OPEN CATECHESE - HAARLEM-CENTRUM OKTOBER KORINTHE 11:17-34 II ACHTERGRONDEN BIJ 1 KORINTHE 11:17-34

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "OPEN CATECHESE - HAARLEM-CENTRUM OKTOBER 1999 1 KORINTHE 11:17-34 II ACHTERGRONDEN BIJ 1 KORINTHE 11:17-34"

Transcriptie

1 OPEN CATECHESE - HAARLEM-CENTRUM OKTOBER KORINTHE 11:17-34 PROGRAMMA: I INLEIDING II ACHTERGRONDEN BIJ 1 KORINTHE 11: de stad Korinthe 2.2 de christelijke gemeente te Korinthe 2.3 de eerste brief aan de Korinthiërs III UITLEG VAN 1 KORINTHE 11:17-34

2 I INLEIDING Het gaat in dit bijbelgedeelte over de zelfbeproeving bij het Avondmaal. De tekst die vooral centraal staat is 1 Kor.11:27: "Wie dus op onwaardige wijze het brood eet of de beker des Heren drinkt, zal zich bezondigen aan het lichaam en bloed des Heren". Ds. J.H. Velema heeft in een boekje eens gezegd: "er ist geen tekst die door de duivel meer gebruikt is, om mensen van het Avondmaal te houden dan juist deze tekst". Inderdaad zijn er heel wat christenen die met deze tekst in hun maag zitten en mede door deze tekst niet aan het Avondmaal durven te gaan. Ik wil echter proberen te laten zien dat die angst vaak te maken heeft met een verkeerd verstaan van de tekst. Vooral de Statenvertaling heeft aan dat misverstand bijgedragen, met de vertaling 'wie onwaardiglijk eet of drinkt'. Het lijkt zo dat er staat: 'wie onwaardig is en toch eet of drinkt', die eet en drinkt zichzelf een oordeel. Maar in werkelijkheid staat er: 'wie op onwaardige wíjze eet of drinkt'. En dat maakt een groot verschil, dat hoop ik in de loop van de avond duidelijk te maken. Want als wij ons af zouden moeten vragen wie er wáárdig is om het Avondmaal te mogen vieren, dan zou voor iedereen de conclusie moeten luiden: 'ik niet'. J.H. Velema zegt in het boekje wat ik net aanhaalde: "waar wij waardig zijn om Avondmaal te vieren, daar houdt genade op genade te zijn". II ACHTERGRONDEN BIJ 1 KORINTHE 11: De stad Korinthe - Romeinse kolonie, gebouwd door Julius Caesar in 44 v.chr. op de puinhopen van een vroegere Griekse stad - bevolking aanvankelijk vooral Romeinse burgers (veteranen Romeinse leger en vrijgelaten slaven), maar vanwege handel (gunstige ligging stad) later steeds meer Grieken en Oosterlingen ook verschillende religies - in 27v.Chr. werd Korinthe hoofdstad van de provincie Achaje en standplaats van de Romeinse stadhouder een welvarende stad van internationaal en cultureel niveau daardoor ook een losbandige stad: 'leven als een Korinthiër' was een spreekwoord dat betekende: een losbandig leven leiden - naast een rijke bovenlaag van de bevolking waren er veel slaven en arme mensen grote sociale verschillen 2.2 De christelijke gemeente te Korinthe Hand.18:1-18: - Paulus kwam daar op zijn 2e zendingsreis vanuit Athene - vond onderdak bij Aquila en Priscilla - begon zoals overal zijn prediking in de synagoge onder de Joden, maar als die zich van zijn boodschap afkeren gaat hij naar de heidenen - na 1 1/2 jaar slepen de Joden hem voor de rechter (stadhouder Gallio), kort daarop vertrekt hij naar Efeze, met Aquila en Priscilla - Gallio was stadhouder van n.chr --) Paulus' verblijf te Korinthe waarschijnlijk: eind 49 - midden 51 n.chr. Na Paulus' vertrek: - Silas en Timotheus hebben werk voortgezet, later is Apollos er aan het werk geweest (Hand. 18:29-19:1, 1 Kor.3:6, 1 Kor.16:12). Ook Petrus wordt in de 1e brief aan de Korinthiërs genoemd (1:12, 3:22, 9:5), maar het is onduidelijk of hij ook daadwerkelijk in Korinthe is geweest, of dat de Korinthiërs zich op hem als een bekende apostel beriepen.

3 Karakter van de gemeente: - vrij groot: (Hand.18:10: 'veel volk in deze stad'; in 1 Kor. is sprake van veel misstanden die alleen in een grote gemeente voorkomen; toch niet gigantisch groot, want men kwam wel samen in één gebouw (1 Kor.1:11)) - grote sociale verschillen: (kwamen in de stad Korinthe sowieso voor; groot deel van de gemeente behoorde tot de minder gegoeden (1 Kor.1:26) en er waren slaven (7:20-22); daarnaast moeten er ook rijken geweest zijn: mensen als Crispus en Sostenes zullen tot de rijkeren hebben behoord, misbruiken bij het avondmaal konden alleen als er naast armen ook rijken waren, processen voor de wereldlijke rechter waren alleen voor rijken te betalen) - daardoor ook spanningen: (verschillende sociale lagen moesten in de gemeente van Christus als gelijken met elkaar om leren te gaan, terwijl ze in het dagelijks leven gewend waren langs elkaar heen te leven; verder vonden bepaalde mensen zichzelf zeer geestelijk en daardoor andere gemeenteleden van lager orde, er kwamen zelfs partijen voor in de gemeente (1 Kor.1:11)) 2.3 De eerste brief aan de Korinthiërs - geschreven door Paulus in 54 of 55 n.chr. - aanleiding voor de brief: 1. Paulus had al eerder een brief naar de Korinthiërs gestuurd, die ze verkeerd begrepen hadden 2. Paulus heeft het één en ander over de gemeente gehoord dat hem ongerust maakt. 1 Kor.1:11 huisgenoten van Chloë bij Paulus op bezoek geweest, van hen hoorde hij over twisten in de gemeente, en andere dingen, zoals misstanden bij de viering van het Avondmaal en dat sommigen zeiden dat er geen opstanding bestond 3. Paulus had een brief uit Korinthe gekregen met vragen die hij moest beantwoorden (1 Kor.7:1) - inhoud van de brief: - lijkt een groot aantal losse onderwerpen (vaak bestraffend), dit komt door verschillende aanleidingen tot de brief en doordat Paulus nog wel eens een onderwerp behandelt en er dan later nog eens op terugkomt (hij had in Efeze niet rustig de tijd om een brief te schrijven) - toch loopt er door alle concrete dingen wel een lijn: een christelijke levenshouding, die voor christenen van alle tijden geldt. - indeling van de brief: H. 1-6: Paulus bestraft de Korinthiërs vanwege dingen die hij over hen gehoord heeft H. 7-14: Paulus beantwoordt vragen die hij in een brief van hen gekregen heeft H : Slotvermaningen en groeten. Ons gedeelte, 11:17-34, hoort thuis in het 2e hoofddeel, maar is daar eigenlijk weer een onderbreking van. Paulus slaat in H.11 een zijpaadje in om iets te zeggen dat hem ook nog van het hart moet, om dan in H.12 weer verder te gaan met zijn beantwoording van de brief van de Korinthiërs. III UITLEG VAN 1 KORINTHE 11: Nu ik 'dit' voorschrijf: slaat op 11:2-16: 'nu ik u toch voorschriften geef over het leven in de gemeente, moet ik nog iets noemen wat me op het hart ligt'. En dat doet Paulus dan maar meteen, om dan in 12:1 terug te keren naar waar hij eigenlijk mee bezig was: de beantwoording van de vragen uit de brief van de Korinthiërs.

