Babylichaamstaal. Van te vroeg geboren baby s

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Babylichaamstaal. Van te vroeg geboren baby s"

Transcriptie

1 Babylichaamstaal Van te vroeg geboren baby s

2

3 Inleiding Voor een pasgeboren baby is lichaamstaal de eerste en enige manier om te vertellen wat hij wel of niet prettig vindt. Omdat hij nog niet kan praten, gebruikt hij zijn gezicht, armen, benen, ademhaling en stem om iets duidelijk te maken. Een baby luistert wel, maar verstaat geen woorden. Hij reageert op de manier waarop iets wordt gezegd. Zo praten ouders en kind voortdurend met elkaar. Begrip van elkaars signalen, hoe klein ook, versterkt de band tussen ouders en kind. Babylichaamstaal: hoe klein uw baby ook is, hij zal altijd laten merken hoe hij zich voelt. Een belangrijk deel van wat uw baby vertelt, heeft te maken met het zich wel of niet prettig voelen. Maar babylichaamstaal is méér dan alleen maar slapen en huilen. Het is ook geen eenrichtingsverkeer. Uw baby kan zich, al vanaf de geboorte, met lichaamstaal duidelijk maken. Met zijn zintuigen neemt hij waar wat u hem probeert te vertellen. Hij begrijpt u na verloop van tijd steeds beter. Het kost u soms wel wat tijd en moeite om de taal van de ogen, handen en het lichaam van uw baby goed te begrijpen. Maar als u er op gaat letten, ziet u steeds meer. U maakt al voor de geboorte contact met uw baby. De bevalling zorgt voor een grote verandering voor vader, moeder en baby. Alle drie moeten nog wennen aan de nieuwe situatie. Uw nabijheid, aanraking en zachte, lieve woordjes herinneren de baby aan de tijd in de baarmoeder. Aanraken en lichaamscontact zijn belangrijk voor het hechten en het ontwikkelen van uw baby. Als u en uw baby bij elkaar zijn, vindt er altijd communicatie plaats. U kunt het contact verbeteren, door veel met hem te praten. Door kinderen na te doen in gezichtsuitdrukkingen en bewegingen, leren ouders niet alleen veel over hun kind, maar bouwen ze ook een band op. Met lichaamsbewegingen, gezichtsuitdrukkingen en zijn kleur kan uw baby laten zien hoe hij zich voelt. 1

4 Wat kan uw baby al vertellen? Ik kan nog niet praten, maar kan al veel duidelijk maken: als mijn handen dicht bij mijn gezicht of mond zijn; als ik een knuffel of vinger vastpak; als ik mijn voeten tegen elkaar houd; als ik steun zoek en dit kan krijgen; als ik lach of mijn gezicht ontspannen is; als ik echt naar jullie kijk, ook al is het maar kort; als ik ontspannen lig te slapen; als ik rustig lig te zuigen op een speentje; als ik mooi roze zie; dan vertel ik jullie dat ik me goed voel. Maar: als ik mijn rug naar achteren buig; als ik mijn wenkbrauwen frons; als ik mijn vingers en tenen spreid; als ik mijn armen en benen in de lucht steek; als ik jammer of huil; als ik geeuw; als ik mijn ogen van jullie wegdraai; als ik bleek wordt in mijn gezicht; dan vertel ik jullie dat ik de wereld om me heen nog niet zo goed aan kan. Ik ben moe of voel mij niet zo lekker. 2

5 Zal ik vertellen hoe jullie me dan kunnen helpen? Ik ben nog erg klein en kan soms overstuur raken van de dingen die rond mij gebeuren. Licht, geluid en ook handelingen die nodig zijn, zijn voor mij extra prikkels waar ik nog mee moet leren omgaan. Ik vind het fijn als jullie: zachtjes praten; geen voorwerpen op mijn couveuse leggen; mijn couveuse zachtjes open doen; mijn ogen beschermen tegen fel licht; me soms zelfs helemaal in het donker leggen. Ik weet het, ik ben een schatje en de verleiding is groot om mij wakker te maken, te strelen of met me te praten. Maar slapen helpt me om te groeien en te ontwikkelen. Ik vind het wel heel fijn als jullie mij aanraken. Dit kan zonder me wakker te maken. Leg dan je hand zachtjes op mijn hoofd en/of mijn romp. Zo voel ik me veilig en weet ik dat jullie er zijn. Ik vind het heel prettig dat mijn handen altijd bij mijn gezicht kunnen zijn. Ook wil ik graag mijn armen en benen gebogen houden. Als ik hierbij nog in een nestje mag liggen, dan voel ik me nog meer op mijn gemak en geborgen. Een knuffel en/of een doekje met de geur van mama of papa vind ik ook heel fijn. 3

6 Als je me wakker moet maken, doe het dan zachtjes. Praat zacht tegen me, zodat ik weet dat je er bent. Je kunt je handen rondom mij houden en me misschien uitleggen wat er gaat gebeuren. Dan schrik ik niet zo snel. Als je merkt dat ik te moe of overstuur ben, help me dan om een houding te vinden, waarin ik weer rustig kan worden. Ik lig het liefst met mijn blote lijf op de blote huid van mama of papa. Buidelen noemen ze dat. Voor mij is dit echt een heerlijk moment. Dit zijn maar enkele van de dingen die ik jullie kan vertellen over mijn houding en gedrag. Als jullie de tijd nemen om goed naar me te kijken en luisteren, komen jullie nog veel meer te weten over mij. Zo kennen jullie me als de beste als ik straks mee naar huis mag. Tot slot Wilt u meer informatie over zorg van uw baby en lichaamstaal of heeft u andere vragen, dan kunt u terecht bij de verpleegkundigen van de afdeling Neonatologie op locatie Dordwijk: Unit 1 (078) Unit 2 (078)

