weg naar de toekomst 3

4 Inhoudsopgave Voorwoord Inleiding Via Belgica als basisontwikkelingsas Opdracht Onderzoeksgebied Via Belgica naamgeving en betekenis Aanpak Het openingsdebat Leeswijzer Beleidsmatige context Beleidskader op nationaal niveau Belangrijkste Provinciale beleidskaders Internationale programma s Historisch perspectief: Via Belgica als toenmalige ontwikkelingsas De Romeinse infrastructuur Via Belgica Visie: Via Belgica als toekomstige ontwikkelingsas Visie Ontwikkelingsprincipes Algemeen Via Belgica, verleden op weg naar de toekomst

5 4.2.2 Ruimtelijke ontwikkeling en cultuurplanologie Juridisch-planologisch Toerisme en educatie Toerisme en economie Internationaal Programma Instrumentarium Organisatie Communicatie Via Belgica Verantwoording Bureauteam, Projectgroep Provincie, Raad van Wijzen, specialisten Bronnen en beeldmateriaal Kernbegrippen en andere gebruikte termen Colofon Via Belgica, verleden op weg naar de toekomst 5

6 6 Via Belgica, verleden op weg naar de toekomst terrein Villa Voerendaal

7 Voorwoord Projecten als de Via Belgica doen je beseffen in welk een unieke positie we hier in Limburg eigenlijk verkeren. Er is immers geen andere plek in Nederland waar het Romeinse culturele erfgoed zo overvloedig aanwezig is als juist in onze Provincie. Dat is meer dan alleen maar een fortuinlijke speling van de historie. Het is een privilège qui oblige, een voorrecht dat verplicht. Het zou toch eeuwig zonde zijn als we dat erfgoed aan de vergetelheid prijs zouden geven. De Via Belgica biedt een ideale mogelijkheid om ons rijke Romeinse verleden een nieuwe toekomst te geven. Een toekomst die een breed en internationaal publiek, van jong tot oud, in staat stelt om op boeiende en vooral ook onderhoudende wijze kennis te nemen van dat verleden. Een toekomst ook, die via allerlei nieuwe toeristisch-economische initiatieven positief bijdraagt aan de verdere ontwikkeling van Limburg, en het Limburgse Heuvelland in het bijzonder. Het succes van de Via Belgica hangt af van de mate waarin de betrokken partijen, en dan met name gemeenten, instellingen en ondernemers, geloven in de kansen die het Romeinse erfgoed biedt. Waar de Provincie een bijdrage kan leveren, bijvoorbeeld op het vlak van grensoverschrijdende bestuurlijke samenwerking, zullen wij het onze doen. Daarover zijn we al in gesprek met onze collega s uit België en Duitsland. De in deze rapportage vervatte visie zal naar mijn verwachting een eerste aanzet geven. Nu reeds zijn op basis hiervan diverse projecten opgezet. Ik hoop en verwacht dat er nog vele zullen volgen. Het is aan ons allen verder invulling te geven aan de Via Belgica en ervoor te zorgen dat dit stuk verleden ook daadwerkelijk toekomst heeft. Odile Wolfs Gedeputeerde voor Cultuur Via Belgica, verleden op weg naar de toekomst 7

8 8 Via Belgica, verleden op weg naar de toekomst

9 1. Inleiding Aan mijn zoon vertel ik wel eens over het rijke Romeinse verleden van onze streek en dan vraagt hij: maar wáár kan ik dat dan zien? Daar gaat het dus om: dat verleden op de een of andere manier weer zichtbaar maken. (René Stevens, beleidsmedewerker gemeente Landgraaf) 1.1 VIA BELGICA ALS BASISONTWIKKELINGSAS Via Belgica is de nieuw bedachte naam voor een vierhonderd kilometer lange Romeinse heirbaan, die in de eerste helft van de eerste eeuw werd aangelegd en van de Duitse stad Keulen naar Boulogne-sur- Mer aan de Noord-Franse kust liep. In een latere periode van het Romeinse rijk kreeg de heirbaan een voortzetting in Engeland van Dover naar Londen. Het tracé van de Via Belgica doorsnijdt Zuid-Limburg ter hoogte van de lijn Heerlen-Maastricht over een afstand van circa veertig kilometer. Via Belgica, verleden op weg naar de toekomst 9

10 De Via Belgica was onderdeel van een groot en complex netwerk van (water)wegen, dat zich uitstrekte tot de verste uithoeken van het Romeinse imperium. Die omvangrijke infrastructuur vormde de bestuurlijke ruggengraat van de enorme militaire en economische macht van de Romeinen en was een belangrijke factor in de romanisering (het opnemen van de inheemse bevolking in de Romeinse wereld) van de Romeinse provincies. Op de knooppunten van de voornaamste wegen en rivieren vestigden de Romeinen legerplaatsen en ontstonden kleine dorpjes die uitgroeiden tot grotere nederzettingen zoals Maastricht en Heerlen of zelfs steden zoals Tongeren en Keulen, bij welke laatste stad de Via Belgica uitkwam op de Limes, de grenszone in Noord-Europa. In de eerste eeuwen van onze jaartelling fungeerde de Via Belgica als basisontwikkelingsas voor het Limburgse heuvelland: dankzij de weg kreeg de economische en culturele ontwikkeling van het gebied een geweldige impuls. De gevolgen daarvan zullen in deze rapportage uitgebreid aan bod komen. 1.2 OPDRACHT In haar opdracht aan X+1 consultants heeft de Provincie Limburg gevraagd een visie vorm te geven op basis waarvan de Via Belgica en het daaraan gerelateerde Romeinse culturele erfgoed drager wordt van toekomstige ontwikkelingen. In deze visie gaat het nadrukkelijk om de Romeinse tijd met, waar dat relevant is, bescheiden aandacht voor overgangsperioden als IJzertijd en Merovingische periode. De gehanteerde werkwijze kan echter ook als voorbeeld dienen voor de beschouwing van andere his- 10 Via Belgica, verleden op weg naar de toekomst

11 torische perioden. De visie is integraal, internationaal georiënteerd en richt zich op de programmatische uitwerking van educatieve, museale, toeristisch-economische en (cultuur)planologische ontwikkelingsprincipes. Een communicatieplan maakt deel uit van de visie. Voor de visie geldt verder: dat zij bijdraagt aan de versterking van het imago en de identiteit van Limburg; dat zij een breed draagvlak heeft en praktisch uitvoerbaar is; dat zij duidelijk maakt welke structuren en voorwaarden nodig zijn voor uitvoering en verankering in de toekomst; dat zij gericht is op het levend houden van de Via Belgica. 1.3 ONDERZOEKSGEBIED De visie heeft betrekking op een gebied, dat gelijk is aan de door RAAP Archeologisch Adviesbureau gehanteerde zone van 2,5 km aan weerszijden van het vermoedelijke traject van de Via Belgica, en dat delen omvat van de gemeenten Maastricht, Meerssen, Nuth, Valkenburg, Heerlen, Voerendaal en Landgraaf (RAAP Rapport 924, 2003). 1.4 VIA BELGICA NAAMGEVING EN BETEKENIS Het idee om iets met de Via Belgica te doen, is oorspronkelijk internationaal van opzet. In het voorjaar van 1999 lanceerde de gemeente Maastricht het voorstel tot revitalisering van de landschappelijke en cultuurhistorische corridor van de Kanaalkust bij Boulogne-sur-Mer via Henegouwen en de Haspengouw, Via Belgica, verleden op weg naar de toekomst 11

12 de beide Limburgen naar het Rijnland bij Keulen. De meervoudige doelstelling van het project was: behoud in situ van de nog resterende delen van de Romeinse weg, onderzoek doen naar de weg in de context van het omringende landschap, het aan elkaar knopen van nog herkenbare tracédelen en het ontsluiten en toegankelijk maken voor bewoners en toeristen. Dat er een één op één relatie was met de doelstellingen van de Provincie Limburg leidt geen twijfel. Dat bewijzen de contacten tussen Belgisch en Nederlands Limburg, het Gewest Vlaanderen, de Région Wallonne, de Région Nord - Pas-de-Calais en het Duitse Rheinland. Over de naamgeving en het logo zal bij de partners overeenstemming moeten bestaan. Er valt veel voor te zeggen de oorspronkelijke werknaam Via Belgica te handhaven omdat de weg voor het overgrote deel door de voormalige Romeinse provincie Gallia Belgica loopt. Daarnaast wordt het Latijnse woord voor weg (VIA) ook steeds gebruikt bij toeristische projecten rond Romeinse wegen en routes, zoals de Via Romana, de Via Claudia en de Via Reatica. De term Via Belgica wordt in deze rapportage in verschillende betekenissen gebruikt: als nieuw verzonnen naam voor de oude Romeinse heirbaan; als aanduiding van het tracé / de route (deels aangetroffen, deels verondersteld en deels geïnterpreteerd); als aanduiding van het onderzoeksgebied: de Via Belgica-zone; als aanduiding van de visievorming; als overkoepelende naam voor alle projectenvoorstellen en projecten die in het kader van de visie worden ontwikkeld. In principe blijkt uit de directe context om welke betekenis het gaat. Is dat niet zo, dan krijgt de naam een toevoeging: Via Belgica-tracé, Via Belgica-project, Via Belgica-zone et cetera. 12 Via Belgica, verleden op weg naar de toekomst

