ONTSPANJE. oefeningen voor ontspanning en stressvermindering. Martha Davis, Elizabeth Robbins Eshelman & Matthew McKay UITGEVERIJ NIEUWEZIJDS

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ONTSPANJE. oefeningen voor ontspanning en stressvermindering. Martha Davis, Elizabeth Robbins Eshelman & Matthew McKay UITGEVERIJ NIEUWEZIJDS"

Transcriptie

1 ONTSPANJE oefeningen voor ontspanning en stressvermindering Martha Davis, Elizabeth Robbins Eshelman & Matthew McKay UITGEVERIJ NIEUWEZIJDS

2 Oorspronkelijke titel: The Relaxation & Stress Reduction Workbook, Fifth edition, Oakland, ca: New Harbinger Publications, Inc., 2000 Eerste oplage juni 2001 Tweede oplage februari 2003 Uitgegeven door: Uitgeverij Nieuwezijds, Amsterdam Vertaling: Ralphien Boissevain, Utrecht Vormgeving omslag: Neno, Amsterdam Zetwerk: Holland Graphics, Amsterdam Copyright 2000, Martha Davis, Elizabeth Robbins Eshelman & Matthew McKay; New Harbinger Publications, Inc Shattuck Avenue Oakland, ca Copyright Nederlandse vertaling 2001, 2003 Uitgeverij Nieuwezijds isbn nur 770 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm, geluidsband, elektronisch of op welke andere wijze ook en evenmin in een retrieval system worden opgeslagen zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Hoewel dit boek met veel zorg is samengesteld, aanvaarden schrijver(s) noch uitgever enige aansprakelijkheid voor schade ontstaan door eventuele fouten en/of onvolkomenheden in dit boek.

3 Voorwoord In het jaar 2000 was het twintig jaar geleden dat The Stress Management and Relaxation Workbook voor het eerst verscheen. Terugblikkend op die jaren willen de auteurs een antwoord vinden op de vraag wat hen toen inspireerde tot het schrijven van dit boek en wat hen er nu toe aanspoort het te herschrijven. Aan het eind van de jaren zeventig en het begin van de jaren tachtig was het woord stressmanagement nog niet zo in zwang als tegenwoordig. Maar steeds vaker bleek stress schuil te gaan achter klachten waarmee mensen zich wendden tot psychotherapeuten en artsen. Er bestonden nog vrijwel geen cursussen of workshops waar mensen konden leren hoe met stress om te gaan. Er was nog geen keus uit boeken die voldoende gereedschappen aanreikten voor persoonlijk stressmanagement. Al waren er een paar individuen met initiatief die heel wat tijd en geld aan boeken, workshops en psychotherapie spendeerden om daaruit een eigen, persoonlijk plan voor stressmanagement te distilleren, veel mensen bleven gebukt gaan onder chronische stress. De auteurs van The Stress Management and Relaxation Workbook zagen dit probleem en gingen workshops voor stressmanagement en ontspanning organiseren. Met vallen en opstaan stelden zij hun eigen werkboek samen met technieken die eenvoudig te leren waren en de symptomen van stress verlichtten. Ze besloten dit werkboek te publiceren voor een breder publiek, waarmee ze een leemte in de populaire psychologieliteratuur opvulden. Stress wordt wel gedefinieerd als elke verandering waaraan je je moet aanpassen. De afgelopen twintig jaar volgen de veranderingen in onze samenleving elkaar in een steeds hoger tempo op, zodat het geen wonder is dat het percentage ziekten dat verband houdt met stress eveneens in een alarmerend tempo stijgt. Gelukkig is ook de belangstelling voor stressmanagement en ontspanning toegenomen bij onderzoekers, de massamedia en het brede publiek. De auteurs van dit werkboek hebben tijdens literatuuronderzoek over dit onderwerp gemerkt dat de meeste begrippen en technieken die in ons eerste werkboek gepresenteerd werden, de tand des tijds en de toets van wetenschap-

4 6 ontspanje pelijk onderzoek hebben doorstaan. Een aantal technieken is verfijnd, terwijl voor andere technieken allerlei variaties ontwikkeld zijn die de lezer meer keuzemogelijkheden bieden. De auteurs van dit werkboek zijn nog altijd werkzaam op het terrein van stressmanagement en het doet ons groot genoegen dat wij in de vijfde uitgave een aantal nieuwe technieken voor lastige problemen kunnen aanreiken. Zo is een hoofdstuk toegevoegd over het beheersen van getob om mensen te helpen hun mentale stress binnen de perken te houden. Op veler verzoek hebben wij in het hoofdstuk over hanteringsvaardigheden psychologen spreken van coping skills een paragraaf opgenomen over situaties die aanleiding geven tot boosheid. In het hoofdstuk over het stoppen van gedachten hebben wij de therapie van de oogbewegingen toegevoegd: een middel om akelige, negatieve gedachten een halt toe te roepen en te neutraliseren. In het hele boek zijn de inhoud, voorbeelden en bibliografie up-to-date gebracht. Een van de factoren die in hoge mate bijdragen tot stress, is informatieoverload. Daarom hebben de auteurs een aantal veranderingen doorgevoerd in de vijfde editie zodat de lezers sneller de informatie kunnen opzoeken die zij nodig hebben voor hun specifieke vragen over stressmanagement. We hebben uit sommige hoofdstukken gedeelten geschrapt die wij niet essentieel vonden; andere hoofdstukken zijn ingekort, wat de lezer tijd bespaart. We hebben de leesbaarheid verbeterd door de tekst op te splitsen in duidelijk afgebakende stukjes leerstof. Wij danken onze lezers voor de niet-aflatende steun en feedback waarvan zij ons jarenlang in ruime mate voorzien hebben: wat zij als het zinvolst ervaren hebben van het boek, in welke situaties zij het toepassen, en wat zij in de volgende uitgave anders of beter zouden willen zien. Net als bij de eerste editie willen wij graag op basis van die feedback ons werkboek blijven verbeteren. De auteurs willen graag de volgende personen bedanken voor hun medewerking. Deze vijfde editie heeft veel baat gehad bij hun expertise, ervaring en inzet. Andrea Epel, M.P.H., R.D. is Behavioral Health Program Coordinator bij het Kaiser Permanente s Oakland Medical Center in het noorden van Californië. Zij ontwikkelt, evalueert en doceert al meer dan tien jaar programma s voor stress- en pijnbeheersing evenals lichaam-geestbenaderingen van gezondheid. Zij heeft gestudeerd aan Stanford University en de University of California te Berkeley. Mevrouw Epel heeft meegewerkt aan het hoofdstuk over Meditatie. Caryl B. Fairfull, R.D. is geregistreerd diëtiste en lid van de American Dietetic Association. Zij geeft voedingsadviezen aan individuen en groepen, heeft richtlijnen voor voeding ontwikkeld en staat aan het hoofd van het Department of Nutrition Services in het Kaiser Permanente s Santa Clara Medical Center