7

8 Albert Schweitzer ziekenhuis maart 2016 pavo 0994

Te vroeg geboren, wat langer geduld. Orbis Jeugdgezondheidszorg

Te vroeg geboren, wat langer geduld. Orbis Jeugdgezondheidszorg Te vroeg geboren, wat langer geduld Orbis Jeugdgezondheidszorg Inleiding Couveusekinderen zijn kinderen die na hun geboorte een tijd (enkele weken tot enkele maanden) in de couveuse hebben gelegen. De

Nadere informatie

Video interactie begeleiding bij pasgeborenen

Video interactie begeleiding bij pasgeborenen Video interactie begeleiding bij pasgeborenen Albert Schweitzer ziekenhuis maart 2011 pavo 0020 Inleiding Na de geboorte gaan u en uw baby elkaar leren kennen. Hierdoor wordt contact opgebouwd en ontstaat

Nadere informatie

Te vroeg geboren Wat langer geduld

Te vroeg geboren Wat langer geduld Te vroeg geboren Wat langer geduld Deze folder gaat over het eerste half jaar van het leven van couveusekinderen. Anders? In de eerste zes maanden kunnen couveusekinderen echt anders reageren dan kinderen

Nadere informatie

Inleiding Polariteitsmassage

Inleiding Polariteitsmassage Polariteitsmassage Inleiding Een pasgeboren baby heeft niet alleen melk nodig. Iedere baby wordt geboren met behoefte aan lichamelijk contact. Het is dan ook heel normaal dat uw baby graag in de armen

Nadere informatie

Kijken, luisteren, zorgen (ontwikkelingsgerichte zorg)

Kijken, luisteren, zorgen (ontwikkelingsgerichte zorg) Kijken, luisteren, zorgen (ontwikkelingsgerichte zorg) LUISTEREN Als ik je vraag naar mij te luisteren en jij begint mij adviezen te geven, dan doe je niet wat ik je vraag. Als ik je vraag naar mij te

Nadere informatie

Baby s die regelmatig huilen

Baby s die regelmatig huilen Baby s die regelmatig huilen Kinderafdeling Beter voor elkaar Huilen Baby s huilen, dat is normaal. Huilen is voor een baby een vorm van communiceren, om te laten merken dat hij/zij u nodig heeft. Door

Nadere informatie

Baby-lichaamstaal. Albert Schweitzer ziekenhuis kinderafdeling december 2003 pavo 0301

Baby-lichaamstaal. Albert Schweitzer ziekenhuis kinderafdeling december 2003 pavo 0301 Baby-lichaamstaal Albert Schweitzer ziekenhuis kinderafdeling december 2003 pavo 0301 Inleiding Via deze folder vertellen we u wat over de lichaamssignalen die uw baby geeft: baby-lichaamstaal is méér

Nadere informatie

Ontwikkelings- gerichte zorg. op de dienst neonatologie

Ontwikkelings- gerichte zorg. op de dienst neonatologie Ontwikkelings- gerichte zorg op de dienst neonatologie Beste ouder(s) Uw kindje werd opgenomen op onze dienst neonatologie. We begrijpen dat dit voor u een onverwachtse, aangrijpende gebeurtenis is. Desondanks

Nadere informatie

Fysiotherapie bij te vroeg geboren baby's. Afdeling Fysiotherapie Route 59

Fysiotherapie bij te vroeg geboren baby's. Afdeling Fysiotherapie Route 59 00 Fysiotherapie bij te vroeg geboren baby's Afdeling Fysiotherapie Route 59 1 Wanneer spreekt men van prematuur? Prematuur betekent te vroeg geboren. Kinderen die eerder geboren worden dan 37 zwangerschapsweken,

Nadere informatie

Kindergeneeskunde. Babymassage. www.catharinaziekenhuis.nl

Kindergeneeskunde. Babymassage. www.catharinaziekenhuis.nl Kindergeneeskunde Babymassage www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl KIN003 / Babymassage / 05-07-2013 2 Babymassage In het Catharina Ziekenhuis

Nadere informatie

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel.

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel. 4 communicatie Communicatie is het uitwisselen van informatie. Hierbij gaat het om alle informatie die je doorgeeft aan anderen en alle informatie die je van anderen krijgt. Als de informatie aankomt,

Nadere informatie

Welkom op de afdeling Vrouw kind van het Streekziekenhuis Koningin Beatrix. Op de afdeling worden pasgeborenen verzorgd volgens het principe van ontwi

Welkom op de afdeling Vrouw kind van het Streekziekenhuis Koningin Beatrix. Op de afdeling worden pasgeborenen verzorgd volgens het principe van ontwi Welkom op de kraamsuite Welkom op de afdeling Vrouw kind van het Streekziekenhuis Koningin Beatrix. Op de afdeling worden pasgeborenen verzorgd volgens het principe van ontwikkelingsgerichte zorg. Om u

Nadere informatie

Het hechtingsproces. bij kinderen tussen de 0 en 2 jaar. Kindergeneeskunde. Hechting. Hoe verloopt het hechtingsproces?

