jaarverslag Steunpunt Nederlands als vreemde taal Faculteit der Geesteswetenschappen Universiteit van Amsterdam Spuistraat VT Amsterdam

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "jaarverslag Steunpunt Nederlands als vreemde taal Faculteit der Geesteswetenschappen Universiteit van Amsterdam Spuistraat 210 1012 VT Amsterdam"

Transcriptie

1 jaarverslag 2006 Steunpunt Nederlands als vreemde taal Faculteit der Geesteswetenschappen Universiteit van Amsterdam Spuistraat VT Amsterdam tel fax

2 INLEIDING Dit verslag betreft Het jaar 2006 maakt onderdeel uit van het meerjaren beleidsplan De activiteiten waarover verslag wordt uitgebracht, zijn geordend naar de vier kerntaken van het Steunpunt: dienstverlening en advisering; coördinatie, initiatie en acquisitie; beleidsadviezen; onderzoek en ontwikkeling. Van de projecten die niet tot de kerntaken behoren en die extern gefinancierd zijn, zijn aparte verslagen bijgevoegd. 1 KERNTAKEN De formatie voor advisering en dienstverlening was in fte, evenveel als in voorgaande jaren. Het totale aantal vragen in 2006 is ten opzichte van het jaar daarvoor gestegen (zie bijlage I), De stijging bevestigt de constatering die er in eerdere jaarverslagen is gemaakt: er is duidelijk samenhang tussen het aantal vragen en de aanwezigheid van medewerkers van het Steunpunt in de verschillende regio s en op het IVN-colloquium. De tijd die voor dienstverlening was gereserveerd werd ook daadwerkelijk daarvoor gebruikt. Evenals in de jaren daarvoor is aan onderzoek nauwelijks tijd besteed. Wel was er tijd voor het bijwonen van congressen en bijscholingen voor eigen deskundigheidsbevordering van de medewerkers. 2.1 INFORMATIECENTRUM BIBLIOTHEEK De bibliotheek is in 2006 uitgebreid en bevat nu ongeveer 1850 titels. BIBLIOGRAFIE De bibliografie is in 2006 verder aangevuld en bevat nu bijna titels. De inventarisatie van bestaand video- en audiomateriaal (DVD s, video s, CD s) uit Nederland en België dat geschikt is voor gebruik in het onderwijs is uitgebreid. Het gaat om films, cabaret, tvprogramma s, documentaires en liedjes. Daarnaast is ook vooral de rubriek luisterboeken aangevuld. Deze materialen kunnen via de uitgebreide zoekfunctie worden opgevraagd. WEBSITE De website is op een aantal onderdelen gecorrigeerd en geactualiseerd. In de tweede helft van 2006 is gewerkt aan de herstructurering van de website. Zoals ook door de stuurgroep aanbevolen is de rubriek agenda met informatie over intensieve (taal-)cursussen opgeheven en is in plaats daarvan een nieuwe rubriek vorming ingericht. Onder deze rubriek wordt informatie over cursussen en over opleidingen voor docenten aangeboden. Voorts is er een rechtstreekse toegang naar de interactieve omgeving voor docenten Nederlands als vreemde taal. Het is de bedoeling dat hier ook een link naar het digitale portfolio voor docenten Nederlands als vreemde taal wordt geplaatst. 2

3 2.2 VERZAMELPUNT VAN EXPERTISE Medewerkers van het Steunpunt waren aanwezig op de volgende congressen en docentenbijeenkomsten: ALCS-conferentie, Londen AANS-conferentie Albany (NY) Docentenbijeenkomst Duits taalgebied, Zürich Docentenbijeenkomst Zuid-Europa, Israël en Turkije, Thessaloniki Colloquium IVN, Gent Colloquium Fachvereinigung Niederländisch, Münster Bijeenkomst Duitse VHS-docenten, Münster Daarnaast namen de medewerkers van het Steunpunt geregeld deel aan de activtiteiten in het kader van de deskundigheidsbevoerdering van de leerstoelgroep Tweede-taalververving. 2.3 DIENSTVERLENING EN ADVISERING Dienstverlening/advisering is onder te verdelen in de volgende subtaken: concrete vragen beantwoorden; advisering bij het opzetten en uitvoeren van projecten; advisering op locatie (extra muros) door het geven van cursussen aan docenten en colleges aan studenten; advisering op locatie (extra muros) door het houden van lezingen en het geven van presentaties tijdens bijeenkomsten van docenten; advisering middels commissies en raden. VRAGEN Qua aantal vragen die in 2006 zijn binnengekomen op het Steunpunt is er weer sprake van een stijging: in 2006 werden 183 vragen geregistreerd (2005: 159). De meeste vragen kwamen binnen via . Ook het aantal bezoekers van de website is in 2006 blijven stijgen. Een groot deel van de vragen was trouwens zoals in eerdere jaren afkomstig van personen die niet verbonden zijn aan een van de universitaire docenten extra muros. Medewerkers [waarnaast?] van het Steunpunt adviseerden bij de plannen voor studies in Armenië (Yerewan), Egypte (Caïro), Kroatië (Zagreb) en de binationale master Amsterdam Berlijn. Zie voor bezoekers van de website bijlage II. LANGDURIGE ADVIESTAKEN: Adviescommissie Huygens beurzen. Adviescommissie projectsubsidies Nederlandse Taalunie Resonansgroep Certificaat Nederlands als vreemde taal Vlaams-Nederlandse Werkgroep Interculturele Competenties Ook binnen de Faculteit der Geesteswetenschappen van de Universiteit van Amsterdam was vraag naar de expertise van het Steunpunt. Een medewerker van het Steunpunt gaf gastcolleges aan studenten die een duale master NT2 doen en aan hen die een minor NT2 volgen. 3

4 CURSUS TOETSEN EN DIDACTIEK Ook dit jaar leverde het Steunpunt NVT een bijdrage aan de cursus Toetsen en didactiek die in opdracht van de Nederlandse Taalunie aan het Centrum voor Taal en Migratie van de Katholieke Universiteit Leuven werd georganiseerd. Medewerkers verzorgden workshops over het portfolio voor docenten Nederlands als vreemde taal en over lesmateriaal. In overleg met de cursusleiders werden de inhoud van deze cursus en die van de cursus Werken met authentiek materiaal op elkaar afgestemd. SEMINARIE VOOR AANKOMENDE DOCENTEN In 2005 waren medewerkers van het Steunpunt uitgenodigd om workshops te verzorgen op het Seminarie voor Nederlandse Taal en Cultuur. Medewerkers van het Steunpunt verzorgden workshops over grammatica,,portfolio en over ICT in het onderwijs Nederlands als vreemde taal. 2.4 COÖRDINATIE EN INITIATIE VAN PROJECTEN Het project Taalunieversum is met een aantal nieuwe onderdelen uitgebreid (zie apart projectverslag). Daarbij werd ook beroep gedaan op externe kennis en producten die door derden werden aangereikt. In opdracht van de Nederlandse Taalunie werd de thematische cursus Werken met authentiek materiaal in Amsterdam georganiseerd. Daarnaast was het Steunpunt ook betrokken bij de cursus didactiek en toetsing in Leuven. Voorts werden gecontinueerd in 2006: Poëzie anders, leeswijzer en portfolio. 2.5 ONDERZOEK In 2006 was er enige tijd gereserveerd voor onderzoek en deskundigheidsbevordering (DBV). In het kader van DBV namen de medewerkers deel aan bijeenkomsten van de leerstoelgroep tweedetaalverwerving en studiedagen van de BVNT2, van de Anéla en aan de sloc-dag en de SURF-onderwijsdagen. 2 PROJECTEN De in deze paragraaf genoemde activiteiten behoren niet tot de kerntaken van het Steunpunt, maar liggen wel in het verlengde daarvan. De projecten worden extern gefinancierd. Van de projecten zijn afzonderlijke verslagen gemaakt. UITGEVOERD 3.1 PROJECTEN DIE OP VERZOEK VAN DE NEDERLANDSE TAALUNIE WERDEN INDONESIË In het kader van bijscholing verbleef een van de medewerkers zes weken aan het Erasmus Taalcentrum in Jakarta. Voor diverse groepen docenten werden cursussen georganiseerd: voor docenten bronnentaal van universiteiten buiten Jakarta, voor docenten communicatief Nederlands van buiten Jakarta, voor docenten van het ETC zelf. 4