4 Uw 'samenkomsten' = samenkomsten als gemeente (of dat nu erediensten waren of bijbelstudies niet zo belangrijk). Die waren niet tot zegen, maar tot schade. In 't Grieks staat er letterlijk dat die samenkomsten niet zo waren dat men er beter van werd, maar zodat het er in de gemeente slechter op werd. En dat is natuurlijk lijnrecht in strijd met het doel van het samenzijn als gemeente. 18 Wat is er dan aan de hand? 'Vooreerst': ten eerste, het belangrijkste. 'Verdeeldheid': Paulus zegt nog niet wat voor verdeeldheid. Gaat het hier om dezelfde verdeeldheid die bleek in 1:11, waar over partijen in de gemeente werd gesproken? In H.1 gaat het over ruzies: men vormde bepaalde groepen in de gemeente die niet zoveel met elkaar te maken wilden hebben. Hier lijken het vooral de sociale tegenstellingen te zijn die verdeeldheid veroorzaken (zie vs.21). In ieder geval blijkt ook op dit punt dat de gemeente geen eenheid vormde, maar gemakkelijk in groepen uiteenviel. 'Naar ik hoor': het stond vast niet in de brief die de Korinthiërs gestuurd hadden, want uit alles bleek dat ze zelf wel trots waren op hoe het ging. 't Is Paulus ter ore gekomen, misschien door de huisgenoten van Chloë, misschien op een andere manier. 'ten dele geloof ik dit': Paulus vertrouwt zijn zegslieden zozeer, dat hij niet kan aannemen (al zou hij het willen) dat het niet waar is. 19 Paulus gelooft het niet alleen omdat het uit betrouwbare bron komt, maar ook omdat zulke scheuringen te verwachten waren. Ze moeten onder hen wel voorkomen, omdat het nu eenmaal een gemeente is die gevoelig is voor conflicten. Bovendien moeten zulke dingen gebeuren in het leven van de gemeente in de eindtijd. Ze maken duidelijk wie behoren tot degenen die volharden bij het geloof en wie niet. 20 Nu gaat Paulus uitleggen wat er dan wel aan de hand is. 'Maaltijd des Heren' is niet het zelfde als ons Avondmaal. Het Griekse woord wat er staat voor 'maaltijd' duidt op de avondmaaltijd, de hoofdmaaltijd van de Grieken. Ook uit vs.21 blijkt dat het om een gewone maaltijd gaat, met echt eten en drinken (tegen de honger). De bijvoeging 'des Heren' wil echter zeggen dat het niet gaat om een gewone avondmaaltijd thuis, maar één die te maken had met de Here Jezus. Wat was nu het geval? Waarschijnlijk was het zo dat men als gemeente gewend was een liefdemaaltijd te houden. Hierbij nam iedereen van huis eten mee, en dat werd dan gezamenlijk gegeten. Men deelde alles met elkaar als teken van onderlinge verbondenheid. Na die liefdemaaltijd, of misschien als onderdeel daarvan, werd het sacrament van het Avondmaal gebruikt. Daardoor werd die maaltijd pas echt 'maaltijd des Heren'. Hoe het avondmaal en die liefdemaaltijd precies in elkaar zaten is niet helemaal duidelijk. Op dit moment is het belangrijkste dat Paulus zegt dat de gemeentelijke maaltijden in Korinthe beslist niet in overeenstemming waren met de bedoeling van de Here Jezus, en daarom de naam 'maaltijd des Heren' niet verdienden. 21 Want wat is er dan aan de hand? De bedoeling was dat elk gemeentelid eten en drinken meebracht zoveel hij missen kon, de rijken wat meer dan de armen, en dat dit eten gedeeld werd. Maar hier kwam niet veel van terecht. De rijken, die het meest meegenomen hadden, namen eerst van wat zij meegebracht hadden zoveel ze zelf wilden, en de armen moesten dan maar hopen dat er iets voor ze overbleef. Waarschijnlijk was het ook nog eens zo dat de rijken gewoon eerder aan tafel konden zitten, omdat slaven vaak lang moesten werken en dan pas naar de gemeente konden komen. Tegen die tijd was het eten dan al lang op: de rijken waren al dronken, en zij bleven hongerig. Deze gang van zaken, zegt Paulus, heeft niets te maken met de maaltijd des Heren. 22 Met twee felle vragen bekritiseert Paulus het gedrag in Korinthe: - als de rijken zo graag veel willen eten en drinken, hebben ze toch huizen waar ze dat kunnen doen? Daar beledigen ze er tenminste niemand mee. - Of minachten ze de gemeente van God zozeer dat ze denken dat ze rustig arme gemeenteleden voor gek kunnen zetten?

5 Paulus vraagt: moet ik jullie soms prijzen? Nee, zegt hij, op dit punt prijs ik jullie niet. 23 Nu gaat Paulus laten zien hoe ver ze af zijn van de bedoeling van het Avondmaal. Hij zegt: 'jullie zien hier echt niets fouts in? Nou, ik wel. Want ik heb als apostel rechtstreeks gehoord hoe de Here Jezus Zelf het Avondmaal ingesteld heeft. Als jullie dat kennelijk vergeten zijn, wil ik het nog wel even voor jullie herhalen'. De Korinthiërs mogen wel even bedenken dat Paulus het van de Here Zelf heeft gehoord. Hoe? Het kan een direkte openbaring zijn geweest na zijn bekering, het kan ook dat de discipelen het aan hem doorgegeven hebben. In ieder geval is de overlevering afkomstig van de Here Zelf en heeft Paulus het de Korinthiërs precies zo doorgegeven. 'In de nacht waarin Hij werd overgeleverd': de instelling van het Avondmaal stond onder het voorteken van Jezus' naderende dood. Het brood was waarschijnlijk het gewone brood dat voor de maaltijd op tafel stond. 24 'De dankzegging uitsprak': dat deed een joodse vader altijd aan het begin van de maaltijd: voor het brood gebroken en rondgedeeld werd, werd de dankzegging erover uitgesproken. Het breken van het brood gebeurde ook bij elke maaltijd, hier krijgt het echter de bijzondere betekenis van het gebroken worden van het lichaam van Christus: 'dit is mijn lichaam voor u'. 'Dit' ziet op het breken van het brood. Deze handeling moeten de discipelen voortaan doen: als een gedachtenis. Gedenken is meer dan een zich herinneren, of terugdenken aan; het is een zich bedenken wat het betekent dat Christus zich voor ons overgaf aan het kruis, en wel voor nu. De Here wil dat we aan het Avondmaal in liefde zullen gedenken wie Hij voor ons is. Daarom zegt Hij dat ook zo uitnodigend: 'doet dit tot mijn gedachtenis'. Maar het is wel een nodiging in bevelvorm, opdat wij het niet zouden aanhoren en ondertussen niet zouden doen. Ieder mens zal ook rekenschap moeten afleggen van zijn níet Avondmaal vieren. 25 'Evenzo de beker' slaat op het uitspreken van de dankzegging over de beker na de maaltijd. 'Deze beker is het nieuwe verbond in mijn bloed'. Het nieuwe verbond: Jer.31: Het verbond dat God op Sinaï met zijn volk gesloten had had Israël steeds verbroken. God belooft in deze profetie dat er een tijd zal komen dat Hij er zelf voor zorgen zal dat er een nieuw verbond zal komen, waarbij Hij zijn wet in hun hart zal schrijven, en zij zullen weer zijn volk zijn en Hij hun God, de belofte van het oude verbond. En hiervoor zou God Zelf de zonden verzoenen. Het nieuwe verbond speelt ook een rol in Hebr Het belangrijkste is daar dat met Jezus' dood het nieuwe verbond van kracht is geworden. Dat is ook de gedachte hier. De beker, d.w.z. dat wat met de beker gebeurt: het uitgieten, betekent het van kracht worden van het nieuwe verbond. Zo is de beker het teken van het nieuwe verbond in, of 'door' zijn bloed. De nieuwe band tussen God en zijn volk berust op het offer van Christus. Tot zover de overlevering die Paulus nogmaals vertelt. 26 Nu volgt een soort conclusie van zijn kant. Het Avondmaal is ook een belijdenisdaad. Wie het Avondmaal viert, verklaart niet alleen maar te geloven dat Jezus eens is gestorven, maar ook dat Hij nu leeft en dat zijn dood nog betekenis heeft. Wie Avondmaal viert 'totdat hij komt' belijdt daarmee te geloven dat Hij komen zal. Dan houdt het aardse Avondmaal op en gaat over in het Bruiloftsmaal van het Lam. 27 'Dus': de conclusie uit dit alles. Wie het avondmaalsbrood, en de avondmaalsbeker onwaardig gebruikt, bezondigt zich aan het lichaam en bloed des Heren. Het woord 'onwaardig' kan hier de bedoeling nauwelijks weergeven. Het gaat nl. beslist niet om dat men zich op één of andere manier het eten van het brood waardig zou moeten of kunnen maken. De bedoeling is veelmeer die van het eten en drinken op een onwaardige wijze, op een wijze die niet bij het Avondmaal past, daar niet mee in overeenstemming is. Als de Korinthiërs de liefdemaaltijd voorafgaand aan het Avondmaal zó doorbrengen, met onderlinge verdeeldheid, dan vieren ze Avondmaal op een manier die daar helemaal niet bij past, op onwaardige wijze.