Het hechtingsproces. bij kinderen tussen de 0 en 2 jaar. Kindergeneeskunde. Hechting. Hoe verloopt het hechtingsproces? Het hechtingsproces bij kinderen tussen de 0 en 2 jaar Kindergeneeskunde In deze brochure leest u meer over de hechtingsprocessen bij baby s in de leeftijd van 0 tot 12 maanden. Daar waar ouders staat

Nadere informatie

Een kleine baby in mijn handen

Een kleine baby in mijn handen FYSIOTHERAPIE Een kleine baby in mijn handen ADVIES Een kleine baby in mijn handen Een kindje dat te vroeg geboren is, reageert anders op aanraking en prikkels dan een voldragen baby. Het is belangrijk

Nadere informatie

Ontwikkelingsgerichte zorg afdeling Neonatologie

Ontwikkelingsgerichte zorg afdeling Neonatologie Ontwikkelingsgerichte zorg afdeling Neonatologie 2006: St. Annaziekenhuis, Geldrop Niets van deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie of welke andere

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Nidcap. ontwikkelingsgerichte zorg

PATIËNTEN INFORMATIE. Nidcap. ontwikkelingsgerichte zorg PATIËNTEN INFORMATIE Nidcap ontwikkelingsgerichte zorg Met deze folder wil het multidisciplinaire behandelteam van de couveuseafdeling van het Maasstad Ziekenhuis u informeren over Nidcap. De te vroeg

Nadere informatie

Wat je baby vertelt. Ontwikkelingsgerichte zorg en leren kijken en luisteren naar de lichaamstaal van uw baby

Wat je baby vertelt. Ontwikkelingsgerichte zorg en leren kijken en luisteren naar de lichaamstaal van uw baby Wat je baby vertelt Ontwikkelingsgerichte zorg en leren kijken en luisteren naar de lichaamstaal van uw baby U hebt er zo lang op gewacht en dan vaak onverwacht wordt uw baby te vroeg geboren; heel anders

Nadere informatie

Welkom op Welkom op de afdeling Vrouw kind van het Streekziekenhuis Koningin Beatrix. Deze folder is voor u gemaakt om u wegwijs te maken in het reilen en zeilen op s van het SKB. U vindt in deze folder

Nadere informatie

Baby s die veel huilen. Informatie voor ouders

Baby s die veel huilen. Informatie voor ouders Baby s die veel huilen Informatie voor ouders Inleiding Als uw baby veel huilt gaat u van alles proberen om de oorzaak te vinden. Zeker als uw baby zich nauwelijks laat troosten. Dit kan allerlei gevoelens

Nadere informatie

Baby s die veel huilen Informatie voor ouders

Baby s die veel huilen Informatie voor ouders Baby s die veel huilen Informatie voor ouders Albert Schweitzer ziekenhuis november 2014 pavo 1177 Inleiding Als uw baby veel huilt gaat u van alles proberen om de oorzaak te vinden. Zeker als uw baby

Nadere informatie

Leren drinken bij te vroeg geboren baby s

Leren drinken bij te vroeg geboren baby s Leren drinken bij te vroeg geboren baby s 2 Inleiding Wanneer uw baby te vroeg geboren is (prematuur), of met een te laag geboortegewicht (dysmatuur), kan hij/zij vaak niet meteen zelf (alles) drinken.

Nadere informatie

Borstvoeding in 10 stappen. bij te vroeg geboren baby s

Borstvoeding in 10 stappen. bij te vroeg geboren baby s Borstvoeding in 10 stappen bij te vroeg geboren baby s Inleiding Als uw baby te vroeg geboren is en wellicht nog sondevoeding krijgt, is het ook belangrijk om samen alvast te wennen aan het geven van

Nadere informatie

Rust en regelmaat voor uw baby. Praktische adviezen

Rust en regelmaat voor uw baby. Praktische adviezen 1 Rust en regelmaat voor uw baby Praktische adviezen 2 Rust en regelmaat voor uw baby Praktische adviezen Adviezen over rust en regelmaat voor uw baby en het verminderen van prikkels in de omgeving van

Nadere informatie

het allerbeste plekje op de hele wereld!

het allerbeste plekje op de hele wereld! het allerbeste plekje op de hele wereld! voor gebruik binnenshuis tijdens de kraamperiode, zowel thuis als in het ziekenhuis onbezorgd uitrusten en zelfs in slaap vallen met je baby veilig op je buik huid-op-huid

Nadere informatie

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling 8 tips voor een goed gesprek met je leerling Edith Geurts voor Tijdschrift Kindermishandeling Het kan zijn dat je als leerkracht vermoedt dat een kind thuis in de knel zit. Bijvoorbeeld doordat je signalen

Nadere informatie

Wanneer is fototherapie nodig?