5 Voorwoord 7 in Noord-Californië. Mevrouw Fairfull heeft het hoofdstuk over Voeding geschreven. Cheryl Pierson-Carey, P.T., M.S. is momenteel als Care Management Consultant verbonden aan het Kaiser Permanente s Care Management Institute in Oakland, Californië. Haar klinische specialisatie is fysiotherapie voor neurologische aandoeningen. Ze is afgestudeerd aan Indiana University, Purdue University en Samuel Merritt College. Mevrouw Pierson-Carey schreef het hoofdstuk over Lichaamsbeweging.

6 Inhoud Hoe haal je het meeste uit dit werkboek? 9 1 Hoe reageer jij op stress? 11 2 Lichaamsbewustzijn 25 3 Ademhalen 31 4 Progressieve relaxatie 41 5 Meditatie 47 6 Visualisatie 65 7 Toegepaste relaxatietraining 77 8 Zelfhypnose 85 9 Autogene training Korte combinatietechnieken Een eigen ontspanningsbandje opnemen Irrationele ideeën weerleggen Gedachten stoppen Getob aan banden leggen Training in hanteringsvaardigheden Doelen stellen en tijdmanagement Assertiviteitstraining Management van stress op het werk Voeding Lichaamsbeweging Tips voor als het moeizaam gaat 311 Index 317

7 Hoe haal je het meeste uit dit werkboek? Dit werkboek leert je de populairste technieken en oefeningen voor stressmanagement en ontspanning die er momenteel bestaan. Je kunt het boek als een hulpmiddel beschouwen om je meer bewust te worden van je eigen reacties op stress en om meer greep te krijgen op de stressfactoren in jouw leven. We hopen dat je zo meer plezier vindt in je leven en minder frustratie. Lees eerst de hoofdstukken 1 en 2. Dat zijn de fundamenten waarop alle andere hoofdstukken voortbouwen. Daarna weet je voldoende over stress en jouw persoonlijke reacties op stress om te bepalen welke hoofdstukken vervolgens voor jou het zinvolst zullen zijn. De hoofdstukken 3 tot en met 12 behandelen ontspanningstechnieken. De hoofdstukken 13 tot en met 15 helpen je bij gedachten die stress oproepen. In hoofdstuk 16 over tijdmanagement leer je hoe je meer tijd vrijmaakt voor ontspanning en de voor jou werkelijk belangrijke dingen. Hoofdstuk 17 leert je hoe je assertiever kunt communiceren en hoofdstuk 18 biedt allerlei opties om stress in de werkomgeving en relaties met anderen aan te pakken. In de hoofdstukken 19 en 20 worden de basisprincipes over voeding en lichaamsbeweging uit de doeken gedaan, evenals het verband met stressmanagement. In hoofdstuk 21 volgen nog een aantal tips om gemotiveerd te blijven, om problemen die je onderweg tegenkomt op te lossen en aan je plan vast te houden. Uitgangspunt van dit werkboek is dat de voordelen van ontspanningstechnieken en stressmanagement zich pas ten volle openbaren als de technieken langere tijd regelmatig worden beoefend. Puur verstandelijk inzicht in de technieken is van weinig waarde, tenzij dat gepaard gaat met ervaring uit de eerste hand. Of je nu van plan bent deze technieken voor jezelf te gebruiken of in de beroepssfeer anderen te helpen die last hebben van stress, jouw persoonlijke ervaring is waar het om draait. Regelmaat in de beoefening heeft een tweeledig doel. Ten eerste ben je dan in staat de instructies bewust uit te voeren op elk moment dat dit nodig is, zon-

8 10 Ontspanje der ze te hoeven opzoeken en nalezen. Ten tweede leer je ook op onbewust niveau de juiste gewoonten aan. De tijd die je voor de ontspanningstechnieken in dit werkboek moet rekenen, varieert. Onze suggestie is om te beginnen met tweemaal tien tot vijftien minuten per dag voor de oefeningen die jij het meest zinvol vindt. Sluit een contract met jezelf af. Beschouw de tijd die je aan de door jou geselecteerde oefeningen besteedt, als een beloning of een pauze. Als je na een tijdje ontdekt hebt welke oefeningen het beste resultaat hebben, kun je besluiten wat meer tijd uit te trekken voor deze vorm van ontspanning. Zoek een rustig plekje waar je ongestoord de technieken kunt leren. Dit is een nieuwe activiteit voor je en daarom is het verstandig de mensen in je omgeving te vertellen wat je aan het doen bent. Vraag hun vriendelijk om je te helpen door je niet af te leiden en te onderbreken. Je zult merken dat familieleden, collega s en vrienden je prima steunen als ze eenmaal begrijpen wat je doet en waarom. Vind je het moeilijk vast te houden aan een dagelijks schema of merk je dat motivatie en tijdgebrek obstakels zijn, dan hebben we een paar suggesties: Overweeg de oefeningen samen met iemand anders te doen. Zo kun je ervaringen uitwisselen en aanmoediging geven en krijgen. Als tijdgebrek altijd het excuus is, maak je met jezelf een afspraak, net zoals je een afspraak met de kapper maakt of met een kennis om te gaan lunchen. Wanneer je die afspraak moet afzeggen, maak je meteen een nieuwe voor een andere datum. Mocht je desondanks moeite hebben om het gestelde doel te bereiken, lees dan de suggesties in hoofdstuk 21. Als je ouder dan dertig bent of lichamelijke symptomen van stressreacties vertoont, zoals vaak hoofdpijn, maagklachten of hoge bloeddruk, moet je je laten onderzoeken door je huisarts voor je aan de oefeningen begint. Vertel je dokter dat je van plan bent stressmanagement- en ontspanningstechnieken te oefenen en vraag hem of haar na te gaan of je lichamelijke symptomen volledig uit stress voortkomen of dat er ook nog fysiologische oorzaken zijn. Je huisarts kan een extra steun zijn bij je pogingen een gezonder leven te leiden. Ga ook naar je huisarts als je langere tijd negatieve lichamelijke gevolgen ondervindt van het programma.