6 En wie dat doet, zegt Paulus, zal 'schuldig zijn aan het lichaam en bloed des Heren'. Schuldig zijn is een juridische term die met het woord wat er op volg aangeeft waaraan iemand schuldig is, of waaraan iemand zich heeft vergrepen. Hier staat dat de Korinthiërs zich vergrepen hebben aan het lichaam en bloed, d.w.z. aan het offer van de Here Jezus. Zij gaan zo tegen de bedoeling van Christus' offer en van het Avondmaal waar dat gevierd mag worden in, ze zien de heiligheid daarvan kennelijk zo weinig in, dat ze het niets waard achten, ze bezondigen zich er aan. 28 'Beproeve': in het Grieks staat een woord dat betekent: 'bewijzen dat iets deugdelijk is'. Wat Paulus van de gemeente vraagt, is dat ieder bij zich zelf een onderzoek zal instellen en zal zorgen dat hij in zo'n toestand is dat hij 'beproefd' is gebleken. Beproeven is dus niet: nagaan óf men Avondmaal zal vieren. De bedoeling is dat iedereen er voor moet zorgen dát hij beproefd, deugdelijk is. En zo, in die (beproefde) toestand, moet hij vervolgens eten van het brood en drinken van de beker. De zelfbeproeving richt zich niet op de vraag óf men Avondmaal zal vieren, maar hóe. 29 Want wie dat eet en drinkt, 'eet en drink tot zijn eigen oordeel'. Bij 'een oordeel' moeten we niet denken aan het eeuwig oordeel. Paulus wil de Korinthiërs laten zien dat ze niet ongestraft het Avondmaal kunnen misbruiken. Daar zijn gevolgen aan verbonden (dat blijkt verderop). 'Als hij het lichaam niet onderscheidt': 'onderscheiden' betekent hier zoveel als 'op de juiste waarde schatten'. De Korinthiërs schatten 'het lichaam' niet op de juiste waarde. Maar welk lichaam? Paulus kan twee dingen bedoelen: het lichaam van de Here Jezus, dan betekent het: 'u hebt tijdens uw eten en drinken kennelijk niet door welke waarde het gekruisigde lichaam van Christus heeft', of hij kan met 'lichaam des Heren' de gemeente bedoelen, en dan betekent het: 'u vindt de eenheid in de gemeente kennelijk van weinig belang'. 30 Welk oordeel men dan over zich afroept blijkt in vs.30. Paulus zegt: dat er bij jullie zoveel zwakke en zieke mensen zijn en dat er zoveel mensen sterven, dat is een oordeel van God over jullie onwaardige wijze van Avondmaalsviering. Paulus zegt dus niet dat degenen die stierven bijzonder gezondigd hadden, hun sterven is een oordeel van God over de hele gemeente. Het wil ook niet zeggen dat zij verloren zijn. Het gaat niet over een eeuwig oordeel, niet over hun bestemming, maar over een oordeel, een straf over de gemeente. 31 'Indien wij onszelf zouden onderzoeken' staat er letterlijk, en dat zegt dat het nu niet gebeurt. De bedoeling is: als wij onszelf zouden onderzoeken voordat wij brood en beker aannemen (en dan maatregelen nemen als er iets niet goed is), dan zouden we ons niet een oordeel van God eten en drinken, zoals dat nu, gezien de vele zieken en overledenen, wel het geval is. 'Onder het oordeel komen' gaat dus weer niet over het eeuwige gericht, maar over de straf in de gemeente nu. 32 Het oordeel dat nu werkzaam is in de gemeente is nog niet het laatste oordeel, voor de rechterstoel van Christus, en het is daarom nog geen véroordeling. Het is een tuchtiging door de Here. Het heeft als doel dat de gemeente met harde hand weer op het goede spoor wordt gebracht. Dan wordt zij niet 'met de wereld', dat is met alles wat zich tegen God verzet, véroordeeld in het eindgericht. 33 Vs.33 en 34 geven de slotconclusie: als men als gemeente samenkomt voor de liefdemaaltijd en het Avondmaal, dan moet men op elkaar wachten, tot alle gemeenteleden aanwezig zijn, of tot iedereen van eten is voorzien. 34 Als het er iemand alleen maar om gaat om veel te eten, of als iemand zó'n honger heeft dat hij niet zolang kan wachten, dan moet hij eerst thuis maar iets eten. Aan deze praktische raad voegt Paulus nog toe: 'opdat gij niet tot uw oordeel bijeenkomt', waarmee nogmaals het oordeel van veel zieken en sterfgevallen wordt bedoeld. 'Het overige zal ik regelen wanneer ik kom': op de ergste misstand is Paulus nu ingegaan, er zou nog meer te regelen zijn rondom het Avondmaal, maar dat kan wachten tot hij zelf in Korinthe zal komen (vgl. 4:19, 16:5-8).

7 CONCLUSIES: - Er was een concrete aanleiding voor Paulus woorden over het onwaardig eten en drinken en zich een oordeel eten en drinken. _ Het was de gewoonte in Korinthe dat de Avondmaalsviering voorafgegaan werd door een liefdemaaltijd. Dit was een echte maaltijd waarvoor iedereen eten meebracht, waarvan gemeenschappelijk werd gegeten. Hierin zou de eenheid van de gemeente moeten blijken. Langzamerhand was de situatie echter gegroeid dat de rijken, die veel meegenomen hadden, eerst zelf alles wat ze meegebracht hadden opaten voordat de armen de mogelijkheid kregen om te eten (vs.21). - Paulus bestraft deze situatie (vs.22). Als men dacht na een zó onbroederlijk gehouden liefdemaaltijd het Avondmaal te kunnen vieren, dan vergiste men zich; dat is niet de maaltijd des Heren eten (vs.20). Op zo'n liefdeloze manier Avondmaal vieren wordt door hem beoordeeld als een onwaardig eten en drinken (vs.27). Dat is nl. Avondmaal vieren op een wijze die helemaal in strijd is met de houding die bij het Avondmaal past. - Om te laten zien welke houding dan wel bij het Avondmaal past, geeft hij hen nogmaals door hoe de Here Jezus Zelf het Avondmaal heeft ingesteld en met welke bedoeling (vs.23). Het brood en de beker verwijzen naar het gebroken lichaam en het vergoten bloed van de Here Christus, met Zijn offer is het nieuwe verbond in werking getreden en de gelovigen moeten dat aan het Avondmaal gedenken en zo de dood des Heren verkondigen, totdat Hij komt (vs.24-26). Dat is zoals de Here het bedoeld heeft, en wanneer men het Avondmaal zo ontheiligt als de Korinthiërs doen, dan eet en drinkt men zich een oordeel (vs.29). - 'Een' oordeel, niet 'het' oordeel; het is niet het laatste, definitieve oordeel voor de rechterstoel van Christus. Het gaat hier om een openbaring van Gods toorn in de gemeente, in de vorm van ziekten en sterfgevallen (vs.30). Het was een tuchtiging van de Here, om de gemeente weer op het rechte spoor te brengen. Maar wat is dan dat rechte spoor? Moet de gemeente dan wegblijven van het Avondmaal? Tegenover 'onwaardig' eten en drinken staat niet wegblijven, maar 'op een waardige manier' aangaan. De strekking van Paulus' betoog is niet om de gemeente van het Avondmaal af te houden, maar haar op de rechte wijze aan te doen gaan. De zelfbeproeving waartoe Paulus oproept richt zich niet op de vraag óf men het Avondmaal zal vieren, maar hóe men het Avondmaal zal vieren. Paulus zegt niet 'als je als onwáardige van het brood eet en uit de beker drinkt', dan bezondig je je aan het lichaam en bloed des Heren. Want niemand is waardig in zichzelf. Als Paulus zegt: 'wie dus op onwaardige wijze het brood eet en de beker des Heren drinkt', dan gaat dat om iets anders. Het gaat om de maníer van Avondmaal vieren. - En daarom is er zelfbeproeving nodig. Hoe ga ik aan het Avondmaal? In het Avondmaalsformulier lezen we dat de echte zelfbeproeving drieledig is. Ten eerste moet je je eigen zonden en vervloeking overdenken. Dat wil zeggen: het serieus nemen omdat de Here het zegt. Het tweede is dat wanneer je je mishaagt voor God, je de vaste belofte van God mag geloven dat al je zonden alleen om het offer van Christus volkomen vergeven zijn. En dan kan het niet anders of er komt ruimte in je hart voor je naaste. Je hebt jezelf leren kenen voor God en daarom kun je je naaste niet meer zo kwalijk nemen dat hij ook wel eens is uitgegleden. - Als dit evangelie je raakt, dan komt er een verlangen om bij Christus aan tafel te zitten. Dan wil je zijn dood verkondigen totdat Hij komt, om dan in heerlijkheid met Hem aan te zitten bij de bruiloft van het Lam. "En de Geest en de bruid zeggen: Kom! En wie het hoort, zegge: Kom! En wie dorst heeft, kome, en wie wil, neme het water des levens om niet." (Op.21:17). Zingen: Ld. 476:2,5 Miranda Renkema Haarlem, 13 oktober 1999

8 1 KORINTHE 11:17-34 PROGRAMMA: I INLEIDING II ACHTERGRONDEN BIJ 1 KORINTHE 11: de stad Korinthe 2.2 de christelijke gemeente te Korinthe 2.3 de eerste brief aan de Korinthiërs III UITLEG VAN 1 KORINTHE 11:17-34