Wanneer is fototherapie nodig? Fototherapie Inleiding Uw baby ziet geel en wordt opgenomen voor een behandeling met fototherapie. Het ontstaan van het geel zien en de behandeling roept bij ouders vaak vragen op. In deze folder vertellen

Nadere informatie

( Amphia Ziekenhuis S>-'" AT LANG

( Amphia Ziekenhuis S>-' AT LANG r ( Amphia Ziekenhuis S>-'" AT LANG Anders? Deze folder gaat over het eerste halfjaar van het leven van couveusekinderen. In die eerste maanden kunnen couveusekinderen echt anders reageren dan kinderen,

Nadere informatie

Babymassage 800394 / augustus 2012 Ikazia Ziekenhuis

Babymassage 800394 / augustus 2012 Ikazia Ziekenhuis 1 Ieder mens wordt geboren met behoefte aan lichamelijk contact. Het is dan ook heel normaal dat een baby graag in de armen genomen wordt. Warmte, aanraking, lichamelijk contact en streling zijn voor een

Nadere informatie

sedatie met lachgas bij kinderen

sedatie met lachgas bij kinderen patiënteninformatie sedatie met lachgas bij kinderen Binnenkort ondergaat uw kind een behandeling en wordt met lachgas in een lichte slaap gebracht. Wat is lachgas en hoe werkt het? Hoe bereidt uw kind

Nadere informatie

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG ALS EEN HOND DREIGT OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDEN DIE DREIGEN. JE KUNT

Nadere informatie

Video Interactie Begeleiding in het ziekenhuis

Video Interactie Begeleiding in het ziekenhuis Video Interactie Begeleiding in het ziekenhuis Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op www.asz.nl/brmo. Video Interactie Begeleiding in het ziekenhuis Een opname in het ziekenhuis is voor kinderen

Nadere informatie

Als drinken niet vanzelf gaat

Als drinken niet vanzelf gaat Als drinken niet vanzelf gaat Inleiding Drinken gaat niet elke baby even makkelijk af. Het is een vaardigheid waarbij zuigen, slikken en ademhalen op elkaar afgestemd moeten worden. Als dit voor een baby

Nadere informatie

Fotoboek kinderafdeling

Fotoboek kinderafdeling Fotoboek kinderafdeling couveusekamer & babykamer IJsselland Ziekenhuis KIN.023 / 160914.BS Inhoudsopgave Inleiding 2 1. Opname op de Kinderafdeling 3 2. De couveusekamer 4 Hygiënevoorschriften 6 Contact

Nadere informatie

Vragen bij het prentenboek 'De tovenaar die vergat te toveren'

Vragen bij het prentenboek 'De tovenaar die vergat te toveren' De tovenaar tovert De verhalenvertelster vertelt Wat zou een tovenaar allemaal kunnen toveren? Hoe zouden de kinderen zich voelen? Waar zie je dat aan? Is de tovenaar blij/ boos/ verdrietig of bang? Hoe

Nadere informatie

Huilen & troosten. Folder: 1106 Dit is een uitgave van het Flevoziekenhuis Afdeling Verloskunde September 2015 1-8

Huilen & troosten. Folder: 1106 Dit is een uitgave van het Flevoziekenhuis Afdeling Verloskunde September 2015 1-8 Huilen & troosten Folder: 1106 Dit is een uitgave van het Flevoziekenhuis Afdeling Verloskunde September 2015 1-8 2-8 Huilen en troosten Alle baby s huilen. Huilen hoort bij baby s. Maar waarom huilen

Nadere informatie

Protocol huilen Gastouderbureau Herzien: Maart

Protocol huilen Gastouderbureau Herzien: Maart Protocol huilen Gastouderbureau Herzien: Maart 2016 1 1. Waarom huilen baby s Huilen is normaal voor een baby. Het is zijn eerste communicatiemiddel. Een baby huilt omdat er een reden is. Er is vaak onenigheid

Nadere informatie

Baby s houden van boeken! voorlezen leuk, gezellig én leerzaam!

Baby s houden van boeken! voorlezen leuk, gezellig én leerzaam! Baby s houden van boeken! voorlezen leuk, gezellig én leerzaam! Waarom zo vroeg beginnen? Baby s kunnen veel meer dan je denkt. Luisteren Vanaf de eerste dag luistert je baby naar jouw stem. Al begrijpt

Nadere informatie

Buikverpleging. Informatie voor bezoek

Buikverpleging. Informatie voor bezoek Buikverpleging Informatie voor bezoek Inleiding Het is nodig uw familielid of naaste op de buik te leggen. We noemen dat buikverpleging. In deze folder staat wat buikverpleging is, waarom we dit doen

Nadere informatie

Bewegingsactiviteit : spelles thema Pasen - de kip

Bewegingsactiviteit : spelles thema Pasen - de kip Bewegingsactiviteit : spelles thema Pasen - de kip Activiteit 1:bewegingsverhaal: Een dag uit het leven van een kip De kls verzamelen allemaal in het kippenhok. Ik maak afspraken i.v.m. orde, veiligheid

Nadere informatie

Een boekje. speciaal bedoeld voor de. kraamvader. Petra Afstudeeropdracht 2008

Een boekje. speciaal bedoeld voor de. kraamvader. Petra Afstudeeropdracht 2008 Een boekje speciaal bedoeld voor de kraamvader Petra Afstudeeropdracht 2008 Een boekje voor de aanstaande vader. Tijdschriften, boeken en internet staan vol informatie over de bevalling en de tijd erna,

Nadere informatie

Lekker slapen. Tips voor een goede (nacht)rust

Lekker slapen. Tips voor een goede (nacht)rust Lekker slapen Tips voor een goede (nacht)rust Slaap: onmisbaar voor lichaam en geest. We hebben rust nodig om te herstellen van de dag. Bij kinderen is slapen daarnaast belangrijk voor een goede groei.