Mijn parachute Mijn doelstellingen Doelstellingen voor zes maanden. Doelstellingen voor drie tot vijf jaar. Doelstellingen voor het leven

Mijn parachute Mijn doelstellingen Doelstellingen voor zes maanden. Doelstellingen voor drie tot vijf jaar. Doelstellingen voor het leven Mijn parachute De vaardigheden waaraan ik de voorkeur geef Mijn beste overdraagbare vaardigheden 4. 5. 4. 5. Mijn ideale woonomgeving Mijn interessegebieden Mijn doelstellingen Doelstellingen voor zes

Nadere informatie

Behandelgids ADHD bij volwassenen, cliëntenwerkboek

Behandelgids ADHD bij volwassenen, cliëntenwerkboek Behandelgids ADHD bij volwassenen, cliëntenwerkboek een programma voor cognitieve gedragstherapie Steven A. Safren, Susan Sprich, Carol A. Perlman, Michael W. Otto UITGEVERIJ NIEUWEZIJDS Oorspronkelijke

Nadere informatie

Slagen als onderhandelaar

Slagen als onderhandelaar Slagen als onderhandelaar Lessen voor succesvolle deals Michael Watkins UITGEVERIJ NIEUWEZIJDS Oorspronkelijke titel:. Shaping the Game. The New Leader s Guide to Effective Negotiating. Boston: Published

Nadere informatie

Bent u Stressbestendig?

Bent u Stressbestendig? Bent u Stressbestendig? Het E- book geschreven door een professional, zijn remedies worden al vanaf het begin gebruikt voor stressbestendigheid, dit zijn de enige remedies die zullen helpen voor u succes

Nadere informatie

Omgaan met spanning. Faalangst: waar komt het vandaan en wat ermee te doen

Omgaan met spanning. Faalangst: waar komt het vandaan en wat ermee te doen Omgaan met spanning Inleiding: Iedereen krijgt in het leven te maken met spanning. Bij competitiesporten komt dit extra tot uiting: er is de druk om te presteren, de tegenstander om te verslaan, de reactie

Nadere informatie

Anne Marie van Bilsen, www.praktijk-deregenboog.nl 1

Anne Marie van Bilsen, www.praktijk-deregenboog.nl 1 Anne Marie van Bilsen, www.praktijk-deregenboog.nl 1 Titel: Wat kun je zelf doen Auteur: Anne Marie van Bilsen Omslagontwerp: R.P. da Costa Druk: ebook Uitgever: Praktijk de Regenboog Juni 2012 eerste

Nadere informatie

7 tips voor begeleiding van onrustige kinderen

7 tips voor begeleiding van onrustige kinderen Anne Marie van Bilsen, www.praktijk-deregenboog.nl 1 Titel: 7 tips voor begeleiding van onrustige kinderen Auteur: Anne Marie van Bilsen Omslagontwerp: R.P. da Costa Druk: ebook Uitgever: Praktijk de Regenboog

Nadere informatie

Help je kind zelfvertrouwen te ontwikkelen

Help je kind zelfvertrouwen te ontwikkelen Anne Marie van Bilsen, www.praktijk-deregenboog.nl 1 Titel: help je kind zelfvertrouwen te ontwikkelen Auteur: Anne Marie van Bilsen Omslagontwerp: R.P. da Costa Druk: ebook Uitgever: Praktijk de Regenboog

Nadere informatie

Slagen als leidinggevende

Slagen als leidinggevende Slagen als leidinggevende Lessen voor een succesvolle carrièrestap Michael Watkins UITGEVERIJ NIEUWEZIJDS Oorspronkelijke titel: The First 90 Days Critical Success Strategies for New Leaders at All Levels.

Nadere informatie

Behandelgids ADHD bij volwassenen, therapeutenhandleiding

Behandelgids ADHD bij volwassenen, therapeutenhandleiding Behandelgids ADHD bij volwassenen, therapeutenhandleiding een programma voor cognitieve gedragstherapie Steven A. Safren, Carol A. Perlman, Susan Sprich, Michael W. Otto UITGEVERIJ NIEUWEZIJDS Oorspronkelijke

Nadere informatie

Omgaan met stress en burnout

Omgaan met stress en burnout Omgaan met stress en burnout Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook antwoord op de vraag

Nadere informatie

Leven met ongewenste kinderloosheid

Leven met ongewenste kinderloosheid nadia garnefski vivian kraaij maya schroevers Leven met ongewenste kinderloosheid Boom Hulpboek amsterdam mmxiii 2013 N. Garnefski, V. Kraaij & M. J. Schroevers p / a Uitgeverij Boom, Amsterdam Behoudens

Nadere informatie

Eerste druk, mei 2010 Herziene uitgave, april 2014 2010 Marcel van Mosselveld. www.stoppendoejezo.com

Eerste druk, mei 2010 Herziene uitgave, april 2014 2010 Marcel van Mosselveld. www.stoppendoejezo.com Stoppen doe je zo Eerste druk, mei 2010 Herziene uitgave, april 2014 2010 Marcel van Mosselveld www.stoppendoejezo.com Illustraties: Caroline van Iersel Redigeren tekst: Conny de Wit isbn: 9789048411955

Nadere informatie

Leven met een sociale fobie

Leven met een sociale fobie Leven met een sociale fobie Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook antwoord op de vraag hoe

Nadere informatie

Monique Spierenburgh. Doolhof van arbeid

Monique Spierenburgh. Doolhof van arbeid Monique Spierenburgh Doolhof van arbeid Doolhof van arbeid Monique Spierenburgh Illustraties en doolhof instructies: Splinter Uitgever: Mfave www.mfave.nl ISBN: 978-94-91239-02-1 NUR: 771 Copyright 2011

Nadere informatie

Spiegeltje, spiegeltje in het land, wat is er in mijn wereldje aan de hand? Een persoonlijk verhaal over leven met diabetes

