Chiara Bisschop Robin Simon. Sector: Economie Klas: T4C Vakdocent: Meneer Kramer

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Chiara Bisschop Robin Simon. Sector: Economie Klas: T4C Vakdocent: Meneer Kramer"

Transcriptie

1 Chiara Bisschop Robin Simon Sector: Economie Klas: T4C Vakdocent: Meneer Kramer

2 Inhoudsopgave Pagina Inleiding 3 Hoofdstuk 1 6 deelvragen 4 Hoofdstuk 2 Beantwoording Hoofdvraag+Conclusie 28 Hoofdstuk 3 Evaluatie 29 Hoofdstuk 4 Logboek 30 Hoofdstuk 5 Bronnenlijst 31 2

3 Inleiding Wij zijn Chiara en Robin en hebben drugsgebruik als onderwerp voor ons sectorwerkstuk gekozen. Wij hebben voor dit onderwerp gekozen omdat drugsgebruik, naar ons idee, steeds meer voorkomt. We vinden het interessant om daarover meer te weten te komen en hoe het er in vroegere tijden aan toe ging. Het doel van ons Sectorwerkstuk is dat we zoveel mogelijk te weten komen over drugs en het gebruik ervan. Wij zijn heel erg benieuwd naar de redenen waarom menen drugs gebruiken en hoe dat vroeger was. Wij willen hiervan een vergelijking maken. Verder kijken we welke maatregelen de overheid neemt om het gebruik van drugs te verminderen. De hoofdvraag waar wij ons mee bezig houden is in hoeverre het drugsgebruik is toegenomen door de jaren heen. Hoe was het vroeger en wat zijn de mogelijke oorzaken van deze verandering. Om de hoofdvraag te kunnen beantwoorden hebben wij een aantal deelvragen bedacht. De deelvragen: 1. Welke soorten drugs zijn er en wat zijn de gevolgen van a tot x? 2. Hoe was het drugsgebruik vroeger? 3. Hoe is het drugsgebruik hedendaags? 4. In welke leeftijdscategorie wordt er drugs gebruikt? 5. Wat doet de overheid tegen het drugsprobleem? 6. Bekende drugsgebruikers en hoe liep het met hun af? 3

4 Hoofdstuk 1 Welke soorten drugs zijn er en wat zijn de gevolgen van a tot x? Wat zijn drugs eigenlijk? Drugs zijn middelen die de hersenen prikkelen, waardoor iemand zowel geestelijke als lichamelijke effecten voelt. Dit wordt de psychoactieve werking genoemd. Drugs kunnen op verschillende manieren worden ingedeeld. De meest gebruikte indeling is die naar de werking van de drugs. Effecten kunnen stimulerend of verdovend zijn of een verandering in het bewustzijn veroorzaken. Alcohol In Nederland is de meest gebruikte drug, na koffie en thee, alcohol. Alcohol heeft een verdovende werking. Vanwege het aantal gevolgen en risico s is alcohol vergelijkbaar met drugs. Alcohol zit in bier, wijn en gedistilleerde dranken, zoals jenever en ook mixdranken. Alcoholhoudende dranken zijn legaal. Ze mogen verkocht worden aan jongeren ouder dan achttien jaar. Jonge mannen van 18 tot 25 jaar drinken het meest. Van deze groep geeft 94 procent aan wel eens alcohol te drinken, zij drinken gemiddeld 1,8 glazen alcohol per dag. Bovendien drinkt 3 op de 10 mannen minstens één dag in de week 6 glazen alcohol of meer. Ook jonge vrouwen tussen de 18 en 25jaar drinken vaker en meer dan ouderen groepen vrouwen. Van de jongeren tussen de 12 en 18 jaar drinkt 4 op de 10 wel eens alcohol. Hieronder vallen dus ook jongeren onder de16 jaar die eigenlijk nog geen alcohol mogen kopen. De jongeren tussen de 16 en 18 jaar drinken van deze groep het vaakst; namelijk 82 procent. De gevolgen van alcohol zijn soms er groot. Het is steeds vaker in het nieuws, weer iemand naar het ziekenhuis gebracht door het zogenaamde comazuipen. Er is ook steeds meer agressie. Neem als voorbeeld het strandfeest in Bloemendaal die gigantisch uit de hand is gelopen. Mensen worden sneller agressief met een flinke slok op. De gevolgen van overmatig alcoholgebruik op de lange termijn zijn ernstige schade aan leven, hart, hersenen en maag. 4

5 Cocaïne (straatnaam crack, coke) Cocaïne is een wit, kristalachtig poeder. Het komt uit de cocaplant. Er zijn veel termen voor cocaïne, de meest gebruikte naam is coke. Cocaïne wordt vooral gesnoven. Het kan ook worden geïnjecteerd als het opgelost is in water. Verder kan cocaïne worden bewerkt tot crack of het basecoke. Het roken daarvan word basen of chinezen genoemd. Bij het roken worden een waterpijp en een speciaal pijpje of folie gebruikt. De gevolgen op lange termijn zijn gewichtsverlies, slapeloosheid, angst, waanvoorstellingen, prikkelbaar, achterdocht, agressiviteit, depressief na stoppen van intensief gebruik en uitputting van het lichaam. Zwaardere gebruikers worden vaak rusteloos en raken snel geïrriteerd. Het zelfvertrouwen kan overslaan in overmoed, waardoor de kans bestaat dat je in een schijnwereld terecht komt. Matig gebruik van cocaïne kan seksueel stimulerend werken bij toenemend gebruik neemt dat effect af en kan de zin seks helemaal verdwijnen. DMX DMX, volledige naam is dextromethorfan, heeft een werking waardoor iemand stemming uiteensloopt van overdreven en opgewekt tot sterke hallucinaties. Het is te verkrijgen als hoestmiddel in de vorm van capsules, siroop, drank en pillen. DXM word verkocht bij apotheek en drogist. Op de lange termijn kunnen er psychische problemen ontstaan. Daarnaast Daarnaast moet DXM niet tegelijk met MAO-remmers gebruikt worden vanwege de kans op het onstaan van hoge bloeddruk en een veel te hoge lichaamstemperatuur. Verder is het niet verstandig om DXM in combinatie met alcohol of slaap- en kalmeringsmiddelen te gebruiken. De ademhaling kan sterk geremd worden met als uiteindelijk gevolg een coma. Dit geldt ook voor mensen met een leveraandoening of problemen met de luchtwegen. Ecodrugs Alle producten rechtstreeks uit de natuur die het bewustzijn beïnvloeden vallen onder Ecodrugs. Bijvoorbeeld planten en kruiden die een stimulerende of verdovende werking hebben. Smartproducts is een verzamelnaam voor middelen die zijn samengesteld uit meerdere stoffen. Dit kan ook chemisch zijn. Een Ecodrug kan dus deel uitmaken van een smartproduct Een voorbeeld van een smartproduct zijn de energiedrankjes. Deze producten worden verkocht in smartshops. Smartdrugs zijn niet in smartshops te koop. Smartdrugs zijn geneesmiddelen die bijvoorbeeld bij dementie werden/worden gebruikt. 5

6 Op lange termijn verschillen de gevolgen per middel. Een combinatie van producten kan onvoorspelbaar aflopen. Het is riskant om het in combinatie met alcohol en bijvoorbeeld speed en XTC te gebruiken. GHB GammaHydroxyButyraat is de volledige naam voor GHB. Vroeger werd het gebruikt als inslaapmiddel bij operaties. GHB is meestal verkrijgbaar in vloeibare vorm, ook wel zelfgemaakt. Het is ook te krijgen in pil- en poedervorm. Het smaakt een beetje zoutig en het heeft geen geur. De gevolgen op lange termijn zijn nog niet bekend. Het doseren is niet makkelijk en moet erg precies gebeuren. De kans dat het verkeerd gaat is dan ook erg groot. GHB is gevaarlijk voor mensen met epilepsie of hartklachten. Na heftig gebruik kunnen ontwenningsverschijnselen optreden. De verschijnselen kunnen vergeleken worden met overmatig gebruik van alcohol. Hasj en Weed Hasj en Weed komen van de plant Cannabis Sativa, botweg cannabis. In Nederlands heet de plant hennep. Tabak wordt meestal in hasj en weed vermengd. Gezamenlijk wordt het tot een sjekkie gerold, een stickie of joint. Blowen is de naam die wordt gebruikt voor het roken ervan. Het kan ook worden verwerkt in taart of spacecake. Op lange termijn kan er schade aan de ademhalingsorganen optreden en kanker bij het roken van hasj en weed. In combinatie met alcohol worden de gevolgen van alcohol versterkt. De kans op een te hoge dosering is er bij het eten van spacecake. Herbals en Efedrine Cloud Nine, Herbal Exstasy en Efedra zijn de namen van Herbals die verkocht worden. De stof Efedrine is het belangrijkste werkzame ingrediënt. Herbals zijn de te koop als capsules, pillen en kruidenmengsels. Pure, gedroogde plantendelen worden verkocht om te roken of om er thee van te maken. Sinds februari 2004 valt Efedra onder de Wet op de geneesmiddelenvoorziening. Uitputting is het gevolg op lange termijn. Herbals zijn gevaarlijk voor mensen met hart- en vaatziekten. In combinatie met andere middelen zijn de effecten niet te voorspellen. Heroïne Heroïne hoort bij de opiaten. Deze stoffen worden uit de papaver gehaald. De Latijnse naam hiervoor is papaver somniferum. Er ontstaat ruwe opium door in de onrijpe zaadbol te snijden en het vrijkomende melksap in te drogen. Uit die ruwe opium kan morfine worden gehaald. Via een chemische aanpassing kan heroïne worden gemaakt. 6

7 Zuivere heroïne kan gemaakt worden in het laboratorium. In die sterkte is heroïne niet te koop, door het verhandelen is de heroïne met verschillende andere stoffen vermengd. Zoals de paracetamol, cafeïne en suikers. In Nederland loopt het heroïnegehalte van de straatheroïne uiteen van 20% tot 50%, uitzonderingen niet meegeteld. Heroïne kan er uitzien als grof wit poeder tot geelbruine brokjes. Op lange termijn ontstaat onverschilligheid. Verder kan de dood een gevolg zijn van een overdosis. De vertragende effecten op de ademhaling kunnen dodelijk zijn. Daarnaast kunnen er ontstekingen en infecties ontstaan doordat er niet zorgvuldig of onhygiënisch wordt omgegaan met het spuiten van heroïne. Heroïne onderdrukt de pijn, waardoor ziektes niet of te laat worden ontdekt. Ook verstoort het de menstruatiecyclus, soms verdwijnt de menstruatie helemaal. Heroïne in combinatie met andere middelen kunnen de effecten versterken en dit kan dodelijke gevolgen hebben. Bij het spuiten van heroïne is er een extra risico op een overdosis en/of infecties als HIV en hepatitis. Ketamine Ketamine is oorspronkelijk een narcosemiddel, maar door de werking wordt het ook als drug gebruikt. De werking hier is de verandering van het bewustzijn. Meestal wordt ketamine gesnoven. Het is verkrijgbaar in poedervorm, maar soms ook als vloeistof om te injecteren. Ketamine valt onder de Wet van de geneesmiddelenvoorziening en is legaal alleen te verkrijgen op doktersrecept. Psychische stoornissen kunnen het gevolg op lange termijn zijn. Het heeft betrekking op mensen die daarvoor gevoelig zijn. Door ketamine kan er geestelijke afhankelijkheid ontstaan. Bij langdurig gebruik heeft iemand steeds meer nodig voor hetzelfde effect. Verder kan iemand bij erg hoge doseringen twintig minuten bewusteloos raken. Dit is mogelijk bij injecteren van ketamine. Daarnaast kan door het combineren met andere middelen een gevaarlijke demping van de ademhaling ontstaan en kan de gebruiker in coma raken. Khat Khat is de benaming voor bladeren en takjes van de Catha Edulis Forsk. Deze plant wordt in Jemen en Ethiopië verbouwd. Het kauwen van khat gebeurt ook vooral in die landen en de omliggende gebieden. Daar heeft het kauwen van khat een rituele betekenis. Khat als plant is legaal en valt onder de warenwet. Vooral bij chronisch gebruik van grote hoeveelheden kunnen bijwerkingen optreden. Bijvoorbeeld een verhoogde bloeddruk, stijging van de lichaamstemperatuur, hartritmestoornissen, slapeloosheid en een gebrek aan eetlust. Daarnaast is er een verhoogde kans op maag- en darmkwalen. Je kunt geestelijk afhankelijk raken van khat. In Nederland komt dit vooral voor bij Somalische asielzoekers met een traumatisch verleden. Lachgas Lachgas bestaat uit di-stikstofmonoxyde-gas. Het is te koop in verschillende vormen en hoeveelheden. De bekendste zijn 7