Nadere informatie

Op bezoek. bij Sam op de Intensive Care

Op bezoek. bij Sam op de Intensive Care Op bezoek S bij Sam op de Intensive Care Hoi, ik ben Sam en ik lig op de Intensive Care S Ik heb een fotoboekje gemaakt. Zo kun je alvast zien waar ik ben en wat iedereen op de afdeling doet. Natuurlijk

Nadere informatie

De verpleegkundige zal u helpen bij het uitvoeren van het huid-ophuidcontact.

De verpleegkundige zal u helpen bij het uitvoeren van het huid-ophuidcontact. Huid-op-huidcontact Inleiding pag. 2 Wat is huid-op-huidcontact? pag. 3 Voordelen van huid-op-huidcontact pag. 4 Voordelen voor het kind pag. 4 Voordelen voor de moeder pag. 4 Huid-op-huidcontact bij te

Nadere informatie

Pijn meten en behandelen bij pasgeborenen

Pijn meten en behandelen bij pasgeborenen Pijn meten en behandelen bij pasgeborenen Vrouw Moeder Kind-centrum Twee minuten aandachtig kijken zegt ons hoe uw baby zich voelt. Wij vinden het belangrijk dat uw kindje zich comfortabel voelt en zo

Nadere informatie

Baby s die veel huilen Opname in het ziekenhuis

Baby s die veel huilen Opname in het ziekenhuis Baby s die veel huilen Opname in het ziekenhuis Albert Schweitzer ziekenhuis Kinderafdeling september 2006 Pavo 0555 Inleiding Uw kind is op de kinderafdeling opgenomen omdat hij/zij veel huilt. De opname

Nadere informatie

Je moet bloed laten prikken

Je moet bloed laten prikken Polikliniek Je moet bloed laten prikken Beter voor elkaar Bloedafname bij kinderen Voor ouders en verzorgers De arts wil het bloed van uw kind laten onderzoeken in het laboratorium. Om het bloed te kunnen

Nadere informatie

Protocol Huilen KDV Polderpret

Protocol Huilen KDV Polderpret Protocol Huilen KDV Polderpret Inhoudsopgave Protocol Huilen... 1 1 Waarom huilen baby's... 3 1.1 Uitgangspunten...3 1.2 Wat kunnen we doen?...4 1.3 Hoe troosten we een baby?...4 2 Huilen bij dreumesen

Nadere informatie

Tips bij slechthorendheid

Tips bij slechthorendheid Libra R&A Audiologie Tips bij slechthorendheid Deze folder is bedoeld voor mensen die met elkaar in gesprek willen gaan en waarbij een van de gesprekspartners slechthorend is. Technische hulpmiddelen,

Nadere informatie

SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN

SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN Dit thema is opgesplitst in drie delen; gevoelens, ruilen en familie. De kinderen gaan eerst aan de slag met gevoelens. Ze leren omgaan met de gevoelens van anderen. Daarna

Nadere informatie

HANDIG DE TAAL VAN EEN HOND

HANDIG DE TAAL VAN EEN HOND l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG DE TAAL VAN EEN HOND OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDENTAAL. JE KUNT ER

Nadere informatie

Leren drinken. Moeder en Kind Centrum. Beter voor elkaar

Leren drinken. Moeder en Kind Centrum. Beter voor elkaar Leren drinken Moeder en Kind Centrum Beter voor elkaar 2 Inleiding U krijgt deze informatie omdat uw kind nog wat moeite heeft met leren drinken. Goed kunnen drinken vraagt een goede coördinatie van zuigen,

Nadere informatie

Papa's hand is best groot

Papa's hand is best groot Welkom bij de cursus Ouderbegeleiding Als het anders loopt... vroeggeboorte en couveuse ouderschap Doel van de cursus Kennis delen Beter leren begrijpen en ondersteunen van ouders als ze te maken krijgen

Nadere informatie

Over slapen, (teveel) huilen en regelmaat

Over slapen, (teveel) huilen en regelmaat VERZORGING Over slapen, (teveel) huilen en regelmaat voor ouders met een baby tot 3 maanden 2 Waarom huilt een baby? Alle baby s huilen en dat is een gezonde zaak. Het is normaal. Huilen hoort bij de ontwikkeling

Nadere informatie

4 Denken. in het park een keer gebeten door een hond. Als Kim een hond ziet wil ze hem graag aaien. Als

4 Denken. in het park een keer gebeten door een hond. Als Kim een hond ziet wil ze hem graag aaien. Als 4 Denken In dit hoofdstuk vertellen we hoe jij om kan gaan met je gedachten. Veel gedachten maak je zelf. Ze bepalen hoe jij je voelt. We geven tips hoe jij jouw gedachten en gevoelens zelf kunt sturen.