9 I INLEIDING 1 Kor.11:27: "Wie dus op onwaardige wijze het brood eet of de beker des Heren drinkt, zal zich bezondigen aan het lichaam en bloed des Heren" II ACHTERGRONDEN BIJ 1 KORINTHE 11: De stad Korinthe - Romeinse kolonie, gebouwd 44 v.chr. - bevolking eerst Romeins, vanwege handel later ook Grieks en Oosters - 27 v.chr. hoofdstad provincie Achaje --) welvarend --) losbandig - rijke bovenlaag, maar ook veel slaven en lage sociale stand --) grote sociale verschillen 2.2 De christelijke gemeente te Korinthe - Hand. 18:1-18: - Paulus' 2e zendingsreis - onderdak bij Aquila en Priscilla - na 1 1/2 jr. slepen Joden hem voor de rechter --) vertrek naar Efeze - Paulus verblijf te Korinthe: n.chr. - na Paulus' vertrek: Silas en Timotheus, Apollos - karakter gemeente: - vrij groot - grote sociale verschillen - spanningen 2.3 De eerste brief aan de Korinthiërs - geschreven door Paulus, 54 of 55 n.chr. - aanleiding: 1. eerdere brief van Paulus aan Korinthe (1 Kor.5:9) 2. berichten die hij gehoord heeft over de gemeente (1 Kor.11:1) 3. brief uit Korinthe met vragen (1 Kor.7:1) - inhoud: - lijkt aantal losse onderwerpen, vaak bestraffend - toch één lijn: christelijke levenshouding - indeling: H.1-6: vermaning n.a.v. dingen die Paulus gehoord heeft H.7-14: beantwoording vragen uit de brief van Korinthe H.15-16: slotvermaningen en groeten III UITLEG VAN 1 KORINTHE 11:17-34

(Deel van) Zijn Lichaam

(Deel van) Zijn Lichaam (Deel van) Zijn Lichaam 1 December 2013 I. Wedergeboren Leven II. Levende stenen 1 Petrus 2:4-5 Voeg u bij hem, bij de levende steen die door de mensen werd afgekeurd maar door God werd uitgekozen om zijn

Nadere informatie

Zondag 29 gaat over het Heilig Avondmaal (2)

Zondag 29 gaat over het Heilig Avondmaal (2) Zondag 29 Zondag 29 gaat over het Heilig Avondmaal (2) Lees de tekst van Zondag 29 Vraag 78 : Wordt dan uit brood en wijn het wezenlijk lichaam en bloed van Christus? Antw : Nee; maar gelijk het water

Nadere informatie

Zondag 28 gaat over het Heilig Avondmaal (1)

Zondag 28 gaat over het Heilig Avondmaal (1) Voor 16 jaar en ouder! Zondag 28 Zondag 28 gaat over het Heilig Avondmaal (1) Zondag 28, vraag en antwoord 75,76 en 77. Vraag 75 : Hoe wordt gij in het Heilig Avondmaal vermaand en verzekerd, dat gij aan

Nadere informatie

Gemeente van onze Here Jezus Christus,

Gemeente van onze Here Jezus Christus, FORMULIER VOOR DE VIERING VAN HET HEILIG AVONDMAAL (II) Gemeente van onze Here Jezus Christus, Instelling Zelfbeproeving 1Kor. 11 : 28 Rom. 7 : 13-25 Rom. 1 : 16, 17 Rom. 12 : 1, 2 Nodiging en terugwijzing

Nadere informatie

Orde voor de viering van het heilig Avondmaal

Orde voor de viering van het heilig Avondmaal Orde voor de viering van het heilig Avondmaal Prediking Geloofsbelijdenis Onderwijzing bij het Avondmaal De apostel Paulus beschrijft hoe onze Heer Jezus Christus het heilig Avondmaal heeft ingesteld:

Nadere informatie

Zondag 25, vraag en antwoord 65, 66, 67 en 68.

Zondag 25, vraag en antwoord 65, 66, 67 en 68. Voor 16 jaar en ouder! Zondag 25 Zondag 25 gaat over de Sacramenten. Zondag 25, vraag en antwoord 65, 66, 67 en 68. Vraag 65 : Aangezien dan alleen het geloof ons Christus en al Zijn weldaden deelachtig

Nadere informatie

Zondag 28 gaat over het Heilig Avondmaal (1)

Zondag 28 gaat over het Heilig Avondmaal (1) Zondag 28 Zondag 28 gaat over het Heilig Avondmaal (1) Lees de tekst van Zondag 28 Vraag 75 : Hoe wordt gij in het Heilig Avondmaal vermaand en verzekerd, dat gij aan de enige offerande van Christus, aan

Nadere informatie

Avondmaal vieren. Avondmaalsformulier 2. Viering op 4 e zondag voor Pasen :

Avondmaal vieren. Avondmaalsformulier 2. Viering op 4 e zondag voor Pasen : Avondmaal vieren - Psalmen en Gezangen uit Geref Kerkboek van de Gz zijn de 1 e regels 1 e couplet weergegeven Viering op 4 e zondag voor Pasen : Thema 4 e zondag : oculi meï Mijn ogen (oculi meï) zijn

Nadere informatie

Formulier om het heilig avondmaal te vieren (3)

Formulier om het heilig avondmaal te vieren (3) Formulier om het heilig avondmaal te vieren (3) Gemeente van onze Heer Jezus Christus, Instelling Het avondmaal is door onze verlosser zelf ingesteld. Want de apostel Paulus verklaart: Wat ik heb ontvangen

Nadere informatie

Jezus volgen! Echt? Het evangelie naar Johannes 6:22-71. dinsdag 2 juni 2015

Jezus volgen! Echt? Het evangelie naar Johannes 6:22-71. dinsdag 2 juni 2015 Jezus volgen! Echt? Het evangelie naar Johannes 6:22-71 dinsdag 2 juni 2015 1 ev. Johannes tot nu toe 1:1-18 Jezus is het Woord: bij God en zelf God 1:19-52 Jezus is het Lam van God discipelen volgen Hem

Nadere informatie

Orde voor de voortzetting van het heilig Avondmaal

Orde voor de voortzetting van het heilig Avondmaal Orde voor de voortzetting van het heilig Avondmaal Na Lied of Klein Gloria verloopt de dienst als volgt: Apostolische geloofsbelijdenis (gezongen, of gelezen en beantwoord met een lied) Nodiging De Heer

Nadere informatie

Als wij dan eten van dit brood en drinken uit deze beker, verkondigen wij de dood des Heren totdat Hij komt.

Als wij dan eten van dit brood en drinken uit deze beker, verkondigen wij de dood des Heren totdat Hij komt. Huwelijk Eucharistische gebeden 2. Eucharistisch Gebed XII-b Jezus, onze Weg. Brengen wij dank aan de Heer, onze God. Heilige Vader, machtige eeuwige God, om recht te doen aan uw heerlijkheid, om heil

Nadere informatie

26. Van alles vrij en allen dienstbaar 1 Korinthe 9:18-23 89 27. Strijden voor een onverderfelijke kroon 92 1 Korinthe 9:24-27 28. De Israëlieten als

26. Van alles vrij en allen dienstbaar 1 Korinthe 9:18-23 89 27. Strijden voor een onverderfelijke kroon 92 1 Korinthe 9:24-27 28. De Israëlieten als Inhoud 1. God is getrouw 1 Korinthe 1:1-9 11 2. Niet in Paulus naam gedoopt 1 Korinthe 1:10-16 14 3. De dwaasheid der prediking 1 Korinthe 1:17-31 17 4. Jezus Christus, en Die gekruisigd 1 Korinthe 2:1-5

Nadere informatie

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN AVONDMAAL VIEREN Het Avondmaal is meer dan zomaar een maaltijd. Om dat te begrijpen, is dit boekje gemaakt. Vooral is daarbij gedacht aan de kinderen, omdat zij met

Nadere informatie

Orde van dienst voor. Witte Donderdag. 16 april 2014 Gereformeerde Kerk te Zwartebroek

Orde van dienst voor. Witte Donderdag. 16 april 2014 Gereformeerde Kerk te Zwartebroek Orde van dienst voor Witte Donderdag 16 april 2014 Gereformeerde Kerk te Zwartebroek Voorganger: Organist: ds. D.J. de Rooij Frits Top Witte Donderdag Toelichting op de bloemschikking Op deze avond staat

Nadere informatie

Bezinningsbijeenkomst H.A.: 15 sept. 2015. We zingen: Ps. 63 : 1 en Ps. 63 : 2 en 3 We lezen: Jes. 55:1 6 en vr. en antw. 79 HC

Bezinningsbijeenkomst H.A.: 15 sept. 2015. We zingen: Ps. 63 : 1 en Ps. 63 : 2 en 3 We lezen: Jes. 55:1 6 en vr. en antw. 79 HC Bezinningsbijeenkomst H.A.: 15 sept. 2015 We zingen: Ps. 63 : 1 en Ps. 63 : 2 en 3 We lezen: Jes. 55:1 6 en vr. en antw. 79 HC Beste mensen, hier en thuis: Vanavond gaan we met elkaar nadenken over wat

Nadere informatie

Vijf redenen waarom dit waar is

Vijf redenen waarom dit waar is Les 14 Eeuwige zekerheid Vijf redenen waarom dit waar is In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Dag 1 Is de echte (ware) gelovige voor eeuwig veilig en geborgen in Christus? Voor

Nadere informatie

Jezus, het licht van de wereld

Jezus, het licht van de wereld Jezus, het licht van de wereld Het evangelie naar Johannes 8: 1-30 1 Overzicht 1. De overspelige vrouw 2. Jezus als het Licht der wereld 3. Twistgesprekken met de Farizeeën 2 De overspelige vrouw Bijbeltekst

Nadere informatie

6. Uitverkiezing. 6.1 Uitverkiezing is naar de voorkennis Gods

6. Uitverkiezing. 6.1 Uitverkiezing is naar de voorkennis Gods 6. Uitverkiezing In dit hoofdstuk zullen we nagaan wat de Bijbel over uitverkiezing en voorbestemming leert. In het volgende hoofdstuk wordt Romeinen 9 besproken. En in hoofdstuk 8 wordt de calvinistische

Nadere informatie

Want: In Hem (Jezus) hebben wij de verlossing door zijn bloed, de vergeving van de overtredingen, naar de rijkdom van zijn genade.