5 MULTIMEDIA PROJECT INDONESIE Het project multimedia aan het Erasmus Taalcentrum in Jakarta werd in 2006 gecontinueerd en naar de cursusinstelling in Surabaya uitgebreid. Een medewerker van het Steupunt reisde twee keer naar Indonesië en begeleidde de docenten die aan dit project meewerkten vanuit Amsterdam. TAALUNIEVERSUM Zoals eerder vermeld is het project Taalunieversum met een aantal onderdelen uitgebreid. De belangrijkste aanvulling is de uitbreiding van het Taalunieversum met een interactieve productieomgeving voor multimediaal lesmateriaal. Daarnaast is gewerkt aan de verbetering van de datastructuur van de bibliografie zodat deze ook door anderen als dataserver kan worden gebruikt. Ook is vanuit het project Taalunieversum bijgedragen aan de ontwikkeling van het webgebaseerde portfolio voor docenten Nederlands als vreemde taal. CURSUS WERKEN MET AUTHENTIEK MATERIAAL Het Steunpunt organiseerde in 2006 op verzoek van de Nederlandse Taalunie een cursus Werken met authentiek materiaal voor docenten Nederlands als vreemde taal. Docenten waren afkomstig van verschillende universiteiten uit Nederland, Vlaanderen, Duitsland en Hongarije. Er waren 19 deelnemers. 3.2 PROJECTEN DIE GEÏNITIEERD ZIJN DOOR HET STEUNPUNT DOCENTENPORTFOLIO Het project `docentenportfolio is in 2006 gecontinueerd. De papieren versie is definitief vastgesteld en op verschillende bijeenkomsten gepresenteerd. Er werden contacten gelegd met stakeholders. Ook werd de opzet voor een digitale versie ontwikkeld. De productie hiervan is uitbesteed aan een Nederlands IT-bedrijf. Het portfolio zal via nvt.taalunieversum.org en via toegankelijk worden. LEESWIJZER Dit project is ook in 2006 voortgezet. Er zijn intussen achttien recent verschenen boeken van Nederlandse en Vlaamse auteurs ingedeeld naar moeilijkheidsgraad. Daarvan zijn verslagen gemaakt. Bij vijf titels zijn woordenlijsten met verklaringen van woorden die niet tot de basiswoordenschat behoren.eind 2006 is een ontwerp gemaakt voor een dossier op nvt.taalunieversum.org. POËZIE Dit project is in 2006 afgerond. Bij alle gedichten werd audio-materiaal geproduceerd dat ook online toegankelijk werd gemaakt. Hiervoor werden de rechten door de uitgevers en auteurs deels gratis, deels tegen betaling afgestaan. Het materiaal is te vinden op de website van het Taalunieversum: nvt.taalunieversum.org/taalunieversum/poëzie. WARSCHAU Een van de medewerkers is een week als gastdocent bij de Universiteit van Warschau geweest in het kader van de Socratesuitwisseling tussen de UvA en de universiteit Warschau. In die week verzorgde ze een aantal colleges voor studenten en organiseerde een bijeenkomst met docenten. 5

6 INTERCULTURELE COMPETENTIES Het Steunpunt participeert in een project dat gefinancierd wordt door het Centre for Excellence in Teaching and Learning van het University College in Londen. De taak van het Steunpunt is het ontwikkelen van een competentieprofiel voor vreemdetaaldocenten in het hoger onderwijs en het ontwerpen van een stramien voor een cursus op basis daarvan. In dit project kan de expertise die is opgedaan bij vorige projecten van het Steunpunt (Interculturele Docentvaardigheden en Portfolio) worden ingezet. PERSONELE BEZETTING Projecten worden voor een deel door de vaste medewerkers uitgevoerd. De resterende projectgelden, alsmede vrijgekomen gelden uit het vaste budget van het Steunpunt zijn in 2006 aangewend voor het uitbesteden van een aantal taken: Programmeerwerk werd uitbesteed aan het Nederlands-Litouwse bedrijf Kuryba en aan het Nederlandse bedrijf Solide-ICT. Voor het project Leeswijzer werd beroep gedaan op een medewerkster van het INTT. Aan het project Portfolio werkte een medewerkster van het Talencentrum van de Universiteit van Maastricht mee. 3 CONCLUSIES 1. Ook in 2006 is te concluderen dat er een driedeling is in de activiteiten van het Steunpunt Nederlands als vreemde taal. Naast dienstverlening (vragen beantwoorden, adviezen geven en infromatievoorzieningen onderhouden) vormen de bijscholingsactivtiteiten een tweede stevige poot van de activiteiten. Het Steunpunt levert inmiddels een structurele bijdrage aan de verschillende scholingsactiviteiten die namens de Nederlandse Taalunie worden georganiseerd. Daarnaast zijn de projectactiviteiten uitgegroeid tot een derde poot. De projecten leverden weer interessante producten op in de vorm van digitaal lesmateriaal. 2. Medewerkers lopen nog steeds tegen het probleem aan dat er nauwelijks tijd is voor onderzoek. Dit is ook uit de zelfevaluatie gebleken die in 2006 werd gehouden. Daarnaast is er weinig mogelijkheid om didactische artikelen en review-artikelen te publiceren. Dit type artikelen wordt nu op de website geplaatst, maar de vraag is of dat voldoende is. 3 Het feit dat het aantal vragen in 2006 ten opzichte van 2005 weer is gestegen, laat duidelijk zien dat er een verband is met de aanwezigheid van de medewerkers van het Steunpunt op docentenbijeenkomsten en congressen. Met name de aanwezigheid op het IVN-congres en op de verschillende docentenbijeenkomsten leverde heel wat contacten op die ook in concrete vragen, adviezen en projectideeën resulteerden. 4.Van het oorspronkelijke voornemen van het Algemene Secretariaat van de Nederlandse Taalunie om in het najaar 2006 de aanbestedingsprocedure voor het Steunpunt NVT op te starten, is na rijp beraad afgezien. In afwachting van nader uitsluitsel omtrent de toekomstige structuur van de dienstverlenende instanties van het extramurale veld hebben de medewerkers van het Steunpunt de banden met het CNaVT en met het Centrum voor de aangrenzende taalgebieden alvast verstevigd. De medewerkers en de stuurgroep uiten de hoop dat de werkzaamheden van het Steunpunt NVT in de toekomst kunnen worden gecontinueerd. 6

7 BIJLAGE I: VRAGEN FIGUUR 1: MEDIUM DAT GEBRUIKT IS VOOR HET STELLEN VAN DE VRAGEN Telefoon Fax Brief Persoonlijk contact Totaal FIGUUR 2: ONDERWERPEN VAN DE VRAGEN Advies over curriculum 7 9 Info over leermiddelen Info over nascholing 6 4 Info over studie 6 7 Opzetten van bijscholingen 5 5 Opzetten van ontwikkelprojecten 2 2 Advies over projecten Docentenbemiddeling 8 6 Bemiddeling bij contacten Algemene informatie over het Steunpunt 3 2 Overige onderwerpen Informatie over taalcursussen Informatie over NT Zoals in eerdere jaarverslagen gesteld is er een samenhang tussen de aanwezigheid van de medewerkers van het Steunpunt op docentenbijeenkomsten en het aantal vragen. Vooral tijdens het IVN-colloquium is er heel veel persoonlijk contact geweest dat resulteerde in een groot aantal vragen. Net als in 2005 zijn ook in 2006 minder vragen over lesmateriaal binnengekomen dan in het jaar daarvoor. Tegelijkertijd zijn er meer vragen die onder de rubriek overige onderwerpen vallen. Hieronder zijn vragen geregistreerd die van vakinhoudelijke aard zijn zoals bijvoorbeeld vragen van jonge docenten over grammatica, vragen die voortvloeien uit projecten (leeswijzer, portfolio) en presentatie. Ook is er onder overige ook een grote groep vragen die gerelateerd zijn aan ICT en onderwijs. Een andere opvallende rubriek zijn bemiddeling bij contacten, de stijging die hier te constateren is, heeft te maken met de netwerkfunctie die het Steunpunt heeft, er komen steeds meer vragen binnen bij het Steunpunt om voor projecten, onderzoek en scholingen contacten te leggen met Nederlandse, Vlaamse collega s maar ook tussen de verschillende regio s in de wereld. 7