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

Soms is er thuis ruzie Dan is mama boos en roept soms omdat ik mijn speelgoed niet opruim Maar ik heb daar helemaal niet mee gespeeld Dat was Bram,

Soms is er thuis ruzie Dan is mama boos en roept soms omdat ik mijn speelgoed niet opruim Maar ik heb daar helemaal niet mee gespeeld Dat was Bram, Soms is er thuis ruzie Dan is mama boos en roept soms omdat ik mijn speelgoed niet opruim Maar ik heb daar helemaal niet mee gespeeld Dat was Bram, mijn kleine broer Dat is niet van mij mama Dan zegt ze

Nadere informatie

Videointeractiebegeleiding bij pasgeborenen

Videointeractiebegeleiding bij pasgeborenen KINDERGENEESKUNDE Videointeractiebegeleiding bij pasgeborenen KINDEREN Video-interactiebegeleiding bij pasgeborenen Er kunnen verschillende redenen zijn waarom uw baby na de geboorte in het ziekenhuis

Nadere informatie

Praten leer je niet vanzelf

Praten leer je niet vanzelf jeugdgezondheidszorg Praten leer je niet vanzelf... hier ben ik www.icare.nl Over de spraak-taalontwikkeling van kinderen van 0-4 jaar Praten gaat niet vanzelf, praten moet je leren. Een kind leert praten

Nadere informatie

Leerlijn Sociaal-emotionele ontwikkeling

Leerlijn Sociaal-emotionele ontwikkeling Leerlijn 1.1. Emotioneel 1.2. Sociaal Stamlijn Niveau A Merkt zintuiglijke stimulatie op (aanraking, vibratie, smaken, muziek, licht) Uit lust- en onlustgevoelens Kijkt gericht enkele seconden naar een

Nadere informatie

Ik wil de eerste dagen 8 tot 12 keer aan de borst

Ik wil de eerste dagen 8 tot 12 keer aan de borst Ik wil de eerste dagen 8 tot 12 keer aan de borst omdat mijn maagje niet groter dan een knikker is; omdat ik vaak kleine beetjes voedsel beter kan verteren; hoe meer en hoe vaker ik drink, hoe meer melk

Nadere informatie

WORKSHOP BABYMASSAGE PRAKTIJK WOORDELOOS EEN

WORKSHOP BABYMASSAGE PRAKTIJK WOORDELOOS EEN WORKSHOP BABYMASSAGE PRAKTIJK WOORDELOOS EEN COBY REDEKER 57 JAAR BABYMASSEUR LENTE 4 MAANDEN BABY MASSAGE IN OUDE CULTUREN BABYMASSAGE Bewust en gericht aanraken Liefdevol en aandachgg contact met elkaar

Nadere informatie

in zachte handen NEONATOLOGIE

in zachte handen NEONATOLOGIE in zachte handen NEONATOLOGIE BESTE OUDERS Gefeliciteerd met de geboorte van uw baby. De opname van uw kindje kan overdonderend zijn. Met deze brochure willen wij zoveel mogelijk duidelijkheid brengen.

Nadere informatie

Als uw baby veel huilt

Als uw baby veel huilt Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor ouders Als uw baby veel huilt z Uw baby is opgenomen op de kinderafdeling, omdat hij onrustig is en veel huilt. Het doel van de opname

Nadere informatie

Slaapwel baby. Hoeveel slaapt een baby?

Slaapwel baby. Hoeveel slaapt een baby? Slaapwel Slaapwel baby Net zoals volwassenen slapen ook niet alle kinderen even gemakkelijk of regelmatig. In deze brochure vind je meer informatie over goede slaapgewoontes en krijg je tips voor een gezonde

Nadere informatie

Wat is een normale ontwikkeling?

Wat is een normale ontwikkeling? Wat is een normale ontwikkeling? Van een normale ontwikkeling is sprake als een kind alle fasen doorloopt naar de volwassenheid op het gebied van fijne en grove motoriek, groei, sociale emotionele vaardigheden

Nadere informatie

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Zorgen en vragen 1 Gezinsinterventie 2 Tien praktische

Nadere informatie

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Info Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Inhoud INHOUD 1. Waar gaat het over 3 2. Aanraken 4 3. Hoe noem jij dat? 5 4. Baas over

Nadere informatie

Het herkennen van minder leven

Het herkennen van minder leven Het herkennen van minder leven Leer uw baby kennen Het voelen van uw baby is een bijzonder maar bovenal geruststellend gevoel. Uw zwangerschap is nu zo ver gevorderd dat u de baby voelt bewegen. Tijdens

Nadere informatie

Weekprogramma: 1 jaar Zichzelf in de spiegel bekijken en gezichtsuitdrukkingen nadoen

Weekprogramma: 1 jaar Zichzelf in de spiegel bekijken en gezichtsuitdrukkingen nadoen Dit ben ik! Weekprogramma: Week 1; 0 jaar Zichzelf in de spiegel bekijken. 1 jaar Zichzelf in de spiegel bekijken en gezichtsuitdrukkingen nadoen 2 jaar Aanwijzen en benoemen delen van het gezicht. 3 jaar

Nadere informatie

Wat vertel ik mijn kind als ik opgenomen word? Praten helpt. Verslavingspreventie Mondriaan

Wat vertel ik mijn kind als ik opgenomen word? Praten helpt. Verslavingspreventie Mondriaan Wat vertel ik mijn kind als ik opgenomen word? Praten helpt Verslavingspreventie Mondriaan Wat vertel ik mijn kind als ik opgenomen word? Alle ouders hebben het beste voor met hun kinderen. Ouders vragen

Nadere informatie

Rust, regelmaat en eenduidigheid bij baby s Praktische adviezen

Rust, regelmaat en eenduidigheid bij baby s Praktische adviezen Rust, regelmaat en eenduidigheid bij baby s Praktische adviezen Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Inleiding 1 Veiligheid en voorspelbaarheid 1 Rust 2 Regelmaat 2 Eenduidigheid 2 Communicatie