8 gaspatronen (zie afbeelding) en ballonnetjes. Ballonnetjes houdt in dat ballonnen worden gevuld met lachgas. Lachgas valt officieel onder de Wet op de geneesmiddelenvoorziening. Wanneer lachgas rechtstreeks uit een gastank of gaspatroon worden ingeademd. Het gas heeft dan een hele lage temperatuur waardoor de longen kunnen bevriezen. Langdurig gebruik kan een verstoorde aanmaak van rode bloedcellen en zaadcellen meebrengen. Bij lachgas ontstaat geen lichamelijke afhankelijkheid of steeds meer nodig hebben voor hetzelfde effect. Geestelijk komt weinig voor, maar is in theorie mogelijk. Opiaten Opiaten zitten in de papaverplant. Wanneer er in de onrijpe zaadbol wordt gesneden en het vrijkomende melksap wordt ingedroogd, ontstaat ruwe opium. Daaruit kan morfine worden gehaald. Via een chemische bewerking kan daaruit heroïne worden gemaakt. Opium is de verzamelnaam voor een mengsel van verschillende opiaten zoals morfine, codeïne, thebaïne, papaverine en noscapine. Dezelfde gevolgen als voor heroïne. Paddo s Paddo is de benaming voor soorten paddenstoelen. Deze paddenstoelen beïnvloeden de werking van het bewustzijn. Ze kunnen hallucinaties veroorzaken. De gebruiker ervaart dingen die er niet zijn. Paddo s worden tot de tripmiddelen gerekend. Wat nu bekend is, leveren paddenstoelen die in de winkel verkocht worden geen direct gevaar op voor de gebruiker. Bij het zelf plukken van paddenstoelen is er het risico van verwarring met giftige stoffen. De maag, lever en de nieren kunnen bij hoge doseringen moeite hebben met paddenstoelen. Doordat de sterkte van paddo s verschillend is, kan er een te hoge dosering optreden en dus een te heftige werking. In combinatie met andere middelen zijn de effecten niet te voorspellen. Paddo s voor jongeren, mensen met een psychiatrische of ernstige psychische problemen, mensen in een slechte conditie zoals astma en zwangere vrouwen worden sterk afgeraden. De risico s bij deze groepen zijn erg groot. Poppers Poppers zijn er in de vorm van flesjes of capsules. Daarin zit een vloeistof die gemakkelijk kan worden ingeademd en snel verdampt. De oorspronkelijke verpakking maakte bij het openen een poppend geluid, daar komt de naam poppers vandaan. Poppers zijn een trend bij homescene, maar gebruikt is er ook in het uitgaansleven of thuis. Poppers vallen onder de Wet op de geneesmiddelenvoorziening en zijn legaal op doktersrecept. Ze zijn nu alleen nog in grijze circuit te koop. 8

9 De gevolgen op lange termijn hebben verschillende bijwerkingen zoals duizeligheid, misselijkheid, hoofdpijn, coördinatiestoornissen, verwardheid en bewusteloosheid. Rechtstreeks contact met poppers is niet verstandig, omdat ze de huid en slijmvliezen irriteren. Mensen die gebruik maken van hartmedicijnen in combinatie met poppers, is niet slim, omdat er problemen met de bloeddruk kunnen ontstaan. De effecten van poppers in combinatie met andere drugs zijn niet te voorspellen. Vooral met middelen tegen erectieproblemen kan levensgevaarlijk zijn. Slaap- en kalmeringsmiddelen Slaap- en kalmeringsmiddelen worden voorgeschreven door artsen voor mensen die last hebben van onrustigheid, angst en slaapproblemen. De middelen die nu het meest worden gebruikt, zijn de benzodiazepines. Het grootste risico is de afhankelijkheid. Benzodiazepines in combinatie met alcohol is gevaarlijk. Het zijn allebei verdovende middelen die elkaars werking kunnen versterken. Benzodiazepines zijn gevaarlijk in het verkeer. Dit wordt vaak ook aangegeven op de verpakking. Het medicijn gaat niet samen met zwangerschap en borstvoeding. Een belangrijk deel van de werkzame stof komt in de moedermelk terecht. Speed Amfetamine is de naam voor speed en pep. Amfetaminen bestaan uit chemische stoffen die stimulerend werken op het centrale zenuwstelsel. Er zijn verschillende soorten. De belangrijkste zijn (dex)amfetamine en methamfetamine. Het verschil tussen de twee soorten is de sterkte en de werkingsduur. Methamfetamine is sterker en werkt langer. Speed wordt in Nederland geslikt of gesnoven en is te koop als pil of in poedervorm. Soms wordt het geïnjecteerd. De gevolgen van speed zijn zowel geestelijk als lichamelijk. Geestelijk kan het willen gebruiken veranderen in het moeten gebruiken. Lichamelijk gezien is er het risico op hartritmestoornissen, een hartinfarct en hersenbloedingen. Verder is gebruik van speed in het uitgaansleven ook niet zonder gevaren. Speed kan leiden tot oververhitting. Door speed voelt iemand geen vermoeidheid meer, daardoor kan iemand uren blijven dansen. In een discotheek is het vaak warm en vochtig door de vele mensen die er zijn. Het lichaam kan niet voldoende warmte meer kwijt. Zweet wordt nog steeds aangemaakt, maar het lichaam koelt niet af. Door onvoldoende drinken raakt het lichaam oververhit en droogt uit. Spieren en sommige organen, zoals de lever en de nieren, kunnen hierdoor niet meer werken. Daarnaast verbergt speed de grens van vermoeidheid, omdat de gebruiker die niet meer voelt. De grens is bereikt, maar door de speed gaat de gebruiker daar gemakkelijk overheen en dat doet weer een grote aanslag op de lichamelijke reserves. Langdurig gebruik van speed kan lieden tot volledige uitputting. Door het gebrek aan eetlust treedt er 9

10 gewichtsverlies op. Verder kunnen er dwangmatige beweging ontstaan, zoals tandenknarsen en kauwbewegingen. Bovendien krijgen zware gebruikers het gevoel dat er overal beestjes op hun huid kruipen. De huid wordt soms tot bloedens toe opengekrabd. Ook beïnvloedt speed het gedrag. De effecten verschillen per persoon, maar de meest voorkomende zijn prikkelbaar, depressief of agressiviteit. Speed in het verkeer is verboden, omdat het de gebruiker overmoedig maakt. Combinaties kunnen heel verkeerd vallen. Bij het snuiven van speed bestaat er de kans dat het neusslijmvlies gaandeweg beschadigd raken. Er is onderzoek naar het verband tussen speed en hersenschade. Er zijn namelijk aanwijzingen dat het langdurige en intensieve gebruik van amfetamine kan leiden tot hersenschade. Hiervoor is aanvullend onderzoek nodig. Tabak In tabak is nicotine de actieve stof. Het wordt gemaakt van de tabaksplant Nicotiana. Deze plant heeft grote groene bladeren. Tabak wordt uit de gedroogde bladeren gehaald. Nadat de bladeren gesneden zijn, worden ze vermengd met andere soorten tabak. Zo wordt de smaak bepaald. Tabak wordt gerookt als sigaret, in een pijp of sigaar. Het kan ook worden gesnoven of gepruimd. De wanden van de bloedvaten worden verruwd door nicotine, hierdoor blijven vettige stoffen als cholesterol kleven. Doordat de vaten vernauwen, stroomt het bloed minder goed en moet de hartslag versnellen, zodat er voldoende zuurstof in het lichaam komt. De bloeddruk stijgt hierdoor. Het gevolg hiervan kunnen vaatziekten als een beroerte of een hartinfarct zijn. Rokers hebben 70% meer kans om te overlijden aan een ziekte aan een van de kransslagaders van het hart. Bij de verbranding van tabak ontstaat koolmonoxide. Dit zorgt ervoor dat zuurstof minder goed wordt gebonden aan rode bloedcellen. Als gevolg hiervan vermindert het zuurstoftransport. Verder bewegen de trilhaartjes in de luchtwegen minder door teer. Dat vermindert het zelfreinigend vermogen van de longen en luchtwegen. Daarnaast is tabak kankerverwekkend. De verbranding zorgt voor honderden chemische verbindingen. Minstens veertig van deze stoffen zijn kankerverwekkend. De verbinding in de stoffen zorgt ervoor dat het kankerverwekkend is. Tripmiddelen Tripmiddelen zijn drugs. Door deze drugs ontstaan bijvoorbeeld hallucinaties. Officieel heten ze hallucinogenen. Tripmiddelen worden gemaakt in de natuur, zoals sommige soorten paddenstoelen. Hallucinogenen zitten ook in kruiden als foelie en nootmuskaat. Het effect daarvan is niet te merken door de kleine hoeveelheid. Tripmiddelen brengen de nodige risico s met zich mee. Jongeren en mensen die instabiel, depressief of angstig zijn kunnen nare ervaringen opdoen. Verder verandert 10

11 het beoordelingsvermogen. Zo kunnen auto s worden gezien als speelgoedautootjes. Het gebruik tijdens de zwangerschap en borstvoeding is sterk af te raden. XTC XTC valt onder drugs. Het is te verkrijgen als pil, capsule en in poedervorm. Pillen hebben verschillende kleuren (zie afbeelding). Op de pil staat een afbeelding die houdt weer verband met de naam, zoals kroontje. MDMA is de actieve stof in XTC. Naar de schadelijkheid van XTC is onderzoek gedaan. XTC kan leiden tot veranderingen in de hersenen met aantasting van het geheugen, de concentratie en de stemming. Eenmalig gebruik van een hooggedoseerde pil kan al tot zo n effect leiden. Verder is het nog onduidelijk welke invloed XTC in combinatie met andere middelen heeft. Het risico op hersenschade kan vergroten. De combinatie van XTC met andere middelen kan leiden tot vervelende en gevaarlijke complicaties. XTC werkt stimulerend. Vermoeidheid wordt niet meer gevoeld, met alle gevolgen van dien. Hetzelfde als bij speed kan de gebruiker uren achter elkaar dansen. In een discotheek is het vaak warm en vochtig door de vele mensen die er zijn. Het lichaam kan niet voldoende warmte meer kwijt. Zweet wordt nog steeds aangemaakt, maar het lichaam koelt niet af. Door onvoldoende drinken raakt het lichaam oververhit en droogt uit. Spieren en sommige organen, zoals de lever en de nieren, kunnen hierdoor niet meer werken. Gedurende langere perioden of regelmatig gebruik van XTC kan leiden tot grotere vatbaarheid voor infecties. Ook depressies, angsten, paniekreacties en slaapstoornissen kunnen zich voordoen. Meestal gaat het dan om bestaande problemen die heviger terugkomen. Tijdens de zwangerschap en bij borstvoeding en voor mensen met astma, een zwak hart, hoge bloeddruk, suikerziekte of epilepsie is XTC sterk af te raden. Overmoedigheid en aantasting van het coördinatievermogen zijn ook effecten van XTC. In het verkeer is XTC erg gevaarlijk. Ondertussen zijn er XTC-doden gevallen. Het gebruik heeft tot zulke grote beschadigingen geleid van de lever, dat transplantatie noodzakelijk was. De oorzaak hiervan is niet alleen door de XTC, maar waarschijnlijk ook door andere effecten als oververhitting, combinatie met andere middelen enzovoorts. 11