13 1.5 AANPAK De veelheid aan aspecten, belangen, motieven en partijen maakt een integrale, multidisciplinaire aanpak noodzakelijk. Vandaar dat het bureauteam wordt gevormd door een samenwerkingsverband van zelfstandige advies- en ontwerpbureaus in de relevante disciplines. Het bureauteam wordt ondersteund door een Raad van Wijzen, wetenschappers en managers met bewezen expertise. Na aanvaarding van de opdracht is het bureauteam begonnen met een uitgebreide oriëntatie: interviews met belanghebbenden, verzamelen van documentatiemateriaal, terreinbezoek, kaartonderzoek en inventarisatie van bestaande plannen en vigerend beleid. Op basis van deze oriëntatie hebben het bureauteam en de Raad van Wijzen in brainstormsessies concepten en scenario s bedacht. Deze eerste aanzet tot een integraal ontwikkelingsperspectief is vastgelegd in het werkdocument Via Belgica, visievorming en debat (mei 2004), dat aan de basis stond van deze eindrapportage. In deze rapportage worden verschillende aanduidingen gebruikt voor de Via Belgica met kleine, maar wel essentiële betekenisverschillen. Achterin deze eindrapportage vindt u een overzicht van kernbegrippen. 1.6 HET OPENINGSDEBAT Het grote Openingsdebat op 27 mei 2004 te Maastricht heeft een niet te onderschatten rol gespeeld bij de visievorming. Het hierboven genoemde werkdocument Via Belgica, Visievorming en debat vormde de inzet van het debat. Aan de hand van vier stellingen boog zich een gemêleerd gezelschap van bestuurders, deskundigen, wetenschappers en vertegenwoordigers van musea en andere instanties, van de Provincie en de betrokken gemeenten (Heerlen, Kerkrade, Landgraaf, Maastricht, Meerssen, Valkenburg aan de Geul Via Belgica, verleden op weg naar de toekomst 13

14 en Voerendaal) over de kansen en de mogelijkheden van de Via Belgica. De deelnemers waren vrijwel unaniem enthousiast. Het debat leverde, behalve levendige discussies, tal van nieuwe ideeën en verrassende inzichten op, die voor een belangrijk deel in deze rapportage verwerkt zijn. Enkele reacties van deelnemers aan het debat: - Het komt er toch op neer dat je van niets, of bijna niets, iets moet zien te maken. - De grootste bekende villa rustica langs de Via Belgica ligt hier in Voerendaal. Ik zie al een (deels) herbouwde villa voor me... waar allerlei activiteiten plaatsvinden, zoals in de Romeinse tijd, en voortdurende opgravingwerkzaamheden. - Anders dan bij vergelijkbare projecten is hier van meet af aan gekozen voor een multidisciplinaire benadering. Dat spreekt me bijzonder aan. Door die verschillende specialismen bij elkaar neer te zetten en op elkaar te laten reageren, krijg je vaak verfrissende ideeën. - Op een weg moet je kunnen lopen. 1.7 LEESWIJZER In hoofdstuk 2 (Beleidsmatige context) bespreken we de voorwaarden die door de opdrachtgever aan de visie en de uiteindelijke projecten verbonden zijn; voorwaarden die goeddeels samenvallen met de criteria die gelden voor Belvedere-projecten. In een overzicht worden vervolgens de belangrijkste provinciale beleidskaders weergegeven, inclusief het Belvedere-gedachtegoed en de internationale beleidskaders. In hoofdstuk 3 (Via Belgica als toenmalige ontwikkelingsas) gaan we eerst na hoe de romanisering van het Zuid-Limburgse heuvelland verliep en wat daarvan de gevolgen waren. Na een korte weergave van de bewoningsgeschiedenis, beschrijven we de invloed van de Via Belgica op de historie van het land- 14 Via Belgica, verleden op weg naar de toekomst

15 schap en de betekenis van de Via Belgica in militair, economisch en cultureel opzicht. In hoofdstuk 4 (Visie: Via Belgica als toekomstige ontwikkelingsas) wordt de visie uitgewerkt; dat gebeurt door de principes te beschrijven die voor de ontwikkeling van de Via Belgica relevant worden geacht. Deze ontwikkelingsprincipes zijn thematisch onderverdeeld: algemeen, ruimtelijke ontwikkeling en cultuurplanologie, Juridisch-planologisch, Toerisme en educatie, Toerisme en economie en tenslotte Internationaal. In hoofdstuk 5 (Programma) worden veertien nader uitgewerkte projectvoorstellen beschreven. De eerste zes gelden als toonaangevend voor de Via Belgica. Het zijn centrale, op zichzelf staande projecten met een belangrijke voorbeeldfunctie: ze zijn bedoeld om de ontwikkeling van vervolgprojecten te stimuleren. Hoofdstuk 6 (Instrumentarium) tenslotte, behandelt het instrumentarium dat nodig is voor een gunstige ontwikkeling van de Via Belgica: Organisatie (6.1) en Communicatie (6.2). Elk hoofdstuk begint met een korte inleiding waarin globaal wordt aangegeven welke onderwerpen aan de orde zullen komen. Het bureauteam wil tot slot zijn bijzondere dank uitspreken aan al diegenen die zo enthousiast en betrokken aan het Openingsdebat hebben deelgenomen en daarmee een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan de visievorming. Het Bureauteam, DLA+ Landscape Architects, ADC Heritage, Einder Communicatie, Route IV Via Belgica, verleden op weg naar de toekomst 15

16 16 Via Belgica, verleden op weg naar de toekomst fragment van een mijlpaal met inscriptie, Den Haag

17 2. Beleidsmatige context In dit hoofdstuk geven we een overzicht van de voor dit project meest relevante beleidskaders op achtereenvolgens rijks-, provinciaal en internationaal niveau. Daarbij geven we tevens aan in welke zin of op welke onderdelen deze beleidskaders verband houden met de Via Belgica. 2.1 BELEIDSKADERS OP NATIONAAL NIVEAU Nota Belvedere De Via Belgica is een regionaal Belvedere-project voor het Heuvelland. De Nota Belvedere is een initiatief van de ministeries VROM, OCW, LNV en V&W. Het is een nieuwe zienswijze die tot doel heeft de cultuurhistorie meer bij de ruimtelijke planvorming te betrekken, dit als antwoord op de toenemende eenvormigheid van het landschap. Het is ook een nieuwe visie op het omgaan met cultureel erfgoed: cultuurhistorie vormt niet alleen een inspiratiebron voor de ruimtelijke inrichting, maar kan daarvoor ook richtinggevend of zelfs bepalend zijn. Bovendien kunnen nieuwe ruimtelijke functies bijdragen aan behoud van dat erfgoed. Deze nieuwe denk- en werkwijze wordt ook wel behoud door ontwikkeling genoemd. Een belangrijke aanvulling op de traditionele strategie van behoud door bescherming. De centrale doelstelling van het beleid luidt: De cultuurhistorische identiteit wordt sterker richtinggevend voor de inrichting van de ruimte, en het rijksbeleid zal daarvoor goede voorwaarden scheppen. Tot 2010 is een subsidieregeling van kracht om Belvedere-projecten fi nancieel te ondersteunen. Limburg kent vijf Belvedere-gebieden, te weten de Maasvallei, Heythuysen/Thorn, het Roergebied, het Heuvelland en samen met Noord-Brabant het provinciegrensoverschrijdende Belvedere-gebied de Via Belgica en de Maasvallei Via Belgica, verleden op weg naar de toekomst 17

18 Griendtsveen-Helenaveen. In de bijlage op de nota is de cultuurhistorische identiteit van deze gebieden kort omschreven. Tevens is een inventarisatie gemaakt van beleidskansen en een beleidsstrategie voorgesteld. Voor het Heuvelland biedt dat nieuwe kansen: men kan aanhaken bij lopende projecten, succesvol samenwerken met organisaties die al in de regio actief zijn, en zelfstandig initiatieven ontplooien. Nota Ruimte De Nota Ruimte is een nota van het Rijk, waarin de uitgangspunten voor de ruimtelijke ontwikkeling van Nederland zijn vastgelegd. In de Nota Ruimte gaat het om inrichtingsvraagstukken die spelen tussen nu en 2020, met een doorkijk naar In de nota worden de hoofdlijnen van beleid aangegeven, waarbij de ruimtelijke hoofdstructuur van Nederland (RHS) een belangrijke rol zal spelen. De nota heeft vier algemene doelen: versterken van de economie (oplossen van ruimtelijke knelpunten), krachtige steden en een vitaal platteland (bevordering leefbaarheid en economische vitaliteit in stad en land), waarborging van waardevolle groengebieden (behouden en versterken natuurlijke, landschappelijke en culturele waarden) en veiligheid (voorkoming van rampen). Ruimte voor ontwikkeling is niet alleen de titel van de Nota Ruimte, maar is ook het uitgangspunt van het nieuwe ruimtelijk beleid: het Rijk geeft meer ruimte aan medeoverheden, maatschappelijke organisaties, marktpartijen en burgers. Decentraal wat kan, centraal wat moet is het motto van het kabinet. Het Rijk daarentegen richt zich meer dan voorheen op gebieden en netwerken die van nationaal belang zijn. In de Nota Ruimte is het Heuvelland aangewezen als Nationaal Landschap, hetgeen een bijkomend voordeel kan zijn voor de implementatie van het Via Belgica programma. 18 Via Belgica, verleden op weg naar de toekomst