Nadere informatie

Heeft uw kind het benauwd? Zeven aandachtspunten die kunnen helpen

Heeft uw kind het benauwd? Zeven aandachtspunten die kunnen helpen Heeft uw kind het benauwd? Zeven aandachtspunten die kunnen helpen Albert Schweitzer ziekenhuis Oktober 2013 Pavo 1050 Inleiding Als uw kind het plotseling benauwd krijgt, is het belangrijk dat u geen

Nadere informatie

Sociale/pedagogische vragenlijst

Sociale/pedagogische vragenlijst Bijlage 1 Sociale/pedagogische vragenlijst voor ouders en begeleiders van mensen met een matige tot (zeer) ernstige verstandelijke beperking, al dan niet in combinatie met een lichamelijke beperking 1

Nadere informatie

Borstvoeding bij te vroeg geboren baby s. Adviezen voor ouders en verzorgers. www.nwz.nl

Borstvoeding bij te vroeg geboren baby s. Adviezen voor ouders en verzorgers. www.nwz.nl Borstvoeding bij te vroeg geboren baby s Adviezen voor ouders en verzorgers www.nwz.nl Omdat uw kindje te vroeg geboren is, is het opgenomen op de afdeling neonatologie van de Noordwest Ziekenhuisgroep

Nadere informatie

Libra R&A locatie AC Tilburg/Breda. Slechthorend en in gesprek? Tips voor alle betrokkenen

Libra R&A locatie AC Tilburg/Breda. Slechthorend en in gesprek? Tips voor alle betrokkenen Libra R&A locatie AC Tilburg/Breda Slechthorend en in gesprek? Tips voor alle betrokkenen Deze folder is bedoeld voor mensen die met elkaar in gesprek willen gaan en waarbij één van de gesprekspartners

Nadere informatie

Huilen als communicatiemiddel

Huilen als communicatiemiddel Huilen als communicatiemiddel Vanaf de geboorte hebben baby s mogelijkheden om te communiceren. Het communiceren verloopt in het begin heel onbeholpen: door te huilen, zuigen en kijken. Later door zich

Nadere informatie

Wenbeleid KDV Polderpret

Wenbeleid KDV Polderpret Wenbeleid KDV Polderpret Inhoudsopgave : Wenbeleid...1 1.Voorwoord..2 2.Wenperiode nieuw kind..2 3.Overgang naar een andere groep.2 4. Hulp bij het wennen 2 5. Kinderen die moeilijker wennen 3 1. Voorwoord

Nadere informatie

Zorgprotocol preventie Shaken Baby Syndroom

Zorgprotocol preventie Shaken Baby Syndroom Zorgprotocol preventie Shaken Baby Syndroom 1. Inleiding Een bijzondere vorm van lichamelijke kindermishandeling is het shaken baby syndroom of inflicted traumatic brain injury. 1 Jaarlijks komen in Nederland

Nadere informatie

Voelen van leven tijdens de zwangerschap

Voelen van leven tijdens de zwangerschap Gynaecologie Voelen van leven tijdens de zwangerschap www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl GYN097 / Voelen van leven tijdens de zwangerschap /

Nadere informatie

Het medicijn Gammaglobuline in je bloed

Het medicijn Gammaglobuline in je bloed Het medicijn Gammaglobuline in je bloed Onder ouders verstaan wij ook verzorger(s), pleeg- of adoptieouder(s) U kunt wijzigingen of aanvullingen op deze informatie door geven per e-mail: patienteninformatiewkz@umcutrecht.nl

Nadere informatie

Voorbereidingsboek Operatie

Voorbereidingsboek Operatie Voorbereidingsboek Operatie Dit fotoboek is bedoeld om jou en je ouder(s) / verzorger(s) een indruk te geven over de gang van zaken rondom de operatie. We hopen dat deze informatie duidelijk en compleet

Nadere informatie

een ademtest om een speciale bacterie in je maag op te sporen 13C-ureumtest

een ademtest om een speciale bacterie in je maag op te sporen 13C-ureumtest een ademtest om een speciale bacterie in je maag op te sporen 13C-ureumtest Onder ouders verstaan wij ook verzorger(s), pleeg- of adoptieouder(s) U kunt wijzigingen of aanvullingen op deze informatie door

Nadere informatie

NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP

NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP 1. Inleiding 2. Wat zijn groep B streptokokken (GBS)? 3. Hoe vaak komen GBS voor bij zwangeren? 4.

Nadere informatie

Wilhelmina Kinderziekenhuis. BERA-onderzoek (zonder narcose): een gehooronderzoek bij uw kind

Wilhelmina Kinderziekenhuis. BERA-onderzoek (zonder narcose): een gehooronderzoek bij uw kind Wilhelmina Kinderziekenhuis BERA-onderzoek (zonder narcose): een gehooronderzoek bij uw kind BERA-onderzoek: een gehooronderzoek bij uw kind Wat staat er in deze folder: BERA-onderzoek zonder narcose Wilt

Nadere informatie

OPVOEDEN ZO!!! De cursus is bedoeld voor ouders van kinderen van 3 tot 12 jaar

OPVOEDEN ZO!!! De cursus is bedoeld voor ouders van kinderen van 3 tot 12 jaar OPVOEDEN ZO!!! Algemeen Het opvoeden van kinderen is leuk maar kan soms ook heel zwaar zijn. Bij het opvoeden van je kind komt heel wat kijken. Jij bent tenslotte diegene, die hem het goede voorbeeld moet