12 Hoe was het drugsgebruik vroeger? Geschiedenis Hennep (Cannabis): Om te beginnen even een uitleg over de verschillende soorten hennep. Marihuana en Industriële hennep zijn niet hetzelfde. Marihuana is de hennep die vooral wordt gebruikt voor zijn psychoactieve eigenschappen en Industriële hennep wordt gebruikt voor zijn vele vezels en zaden, dus niet voor psychoactieve eigenschappen. Hennep werd dus gebruikt als medicijn, midden in religieuze ceremonies, textiel en gewoon de drugs zoals wij ze kennen. De geschiedenis van Hennep is al eeuwenlang. De plant komt oorspronkelijk uit Azië en werd meer dan 4000 jaar geleden gebruikt als medicijn bij Chinezen. Dit is vast gesteld door deskundige omdat op Chinese potten van 4000 jaar voor Christus afdrukken te zien zijn van de hennepplant. In 2737 voor Christus werd de werking van hennep zelfs al beschreven in Chinese medische geschriften. In China werd 4500 jaar geleden de hennepvezel al gecultiveerd als textielvezel en werd het zaad gebruikt als voedsel. Van daaruit vond vermoedelijk via nomadenvolken verspreiding plaats richting het Midden-Oosten en het Middellandse- Zeegebied. Ver voor onze jaartelling werd het gewas wereldwijd verbouwd. De Scythen ontdekten rond 1500 v. Christus het rookgenot van deze plant. Vanaf 600 vervaardigden de Germanen, Franken en Vikingen uit hennepvezel touw, zeil en kleiding. In de middeleeuwen bijvoorbeeld liepen veel mensen op hennepsandalen. De zeilen en touwen van de aller- eerste schepen die de wereldzeeën onveilig maakte waren van hennepvezels gemaakt. En in de 17 e eeuw werd hennep voor het eerst op grote schaal toegepast in Nederland. De Zaanstreek produceerde in topjaren zestigduizend rollen zeildoek. Arbeiders droegen hennepkleding en Rembrandt maakte zijn schetsen op henneppapier. De Gouden eeuw was in Nederland ook een gouden eeuw van Hennep. Zonder hennep zou de gouden eeuw een minder welvarend tijdperk zijn geweest aangezien het heel belangrijk was voor de Verenigd Oost-Indische compagnie. De VOC bevorderde de ontwikkeling van de hennepplant maar al te graag, want hennep was één van de belangrijkste onderdelen die gebruikt werd in de scheepsbouw. Tussen 2000 en 1400 voor Christus werd in India en andere Arabische landen ook al hennep gebruikt. In India werd het gebruikt in religieuze ceremonies. De god Shiva (schepper en vernietiger van de mensheid) was dol op Cannabis, daarom werd het op bepaalde festivals geofferd aan de Hindoegod. In oude religieuze geschriften worden cannabisdrankjes nog steeds beschreven als goddelijke drank, goed voor alles wat de mens nodig heeft. Deeltjes van de hennepplant werden ook gevonden op de mummie van farao Rameses II, ongeveer 1200 voor christus. De Romeinen en Grieken waren op de hoogte van de werking van Hennep en gebruikten het ook als medicijn. Maar in de Romeinse tijd was het ook gebruikelijk dat gasten na bijvoorbeeld een maaltijd ook nog een hennepkoekje aangeboden kregen ter verhoging van de complete vrolijkheid. Dit koekje zou ook een goed middel zijn om de spijsvertering te bevorderen en daarnaast zou de vrouwelijke hennepplant goed zijn tegen oorpijn en menstruatie. 12

13 De Romeinen hebben het middel uiteindelijk naar Engeland gebracht. De Engelsen gebruikten de hennepplant voor het maken van textiel. Ze gebruikten het niet als drug. De eerste immigranten op het Amerikaanse continent brachten de plant mee vanuit Europa. Hennepteelt werd zelfs een van de drijfkrachten van het jonge Amerika. Cowboys droegen spijkerbroeken van hennep, en de lasso s werden ook gemaakt van hennep. De vezels dienden niet alleen voor textiel en touw maar ook voor papier. Dit gebeurde in houtmolens, waar de hennep eerst verpulverd werd tot kleine snippers en daarna verwerkt werd tot papier. In de Amerikaanse kolonies van Engeland werd de teelt actief gestimuleerd voor de productie van touw en scheepstuig. Bij George Washington, de eerste president van de VS, groeide zelfs hennep in de tuin! Hij was zelf wel op de hoogte van de medische eigenschappen. Ook de lijfarts van Koningin Victoria zag het als ene geneesmiddel voor hoest, hoofdpijn, astma en menstruatie. In die tijd was Cannabis ook gewoon in de VS te verkrijgen. Het dedscwerd zelfs verwerkt in bepaalde snoepjes. Dat zou in deze tijd echt niet meer kunnen. De Indian Cigarettes of Cannabis is een beroemde advertentie die hennep zelfs aanprees als middel tegen astma en slapeloosheid. Niet alleen in Engeland maar ook in Frankrijk waren er onderzoeken met de Hennepplant. In Frankrijk was er een dokter die meende dat hij, door gebruikers van Cannabis te observeren, meer te weten kon komen over de oorzaken van krankzinnigheid. Hij nodigde een groepje schrijvers uit om het te proberen zodat hij het goed kon observeren. Een van deze schrijvers was Baudelaire, die na deze ervaring een verhaal heeft geschreven over hasj en wijn als middel om je bewustzijn te verruimen. Door dit beroemde werk kreeg Cannabis veel bekendheid. In de VS beleefde Cannabis gebruik een belangrijke opleving gedurende het verbod op alcohol in de jaren twintig. In de jaren 60 werd cannabis onderdeel van de flowerpower beweging en begon een groot deel van de jongeren dit middel te gebruiken in de VS en Engeland. In 1935 werd de import van hennep in Amerika wel erg groot. Zo n 55 miljoen kilo hennepzaad kwam het land binnen dat jaar. Aan de hennepteelt kwam in 1937 abrupt een einde. Van de ene op de andere dag was het eerst zo gewaardeerde handige gewas gedegradeerd tot een gevaarlijk en zelfs verslavend product waartegen hard moest worden opgetreden. Nog in dat zelfde jaar vaardigde de Amerikaanse overheid een compleet verbod uit op hennep en werd er een heksenjacht gestart tegen de zogenaamde gevaarlijke drug. In 1928 werd het verboden in Nederland. Maar tijdens de tweede wereldoorlog werd hennep weer even in ere hersteld. De goedkope en stevige vezel was zeer welkom in de oorlogsindustrie. Het diende als materiaal voor uniformen, dekzeil, tentdoeken en ga zo maar door. Toen de wereldwijde hennephandel door de Japanse veroveringen in Azië dreigde in te storen werden opeens Amerikaanse boeren via een Propagandacampagne aangespoord tot het verbouwen van hennep. Na de oorlog werd de teelt echter meteen weer verboden. In Europa werd hennep, zodra de wereldmarkt weer toegankelijk werd, opnieuw door andere vooral goedkope vezels verdrongen. De verdere opmars van synthetische stoffen na 1945 maakte de ondergang van hennep compleet. 13

14 Geschiedenis Opium De papaverplant en zijn kalmerende effecten zijn al heel lang bekend op veel verschillende plaatsen in de wereld. Opium is een van de oudste effectieve medicijnen en het komt uit het melksap van de opium papaver (klaproos). Het wordt en werd voor sociale en medische toepassingen gebruikt vanwege pijnstilling. Ook werkt opium slaapverwekkend en voorkomt het diarree. De kalmerende effecten van de papaver waren al bekend bij de Chinese keizer Shen Nong en de papaver wordt ook al genoemd in het Ebers papyrus. Dit is een van de belangrijkste en oudste papyrusrollen met medische informatie, uit 1550 v.chr. Zelfs in centraal europa zijn er resten gevonden van papaverplanten in nederzettingen uit de steentijd. De papaverplant heeft zijn eerste uitvoerige beschrijving gekregen in de Historia Plantarum van Theophrastus. In het oude Rome werd later ook beschreven hoe je het beste het sap uit de papaverplant kon halen. Het eerste probleem met opium ontstond nadat Amerika was ontdekt. Daar groeide tabak, die nu zowel Europa als China bereikte. De Chinezen bleken al snel enthousiaste tabakrokers. Ze mengden de tabak ook met het sap van de papaver. Want wanneer opium wordt gerookt, is het effect sterker en komt de roes sneller. Maar dan ligt juist de verslaving ook op de loer. De Engelsen produceerden de opium in India en ze verkochten het product graag aan de verslaafde Chinezen. Zelfs de high-society was verslaafd. Toen de Chinese regering de import ging bestrijden, leidde dat tot twee opiumoorlogen. De eerste opiumoorlog begon in 1839 en eindigde in Deze oorlog ging niet alleen om de opium. Er was al een langer conflict tussen de Chinezen en de Britten. De Chinezen hadden al eeuwenlang strikte handelsvoorwaarden voor de Europeanen gehanteerd maar de Britten zagen dat op den duur als onaanvaardbaar. De tweede opiumoorlog begon in 1856 en eindigde in Deze oorlog had als oorzaak dat de Chinezen veel moeite hadden met de eisen van de Britten. Echter, de geschiedenis van het moderne onderzoek naar opium is pas in 1803 begonnen in apotheken in Parijs. Een apotheker in Parijs, Jean François Derosne, had een kristalzout geïsoleerd tijdens het ontwikkelen van een nieuwe analytische test om te bepalen of er opium aanwezig was. Dit rapporteerde hij in een brief aan de Societé de Pharmacie. Hij kon niet veel zeggen over wat voor soort kristallen het waren, maar kon alleen zeggen dat het geen plantenzuur was. Een jaar later rapporteerde een andere Fransman, genaamd Armand Séguin, de isolatie van een plantenzuur en een verdovend middel uit opiumsap. Dit werd echter pas in 1814 gepubliceerd in Annales de Chimie, toen andere onderzoekers dit ondertussen ook al hadden ontdekt. In hetzelfde jaar voltooide een jonge Oostenrijker, genaamd Friedrich Wilhelm Adam Sertürner, zijn farmaceutisch leerlingschap in de Apotheek van de prins, waarna hij tweeënhalf jaar in de Adelaarsapotheek de samenstelling van opium bestudeerde. Séguin en Sertürner vonden op ongeveer hetzelfde moment een organisch zuur dat geen verdovend effect had, welke Sertürner papaverzuur noemde. Wanneer Sertürner de vloeistof die hij gebruikte voor zijn opiumzuur in alcohol kristalliseerde kreeg hij nog een ander bestanddeel, dat wel een verdovend effect had op honden. Dit bestanddeel noemde hij morphium en vond uit dat dit het slaapbestanddeel was van de opium. In 1815 begon Sertürner pas met de chemische analyse van de stof en in 1817 publiceerde hij zijn resultaten in het tijdschrift Gilberts Annalen der 14