Want: In Hem (Jezus) hebben wij de verlossing door zijn bloed, de vergeving van de overtredingen, naar de rijkdom van zijn genade. Er zijn uitgebreide studies te schrijven over bekering en wat bekering in een mensenleven betekent. Deze studie beperkt zich echter tot de meest fundamentele betekenis van bekering. Toen de Zoon van God,

Nadere informatie

Waarom was het noodzakelijk dat Jezus stierf?

Waarom was het noodzakelijk dat Jezus stierf? Les 5 - Redding Vier feiten die je moet kennen om het Evangelie goed te begrijpen In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Dag 1 Waarom was het noodzakelijk dat Jezus stierf? In

Nadere informatie

MAALTIJD VAN DE HEER. ook wel genoemd: viering van het Heilig Avondmaal. Vrije Evangelische Gemeente Heerde. Pastorale Handreiking 6

MAALTIJD VAN DE HEER. ook wel genoemd: viering van het Heilig Avondmaal. Vrije Evangelische Gemeente Heerde. Pastorale Handreiking 6 MAALTIJD VAN DE HEER ook wel genoemd: viering van het Heilig Avondmaal Vrije Evangelische Gemeente Heerde Pastorale Handreiking 6 MAALTIJD VAN DE HEER In de Protestante kerken spreken we over twee sacramenten

Nadere informatie

Preek over Romeinen 6:11. Liturgie morgendienst:

Preek over Romeinen 6:11. Liturgie morgendienst: Preek over Romeinen 6:11 Liturgie morgendienst: Votum en groet Zingen: Ps. 27:1,3,4 De Tien Woorden Zingen: Ps. 86:4,5 Gebed Schriftlezing: Romeinen 6 Zingen: Lb. 222:1-3 Tekst: Romeinen 6:11 Preek Zingen:

Nadere informatie

Formulier voor de bediening van het heilig Avondmaal. Geliefden in onze Here Jezus Christus,

Formulier voor de bediening van het heilig Avondmaal. Geliefden in onze Here Jezus Christus, Bron: Liturgische formulieren vastgesteld door de Generale Synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken in Nederland 1968/69, 1971/72 en 1974, Van Brummen/Buijten & Schipperheijn B.V. 1984 Formulier

Nadere informatie

Mag ik jou een vraag stellen?

Mag ik jou een vraag stellen? Mag ik jou een vraag stellen? Mag ik jou, die dit leest, een zeer belangrijke vraag stellen? Stel dat je vandaag zou sterven, doordat er iets verschrikkelijks gebeurt, bijvoorbeeld een auto ongeluk of

Nadere informatie

De rijkdom van het evangelie

De rijkdom van het evangelie 22 sep 07 20 okt 07 17 nov 07 15 dec 07 12 jan 08 23 feb 08 22 mrt 08 10 mei 08 De rijkdom van het evangelie De gerechtigheid van God God maakt levend Ik ervaar meer dood dan leven Gods Geest en het echte

Nadere informatie

leren omgaan met Diversiteit In je gemeente

leren omgaan met Diversiteit In je gemeente Bijbelstudie 1 Korintiërs Diversiteit in de kerk is van alle tijden. En nu onze cultuur en de kerk minder goed op elkaar aansluiten dan wel eens gedacht, worden we vaker bepaald bij de verschillen tussen

Nadere informatie

Tabita's verlangen. Tabita zit in haar kamer, en leest Pappa's ansichtkaart. Datum: 10 jan. 2016 (wk 1) Zoetermeer, Kompas, HA

Tabita's verlangen. Tabita zit in haar kamer, en leest Pappa's ansichtkaart. Datum: 10 jan. 2016 (wk 1) Zoetermeer, Kompas, HA Datum: 10 jan. 2016 (wk 1) Votum / zegengroet Openingslied Gebed Kinderlied Zoetermeer, Kompas, HA GKB 89 : 1 en 3 "Jezus Leven van mijn leven" GKB 39 "Als je bidt" Schriftlezing: Johannes 13 : 33-14 :

Nadere informatie

Formulieren. heilig Avondmaal. Liturgie rond de viering van het. heilig Avondmaal. in de Nieuwe Kerk, Zenderkerk en Meentkerk te Huizen

Formulieren. heilig Avondmaal. Liturgie rond de viering van het. heilig Avondmaal. in de Nieuwe Kerk, Zenderkerk en Meentkerk te Huizen Formulieren heilig Avondmaal Liturgie rond de viering van het heilig Avondmaal in de Nieuwe Kerk, Zenderkerk en Meentkerk te Huizen 1 Voorbereiding op de viering van het heilig Avondmaal Onderwijzing Gemeente

Nadere informatie

LES 15 [STILLE TIJDEN] GALATEN 5 6 en EFEZIËRS 1

LES 15 [STILLE TIJDEN] GALATEN 5 6 en EFEZIËRS 1 LES 15 1 GEBED Bid en wijd deze groep en les toe aan de Heere. 2 UITWISSELEN (20 minuten) [STILLE TIJDEN] GALATEN 5 6 en EFEZIËRS 1 Neem beurten en deel (of lees) in het kort wat je in een van je stille

Nadere informatie

Komt tot de bruiloft

Komt tot de bruiloft LEER HEM KENNEN 20 bewaarexemplaar Wijkgemeente Ichthus Noordwijk Komt tot de bruiloft 1 Ds. F. van Roest zondag 30 november Christus eten wil zeggen: Zijn wezen, Zijn verdiensten, Zijn krachtige werking

Nadere informatie

Vanwaar Hij komen zal. Geschreven door D. J. Steensma zaterdag, 09 april 2016 08:19

Vanwaar Hij komen zal. Geschreven door D. J. Steensma zaterdag, 09 april 2016 08:19 Velen hebben moeite met de tekenen en wonderen die in de Bijbel staan beschreven, ook met de opstanding van Christus uit de doden en met zijn hemelvaart. Maar als we daarmee moeite hebben, dan kunnen we

Nadere informatie

Middag. Zingen Ps 24: 1,3,4 Gebed Zingen Schriftlezing Ex 12: 1-17 Zingen Ps 114: 1 Lezen HC Zondag 28-29 Zingen Ps 118: 9 Prediking

Middag. Zingen Ps 24: 1,3,4 Gebed Zingen Schriftlezing Ex 12: 1-17 Zingen Ps 114: 1 Lezen HC Zondag 28-29 Zingen Ps 118: 9 Prediking Morgen Votum groet Zingen Ps 24: 1 Tien Woorden Zingen Ps 24: 3,4 Zingen GK 158 Schriftlezing Ex 12: 1-17 Zingen Ps 114: 1 Lezen HC Zondag 28-29 Zingen Ps 118: 9 Prediking Zingen na punten GK 79: 4,5,6

Nadere informatie

We zingen: Ps. 42 : 1; Ps. 23 : 3 We lezen: Mattheus 26 : 26-30 We bespreken: zondag 28 H.C., vr. en antw. 76 en 77.

We zingen: Ps. 42 : 1; Ps. 23 : 3 We lezen: Mattheus 26 : 26-30 We bespreken: zondag 28 H.C., vr. en antw. 76 en 77. Bezinningsijeenkomst d.d. 5 maart 2015. We zingen: Ps. 42 : 1; Ps. 23 : 3 We lezen: Mattheus 26 : 26-30 We bespreken: zondag 28 H.C., vr. en antw. 76 en 77. We willen vanavond aan de hand van vraag en

Nadere informatie

Wie is er nou blind? Het evangelie naar Johannes 9:1-41 22-9-2015

Wie is er nou blind? Het evangelie naar Johannes 9:1-41 22-9-2015 Wie is er nou blind? Het evangelie naar Johannes 9:1-41 1 Inleiding (1) Schrijver: Johannes, discipel en apostel (noemt zichzelf: de discipel van wie Jezus hield) Doel (Joh 20:31): dat je gelooft dat Jezus

Nadere informatie

De gelijkenis van de verloren zoon.

De gelijkenis van de verloren zoon. De gelijkenis van de verloren zoon. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel dingen te leren.

Nadere informatie

18. Evangelist in eigen land 19. Onder Jezus zegen Een bereide plaats 20. Water 21. Een gebed om de Heilige Geest Doorwaai mijn hof 22.