Nadere informatie

en gezinsvorming Voortplanting Werkvormen: Lesdoelen: Benodigdheden: Prentenboeken: Les 5: Hoe ben ik geboren? Lesoverzicht Basis

en gezinsvorming Voortplanting Werkvormen: Lesdoelen: Benodigdheden: Prentenboeken: Les 5: Hoe ben ik geboren? Lesoverzicht Basis II Voortplanting en gezinsvorming Les 5: Hoe ben ik geboren? Lesoverzicht Werkvormen: Lesdoelen: Kinderen weten meer over de zwangerschap en geboorte van een baby. Kinderen weten hoe een baby in de buik

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Help! Ik moet bevallen. Omgaan met pijn tijdens de bevalling

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Help! Ik moet bevallen. Omgaan met pijn tijdens de bevalling Help! Ik moet bevallen. Omgaan met pijn tijdens de bevalling HELP! IK MOET BEVALLEN OMGAAN MET PIJN TIJDENS DE BEVALLING INLEIDING Een kind krijgen is niet niks. Vooral als het je eerste is, heb je geen

Nadere informatie

Positieve mondstimulatie bij een zieke zuigeling

Positieve mondstimulatie bij een zieke zuigeling Kindergeneeskunde Positieve mondstimulatie bij een zieke zuigeling www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl KIN035 / Positieve mondstimulatie bij

Nadere informatie

Lesmodule 4 fasen van. dementie. VOORBEELD LESMODULE: 4 fasen van dementie

Lesmodule 4 fasen van. dementie. VOORBEELD LESMODULE: 4 fasen van dementie Lesmodule 4 fasen van dementie Inhoudsopgave: 1. Wat is dementie? blz. 3 2. Twee basisprincipes over de werking van de hersenen blz. 4 3. Omschrijving van de vier fasen van ikbeleving bij dementie blz.

Nadere informatie

Weekprogramma: Week 1; 0 jaar De meegenomen foto s worden met de baby s bekeken. 1 jaar De kinderen wijzen zichzelf en de familie op foto s aan.

Weekprogramma: Week 1; 0 jaar De meegenomen foto s worden met de baby s bekeken. 1 jaar De kinderen wijzen zichzelf en de familie op foto s aan. Ik en mijn familie 2 februari starten we met het thema ik en mijn familie, tijdens deze drie weken staat de familie van het kind centraal. We starten daarom ook in de eerste week met de familie foto s.

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Informatiefolder onrustige baby Langeland Ziekenhuis

Patiënteninformatie. Informatiefolder onrustige baby Langeland Ziekenhuis Informatiefolder onrustige baby Langeland Ziekenhuis Uw bent op de poli bij de kinderarts geweest, omdat u zich zorgen maakt om de onrust van uw baby. Deze informatiefolder kan u wellicht inzicht geven

Nadere informatie

Gespreksrichtlijnen tussen goeden slechthorenden

Gespreksrichtlijnen tussen goeden slechthorenden Gespreksrichtlijnen tussen goeden slechthorenden Communiceren doe je met zijn tweeën Deze folder is bedoeld voor de goedhorenden die in hun omgeving iemand kennen die slechthorend is, en voor slechthorenden

Nadere informatie

Als papa of mama een bolletje in het hoofd heeft Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar over brughoektumor bij hun papa of mama

Als papa of mama een bolletje in het hoofd heeft Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar over brughoektumor bij hun papa of mama Als papa of mama een bolletje in het hoofd heeft Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar over brughoektumor bij hun papa of mama Deze folder legt uit wat er gebeurt als je papa of mama een bolletje

Nadere informatie

Spelen en bewegen met uw baby www.cjggooienvechtstreek.nl

Spelen en bewegen met uw baby www.cjggooienvechtstreek.nl regio Gooi en Vechtstreek Spelen en bewegen met uw baby www.cjggooienvechtstreek.nl n Spelen en bewegen met uw baby Spelen is leuk, maar ook nuttig. Al spelend kan uw kind zijn gevoelens uiten en contact

Nadere informatie

Relaxatie en ontspanning. voor ouder en kind

Relaxatie en ontspanning. voor ouder en kind Relaxatie en ontspanning voor ouder en kind door Sofie Possemiers www.elsole.be Deze oefening wordt aangeboden door Sofie Possemiers van El Sole. Wil je nog meer van zulke oefeningen ontvangen, schrijf

Nadere informatie

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

Het meisje De volgende dag is de soldaat er niet. De negers zijn weer naar het front vertrokken, hoort ze de opgeluchte zuchten in het dorp. De sfeer verandert als blanke soldaten hen aflossen. De mensen

Nadere informatie

Kinderfysiotherapie. tips en adviezen. Paramedische afdeling

Kinderfysiotherapie. tips en adviezen. Paramedische afdeling Paramedische afdeling Kinderfysiotherapie tips en adviezen Inleiding In deze folder geven wij u verschillende tips en adviezen. Deze gaan vooral over het goed neerleggen (bijvoorbeeld houdingen bed of

Nadere informatie

Over slapen, (teveel) huilen en regelmaat

Over slapen, (teveel) huilen en regelmaat VERZORGING Over slapen, (teveel) huilen en regelmaat voor ouders met een baby tot 3 maanden Waarom huilt een baby? Alle baby s huilen en dat is een gezonde zaak. Het is normaal. Huilen hoort bij de ontwikkeling

Nadere informatie