Spiegeltje, spiegeltje in het land, wat is er in mijn wereldje aan de hand? Een persoonlijk verhaal over leven met diabetes Spiegeltje, spiegeltje in het land, wat is er in mijn wereldje aan de hand? Een persoonlijk verhaal over leven met diabetes Eerste druk, februari 2012 2012 P. Edgar isbn: 978-90-484-2303-3 nur: 402 Uitgever:

Nadere informatie

Basisvaardigheden Nederlands Deel 1 van 2

Basisvaardigheden Nederlands Deel 1 van 2 Basisvaardigheden Nederlands Deel 1 van 2 Colofon Auteur: Hanneke Molenaar Inhoudelijke redactie: Ina Berlet Redactie: Edu Actief b.v. Vormgeving: Crius Group Illustraties: Edu Actief b.v. Titel: Basisvaardigheden

Nadere informatie

Het instappen in de Paranormale Wereld

Het instappen in de Paranormale Wereld Het instappen in de Paranormale Wereld Eerste druk, 2014 2014 Johanna de Vos isbn: 9789048432189 nur: 728 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel aan de totstandkoming van deze

Nadere informatie

Eerste druk, augustus 2012 2012 chamo C.C. Paetzhold, C.C.Mozer. Foto s en cover: Hamo

Eerste druk, augustus 2012 2012 chamo C.C. Paetzhold, C.C.Mozer. Foto s en cover: Hamo Dé Afkickmethode Eerste druk, augustus 2012 2012 chamo C.C. Paetzhold, C.C.Mozer. Foto s en cover: Hamo isbn: 978-90-484-2558-7 nur: 751 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel

Nadere informatie

Leven met angst voor ernstige ziektes

Leven met angst voor ernstige ziektes Leven met angst voor ernstige ziektes Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook antwoord op

Nadere informatie

Vincie van Gils. Klantencommunicatie. Zo krijg je en houd je u tevreden klanten. Spectrum. Uitgeverij Unieboek Het Spectrum bv, Houten Antwerpen

Vincie van Gils. Klantencommunicatie. Zo krijg je en houd je u tevreden klanten. Spectrum. Uitgeverij Unieboek Het Spectrum bv, Houten Antwerpen Vincie van Gils Klantencommunicatie Zo krijg je en houd je u tevreden klanten Spectrum Uitgeverij Unieboek Het Spectrum bv, Houten Antwerpen Spectrum maakt deel uit van Uitgeverij Unieboek Het Spectrum

Nadere informatie

]Zelf oplossingen bedenken

]Zelf oplossingen bedenken Bianca E. Boyer, Marije Kuin, Saskia van der Oord ]Zelf oplossingen bedenken WERKBOEK Dit werkboek is van:... D/2014/45/276 978 94 014 1840 9 nur 770 Vormgeving omslag en binnenwerk: Nanja Toebak, s-hertogenbosch

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

Loopbaanoriëntatie -begeleiding

Loopbaanoriëntatie -begeleiding Ik, leren en werken Loopbaanoriëntatie en -begeleiding Loopbaanlogboek voor fase 2 Voorbereiding Colofon Auteur: Edu Actief b.v. Redactie: Edu Actief b.v. Vormgeving: Edu Actief b.v. Illustraties: Edu

Nadere informatie

Pubers van Nu! Praktijkboek voor iedereen die met pubers werkt. Klaas Jan Terpstra en Herberd Prinsen

Pubers van Nu! Praktijkboek voor iedereen die met pubers werkt. Klaas Jan Terpstra en Herberd Prinsen Pubers van Nu! Pubers van Nu! Praktijkboek voor iedereen die met pubers werkt Klaas Jan Terpstra en Herberd Prinsen Bohn Stafleu van Loghum Houten 2009 2009 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer

Nadere informatie

In beeld met Pinterest in 60 minuten

In beeld met Pinterest in 60 minuten In beeld met Pinterest in 60 minuten Hélène van den Dungen in samenwerking met Pinterest: where we go to plan imaginary weddings, dress children we don t have, and style homes we can t afford. Bron onbekend

Nadere informatie

boosheid onder controle? Hoe krijg ik die Vaardigheden en technieken om je te helpen omgaan met boosheid & frustratie

boosheid onder controle? Hoe krijg ik die Vaardigheden en technieken om je te helpen omgaan met boosheid & frustratie Hoe krijg ik die boosheid onder controle? Vaardigheden en technieken om je te helpen omgaan met boosheid & frustratie Raychelle Cassada Lohmann Vertaald door Els Musterd-de Haas 02 Maak een plan Je moet

Nadere informatie

Werkboek voor kinderen en jongeren van ouders met psychiatrische en/of verslavingsproblemen

Werkboek voor kinderen en jongeren van ouders met psychiatrische en/of verslavingsproblemen Werkboek voor kinderen en jongeren van ouders met psychiatrische en/of verslavingsproblemen Kind en Adolescent Praktijkreeks Dit Werkboek voor kinderen en jongeren van ouders met psychiatrische en/of verslavingsproblemen

Nadere informatie

Bertha Middendorp MIGRAINE. De oorzaak van jouw migraine en Leer in 6 weken je pijn te beheersen tijdens een aanval

Bertha Middendorp MIGRAINE. De oorzaak van jouw migraine en Leer in 6 weken je pijn te beheersen tijdens een aanval Bertha Middendorp MIGRAINE De oorzaak van jouw migraine en Leer in 6 weken je pijn te beheersen tijdens een aanval Inhoud Deel 1 12 Inleiding 15 Mijn migraine 21 Hypnose 26 Verhalen uit de praktijk Deel

Nadere informatie

De essentie van het geluk

De essentie van het geluk De essentie van het geluk Ook verschenen van Zijne Heiligheid de Dalai Lama bij Xander Uitgevers De diepte van het zijn (2013) De kunst van relaties (2013) Geloven in harmonie (2013) Open je hart (2013)

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Anne Marie van Bilsen, www.praktijk-deregenboog.nl 1

Anne Marie van Bilsen, www.praktijk-deregenboog.nl 1 Anne Marie van Bilsen, www.praktijk-deregenboog.nl 1 Titel: 12 basisbehoeften Auteur: Anne Marie van Bilsen Omslagontwerp: R.P. da Costa Druk: ebook Uitgever: Praktijk de Regenboog December 2012 tweede