15 Physik. Hieruit bleek dat de stof bestond uit koolstof, waterstof, zuurstof en stikstof. Toen dit bekend werd publiceerde Joseph Louis Gay-Lussac dit meteen in het Frans in Annales de Chimie en hij schreef in datzelfde nummer nog een artikel waarin hij de basische reactie van de verdovende stof naar voren bracht. Hij veronderstelde dat er meer basische stoffen gevonden konden worden in planten die bioactieve eigenschappen hadden. Veel van de stoffen die uit planten werden gehaald, bevatten stikstof en vertoonden een basische reactie. G. Merck isoleerde in 1848 nog een andere eigenschap uit opium, die ervoor zorgde dat dieren gingen slapen. In 1917 ontdekte David Macht op de Johns Hopkins University dat het effect van deze stof bestond uit het onderdrukken van de samentrekkingen van de gladde spieren in het maagdarmkanaal. Deze stof werd papaverine genoemd en werd een chemische voorloper van veel medicijnen die spasmen of andere onvrijwillige bewegingen onderdrukken die door de hersenen veroorzaakt worden. Pas in 1923 werd door John Gulland en Robert Robinson de juiste chemische structuur van morfine ontdekt. Dit had een veel sterkere werking. Het bleek een bijzonder krachtige pijnstiller maar was ook verslavend. Op de slagvelden werd de verdovende morfine verwelkomd door de gewonde soldaten, maar na afloop van de oorlog bleken veel soldaten verslaafd te zijn aan morfine. Na deze producten ontstonden er nog andere producten uit opium. Een ander opiumproduct was laudanum, een aftreksel van opium en alcohol waar in de 19e eeuw vooral vrouwen aan verslaafd raakten. Alcohol drinken was voor vrouwen niet fatsoenlijk, maar laudanum mocht wel. Het was goedkoop en vrij verkrijgbaar, het werd zelfs door artsen voorgeschreven. Omstreeks 1900 werd er weer een nieuw product van opium ontdekt: heroïne. Iets wat tegenwoordig iedereen wel kent. Het werd in die tijd aanvankelijk gebruikt als een middel tegen de hoest! Dit bleek echter zo verslavend dat er werd nagedacht over een geheel verbod op alle opiumproducten. In 1914 werden alle producten van opium in de VS verboden. De verslaafden werden nu gezien als criminelen. Afkickklinieken werden gesloten en de patiënten gingen de gevangenis in. Ook de artsen die morfine verstrekten aan verslaafden, werden het slachtoffer. De gevangenissen waren opeens gevuld met drugscriminelen, zowel de verslaafden als hun artsen. Maar het verbod maakte ook dat echte criminelen zich bezig gingen houden met de smokkel van heroïne. Daar viel veel geld mee te verdienen. Verslaafden betalen immers elke prijs die men vraagt. De strijd tegen de drugs kon nu pas goed beginnen. 15

16 Geschiedenis Vingerhoedskruid Digitalis is een stof die gevonden wordt in vingerhoedskruid, die daarom ook wel de digitalisplant wordt genoemd. Het is één van de weinige plantextracten die niet al uit de oudheid bekend zijn. Pas vanaf de middeleeuwen vinden we digitalis in oude manuscripten in Engeland. Toch zijn er aanwijzingen dat de Kelten het al langer gebruikten. In de zeventiende en achttiende eeuw is het in Engeland zelfs een belangrijke volksremedie voor hartkwalen. De Engelsman William Withering achterhaalde aan het einde van de achttiende eeuw uit zo n recept digitalis als de actieve stof. Het bleek vochtophopingen in het lichaam tegen te gaan, maar het gebruik kende wel veel bijwerkingen zoals misselijkheid, overgeven, diarree, duizeligheid, kleuren zien en verlaging van het hartritme. In die tijd kreeg digitalis daarom de reputatie gevaarlijk te zijn, hoewel het door sommige artsen nog altijd als zeer nuttig werd gezien. Tot ver in de negentiende eeuw blijkt dat digitalis alleen de vochtophopingen als gevolg van een slechte hartfunctie verhelpt. Lukas Schönlein brengt het onderzoek een belangrijke stap vooruit. Hij onderzoekt de toepassing van digitalis als hartmedicatie en toont de invloed van digitalis aan op een kikkerhart. Omdat ook de hartzenuwen beïnvloed worden door digitalis blijft het precieze werkingsmechanisme onduidelijk tot de komst van de Engelse farmacoloog J. Milner Fothergill die aantoont dat digitalis de samentrekking van het hart versterkt door werking op de spieren en niet via de hartzenuwen. Er worden nieuwe methoden ontwikkeld om dit aan te kunnen tonen en het definitieve bewijs levert Francis Williams in 1880 met nieuwe experimenten met kikkers. Tegenwoordig weten we dat alle bijwerkingen van digitalis veroorzaakt worden door een te hoge dosis van de werkzame stof. 16

17 Geschiedenis van Tabak Hoe lang er al door de mens gerookt wordt, is een vraag die nooit exact beantwoord zal kunnen worden. Lang voordat tabak in Europa bekend was, werd het door Indianen in Zuid-Amerika al gebruikt. De oudste afbeeldingen van rokende Maya- Indianen gaan terug tot zo n 300 jaar na Christus. In het begin gebruikten deze Indianen de bladeren van de in het wild groeiende tabaksplant waarschijnlijk om een vuurtje te maken om eten op te koken. Zij ontdekten dat de rook van het vuurtje prikkelend en zelfs verdovend was. Op een gegeven moment zijn de Indianen de bladeren daarom gaan gebruiken bij religieuze ceremonieën en magische handelingen. Indianen rolden gedroogde bladeren van de tabaksplant. Ze stopten het rolletje in een buis en staken het in brand. De buizen werden tabacos genoemd en zo ontstond de naam tabak. Het roken was voor hen niet alleen een genotsmiddel. Maar ook een manier om met de goden in contact te komen. Als belangrijke Indianen bij elkaar kwamen werd de vredespijp gerookt. Toen Columbus in 1492 Amerika ontdekte, ontdekte hij ook tabak. Op 6 november 1492 kwamen twee Spanjaarden op het eiland Guanahana op de Bahama's. Tot hun verbazing zagen zij dat de bewoners van het eiland gedroogde opgerolde kruiden rookten. Dit vonden ze een heel interessant gezicht en terug in Spanje liepen de twee Spanjaarden openbaar op straat te roken. Één Spanjaard werd prompt opgepakt op verdenking van tovenarij. Het duurde zeven jaar voordat hij zijn onschuld kon bewijzen en werd vrijgelaten. In de tijd van Columbus was er nog weinig bekend over ziektes en geneesmiddelen. Men dacht eerst dat tabak een geneeskruid was, want sommige indianenstammen gebruikte het ook als medicijn. Behalve heiligenkruid werd tabak ook duivelskruid genoemd. Er waren namelijk ook mensen, die helemaal niet in de geneeskracht van het kruid geloofden. De kerk in die tijd was er een felle tegenstander van, want de plant was afkomstig van de Indianen en Indianen waren heidenen. En alles wat van de heidenen kwam, kwam dus van de duivel. Omdat de kerk belangrijk was rookten vele mensen niet. Deed je het wel dan werd je van de kerk verbannen. Het is trouwens grappig dat de ene paus fel tegen het duivelskruid was terwijl hij het zelf nooit had geprobeerd, terwijl de volgende paus weer een stuk milder was, omdat hij zelf dol was op een pijpje! Nog iemand die tabak niet vertrouwde was koning Jacobus I van Engeland. Een citaat van Jacobus was: tabak is een gruwel voor de ogen, een walging voor de neus, schadelijk voor het verstand en gevaarlijk voor de longen. Zoals zoveel andere ontdekkingen werd ook de tabak mee naar Europa genomen. Toen tabak in Europa bekend was, gingen de mensen tabak snuiven, pruimen en pijpen roken. Pijpen roken was vooral iets wat de rijken deden. De eerste pijpen waren uit stevige witgebakken klei gemaakt. Ze werden vooral in Engeland en in Nederland gemaakt. Houten pijpen vond men niet zo fijn, want het verbrande hout gaf een slechte smaak. Later kwamen er ook pijpen in porselein, meerschuim en wortelhout. Zo rond 1800 kwam de sigaar. Het roken werd hierdoor ongelofelijk populair. Als je het niet deed hoorde je er eigenlijk niet echt bij. Iets wat in deze tijd ook erg vaak voorkomt op scholen. Het duurde heel erg lang tot dat er echt sigaretten waren zoals we ze nu kennen. Ze werden uiteindelijk uitgevonden door de soldaten, omdat soldaten een los papiertje met wat tabak ertussen rookten. Hierdoor begon de 17

18 productie van sigaretten. Ze zaten in een klein doosje en waren dus makkelijk mee te nemen, en waren ook beter geschikt om even tussendoor te roken. Door de populariteit van de sigaret begon er een massaproductie tijdens de industriële revolutie. De sigaret was een belangrijk voorwerp in het dagelijkse leven. Rond 1945 was het een heel normaal en vriendschappelijk gebaar om een 14-jarige jongen een sigaret te presenteren met de vraag: rook jij al? Bioscopen, bussen, trams en treinen waren voorzien van asbakken. Programma's op televisie werden gepresenteerd door een rokende verslaggever. Tot in de jaren 80 stond bij menige kapper en schoonheidssalon een glaasje sigaretten op tafel. Op lagere en middelbare scholen stonden leraren rokend voor de klas; op sommige scholen in het hoger onderwijs rookten ook de studenten tijdens de colleges. Hoogwaardigheidsbekleders lieten zich al rokend interviewen, door shagrokende journalisten. Ook Koningin Juliana kwam regelmatig rokend in beeld. Een rookvrije werkplek was, op kantoren, een grote uitzondering. En opmerkelijk was dat bij de spoorwegen wel compartimenten werden gemaakt voor rokers en niet-rokers. Toch werd er al veel eerder gezegd dat roken ongewenst was. Eerst de kerk, toen koning Jacobus I en in 1908 zei Robert Baden-Powell al dat geen enkele jongen begint te roken omdat hij het lekker vindt, maar omdat hij denkt dat hij daarmee op een volwassen man gaat lijken. In werkelijkheid lijkt hij op een lummel. Omstreeks 1950 werd er een bewijs gevonden waarom roken echt heel slecht was. Sir Richard Doll kon het verband tussen roken en longkanker aantonen. Veel mensen hadden dit in de oorlog opgelopen door het roken van in krantenpapier gedraaide shaggies en nu kwam er een tegenbeweging op gang. In de jaren 70 kwam in heel Europa op de verpakking van rookwaren de waarschuwing te staan, dat roken de gezondheid schaadt. De waarschuwingen werden in de loop der jaren steeds explicieter en indringender. Reclame voor tabak werd stapje voor stapje verboden. Het roken in bijna alle vliegtuigen werd in de jaren 90 verboden; enkele jaren later volgde een rookverbod in het Nederlandse openbaar vervoer. 18