8 FIGUUR 3: LANDEN WAARUIT DE VRAGEN AFKOMSTIG ZIJN Aruba 1 3 België Canada 1 1 China 2 Denemarken 1 Duitsland Finland 2 3 Frankrijk 3 5 Georgië 1 Hongarije 2 4 Ierland 1 1 Indonesië 9 9 Italië 5 8 Kroatië 3 2 Nederland Oostenrijk 2 3 Polen 2 7 Portugal 2 2 Rusland 2 1 Servië en Montenegro 1 Slowakije 2 Spanje 3 8 Suriname 2 Tsjechië 2 7 Verenigd Koninkrijk 6 15 Verenigde Staten 2 10 Zuid-Afrika 2 4 Zweden 1 Zwitserland

9 BIJLAGE II: WEBSITE ALGEMEEN Item Accesses Bytes Visits alle opgevraagde bestanden 5,398,784 64,889,356, ,336 pagina s 2,440,552 42,632,622, ,312 Bezoekers (beste methode) 76,200 home 21, ,822,605 9,037 SAMENVATTING Vooraf: In 2006 is het statistisch programma verfijnd. Er werden alleen bezoekers geteld die naar zijn gekomen. Bezoekers die naar nvt.taaluniversum.org zijn gesurft zijn in deze statistiek niet meegeteld. Hierdoor zijn de aantallen wat lager dan in In 2006 kwamen 76,200 bezoekers naar Bij de bereking van dit getal is rekening gehouden met het feit dat er een aantal bezoekers is zonder vast internetadres. (2005: ). 2. In totaal werd de website 164,336 keer bezocht. Een typische bezoeker bekeek verschillende bestanden voordat de site werd verlaten. Een typisch bezoek duurde 7.61 minuten. In 2005 waren die getallen: , 17.19, De bezoekers kwamen van 89,243 verschillende internetadressen (2005: ). 9

10 BIJLAGE III: LEZINGEN, PRESENTATIES EN WORKSHOPS Elise van der Erve, Poëzie Anders. Workshop in cursus Werken met authentiek materiaal Amsterdam, augustus Sebastian Fuchs, Vertalen naar de praktijk een didactische workshop. Thessaloniki: Docentenbijeenkomst Zuid-Europa, Israël en Turkije, 8 april Sebastian Fuchs, Lesmateriaal digitaliseren. Amsterdam: Taaluniecursus Werken met authentiek materiaal, 17 augustus Sebastian Fuchs, Onder de loep: leermiddelen. Leuven: Taaluniecursus Toetsen en didactiek, 29 augustus Sebastian Fuchs, Dat is het nou net. Amsterdam: Seminarie Nederlandse Taalunie, 5 september Sebastian Fuchs, Workshop Lehrmittel und Medien selbst ausprobieren. Münster: Colloquium der Fachvereinigung Niederländisch, 25 september Sebastian Fuchs, Workshop Leer Nederlands: Lesmateriaal. Münster: Nationale studiedag voor docenten in de VHS, 2 december Nicky Heijne, De Leeswijzer. Workshop INTT, Universiteit van Amsterdam, Nicky Heijne, De Leeswijzer. Workshop in de cursus Werken met authentiek materiaal. Amsterdam, augustus Alice van Kalsbeek, Interculturele competenties van docenten Nederlands als vreemde taal. Lezing op ALCS-conferentie, University College London, januari Alice van Kalsbeek, Grammatica in functioneel taalonderwijs. Lezing op het Colloquium Praagse Perspectieven, Univerzita Karlova Praag, maart Alice van Kalsbeek, Portfolio: meer dan een map? Lezing op het IVN-colloquium Gent, augustus Alice van Kalsbeek, Populaire muziek vanaf de jarren 90 van de twintigste eeuw. Lezing op de Universitas Indonesia, Jakarta, december Alice van Kalsbeek, Language Through Literature. Preconference in Albany (NY), juni Alice van Kalsbeek & Katja Verbruggen, Portfolio voor NVT-docenten. Workshop in de cursus Werken met authentiek materiaal. Amsterdam, augustus

11 Alice van Kalsbeek, Josien Lalleman & Hans Maureau, Literatuur en taalonderwijs. Workshop op IVN-colloquium, augustus Alice van Kalsbeek, Portfolio voor NVT-docenten. Workshop in de cursus Didactiek en toetsing. Leuven, september Alice van Kalsbeek, Portfolio voor NVT-docenten. Workshop in Seminarie loor Nederlandse taal en Cultuur. Amsterdam, september Alice van Kalsbeek, Taal en cultuur. Gastcollege Faculteit der Geesteswetenschappen Universiteit van Amsterdam, oktober Alice van Kalsbeek, Activerende werkvormen. Workshop voor nvt-docenten en Harting Scholars, Trinity College Dublin, oktober Alice van Kalsbeek, Nederlands als vreemde taal. Gastcollege Faculteit der Geesteswetenschappen Universiteit van Amsterdam, oktober Alice van Kalsbeek, Interactief lesgeven. Cursus Erasmus Taalcentrum Jakarta, november-december Alice van Kalsbeek & Annemie Decavele, Tekst, beeld en geluid. Cursus Bronnentaal Erasmus Taalcentrum Jakarta, november Alice van Kalsbeek & Annemie Decavele, Instructietaal. Cursus door nvt-docenten Erasmus Taalcentrum Jakarta, november Katja Verbruggen, Portfolio voor docenten Nederlands als vreemde taal.workshop IVN0colloquium Gent, augustus

12 BIJLAGE IV: PUBLICATIES 2006 Alice van Kalsbeek, Taal, cultuur en vreemdetalenonderwijs: een beweeglijke trits. Eliza Gustinelly, Mursidah, Yati R. Suhardi & Kees Groeneboer (eds), Vijfenderig Jaar Studie Nederlands in Indonesië./Tiga Puluh Tahun Studie Belanda di Indonesia. Depok 2006: Alice van Kalsbeek, Grammatica in functioneel taalonderwijs. Te verschijnen in de bundel Praagse Perspectieven Alice van Kalsbeek, Portfolio: meer dan map. Over de rol van een portfolio bij de professionalisering van docenten Nederlands als vreemde taal. Te verschijnen in de bundel van het IVNcolloquium

JAARVERSLAG 1999 STEUNPUNT NEDERLANDS ALS VREEMDE TAAL

JAARVERSLAG 1999 STEUNPUNT NEDERLANDS ALS VREEMDE TAAL JAARVERSLAG 1999 STEUNPUNT NEDERLANDS ALS VREEMDE TAAL Steunpunt Nederlands als vreemde taal Faculteit der Geesteswetenschappen Universiteit van Amsterdam Spuistraat 210 1012 VT Amsterdam Tel +31 20 525

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2001 STEUNPUNT NEDERLANDS ALS VREEMDE TAAL

JAARVERSLAG 2001 STEUNPUNT NEDERLANDS ALS VREEMDE TAAL JAARVERSLAG 2001 STEUNPUNT NEDERLANDS ALS VREEMDE TAAL Steunpunt Nederlands als vreemde taal Faculteit der Geesteswetenschappen Universiteit van Amsterdam Spuistraat 210 1012 VT Amsterdam Tel +31 20 525

Nadere informatie

jaarverslag Steunpunt Nederlands als vreemde taal Faculteit der Geesteswetenschappen Universiteit van Amsterdam Spuistraat 210 1012 VT Amsterdam

jaarverslag Steunpunt Nederlands als vreemde taal Faculteit der Geesteswetenschappen Universiteit van Amsterdam Spuistraat 210 1012 VT Amsterdam jaarverslag 2004 Steunpunt Nederlands als vreemde taal Faculteit der Geesteswetenschappen Universiteit van Amsterdam Spuistraat 210 1012 VT Amsterdam tel +31 20 525 3152 fax +31 20 525 3051 Steunpunt.NVT@hum.uva.nl

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2000 STEUNPUNT NEDERLANDS ALS VREEMDE TAAL

JAARVERSLAG 2000 STEUNPUNT NEDERLANDS ALS VREEMDE TAAL JAARVERSLAG 2000 STEUNPUNT NEDERLANDS ALS VREEMDE TAAL Steunpunt Nederlands als vreemde taal Faculteit der Geesteswetenschappen Universiteit van Amsterdam Spuistraat 210 1012 VT Amsterdam Tel +31 20 525

Nadere informatie

Jaarverslag 2003. Steunpunt Nederlands als vreemde taal. Faculteit der Geesteswetenschappen. Universiteit van Amsterdam.