Nadere informatie

Gelukkig en Vrij zonder Stress. Annelies Hilgers

Gelukkig en Vrij zonder Stress. Annelies Hilgers Gelukkig en Vrij zonder Stress Annelies Hilgers 1. Kijk uit voor stress... 3 2. Hoe beginnen?... 4 3. Ontspanning en Meditatie... 5 http://www.stopstressnu.nl 2 1. Kijk uit voor stress Je kent zeker wel

Nadere informatie

Taal op niveau Schrijven niveau 1F

Taal op niveau Schrijven niveau 1F Taal op niveau Schrijven niveau 1F Naam: Groep: Uitgeverij: Edu Actief b.v. Meppel Auteur: Annemieke Struijk Redactie: Edu Actief b.v. Meppel Inhoudelijke redactie: Jos Schuurman Vormgeving: Edu Actief

Nadere informatie

Mijn goede voornemens! Werkboek

Mijn goede voornemens! Werkboek ! Werkboek Voor een bruisend en krachtig bedrijfsjaar Marlies van der Meer http://www.meeradvies.com 1 Inhoud Mijn aanbod... 2 Mijn klanten... 4 Mijn inspiratie... 6 Mijn tijdsbesteding... 8 Wie is Marlies

Nadere informatie

De 10 tips om. Aantrekkelijk te blijven als Werknemer

De 10 tips om. Aantrekkelijk te blijven als Werknemer De 10 tips om Aantrekkelijk te blijven als Werknemer Tip 1 van 10 Werk aan werkgeluk Aangeboden door mkbasics.nl De 10 tips om Aantrekkelijk te blijven als Werknemer 3 e druk - speciale uitgave voor mkbasics.nl,

Nadere informatie

Je bent vrij Elk moment opnieuw. Zelfrealisatie in de praktijk

Je bent vrij Elk moment opnieuw. Zelfrealisatie in de praktijk Je bent vrij Elk moment opnieuw Zelfrealisatie in de praktijk Eerste druk, 2014 2014 Nicky Verbeek isbn: 9789048432776 nur: 728 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel aan de

Nadere informatie

Competent talent in de praktijk

Competent talent in de praktijk Competent talent in de praktijk Competent talent in DE PRAKTIJK CURSISTENBOEK Talent ontdekken, ontwikkelen & inzetten Competent talent in de praktijk Cursistenboek Talent ontdekken, ontwikkelen & inzetten

Nadere informatie

Leercoaching in het hbo. Student

Leercoaching in het hbo. Student Leercoaching in het hbo Student Leercoaching in het hbo Student Een kapstok om jezelf uit te dagen de regie over je leren te nemen Jette van der Hoeven 2e druk Bohn Stafleu van Loghum Houten 2009 Ó 2009

Nadere informatie

Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl

Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl De wereld wacht Eerste druk, mei 2012 2012 Greet van der Werf Cover: Gerda Beek Corrector: Jessica van de Vosse Tenzij anders vermeld, wordt gebruik gemaakt van de Nieuwe Bijbelvertaling (nbv) isbn: 978-90-484-2398-9

Nadere informatie

Omgaan met chronische verm index:omgaan met chronische verm index :39 Pagina. Voorwoord 13

Omgaan met chronische verm index:omgaan met chronische verm index :39 Pagina. Voorwoord 13 Inhoud Voorwoord 13 1 Wat is er aan de hand? 17 Twee typerende voorbeelden 17 Vermoeidheid 19 Vermoeidheid als een nuttig signaal 19 Vermoeidheid en stress 20 Vermoeidheid bij een ziekte 20 Vermoeidheid

Nadere informatie

AMBITIE.info. BPV Werken in de detailhandel

AMBITIE.info. BPV Werken in de detailhandel AMBITIE.info BPV Werken in de detailhandel Colofon Uitgeverij: Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Auteur: M. Steenbergen Redactie: Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Inhoudelijke redactie: R. van Midde Vormgeving:

Nadere informatie

Bewust, aandachtig & positief leven

Bewust, aandachtig & positief leven Bewust, aandachtig & positief leven Bewust, aandachtig & positief leven Bewust, aandachtig & positief leven Mindful en vitaal leven Een praktische inleiding Adriana Anna Visser Adriana Anna Visser Coverontwerp

Nadere informatie

Vaders zijn ook zwanger Een man en zijn negen maanden

Vaders zijn ook zwanger Een man en zijn negen maanden Vaders zijn ook zwanger Een man en zijn negen maanden Eerste druk, oktober 2012 2012 Mark Schell Portretfoto: Heidy IJsveld isbn: 978-90-484-2682-9 nur: 402 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl

Nadere informatie

> Inhoud. Colofon. ISBN 978 90 3720 340 0 Copyright 2014 Uitgeverij Edu Actief b.v. Eerste druk/tweede oplage

> Inhoud. Colofon. ISBN 978 90 3720 340 0 Copyright 2014 Uitgeverij Edu Actief b.v. Eerste druk/tweede oplage Bed opmaken > Inhoud > Cursus: Bed opmaken 5 > Tekstbron: Bed opmaken 26 > Project: Hulpmiddelen rondom het bed 35 > Training: Bed opmaken 43 > BPV: Bed opmaken 47 > Beoordelingslijsten 51 Colofon Uitgeverij

Nadere informatie

Training. Interdisciplinair samenwerken

Training. Interdisciplinair samenwerken Training Interdisciplinair samenwerken Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Erica Huppelschoten Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers Titel: Factor-E

Nadere informatie

Verhalen van vrouwen die de wereld in wording dromen

Verhalen van vrouwen die de wereld in wording dromen Verhalen van vrouwen die de wereld in wording dromen Eerste druk, juni 2012 2012 Rineke van Voorn Coverfoto: Bert Wolbers Afbeeldingen schilderijen: Elly Slingenberg Correctie: Regien Vocks isbn: 978-90-484-2482-5

Nadere informatie

3 Hoogbegaafdheid op school

3 Hoogbegaafdheid op school 3 Hoogbegaafdheid op school Ik laat op school zien wat ik kan ja soms nee Ik vind de lessen op school interessant meestal soms nooit Veel hoogbegaafde kinderen laten niet altijd zien wat ze kunnen. Dit