19 Geschiedenis van alcohol Alcohol is bijna even oud als mensheid zelf. Men weet zeker dat 6000 jaar v. Chr. al alcohol werd gemaakt. Het oudste bierbrouwersrecept is gevonden op een 5000 jaar oude kleitafel uit Sumerië. En een Sumerische tekst van zo'n 1000 jaar later heeft het over bier én wijn. Op muurschilderingen uit het oude Egypte van zo'n 1500 jaar voor Christus zijn dronkenmantaferelen te vinden. Bij de oude Grieken was wijn heel populair. Zij kenden vele goden en één van hen was Bacchus, de god van de vruchtbaarheid. Ter ere van hem werden grote feesten gehouden, waarbij de Grieken aardig wat wijn dronken. Bacchus kreeg dan ook de bijnaam: "God van de dronkenschap". Ook in de Bijbel werd al over alcohol geschreven: in een verhaal verandert Jezus water in wijn tijdens een bruiloftsfeest. Het distilleren van alcohol uit wijn is een min of meer toevallige vondst van Italiaanse alchemisten, die gedateerd kan worden tussen 1050 en De goddelijke drank werd eerst slechts als geneesmiddel tegen allerlei mogelijke en onmogelijke ziekten beschouwd. Omdat het distilleren van alcohol uit wijn een redelijk eenvoudige zaak bleek te zijn werd mede door grote pestepidemieën de vraag steeds groter. Toch dronken vroeger niet veel mensen alcohol, het was gewoon te duur en niet altijd te krijgen. Tot in de Middeleeuwen bleef dat zo. In die tijd maakten mensen wijn uit vruchten en bier uit gerst en honing. Het alcoholgehalte van die dranken was laag. In die tijd waren er ook nog geen koelkasten zodat de drank snel bedorven was. Daardoor was alcohol niet het hele jaar verkrijgbaar. Via de Arabieren bereikten in de late Middeleeuwen de distilleertechniek ons land. De distillaten werden meer en meer als genotmiddel gebruikt. Ze bedierven niet en het alcoholgehalte was hoger. Maar alcohol bleef duur en dus onbereikbaar voor de gewone mens. Dat veranderde in de 17e eeuw. Toen werd ontdekt dat je ook uit koren en bieten sterke drank kon maken. Deze grondstoffen waren goedkoop en dus ging de prijs van alcohol omlaag. Hierdoor werd sterke drank ook bereikbaar voor de gewone man. Meer mensen gingen dus alcohol drinken, maar de consumptie van alcohol bleef tot 1960 laag. Dat kwam doordat drinken een luxe was. Maar tussen 1960 en 1990 is een grote groep mensen steeds meer gaan verdienen. De prijzen van allerlei producten ging dus ook omhoog, maar de prijs van alcohol bleef laag. Langzamerhand werd alcohol een gewoon consumptiemiddel. Meer en meer mensen maakten alcohol drinken tot een gewoonte. Ook werd het niet meer raar gevonden dat vrouwen alcohol dronken. In 1996 gebruikten personen van 15 jaar en ouder 797 glazen alcohol per persoon per jaar. 19

20 Hoe is het drugsgebruik hedendaags? We kennen in Nederland natuurlijk allemaal de hippies, de flowerpower tijd. Deze periode was heel populair onder tieners en kwam op in de jaren 60. Hasj en Marihuana waren min of meer middelen om verzet te tonen. Het was vooral groepsgedrag. Is het tegenwoordig ook nog groepsgedrag? Gebruiken jongeren het als verzet? Neem nou GHB. Het is in de jaren 60 ontwikkeld als een narcosemiddel voor mensen. Dit wordt nu niet meer gebruikt aangezien het allerlei bijwerkingen had. In de jaren 80 e begonnen bodybuilders GHB te gebruiken om de groeihormoon te stimuleren. Het wordt nu ook veel op feestjes gebruikt of zelfs in drankjes gegooid, waardoor veel meisjes en jongens in coma raken. Het landelijke Kennisinstituut laat weten dat het aantal GHB-gebruikers is toegenomen. Mensen laten zich vaker testen en bij de drugsinfolijnen word er meer gevraagd over deze soort drugs. Op 3 Augustus 2010 is volgens stichting Consument en Veiligheid het aantal behandelingen verviervoudigd in de periode tot rond de 980 slachtoffers in Dit komt neer op zo n 19 slachtoffers per week. Dit zijn schrikbare cijfers GHB is volgens onderzoek niet meer weg te denken in het stedelijke uitgaansleven. De jongeren die het wel eens gebruikten gaven aan dat minder remmingen, ontspanning voelen na speedgebruik en uitgaan en de versterking van de seksuele opwinding de belangrijkste redenen zijn om GHB te gebruiken. De normalisering van GHB-gebruik heeft ervoor gezorgd dat het aantal GHB-clienten bij de verslavingszorginstelling sinds 2008 met 75% is toegenomen. De helft van de cliënten is jongen dan dertig jaar. Deze cijfers zijn zo hoog omdat jongeren van experimenteren houden. Jongeren maken in de pubertijd een snelle veranderding van lichaam en geest door. Daarbij leren ze los te komen van hun ouders en ontwikkelen een eigen persoonlijkheid. Het experimenteren hoort bij het volwassen worden. Je gaat grenzen overschrijden met bijvoorbeeld roken, drinken, sexualiteit en drugs. Et is niet erg om dingen uit te proberen, maar wel als het gevolgen heeft voor je verdere leven. Het is natuurlijk niet alleen GHB dat erg populair is. Van alle drugs die er zijn word cannabis het meeste gebruikt. In 1997, 2001 en 2005 vonden peilingen plaats van het Nationaal Prevalentie Onderzoek. In 2005 had ruim 1 op de 5 ondervraagden ooit cannabis gebruikt. 1 van de 20 had in dat jaar voor het interview nog gebruikt en 1 op de 33 had dit een maand ervoor nog gedaan. In 2003 is onderzoek gedaan naar het gebruik van cannabis onder jongeren/scholieren. Uit dit onderzoek blijkt dat onder scholieren van het basisonderwijs 0,9% van de jongens en 0,3% van de meisjes ooit wel eens heeft geblowd. Onder de scholieren en het voortgezet onderwijs heeft 20,3% van de jongens en 17,1% van de meisjes wel eens geblowd. In 2003 waren de cijfers dus al behoorlijk verontrustend. De tabel van het onderzoek staat hieronder. 20

Middeleninfo. Alcohol. Tripmiddelen

Middeleninfo. Alcohol. Tripmiddelen Middeleninfo Alcohol Tabak Cocaïne Hasj Heroïne Paddo's Smartdrugs Speed Tripmiddelen XTC Alcohol Afhankelijkheid Gewenning Alcohol & Bij 'sociaal gebruik' kan er al sprake zijn van matige geestelijke

Nadere informatie

Inleiding. Bron: Nationale Drugsmonitor Jaarbericht 2007. Uitgave van Trimbosinstituut

Inleiding. Bron: Nationale Drugsmonitor Jaarbericht 2007. Uitgave van Trimbosinstituut : Alcohol, roken en drugs Inleiding In onze maatschappij zijn het gebruik van alcohol en andere drugs heel gewoon geworden roken en het drinken van alcoholische dranken gebeurt op recepties, feestjes,

Nadere informatie

lesbrief speciaal basisonderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

lesbrief speciaal basisonderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL lesbrief speciaal basisonderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: ROKEN EN BLOWEN 3 GEWOONTEN 3 CONTRACT 4 ROKEN EN JOUW GEZONDHEID

Nadere informatie

speciaal onderwijs lesbrief drugs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

speciaal onderwijs lesbrief drugs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL speciaal onderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: KENNISMAKING MET DRUGS 3 SOORTEN DRUGS 3 WAT DOEN DRUGS? 4 VERSLAAFD AAN DRUGS

Nadere informatie

drugs Wat iedereen over zou moeten weten Over deze brochure

drugs Wat iedereen over zou moeten weten Over deze brochure Over deze brochure De één is er tegen, voor de ander is het minder een probleem. Wat je ook van drugs vindt, de kans is groot dat je er ooit mee te maken krijgt. Als opvoeder, familielid of vriend(in),

Nadere informatie

drugs Wat iedereen over zou moeten weten Over deze brochure

drugs Wat iedereen over zou moeten weten Over deze brochure Over deze brochure De één is er tegen, voor de ander is het minder een probleem. Wat je ook van drugs vindt, de kans is groot dat je er ooit mee te maken krijgt. Als opvoeder, familielid of vriend(in),

Nadere informatie

basisschool WWW.VOORKOM.NL

basisschool WWW.VOORKOM.NL UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud Inleiding 3 Les 1: Roken en Blowen 4 Roken: de werking 4 Lichamelijke en geestelijke verslaving 5 Blowen

Nadere informatie

Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER DRUGS UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144

Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER DRUGS UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER DRUGS UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Lesbrief over drugs INHOUD pagina Colofon: Deze lesbrief hoort bij het drugspreventieproject

Nadere informatie

ASSESSMENT MIDDELENGEBRUIK. Achternaam. Cliëntnummer. Naam interviewer

ASSESSMENT MIDDELENGEBRUIK. Achternaam. Cliëntnummer. Naam interviewer ASSESSMENT MIDDELENGEBRUIK Achternaam bij vrouwelijke cliënten meisjesnaam Geboortedatum Cliëntnummer Datum interview d d m m d d m m 1. Naam interviewer 2. 3. Interview is niet volledig afgenomen want:

Nadere informatie

Maatschappij Onderwerp: Drugs. Auteur: Bob van der grint Inlever datum:18-3-2014 Leraar: E.Mulder

Maatschappij Onderwerp: Drugs. Auteur: Bob van der grint Inlever datum:18-3-2014 Leraar: E.Mulder Maatschappij Onderwerp: Drugs Auteur: Bob van der grint Inlever datum:18-3-2014 Leraar: E.Mulder Inhoud 1.Titelpagina 2.Voorwoord 3.Conclusies 4.Theoretisch kader/literatuuropgave 2.Voorwoord Ik heb het

Nadere informatie

speciaal onderwijs lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

speciaal onderwijs lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL speciaal onderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (00) 67 1 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: KENNISMAKING MET ALCOHOL SOORTEN DRANK DE WERKING VAN ALCOHOL 4 DE GEVOLGEN VOOR

Nadere informatie

BENT U ER KLAAR VOOR? Stoppen met roken, het Vlietland Ziekenhuis helpt

BENT U ER KLAAR VOOR? Stoppen met roken, het Vlietland Ziekenhuis helpt Polikliniek Longgeneeskunde BENT U ER KLAAR VOOR? Stoppen met roken, het Vlietland Ziekenhuis helpt STOPPEN MET ROKEN Langzamerhand weet iedereen dat roken een ongezonde gewoonte is. Roken speelt een belangrijke

Nadere informatie

Pubers en genotmiddelen. Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014

Pubers en genotmiddelen. Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014 Pubers en genotmiddelen Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014 Overzicht - Inleiding - (hersen)ontwikkeling pubers - Genotmiddelen: - energiedrank - roken - alcohol - Opvoeding en

Nadere informatie

Uw kind en genotmiddelen Dinsdag 7 oktober 2014. Linda van Delft Gezondheidsbevorderaar 088-3084284 lvandelft@ggdhm.nl

Uw kind en genotmiddelen Dinsdag 7 oktober 2014. Linda van Delft Gezondheidsbevorderaar 088-3084284 lvandelft@ggdhm.nl Uw kind en genotmiddelen Dinsdag 7 oktober 2014 Linda van Delft Gezondheidsbevorderaar 088-3084284 lvandelft@ggdhm.nl Wat zijn genotmiddelen? Dit zijn stoffen die een verandering van het bewustzijn veroorzaken

Nadere informatie

Health. 5h Roken 1. Theorieboek. TFG Hellegers 18-5-2013. Wat zit er in een sigaret?