Jaarverslag 2003. Steunpunt Nederlands als vreemde taal. Faculteit der Geesteswetenschappen. Universiteit van Amsterdam. Jaarverslag 2003 Steunpunt Nederlands als vreemde taal Faculteit der Geesteswetenschappen Universiteit van Amsterdam Spuistraat 210 1012 VT Amsterdam tel +31 20 525 3152 fax +31 20 525 3051 snvt-fgw@uva.nl

Nadere informatie

JAARVERSLAG 1998 STEUNPUNT NEDERLANDS ALS VREEMDE TAAL

JAARVERSLAG 1998 STEUNPUNT NEDERLANDS ALS VREEMDE TAAL JAARVERSLAG 998 STEUNPUNT NEDERLANDS ALS VREEMDE TAAL Sebastian Fuchs Alice van Kalsbeek Steunpunt Nederlands als vreemde taal Faculteit der Geesteswetenschappen Universiteit van Amsterdam Spuistraat 20

Nadere informatie

LAND WERELDDEEL VIDEOREPORTAGES VLAANDEREN VAKANTIELAND

LAND WERELDDEEL VIDEOREPORTAGES VLAANDEREN VAKANTIELAND LAND WERELDDEEL VIDEOREPORTAGES VLAANDEREN VAKANTIELAND Algerije http://www.een.be/programmas/vlaanderen-vakantieland/nic-de-oases-van-de-sahara http://www.een.be/programmas/vlaanderen-vakantieland/nic-tussen-de-kamelen-algerije

Nadere informatie

Iedereen West-Vlaams!

Iedereen West-Vlaams! Iedereen West-Vlaams! / start: 2009 / West-Vlaamse identiteit + trots op eigen regio / - campagne met niet-west-vlamingen - verkiezing West-Vlaams woord en West-Vlaamse uitdrukking die niet mogen verdwijnen

Nadere informatie

Going abroad: Info session for BLT students 2014-2015

Going abroad: Info session for BLT students 2014-2015 Going abroad: Info session for BLT students 2014-2015 International Week March 9-13 Info about Mobility Study Training Projects Student Conferences kood International Activity 2 Buitenlandse mobiliteit

Nadere informatie

Berekening zorgtoeslag 2013

Berekening zorgtoeslag 2013 Toeslagen Belastingdienst Berekening zorgtoeslag 2013 ib 998 - ib*7pl Berekening zorgtoeslag 2013 De zorgtoeslag is een bijdrage in de kosten van de zorgverzekering. Of en hoeveel zorgtoeslag uw klant

Nadere informatie

Europese octrooiaanvragen

Europese octrooiaanvragen Vereenigde Octrooibureaux N.V. Johan de Wittlaan 7 2517 JR Postbus 87930 2508 DH Den Haag Telefoon 070 416 67 11 Telefax 070 416 67 99 patent@vereenigde.com trademark@vereenigde.com legal@vereenigde.com

Nadere informatie

Oriënteringssessie Op Erasmus gaan: een vlag met vele ladingen. International Days 2015

Oriënteringssessie Op Erasmus gaan: een vlag met vele ladingen. International Days 2015 Oriënteringssessie Op Erasmus gaan: een vlag met vele ladingen International Days 2015 Op Erasmus gaan: wereldwijde mogelijkheden Binnen Europa: 32 landen: 28 EU landen, Turkije, IJsland, Noorwegen, FYROM

Nadere informatie

Arbeidsmarkt allochtonen

Arbeidsmarkt allochtonen Streekpact 2013-2018 Cijferanalyse Publicatiedatum: 30 september 2013 Contactpersoon: Kim Nevelsteen Arbeidsmarkt allochtonen Samenvatting 1.176 werkzoekende allochtone Kempenaren (2012) vaak man meestal

Nadere informatie

Tarieven. Internationale Merken Overeenkomst Van Madrid En Protocol o.b.v. een Benelux Registratie

Tarieven. Internationale Merken Overeenkomst Van Madrid En Protocol o.b.v. een Benelux Registratie Tarieven Internationale Merken Overeenkomst Van Madrid En Protocol o.b.v. een Benelux Registratie MERKDEPOT Depot van een merk voor 1 t/m 3 klassen voor een periode van 10 jaar: Basisbedrag (eenmalig bedrag)

Nadere informatie

PROGRAMMA CURSUS Aan het werk! Cultuur en literatuur in het taalonderwijs 2012

PROGRAMMA CURSUS Aan het werk! Cultuur en literatuur in het taalonderwijs 2012 PROGRAMMA CURSUS Aan het werk! Cultuur en literatuur in het taalonderwijs 2012 ORGANISATIE Op verzoek van de Nederlandse Taalunie organiseert DE SCHOLINGSWINKEL van 19 tot 25 augustus 2012 een cursus voor

Nadere informatie

Toeslagen Belastingdienst. Berekening zorgtoeslag 2014

Toeslagen Belastingdienst. Berekening zorgtoeslag 2014 Toeslagen Belastingdienst Berekening zorgtoeslag 2014 Berekening zorgtoeslag 2014 De zorgtoeslag is een bijdrage in de kosten van de zorgverzekering. Of en hoeveel zorgtoeslag uw klant krijgt, hangt af

Nadere informatie

IMMIGRATIE IN DE EU 85% 51% 49% Immigratie van niet-eu-burgers. Emigratie van niet-eu-burgers

IMMIGRATIE IN DE EU 85% 51% 49% Immigratie van niet-eu-burgers. Emigratie van niet-eu-burgers IMMIGRATIE IN DE EU Bron: Eurostat, 2014, tenzij anders aangegeven De gegevens verwijzen naar niet-eu-burgers van wie de vorige gewone verblijfplaats in een land buiten de EU lag en die al minstens twaalf

Nadere informatie

Feiten & Cijfers bij de 96 ste Vierdaagse

Feiten & Cijfers bij de 96 ste Vierdaagse Stichting Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen Persbericht 2012.024 Nijmegen, 05 juli 2012 Feiten & Cijfers bij de 96 ste Vierdaagse stand per 5 juli 2012. 1. Barometergegevens 2011 2012 Aantal

Nadere informatie

Toeslagen Belastingdienst. Berekening zorgtoeslag 2015

Toeslagen Belastingdienst. Berekening zorgtoeslag 2015 Toeslagen Belastingdienst Berekening zorgtoeslag 2015 De zorgtoeslag is een bijdrage in de kosten van de zorgverzekering. Of en hoeveel zorgtoeslag uw klant krijgt, hangt af van: de standaardpremie de

Nadere informatie

Wat zijn feiten en cijfers rond geneesmiddelenonderzoek?

Wat zijn feiten en cijfers rond geneesmiddelenonderzoek? Deze kaart geeft een overzicht van beschikbare feiten en geneesmiddelenonderzoek. De kaart is tot stand gekomen op basis van literatuuronderzoek, interviews en denksessies met deskundigen. Met dank aan

Nadere informatie

Welkom in dit handboek!