19 2.2 BELANGRIJKSTE PROVINCIALE BELEIDSKADERS Het provinciale cultuurbeleid Onderstaand een inventarisatie van het huidige (cultuur)beleid van de Provincie Limburg met betrekking tot de Via Belgica. De citaten zijn afkomstig uit de betreffende beleidsstukken. Het Provinciaal Omgevingsplan Limburg (POL) is een integraal plan voor het Limburgse omgevingsbeleid waarin over de verschillende beleidsvelden heen de gewenste ruimtelijke ontwikkeling van de Provincie wordt aangegeven: Hoofddoel van het omgevingsbeleid is de totstandkoming van de kwaliteitsregio Limburg. Dat is een regio die de kwaliteit van leven en leren, van wonen en werken centraal stelt en stevig is ingebed in internationaal verband. Een regio die zich bewust is van de unieke kwaliteit van de leefomgeving en de eigen identiteit. Dit besef van sociale verbanden, natuur, landschap, rijke historie en eigen cultuur schept verplichtingen voor onszelf en de generaties na ons. De kwaliteitsregio vraagt dus om goed rentmeesterschap en sociale cohesie. Tegelijk is de kwaliteitsregio zich bewust van de eigen gunstige ligging midden tussen belangrijke economische kerngebieden van Europa. Die ligging schept kansen voor een voorspoedige economische groei en culturele vernieu - wing. Limburg herbergt belangrijke waarden op het gebied van aardkunde, cultuurhistorie (archeologie, historische bouwkunst en historische geografi e) en landschap. Deze waarden zijn belangrijke dragers van de Limburgse identiteit. Ze zijn vaak onvervangbaar en hebben een wetenschappelijke en educatieve betekenis als bron van kennis van het verleden. Voor veel van de bronzen waarden, en zeker voor de monumenten, geldt dat deze zich goed lenen voor het behouden of verkrijgen van een kwalitatieve maatschappelijke en/of esthetische kwaliteit van onze leefomgeving, die belangrijk is voor een duurzame ontwikkeling van recreatie en toerisme. De aantrekkingskracht van de leefomgeving vormt ook een steeds Via Belgica, verleden op weg naar de toekomst 19 kaart 1, bijlage bij POL

20 20 Via Belgica, verleden op weg naar de toekomst

21 belangrijkere factor bij de vestiging van nieuwe werkgelegenheid en economische groei. De Provincie wil deze waarden daarom actief beschermen, herstellen dan wel kwalitatief versterken, onder andere door gebruik te maken van nieuw rijksinstrumentarium op het gebied van de groenblauwe dooradering. Hoofdlijn van beleid is het ter plaatse beschermen van het landschappelijk, aardkundig en cultuurhistorisch erfgoed. Tevens streeft de Provincie naar behoud, herstel en inpassing van de diversiteit aan monumentale, cultuurhistorische en landschappelijke verschijningsvormen in hun historische context. De Provincie gaat samen met gemeenten de culturele kwaliteit versterken. De wijze waarop dat moet gaan gebeuren, wordt onder meer uitgewerkt in het Actieprogramma cultuurbereik, dat verderop in deze paragraaf besproken wordt. De Provincie streeft in elk geval naar een grensoverschrijdende cultuurhistorische corridor met daarin als belangrijkste elementen de Via Belgica en de Maasvallei. Deze twee elementen zijn bepalend voor de Limburgse identiteit en zullen cultuurhistorische waarden aan het licht brengen die integraal onderdeel kunnen gaan vormen van nieuwe, cultureel-planologische ontwikkelingen. Dit gegeven moet dienen als uitgangspunt en richtinggevend zijn voor de betrokken gemeenten. Wezenlijk is ook dat aansluiting zal worden gezocht bij vergelijkbare initiatieven in de buurlanden. Hier schetst de Provincie in feite de contouren van de opdracht: geef aan de cultuurgeschiedenis van de weg (met het accent op de Romeinse periode), de aangelegen bebouwing en het omringende landschap opnieuw bekendheid en maak die weer herkenbaar en beleefbaar. Onder het Motto Platteland in Uitvoering, een buitenkans voor Limburgers, wordt in de komende jaren een groot aantal projecten in het landelijke gebied van Limburg uitgevoerd. Het is de bedoeling dat organisaties en ondernemers deze projecten zelf aandragen. De projecten kunnen betrekking hebben op de ontwikkeling van economische sectoren als landbouw en recreatie, de bescherming en ontwikkeling van natuur en landschap of het vergroten van de Via Belgica, verleden op weg naar de toekomst 21

22 leefbaarheid van het platteland. De doelen voor de plattelandsontwikkeling staan in het Reconstructieplan Noord- en Midden Limburg en het Plan van Aanpak Zuid-Limburg Vitaal Platteland. Het gebiedsplan Zuid-Limburg Vitaal Platteland (PVA Zuid) is gericht op een regionale aanpak voor een evenwichtige ontwikkeling van landbouw, natuur, landschap, water, milieu, leefbaarheid, toerisme en recreatie. Naast landbouw zijn vooral recreatie en toerisme belangrijke economische motoren. Het toerisme krijgt een kwaliteitsimpuls door op zoek te gaan naar nieuwe economische dragers. Van de vijf hoofddoelen uit Vitaal Platteland is het vierde punt Behoud en herstel leefbaarheid en cultuurhistorische waarden van het platteland direct van toepassing op de Via Belgica: Belangrijk is om de samenhang tussen sociaalcultuurhistorische waarden en traditie, monumenten, archeologische waarden en landschappelijke waarden te behouden, dan wel te versterken. Dit langetermijndoel vereist onder andere: ( ) beleefbaar maken van cultureel erfgoed en archeologische waarden, waardoor draagvlak en bekendheid ontstaat. Daarnaast is de cultuurhistorische waarde belangrijk voor andere functies: met name recreatie en toerisme profi teren van de waardevolle cultuurhistorische elementen in het gebied. Overblijfselen van cultuurhistorische infrastructuur, zoals de Via Belgica, bieden mogelijkheden voor grensoverschrijdende samenwerking. Behalve dat het een Belvedere-project is, maakt het project Via Belgica integraal deel uit van het eerder genoemde Actieplan Cultuurbereik. Met dit Actieplan wil de Provincie Limburg een impuls geven aan de culturele infrastructuur en de vergroting van het publieksbereik, want dit versterkt het vestigingsklimaat en heeft positieve effecten op de sociale samenhang (uit: Provinciaal Ontwikkelingsplan Limburg). Actieplan Cultuurbereik is een initiatief van het Ministerie van OCW, het Interprovinciaal Overleg (IPO) en de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en heeft tot doel méér en 22 Via Belgica, verleden op weg naar de toekomst

23 Via Belgica, verleden op weg naar de toekomst 23

24 vooral ook nieuw publiek bij cultuur te betrekken. Met het Actieplan Cultuurbereik slaan het Rijk, de provincies en dertig grote gemeenten voor het eerst de handen ineen om het bereik van cultuur te vergroten. De stedelijke en provinciale Programma s Cultuurbereik zetten in op nieuwe wegen en mogelijkheden om cultuur beter over het voetlicht te brengen. Het Actieplan Cultuurbereik kent twee trajecten: Cultuurbereik en Cultuur en School. Centrale doelstellingen binnen het Actieplan Cultuurbereik zijn: versterking van de programmering; ruim baan voor culturele diversiteit; investeren in de jeugd; beter zichtbaar maken van cultureel vermogen; culturele planologie op de agenda zetten. Ook voor de komende notaperiode blijven bovenstaande doelstellingen onverkort van kracht. Vanaf 2005 tot 2008 is er sprake van een verdere decentralisatie van het budget van het Actieplan Cultuurbereik naar de regio s. In alle regio s zijn er nu Regionale Actieprogramma s (RAP s) in voorbereiding. In deze RAP s zullen primair de eigen ambities van de regio aan bod komen. Er wordt door de Provincie meer aandacht gevraagd voor cultureel erfgoed en de relatie met ruimtelijke ontwikkelingen. De Via Belgica kan een plaats krijgen binnen de RAP s voor de regio s Heuvelland, Parkstad Limburg en Maastricht. Limburg verlegt grenzen In het coalitieakkoord Limburg verlegt grenzen zijn vijf provinciale programma s vastgelegd die de komende jaren centraal zullen staan. We bespreken de programma s kort en richten ons daarbij op die aspecten, die raakvlakken hebben met de Via Belgica: 24 Via Belgica, verleden op weg naar de toekomst

25 In Ondernemend Limburg staat het streven centraal de Provincie economisch minder kwetsbaar te maken. De economie van Limburg is van oudsher nu eenmaal vrij conjunctuurgevoelig en kent gemiddeld grotere pieken en dalen dan de rest van Nederland. Het antwoord van de Provincie - geformuleerd in het coalitieakkoord van op die kwetsbaarheid is versterking van de concurrentiekracht van het bedrijfsleven en het verbetering van het investeringsklimaat. De Provincie ziet kansen voor de industrie (de provincie als hightech regio) in Limburg maar ook en vooral op het gebied van toerisme. Limburg is al een populaire vakantiebestemming, maar de Via Belgica kan die populariteit verder helpen vergroten. Jong zijn in Limburg houdt zich vooral bezig met de vraag hoe Limburg een stimulerende en aantrekkelijke provincie voor álle jongeren kan zijn, of ze nu kansarm of kansrijk zijn. Dat zou gerealiseerd kunnen worden in een aantal actieprogramma s. Eén daarvan heeft betrekking op ontplooiing en heeft tot doel jongeren kennis te laten maken met de vele cultuuruitingen en cultuurinstellingen die lokaal of regionaal in Limburg aanwezig zijn. Het project Gratis Entree Musea is een goed voorbeeld. Het aanbod moet aansprekend zijn en ruimte geven aan nieuwe culturele initiatieven. Daar is fi nanciële steun voor nodig maar ook plekken waar jonge mensen hun ideeën kunnen uitwerken en presenteren. Educatie is een van de speerpunten van het Via Belgica-project. Ruimte voor Limburg buigt zich over de vraag hoe de kwaliteit en de vernieuwing van het Limburgse buitengebied en de schat aan natuur, landschap en cultuur behouden en verder ontwikkeld kan worden. Bijvoorbeeld door versterking van de plattelandseconomie en de ontwikkeling van natuur- en landschappelijke waarden ook in relatie tot recreatie en toerisme; maar ook door het vergroten van de betrokkenheid van de bevolking, uitvoering door de streek zelf en een ruimtelijk ordeningsbeleid dat de uitvoering van gewenste ontwikkelingen Via Belgica, verleden op weg naar de toekomst 25