Health. 5h Roken 1. Theorieboek. TFG Hellegers 18-5-2013. Wat zit er in een sigaret? 5h Roken 1 Dagelijks proberen in Nederland alleen al honderden mensen te stoppen met roken. Soms met succes maar vooral ook met ergernis en frustratie. De strijd tegen de sigaret of sigaar is geen makkelijke

Nadere informatie

Nederlands. Alcohol, tabak, drugs en medicijnen in Nederland. opvattingen, feiten en risico's

Nederlands. Alcohol, tabak, drugs en medicijnen in Nederland. opvattingen, feiten en risico's Nederlands Alcohol, tabak, drugs en medicijnen in Nederland 1 opvattingen, feiten en risico's Bijna overal ter wereld... Bijna overal ter wereld gebruiken mensen alcohol, tabak en drugs. Voor de smaak

Nadere informatie

WWW.VOORKOM.NL LESBRIEF OVER ROKEN UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144

WWW.VOORKOM.NL LESBRIEF OVER ROKEN UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 WWW.VOORKOM.NL V.S.O. Roken stoer? Stoppen is sterker! LESBRIEF OVER ROKEN UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Lesbrief Over Roken V.S.O. Colofon: Deze lesbrief hoort

Nadere informatie

Naam: Sara Panahi Klas: 2B Vak: verzorging

Naam: Sara Panahi Klas: 2B Vak: verzorging Naam: Sara Panahi Klas: 2B Vak: verzorging Inhoudsopgave Wat zijn paddo s?... 3 Waar komen paddo s vandaan?... 3 Wat zit er in paddo s?... 4 Hoe gebruik je paddo s?... 4 Wat kun je voelen als je paddo

Nadere informatie

Uitslagen leerlingen onderzoek (2003)

Uitslagen leerlingen onderzoek (2003) Uitslagen leerlingen onderzoek (00) Als onderdeel van het onderzoek naar het verslavingspreventieproject op scholen voor voortgezet onderwijs in Katwijk is een anonieme online-enquête afgenomen met behulp

Nadere informatie

XTC, cocaïne en speed

XTC, cocaïne en speed XTC, cocaïne en speed Zonder flauwekul Je hebt vast wel eens van XTC, cocaïne en speed gehoord. XTC, cocaïne en speed zijn drugs. Het is belangrijk om te weten wat XTC, cocaïne en speed met je doen. Dat

Nadere informatie

Achtergrondinformatie opdracht 3, module 5, les 9

Achtergrondinformatie opdracht 3, module 5, les 9 Achtergrondinformatie opdracht 3, module 5, les 9 Roken alcohol en drugs Roken, alcohol en drugs zijn schrikbeelden voor veel ouders. Dit geldt voor allochtone ouders én Nederlandse ouders. Sommige kinderen

Nadere informatie

Presentatie Drugs op het werk Spreker Saskia Schluter Datum 04-2015

Presentatie Drugs op het werk Spreker Saskia Schluter Datum 04-2015 Presentatie Drugs op het werk Spreker Saskia Schluter Datum 04-2015 Controle Onlangs is door een grote opdrachtgever van STAR OGP een drugscontrole gehouden onder alle aanwezigen (dus medewerkers van diverse

Nadere informatie

Basisvorming drugs & & drugge g bruik i

Basisvorming drugs & & drugge g bruik i Basisvorming drugs & druggebruik 1. Drugpunt en PZ Deinze -Zulte 2. Productinformatie: soorten drugs 3. Wetgeving 4. Welke drugs worden door onze leerlingen gebruikt? Inhoud 5. Hoe moeten we dat druggebruik

Nadere informatie

Combigebruik. De meest gestelde vragen

Combigebruik. De meest gestelde vragen Combigebruik. De meest gestelde vragen V.U.: Frieda Matthys, Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen vzw, VAD, Vanderlindenstraat 15, 1030 Brussel - juni 2011 (herziene herdruk) - D/2011/6030/10

Nadere informatie

versie EHbDu09T EHbDu Educare Trimbos 1

versie EHbDu09T EHbDu Educare Trimbos 1 versie EHbDu09T EHbDu Educare Trimbos 1 Programma Inleiding Uitgaansdrugs en drank Gezondheidsrisico's Beïnvloedende risico's Acute situaties Eerste hulp EHbDu Educare Trimbos 2 Uitgaansmiddelen XTC Speed

Nadere informatie

Belang Preventie Cijfers comazuipen 2011

Belang Preventie Cijfers comazuipen 2011 Programma vandaag 19:00 19:45 u Tactus Verslavingszorg Cijfers Middelen/gewoontes 19:45 20:00 u Pauze Pubers & Verslavingen Liska Vulperhorst Preventiewerker 21 maart 2013 20:00 20:45 u Stellingen 20:45

Nadere informatie

Presentatie DDu Ketencasus

Presentatie DDu Ketencasus Presentatie DDu Ketencasus Drank en Drugsincidenten in het uitgaanscircuit Reg. Ketencasusbespreking n Jan Krul MSc adviseur en onderzoeker gezondheidswetenschapper (spoed)verpleegkundige n n Mass Gathering

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Agenda Genotmiddelen Energiedrank Roken: sigaret, waterpijp en shishapen Alcohol Cannabis Opvoedtips Wat zijn genotmiddelen?

Nadere informatie

Informatie voor de patiënt

Informatie voor de patiënt J-C 2001 Ned. Informatie voor de patiënt Het is belangrijk dat u eerst deze gebruiksaanwijzing leest, ook als u Dipidolor al eerder toegediend heeft gekregen. Er kan nieuwe belangrijke informatie in staan.

Nadere informatie

Bijsluiter. Naam product. Lormetazepam Mylan 1 mg en 2 mg, tabletten. Samenstelling

Bijsluiter. Naam product. Lormetazepam Mylan 1 mg en 2 mg, tabletten. Samenstelling 1.3.1 : Bijsluiter Bladzijde : 1 Bijsluiter Naam product Lormetazepam Mylan 1 mg en 2 mg, tabletten. Samenstelling De werkzame stof in de tabletten is lormetazepam. De tabletten bevatten respectievelijk

Nadere informatie

Liska Vulperhorst Preventiewerker

Liska Vulperhorst Preventiewerker Liska Vulperhorst Preventiewerker Tactus Verslavingszorg Vijf circuits Behandeling & Begeleiding Sociale Verslavingszorg Forensische Verslavingszorg Verslavingsreclassering Preventie & Consultancy Programma

Nadere informatie

GENOTMIDDELEN. Jongerenmonitor 2015 10.163. 40% ooit alcohol gedronken. Klas 2. Klas 4. 5% ooit wiet gebruikt. 24% weleens gerookt.

GENOTMIDDELEN. Jongerenmonitor 2015 10.163. 40% ooit alcohol gedronken. Klas 2. Klas 4. 5% ooit wiet gebruikt. 24% weleens gerookt. IJsselland GENOTMIDDELEN Jongerenmonitor 1 4% ooit alcohol gedronken.163 jongeren School Klas 13-14 jaar Klas 4 1-16 jaar 4% weleens gerookt % ooit wiet gebruikt Genotmiddelen Psychosociale gezondheid

Nadere informatie

Drugs productie. Wiet LSD. Datum: 22 maart Door: Peter Uithoven IAD 2 van Team 19 Project: Drugs and the City

Drugs productie. Wiet LSD. Datum: 22 maart Door: Peter Uithoven IAD 2 van Team 19 Project: Drugs and the City Drugs productie Datum: 22 maart Door: Peter Uithoven IAD 2 van Team 19 Project: Drugs and the City Wiet Kweken van de plant is een hobby van menig wietroker. De plant is gemakkelijk zelf te kweken. Buiten

Nadere informatie

01-03-12 XTC. Speed. Manier van gebruik: Pillen Stofnaam: MDMA (methyleendioxymethamfetamine) Globaal effect: Stimulerend

01-03-12 XTC. Speed. Manier van gebruik: Pillen Stofnaam: MDMA (methyleendioxymethamfetamine) Globaal effect: Stimulerend 01-03-12 versie EHBDu12p EHBDu Educare Trimbos 2012 Globaal effect: Stimulerend Manier van gebruik: Pillen Stofnaam: MDMA (methyleendioxymethamfetamine) Gewenste werking: Toename energie Entactogeen 1

Nadere informatie

Genotmiddelen. Genotmiddelen. Bron: http://gezondeleefstijl.slo.nl 1

Genotmiddelen. Genotmiddelen. Bron: http://gezondeleefstijl.slo.nl 1 zijn er altijd al geweest en zullen er ook altijd blijven. Veel jongeren experimenteren in de puberteit met roken, alcohol en drugs en een deel laat zich verleiden tot risicovol gedrag. Jongeren zijn extra

Nadere informatie

Verslaving. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving. Als iemand niet meer zonder... kan

Verslaving. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving. Als iemand niet meer zonder... kan ggz voor doven & slechthorenden Verslaving Als iemand niet meer zonder... kan Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving Herkent u dit? Veel mensen gebruiken soms

Nadere informatie

Nuchter opvoeden Alcohol en Drugs in de Opvoeding. Floris Munneke Anita van Stralen

Nuchter opvoeden Alcohol en Drugs in de Opvoeding. Floris Munneke Anita van Stralen Nuchter opvoeden Alcohol en Drugs in de Opvoeding Floris Munneke Anita van Stralen Programma Trends Invloeden op het kind Wat vindt u? Het gesprek met uw kind Verwijsmogelijkheden Wat roept het onderwerp

Nadere informatie

Alcoholintoxicatie 1

Alcoholintoxicatie 1 Alcoholintoxicatie 1 Je hebt teveel alcohol gedronken en dit heeft dusdanige effecten op je lichaam gehad dat een opname in het ziekenhuis noodzakelijk was. Doordat je teveel gedronken hebt kan er van

Nadere informatie

De puberteit 9/21/2015. Programma. Indeling naar werking. Wat zijn genotmiddelen? Welkom bij Uw kind en genotmiddelen

De puberteit 9/21/2015. Programma. Indeling naar werking. Wat zijn genotmiddelen? Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Programma Welkom bij Uw kind en genotmiddelen (hersen)ontwikkeling pubers Genotmiddelen Energydrinks Roken Alcohol en genotmiddelen Eef Hollman Adviseur Gezondheidsbevordering Indeling naar werking Wat

Nadere informatie

speciaal onderwijs lesbrief roken UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

speciaal onderwijs lesbrief roken UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL speciaal onderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: KENNISMAKING MET ROKEN 3 GEWOONTEN 3 ROKEN EN JOUW GEZONDHEID 4 VERSLAAFD AAN

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Agenda Genotmiddelen Pubergedrag en hersenontwikkeling Energiedrank Roken: sigaret, waterpijp en shishapen Alcohol Opvoedtips

Nadere informatie

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen?

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Uw kind en roken, drinken en blowen? U kunt er iets aan doen! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

Wij hebben dit onderwerp gekozen omdat het slecht is voor de gezondheid en wij willen vertellen waarom dit slecht is.

Wij hebben dit onderwerp gekozen omdat het slecht is voor de gezondheid en wij willen vertellen waarom dit slecht is. Roken Wij hebben dit onderwerp gekozen omdat het slecht is voor de gezondheid en wij willen vertellen waarom dit slecht is. Inleiding In restaurants,wijkcentra,kantines van sporthallen en op het werk roken

Nadere informatie

drugs WWW.VOORKOM.NL

drugs WWW.VOORKOM.NL UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud Les 1: Kennismaking met drugs 3 Verslaving in Nederland 3 Soorten drugs 3 Gewenning 5 Geestelijke Verslaving

Nadere informatie

Uitgaan, Alcohol & Drugs. Charles Dorpmans Senior preventie Coördinator DIMS Noord-Brabant

Uitgaan, Alcohol & Drugs. Charles Dorpmans Senior preventie Coördinator DIMS Noord-Brabant Uitgaan, Alcohol & Drugs Charles Dorpmans Senior preventie Coördinator DIMS Noord-Brabant Genotmiddelengebruik na de oorlog Het recreatieve gebruik van genotmiddelen heeft vanaf ongeveer 1988 een enorme

Nadere informatie

lesbrief drugs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

lesbrief drugs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud Les 1: Kennismaking met drugs 3 Verslaving in Nederland 3 Soorten drugs 3 Gewenning 5 Geestelijke Verslaving

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Gaby Herweijer Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Gaby Herweijer Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Gaby Herweijer Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom in de Puberteit Pubers ondergaan veel veranderingen Vrienden School Lichamelijk Seksualiteit Hersenen Pubers vragen

Nadere informatie

Bert Vinken. Vincent van Gogh Voor geestelijke gezondheidszorg. Presentatie alcohol en opvoeding Trimbos-instituut

Bert Vinken. Vincent van Gogh Voor geestelijke gezondheidszorg. Presentatie alcohol en opvoeding Trimbos-instituut Nee tegen alcohol (en drugs) schade Bert Vinken Vincent van Gogh Voor geestelijke gezondheidszorg Programma 19.30 uur 20.30 uur 20.45 uur 21.30 uur Presentatie Pauze vraag en antwoord Einde Drugs Definities

Nadere informatie

Thema-avond Alcohol en Drugs in het uitgaanscircuit. *Welkom. Roy Helgering

Thema-avond Alcohol en Drugs in het uitgaanscircuit. *Welkom. Roy Helgering *Welkom Inhoud: Inleiding Drank (alcohol) en Uitgaansdrugs Gezondheidsrisico s EHBO Inleiding Overmatig alcohol en drugs gebruik komt steeds vaker voor. In het uitgangscircuit wordt drugs vaak in combinatie

Nadere informatie

Voorlichting EHBO 28 februari 2011 Rode Kruis Alkmaar. Ton Leenders Afdeling PREVENTIE Brijder Verslavingszorg WWW.BRIJDER.NL

Voorlichting EHBO 28 februari 2011 Rode Kruis Alkmaar. Ton Leenders Afdeling PREVENTIE Brijder Verslavingszorg WWW.BRIJDER.NL Voorlichting EHBO 28 februari 2011 Rode Kruis Alkmaar Ton Leenders Afdeling PREVENTIE Brijder Verslavingszorg WWW.BRIJDER.NL Programma Inleiding Uitgaansdrugs Meest voorkomende klachten en zorg Acute situaties

Nadere informatie

HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN?

HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? UW KIND EN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? U KUNT ER IETS AAN DOEN! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen?

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Uw kind en roken, drinken en blowen? U kunt er iets aan doen! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

To blow or not to. blow? Inhoud. Informatiebrochure over cannabisgebruik bij een psychose. Inleiding. 1. Een psychose. 2. Cannabis

To blow or not to. blow? Inhoud. Informatiebrochure over cannabisgebruik bij een psychose. Inleiding. 1. Een psychose. 2. Cannabis Inhoud To blow or not to Inleiding 1. Een psychose blow? Informatiebrochure over cannabisgebruik bij een psychose 2. Cannabis 3. Risico op een psychose door cannabisgebruik 4. Redenen om cannabis te gebruiken

Nadere informatie

Alcohol. Gewoonte, gewenning en verslaving

Alcohol. Gewoonte, gewenning en verslaving Bijna overal ter wereld gebruiken mensen alcohol, tabak en drugs. Voor de smaak of de gezelligheid, bij sociale en culturele evenementen, of om te ont spannen. Of om, net als met medicijnen met een kalmerende

Nadere informatie

Gevolgen van alcoholgebruik

Gevolgen van alcoholgebruik Gevolgen van alcoholgebruik Katwijk 7 februari 2008 Programma Trends in alcohol gebruik Effecten en risico s Gevolgen (bij jongeren) Mogelijke oplossingen Conclusies 1 Algemene trends bij jongeren Steeds

Nadere informatie

De effecten, de risico s en de wet. Cover

De effecten, de risico s en de wet. Cover Tabak, alcohol en andere drugs in België De effecten, de risico s en de wet NL Cover introductie Tabak, alcohol en andere drugs in België De effecten, de risico s en de wet Iedereen komt wel eens in aanraking

Nadere informatie

VOORLICHTING AAN OUDERS VAN HET CHR. LYCEUM OVER DRUGS. / pagina

VOORLICHTING AAN OUDERS VAN HET CHR. LYCEUM OVER DRUGS. / pagina VOORLICHTING AAN OUDERS VAN HET CHR. LYCEUM OVER DRUGS / pagina eens oneens VIA INVOEGEN KOPTEKST EN VOETTEKST KUNT U DEZE TEKST WIJZIGEN / pagina 2 Cannabis/hasj is verslavend VIA INVOEGEN KOPTEKST EN

Nadere informatie

wat doet alcohol eigenlijk met je lichaam?

wat doet alcohol eigenlijk met je lichaam? de kater komt later ziek door te veel alcohol Je hebt te veel alcohol gedronken. Dit heeft je zo ziek gemaakt dat we je met spoed moesten opnemen in ons ziekenhuis. Waarschijnlijk ben je - net als je ouders/verzorgers

Nadere informatie

lesbrief roken UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

lesbrief roken UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud Les 1: Kennismaking met roken 3 Meer of minder rook? 3 Roken en jouw gezondheid 4 Roken en verslaving 5

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Wat zijn genotmiddelen? Stoffen die een verandering van het bewustzijn veroorzaken en om die reden worden gebruikt. Verdovend

Nadere informatie

De Nederlandse drugsmarkt in 2012

De Nederlandse drugsmarkt in 2012 Improving Mental Health by Sharing Knowledge De Nederlandse drugsmarkt in 2012 Daan van der Gouwe onder meer: Gezonde School en Genotmiddelen Nationale Drug Monitor Meldpunt Drugsincidenten THC Monitor

Nadere informatie

Wat je moet weten over hasj en wiet

Wat je moet weten over hasj en wiet Wat je moet weten over hasj en wiet 1 2 Je hebt vast wel eens van hasj of wiet gehoord. Hasj en wiet zijn drugs. Hasj en wiet worden meestal gerookt. Er wordt een soort sigaret gedraaid met tabak en hasj

Nadere informatie

LESBRIEF OVER DRUGS EN DRUGSVERSLAVING

LESBRIEF OVER DRUGS EN DRUGSVERSLAVING LESBRIEF OVER DRUGS EN DRUGSVERSLAVING UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Lesbrief: drugs en drugsverslaving Colofon: INHOUDSOPGAVE pagina Inleiding 2 Verslaving

Nadere informatie

Middelengebruik en alcohol in relatie tot NAH. Twan van Duijnhoven Verpleegkundig Specialist GGZ

Middelengebruik en alcohol in relatie tot NAH. Twan van Duijnhoven Verpleegkundig Specialist GGZ Middelengebruik en alcohol in relatie tot NAH Twan van Duijnhoven Verpleegkundig Specialist GGZ Programma Stellingen Geschiedenis van verslaving Wat zijn drugs? Fasen van gebruik Soorten middelen Effecten

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS. Dipidolor oplossing voor injectie 10 mg/ml. piritramide

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS. Dipidolor oplossing voor injectie 10 mg/ml. piritramide BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS Dipidolor oplossing voor injectie 10 mg/ml piritramide Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken - Bewaar deze bijsluiter. Misschien

Nadere informatie

1. DRIE SOORTEN. Verdovende middelen. Stimulerende middelen

1. DRIE SOORTEN. Verdovende middelen. Stimulerende middelen Drugs Brussels Aviation Medical Brussels Airport Building 26 1930 Zaventem Tel: +32 (0)2 416 22 70 Fax: +32 (0)2 416 22 71 Email: info@brusselsaviationmedical.be Web: www.brusselsaviatonmedical.be 1. DRIE

Nadere informatie

DDu Ketencasus. Jan Krul MSc adviseur en onderzoeker. Presentatie. Mass Gathering Medicine Substance-related Emergencies

DDu Ketencasus. Jan Krul MSc adviseur en onderzoeker. Presentatie. Mass Gathering Medicine Substance-related Emergencies Presentatie DDu Ketencasus Drank en Drugsincidenten in het uitgaanscircuit Reg. Ketencasusbespreking Jan Krul MSc adviseur en onderzoeker gezondheidswetenschapper (spoed)verpleegkundige Mass Gathering

Nadere informatie

Alcohol nuchter bekeken

Alcohol nuchter bekeken Alcohol nuchter bekeken Alcohol en kanker Vandaag zal kanker je misschien niet echt bezighouden. Het is wel een feit dat overdadig alcoholgebruik op termijn het risico op bepaalde soorten kanker verhoogt.

Nadere informatie

Fabels en feiten over morfine

Fabels en feiten over morfine Fabels en feiten over morfine Beter voor elkaar Fabels en feiten over morfine Inleiding In overleg met uw arts gaat u morfine gebruiken. Morfine behoort tot een groep geneesmiddelen, die morfineachtige

Nadere informatie

Geneesmiddelen bij zwangerschap en borstvoeding

Geneesmiddelen bij zwangerschap en borstvoeding Geneesmiddelen bij zwangerschap en borstvoeding Geneesmiddelen en zwangerschap Enige tientallen jaren geleden dacht men nog dat ongeboren kinderen in de baarmoeder goed beschermd waren tegen schadelijke

Nadere informatie

Een klein onderzoekje vooraf: rook je? Ondervraag enkele vrienden of klasgenoten. Wat denk je? Rook de meerderheid van de jongeren wel of niet?

Een klein onderzoekje vooraf: rook je? Ondervraag enkele vrienden of klasgenoten. Wat denk je? Rook de meerderheid van de jongeren wel of niet? GEZONDHEID: ROKEN 7 april GEZONDHEID: ROKEN 2 Gezondheid Ieder jaar vieren we op 7 april Wereldgezondheidsdag. Met deze dag vraagt de WHO, de Wereldgezondheidsorganisatie, aandacht voor gezondheid en ziektes

Nadere informatie

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl n Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid We slapen gemiddeld zo n zeven tot acht uur per nacht. Dat

Nadere informatie

Leeftijd eerste ervaring met alcohol 12-15 16-19 20-23. < 11 jaar 11-12 13-15 16-18

Leeftijd eerste ervaring met alcohol 12-15 16-19 20-23. < 11 jaar 11-12 13-15 16-18 Feiten over het Alcohol- en Drugsgebruik van jongeren in het district Rivierenland Gelderland-Midden Gebaseerd op het onderzoek: Lekker samen van de kaart (maart 27) Inleiding Het alcoholgebruik neemt

Nadere informatie

MAPROTILINE HCl 25-50 - 75 PCH tabletten. MODULE I : ALGEMENE GEGEVENS Datum : 29 februari 2008 1.3.3 : Bijsluiter Bladzijde : 1

MAPROTILINE HCl 25-50 - 75 PCH tabletten. MODULE I : ALGEMENE GEGEVENS Datum : 29 februari 2008 1.3.3 : Bijsluiter Bladzijde : 1 1.3.3 : Bijsluiter Bladzijde : 1 Pharmachemie B.V. Swensweg 5 Postbus 552 2003 RN Haarlem INFORMATIE VOOR DE PATIËNT SAMENSTELLING Per tablet: respectievelijk 25 mg, 50 mg en 75 mg maprotilinehydrochloride.

Nadere informatie

Productinformatie. Ilex Guayusa. 2005 2012 Nexus Automatisering www.qualiteas.nl www.sociaalroken.nl www.bpwebshop.nl www.socro.nl

Productinformatie. Ilex Guayusa. 2005 2012 Nexus Automatisering www.qualiteas.nl www.sociaalroken.nl www.bpwebshop.nl www.socro.nl Ilex Guayusa Ilex is een geslacht van ongeveer vierhonderd soorten van de hulstfamilie (Aquifoliaceae). Het zijn struiken en bomen van 2-25 m hoog. Het verspreidingsgebied omvat Azië, Europa, Noord-Afrika,

Nadere informatie

Alcohol, roken en drugs

Alcohol, roken en drugs Alcohol, roken en drugs Alcohol Gezellig met vrienden optrekken is belangrijk. Daar hoort uitgaan en feesten ook bij. Er komt ook een moment dat alcohol drinken daar ook bij hoort. Hoe ga je daarmee om

Nadere informatie

Heroïne. De meest gestelde vragen

Heroïne. De meest gestelde vragen Heroïne. De meest gestelde vragen V.U.: Frieda Matthys, Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen vzw, VAD, Vanderlindenstraat 15, 1030 Brussel - december 2010 - D/2010/6030/30 concept Today De

Nadere informatie

a) In heel je leven... b) In de voorbije 12 maanden... c) In de voorbije 30 dagen... 1 2 3 4 5 6 7

a) In heel je leven... b) In de voorbije 12 maanden... c) In de voorbije 30 dagen... 1 2 3 4 5 6 7 1. Je bent 1 een jongen 2 een meisje 2. In welk jaar ben je geboren? Jaar 19 3. Welke van de volgende personen maken deel uit van je huisgezin? Kruis aan wat van toepassing is. 1 Vader 1 Stiefvader 1 Moeder

Nadere informatie

Temazepam Teva 10 mg, capsules Temazepam Teva 20 mg, capsules

Temazepam Teva 10 mg, capsules Temazepam Teva 20 mg, capsules 1.3.3 : Bijsluiter Bladzijde : 1 Lees deze bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel. Bewaar deze bijsluiter, het kan nodig zijn om deze nogmaals door te lezen. Heeft

Nadere informatie

XTC DE VRAGEN, DE ANTWOORDEN

XTC DE VRAGEN, DE ANTWOORDEN XTC DE VRAGEN, DE ANTWOORDEN XTC? Bij XTC spreek op zijn Engels uit ecstasy in enge zin gaat het eigenlijk over het synthetische MDMA, de stimulerende en bewustzijnsveranderende werkzame stof die in de

Nadere informatie

BIJSLUITER. TRANYLCYPROMINE 10 mg tablet

BIJSLUITER. TRANYLCYPROMINE 10 mg tablet BIJSLUITER TRANYLCYPROMINE 10 mg tablet Lees de hele bijsluiter goed vóórdat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. - Bewaar deze bijsluiter. Misschien heeft

Nadere informatie

Geschiedenis groep 6 Junior Einstein

Geschiedenis groep 6 Junior Einstein De oude Grieken en Romeinen hadden ze al en later ook de Vikingen. Koloniën. Koopmannen voeren met hun schepen over zee om met andere landen handel te drijven. Langs de route richtten ze handelsposten

Nadere informatie

Roken, drinken en gokken. Nagegaan is hoeveel en hoe vaak jongeren uit de gemeente Groningen roken, drinken en gokken. Hierbij is een onderverdeling

Roken, drinken en gokken. Nagegaan is hoeveel en hoe vaak jongeren uit de gemeente Groningen roken, drinken en gokken. Hierbij is een onderverdeling De Jeugdpeiling is een instrument met als doel op systematische wijze ontwikkelingen en trends in riskante gewoonten van jongeren in kaart te brengen. Hierbij is de aandacht gericht op gedrag met betrekking

Nadere informatie

Reken maar eens uit wat je per week, per maand of per jaar uitgeeft aan het kopen van sigaretten, sigaren of andere rookwaren!

Reken maar eens uit wat je per week, per maand of per jaar uitgeeft aan het kopen van sigaretten, sigaren of andere rookwaren! Bezint voor ge begint ROKEN Stoppen met roken is niet eenvoudig! Iets afleren is altijd veel moeilijker dan iets aanleren. DAAROM: begin niet met roken! WANT: In tabaksrook zitten heel wat stoffen die

Nadere informatie

Prednison (corticosteroïden)

Prednison (corticosteroïden) Prednison (corticosteroïden) Uw behandelend maag-darm-leverarts heeft u Prednison voorgeschreven in verband met een ontstekingsziekte van de darm. Deze folder geeft informatie over dit geneesmiddel. Heeft

Nadere informatie

Aanwezigheidseis leidinggevende of barvrijwilliger. Instructie Verantwoord Alcoholgebruik

Aanwezigheidseis leidinggevende of barvrijwilliger. Instructie Verantwoord Alcoholgebruik I.V.A. Instructie Verantwoord Alcoholgebruik Aanwezigheidseis leidinggevende of barvrijwilliger Horeca Tijdens het verstrekken van alcohol dient er altijd een leidinggevende aanwezig te zijn. Deze persoon

Nadere informatie

Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs

Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs 16 oktober 2012 marion.kooij@brijder.nl 023 5307400 www.twitter.com/brijderjeugd Hoeveel alcoholspelletjes kent u? Kingsen Boeren Zap een

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Temazepam Aurobindo 10 en 20 mg, capsules. Temazepam Aurobindo 20 mg, capsules temazepam

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Temazepam Aurobindo 10 en 20 mg, capsules. Temazepam Aurobindo 20 mg, capsules temazepam 1.3.1 Bijsluiter Rev.nr. 1502 Pag. 1 van 5 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Temazepam Aurobindo 10 mg, capsules Temazepam Aurobindo 20 mg, capsules temazepam Lees goed de hele bijsluiter voordat

Nadere informatie

Jeugd en alcohol. Oefeningen

Jeugd en alcohol. Oefeningen 2009-16 tekst 1 Delft, 16 april 2009 Jongeren drinken steeds meer alcohol. En ze drinken vaker. Ook zijn ze jonger als ze beginnen. Het is een groeiend probleem. Cijfers van 2008 337 jongeren kwamen in

Nadere informatie

Temazepam 10 PCH, 10 mg, tabletten Temazepam 20 PCH, 20 mg, tabletten temazepam

Temazepam 10 PCH, 10 mg, tabletten Temazepam 20 PCH, 20 mg, tabletten temazepam 1.3.1 : Bijsluiter Bladzijde : 1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS Temazepam 10 PCH, 10 mg, Temazepam 20 PCH, 20 mg, temazepam Lees deze informatie goed door, ook als u dit middel al eerder heeft

Nadere informatie

lesbrief drugs WWW.VOORKOM.NL @VOORKOM.NL

lesbrief drugs WWW.VOORKOM.NL @VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL @VOORKOM.NL inhoud LES ENNISMAKING MET DRUGS VERSLAVING IN NEDERLAND SOORTEN DRUGS GEWENNING GEESTELIJKE VERSLAVING LICHAMELIJKE VERSLAVING ONTHOUDINGSVERSCHIJNSELEN THUISOPDRACHTEN LES

Nadere informatie

Gezond genieten. Stellingen 55-plussers en alcohol: WAAR OF NIET WAAR?

Gezond genieten. Stellingen 55-plussers en alcohol: WAAR OF NIET WAAR? Gezond genieten Stellingen 55-plussers en alcohol: WAAR OF NIET WAAR? 1. Op oudere leeftijd kun je lichamelijk beter tegen alcohol. 2. Vanaf het vijfenveertigste jaar heeft alcohol een gunstig effect op

Nadere informatie

Morfine Feiten en fabels. Apotheek

Morfine Feiten en fabels. Apotheek 00 Morfine Feiten en fabels Apotheek In overleg met uw arts gaat u morfine gebruiken. Morfine behoort tot een groep geneesmiddelen, die morfineachtige pijnstillers of opioïden worden genoemd. Inleiding

Nadere informatie

GHB & KETAMINE WAAR HEBBEN WE HET OVER? TOEN EN NU DE VRAGEN, DE ANTWOORDEN

GHB & KETAMINE WAAR HEBBEN WE HET OVER? TOEN EN NU DE VRAGEN, DE ANTWOORDEN GHB & KETAMINE DE VRAGEN, DE ANTWOORDEN GHB en ketamine zijn twee verdovingsmiddelen. Het eerste werd vroeger en het tweede wordt nog altijd in de geneeskunde gebruikt. Ze worden ook als drugs aangewend.

Nadere informatie

Notitie Middelengebruik

Notitie Middelengebruik Notitie Middelengebruik Lichtenvoorde, februari 2011 Willem Warmerdam, clustermanager Inhoudsopgave Inleiding... 3 Omgaan met problematisch gebruik... 4 Omgeving... 5 Huisregels en afspraken... 5 Aanpak

Nadere informatie

LESBRIEF OVER ALCOHOL EN ALCOHOLVERSLAVING

LESBRIEF OVER ALCOHOL EN ALCOHOLVERSLAVING V.S.O. WWW.VOORKOM.NL LESBRIEF OVER ALCOHOL EN ALCOHOLVERSLAVING UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Lesbrief: V.S.O. alcohol en alcoholverslaving INHOUDSOPGAVE pagina

Nadere informatie

Speed. De meest gestelde vragen

Speed. De meest gestelde vragen Speed. De meest gestelde vragen V.U.: Frieda Matthys, Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen vzw, VAD, Vanderlindenstraat 15, 1030 Brussel - oktober 2012 (herziene herdruk) - D/2012/6030/ D/17

Nadere informatie

1.3.1.3 Package leaflet 1.3.1.3-1

1.3.1.3 Package leaflet 1.3.1.3-1 1.3.1.3 Package leaflet 1.3.1.3-1 Patiëntenbijsluiter PARACETAMOL/VITAMINE C 500/50 MG DRANK BIJ VERKOUDHEID, poeder voor drank Lees deze bijsluiter zorgvuldig door, want deze bevat belangrijke informatie

Nadere informatie

Alcohol, Roken en opvoeding

Alcohol, Roken en opvoeding Alcohol, Roken en opvoeding Uw kind in klas 1 van het voortgezet onderwijs Als kinderen naar het voortgezet onderwijs gaan, verandert er veel in hun leven. Ze krijgen andere interesses en hun vriendengroep

Nadere informatie