Welkom in dit handboek! Welkom in dit handboek! Dit handboek is bedoeld om vertrouwde én nieuwe gebruikers van de CNaVT-examens zoveel mogelijk informatie te bieden. In de inhoudsopgave vindt u een reeks vragen die ons vaak worden

Nadere informatie

Nederland 0,10 0,10. Internationaal 0,10 0,10. Alarmnummer 112 Gratis Gratis

Nederland 0,10 0,10. Internationaal 0,10 0,10. Alarmnummer 112 Gratis Gratis Tarievenkaart Starttarieven Doel Incl. btw Mobiel Nederland 0,10 0,10 Internationaal 0,10 0,10 Tarieven bellen binnen Nederland tarieven in euro/ minuut (doorberekend per hele minuut) Bestemming Incl.

Nadere informatie

Algemene Dienstvoorwaarden Vodafone BloX Postpaid voor Sizz abonnementen

Algemene Dienstvoorwaarden Vodafone BloX Postpaid voor Sizz abonnementen Algemene Dienstvoorwaarden Vodafone BloX Postpaid voor Sizz abonnementen 1. Vodafone BloX Postpaid zijn een voorraad (bundel) van specifieke diensten of een recht op gereduceerde tarieven die afgesloten

Nadere informatie

Resultaten VVNH monitoring 2008

Resultaten VVNH monitoring 2008 Resultaten VVNH monitoring 2008 Resultaten totaal In totaal is er door de leden van de VVNH in 2008 iets minder dan 2,3 miljoen m 3 naaldhout, hardhout en plaatmateriaal door de respondenten geïmporteerd.

Nadere informatie

Studentenhuisvesting Feiten en trends 2010

Studentenhuisvesting Feiten en trends 2010 Studentenhuisvesting Feiten en trends 2010 Studentenhuisvesting - Feiten en trends 2010-1- Studenten Aantal ingeschreven voltijd studenten in bekostigde HBO- en WO-instellingen in Nederland 2009-2010 2008-2009

Nadere informatie

Archiefnummer 0273. Inventaris van het RKD-archief van de AFDELING TEKENINGEN 1968-1992. Marcia Zaaijer / Ramses van Bragt

Archiefnummer 0273. Inventaris van het RKD-archief van de AFDELING TEKENINGEN 1968-1992. Marcia Zaaijer / Ramses van Bragt Archiefnummer 0273 Inventaris van het RKD-archief van de AFDELING TEKENINGEN 1968-1992 Marcia Zaaijer / Ramses van Bragt Den Haag 2000 / 2008 INHOUD 1. Inleiding 3 2. Plaatsingslijst 4 2 1. Inleiding Onder

Nadere informatie

Faculteit der Rechtsgeleerdheid

Faculteit der Rechtsgeleerdheid Faculteit der Rechtsgeleerdheid First results of a study into social policies for divorced families in the United States Mandatory parenting plans, mediation and parental divorce education Het ouderschapsplan

Nadere informatie

Ronde 3. Nvt Nt2: één pot nat? 1. Inleiding. 2. Context

Ronde 3. Nvt Nt2: één pot nat? 1. Inleiding. 2. Context . Nederlands als tweede taal Ronde 3 Hellmuth Van Berlo Taaluniecentrum NVT, Brussel Contact: hvanberlo@taaluniecentrum-nvt.org Nvt Nt2: één pot nat? 1. Inleiding Is de hele discussie over de vermeende

Nadere informatie

Toerisme in cijfers Tourism in figures 2013. 03 aantal overnachtingen naar verblijfsmotief 2013 number of overnight stays by motive of stay 2013

Toerisme in cijfers Tourism in figures 2013. 03 aantal overnachtingen naar verblijfsmotief 2013 number of overnight stays by motive of stay 2013 Toerisme in cijfers Tourism in figures 2013 XL 03 aantal overnachtingen naar verblijfsmotief 2013 number of overnight stays by motive of stay 2013 Ju i 2014 2 AANTAL OVERNACHTINGEN NAAR VERBLIJFSMOTIEF,

Nadere informatie

Instituut voor de nationale rekeningen. Statistiek buitenlandse handel. Kwartaalbericht 2014-II

Instituut voor de nationale rekeningen. Statistiek buitenlandse handel. Kwartaalbericht 2014-II nstituut voor de nationale rekeningen Statistiek buitenlandse handel Kwartaalbericht 2014- nstituut voor de nationale rekeningen Nationale Bank van België, Brussel Alle rechten voorbehouden. De volledige

Nadere informatie

EVS. European Voluntary Service

EVS. European Voluntary Service EVS European Voluntary Service Youth in Action Vrijwilligerswerk in het kader van Youth in Action Youth in Action www.youthinaction.be JINT vzw www.jint.be Nationaal Agentschap (NA) voor Vlaanderen Waarom

Nadere informatie

In welk land ligt Oslo? Noorwegen. Welk land is een eiland in de Noordelijke IJszee? IJsland Welke letter heeft die zee op de kaart?

In welk land ligt Oslo? Noorwegen. Welk land is een eiland in de Noordelijke IJszee? IJsland Welke letter heeft die zee op de kaart? N O P Thuistopo. Noem de letter en zeg welk land, welke zee of welke plaats het is. A = IJsland, B = Noorwegen, = Zweden, = inland, E = Rusland, = enemarken, G = Oslo, H = Stockholm, I = Helsinki, J =

Nadere informatie

Inloggen op het Eduroam wireless netwerk

Inloggen op het Eduroam wireless netwerk Inloggen op het Eduroam wireless netwerk Inhoud Wat is Eduroam?... 3 Internationaal... 3 Eduroam op Nyenrode... 4 Eduroam instellen op jouw apparaat... 5 IPhone (IOS7 en hoger)... 6 Ipad (IOS7 en hoger)...

Nadere informatie

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen OOSTENDE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen OOSTENDE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen OOSTENDE HUIDIGE NATIONALITEIT PG2 NATIONALITEIT BIJ GEBOORTE PG 3 HUISHOUDENS PG 4 WERKZOEKENDEN PG 5 NIEUWKOMERS PG 6 Arrondissement Oostende Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Nadere informatie

Binnenlandse, Europese en globale mobiliteit van artsen en de beperkingen van een Vlaams of Belgisch beleid op dit vlak. Werkgroep: Walter Michielsen

Binnenlandse, Europese en globale mobiliteit van artsen en de beperkingen van een Vlaams of Belgisch beleid op dit vlak. Werkgroep: Walter Michielsen Binnenlandse, Europese en globale mobiliteit van artsen en de beperkingen van een Vlaams of Belgisch beleid op dit vlak Werkgroep: Walter Michielsen MOBILITEIT Binnenlands Europese Unie Buiten Europa ELEMENTEN

Nadere informatie

EU-Speak _ leslla docenten

EU-Speak _ leslla docenten EU-Speak _ leslla docenten Wat heeft een docent nodig om de laaggeletterde volwassen immigrant te leren lezen en schrijven? EU-Speak 1 Partners: Engeland, Zweden, Denemarken, Duitsland, Spanje, Nederland

Nadere informatie

nog geen BKO behaald met > 5 jaar ervaring EWI KO niet afgerond EWI KO afgerond ervaring

nog geen BKO behaald met > 5 jaar ervaring EWI KO niet afgerond EWI KO afgerond ervaring Docenten van EWI, professioneel en altijd beter! Inhoud: 1. Doorstroomschema: waar sta ik? 2. Overzicht met verplicht en keuzeprogramma 3. Toelichting op elk onderdeel van het overzicht Docent met < 5

Nadere informatie

In Nederland veroordeeld, in eigen land de straf of maatregel ondergaan Informatie voor buitenlandse gedetineerden in Nederland over de mogelijkheid

In Nederland veroordeeld, in eigen land de straf of maatregel ondergaan Informatie voor buitenlandse gedetineerden in Nederland over de mogelijkheid In Nederland veroordeeld, in eigen land de straf of maatregel ondergaan Informatie voor buitenlandse gedetineerden in Nederland over de mogelijkheid om de in Nederland opgelegde sanctie (verder) in eigen

Nadere informatie

Uitnodiging Studiedag VHS-Docenten Nederlands

Uitnodiging Studiedag VHS-Docenten Nederlands Uitnodiging Studiedag VHS-Docenten Nederlands 21 februari 2015, Beste docenten, De Taalunie in Den Haag, het Consulaat-Generaal van het Koninkrijk der Nederlanden in Düsseldorf en de Algemene Afvaardiging

Nadere informatie

virtual dutch evaluatierapport

virtual dutch evaluatierapport virtual dutch evaluatierapport Steunpunt Nederlands als vreemde taal Faculteit der Geesteswetenschappen Universiteit van Amsterdam Spuistraat 210 1012 VT Amsterdam tel +31 20 525 3152 fax +31 20 525 3052

Nadere informatie

Algemene Dienstvoorwaarden Vodafone BloX Prepaid

Algemene Dienstvoorwaarden Vodafone BloX Prepaid Algemene Dienstvoorwaarden Vodafone BloX Prepaid Algemeen 1. Vodafone BloX Prepaid zijn alle Vodafone BloX die genoemd worden in de actuele Vodafone BloX folder, op internet en in het Vodafone verkooppunt.