Nadere informatie

COMMUNICATIE training. effectief communiceren met iedereen

COMMUNICATIE training. effectief communiceren met iedereen COMMUNICATIE training effectief communiceren met iedereen Een training van COMMUNICERENENZO Mensen zijn belangrijk. Resultaten ook Mensen zijn belangrijk en waardevol. Resultaten worden behaald dankzij

Nadere informatie

Relatiespel SPEELWIJZE. www.crearepartners.com. SPEELWIJZE RELATIESPEL - Bladzijde 1 / 9

Relatiespel SPEELWIJZE. www.crearepartners.com. SPEELWIJZE RELATIESPEL - Bladzijde 1 / 9 SPEELWIJZE RELATIESPEL - Bladzijde 1 / 9 SPEELWIJZE Relatiespel De meesten van ons besteden een flink deel van hun tijd aan relaties met anderen. Het is dan ook van groot belang deze contacten zo prettig

Nadere informatie

project: Pedagogische stromingen

project: Pedagogische stromingen project: Pedagogische stromingen Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Tanja Zwiers-Veldhuis

Nadere informatie

Een patiënt met stress en burnout

Een patiënt met stress en burnout Een patiënt met stress en burnout Een patiënt met stress en burnout in de huisartspraktijk Bart Verkuil Arnold van Emmerik Roelf Holtrop Houten 2010 2010 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer

Nadere informatie

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Collega s die precies doen wat jij

Nadere informatie

Stress Reductie Programma

Stress Reductie Programma Stress Reductie Programma HeartMath Stress Reductie Programma Het programma is gebaseerd op jarenlang onderzoek van het Heartmath Instituut (gevestigd in Californië, USA) in samenwerking met neurologen

Nadere informatie

Het hele verhaal in Gebarentaal

Het hele verhaal in Gebarentaal Het hele verhaal in Gebarentaal Nederlandse gebarentaal voor iedereen Werkboek niveau 2 Iris Wijnen en Tom Uittenbogert Broek in Waterland, 2015 Het hele verhaal in Gebarentaal Werkboek niveau 2 Auteurs:

Nadere informatie

GROE(N)TEN VAN KAROLIEN

GROE(N)TEN VAN KAROLIEN GROE(N)TEN VAN KAROLIEN GROE(N)TEN VAN KAROLIEN Karolien Verbanck GROE(N)TEN VAN KAROLIEN voorwoord WAAROM SCHREEF IK EEN MOESTUINBOEK, zijn er niet al genoeg op de markt? Deze vraag zal ik vermoedelijk

Nadere informatie

PrOmotie. Cultuur en Maatschappij. Werkboek Fit voor de stage

PrOmotie. Cultuur en Maatschappij. Werkboek Fit voor de stage PrOmotie Cultuur en Maatschappij Werkboek Fit voor de stage Colofon Auteur: Onder redactie van: Met dank aan: Vormgeving: Illustraties: Drukwerk: Gerda Verhey Ina Berlet (SLO), Enschede en Sluiter boekproductie,

Nadere informatie

Dementie Inzicht. Omgaan met de veranderingen bij mensen met dementie

Dementie Inzicht. Omgaan met de veranderingen bij mensen met dementie Dementie Inzicht Omgaan met de veranderingen bij mensen met dementie Colofon 2015 SAAM Uitgeverij, Hillegom Auteurs M. A. van der Ploeg A. J. de Mooij Illustraties E. E. ten Haaf Vormgeving Design4Media,

Nadere informatie

De opzet van het boek 9 De trainingsblokken 10 Complete schema s 11 Een rondleiding door het boek 11

De opzet van het boek 9 De trainingsblokken 10 Complete schema s 11 Een rondleiding door het boek 11 INHOUDSOPGAVE 1 Inleiding 9 De opzet van het boek 9 De trainingsblokken 10 Complete schema s 11 Een rondleiding door het boek 11 2 3 4 5 Doelen stellen 15 Waarom wil ik hardlopen? 16 Wat wil ik bereiken?

Nadere informatie

beurs - congres Veerkracht voed de weerbaarheid tegen stress Extra 10% NATUURDIËTISTENKORTING inschrijven op atabc.nl met de code

beurs - congres Veerkracht voed de weerbaarheid tegen stress Extra 10% NATUURDIËTISTENKORTING inschrijven op atabc.nl met de code Arts Therapeut Apotheker beurs - congres Veerkracht voed de weerbaarheid tegen stress Extra 10% NATUURDIËTISTENKORTING inschrijven op atabc.nl met de code AT A Veerkracht voed de weerbaarheid tegen stress

Nadere informatie

Ambitie.info. BPV Verkoop optimaliseren

Ambitie.info. BPV Verkoop optimaliseren Ambitie.info BPV Verkoop optimaliseren 1 Colofon Uitgeverij: Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Auteur: M. Steenbergen Redactie: Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Inhoudelijke redactie: R. van Midde Vormgeving:

Nadere informatie

Training. Zakelijk communiceren

Training. Zakelijk communiceren Training Zakelijk communiceren Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Nienke Koopman Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers Titel: Factor-E Welzijn

Nadere informatie

Mijn kind een Kanjer!

Mijn kind een Kanjer! Mijn kind een Kanjer! Mijn kind een Kanjer! Help je kind bij het ontwikkelen van sociale vaardigheden Herberd Prinsen Bohn Stafleu van Loghum Houten 2009 2009 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer

Nadere informatie

AMBITIE.INFO. BPV Verkopen

AMBITIE.INFO. BPV Verkopen AMBITIE.INFO BPV Verkopen Colofon Uitgeverij: Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Auteur: M. Steenbergen Redactie: Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Inhoudelijke redactie: R. van Midde Vormgeving: Uitgeverij

Nadere informatie

Zorgen voor getraumatiseerde kinderen: een training voor opvoeders

Zorgen voor getraumatiseerde kinderen: een training voor opvoeders Zorgen voor getraumatiseerde kinderen: een training voor opvoeders Handboek voor trainers Redactie: Leony Coppens Carina van Kregten Houten 2012 2012 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media

Nadere informatie

Stress Reductie Programma

Stress Reductie Programma Stress Reductie Programma HeartMath Stress Reductie Programma Het programma is gebaseerd op jarenlang onderzoek van het Heartmath Instituut (gevestigd in Californië, USA) in samenwerking met neurologen

Nadere informatie

Ik en de maatschappij. Online

Ik en de maatschappij. Online Ik en de maatschappij Online Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Mieke Lens Inhoudelijke redactie: Ina Berlet Eindredactie: Daphne Ariaens Titel:

Nadere informatie

Training. EHBO 2 voor MZ

Training. EHBO 2 voor MZ Training EHBO 2 voor MZ Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur(s): Esther de Roode, Gerda Verhey Inhoudelijke redactie: Jo-Anne Schaaf Titel: EHBO 2

Nadere informatie

Wat is NLP en wat kan ik ermee?