26 stimuleert. De Provincie kan de gewenste herstructurering van het platteland niet alléén realiseren. Zij levert bruikbare kaders, de uitvoering is in handen van de regio: gemeenten, waterschappen, bedrijven, particulieren, agrariërs, de toeristische sector, milieu- en natuurgroeperingen en vele andere maatschappelijke belangenorganisaties. De raakvlakken met de Via Belgica zijn groot: Ruimte voor Limburg weerspiegelt niet alleen de Belvedere-gedachte behoud door ontwikkeling maar benadrukt ook het belang van een brede maatschappelijke inbreng. Veilig Leven in Limburg wil de Provincie veiliger maken. Dat kan door de versnippering op het terrein van veiligheid tegen te gaan en de effectiviteit van het optreden van rijk, politie, gemeenten, Provincie en andere betrokken instanties te vergroten. Raakvlak met de Via Belgica is er niet direct. Wel is duidelijk dat ideeën, voorstellen en concrete projecten niet mogen confl icteren met het voorgenomen veiligheidsbeleid. Vitale kernen en buurten heeft tot doel om samen met bewoners en bestuurlijke partners vitale woongebieden te realiseren; een leefbare en veilige woonwijk, kern of buurt. Gemeenten zullen zélf, samen met lokale partners en bewoners, initiatieven, plannen en ideeën per kern of wijk - die gericht zijn op een beter leefklimaat - ontwikkelen. De Provincie helpt bij die eigen invulling en adviseert, coördineert en stimuleert bij de uitvoering van de plannen en ideeën. De Via Belgica kan daarbij een belangrijke inspiratiebron zijn. Samengevat de doelstellingen die voor de Via Belgica het meest relevant zijn: Versterking van de concurrentiekracht ook en vooral op het gebied van toerisme; Ontplooiing met als doel jongeren kennis te laten maken met de vele cultuuruitingen en cultuurinstellingen; 26 Via Belgica, verleden op weg naar de toekomst

27 Schat aan natuur, landschap en cultuur behouden en waar mogelijk verder ontwikkelen; Het vergroten van de betrokkenheid van de bevolking bij hun leefomgeving; Kiezen voor projecten die meerdere doelen tegelijk realiseren; Uitvoering door de streek zelf; Een ruimtelijk ordeningsbeleid dat de uitvoering van gewenste ontwikkelingen stimuleert; Samenwerking. Daarnaast dienen de projecten en initiatieven een integraal karakter te hebben, aan te sluiten bij bestaande plannen en beleid en bij in uitvoering zijnde projecten, innovatief te zijn en draagvlak te creëren. 2.3 INTERNATIONALE PROGRAMMA S In internationaal verband bestaan er verschillende programma s, waarbij het project Via Belgica kan aansluiten of waarmee bij de ontwikkeling rekening kan worden gehouden. We noemen de belangrijkste. Sustainable Open Space (SOS II) SOS II is een Europees project in het kader van Interreg IIIB, een subsidieprogramma op het gebied van ruimtelijke ordening. In SOS II werken 16 organisaties uit zeven regio s in vijf noordwest-europese landen aan het duurzaam open, leefbaar en vitaal houden van hun open ruimtes. Een van die regio s is de MHAL-regio (Maastricht-Hasselt-Aken-Luik). De verschillende partners van deze regio, waaronder de Provincie Limburg, trachten hun eigen kwaliteiten en belangen binnen het raamwerk van het eigen Via Belgica, verleden op weg naar de toekomst 27

De gereserveerde 15 miljoen euro voor Maastricht Culturele Hoofdstad wordt over de hele provincie ingezet voor culturele doeleinden.

De gereserveerde 15 miljoen euro voor Maastricht Culturele Hoofdstad wordt over de hele provincie ingezet voor culturele doeleinden. Limburg heeft een uniek en veelzijdig cultuuraanbod. Dit komt tot uitdrukking in een enorme verscheidenheid met talloze monumenten, cultureel erfgoed, musea, culturele organisaties, evenementen en een

Nadere informatie

CULTUREEL ERFGOED EN DE VERTALING NAAR RUIMTELIJKE PLANNEN

CULTUREEL ERFGOED EN DE VERTALING NAAR RUIMTELIJKE PLANNEN CULTUREEL ERFGOED EN DE VERTALING NAAR RUIMTELIJKE PLANNEN Onderzoek naar cultuurhistorische structuren, landschappen en panden Aansluitend op Belvedere- (Behoud door ontwikkeling) en het MoMo-beleid (Modernisering

Nadere informatie

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant'

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' 'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' OPROEP VANUIT DE VRIJETIJDSSECTOR Opgesteld door: Vrijetijdshuis Brabant, TOP Brabant, Erfgoed Brabant, Leisure Boulevard, NHTV, MKB, BKKC, Stichting Samenwerkende

Nadere informatie

AGENDA VOOR HET PROVINCIAAL CULTUURBELEID De provincie: belangrijk schakelpaneel in de culturele infrastructuur.

AGENDA VOOR HET PROVINCIAAL CULTUURBELEID De provincie: belangrijk schakelpaneel in de culturele infrastructuur. WOENSDAG 9 FEBRUARI 2011 DORDRECHT Bijdrage Ad 's-gravesande AGENDA VOOR HET PROVINCIAAL CULTUURBELEID De provincie: belangrijk schakelpaneel in de culturele infrastructuur. Cultuur leeft: er wordt op

Nadere informatie

\ raadsvoorstel. Voerendaal, d.d. 24 maart 2009. Nummer: 2009/4/12. Portefeuillehouder: E. Franssen-Muijtjens. Afdeling: Middelen

\ raadsvoorstel. Voerendaal, d.d. 24 maart 2009. Nummer: 2009/4/12. Portefeuillehouder: E. Franssen-Muijtjens. Afdeling: Middelen \ raadsvoorstel Voerendaal, d.d. 24 maart 2009 Nummer: 2009/4/12 Portefeuillehouder: E. Franssen-Muijtjens Afdeling: Middelen Programma: De Kunst van het genieten Product: cultuurhistorie Onderwerp: uitvoeringsprogramma

Nadere informatie

Deel 5: Romeinse Rijk Project: Bij de Gallo- Romeinen in de vicus Tienen. HB pg 138-141

Deel 5: Romeinse Rijk Project: Bij de Gallo- Romeinen in de vicus Tienen. HB pg 138-141 Deel 5: Romeinse Rijk Project: Bij de Gallo- Romeinen in de vicus Tienen. HB pg 138-141 I. Inleiding Schrijf bij elke afbeelding welke functie/doel het zou hebben gehad in de Gallo- Romeinse periode. Functie:

Nadere informatie

Eijsden. Economische activiteit

Eijsden. Economische activiteit Eijsden Eijsden Eijsden is met ruim 8000 inwoners de grootste kern van de Limburgse gemeente Eijsden-Margraten. Deze fusiegemeente, die in 2011 ontstond, bestaat verder uit 14 andere kernen, en 25 gehuchten

Nadere informatie

Format Ruimtelijke Onderbouwing (versie 1, aug 2014) INHOUDSOPGAVE

Format Ruimtelijke Onderbouwing (versie 1, aug 2014) INHOUDSOPGAVE Format Ruimtelijke Onderbouwing (versie 1, aug 2014) INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 1.1. Algemeen 1.2. Aanleiding en doel 1.3. Plangebied 1.4. Leeswijzer 2. PLANBESCHRIJVING 2.1. Bestaande situatie 2.2. Gewenste

Nadere informatie

OCW, provincie Zuid-Holland, provincie Noord-Holland, gemeente Leiden, gemeente Haarlem

OCW, provincie Zuid-Holland, provincie Noord-Holland, gemeente Leiden, gemeente Haarlem Cultuurconvenant 2005 2008 OCW, provincie Zuid-Holland, provincie Noord-Holland, gemeente Leiden, gemeente Haarlem De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, mevrouw mr. M.C. van der Laan

Nadere informatie

Investeren in Steden en Dorpen Coalitieakkoord 2007 2011. Programma Investeren in Steden en Dorpen kleine kernen

Investeren in Steden en Dorpen Coalitieakkoord 2007 2011. Programma Investeren in Steden en Dorpen kleine kernen Investeren in Steden en Dorpen Coalitieakkoord 2007 2011 Programma Investeren in Steden en Dorpen kleine kernen Presentatie voor Provinciale Staten van Drenthe, Maastricht 29 augustus 2008 Mathieu Spierts,

Nadere informatie

Naam: De Romeinen. Vraag 1. De Romeinen hebben veel gebouwd. Noem vijf verschillende toepassingen. pagina 1 van 6

Naam: De Romeinen. Vraag 1. De Romeinen hebben veel gebouwd. Noem vijf verschillende toepassingen. pagina 1 van 6 Naam: De Romeinen De Romeinse bouwkunst. De Romeinen behoren tot de beste bouwers uit de geschiedenis. Ze bouwden tempels, riolen, waterleidingen, wegen, kanalen, huizen, aquaducten, havens, bruggen en

Nadere informatie

Tijdvak 2 Tijd van Grieken en Romeinen (3000 voor Chr. 500 na Chr.)