Nadere informatie

Duits in het MBO: Deutsch für den Beruf. Keuzedeel Duits: het onderwijsmodel Auteur: Marianne Driessen

Duits in het MBO: Deutsch für den Beruf. Keuzedeel Duits: het onderwijsmodel Auteur: Marianne Driessen Duits in het MBO: Deutsch für den Beruf Keuzedeel Duits: het onderwijsmodel Auteur: Marianne Driessen I Inhoud 1 Hoe leer je Duits?... 1 1.1 Visie op het leren van een vreemde taal... 1 1.2 Visie keuzedeel

Nadere informatie

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden In het Hoger Onderwijs wordt onderscheid gemaakt tussen wettelijk en instellingscollegegeld. Het wettelijk collegegeld wordt door de minister vastgesteld

Nadere informatie

Erasmus + 2015 2016. Mobiliteitsproject van de EU 2014 2020 en andere exchange mogelijkheden. 10-12-2014 pag. 1

Erasmus + 2015 2016. Mobiliteitsproject van de EU 2014 2020 en andere exchange mogelijkheden. 10-12-2014 pag. 1 Erasmus + 2015 2016 Mobiliteitsproject van de EU 2014 2020 en andere exchange mogelijkheden 10-12-2014 pag. 1 Erasmus+ 2015-2016 Erasmus + beleid door IRMO administratie door SAC 10-12-2014 pag. 2 Erasmus

Nadere informatie

Procedure Erasmus+ 2015-2016

Procedure Erasmus+ 2015-2016 Procedure Erasmus+ 2015-2016 ons kenmerk Erasmus+ beurzenprogramma contactpersoon Klaartje Gosens datum september 2015 telefoon + 3 1 88 525 80 01 onderwerp Procedure Erasmus+ 2015-2016 e-mail internationaloffice@avans.nl

Nadere informatie

1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij:

1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij: 9. ENERGIE 1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij: 31973 D 0045: Besluit 73/45/Euratom van de Raad van 8 maart

Nadere informatie

OPLEIDING DOCENT NT2

OPLEIDING DOCENT NT2 OPLEIDING DOCENT NT2 IN DE VOLWASSENENEDUCATIE VU-NT2 PROFESSIONAL CURSUSJAAR 2016/2017 De opleiding Docent NT2 in de volwasseneneducatie is een gezamenlijke opleiding van de Vrije Universiteit Amsterdam

Nadere informatie

Deze formule is uitstekend geschikt voor de jonge studenten om zich voor te bereiden op school of een examen.

Deze formule is uitstekend geschikt voor de jonge studenten om zich voor te bereiden op school of een examen. EASY LANGUAGES Verblijf bij een privéleraar - Totale onderdompeling U wilt graag een taalprogramma volgen en een verbluffend resultaat behalen? Een verblijf bij een privé leraar is ideaal om binnen een

Nadere informatie

Europese vergelijking systemen van volwasseneneducatie en aanpak laaggeletterdheid

Europese vergelijking systemen van volwasseneneducatie en aanpak laaggeletterdheid Europese vergelijking systemen van volwasseneneducatie en aanpak laaggeletterdheid Dr. Maurice de Greef Prof. dr. Mien Segers 06-2016 Maastricht University, Educational Research & Development (ERD) School

Nadere informatie

Stages in Europa. Erasmus+

Stages in Europa. Erasmus+ Stages in Europa Erasmus+ Inhoud presentatie Waarom? Financiering? Erasmus+ programma Stageplatform voor Vlaanderen: Reconfirm Hoe vind je een buitenlandse stage? Tips voor een succesvolle stage Sociaal

Nadere informatie

Doet het ertoe? Joanne van Emmerik Cinop 6 TEKST EN UITLEG: schrijven en lezen in de klas Marian Goossens Ann Hellemans

Doet het ertoe? Joanne van Emmerik Cinop 6 TEKST EN UITLEG: schrijven en lezen in de klas Marian Goossens Ann Hellemans Demonstraties en lezingen Zaterdag 5 juni Blok 5 Bibliotheek Grote Lezing 11.20-12.05 Donkzaal commerciële demonstratie 11.20-12.05 Tiendenzaal lezing 11.20-12.05 Donkzaal demonstratie 12.10-12.55 Tiendenzaal

Nadere informatie

21-11-2014. Product Marktbeeld Poinsettia 2014 FloraHolland productteam Bloeiend seizoen

21-11-2014. Product Marktbeeld Poinsettia 2014 FloraHolland productteam Bloeiend seizoen 21-11-2014 Product Marktbeeld Poinsettia 2014 FloraHolland productteam Bloeiend seizoen 1 21-11-2014 Historie De kerstster, kerstroos of poinsettia (Euphorbia pulcherrima), behoort tot de wolfsmelkfamilie

Nadere informatie

Vara - Kassa 3 Resultaten Aflevering 13 Zomervakantie 1 31 Juli 2007

Vara - Kassa 3 Resultaten Aflevering 13 Zomervakantie 1 31 Juli 2007 Vara - Kassa 3 Resultaten Aflevering 13 Zomer 1 31 Juli 2007 1 onderzoeksgegevens mogen alleen gebruikt worden onder vermelding van YoungVotes en de VARA Factsheet Jongeren en Aan 592 jongeren in de leeftijd

Nadere informatie

Potplanten en jonge planten 2007

Potplanten en jonge planten 2007 Importnota Potplanten en jonge planten 2007 HBAG Bloemen en Planten Aalsmeer, oktober 2008 Jan Lanning Monique Sassen Inleiding Het HBAG Bloemen en Planten heeft op basis van het meest recente AIPH-Union

Nadere informatie

MSN - Skype. Live Messenger. http://be.msn.com. Kies Live Messenger. De Taey John

MSN - Skype. Live Messenger. http://be.msn.com. Kies Live Messenger. De Taey John Live Messenger http://be.msn.com Kies Live Messenger 1 Kies Gratis aanmelden En downloaden en installeren 2 Onderaan rechts in het systeemvak zie je dat je online bent: Door erop te dubbelklikken later

Nadere informatie

talencentrum Het Talencentrum helpt u verder

talencentrum Het Talencentrum helpt u verder Het Talencentrum helpt u verder 1 Het Talencentrum Succesvol communiceren begint met taal. Of u nu naar een congres in Atlanta gaat, een vergadering hebt in Beijing, op stage gaat in Rio de Janeiro of

Nadere informatie

Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie?

Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie? MEMO/11/406 Brussel, 16 juni 2011 Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie? Vakantie verwacht het onverwachte. Gaat u binnenkort op reis in de EU of naar IJsland, Liechtenstein,

Nadere informatie

Nederlands als vreemde taal Via Goethe en Descartes naar Erasmus?