18. Evangelist in eigen land 19. Onder Jezus zegen Een bereide plaats 20. Water 21. Een gebed om de Heilige Geest Doorwaai mijn hof 22. Inhoudsopgave Voorwoord 1. Een gebed bij het begin van het nieuwe jaar Ik ben met u 2. Gods hand 3. Zegen Vrede met God 4. In de kerk 5. Is Deze niet de Christus? Deze ontvangt zondaars 6. Echte vrienden

Nadere informatie

De Dordtse Leerregels. Hoofdstuk 1. Artikel 12 t/m 14. Werkboek 3

De Dordtse Leerregels. Hoofdstuk 1. Artikel 12 t/m 14. Werkboek 3 De Dordtse Leerregels Hoofdstuk 1 Artikel 12 t/m 14 Werkboek 3 Dordtse Leerregels Hoofdstuk 1 artikel 12 t/m 14 In werkboek 3 gaan we verder met het bespreken van de Dordtse Leerregels. Jullie weten waarom

Nadere informatie

Over het zitten van de Heere Jezus aan de rechterhand van God en Zijn wederkomst.

Over het zitten van de Heere Jezus aan de rechterhand van God en Zijn wederkomst. Voor 16 jaar en ouder! Over het zitten van de Heere Jezus aan de rechterhand van God en Zijn wederkomst. Zondag 19 vraag en antwoord 50, 51 en 52. Vraag 50 : Waarom wordt daarbij gezegd : Zittende ter

Nadere informatie

De Dordtse Leerregels

De Dordtse Leerregels De Dordtse Leerregels Hoofdstuk 2 Artikel 6 t/m 9 Werkboek 6 Dordtse Leerregels hoofdstuk 2 artikel 6 t/m 9 Boven artikel 6 t/m 9 schrijven we : ongeloof en geloof Over ongeloof en geloof is veel te leren.

Nadere informatie

De rijkdom van het evangelie

De rijkdom van het evangelie 22 sep 07 20 okt 07 17 nov 07 15 dec 07 12 jan 08 23 feb 08 22 mrt 08 10 mei 08 De rijkdom van het evangelie De gerechtigheid van God God maakt levend Ik ervaar meer dood dan leven Gods Geest en het echte

Nadere informatie

Witte Donderdag 24 maart uur in de Protestantse Zionskerk

Witte Donderdag 24 maart uur in de Protestantse Zionskerk Witte Donderdag 24 maart 2016 19 uur in de Protestantse Zionskerk DEEL 1: DIENST VAN DE VOORBEREIDING Orgelspel: variaties op Mijn ziel, aanvaard uw luister (Crüger) Welkom en mededelingen door de ouderling

Nadere informatie

VOORBEELD-GEBEDEN. Veel succes ermee. Inhoudsopgave

VOORBEELD-GEBEDEN. Veel succes ermee. Inhoudsopgave VOORBEELD-GEBEDEN In deze bundel kan je enkele gebeden vinden die je kan gebruiken tijdens eucharistievieringen. Of als je creatief bent en wat tijd hebt, kan je je door deze gebeden laten inspireren en

Nadere informatie

handleiding 18.2 DE PREEK

handleiding 18.2 DE PREEK handleiding 18.2 DE PREEK leerdoel wat je gaat behandelen bijbelstudie Rom. 10:8,14-21 lesstof Een belangrijk onderdeel van de dienst Een kerkdienst bestaat uit meer dan een preek, het geheel van de eredienst

Nadere informatie

De Bijbel open 2013 13 (30-03)

De Bijbel open 2013 13 (30-03) 1 De Bijbel open 2013 13 (30-03) Vandaag is het een bijzondere dag, stille zaterdag. De laatste dag van een bijzondere week. Gisteren was het Goede Vrijdag. We stonden stil bij het lijden en sterven van

Nadere informatie

Inleiding over het kernwoord zonde

Inleiding over het kernwoord zonde Inleiding over het kernwoord zonde Door Eline Lezen: Mattheüs 5 : 21 t/m 48 Zingen: Psalm 6 : 1 en 4 1. Waarom moeten wij weten wat zonde is? Toen ik deze inleiding begon te maken vroeg ik me af wat ik

Nadere informatie

Preek over Joh. 6:51 (11-7-2010)

Preek over Joh. 6:51 (11-7-2010) Preek over Joh. 6:51 (11-7-2010) Orde van dienst Welkom en mededelingen Voorzang E.L. 352 (=Opw. 339) Votum en groet Zingen Ps. 95:1, 2 Gebed Schriftlezing Ex. 16:1-6, 13-22, 27-31, 35 Joh. 6:32-35, 40-44,

Nadere informatie

De Heer zal voor u strijden en gij zult stil zijn.

De Heer zal voor u strijden en gij zult stil zijn. Protestantse Gemeente Biddinghuizen Witte Donderdag 17 april 2014 Thema: De Heer zal voor u strijden en gij zult stil zijn. Voorganger: ds. Bram Bregman Organist: dhr. Klaas Keimpema 1 Op WITTE DONDERDAG,

Nadere informatie

EEN PAAR BELANGRIJKE VRAGEN

EEN PAAR BELANGRIJKE VRAGEN EEN PAAR BELANGRIJKE VRAGEN Vaak wordt u zelf niets wijzer van vragen die aan u gesteld worden. Hier willen we u een paar heel belangrijke vragen voorleggen, die juist wel vooral voor uzelf van belang

Nadere informatie

hier, vanmiddag. Maar we lazen ook dat die zichtbare kerk zowel gelovigen als ongelovigen zitten (art. 29). 1

hier, vanmiddag. Maar we lazen ook dat die zichtbare kerk zowel gelovigen als ongelovigen zitten (art. 29). 1 Weet wat je eet (en kies bewust). Preek over het H. Avondmaal. 1 Kor. 10:14-22, 11:17-34 en HC zondag 30 v/a 81 en 82. 1 Kor. 11:17-26 (over de maaltijd) Wie gaat er straks nog warm eten? Wie eet er dan

Nadere informatie

Brood en wijn Een andere belangrijker zaak is, dat het Avondmaal gevierd dient te worden, middels de het uitreiken van brood en wijn.

Brood en wijn Een andere belangrijker zaak is, dat het Avondmaal gevierd dient te worden, middels de het uitreiken van brood en wijn. Bezinningsbijeenkomst H.A. d.d. 21 november 2013. We zingen: Ps. 23 : 1; Ps. 23 : 3 We lezen: Psalm 23 Beste gemeente, hier en thuis, Na het zogenaamde sursum corda, het omhoog de harten, richten we ons

Nadere informatie

Jezus geeft zijn leven voor de mensen

Jezus geeft zijn leven voor de mensen Eerste Communieproject 38 Jezus geeft zijn leven voor de mensen Niet iedereen gelooft in Jezus In les 5 hebben we gezien dat Jezus vertelt over de Vader. God houdt van de mensen. Hij vergeeft je zonden.

Nadere informatie

WAT BETEKENT HET AVONDMAAL?

WAT BETEKENT HET AVONDMAAL? WAT BETEKENT HET AVONDMAAL? DE PESACHMAALTIJD Kennen jullie nog dat verhaal van de uittocht uit Egypte? Hoe Mozes het volk leidde? 4-18 Ook het joodse volk is dat nooit vergeten. Vroeger niet en nu nog

Nadere informatie

De Bijbel open 2013 24 (22-06)

De Bijbel open 2013 24 (22-06) 1 De Bijbel open 2013 24 (22-06) In Mattheus 16 komen we een bijzondere uitdrukking tegen. Jezus zegt daar tegen Petrus en de andere discipelen dat zij zullen binden en ontbinden. Dat roept bij iemand

Nadere informatie

Bijbel voor Kinderen. presenteert DE VROUW BIJ DE PUT

Bijbel voor Kinderen. presenteert DE VROUW BIJ DE PUT Bijbel voor Kinderen presenteert DE VROUW BIJ DE PUT Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Lazarus Aangepast door: Ruth Klassen Vertaald door: Importantia Publishing Geproduceerd door: Bible

Nadere informatie

OPDRACHT: Lees de vier tekstgedeelten en beantwoord de 4 bijbehorende vragen. Luk 22:16-20 Hand 2:43-47 Joh 6:50-56 1 Cor 11:23-30

OPDRACHT: Lees de vier tekstgedeelten en beantwoord de 4 bijbehorende vragen. Luk 22:16-20 Hand 2:43-47 Joh 6:50-56 1 Cor 11:23-30 Avondmaal LES 8 DEEL 5 DISCIPLE MENTOR OPDRACHT: Lees de vier tekstgedeelten en beantwoord de 4 bijbehorende vragen. Luk 22:16-20 Hand 2:43-47 Joh 6:50-56 1 Cor 11:23-30 Wat zijn de symbolen die door Jezus

Nadere informatie

De tekenen van brood en wijn Ds. J. IJsselstein - Heidelbergse Catechismus Zondag 29

De tekenen van brood en wijn Ds. J. IJsselstein - Heidelbergse Catechismus Zondag 29 De tekenen van brood en wijn Ds. J. IJsselstein - Heidelbergse Catechismus Zondag 29 Gemeente, wij overdenken met elkaar vanmiddag Zondag 29 van onze Heidelbergse Catechismus. Twee vragen en twee antwoorden