Tijdvak 2 Tijd van Grieken en Romeinen (3000 voor Chr. 500 na Chr.) De Romeinse Limes Een Romeinse grens door Nederland Korte lesomschrijving Nederland is meerdere keren onderdeel geweest van grote rijken. De eerste keer was 2000 jaar geleden toen de Romeinen de baas waren

Nadere informatie

De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, mevrouw mr. M.C. van der Laan

De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, mevrouw mr. M.C. van der Laan Cultuurconvenant 2005 2008 OCW, provincie Overijssel, provincie Gelderland, gemeente Zwolle, gemeente Enschede, gemeente Hengelo, gemeente Apeldoorn, gemeente Arnhem, gemeente Nijmegen De Staatssecretaris

Nadere informatie

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART TERNEUZEN

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART TERNEUZEN CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART TERNEUZEN Terneuzen Cultuurhistorische Waardenkaart Datum: februari 2013 Opgesteld door: Gemeente Terneuzen Gemeente Terneuzen Stadhuisplein 1 Postbus 35 4530 AA Terneuzen

Nadere informatie

Gemeente Houten Afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling Cluster Ontwikkeling, Sectie Ruimtelijke Ordening

Gemeente Houten Afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling Cluster Ontwikkeling, Sectie Ruimtelijke Ordening ** Vastgesteld oktober 2014 Cluster Ontwikkeling, Sectie Ruimtelijke Ordening Visie verplaatsing nietagrarische bedrijven binnen het buitengebied Status: vastgesteld door de gemeenteraad van Houten d.d.

Nadere informatie

MEMO. Alphen aan den Rijn. Stevinstraat 9 2405 CR ALPHEN AAN DEN RIJN. Contactpersoon opdrachtgever Dhr. R. Teunisse; (0172) 245 611 / (06) 2021 06 09

MEMO. Alphen aan den Rijn. Stevinstraat 9 2405 CR ALPHEN AAN DEN RIJN. Contactpersoon opdrachtgever Dhr. R. Teunisse; (0172) 245 611 / (06) 2021 06 09 MEMO Van : Vestigia BV Archeologie & Cultuurhistorie Aan : Dhr. R. Teunisse namens Stichting Ipse de Bruggen Onderwerp : Quickscan Drietaktweg te Datum : 13 oktober 2010 Ons Kenmerk : V10-22710 / V10-1944

Nadere informatie

Nota archeologie gemeente Roermond 2011

Nota archeologie gemeente Roermond 2011 Inleiding In opdracht van de gemeente Roermond is in de periode 2006 2008 een archeologieatlas voor de gehele gemeente vervaardigd. Deze atlas vormt de basis voor het Roermondse archeologiebeleid dat transparant

Nadere informatie

Dames en heren, geachte genodigden, in het bijzonder de

Dames en heren, geachte genodigden, in het bijzonder de Speech opening gemeentehuis gemeente Voerendaal 12 april 2013 1 Dames en heren, geachte genodigden, in het bijzonder de vertegenwoordiging van onze collega-gemeenten en de provincie Limburg, Namens alle

Nadere informatie

Noord-Nederland en OP EFRO

Noord-Nederland en OP EFRO N o o r d - N e d e r l a n d Noord-Nederland en OP EFRO versterking van de noordelijke economie O P E F R O De afgelopen jaren heeft Noord-Nederland hard gewerkt aan de versterking van haar sociaal economische

Nadere informatie

Onderwerp: Lokale Ontwikkelingsstrategie voor de regio Holland Rijnland Besluitvormend

Onderwerp: Lokale Ontwikkelingsstrategie voor de regio Holland Rijnland Besluitvormend VOORSTEL OPSCHRIFT Vergadering van 9 juni 2015 Besluit nummer: 2015_BW_00466 Onderwerp: Lokale Ontwikkelingsstrategie voor de regio Holland Rijnland 2015-2020 - Besluitvormend Beknopte samenvatting: LEADER

Nadere informatie

Landschap in de Omgevingsvisie Gelderland (dec 2015)

Landschap in de Omgevingsvisie Gelderland (dec 2015) Landschap in de Omgevingsvisie Gelderland (dec 2015) 4.2 Natuur en landschap in Gelderland De provincie en haar partners streven samen naar een compact en hoogwaardig stelsel van onderling verbonden natuurgebieden

Nadere informatie

Stellingen Provinciale Staten

Stellingen Provinciale Staten Stellingen Provinciale Staten Thema s en onderwerpen Toelichting... 2 Algemene informatie... 3 Thema: Economie... 3 1.1 Samenwerking Duitsland *... 3 2.1 Landbouw... 3 3.1 Recreatie en toerisme... 4 Thema

Nadere informatie

Bijlage Specifieke toetsingscriteria per doelstelling

Bijlage Specifieke toetsingscriteria per doelstelling Bijlage Specifieke toetsingscriteria per doelstelling A. Subsidies voor incidentele activiteiten en projecten A.1 Doelstelling: Herkenbare en onderscheidende culturele identiteit door behoud en ontwikkeling

Nadere informatie

De kunst van samen vernieuwen

De kunst van samen vernieuwen De kunst van samen vernieuwen Cultuuragenda gemeente Zutphen 2016 Kunst, cultuur en erfgoed geven kleur aan Zutphen. Ze zorgen voor een leefbare en dynamische samenleving, sociale en economische vitaliteit

Nadere informatie

Hengelo, Hart van Zuid

Hengelo, Hart van Zuid Hengelo, Hart van Zuid Nota Ruimte budget 14,5 miljoen euro Planoppervlak 50 hectare Trekker Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer ROC van Twente Internationale potentie

Nadere informatie

Ambitiedocument ter voorbereiding van de Economische visie gemeente Berg en Dal

Ambitiedocument ter voorbereiding van de Economische visie gemeente Berg en Dal Ambitiedocument ter voorbereiding van de Economische visie gemeente Berg en Dal Uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Berg en Dal Buck Consultants International Nijmegen, 25 maart 2016 1 Economisch DNA

Nadere informatie

Kansen voor Noord-Drenthe Triple P-monitor: onderzoek naar de duurzaamheid in Tynaarlo en Aa en Hunze.

Kansen voor Noord-Drenthe Triple P-monitor: onderzoek naar de duurzaamheid in Tynaarlo en Aa en Hunze. Kansen voor Noord-Drenthe Triple P-monitor: onderzoek naar de duurzaamheid in Tynaarlo en Aa en Hunze. Rabobank Noord-Drenthe. Een bank met ideeen. www.rabobank.nl/noord-drenthe Triple P-onderzoek Rabobank

Nadere informatie

gebiedsvisie beers-vianen Vernieuwd kampenlandschap waarborgt kwalitatieve transformatie van landelijk gebied

gebiedsvisie beers-vianen Vernieuwd kampenlandschap waarborgt kwalitatieve transformatie van landelijk gebied gebiedsvisie beers-vianen Vernieuwd kampenlandschap waarborgt kwalitatieve transformatie van landelijk gebied 4. beplanting 3. erven 2. ontsluiting 1. water en reliëf Gebiedsvisie Beers-Vianen Vernieuwd

Nadere informatie

CHAT TUSSEN PROVINCIE EN GEMEENTEN

CHAT TUSSEN PROVINCIE EN GEMEENTEN ROMA 31.03.2016 CULTUURHISTORIE OP DE KAART Doelstelling subsidie cultuurhistorische waardenkaarten Provinciale CHAT Inhoud Ontwikkeling Samenwerking ROMA 31.03.2016 2 WAT IS DE CHAT CHAT: Cultuurhistorische

Nadere informatie

Het (Boxtels) landschap is de leesbare biografie van Boxtel.

Het (Boxtels) landschap is de leesbare biografie van Boxtel. Het (Boxtels) landschap is de leesbare biografie van Boxtel. Erfgoednota gemeente Boxtel COMMUNICATIE Erfgoednota communicatie gemeente Boxtel 1 Inleiding en leeswijzer Boxtel is een prachtige gemeente

Nadere informatie

Ruimte voor Limburg. Limburg in VORm: Ruimtelijke ontwikkelingen in balans

Ruimte voor Limburg. Limburg in VORm: Ruimtelijke ontwikkelingen in balans Ruimte voor Limburg Limburg in VORm: Ruimtelijke ontwikkelingen in balans Colofon Uitgave: Provincie Limburg Postbus 5700 6202 MA Maastricht Tel.: +31 (0)43 389 99 99 Fax: +31 (0)43 361 80 99 E-mail: postbus@prvlimburg.nl

Nadere informatie

Westflank Haarlemmermeer

Westflank Haarlemmermeer Nota Ruimte budget 48 miljoen euro Planoppervlak 1500 hectare Trekker Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit Westflank Haarlemmermeer Westflank Haarlemmermeer is een Randstad Urgent - project.