Nederlands als vreemde taal Via Goethe en Descartes naar Erasmus? Nederlands als vreemde taal Via Goethe en Descartes naar Erasmus? Als gevolg van de technologische ontwikkeling, film en televisie, wereldwijde computerisatie, de internationale popcultuur, is het Amerikaans

Nadere informatie

Erasmus voor iedereen: EU-financiering voor 5 miljoen burgers

Erasmus voor iedereen: EU-financiering voor 5 miljoen burgers EUROPESE COMMISSIE - PERSBERICHT Erasmus voor iedereen: EU-financiering voor 5 miljoen burgers Brussel, 23 november 2011 - Tot 5 miljoen mensen, bijna tweemaal zo veel als nu, krijgen de kans om in het

Nadere informatie

Allochtonen in Nijmegen Gezondheid en zorggebruik

Allochtonen in Nijmegen Gezondheid en zorggebruik Allochtonen in Nijmegen Gezondheid en zorggebruik ITS, Radboud Universiteit Nijmegen Roelof Schellingerhout 024 3653500 r.schellingerhout@its.ru.nl 5 februari 2013 Allochtonen in Nijmegen Gezondheid en

Nadere informatie

EVS. European Voluntary Service

EVS. European Voluntary Service EVS European Voluntary Service Youth in Action Vrijwilligerswerk in het kader van Youth in Action Youth in Action www.youthinaction.be JINT vzw www.jint.be Nationaal Agentschap (NA) voor Vlaanderen Wat

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER N E D ERLAND E N. JAARGANG 1961 Nr. 155

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER N E D ERLAND E N. JAARGANG 1961 Nr. 155 31 (1946) Nr. 1 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER N E D ERLAND E N JAARGANG 1961 Nr. 155 A. TITEL Protocol tot wijziging van de Overeenkomsten, Verdragen en Protocollen inzake verdovende middelen, gesloten

Nadere informatie

Algemene Dienstvoorwaarden Vodafone BloX Postpaid voor Sizz abonnementen

Algemene Dienstvoorwaarden Vodafone BloX Postpaid voor Sizz abonnementen Algemene Dienstvoorwaarden Vodafone BloX Postpaid voor Sizz abonnementen 1. Vodafone BloX Postpaid zijn een voorraad (bundel) van specifieke diensten of een recht op gereduceerde tarieven die afgesloten

Nadere informatie

toerisme in cijfers tourism in figures 2011 08 aantal aankomsten naar logiesvorm 2011 number of arrivals by type of accommodation 2011

toerisme in cijfers tourism in figures 2011 08 aantal aankomsten naar logiesvorm 2011 number of arrivals by type of accommodation 2011 in cijfers tourism in figures 2011 XL 08 aantal aankomsten naar logiesvorm 2011 number of arrivals by type of accommodation 2011 Kennisbeheer Juni 2012 2 AANTAL AANKOMSTEN NAAR LOGIESVORM, 2011 Tabel P.

Nadere informatie

VERTALING. Amendement op het protocol van Montreal inzake substanties die de ozonlaag aantasten ARTIKEL 1

VERTALING. Amendement op het protocol van Montreal inzake substanties die de ozonlaag aantasten ARTIKEL 1 VERTALING Amendement op het protocol van Montreal inzake substanties die de ozonlaag aantasten ARTIKEL 1 Wijziging A. Artikel 2, vijfde lid In artikel 2, vijfde lid, van het Protocol worden de woorden

Nadere informatie

Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz)

Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz) Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz) Lees ter voorbereiding de volgende teksten en bekijk de vragen en antwoorden van de quiz. De juiste antwoorden zijn vetgedrukt. Wat wil en doet

Nadere informatie

DOCUMENTEN WETTIG VERBLIJF

DOCUMENTEN WETTIG VERBLIJF DOCUMENTEN WETTIG VERBLIJF Vanaf 1 september 2011 Moeten cursisten die voldaan hebben aan de deeltijdse leerplicht (18 jaar) bij inschrijving het bewijs leveren te beschikken over de Belgische nationaliteit

Nadere informatie

Wereldtentoonstelling

Wereldtentoonstelling Wereldtentoonstelling Namen: Door:FrankvandenEnde(http://www.frankvandenende.nl) 1 Opdracht:Wereldtentoonstelling Duur:8weken Inhoudsopgave Hetstappenplan: Week Bladzijde Inleiding 3 Stap1:LandKiezen week1

Nadere informatie

13/10/2014. Erasmus + Waarom exchange?

13/10/2014. Erasmus + Waarom exchange? Erasmus + 2015 2016 Erasmus+ 2015-2016 Erasmus + beleid door IRMO Mobiliteitsproject van de EU 2014 2020 en andere exchange mogelijkheden administratie door SAC 13-10-2014 pag. 1 13-10-2014 pag. 2 Waarom

Nadere informatie

ITTL. Informatietechnologie voor de Theoretische Leerweg van het VMBO

ITTL. Informatietechnologie voor de Theoretische Leerweg van het VMBO ITTL. Informatietechnologie voor de Theoretische Leerweg van het VMBO Het vak Informatietechnologie voor de Theoretische Leerweg van het VMBO ITTL is een algemeen vormend vak dat zich richt op de beroepspraktijk

Nadere informatie

Collectievormingsprofiel Engelse taal en cultuur

Collectievormingsprofiel Engelse taal en cultuur Collectievormingsprofiel Engelse taal en cultuur Actuele relatie met O&O (specifieke opleidingen etc.) De collectie Engelse taal en cultuur richt zich met name op de studenten, docenten en onderzoekers

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 25 september 2006 (27.09) (OR. fr) 13098/06 ADD 1 ELARG 113 ACCTR 17

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 25 september 2006 (27.09) (OR. fr) 13098/06 ADD 1 ELARG 113 ACCTR 17 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 25 september 2006 (27.09) (OR. fr) 13098/06 ADD 1 ELARG 113 ACCTR 17 INGEKOMEN DOCUMENT van: de heer Jordi AYET PUIGARNAU, directeur, namens de secretarisgeneraal van

Nadere informatie

Berekening zorgtoeslag 2011

Berekening zorgtoeslag 2011 Berekening zorgtoeslag 2011 De zorgtoeslag is een bijdrage in de kosten van de zorgverzekering. Hoeveel zorgtoeslag uw klant krijgt, hangt af van: de standaardpremie de normpremie het gezamenlijke toetsingsinkomen

Nadere informatie

Blok 1. Lezingen en demonstraties

Blok 1. Lezingen en demonstraties Blok 1. Lezingen en demonstraties Locatie 12.00 12.45 uur Congreszaal Film: Beleidsmakers ervaren in Marokko het leren van (grote lezing) Arabisch als tweede taal Noureddine Erradi, ROC Midden-Brabant

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in december 2014

De arbeidsmarkt in december 2014 De arbeidsmarkt in december 2014 Datum: 14 januari 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche december 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat

Nadere informatie

Onderwijs en arbeidsmarkt: tweemaal actief

Onderwijs en arbeidsmarkt: tweemaal actief Onderwijs en arbeidsmarkt: tweemaal actief Organisation for Economic Coöperation and Development (2002), Education at a Glance. OECD Indicators 2002, OECD Publications, Paris, 382 p. Onderwijs speelt een

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 34233 28 november 2014 Regeling van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van 27 november 2014, kenmerk 680920-128478-Z,

Nadere informatie

PISA-resultaten Financiële geletterdheid

PISA-resultaten Financiële geletterdheid Inspiratiedag Financiële Vorming Want geldzaken van jongeren zijn ook jouw zaak PISA-resultaten Financiële geletterdheid Inge De Meyer Vlaams National Project Manager PISA 2012 Vakgroep Onderwijskunde

Nadere informatie

107.883 EUROPA - PUZZEL. Stuklijst. Aantal Afmetingen (mm)

107.883 EUROPA - PUZZEL. Stuklijst. Aantal Afmetingen (mm) 0.88 ROPA - PUZZEL Stuklijst Aantal Afmetingen (mm) MDF-plaat 0x0x, MDF-plaat bedrukt 0x0x, Houten bal met gat 0 Ø 0 Beuken rondhout Ø X 00 N. B. De OPITEC bouwpakketten zijn gericht op het onderwijs.