Nadere informatie

1 Korintiёrs 1:9. Marcus 10:45. Handelingen 4:12. Johannes 17:3. 1 Korintiёrs 3:16. Johannes 15:9,10. Psalm 32:8

1 Korintiёrs 1:9. Marcus 10:45. Handelingen 4:12. Johannes 17:3. 1 Korintiёrs 3:16. Johannes 15:9,10. Psalm 32:8 [1] [2] [3] Johannes 3:16 1 Korintiёrs 1:9 Johannes 3:19 God wil met ons omgaan God wil met ons omgaan Zonde brengt scheiding [4] [5] [6] Romeinen 3:23 Marcus 10:45 Romeinen 5:8 Zonde brengt scheiding

Nadere informatie

De Bijbel Open 2013 18 (11-05)

De Bijbel Open 2013 18 (11-05) 1 De Bijbel Open 2013 18 (11-05) Op 14 mei is het precies 65 jaar geleden dat in 1948 de staat Israel werd uitgeroepen. U merkt wel dat daar op allerlei manieren publiciteit aan gegeven wordt, positief

Nadere informatie

Boekje over de kerk. voor kinderen van ca. 4 10 jaar gemaakt door de jongste catechisatiegroep

Boekje over de kerk. voor kinderen van ca. 4 10 jaar gemaakt door de jongste catechisatiegroep Boekje over de kerk voor kinderen van ca. 4 10 jaar gemaakt door de jongste catechisatiegroep Over dit boekje Wij hebben op catechisatie wat geleerd over de kerk. Daar willen we je wat over vertellen.

Nadere informatie

Thema: Aanvaard elkaar Tekst: Romeinen 15: 7. Liturgie: Paulus, wat doe je nou? Ik kan je nu even niet meer volgen. Je spreekt jezelf gewoon tegen.

Thema: Aanvaard elkaar Tekst: Romeinen 15: 7. Liturgie: Paulus, wat doe je nou? Ik kan je nu even niet meer volgen. Je spreekt jezelf gewoon tegen. Thema: Tekst: Romeinen 15: 7 Liturgie: Lied voor de dienst: EL 212: 1,2: Heer, wat een voorrecht Welkom Lied 971: 1,2,3: Zing een nieuw lied Stilte en begroeting Klein gloria Gebed Kinderkerk Zingen: Samen

Nadere informatie

Witte Donderdag Duinzichtkerk, 17 april 2014

Witte Donderdag Duinzichtkerk, 17 april 2014 Witte Donderdag Duinzichtkerk, 17 april 2014 PROTESTANTSE WIJKGEMEENTE ARCHIPEL/BENOORDENHOUT Hartelijk welkom in de Duinzichtkerk Vandaag beginnen wij de viering van de drie dagen van Pasen. Wij gedenken

Nadere informatie

1 Korinthiërs 15:14, 17b-19 Pasen 2011

1 Korinthiërs 15:14, 17b-19 Pasen 2011 1 Korinthiërs 15:14, 17b-19 Pasen 2011 Z. Opw. 46 (Vader, ik aanbid U) Belijdenis van afhankelijkheid Vredegroet van God Z. Opw. 207 ( Mijn God, ik zal U verhogen) Wetslezing Z. Opw. 244 (welzalig de man)

Nadere informatie

Wesleyaanse geloofsfundamenten voor de 21 e eeuw

Wesleyaanse geloofsfundamenten voor de 21 e eeuw Wesleyaanse geloofsfundamenten voor de 21 e eeuw Art lll, Handboek, Kerk vd Nazarener: Wij geloven in de Heilige Geest, de derde Persoon van de Drieeenige Godheid; dat Hij voortdurend aanwezig is en doeltreffend

Nadere informatie

Inleiding Christendom

Inleiding Christendom Wie zijn de grondleggers van het christendom? Jezus zei: Ga dus op weg en maak alle volken tot mijn leerlingen, door hen te dopen in de naam van de Vader en de Zoon en de heilige Geest, en hun te leren

Nadere informatie

Hoofdbedekking nog nodig vandaag?

Hoofdbedekking nog nodig vandaag? Hoofdbedekking nog nodig vandaag? Het dragen van een hoofdbedekking kan een schande zijn, maar het dragen van een hoofdbedekking kan ook een eer zijn. Paulus wil ons allen aanmoedigen en niet afbreken

Nadere informatie

De Bijbel Open 2013 22 (08-06)

De Bijbel Open 2013 22 (08-06) 1 De Bijbel Open 2013 22 (08-06) Vanmorgen bespreken we een vraag van een luisteraar over de geschiedenis van de Emmausgangers uit Lukas 24. Het gaat om wat twee volgelingen van Jezus meemaakten, toen

Nadere informatie

MENORAH BEELD VAN DE ZEVENVOUDIGE GEEST VAN GOD EXODUS 37 EXODUS 37:17-22

MENORAH BEELD VAN DE ZEVENVOUDIGE GEEST VAN GOD EXODUS 37 EXODUS 37:17-22 DE MENORAH BEELD VAN DE ZEVENVOUDIGE GEEST VAN GOD EXODUS 37 EXODUS 37:17-22 17. Hij maakte de kandelaar van louter goud; van gedreven werk maakte hij de kandelaar, het voetstuk zowel als de schacht, de

Nadere informatie

VIERING VAN SCHRIFT EN TAFEL IN DE PETRAKERK

VIERING VAN SCHRIFT EN TAFEL IN DE PETRAKERK VIERING VAN SCHRIFT EN TAFEL IN DE PETRAKERK 21 april 2011 WITTE DONDERDAG Voorganger Orgel Diaken Ds. Marja Terlouw-Sterk Bert Wisgerhof Gerrie de Vries Welkom Psalm 107 : 1, 3 Verstilling, bemoediging

Nadere informatie

Niveau 1 - Les 14: De kracht van een geestvervuld leven Don Krow

Niveau 1 - Les 14: De kracht van een geestvervuld leven Don Krow Niveau 1 - Les 14: De kracht van een geestvervuld leven Don Krow Markus 16:15-16 staat bekend als de Grote Opdracht. Jezus zei tegen Zijn discipelen: 15 En Hij zei tot hen: Gaat heen in de gehele wereld,

Nadere informatie

Vraag 62 : Maar waarom kunnen onze goede werken niet de gerechtigheid voor God of een stuk daarvan zijn?

Vraag 62 : Maar waarom kunnen onze goede werken niet de gerechtigheid voor God of een stuk daarvan zijn? Voor 16 jaar en ouder! Zondag 24 Zondag 24 gaat over de goede werken. Zondag 24 vraag en antwoord 62, 63 en 64. Vraag 62 : Maar waarom kunnen onze goede werken niet de gerechtigheid voor God of een stuk

Nadere informatie

Orden van dienst voor de viering. van het Heilig Avondmaal. in de Hoeksteen

Orden van dienst voor de viering. van het Heilig Avondmaal. in de Hoeksteen Orden van dienst voor de viering van het Heilig Avondmaal in de Hoeksteen In dit boekje staan een aantal orden van dienst die gebruikt kunnen worden bij de viering van het Heilig Avondmaal in wijkgemeente

Nadere informatie

Zondagmorgen 6 maart

Zondagmorgen 6 maart Zondagmorgen 6 maart 4 e zondag 40dagentijd, kleur paars Voorganger: Ds. J.E. Schelling Organist: Jan van der Meulen Piano: Judith Schep Ouderling van dienst: Joop van den Dool Lector: Emiel de Jager Kosters:

Nadere informatie

Leidingdeel Bijbelstudie Galaten schets 2 Op het scherp van de snede (Galaten 2)

Leidingdeel Bijbelstudie Galaten schets 2 Op het scherp van de snede (Galaten 2) Leidingdeel Bijbelstudie Galaten schets 2 Op het scherp van de snede (Galaten 2) A) Doel 1. Betekenis benoemen Paulus maakt in dit hoofdstuk scherp onderscheid tussen Wet en Evangelie. Niet door de werken

Nadere informatie

28. Paulus roem over de gemeente - 2 Korinthe 7:11b-16 117 29. Een voorbeeld van vrijgevigheid - 2 Korinthe 8:1-8 121 30. Om uwentwil arm - 2

28. Paulus roem over de gemeente - 2 Korinthe 7:11b-16 117 29. Een voorbeeld van vrijgevigheid - 2 Korinthe 8:1-8 121 30. Om uwentwil arm - 2 Inhoud 1. Genade en vrede - 2 Korinthe 1:1-2 13 2. Troost in verdrukking - 2 Korinthe 1:3-7 17 3. Uit grote nood verlost - 2 Korinthe 1:8-10 21 4. Medearbeiders door het gebed - 2 Korinthe 1:11 24 5. Roemen

Nadere informatie

Dordtse Leerregels. Hoofdstuk 3 en 4. Artikel 12 t/m 14

Dordtse Leerregels. Hoofdstuk 3 en 4. Artikel 12 t/m 14 Dordtse Leerregels Hoofdstuk 3 en 4 Artikel 12 t/m 14 Werkboek 10 Dordtse Leerregels hoofdstuk 3 en 4 artikel 12 t/m 14 Boven artikel 12 t/m 14 schrijven we : wedergeboorte en geloof In dit werkboek gaat