Nadere informatie

Bijlagen Uitvoeringsprogramma Weardefol Fryslân 2016-2019

Bijlagen Uitvoeringsprogramma Weardefol Fryslân 2016-2019 Bijlagen Uitvoeringsprogramma Weardefol Fryslân 2016-2019 Bijlage 1 Beleidskader Hieronder worden de beleidsdoelen uit het Streekplan Fryslân en de thematische Structuurvisie Grutsk op e Romte en de ambities/resultaten

Nadere informatie

Brainport Eindhoven/ A2-zone (Brainport Avenue)

Brainport Eindhoven/ A2-zone (Brainport Avenue) Brainport Eindhoven/ A2-zone (Brainport Avenue) Nota Ruimte budget 75 miljoen euro voor Brainport Eindhoven en 6,8 miljoen voor ontwikkeling A2-zone Planoppervlak 3250 hectare (Brainport Eindhoven) Trekker

Nadere informatie

Ons kenmerk: EW Groningen, 9 juni 2016 Betreft: Coördinatiebesluit Noord-West 380 kv EOS-VVL

Ons kenmerk: EW Groningen, 9 juni 2016 Betreft: Coördinatiebesluit Noord-West 380 kv EOS-VVL De Minister van Economische Zaken Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC DEN HAAG Ons kenmerk: 16-016-EW Groningen, 9 juni 2016 Betreft: Coördinatiebesluit Noord-West 380 kv EOS-VVL Geachte minister, Wij zijn van

Nadere informatie

Waarom ging de WTTC Destination Award naar Parkstad?

Waarom ging de WTTC Destination Award naar Parkstad? Parkstad Limburg Wie is de WTTC? Waarom ging de WTTC Destination Award naar Parkstad? Al vóór de prijs had Parkstad wapenfeiten: Grootste indoor skihal ter wereld Grootste outdoor klimpark van Europa

Nadere informatie

De Omgevingsvisie van Steenwijkerland een samenvatting

De Omgevingsvisie van Steenwijkerland een samenvatting De Omgevingsvisie van Steenwijkerland een samenvatting Vooraf Hoe ziet onze leefomgeving er over 15 jaar uit? Of eigenlijk: hoe ervaren we die dan? Als inwoner, ondernemer, bezoeker of toerist. De tijd

Nadere informatie

HERBESTEMMINGSINFORMATIE PROFESSIONALS

HERBESTEMMINGSINFORMATIE PROFESSIONALS HERBESTEMMINGSINFORMATIE PROFESSIONALS www.herbestemmingnoord.nl Kenniscentrum Herbestemming Noord Het doel van Kenniscentrum Herbestemming Noord is een duurzame herbestemming tot stand te brengen met

Nadere informatie

Ruimtelijke ordening. Ruimtelijke Ordening

Ruimtelijke ordening. Ruimtelijke Ordening Ruimtelijke ordening Ruimtelijke Ordening Ruimtelijke ordening (RO) in Nederland Vanuit de geschiedenis is RO al belangrijk in Nederland, denk bijvoorbeeld aan landinrichting en optimaliseren van de waterhuishouding.

Nadere informatie

Archeologiebeleid en de Omgevingswet Heleen van Londen

Archeologiebeleid en de Omgevingswet Heleen van Londen Archeologiebeleid en de Omgevingswet Heleen van Londen Omgevingswet 2018? De overheid wil regels voor ruimtelijke plannen vereenvoudigen en samenvoegen Doel: makkelijker maken om bouwprojecten te starten

Nadere informatie

Duurzaam groeien. Agro, fresh, food en logistics

Duurzaam groeien. Agro, fresh, food en logistics Nota Ruimte budget Klavertje 25,9 miljoen euro (waarvan 3 miljoen euro voor glastuinbouwgebied Deurne) Planoppervlak 908 hectare (waarvan 150 hectare voor glastuinbouwgebied Deurne) (Greenport Trekker

Nadere informatie

Compensatieverordening gemeente Midden-Drenthe

Compensatieverordening gemeente Midden-Drenthe Compensatieverordening gemeente Midden-Drenthe Verordening vastgesteld: 26-06-2003 In werking getreden: 15-09-2003 COMPENSATIEVERPLICHTING Artikel 1 Voor de toepassing van deze verordening wordt verstaan

Nadere informatie

Tijdvak 2 Tijd van Grieken en Romeinen (3000 voor Chr. 500 na Chr.)

Tijdvak 2 Tijd van Grieken en Romeinen (3000 voor Chr. 500 na Chr.) De Romeinse Limes Een Romeinse grens door Nederland Korte lesomschrijving Nederland is meerdere keren onderdeel geweest van grote rijken. De eerste keer was 2000 jaar geleden toen de Romeinen de baas waren

Nadere informatie

STARTPAKKET RURAAL ERFGOED

STARTPAKKET RURAAL ERFGOED STARTPAKKET RURAAL ERFGOED CHECKLIST Startpakket Ruraal Erfgoed komt tot stand onder auspiciën van Innovatieplatform Duurzame Meierij met een financiële bijdrage van Belvedere, EU (Leader+) en IDM. Projectontwikkeling:

Nadere informatie

Nieuwe Hollandse Waterlinie

Nieuwe Hollandse Waterlinie Nota Ruimte budget 35 miljoen euro Planoppervlak 300 hectare Trekker Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit Nieuwe Hollandse Waterlinie Stevige nieuwe ruggengraat voor de Linie De Nieuwe Hollandse

Nadere informatie

Het Zuid-Limburgse Heuvelland is een uniek stuk Nederland. Uniek door de hoge geologische ouderdom, het reliëf van plateaus en dalen en een

Het Zuid-Limburgse Heuvelland is een uniek stuk Nederland. Uniek door de hoge geologische ouderdom, het reliëf van plateaus en dalen en een andschapsisie Zuidimburg Het Zuid-Limburgse Heuvelland is een uniek stuk Nederland. Uniek door de hoge geologische ouderdom, het reliëf van plateaus en dalen en een bijzondere flora en fauna. Uniek ook

Nadere informatie

PS2009RGW : Concept-Ontwikkelingsvisie Noordvleugel Utrecht (Eindbalans) Ontwerpbesluit pag. 5. Toelichting pag. 7

PS2009RGW : Concept-Ontwikkelingsvisie Noordvleugel Utrecht (Eindbalans) Ontwerpbesluit pag. 5. Toelichting pag. 7 PS2009RGW06-1 - College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel Datum : 3 februari 2009 Nummer PS : PS2009RGW06 Afdeling : PRO Commissie : RGW Registratienummer: 2009INT235473 Portefeuillehouder : Krol

Nadere informatie

Goeree-Overflakkee: Ouddorp, Stellendam en Herkingen. Bron: beeldbank.rws.nl

Goeree-Overflakkee: Ouddorp, Stellendam en Herkingen. Bron: beeldbank.rws.nl Goeree-Overflakkee: Ouddorp, Stellendam en Herkingen Bron: beeldbank.rws.nl Introductie Herkingen, Stellendam en Ouddorp zijn gelegen op Goeree-Overflakkee, het meest zuidelijke eiland van de Zuid-Hollandse

Nadere informatie

Toespraak 11 maart 2014 project Tram Vlaanderen Maastricht in ambtswoning gouverneur Reynders Belgisch Limburg te Hasselt

Toespraak 11 maart 2014 project Tram Vlaanderen Maastricht in ambtswoning gouverneur Reynders Belgisch Limburg te Hasselt 1 Toespraak 11 maart 2014 project Tram Vlaanderen Maastricht in ambtswoning gouverneur Reynders Belgisch Limburg te Hasselt Mevrouw de minister Crevits, Collega excellentie Reynders, Gedeputeerden, burgemeester,

Nadere informatie

Landschappelijke inpassing nieuwbouw MTS Vroege te Dalen

Landschappelijke inpassing nieuwbouw MTS Vroege te Dalen Landschappelijke inpassing nieuwbouw MTS Vroege te Dalen Landschappelijke inpassing nieuwbouw mts Vroege te Dalen INHOUDSOPGAVE 1 Inleiding 2 Doel en intenties 3 Landschap 4 Huidige erf en zijn rol 5 De

Nadere informatie

REFERENTIE DOORKIESNUMMER EMAILADRES ONDERWERP

REFERENTIE DOORKIESNUMMER EMAILADRES ONDERWERP PROVINCIE " UTRECHT Gemeente Woerden Aan de gemeenteraad Postbus 45 3440 AA Woerden R «J 1 1 JULI 2014 Ben. Ambt. Streefdat. Afschr.: Be^U) ^Jir BVO. DATUM NUMMER UW BRIEF VAN UW NUMMER BIJLAGE 3 juli

Nadere informatie

De vragenlijst van de openbare raadpleging

De vragenlijst van de openbare raadpleging SAMENVATTING De vragenlijst van de openbare raadpleging Tussen april en juli 2015 heeft de Europese Commissie een openbare raadpleging gehouden over de vogel- en de habitatrichtlijn. Deze raadpleging maakte

Nadere informatie

PARKSTAD LIMBURG 2030

PARKSTAD LIMBURG 2030 Intergemeentelijke Structuurvisie PARKSTAD LIMBURG 2030 ruimte voor park & stad Intergemeentelijke Structuurvisie PARKSTAD LIMBURG 2030 ruimte voor park & stad 1 Een kwaliteitsslag voor Parkstad Limburg

Nadere informatie

Binden, bewaren, bezielen en betalen

Binden, bewaren, bezielen en betalen EGH/ZHL november 2013 Binden, bewaren, bezielen en betalen voor landschap en erfgoed in Zuid-Holland Zuid-Holland heeft veel te bieden qua natuur, landschap en erfgoed. Er zijn talrijke partijen die zich

Nadere informatie

STRUCTUURVISIE DEN HAAG ZUIDWEST

STRUCTUURVISIE DEN HAAG ZUIDWEST concept DECEMBER 2003 GEMEENTE DIENST STEDELIJKE ONTWIKKELING CONCEPT versie december 2003 1 Gemeente Den Haag, Dienst Stedelijke Ontwikkeling Met medewerking van: Dienst Stadsbeheer Ingenieursbureau Den