Nadere informatie

Amsterdam, januari 1999. Sebastian Fuchs M.A. Drs. Alice van Kalsbeek

Amsterdam, januari 1999. Sebastian Fuchs M.A. Drs. Alice van Kalsbeek DEEL 2 en 3 van het ADVIES AAN DE NEDERLANDSE TAALUNIE: NASCHOLINGSINSTRUMENTEN BLAUWDRUK VAN EEN BIJSCHOLINGSCURSUS VOOR NVT-DOCENTEN Amsterdam, januari 1999 Sebastian Fuchs M.A. Drs. Alice van Kalsbeek

Nadere informatie

onderwerp Procedure Erasmus+ 2014-2020

onderwerp Procedure Erasmus+ 2014-2020 Procedure Erasmus+ 2014-2020 ons kenmerk Erasmus+ Beurzenprogramma telefoon (088) 525 80 01 onderwerp Procedure Erasmus+ 2014-2020 contactpersoon Klaartje Gosens e-mail internationaloffice@avans.nl van

Nadere informatie

De buitenlandse handel van België - 2009 -

De buitenlandse handel van België - 2009 - De buitenlandse handel van België - 2009 - De buitenlandse handel van België in 2009 (Bron: NBB communautair concept*) Analyse van de cijfers van 2009 Zoals lang gevreesd, werden in 2009 de gevolgen van

Nadere informatie

[8] Learning Dutch as a foreign language, in: Flanders 55 (ook in het Frans: Le néerlandais à l'étranger, in: La Flandre 35.)

[8] Learning Dutch as a foreign language, in: Flanders 55 (ook in het Frans: Le néerlandais à l'étranger, in: La Flandre 35.) Sebastian Fuchs projectmanager Steunpunt Nederlands als vreemde taal Leerstoelgroep Tweede-taalverwerving Faculteit der Geesteswetenschappen Universiteit van Amsterdam Spuistraat 210 1012 VT Amsterdam

Nadere informatie

Exportstatistiek Bloemkwekerijprodukten FEBRUARI 2012

Exportstatistiek Bloemkwekerijprodukten FEBRUARI 2012 Exportstatistiek Bloemkwekerijprodukten FEBRUARI 212 NA KRIMP IN FEBRUARI STOKT EXPORT BLOEMEN EN PLANTEN OP KRAPPE PLUS VAN 1% TOT 915 MILJOEN In februari is de exportwaarde van bloemen en planten vanuit

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in juli 2014

De arbeidsmarkt in juli 2014 De arbeidsmarkt in juli 2014 Datum: 13 augustus 2014 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche juli 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat Antwerpen

Nadere informatie

College of Child Development & Education Studeren in het buitenland: Pedagogische Wetenschappen, Onderwijskunde, Lerarenopleiding

College of Child Development & Education Studeren in het buitenland: Pedagogische Wetenschappen, Onderwijskunde, Lerarenopleiding College of Child Development & Education Studeren in het buitenland: Pedagogische Wetenschappen, Onderwijskunde, Lerarenopleiding 14 november 2014 Programma Jelka Driehuis, coördinator Internationalisering

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in november 2015

De arbeidsmarkt in november 2015 De arbeidsmarkt in november 2015 Datum: 7 december 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen en Stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche november 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we

Nadere informatie

UNIVERSITEITSBIBLIOTHEEK NIJMEGEN HUMANIORA BIBLIOTHEEK COLLECTIE H.IN.N. Nieuwe Geschiedenis - vóór 1870

UNIVERSITEITSBIBLIOTHEEK NIJMEGEN HUMANIORA BIBLIOTHEEK COLLECTIE H.IN.N. Nieuwe Geschiedenis - vóór 1870 UNIVERSITEITSBIBLIOTHEEK NIJMEGEN HUMANIORA BIBLIOTHEEK COLLECTIE H.IN.N Nieuwe Geschiedenis - vóór 1870 December 2009 Enige notities bij het "Overzicht van de Rubrieksindeling van de Bibliotheek van de

Nadere informatie

Instructie aanvraag verblijfsvergunning voor deelname EVS

Instructie aanvraag verblijfsvergunning voor deelname EVS Instructie aanvraag verblijfsvergunning voor deelname EVS Wanneer gebruiken? Deze instructie is alleen van nut indien u een aanvraag wilt indienen voor een jongere die langer dan 3 maanden in Nederland

Nadere informatie

ŠKODA MOBILITEITSSERVICE HULP BIJ PECH ONDERWEG

ŠKODA MOBILITEITSSERVICE HULP BIJ PECH ONDERWEG ŠKODA MOBILITEITSSERVICE HULP BIJ PECH ONDERWEG Bel gratis 0800-023 00 24 24 uur per dag, 7 dagen per week. Buiten Nederland: bel +31 800 023 00 24 (gratis) of +31 33 4949600 (niet gratis). ŠKODA MOBILITEITSSERVICE

Nadere informatie

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Exportmonitor 2011 Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Uit de Exportmonitor 2011 blijkt dat het noordelijk bedrijfsleven steeds meer aansluiting vindt bij de wereldeconomie. De Exportmonitor

Nadere informatie

Opdracht 1: Gebruik kaart 1: Europa; Landen en hoofdsteden. Opdracht 2: Gebruik kaart 2: Europa; Wateren en gebergten.

Opdracht 1: Gebruik kaart 1: Europa; Landen en hoofdsteden. Opdracht 2: Gebruik kaart 2: Europa; Wateren en gebergten. 0 1 Werkblad: Geografie van Europa. Opdracht 1: Gebruik kaart 1: Europa; Landen en hoofdsteden. -a-geef de landen van Europa allemaal een eigen kleurtje. (je mag dezelfde kleur vaker gebruiken) -b-zet

Nadere informatie

Handleiding Portfolio assessment UvA-docenten

Handleiding Portfolio assessment UvA-docenten Handleiding Portfolio assessment UvA-docenten najaar 2005 Inleiding In het assessment UvA-docent wordt vastgesteld welke competenties van het docentschap door u al verworven zijn en welke onderdelen nog

Nadere informatie

Infosessie LOBW 25/11/2014. Programma infosessie: Erasmus + Waarom exchange?

Infosessie LOBW 25/11/2014. Programma infosessie: Erasmus + Waarom exchange? Erasmus + 2015 2016 Erasmus+ 2015-2016 Infosessie LOBW dinsdag 25 november 2014, 16u Exchange coordinator LOBW: Prof. De Martelaer Sinds 1 september: Internationalisation coordinator faculteit LK Katrijn

Nadere informatie

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen BRUGGE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen BRUGGE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen BRUGGE Arrondissement Brugge HUIDIGE NATIONALITEIT PG2 NATIONALITEIT BIJ GEBOORTE PG 3 HUISHOUDENS PG 4 WERKZOEKENDEN PG 5 NIEUWKOMERS PG 6 Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Nadere informatie

België Bulgarije Cyprus Denemarken. 120 km/u 130 km/u 100 km/u 130 km/u. fluohesje in de auto verplicht ja ja nee nee

België Bulgarije Cyprus Denemarken. 120 km/u 130 km/u 100 km/u 130 km/u. fluohesje in de auto verplicht ja ja nee nee België Bulgarije Cyprus Denemarken 120 km/u 130 km/u 100 km/u 130 km/u van 1/11 tot 1/3 enkel in tunnel bij Antwerpen tol op "Storebæltsbroen" en "Øresundsbroen" Liefkenshoektunnel: 4,60-5,50 naargelang

Nadere informatie

TARIEVEN. 1. Grensoverschrijdende betalingen. Toepassingsgebied

TARIEVEN. 1. Grensoverschrijdende betalingen. Toepassingsgebied TARIEVEN Algemene Voorwaarden en tarieven voor internationale betalingen en incasso van buitenlandse cheques en cheques in deviezen, in voege op 1 april 2013 Opmerking: 21% BTW is inbegrepen in de tarieven

Nadere informatie

DE RAAD VAN EUROPA HOEDER VAN DE MENSENRECHTEN SAMENVATTING

DE RAAD VAN EUROPA HOEDER VAN DE MENSENRECHTEN SAMENVATTING DE RAAD VAN EUROPA HOEDER VAN DE MENSENRECHTEN SAMENVATTING Non-member state of the Council of Europe (Belarus) LIDSTATEN HOOFDZETEL EN OVERIGE VESTIGINGEN BEGROTING Albanië, Andorra, Armenië, Azerbeidzjan,

Nadere informatie