Wat is NLP en wat kan ik ermee? Neuro Linguïstisch Programmeren jouw opleiding jouw training jouw coaching Wat is NLP en wat kan ik ermee? Persoonlijke ontwikkeling Echt veranderen Je dromen realiseren De beste versie van jezelf worden

Nadere informatie

Zwanger worden met de Diethild-Methode

Zwanger worden met de Diethild-Methode Zwanger worden met de Diethild-Methode De Diethild-Methode Deel I Diethild de Vries Natuurlijk zwanger worden Waarom worden anderen zwanger - en wij niet? Nieuwe feiten, praktische adviezen, nuttige tips

Nadere informatie

TOERISME & RECREATIE RECREATIEMEDEWERKER TENDENS HTRV WERKBOEK RECREATIEMEDEWERKER BASISBEROEPSGERICHTE LEERWEG KADERBEROEPSGERICHTE LEERWEG

TOERISME & RECREATIE RECREATIEMEDEWERKER TENDENS HTRV WERKBOEK RECREATIEMEDEWERKER BASISBEROEPSGERICHTE LEERWEG KADERBEROEPSGERICHTE LEERWEG TOERISME & RECREATIE RECREATIEMEDEWERKER TENDENS HTRV WERKBOEK RECREATIEMEDEWERKER BASISBEROEPSGERICHTE LEERWEG KADERBEROEPSGERICHTE LEERWEG Colofon Uitgeverij: Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Auteur:

Nadere informatie

Fibromyalgie Ik en mijn nieuwe leven!

Fibromyalgie Ik en mijn nieuwe leven! Fibromyalgie Ik en mijn nieuwe leven! Eerste druk, juni 2011 2011 Kirsten Schmidt Tekeningen: Saskia Righart van Gelder Fotograaf: Simon de Win isbn: 978-90-484-1945-6 nur: 402 Uitgever: Free Musketeers,

Nadere informatie

PrOmotie. Cultuur en Maatschappij. Werkboek Tijd voor jezelf

PrOmotie. Cultuur en Maatschappij. Werkboek Tijd voor jezelf PrOmotie Cultuur en Maatschappij Werkboek Tijd voor jezelf Colofon Auteurs: Onder redactie van: Met dank aan: Vormgeving: Illustraties: Drukwerk: Mieke van Wieringen, Caroline van den Kommer Ina Berlet

Nadere informatie

http://www.nietbangvoorangst.nl Stress en Overmatige Stress wat kun je er aan doen? Stress alleen is niet slecht en kan je helpen goed te presteren. Zolang stress wordt afgewisseld door voldoende perioden

Nadere informatie

Werken aan je zelfbeeld

Werken aan je zelfbeeld Werken aan je zelfbeeld Kind en Adolescent Praktijkreeks Dit werkboek Werken aan je zelfbeeld, COMET voor kinderen en jongeren (groepstraining) hoort bij de handleiding Zelfbeeldtraining voor kinderen

Nadere informatie

Handleiding bij Beter beginnen

Handleiding bij Beter beginnen Handleiding bij Beter beginnen Handleiding bij Beter beginnen Trudy Mooren en Maartje Schoorl Bohn Stafleu van Loghum Houten 2008 Ó 2008 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Uitgeverij Alle

Nadere informatie

Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners

Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners Afdeling revalidatie mca.nl Inhoudsopgave Wat is chronische pijn en vermoeidheid? 3 Chronische pijn en vermoeidheid bij tieners 4 Rustig aan of toch

Nadere informatie

Leven met een psychotische stoornis

Leven met een psychotische stoornis Leven met een psychotische stoornis Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook antwoord op de

Nadere informatie

4 Praktische tips. voor meer gezondheid en geluk. Voel je beter en ervaar minder stress BEWUST ACHTERHOEK.

4 Praktische tips. voor meer gezondheid en geluk. Voel je beter en ervaar minder stress BEWUST ACHTERHOEK. 4 Praktische tips voor meer gezondheid en geluk Voel je beter en ervaar minder stress 1 Hoe is het met jouw gezondheid? En nog een belangrijke vraag: ben je tevreden en misschien zelfs gelukkig? Iedereen

Nadere informatie

Eerste uitgave: maart 2015-03-14 Copyright 2015 Saskia Steur Druk: www.drukzo.nl

Eerste uitgave: maart 2015-03-14 Copyright 2015 Saskia Steur Druk: www.drukzo.nl Eerste uitgave: maart 2015-03-14 Copyright 2015 Saskia Steur Druk: www.drukzo.nl Hoewel deze uitgave met zorg is samengesteld aanvaardt de auteur geen enkele aansprakelijkheid voor schade ontstaan door

Nadere informatie

Hoe plan ik mijn huiswerk

Hoe plan ik mijn huiswerk Marije Kuin & Bianca E. Boyer Hoe plan ik mijn huiswerk EEN PRAKTISCH WERKBOEK Dit werkboek is van:... Vormgeving omslag: Nanja Toebak, s-hertogenbosch Vormgeving binnenwerk: Nanja Toebak, s-hertogenbosch

Nadere informatie

Oefentekst voor het Staatsexamen

Oefentekst voor het Staatsexamen Oefentekst voor het Staatsexamen Staatsexamen NT2, programma I, onderdeel lezen bij Hoofdstuk 3 van Taaltalent deel 3 Methode Nederlands voor midden- en hoogopgeleide anderstaligen Katja Verbruggen Henny

Nadere informatie

Begeleide interne stage

Begeleide interne stage Ik, leren en werken Begeleide interne stage Deel 2 Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Marian van der Meijs Inhoudelijke redactie: Titel: Ik, leren

Nadere informatie

Programma. Stress? Wat stress? Wat roept het woord stress op? 3/02/2014. Wat is stress? Ontspanning!