Nadere informatie

DE HEMEL, GODS PRACHTIGE THUIS

DE HEMEL, GODS PRACHTIGE THUIS Bijbel voor Kinderen presenteert DE HEMEL, GODS PRACHTIGE THUIS Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Lazarus Aangepast door: Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd door: Bible for

Nadere informatie

Wondertekenen in het Johannesevangelie

Wondertekenen in het Johannesevangelie Hugo Bouter Wondertekenen in het Johannesevangelie De acht tekenen van Jezus in het Johannesevangelie Johannes 2:1 21:14 Tekenen bevestigden de prediking van het evangelie Volgens Handelingen 2:22 is het

Nadere informatie

Liturgische teksten en gebeden

Liturgische teksten en gebeden Liturgische teksten en gebeden Votum en groet Votum: Psalm 124:8 Groet: 1 Korintiërs 1:3 of 1 Timoteüs 1:2b of Openbaring 1:4b,5a of Genade zij u en vrede van God de Vader, door onze Heer Jezus Christus

Nadere informatie

De Bijbel open 2013 47 (30-11)

De Bijbel open 2013 47 (30-11) 1 De Bijbel open 2013 47 (30-11) Zie, hij bidt. Dat lezen we in Hand. 9 over Paulus. Zie hij bidt., het wordt verteld na zijn bekering op de weg naar Damascus. En het wordt gezegd alsof het iets heel bijzonders

Nadere informatie

Het sacrament van. De eucharistie. Sacramenten

Het sacrament van. De eucharistie. Sacramenten Het sacrament van De eucharistie Sacramenten DSacramenten Deze geloofsboekjes gaan over de zeven sacramenten. Sacramenten zijn tekens, in woord en gebaar, die we in Jezus Naam in de gemeenschap van de

Nadere informatie

Formulier om de christelijke doop te bedienen aan de kinderen van de gelovigen (3)

Formulier om de christelijke doop te bedienen aan de kinderen van de gelovigen (3) Formulier om de christelijke doop te bedienen aan de kinderen van de gelovigen (3) Presentatie Gemeente van onze Heer Jezus Christus, N.N. en N.N. hebben te kennen gegeven dat ze hun zoon/dochter N.N.

Nadere informatie

GROTE VERRASSING Efeze 3:9; Colosse 1:26

GROTE VERRASSING Efeze 3:9; Colosse 1:26 DE GROTE VERRASSING Efeze 3:9; Colosse 1:26 De bovenvermelde Bijbelteksten spreken van het geheimenis dat eeuwen en geslachten lang verborgen is ge weest en verborgen is gebleven in God. Dit geheimenis

Nadere informatie

PETRUS EN DE KRACHT VAN HET GEBED

PETRUS EN DE KRACHT VAN HET GEBED Bijbel voor Kinderen presenteert PETRUS EN DE KRACHT VAN HET GEBED Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Janie Forest Aangepast door: Ruth Klassen Vertaald door: Importantia Publishing Geproduceerd

Nadere informatie

Heilige Mis ter gelegenheid van de Eerste Heilige Communie in de St.Lambertuskerk te Swalmen

Heilige Mis ter gelegenheid van de Eerste Heilige Communie in de St.Lambertuskerk te Swalmen 2 Heilige Mis ter gelegenheid van de Eerste Heilige Communie in de St.Lambertuskerk te Swalmen Basisschool.. Basisschool.. Thema... 200. 3 Binnenkomst communicantjes Muziek door. Welkomstwoord Door pastoor

Nadere informatie

Niveau 3 - Les 8: Het juiste gebruik van Gods wet Don Krow

Niveau 3 - Les 8: Het juiste gebruik van Gods wet Don Krow Niveau 3 - Les 8: Het juiste gebruik van Gods wet Don Krow Op een dag spraken Joe en ik met Bill en Steve bij het meer. De vraag werd gesteld: Hoe kunnen mensen bij God ter verantwoording worden geroepen

Nadere informatie

1 De Maaltijd des Heren; Heilig Avondmaal Drs. G.A. Van Veelen Pesach-maal en de maaltijd des Heren De eerste maaltijd des Heren werd volgens de evangelisten gevierd als een Pesach-maaltijd in een bovenvertrek

Nadere informatie

Wie heeft de sleutel? Zondag 07 december - thema: Wie heeft de sleutel? - Romeinen 8

Wie heeft de sleutel? Zondag 07 december - thema: Wie heeft de sleutel? - Romeinen 8 Wie heeft de sleutel? Romeinen 8: 1 Dus wie in Christus Jezus zijn, worden niet meer veroordeeld. 2 De wet van de Geest die in Christus Jezus leven brengt, heeft u bevrijd van de wet van de zonde en de

Nadere informatie

MAAR uit genade door het geloof. Hoe wordt iemand gered?

MAAR uit genade door het geloof. Hoe wordt iemand gered? BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 6 Les 6 - Redding Niet door te proberen de wet te volbrengen Niet door goede werken te doen Niet door onze eigen inspanningen Niet door het doopwater MAAR uit genade

Nadere informatie

Formulier om het Heilig Avondmaal te houden

Formulier om het Heilig Avondmaal te houden Formulier om het Heilig Avondmaal te houden Geliefden in de Heere Jezus Christus, hoor de woorden over de instelling van het Heilig Avondmaal van onze Heere Jezus Christus die de heilige apostel Paulus

Nadere informatie

Zondagmorgen 6 september

Zondagmorgen 6 september 12 e zondag van de zomer, kleur wit, viering HA Voorganger: Ds. J.E. Schelling Organist: Dhr. André de Jager Ouderling van dienst: Gerard de Haan Kosters: Dick en Marry de Jong Geluid studio: Alfred den

Nadere informatie

De Bijbel open 2013 34 (31-08)

De Bijbel open 2013 34 (31-08) 1 De Bijbel open 2013 34 (31-08) Onlangs kreeg ik voor ons programma de Bijbel open een vraag over de onvruchtbare vijgenboom in Mattheus 21. Je kunt deze geschiedenis ook in andere evangeliën lezen. We

Nadere informatie

Hij heelt de gebrokenen van hart AANVAARD WIE JE BENT

Hij heelt de gebrokenen van hart AANVAARD WIE JE BENT Hij heelt de gebrokenen van hart AANVAARD WIE JE BENT De wortel van zelfhaat De eerste zonde; verlangen als God te zijn; de ontkenning van wie je bent Eerste gevolg van de zonde: Schaamte voor je lichaam

Nadere informatie

DOPEN. Th ema s N i e u w L e v e n M a as tri ch t. Geloven = dopen

DOPEN. Th ema s N i e u w L e v e n M a as tri ch t. Geloven = dopen Th ema s N i e u w L e v e n M a as tri ch t DOPEN Geloven = dopen Op veel plekken in de bijbel wordt gesproken over dopen. Maar als je onbekend bent met dopen, waar moet je dan beginnen? We hopen dat

Nadere informatie

Dordtse Leerregels. Hoofdstuk 3 en 4. Artikel 1 t/m 4

Dordtse Leerregels. Hoofdstuk 3 en 4. Artikel 1 t/m 4 Dordtse Leerregels Hoofdstuk 3 en 4 Artikel 1 t/m 4 Werkboek 7 Dordtse Leerregels hoofdstuk 3 en 4 artikel 1 t/m 4 Hoofdstuk 3 en 4 gaat over de bekering. Hoofdstuk 3 en 4 heeft 17 artikelen. In dit werkboek

Nadere informatie

Bijbelteksten Feest van Genade

Bijbelteksten Feest van Genade Week 1 Zoals een hinde smacht naar stromend water, zo smacht mijn ziel naar U, o God. (Psalm 42:2) Mozes sloeg steeds buiten het kamp, op ruime afstand ervan, een tent op die hij de ontmoetingstent noemde.

Nadere informatie

Wat zegt Hij nu!?! Voor wat, hoort wat!? Is God nu ook al zo!?

Wat zegt Hij nu!?! Voor wat, hoort wat!? Is God nu ook al zo!? Wat zegt Hij nu!?! Voor wat, hoort wat!? Is God nu ook al zo!? Ma$eüs 6:14-15 14 Want indien gij de mensen hun overtredingen vergee;, zal uw hemelse Vader ook u vergeven; 15 maar indien gij de mensen niet

Nadere informatie

HET EVANGELIE VAN DE DWAZE ZWAKHEID VAN GOD. 1.dit evangelie is onthullend. 2.dit evangelie is verlossend.

HET EVANGELIE VAN DE DWAZE ZWAKHEID VAN GOD. 1.dit evangelie is onthullend. 2.dit evangelie is verlossend. 1 Kor. 1:25 / Gehouden op 07-10-2007 / p. 1 DE DWAZE ZWAKHEID VAN GOD Liturgie: Votum & groet Zi: Ps. 75:1.2 Lezing van Gods wet Zi: Ps. 75:23.6 Gebed Schriftlezing: 1 Kor. 1:18-31 Zi: Gez. 177:1.2 (GKB)

Nadere informatie