Nadere informatie

Cultureel Perspectief in Rijswijk

Cultureel Perspectief in Rijswijk Cultureel Perspectief in Rijswijk Rijswijk, maart 2014 de Bibliotheek aan de Vliet Cultureel Perspectief in Rijswijk Voorwoord In dit Cultureel Perspectief vragen ondergetekenden aandacht voor het belang

Nadere informatie

WIJZIGINGSPLAN ZORGBOERDERIJ BROEK 4, MARIAHOUT GEMEENTE LAARBEEK. 2 februari 2016 vastgesteld

WIJZIGINGSPLAN ZORGBOERDERIJ BROEK 4, MARIAHOUT GEMEENTE LAARBEEK. 2 februari 2016 vastgesteld WIJZIGINGSPLAN ZORGBOERDERIJ BROEK 4, MARIAHOUT 2 februari 2016 vastgesteld 52-007 GEMEENTE LAARBEEK 2 INHOUDSOPGAVE 1 Inleiding... 5 1.1 Algemeen... 5 1.2 Aanleiding en doel... 5 1.3 Plangebied... 6 1.4

Nadere informatie

Startnotitie Cultuurhistorie Kempen-gemeenten Versie

Startnotitie Cultuurhistorie Kempen-gemeenten Versie Startnotitie Cultuurhistorie Kempen-gemeenten Versie 15-01-07 1. Inleiding Cultuurhistorie is volop in beweging. De betekenis van het cultuurhistorisch erfgoed voor de samenleving wordt in toenemende mate

Nadere informatie

2 BELEIDSKADER EN WETGEVING

2 BELEIDSKADER EN WETGEVING 2 BELEIDSKADER EN WETGEVING De kern van deze bewonersvisie is dat natuur de belangrijkste beleidsfunctie is van het gebied waarbij de gebiedswaarden rust, stilte en donkerte centraal moeten staan en dat

Nadere informatie

Een duurzame woon- en werkomgeving

Een duurzame woon- en werkomgeving Visie en ambitie: goor in 2025 3.1 AMBITIE Met de vaststelling van deze structuurvisie wordt tegelijkertijd de ambitie van Goor voor 2025 vastgelegd: Goor is een levendige plaats met in de voortuin een

Nadere informatie

Uitvoeringsbesluit subsidieverlening Cultuurnota 2013-2016 provincie Drenthe

Uitvoeringsbesluit subsidieverlening Cultuurnota 2013-2016 provincie Drenthe Uitvoeringsbesluit subsidieverlening Cultuurnota 2013-2016 provincie Drenthe Thema en doelen subsidieprogramma Cultuurnota 2013-2016 Oude wereld, nieuwe mindset De provincie Drenthe staat voor een herkenbare

Nadere informatie

De begroting van de provincie Utrecht voor Een samenvatting

De begroting van de provincie Utrecht voor Een samenvatting De begroting van de provincie Utrecht voor 2012 Een samenvatting Hoeveel gaat de provincie Utrecht in 2012 uitgeven? Waaraan en waarom? Dat leest u in deze samenvatting. U zult zien dat wij voor 2012 duidelijke

Nadere informatie

Maastricht Belvédère. Nota Ruimte budget 10 miljoen euro

Maastricht Belvédère. Nota Ruimte budget 10 miljoen euro Maastricht Belvédère Nota Ruimte budget 10 miljoen euro Planoppervlak 56 hectare (als onderdeel van 280 hectare herstructurering oude bedrijventerreinen) Trekker Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke

Nadere informatie

Zuidlaren (gemeente Tynaarlo) (Bron:

Zuidlaren (gemeente Tynaarlo) (Bron: Zuidlaren (gemeente Tynaarlo) (Bron: www.eropuit.nl) Introductie Zuidlaren maakt deel uit van de Drentse gemeente Tynaarlo, en is daarvan met 10.000 inwoners de op een na grootste kern. Zuidlaren is gesitueerd

Nadere informatie

bedrijventerrein t58 tilburg Bedrijvenpark te midden van groen en water, aan de rand van de snelweg

bedrijventerrein t58 tilburg Bedrijvenpark te midden van groen en water, aan de rand van de snelweg bedrijventerrein t58 tilburg Bedrijvenpark te midden van groen en water, aan de rand van de snelweg Bedrijvenpark Noord Surfplas Bedrijvenpark zuid Bedrijventerrein T58 Bedrijvenpark te midden van groen

Nadere informatie

Gooi en Vechtstreek: Meer ruimte voor bedrijventerreinen, overleg met ondernemersverenigingen

Gooi en Vechtstreek: Meer ruimte voor bedrijventerreinen, overleg met ondernemersverenigingen 22 april 199797-000527 concept-nota Hoofdlijnen ruimtelijk beleid regio Gooi en Vechtstreek Gooi en Vechtstreek: Meer ruimte voor bedrijventerreinen, overleg met ondernemersverenigingen Het bebouwde deel

Nadere informatie

Er van uitgaande... CULTUURPROFIEL ZUID-NEDERLAND. Deel II Ambities en prioriteiten. Ten behoeve van Cultuurnota 2005-2008

Er van uitgaande... CULTUURPROFIEL ZUID-NEDERLAND. Deel II Ambities en prioriteiten. Ten behoeve van Cultuurnota 2005-2008 Er van uitgaande... CULTUURPROFIEL ZUID-NEDERLAND Deel II Ambities en prioriteiten Ten behoeve van Cultuurnota 2005-2008 Juni 2003 0 In onze naam, Cultuurconvenant Zuid-Nederland (CZN), staat het woord

Nadere informatie

Sloten. Bron:

Sloten. Bron: Sloten Bron: www.flickr.com Sloten Het Friese Sloten (Sleat) maakte jarenlang deel uit van de gemeente Gaasterland-Sloten (Gaasterlân- Slaet). Sinds 1 januari 2014 is deze gemeente opgegaan in een groter

Nadere informatie

Inventarisatieformulier Stads- en dorpsgezichten gemeente Weert Gebied XI Kroonstraat e.o.

Inventarisatieformulier Stads- en dorpsgezichten gemeente Weert Gebied XI Kroonstraat e.o. Bijlage 3 bij regels Inventarisatie Stads- en dorpsgezicht Inventarisatieformulier Stads- en dorpsgezichten gemeente Weert Gebied XI Kroonstraat e.o. Omvang gebied Wilhelminastraat, Kroonstraat, Julianastraat

Nadere informatie

VOORADVIES BESTEMMINGSPLANPROCEDURE

VOORADVIES BESTEMMINGSPLANPROCEDURE VOORADVIES BESTEMMINGSPLANPROCEDURE Zaaknr. : 2015EAR0009 Zaakomschrijving : CPO Lindevoort Rekken Specialisme : Cultuurhistorie (excl. Archeologie) Behandeld door : Roy Oostendorp Datum : 7 oktober 2015

Nadere informatie

Vallis ❿ 61. Prachtige gebouwen en panorama's

Vallis ❿ 61. Prachtige gebouwen en panorama's Route 6 60 Vallis 61 Prachtige gebouwen en panorama's In Vaals en Lemiers getuigen monumentale gebouwen van een bewogen verleden. De groene heuvels in de omgeving bieden allerlei fascinerende vergezichten.

Nadere informatie

Bijlage 1: Ambitie en kader

Bijlage 1: Ambitie en kader BIJLAGEN Bijlage 1: Ambitie en kader Provincie Fryslân In de provinciale Verordening Romte is aangegeven dat bij een ruimtelijk plan voor het landelijk gebied rekening moet worden gehouden met de herkenbaarheid

Nadere informatie

Lijnen & boeiend landschap

Lijnen & boeiend landschap Lijnen & boeiend landschap Hoe beleef je je wandeling? Sylvia Tuinder 20 juni 2013 Samenwerken aan het landschap. Doel wandelnetwerk is: breed netwerk van wandelpaden landschap toegankelijk en aantrekkelijk

Nadere informatie

Toespraak van commissaris van de koningin en SNNvoorzitter Max van den Berg, feestelijke start CCC2- programma, Groningen, 25 maart 2011

Toespraak van commissaris van de koningin en SNNvoorzitter Max van den Berg, feestelijke start CCC2- programma, Groningen, 25 maart 2011 Toespraak van commissaris van de koningin en SNNvoorzitter Max van den Berg, feestelijke start CCC2- programma, Groningen, 25 maart 2011 Dames en heren, Degenen, die hier te lande na 1820 verbetering van

Nadere informatie

Startoverleg klankbordgroep structuurvisie Weurt. 5 april 2006

Startoverleg klankbordgroep structuurvisie Weurt. 5 april 2006 Startoverleg klankbordgroep structuurvisie Weurt 5 april 2006 Inhoud presentatie SAB wie zijn wij toelichting plan van aanpak structuurvisie Weurt werkwijze eerste stap verkenning en analyse input vanuit

Nadere informatie

CONCEPT-OPDRACHT STICHTING EINDHOVEN/BRABANT 2018

CONCEPT-OPDRACHT STICHTING EINDHOVEN/BRABANT 2018 Hoort bij raadsvoorstel 27-2012 BIJLAGE 2 APPENDIX 1. CONCEPT-OPDRACHT STICHTING EINDHOVEN/BRABANT 2018 1. Doel van de opdracht Winnen van de titel Culturele Hoofdstad van Europa voor het project 2018Brabant

Nadere informatie

Overzicht verkiezingsprogramma s over cultuur/erfgoed/monumenten

Overzicht verkiezingsprogramma s over cultuur/erfgoed/monumenten Verkiezingen Provinciale Staten van Zuid-Holland Overzicht verkiezingsprogramma s over cultuur/erfgoed/monumenten VVD: De VVD wil het karakter van het landschap van Zuid-Holland zoveel mogelijk behouden.

Nadere informatie

Opzet Workshop Romeinen in Limburg

Opzet Workshop Romeinen in Limburg Opzet Workshop Romeinen in Limburg I. Bronnen 1. Canon 1.1 Canon van Nederland: Tijd van Grieken en Romeinen geeft één venster: De Romeinse Limes met daarin de onderwerpen - bewaking van de grens - opstand

Nadere informatie

Gemeentelijk Verkeer en Vervoer Plan

Gemeentelijk Verkeer en Vervoer Plan Gemeentelijk Verkeer en Vervoer Plan Plan van Aanpak Titel: Gemeentelijk Verkeer en Vervoer Plan Subtitel: Plan van Aanpak Versie: Versie 1.0 Plaats: Roermond Datum: 26 mei 2015 Opgesteld door: Jan Waalen,

Nadere informatie

2. De nota Natuur voor mensen, mensen voor natuur

2. De nota Natuur voor mensen, mensen voor natuur 2. De nota Natuur voor mensen, mensen voor natuur De Nota Natuur voor mensen, mensen voor natuur bevat de strategie voor het natuurbeleid voor de komende tien jaar, met een doorkijk naar 2020. De nota

Nadere informatie

Ons kenmerk: EW Groningen, 22 juni 2016 Betreft: Noord-West 380 kv hoogspanningsverbinding Eemshaven - Vierverlaten

Ons kenmerk: EW Groningen, 22 juni 2016 Betreft: Noord-West 380 kv hoogspanningsverbinding Eemshaven - Vierverlaten Gemeente Zuidhorn t.a.v. de gemeenteraad email: gemeente@zuidhorn.nl Ons kenmerk: 16-032-EW Groningen, 22 juni 2016 Betreft: Noord-West 380 kv hoogspanningsverbinding Eemshaven - Vierverlaten Geachte heer,

Nadere informatie

Erfgoed als krachtvoer. Tips voor een nieuwe toekomst voor dorpen, steden en regio s

Erfgoed als krachtvoer. Tips voor een nieuwe toekomst voor dorpen, steden en regio s Erfgoed als krachtvoer Tips voor een nieuwe toekomst voor dorpen, steden en regio s U wilt nieuw leven blazen in uw dorp, stad of regio? Als alles tegen zit, is er altijd nog het erfgoed. Het DNA van het

Nadere informatie

Cultuurhistorische verkenning Zandwijksingel Woerden. Datum 2 mei 2011

Cultuurhistorische verkenning Zandwijksingel Woerden. Datum 2 mei 2011 Cultuurhistorische verkenning Zandwijksingel Woerden Datum 2 mei 2011 Colofon Projectnaam Cultuurhistorische verkenning Zandwijksingel Woerden Auteur Willem de Bruin Datum 2 mei 2011 1. Inleiding 1.1

Nadere informatie

Opgesteld door ing. A.M. Rodenbach, Recreatie Noord-Holland NV, d.d. 21 januari 2013

Opgesteld door ing. A.M. Rodenbach, Recreatie Noord-Holland NV, d.d. 21 januari 2013 RUIMTELIJKE ONDERBOUWING, BEHOREND BIJ DE AANGEVRAAGDE VERGUNNING OMG-12-181 Voor de inrichting en het gebruik van een evenemententerrein in deelgebied De Druppels, tegenover Wagenweg 22/24 te Oudkarspel

Nadere informatie

Bijlage B Provincie Fryslân 25-11-2014 Toepassing Bro, art. 3.1.1, onder 2 Gevallen waarin wel /geen vooroverleg is vereist.

Bijlage B Provincie Fryslân 25-11-2014 Toepassing Bro, art. 3.1.1, onder 2 Gevallen waarin wel /geen vooroverleg is vereist. Bijlage B Provincie Fryslân 25-11-2014 Toepassing Bro, art. 3.1.1, onder 2 Gevallen waarin wel /geen vooroverleg is vereist. Ten behoeve van de stroomlijning van het vooroverleg over: - voorontwerpbestemmingsplannen

Nadere informatie

Kadernota Evenementen. Provincie Groningen van de

Kadernota Evenementen. Provincie Groningen van de Kadernota Evenementen 2016-2020 van de Provincie Groningen Kadernota Evenementen 2016-2020 van de provincie Groningen Het huidige evenementenbeleid heeft een looptijd tot en met 2015. In deze kadernota

Nadere informatie

De Romeinen. Wie waren de Romeinen?

De Romeinen. Wie waren de Romeinen? De Romeinen Wie waren de Romeinen? Lang voor de Romeinen naar ons land kwamen, woonden ze in een kleine staat rond de stad Rome. Vanaf 500 voor Christus begonnen de Romeinen met gebiedsuitbreiding. Als

Nadere informatie

Programma van Eisen - Beheerplannen

Programma van Eisen - Beheerplannen Programma van Eisen - Beheerplannen Eisen voor de inhoud Inventarisatie 1. Het beheerplan geeft allereerst een beschrijving van de natuurwaarden in het Natura 2000-gebied (de actuele situatie en trends,

Nadere informatie

Vriezenveen. (Bron:

Vriezenveen. (Bron: Vriezenveen (Bron: www.twenterand.gemeentedocumenten.nl) Introductie In 2002 fuseerde de Overijsselse gemeente Vriezenveen met een aantal omliggende plaatsen tot de nieuwe gemeente Twenterand. Vriezenveen,

Nadere informatie

Visie op Zuid-Holland

Visie op Zuid-Holland Visie op Zuid-Holland Op weg naar de provinciale structuurvisie provincie Zuid Holland Visie op Zuid-Holland - Op weg naar de provinciale structuurvisie Visie op Zuid-Holland Veelzijdig, dynamisch. Zuid-Holland

Nadere informatie

Gedeeld Cultureel Erfgoed en de rol van DutchCulture

Gedeeld Cultureel Erfgoed en de rol van DutchCulture Gedeeld Cultureel Erfgoed en de rol van DutchCulture 1. Het Gedeeld Cultureel Erfgoedbeleid Doelstellingen GCE Programma 2. De Rol van DutchCulture Programmaraad Matchingsregeling Buitenlands bezoekersprogramma

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 1999 2000 Nr. 134b 26 800 XIV Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij (XIV)

Nadere informatie

Nijmegen Waalfront Trekker Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer

Nijmegen Waalfront Trekker Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer Nota Ruimte budget 25 miljoen euro Planoppervlak 33 hectare Nijmegen Waalfront Trekker Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer Synergie tussen stad en water De directe ligging

Nadere informatie

MVO-PROFIEL Bedrijf X

MVO-PROFIEL Bedrijf X MVO-PROFIEL Bedrijf X 2008 BouwMVO De in deze uitgave vermelde gegevens zijn strikt vertrouwelijk en alle hierop betrekking hebbende auteursrechten, databankrechten en overige (intellectuele) eigendomsrechten

Nadere informatie

Zelfstandig Oudewater pakt door!

Zelfstandig Oudewater pakt door! Zelfstandig Oudewater pakt door! Coalitieprogramma 2016-2018 Onze stad is al meer dan 750 jaar een stad om trots op te zijn. We zijn trots op onze dorpskernen, ons buitengebied, onze monumenten en onze

Nadere informatie

Naar indicatoren voor regionale samenhang. De bijdrage van landschaps- en cultuurgeschiedenis. Prof. dr. Arnoud-Jan Bijsterveld

Naar indicatoren voor regionale samenhang. De bijdrage van landschaps- en cultuurgeschiedenis. Prof. dr. Arnoud-Jan Bijsterveld Naar indicatoren voor regionale samenhang. De bijdrage van landschaps- en cultuurgeschiedenis Prof. dr. Arnoud-Jan Bijsterveld Inhoud Brabant Eén of los zand? Volkskarakters? Landschap Economie Religie

Nadere informatie

Kadernota 2015 Raad 2 juli 2015. Voorzitter, collega-raadsleden, college, dames en heren,

Kadernota 2015 Raad 2 juli 2015. Voorzitter, collega-raadsleden, college, dames en heren, Kadernota 2015 Raad 2 juli 2015 Voorzitter, collega-raadsleden, college, dames en heren, Wanneer we kijken naar de wereld om ons heen, dan beseffen we hoe rijk gezegend we zijn met de omgeving waarin we

Nadere informatie

Goud in handen. Gebruik het verleden, schep ruimte voor de toekomst

Goud in handen. Gebruik het verleden, schep ruimte voor de toekomst Goud in handen Gebruik het verleden, schep ruimte voor de toekomst Hoeveel aandacht besteedt u eigenlijk aan cultuurhistorie, monumenten, musea of archeologie? Of aan groen, religieus en industrieel erfgoed?

Nadere informatie

Huisadviseurschap. Team Ruimtelijke Kwaliteit. als verlengstuk van uw gemeentelijke organisatie. Libau

Huisadviseurschap. Team Ruimtelijke Kwaliteit. als verlengstuk van uw gemeentelijke organisatie. Libau Libau Team Ruimtelijke Kwaliteit Huisadviseurschap als verlengstuk van uw gemeentelijke organisatie Libau adviesorganisatie voor ruimtelijke kwaliteit Hoge der A 5 9712 ac Groningen 050 3126545 info@libau.nl

Nadere informatie

Groningen Meerstad >>>

Groningen Meerstad >>> Groningen Meerstad >>> Groningen Meerstad Opgenomen in jaarboek landschapsarchitectuur en stedenbouw 01 / 03 project Masterplan Groningen Meerstad locatie Groningen ontwerpers Remco Rolvink, Hilke Floris,

Nadere informatie