Programma. Stress? Wat stress? Wat roept het woord stress op? 3/02/2014. Wat is stress? Ontspanning! Programma Wat is stress? Een aantal stresscomponenten nader bekeken: Fysieke draagkracht Mentale draagkracht Werkorganisatie Ontspanning! Wat roept het woord stress op? 1 90% van de associaties is negatief

Nadere informatie

ASSERTIVITEIT. beter communiceren vanuit jezelf

ASSERTIVITEIT. beter communiceren vanuit jezelf ASSERTIVITEIT beter communiceren vanuit jezelf Een training van COMMUNICERENENZO Mensen zijn belangrijk. Resultaten ook Mensen zijn belangrijk en waardevol. Resultaten worden behaald dankzij mensen. Zij

Nadere informatie

training: Engels in het basisonderwijs

training: Engels in het basisonderwijs training: Engels in het basisonderwijs >Inhoud > Inhoud 2 > Over deze training 3 > Kerndoelen Engels 6 > Taalverwerving 11 > Lesactiviteiten Engels 14 > Theoriebron 1: kerndoelen 25 > Theoriebron 2: taalverwerving

Nadere informatie

GEZONDER WORDEN, ZIJN & BLIJVEN MET NLP

GEZONDER WORDEN, ZIJN & BLIJVEN MET NLP GEZONDER WORDEN, ZIJN & BLIJVEN MET NLP Voor iedereen die: Gezonder wil eten Wil stoppen met schadelijke verslavingen Meer wil bewegen Minder stress en meer ontspanning wil Inclusief werkboek Leopoldstraat

Nadere informatie

Oefentekst voor het Staatsexamen

Oefentekst voor het Staatsexamen Oefentekst voor het Staatsexamen Staatsexamen NT2, programma I, onderdeel lezen bij Hoofdstuk 3 van Taaltalent NT2-leergang voor midden- en hoogopgeleide anderstaligen Katja Verbruggen Henny Taks Eefke

Nadere informatie

administratie afdeling personeelszaken Kaderberoepsgerichte leerweg

administratie afdeling personeelszaken Kaderberoepsgerichte leerweg administratie afdeling personeelszaken Kaderberoepsgerichte leerweg colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. Meppel Auteurs: A. Bosma, P.F.C. Croese, M. van Esch, H. Kamerbeek, J.M. van der Steeg Redactie:

Nadere informatie

Mindfulness. Kernkwaliteiten De Jong en Vermeulen. Training Begeleiding Workshops

Mindfulness. Kernkwaliteiten De Jong en Vermeulen. Training Begeleiding Workshops Mindful Masters in opleiding coaching werkplek begeleiding organisatieverandering Kernkwaliteiten De Jong en Vermeulen Mindfulness Training Begeleiding Workshops Wat is Mindfulness? Mindfulness verwijst

Nadere informatie

Omgaan & Trainen met je hond Door: Jan van den Brand. (3 e druk) 2015, Jan van den Brand www.hondentraining adviescentrum.nl

Omgaan & Trainen met je hond Door: Jan van den Brand. (3 e druk) 2015, Jan van den Brand www.hondentraining adviescentrum.nl Door: Jan van den Brand Inleiding Ik krijg veel vragen van hondeneigenaren. Veel van die vragen gaan over de omgang met en de training van de hond. Deze vragen spitsen zich dan vooral toe op: Watt is belangrijk

Nadere informatie

INZETBAARHEIDS ASSESSMENT

INZETBAARHEIDS ASSESSMENT INZETBAARHEIDS ASSESSMENT Hoe werkt dat? INSTRUCTIE: Vragenlijst: Dit is een vragenlijst die is gemaakt om een beeld te krijgen van je inzetbaarheid. Het is hierom belangrijk dat je de vragenlijst zo eerlijk

Nadere informatie

Colofon. Uitgeverij: Edu Actief b.v Auteur: Joke Christiaans. Inhoudelijke redactie: Bapke Westhoek

Colofon. Uitgeverij: Edu Actief b.v Auteur: Joke Christiaans. Inhoudelijke redactie: Bapke Westhoek Cursus Dieetleer Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Joke Christiaans Inhoudelijke redactie: Bapke Westhoek Titel: Dieetleer ISBN: 978 90 3723 432

Nadere informatie

Leven met een paniekstoornis

Leven met een paniekstoornis Leven met een paniekstoornis Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook antwoord op de vraag

Nadere informatie

Inhoud. jou opleveren?... 9. van een motiverend gesprek... 113. Wat nu?... 143. toepassen, ook buiten de spreekkamer... 171. aan de slag!...

Inhoud. jou opleveren?... 9. van een motiverend gesprek... 113. Wat nu?... 143. toepassen, ook buiten de spreekkamer... 171. aan de slag!... Inhoud hoofdstuk 1 Waarom dit boek?... 5 hoofdstuk 2 Wat kan Motiverende Gespreksvoering jou opleveren?... 9 colofon eerste druk 2010; tweede, herziene druk november 2015 MeerMotiveren, 2015 Een uitgave

Nadere informatie

Hij/zij was de liefste, maar ook de ergste

Hij/zij was de liefste, maar ook de ergste Hij/zij was de liefste, maar ook de ergste Eerste druk, 2014 2014 Emelie van Laar isbn: 9789048434497 nur: 775 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel aan de totstandkoming van

Nadere informatie

Van spierspanning tot spanning. Mevr E. Coppens, klinisch psychologe CERM EN LAC

Van spierspanning tot spanning. Mevr E. Coppens, klinisch psychologe CERM EN LAC Van spierspanning tot spanning Mevr E. Coppens, klinisch psychologe CERM EN LAC Spierspanning Nekpijn Spierspanning Verzuring van spieren Spierspanning Nekpijn Spanning Spierspanning Verzuring van spieren

Nadere informatie

Taal op niveau Luisteren niveau 2F

Taal op niveau Luisteren niveau 2F Taal op niveau Luisteren niveau 2F Naam: Groep: Uitgeverij: Edu Actief b.v. Meppel Auteur: Annemieke Struijk Redactie: Edu Actief b.v. Meppel Inhoudelijke redactie: Jos Schuurman Vormgeving: Edu Actief

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie