Energie- en klimaatdag voor lokale besturen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Energie- en klimaatdag voor lokale besturen"

Transcriptie

1 Energie- en klimaatdag voor lokale besturen LEUVEN 7 mei 2015 Energie Mobiliteit Water Wonen Duurzaam KLIMAAT NEUTRAAL

2 Energie- & klimaatdag voor lokale besturen LEUVEN 7 mei 2015 Meer dan één op twee Vlaamse steden en gemeenten hebben het Europese Burgemeestersconvenant ondertekend. Hoe dan ook is er een bijzondere lokale dynamiek rond energie en klimaat aan de gang. Niet voor niets. Want de uitdaging is groot en urgent. Fossiele energie werd wat goedkoper, maar blijft dat zo? Blijven we jaarlijks miljarden euro transfers doen naar Poetin, de Arabische sjeiks en dito figuren, in plaats van te investeren in eigen streek? Tegelijk tekent de klimaatverandering zich almaar concreter af. Ook de Europese Unie jaagt aan tot duurzamer beleid: verminderen van CO 2 -uitstoot, meer hernieuwbare energie, meer energie-efficiëntie, verplicht energieneutrale gebouwen voor de overheid vanaf 2019, En ook aanpassen aan de klimaatverandering wordt volop nodig, in het bijzonder door een innovatief lokaal waterbeleid. De Energie- en Klimaatdag voor Lokale Besturen is het vervolg van VVSG s twee vroegere, druk bijgewoonde Energiedagen. Deze dag wil de besturen andermaal prikkelen en goesting geven om nog beter werk te maken van een toekomstgericht energieen klimaatbeleid, daaronder ook prominent het waterbeleid en de mobiliteit. Met presentaties die de actuele ontwikkelingen vertalen naar de lokale bestuurspraktijk, met concrete voorbeelden van wat in voortrekkersgemeenten al gerealiseerd is. De Energie- en Klimaatdag is zeker ook bedoeld voor technische ambtenaren. Maar hij richt zich bewust ook tot mandatarissen, beleidsmakers en tot iedereen die op lokaal niveau betrokken is bij energie, klimaat, mobiliteit, water, ook bijvoorbeeld de maatregelen voor sociale doelgroepen vanuit OCMW s en in LAC s. Tot op de Energie- en Klimaatdag! praktisch waar en wanneer donderdag 7 mei 2015, van 9.00 tot 17 uur Sportoase, Philipssite 6, 3001 Leuven deelnameprijs 95 euro voor VVSG-leden 125 euro voor andere overheden en socio-culturele organisaties 155 euro voor privé-organisaties inschrijven Schrijf in langs of via bijgevoegd inschrijvingsformulier. Inschrijven is mogelijk tot en met donderdag 30 april betaling U betaalt na ontvangst van factuur. annuleren Kosteloos annuleren is mogelijk tot en met donderdag 30 april De volledige deelnameprijs wordt aangerekend wanneer de annulatie later plaatsvindt. Bent u onverwacht verhinderd of is het te laat om te annuleren? Laat u vervangen door een collega. info inhoudelijk Alex Verhoeven, VVSG-stafmedewerker duurzaamheid , info praktisch Nils Callens, verantwoordelijke voor de organisatie van vorming en evenementen

3 programma 9.00 Onthaal met koffie. Naast de parallelle sessies is er doorlopend een infobeurs Welkomstwoord door Mohamed Ridouani, schepen te Leuven, en door Tie Roefs, gedeputeerde Parallelle sessies S 33 Werkbezoek 90 sociale appartementen krijgen energie uit de riool S 1 App & Web Markt S 2 Het aanbod van Eandis bij het Burgemeestersconvenant S 3 Coöperatie verwarmt school met streekeigen houtsnoeisel S 4 In Kopenhagen, wereldwijd de eerste klimaatbestendig gemaakte wijk S 5 Lokale entiteiten en OCMW s in gesprek met minister Turtelboom S 6 Parkeerbeleid en wijkinrichting helpt CO 2 verminderen Wissel Parallelle sessies S 7 App & Web Markt S 8 Energie aanpak eigen gebouwen: zelf doen? Energie-prestatiecontract? S 9 Kyoto in het Pajottenland: plattelandsstreek pakt het energiek aan S 10 Europa nodigt gemeenten uit tot klimaatadaptatie met Mayors Adapt S 11 Energiebesparende maatregelen bij kansengroepen S 12 Slimme mobiliteitsschakels: fietsstraten en trage wegen Wissel Lunch Infobeurs Parallelle sessies S 13 Het zoveelste project, of echte transitie? S 14 Hoe uw stad of gemeente klimaatbestendig maken? Case Antwerpen S 15 Naar een integrale lokale en regionale aanpak: Warmer Wonen S 16 Meer mogelijkheden met elektrische fietsen Wissel Lunch Infobeurs Parallelle sessies S 17 Water opvangen in groenzones aan de bron? Of bufferen afwaarts in riool of waterloop? S 18 Energie winnen uit waterstromen S 19 Autodelen stimuleren of zelf doen S 20 Samen de watertoetskaart interpreteren S 36 Gemeenten in de bres voor een klimaatneutrale provincie Wissel Parallelle sessies S 34 Werkbezoek Leuven op de fiets (tot 16.00uur) S 35 Werkbezoek Van collectieve warmtevoorzieningen naar een geïntegreerd warmtenet in de Vaartkom (tot 16.00uur) S 21 De burger overtuigen : voorbij de klassieke werkwijzen S 22 Infrax aanbod rond energie-dienstverlening en warmtenetten S 23 Vooruit met renovatie in oude verkavelingen en verdichting in kernen S 24 Meerlaagse waterveiligheid: naar duurzame vermindering van overstromingsrisico s S 25 OCMW s en onbetaalde waterfacturen S 26 Slimme en schone stedelijke distributie: van kansloos naar kansrijk Wissel Parallelle sessies S 27 De openbare verlichting doven en LED-verlichting S 28 Van projectidee naar Europese subsidie, hoe pak ik het aan? S 29 Visionair Thomas Rau over duurzaam bouwen en circulaire economie S 30 Slimme buffering en infiltratie in de publieke ruimte en op privéterrein S 31 Elektrische laadpalen plaatsen met visie Einde sessies Receptie infobeurs Einde

4 uur, behalve sessie 33, deze sessie loopt tot uur S 1 S 2 S 3 S 4 S 5 S 6 App & Web Markt Allerhande Apps of interactieve webapplicaties kunnen lokale besturen en hun burgers helpen naar een duurzamer energiehuishouding, een duurzamer mobiliteit Proef op onze App & Web Markt van een breed palet ervan, met telkens een begeleider die uitlegt waartoe het dient, wat u ermee kan doen, hoe het werkt, wat het lokaal bestuur eraan heeft, enz. Een omstandig overzicht vindt u op energieklimaatdag.be. Het aanbod van Eandis bij het Burgemeestersconvenant Meer dan één op twee Vlaamse steden en gemeenten hebben het Burgemeestersconvenant ondertekend. Hoe kan Eandis u helpen bij het verder uitvoeren van uw engagementen onder het Burgemeestersconvenant? Walter Van den Bossche, CEO Eandis Organisatie Eandis Coöperatie verwarmt school met streekeigen houtsnoeisel De gemeente Bocholt kiest voor energie uit eigen streek. Meer dan 75 km houtkanten in eigendom en een omlooptijd van 10 jaar garanderen jaarlijks een opbrengst ruim voldoende voor verwarming van een scholencampus. Lokale landbouwers oogsten en snipperen het hout. De school verwarmt zich goedkoper dan vroeger. Een lokale coöperatie leidt alles in goede banen gecombineerd met een brede informatiecampagne. Hans Jochems, Projectmedewerker, Regionaal Landschap Lage Kempen vzw In Kopenhagen, wereldwijd de eerste klimaatbestendig gemaakte wijk Kopenhagen kreeg in korte tijd enkele zware stormen over zich. De stadsraad besliste daarop de stad intensief om te vormen om extremere weerpatronen, zowel wateroverlast als hitte, beter op te vangen. Dat leidt ook tot verhoogde leefbaarheid van de stad en verbeterde gezondheid van de inwoners. De omvorming van de wijk St.-Kjeld s is hiervan hét voorbeeld, gerealiseerd door integrale samenwerking tussen verschillende stadsdepartementen. De projectleider komt ons dit wereldwijd relevante voorbeeld toelichten. Stefan Werner, projectleider, stad Kopenhagen Lokale entiteiten en OCMW s in gesprek met minister Turtelboom Hoe zorgen we dat kwetsbare groepen niet uit de boot vallen als het om energiebesparing gaat? Goedkope leningen voor energiebesparende maatregelen, minimale levering aardgas, energiescans en premies voor dakisolatie... ziedaar enkele concrete instrumenten van het Vlaamse energiearmoedebeleid. In een gesprek met OCMW s en lokale entiteiten licht de Vlaamse minister van Energie haar beleid voor kwetsbare groepen verder toe. Annemie Turtelboom, Vlaams minister van Financiën, Begroting en Energie. Parkeerbeleid en wijkinrichting helpt CO 2 verminderen Minder auto s of minder autogebruik betekent minder CO 2 -uitstoot. Hoe kan de gemeente dat bevorderen door een goed parkeerbeleid of door het duurzaam inrichten van een woonwijk? De stad Gent vertelt ons hoe zij aan de hand van haar parkeerplan streeft naar duurzame mobiliteit en verklapt u de innovatieve concepten ervan. De stad Sint-Niklaas illustreert hoe zij in de duurzame Clement-wijk aanstuurt op minder autogebruik. Heleen Van Eenoo, Adjunct van de Directie, Mobiliteitsbedrijf stad Gent Bart Van Lokeren, Planoloog, Dienst ruimtelijke planning stad Sint-Niklaas S 33 Werkbezoek 90 sociale appartementen krijgen energie uit de riool Warmte uit rioolwater halen, dat doen ze in Leuven. Een warmtewisselaar in de riool levert energie aan negentig appartementen van de sociale huisvestingsmaatschappij Dijledal. Neem de unieke gelegenheid te baat om dit innovatieve project onder deskundige begeleiding te bezoeken. Maximum 20 deelnemers. Peter De Smet, Clean Energy Invest Wendy Francken, directeur, Vlario

5 uur S 7 S 8 S 9 App & Web Markt Allerhande Apps of interactieve webapplicaties kunnen lokale besturen en hun burgers helpen naar een duurzamer energiehuishouding, een duurzamer mobiliteit Proef op onze App & Web Markt van een breed palet ervan, met telkens een begeleider die uitlegt waartoe het dient, wat u ermee kan doen, hoe het werkt, wat het lokaal bestuur eraan heeft, enz. Een omstandig overzicht vindt u op energieklimaatdag.be. Energie aanpak eigen gebouwen: zelf doen? Energie-prestatiecontract? Wat kan een lokaal bestuur zelf doen om de energiefactuur van zijn gebouwen te verminderen? Welke concrete voorbeelden illustreren dit? In welke gevallen zijn onderhouds- en energie-prestatiecontracten (OEPC s) te overwegen? En wat zijn voorlopig de belangrijkste bevindingen van de provincie Vlaams-Brabant na jamsessies met diverse gemeenten over het potentieel van (O) EPC s? Inge Goessens, Senior Projectleider Energie Efficiëntie, Vlaams Energiebedrijf Barbara De Kezel, Dienst Energiebegeleiding, Provincie Vlaams-Brabant. Kyoto in het Pajottenland: plattelandsstreek pakt het energiek aan Krijg inzicht in de vele acties en de bottom-up streekdynamiek die Kyoto in het Pajottenland teweegbrengt. Het project werkt rond info over windenergie en over biomassa voor gemeenten, ze organiseren groepsaankopen met 15 gemeentebesturen en woonwinkels voor gezinnen, werken aan gezamenlijke energiebesparingen in schoolgebouwen en hebben een Kyotomobiel die gezinnen in oudere wijken individueel begeleidt. U hoort ook hoe REScoop (federatie burgercoöperaties voor hernieuwbare energie) lokale mensen bijstaat met gespecialiseerde kennis om initiatieven als Kyoto in het Pajottenland ook potentieel te geven in andere streken van Vlaanderen. Bruno Moens, coördinator Kyoto in het Pajottenland en Zennevallei Dirk Knapen, REScoop S 10 Europa nodigt gemeenten uit tot klimaatadaptatie met Mayors Adapt Klimaatverandering komt er hoe dan ook, met extremer weer. Hoe integreren Gent, Leuven en Zwijndrecht die komende veranderingen in hun werking en ruimtelijke ontwikkeling? Hoe verhogen ze hiermee de leefbaarheid? Hoe ondersteunt Europa de gemeenten hierin met het programma Mayors Adapt? Aard Van der Donckt, schepen, gemeente Zwijndrecht Daan Van Tassel, ir. architect, ruimtelijk planner, afdeling ruimtelijk en duurzaamheidsbeleid, stad Leuven Maaike Breughelmans, milieudienst stad Gent Valerie Philippaerts, ir. architect, afdelingshoofd studiedienst weg- en waterbeheer, stad Leuven S 11 S 12 Energiebesparende maatregelen bij kansengroepen Een energiezuiniger woning of koelkast, kan het ook voor mensen met een laag inkomen? Lokale praktijkvoorbeelden tonen hoe kleine ingrepen voor de doelgroep van de meest kwetsbaren een verschil kunnen maken in de energiefactuur. Beerse creëerde in samenwerking met Samenlevingsopbouw een rollend fonds voor energiebesparende toestellen, Oostende zorgt voor ingrepen aan de woning. Viviane Cornelissen, beleidsmedewerker armoede en maatschappelijke integratie OCMW Beerse, i.s.m. Samenlevingsopbouw Bart Van Camp, directeur Autonoom Gemeentebedrijf Energiebesparing Oostende (EOS) Slimme mobiliteitsschakels: fietsstraten en trage wegen Slimme mobiliteitsschakels zijn shortcuts voor fietsers en voetgangers die de doorsteekbaarheid van stads- en dorpscentra verhogen, zodat men minder geneigd is om de auto te nemen. Zij heffen barrières op, b.v. een publieke doorgang door een kantorencomplex of winkelcentrum. U krijgt enkele leerrijke praktijkvoorbeelden geserveerd van zo n trage wegen. Ook fietsstraten zijn slimme schakels. Welke zijn tot nog toe de praktijkervaringen en bevindingen van steden en gemeenten die fietsstraten instelden?

6 uur S 13 Het zoveelste project, of echte transitie? Hebben de projecten of initiatieven die uw bestuur plant of aan het uitvoeren is, potentieel om echt transitie of systeemverandering te bewerkstelligen? Welke vragen kunnen u helpen hier antwoord op te krijgen? Het referentiekader stedelijke transitie biedt hulp. Aan de hand van uw vragen en van praktijkcases brengen we verheldering. Sessie met beperkt aantal deelnemers. Yves De Weerdt, onderzoekscoördinator VITO - Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek S 14 Hoe uw stad of gemeente klimaatbestendig maken? Case Antwerpen Waarom tekende Antwerpen het Europese Mayors Adapt? Wat beweegt de stad tot een klimaatadaptatie-strategie en hoe past ze die toe? Welke (rand-)stedelijke kenmerken beïnvloeden kllimaateffecten als wateroverlast, droogte en hitte? hoe erop anticiperen? Wat vertellen hittestudies over het hitte-eilandeffect, de hittegevoeligheid van wijken, de impact van droogte op stedelijk groen? Iris Gommers, coördinator duurzame stad, Antwerpen; Koen Couderé, Technum; Koen De Ridder, VITO Organisatie: Technum en VITO S 15 S 16 Naar een integrale lokale en regionale aanpak: Warmer Wonen Alleen lokaal en regionaal krijgt een integrale aanpak van renovatie tastbaar gestalte. Synergie van energie én woningkwaliteit, de meest kwetsbare burger intensief begeleiden, samenwerken met vele actoren. Met Warmer Wonen biedt Zuid-West-Vlaanderen hierover een inspirerend verhaal! Dominiek Vandewiele, stafmedewerker energie en Bram Lattré, stedenbouwkundig ontwerper, Leiedal Meer mogelijkheden met elektrische fietsen Hoe nog meer mensen op de (elektrische) fiets krijgen? Hoe elektrisch fietsen aanmoedigen en beginnende e-fietsers veilig de baan op krijgen? Wat met diverse leeftijdsgroepen? Welke rol voor de gemeente? Sarah Martens en Ine Bosmans, projectmedewerkers Mobiel uur S 17 Water opvangen in groenzones aan de bron? Of bufferen afwaarts in riool of waterloop? Waar bufferen we overtollig water het best om overstromingsrisico s te minderen? stroomafwaarts in de waterloop of riool? of beter in groenzones stroomopwaarts? De case van afwatering in Turnhout geeft u hierin inzicht. Patrick Willems, hoogleraar stedelijke hydrologie en rivierkunde, KU Leuven S 18 Energie winnen uit waterstromen Innovatieve projecten in Gent en Leuven die warmte halen uit rioolwater en uit drinkwaterprocessen, voor verwarming van wijken en sociale appartementen. Luc Keustermans, De Watergroep; Peter De Smet, afgevaardigd bestuurder Clean Energy Invest Wendy Francken, directeur Vlario S 19 Autodelen stimuleren of zelf doen De gemeente kan autodelen op veel wijzen bevorderen: particulier delen stimuleren, gemeentelijk wagenpark ter beschikking stellen, Cambio-deelwagens voor eigen verplaatsingen, deelauto-parkeerplaatsen in verkavelingsvoorschriften. Concrete voorbeelden. Carl Hanssens, schepen stad Sint-Niklaas; Katty Michielsen, duurzaamheidsambtenaar gemeente Schoten; Lies Helsloot, Facility Management stad Gent; Tim Asperges, Adviseur mobiliteit, stad Leuven S 20 Samen de watertoetskaart interpreteren Met concrete cases bespreken we hoe als vergunningverlener projectaanvragen in overstromingsgevoelige gebieden te interpreteren en beoordelen, met behulp van watertoets.be Bram Vogels, voorzitter van de CIW Werkgroep watertoets; Wim Verhaegen, VMM S 36 Gemeenten in de bres voor een klimaatneutrale provincie Vlaams-Brabant is op weg naar klimaatneutraliteit. Gemeenten zijn een onmisbare schakel. Hoe als gemeenten en provincie hieraan samenwerken met het Burgemeestersconvenant als kader? Kom mee nadenken, inspiratie opdoen en inspireren. Organisatie: provincie Vlaams-Brabant >>>

7 uur behalve S 34 en S 35, deze sessies lopen tot uur S 21 De burger overtuigen : voorbij de klassieke werkwijzen Hoe zetten we gezinnen aan tot energie-besparende investeringen, tot duurzamer vervoerskeuzes? Lukt dat wel genoeg met onze klassieke informatie- en sensibilisatie-acties en premies allerhande? Fran Bambust toont ons een andere kijk op gedragsverandering. Fran Bambust, Imagineer & Ovum S 22 Infrax aanbod rond energie-dienstverlening en warmtenetten Warmtenetten zijn één van de mogelijkheden om onze energievoorziening duurzamer te maken. Net zo goed als de ondersteuning van gemeenten bij energie-efficiëntie. In de vele gemeentelijke gebouwen kunnen nog heel wat energiekosten bespaard worden. Maar hoe pakt Infrax dat aan met zijn ESCO-diensten? Frank Vanbrabant, CEO Infrax Organisatie: Infrax S 23 Vooruit met renovatie in oude verkavelingen en verdichting in kernen Vlaanderen is bezaaid met oude verkavelingen met grote eengezinswoningen. Hoe geraken die gerenoveerd tot hedendaagse energiestandaarden? Vorselaar zag dit als onderdeel van een breder verhaal van verdichting en van het stellen van duurzame criteria in een RUP, een weg die speciaal aan particulieren kansen moet bieden voor betaalbaar wonen in de vertrouwde gemeente. Beluister het verhaal uit eerste hand. Leen Mermans, Coördinator - Stedenbouwkundige, Vorselaar Sara Van Rooy, schepen ruimtelijke ordening te Vorselaar S 24 Meerlaagse waterveiligheid: naar duurzame vermindering van overstromingsrisico s Toenemende verharding en extremer weer zullen overstromingsrisico s vergroten. Hoe kunnen we via meerlaagse waterveiligheid tot een duurzame vermindering van het risico komen door in te zetten op meerdere pijlers en sectoren? Verder laten we u kennismaken met de portaalsite voor overstromingen waterinfo.be, die alle waterkwantiteitsdata van de verschillende waterbeheerders ontsluit. Via de achterliggende voorspellingssystemen waarschuwt men tijdig voor nakend onheil, zodat gemeenten proactief kunnen handelen. U kan uw vragen voorleggen over de interpretatie en de mogelijkheden van waterinfo.be. Sven Verbeke, Afdeling Operationeel Waterbeheer VMM, co-voorzitter van de CIW-werkgroep waterkwantiteit Joost Dewelde, VMM Organisatie: CIW (Coördinatiecommissie Integraal Waterbeleid) S 25 OCMW s en onbetaalde waterfacturen Almaar meer mensen hebben moeite om de waterfactuur te betalen. De OCMW s stuiten rechtstreeks op deze problematiek via de lokale adviescommissies water waar ze samen met klant en watermaatschappij oplossingen zoeken. Hoofddoel hierbij: vermijden dat mensen afgesloten worden van water. Maar de LAC-werking rond water loopt niet overal even efficiënt of constructief. We zoeken samen met de verschillende actoren naar succesfactoren voor een goede werking van de lokale adviescommissies (LAC s). S 26 Slimme en schone stedelijke distributie: van kansloos naar kansrijk De afgelopen decennia waren er vele initiatieven om stedelijke goederendistributie efficiënter te laten verlopen en steden leefbaar te houden. Wat zijn de geleerde lessen? Hoe bereik we de perfect fit tussen slimme stadslogistieke concepten, schone technologie en robuust overheidsbeleid? Walther Ploos van Amstel is hierover dé specialist bij uitstek, en voert bovendien een inspirerend discours, doorspekt met praktijkvoorbeelden Walther Ploos van Amstel, Lector Citylogistiek, Hogeschool van Amsterdam

8 S 34 Werkbezoek Leuven op de fiets (tot 16.00uur) Op de fiets trekken we door Leuven via het fietsroutenetwerk. We proeven van stadsvernieuwingsprojecten zoals de Werkhuizensite, de Vaartkom, de Hertogensite en de plaats daarin van fietsmobiliteit. We krijgen zicht op het fietsparkeeraanbod, de fietsstraten en toekomstige fietsprojecten zoals de bouw van een fietsbrug naar het stationsplein. Maximum 30 deelnemers. Tim Asperges, adviseur mobiliteit, stad Leuven S 35 Werkbezoek Van collectieve warmtevoorzieningen naar een geïntegreerd warmtenet in de Vaartkom (tot 16.00uur) Een gloednieuwe studie naar warmtenetten-potentieel in Leuven toont o.a. voor de Vaartkom een hoog potentieel: er is geconcentreerde warmtevraag (woningen, kantoren ) én er is restwarmte van AB Inbev en/of biogas van afvalverwerker Ecowerf. De stad licht dit beknopt toe. En huisvestingsmaatschappij Dijledal schetst haar mogelijke rol en ambitie hierin. We bezoeken de Vaartkom en de WKK-installatie in het wooncomplex Sint-Maartensdal. Maximum 20 deelnemers. Daan Van Tassel, afdeling ruimtelijk en duurzaamheidsbeleid, stad Leuven Erik Thora, directeur sociale huisvestingsmaatschappij Dijledal Alle extra informatie over het aanbod en digitaal inschrijven kan via

9 uur S 27 De openbare verlichting doven en LED-verlichting Heuvelland was bij ons weten de eerste gemeente die het licht uitdeed op haar volledige wegennet. En ook het uitgestrekte Ieper dooft de straatverlichting op de wegen, uitgezonderd op de strooiroutes. Wat zijn hun bevindingen, de reacties van de bevolking, de financiële besparing? En welke algemene aandachtspunten zijn er qua juridische aansprakelijkheid, sociale veiligheid, verkeersveiligheid? Daarnaast horen we over de praktijkervaringen van Aalst met LED in de openbare verlichting. Hein Lapauw, duurzaamheidsambtenaar Ieper Margo Swerts, expert mobiliteit, West-Vlaamse Intercommunale (WVI) Steven Ghysens, directeur cluster Facility, stad Aalst Sven Linthout, industrieel ingenieur, stad Aalst S 28 Van projectidee naar Europese subsidie, hoe pak ik het aan? Welke Europese subsidie-oproepen zijn interessant? Hoe stel je een consortium samen rond een bepaald thema of project? Hoe schrijf je een goede kandidatuur? Waarop dien je te letten voor en bij de uitvoering van het project? Een zo interactief mogelijke workshop, beperkt tot 25 deelnemers. Han Vandevyvere, project manager - senior onderzoeker, VITO S 29 Visionair Thomas Rau over duurzaam bouwen en circulaire economie Thomas Rau is ondernemer, architect, innovator, inspirator en visionair. Hij laat zich leiden door wat er in de toekomst nodig is en niet door wat op dit moment haalbaar is. Rau levert al jaren een grote bijdrage aan de discussie over duurzaamheid, het gebruik van hernieuwbare energiebronnen in de architectuur en aan de vraag hoe te handelen in het licht van de grondstoffenschaarste. En hij voegt de daad bij het woord, met tal van realisaties op het gebied van CO 2 -neutraal, energieneutraal, energiepositief bouwen en circulaire architectuur. Thomas Rau werd uitgeroepen tot Architect van het Jaar 2013 en ontving van vakblad De Architect de ARC13 Oeuvre Award voor zijn inzet in de afgelopen 20 jaar om duurzame architectuur in de volle breedte te promoten én te realiseren. Thomas Rau, architect en innovator, architectenbureau RAU S 30 Slimme buffering en infiltratie in de publieke ruimte en op privé-terrein Verhardingen nemen almaar toe en regenbuien worden steeds intenser. Resultaat: overstromingen. Om dit te milderen moeten we regenwater vasthouden en de afvoer vertragen. U krijgt concrete voorbeelden van slimme buffering en infiltratie in de publieke ruimte, alsook een overzicht van mogelijke infiltratietechnieken geïllustreerd met voorbeelden op privéterrein. Ivo Verlaeckt, afdelingshoofd Netbeheer Riolering, Infrax Julie Alboort, Consulent Waterbewust bouwen, Vlaamse Architectenorganisatie NAV S 31 Elektrische laadpalen plaatsen met visie Her en der zijn in Vlaanderen elektrische laadpalen geplaatst. Was het allemaal even doordacht b.v. qua locatie? En hoe proberen we de komende jaren met meer visie en doeltreffendheid een lokaal laadpalen-beleid uit te zetten? We laten een stad aan het woord, alsook Evora, het Vlaams Platform Publiek Laden. Daarnaast geeft een lokaal bestuur met ervaring met eigen elektrische voertuigen zijn belangrijkste praktijkbevindingen en aandachtspunten.

10 inschrijvingsformulier Energie- en klimaatdag voor lokale besturen te bezorgen tot en met donderdag 30 april 2015 aan vereniging van vlaamse steden en gemeenten vzw ondernemingsnummer t.a.v. nils callens paviljoenstraat Brussel fax schrijf bij voorkeur digitaal in via gebruik één formulier per persoon. gebruik drukletters. deelnemer naam en voornaam functie bestuur tel ik neem deel aan de energie- en klimaatdag voor lokale besturen * op donderdag 7 mei 2015 in leuven Parallelle sessies tot uur! behalve werkbezoek tot uur! S 33 Werkbezoek 90 sociale appartementen krijgen energie uit de riool S 1 App & Web Markt S 2 Het aanbod van Eandis bij het Burgemeestersconvenant S 3 Coöperatie verwarmt school met streekeigen houtsnoeisel S 4 In Kopenhagen, wereldwijd de eerste klimaatbestendig gemaakte wijk S 5 Lokale entiteiten en OCMW s in gesprek met minister Turtelboom S 6 Parkeerbeleid en wijkinrichting helpt CO 2 verminderen Parallelle sessies tot uur S 7 App & Web Markt S 8 Energie aanpak eigen gebouwen: zelf doen? energie-prestatiecontract? S 9 Kyoto in het Pajottenland: plattelandsstreek pakt het energiek aan S 10 Europa nodigt gemeenten uit tot klimaatadaptatie met Mayors Adapt S 11 Energiebesparende maatregelen bij kansengroepen S 12 Slimme mobiliteitsschakels: fietsstraten en trage wegen Parallelle sessies tot uur S 13 Het zoveelste project, of echte transitie? S 14 Hoe uw stad of gemeente klimaatbestendig maken? Case Antwerpen S 15 Naar een integrale lokale en regionale aanpak: Warmer Wonen S 16 Meer mogelijkheden met elektrische fietsen Parallelle sessies tot uur S 17 Water opvangen in groenzones aan de bron? Of bufferen afwaarts in riool of waterloop? S 18 Energie winnen uit waterstromen S 19 Autodelen stimuleren of zelf doen S 20 Samen de watertoetskaart interpreteren S 36 Gemeenten in de bres voor een klimaatneutrale provincie Parallelle sessies tot uur! behalve werkbezoeken tot uur! S 34 Werkbezoek Leuven op de fiets S 35 Werkbezoek Van collectieve warmtevoorzieningen naar een geïntegreerd warmtenet... S 21 De burger overtuigen : voorbij de klassieke werkwijzen S 22 Infrax aanbod rond energie-dienstverlening en warmtenetten S 23 Vooruit met renovatie in oude verkavelingen en verdichting in kernen S 24 Meerlaagse waterveiligheid: naar duurzame vermindering van overstromingsrisico s S 25 OCMW s en onbetaalde waterfacturen S 26 Slimme en schone stedelijke distributie: van kansloos naar kansrijk Parallelle sessies tot uur S 27 De openbare verlichting doven en LED-verlichting S 28 Van projectidee naar Europese subsidie, hoe pak ik het aan? S 29 Visionair Thomas Rau over duurzaam bouwen en circulaire economie S 30 Slimme buffering en infiltratie in de publieke ruimte en op privé-terrein S 31 Elektrische laadpalen plaatsen met visie * aankruisen wat past. mijn bestuur, de gemeente/ocmw betaalt de deelnameprijs. ik zal persoonlijk de deelnameprijs betalen. gelieve hiervoor een factuur te sturen naar: datum en handtekening kosteloos annuleren kan tot en met donderdag 30 april de volledige deelnameprijs wordt aangerekend wanneer de annulatie later plaatsvindt. Uw gegevens worden opgenomen in een bestand voor administratieve doeleinden en voor communicatie over VVSG vzw - activiteiten en worden niet doorgegeven aan derden. Overeenkomstig de wet op de privacy van 8/12/92 tot bescherming van de persoonlijke levenssfeer hebt u het recht op inzage en verbetering van de over u bewaarde gegevens.

STANDHOUDERSDOSSIER. Energie Mobiliteit Water Wonen Duurzaam. Energie- en klimaatdag voor lokale besturen

STANDHOUDERSDOSSIER. Energie Mobiliteit Water Wonen Duurzaam. Energie- en klimaatdag voor lokale besturen STANDHOUDERSDOSSIER Energie Mobiliteit Water Wonen Duurzaam Energie- en klimaatdag LEUVEN 7 mei 2015 Energie- en klimaatdag LEUVEN 7 mei 2015 De VVSG communiceert met haar leden en partners De Vereniging

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken en Leren:

Het Nieuwe Werken en Leren: STUDIEDAG LEUVEN VRIJDAG 26 APRIL 2013 Het Nieuwe Werken en Leren: duurzaam inzetten van medewerkers STUDIEDAG LEUVEN 26 APRIL 2013 Het Nieuwe Werken en Leren: duurzaam inzetten van medewerkers Hoe je

Nadere informatie

Vlaamse provincies steunen steden en gemeenten op weg naar klimaatneutraliteit

Vlaamse provincies steunen steden en gemeenten op weg naar klimaatneutraliteit Vlaamse provincies steunen steden en gemeenten op weg naar klimaatneutraliteit Patrick BOUCNEAU provincie Limburg, namens de 5 Vlaamse provincies 15 december 2015 - Jaarforum FRDO-CFDD Steden in transitie

Nadere informatie

Politiek leiderschap. Hoe wordt je optreden krachtiger en effectiever?

Politiek leiderschap. Hoe wordt je optreden krachtiger en effectiever? vijfdaags leertraject Politiek leiderschap Hoe wordt je optreden krachtiger en effectiever? VOOR BURGEMEESTERS, OCMW-VOORZITTERS EN SCHEPENEN Politiek leiderschap Hoe wordt je optreden krachtiger en effectiever?

Nadere informatie

Dominiek Vandewiele 12 november 2014

Dominiek Vandewiele 12 november 2014 1 Dominiek Vandewiele 12 november 2014 I N T E R C O M M U N A L E L E I E D A L 4 I N T E R C O M M U N A L E L E I E D A L 5 1. Burgemeestersconvenant: wat is het? 2. Waarom een regionale aanpak? 3.

Nadere informatie

Energiezuinige huishoudtoestellen, een haalbare kaart voor mensen in armoede

Energiezuinige huishoudtoestellen, een haalbare kaart voor mensen in armoede Mei 2015 Energiezuinige huishoudtoestellen, een haalbare kaart voor mensen in armoede Een project van Samenlevingsopbouw en partners Wie zijn we? Samenlevingsopbouw Visie Kansen creëren, grondrechten garanderen

Nadere informatie

Vormingsmomenten voor kinderbegeleiders

Vormingsmomenten voor kinderbegeleiders Vormingsmomenten voor kinderbegeleiders Vormingsmoment voor kinderbegeleiders Kinderopvang is volop in beweging. Vanuit het Steunpunt Kinderopvang van de VVSG en Diverscity willen we mee invulling geven

Nadere informatie

DUURZAME. Klankbordgroep 6, Leuven, 04/12/2014

DUURZAME. Klankbordgroep 6, Leuven, 04/12/2014 BEGELEIDING LEREND NETWERK DUURZAME WIJKEN Klankbordgroep 6, Leuven, 04/12/2014 Doel Stimuleren duurzame wijkontwikkeling in Vlaanderen - Informatie & informatie-uitwisseling - goede voorbeelden - begeleiding,

Nadere informatie

Zuid-West-Vlaanderen Energieneutraal in 2050. Naar een regionale energiestrategie

Zuid-West-Vlaanderen Energieneutraal in 2050. Naar een regionale energiestrategie Zuid-West-Vlaanderen Energieneutraal in 2050. Naar een regionale energiestrategie Welke vragen liggen aan de basis? Er beweegt nu zeer veel rond energie. Waar staan we nu en hoe gaat het verder evolueren?

Nadere informatie

infodag over de inzameling van afval in ondergrondse containers Afval gaat ondergronds

infodag over de inzameling van afval in ondergrondse containers Afval gaat ondergronds infodag over de inzameling van afval in ondergrondse containers Afval gaat ondergronds ANTWERPEN, dinsdag 11 maart 2014 infodag over de inzameling van afval in ondergrondse containers Afval gaat ondergronds

Nadere informatie

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Fons Claessen sr.adviseur klimaat, energie & duurzaamheid Gemeente Nijmegen Waarom moeten we iets doen?? 1: Klimaatverandering 2: Energie en grondstoffen 3.

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

Samen sterk: Klimaatbeleid provincie Antwerpen en haar partners. Dirk Vandenbussche - 4 februari 2015

Samen sterk: Klimaatbeleid provincie Antwerpen en haar partners. Dirk Vandenbussche - 4 februari 2015 Samen sterk: Klimaatbeleid provincie Antwerpen en haar partners Dirk Vandenbussche - 4 februari 2015 1-2/6/2015 Inhoud Beleidscontext Provinciaal klimaatbeleid Samen werken met partners Toekomst 2-2/6/2015

Nadere informatie

Toelichting energie- en klimaatactieplan Ranst

Toelichting energie- en klimaatactieplan Ranst Toelichting energie- en klimaatactieplan Ranst Infomoment Ranst 23 september 2015 20u 1 Ranst timing 1. Voorstelling project aan schepencollege + goedkeuring: 12/2 2. werkgroep energie & klimaat: 19/3

Nadere informatie

Belfius Smart City Award 2015

Belfius Smart City Award 2015 Belfius Smart City Award 2015 «Stadslab2050 Energie voor het Antwerpse hart» Stad Antwerpen Stadslab2050 (http://stadslab2050.be/) is een stedelijk laboratorium dat de omslag naar een duurzaam Antwerpen

Nadere informatie

Klimaatplannen die het verschil maken. Inspiratie voor gemeentebesturen

Klimaatplannen die het verschil maken. Inspiratie voor gemeentebesturen Klimaatplannen die het verschil maken Inspiratie voor gemeentebesturen De vragen die we vandaag beantwoorden Wat is een goed klimaatplan? Welke activiteiten maken het verschil? (niet exhaustieve oplijsting)

Nadere informatie

VVSG #TREFDAGSOCIAAL. Lokale schouders voor globale uitdagingen Titel Naam Spreker. Prof. Lesage, Prof. Hermans, Burgemeester Janssens (Vorselaar)

VVSG #TREFDAGSOCIAAL. Lokale schouders voor globale uitdagingen Titel Naam Spreker. Prof. Lesage, Prof. Hermans, Burgemeester Janssens (Vorselaar) VVSG #TREFDAGSOCIAAL Lokale schouders voor globale uitdagingen Titel Naam Spreker Prof. Lesage, Prof. Hermans, Burgemeester Janssens (Vorselaar) Prof. Dries Lesage 2 Agenda 2030 en de SDG s 27 september

Nadere informatie

Regio-overleg milieu. HERNIEUWBARE ENERGIE EN KLIMAAT Inleiding. Ingelmunster 14 maart 2013. Dominiek Vandewiele

Regio-overleg milieu. HERNIEUWBARE ENERGIE EN KLIMAAT Inleiding. Ingelmunster 14 maart 2013. Dominiek Vandewiele Regio-overleg milieu HERNIEUWBARE ENERGIE EN KLIMAAT Inleiding Ingelmunster 14 maart 2013 Dominiek Vandewiele agenda 8:30 onthaal en inleiding 8:45 Inleiding: Europese, Vlaamse en lokale beleidsprioriteiten

Nadere informatie

Toekomsten voor investeren in publieke ruimte. Eerste honderd dagen

Toekomsten voor investeren in publieke ruimte. Eerste honderd dagen Toekomsten voor investeren in publieke ruimte Eerste honderd dagen Opzet Deel 1 Inspiratie aan de hand van voorbeelden Deel 2 Inzoomen op deelaspecten & inhoud 2 - VVSG - Eerste 100 dagen Het belang van

Nadere informatie

programma 9.00 Onthaal met koffie en versnaperingen 9.30 Workshopronde 1 - kies uit 8 workshops 12.30 Middagpauze met broodjeslunch

programma 9.00 Onthaal met koffie en versnaperingen 9.30 Workshopronde 1 - kies uit 8 workshops 12.30 Middagpauze met broodjeslunch programma Goede kinderopvang vraagt de juiste persoon met het juiste talent op de juiste plaats. Die juiste persoon ben jij! Jouw inzet, als kinderbegeleider, maakt het verschil in de kinderopvang: kinderen

Nadere informatie

Brugge. 3 juni 2015. Kris Van Dijck Burgemeester Dessel

Brugge. 3 juni 2015. Kris Van Dijck Burgemeester Dessel Brugge 3 juni 2015 Kris Van Dijck Burgemeester Dessel 9.500 inwoners 27 km² Landelijk maar Nucleaire industrie Opslag nucleair afval Witzand winning Sportgemeente Dessel en Witgoor Sport BMX Sportpark

Nadere informatie

Ontwerp Gezonde Systemen

Ontwerp Gezonde Systemen Ontwerp Gezonde Systemen Het huidige zonne-inkomen gebruiken De cycli van de natuur worden aangedreven door de energie van de zon. Bomen en planten vervaardigen voedsel op zonlicht. De wind kan worden

Nadere informatie

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta)

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Agenda Stad Concernstaf CSADV Stadhuis Grote Kerkplein 15 Postbus 538 8000 AM Zwolle Telefoon (038) 498 2092 www.zwolle.nl Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Hoe houden we onze delta leefbaar

Nadere informatie

Kernversterking > klimaatneutraal en meer! 3 hefbomen voor kernversterking

Kernversterking > klimaatneutraal en meer! 3 hefbomen voor kernversterking Kernversterking > klimaatneutraal en meer! 3 hefbomen voor kernversterking Hefboom 1: grondbeleid en openbaar vervoer o Doel: o Waarover gaat het? o Bouwen nabij OV knooppunten perifere bouwgronden verplaatsen

Nadere informatie

Lokaal klimaatbeleid. Algemeen. Ook als lokaal bestuur?

Lokaal klimaatbeleid. Algemeen. Ook als lokaal bestuur? Algemeen Lokaal klimaatbeleid Regiovergadering 12 en 14 maart 2013 Mitigatie = maatregelen nemen om klimaatverandering te beperken bv. energieverbruik minderen, meer hernieuwbare energie opwekken, minder

Nadere informatie

Openbare verlichting in Avelgem

Openbare verlichting in Avelgem Openbare verlichting in Avelgem Lut Deseyn Schepen van Milieu Lut.deseyn@avelgem.be 1. Inleiding 2. Duiding 2. Het project 3. Kosten en Besparing 5. Opvolging en evaluatie 6. Conclusie 7. Vragen Agenda

Nadere informatie

Politiek leiderschap: krachtig en effectief optreden

Politiek leiderschap: krachtig en effectief optreden VIJFDAAGS LEERTRAJECT Politiek leiderschap: krachtig en effectief optreden VOOR BURGEMEESTERS, OCMW-VOORZITTERS EN SCHEPENEN Politiek leiderschap Hoe wordt je optreden krachtiger en effectiever? Je wil

Nadere informatie

Warmterecuperatie uit gemeentelijke riolering - een haalbare kaart?

Warmterecuperatie uit gemeentelijke riolering - een haalbare kaart? Warmterecuperatie uit gemeentelijke riolering - een haalbare kaart? Wendy Francken Directeur VLARIO 1 11 Europese partners Uit 6 landen Met 1 gemeenschappelijk doel De waterketen te verduurzamen door:

Nadere informatie

Samen investeren in hernieuwbare energie. Daan Creupelandt Dirk Vansintjan

Samen investeren in hernieuwbare energie. Daan Creupelandt Dirk Vansintjan Samen investeren in hernieuwbare energie Daan Creupelandt Dirk Vansintjan Even opwarmen Wie kent Ecopower? Zijn er coöperanten? Zijn er klanten? 2 Overzicht 1. Ecopower 2. Coöperatief ondernemen 3. REScoop.eu

Nadere informatie

Van bouwsector naar woonsector

Van bouwsector naar woonsector Van bouwsector naar woonsector donderdag - 24 04 2014-12:23 Van bouwsector naar woonsector De bouw ondergaat vandaag een grote transformatie: naar een sector die inspeelt op de behoefte aan betaalbare

Nadere informatie

Workshop 1: Kostenbesparing door energiezuinig gebouwbeheer door Bas Ambachtsheer, algemeen-directeur Cofely GDF-Suez

Workshop 1: Kostenbesparing door energiezuinig gebouwbeheer door Bas Ambachtsheer, algemeen-directeur Cofely GDF-Suez Gevraagd: Duurzaam commitment Klimaattop Amstelveen Donderdag 14 oktober 2010 Ambitie: Duurzaam in Amstelveen Tijdens de klimaattop staan inspiratie, matchmaking en commitment centraal. Amstelveense voorlopers

Nadere informatie

Klimaatstudie Vlaams-Brabant klimaatneutraal: Beleidsaanbevelingen voor gemeenten

Klimaatstudie Vlaams-Brabant klimaatneutraal: Beleidsaanbevelingen voor gemeenten Klimaatstudie Vlaams-Brabant klimaatneutraal: Beleidsaanbevelingen voor gemeenten Dinsdag 15 september 2015, PIVO, Asse Dinsdag 22 september 2015, Provinciehuis, Leuven ? Klimaatstudie Vlaams-Brabant klimaatneutraal

Nadere informatie

Uitnodiging. Werelddag van de stedenbouw. Over de grens: hoe samen ruimte maken? Dinsdag 17 november 2009, Stadsschouwburg Kortrijk

Uitnodiging. Werelddag van de stedenbouw. Over de grens: hoe samen ruimte maken? Dinsdag 17 november 2009, Stadsschouwburg Kortrijk Uitnodiging Werelddag van de stedenbouw Over de grens: hoe samen ruimte maken? Dinsdag 17 november 2009, Stadsschouwburg Kortrijk [ De Werelddag van de Stedenbouw is een grootschalige studiedag, georganiseerd

Nadere informatie

OOG voor Kwaliteit Visualiseren van kwaliteitszorg

OOG voor Kwaliteit Visualiseren van kwaliteitszorg STUDIEDAG OOG voor Kwaliteit Visualiseren van kwaliteitszorg LEUVEN, PARK INN HOTEL 26 MEI 2016 OOG voor Kwaliteit Visualiseren van kwaliteitszorg Hoe krijgt u iedereen betrokken in de zorg voor kwaliteit?

Nadere informatie

Kyoto in het Pajottenland en in de Zennevallei Waarom duurzame energie in het Pajottenland? Sociaal-economisch 78 000 000 + 75 000 000-113 000 000-113 000 000 + 153 000 000 Waarom duurzame energie? Sociaal-economisch

Nadere informatie

u i t n o d i g i n g www.fietsersbond.be/ontmoetingsdag2010

u i t n o d i g i n g www.fietsersbond.be/ontmoetingsdag2010 uitnodiging www.fietsersbond.be/ontmoetingsdag2010 v a n h a r t e w e l k o m! De Fietsersbond nodigt alle leden op 9 oktober uit in het Geuzenhuis in Gent, voor een dag boordevol boeiende informatie

Nadere informatie

Opmaak van een strategisch meerjarenplan?

Opmaak van een strategisch meerjarenplan? Opmaak van een strategisch meerjarenplan? Hypothetisch voorbeeld opgemaakt door medewerkers van de VVSG - zomer 2013 De VVSG helpt u graag op weg bij de opmaak van de strategische meerjarenplanning. Naast

Nadere informatie

De klimaatbestendige stad: hoe doe je dat?

De klimaatbestendige stad: hoe doe je dat? De klimaatbestendige stad: hoe doe je dat? De klimaatbestendige stad Klimaatadaptatie van stedelijk gebied staat sinds kort prominent op de publieke agenda. Op Prinsjes dag heeft het kabinet de Deltabeslissing

Nadere informatie

Situering van de watertoets in het Decreet Integraal Waterbeleid

Situering van de watertoets in het Decreet Integraal Waterbeleid Situering van de watertoets in het Decreet Integraal Waterbeleid Filip Raymaekers VMM afdeling Operationeel Waterbeheer Voorzitter CIW Werkgroep Watertoets Situering van de watertoets in het Decreet Integraal

Nadere informatie

Duurzame Ruimtelijke Ordening in Nederland: De regio is slagvaardiger in klimaatbeleid De tussenstand van onze verkenning: West en Noord Nederland

Duurzame Ruimtelijke Ordening in Nederland: De regio is slagvaardiger in klimaatbeleid De tussenstand van onze verkenning: West en Noord Nederland Duurzame Ruimtelijke Ordening in Nederland: De regio is slagvaardiger in klimaatbeleid De tussenstand van onze verkenning: West en Noord Nederland Ir. Martin Dubbeling, stedenbouwkundige bij SAB Drs. Wouter

Nadere informatie

Hoe het begon. 2008 Ondertekening declaration on climate change. 2009 Ondertekening covenant of mayors

Hoe het begon. 2008 Ondertekening declaration on climate change. 2009 Ondertekening covenant of mayors Antwerpen en het burgemeestersconvenant Hoe het begon 2003 Lokaal Kyotoprotocol: basis gelegd maar nood aan meer doorgedreven energiebeleid 2007 - Bestuursakkoord: Stad wil een voorbeeldige milieustad

Nadere informatie

Digitale driedimensionele bouwaanvragen ifv een 3D-GRB en vice versa? Naar een geïntegreerd 3D-GIS ifv de optimalisatie van ruimtelijk beleid.

Digitale driedimensionele bouwaanvragen ifv een 3D-GRB en vice versa? Naar een geïntegreerd 3D-GIS ifv de optimalisatie van ruimtelijk beleid. Digitale driedimensionele bouwaanvragen ifv een 3D-GRB en vice versa? Naar een geïntegreerd 3D-GIS ifv de optimalisatie van ruimtelijk beleid. Studiedag Vrijdag 6 november 2009 Het Pand ( Gent ) Situering

Nadere informatie

Kruishoutem energieneutraal. i.s.m. provincie Oost-Vlaanderen Energielandschap December 2015

Kruishoutem energieneutraal. i.s.m. provincie Oost-Vlaanderen Energielandschap December 2015 Kruishoutem energieneutraal i.s.m. provincie Oost-Vlaanderen Energielandschap December 2015 Oost-Vlaanderen Energielandschap!Oost-Vlaanderen ombouwen tot een volwaardig energielandschap Hernieuwbare Energiescan

Nadere informatie

Warmtenetten. Agenda. Wat is een warmtenet. Technologie. Projecten. Regulering. Rol Eandis. Visie van een netbeheerder Energik - 28/5/2015

Warmtenetten. Agenda. Wat is een warmtenet. Technologie. Projecten. Regulering. Rol Eandis. Visie van een netbeheerder Energik - 28/5/2015 Warmtenetten Visie van een netbeheerder Energik - 28/5/2015 Agenda Wat is een warmtenet Technologie Projecten Regulering Rol Eandis 2 2015 Studiedag Energik - Warmtenetten 1 Wat zijn warmtenetten? Ondergronds

Nadere informatie

Begeleiden van kansengroepen rond energie- en waterbesparing en afvalpreventie. Workshops - groepsmethodieken met begeleiding Individuele methodiek

Begeleiden van kansengroepen rond energie- en waterbesparing en afvalpreventie. Workshops - groepsmethodieken met begeleiding Individuele methodiek Begeleiden van kansengroepen rond energie- en waterbesparing en afvalpreventie Workshops - groepsmethodieken met begeleiding Individuele methodiek Wat? 7 workshops rond klimaatthematiek, energie, water

Nadere informatie

DO-tank Duurzaam Bouwen DO-tank Duurzame Energie. Gezamenlijke startbijeenkomst 19 mei

DO-tank Duurzaam Bouwen DO-tank Duurzame Energie. Gezamenlijke startbijeenkomst 19 mei DO-tank Duurzaam Bouwen DO-tank Duurzame Energie Gezamenlijke startbijeenkomst 19 mei Agenda Welkom en kennismaking Toelichting TACO2-studie (Luc Driesen) Strategie en aanpak uitvoering TACO2 (Luc Driesen)

Nadere informatie

Gemeenteraadsverkiezingen 2012. Memorandum voor de politieke partijen van Kampenhout. Gemeentelijke Raad voor OntwikkelingsSamenwerking (GROS)

Gemeenteraadsverkiezingen 2012. Memorandum voor de politieke partijen van Kampenhout. Gemeentelijke Raad voor OntwikkelingsSamenwerking (GROS) Gemeenteraadsverkiezingen 2012 Memorandum voor de politieke partijen van Kampenhout Gemeentelijke Raad voor OntwikkelingsSamenwerking (GROS) Als erkende adviesraad van het gemeentebestuur groepeert de

Nadere informatie

Klimaattop Vlaams-Brabant voorbij:

Klimaattop Vlaams-Brabant voorbij: Klimaattop Vlaams-Brabant voorbij: 29 januari 2016 Het Bolwerk Vilvoorde hoe maken we de ambities waar? www.vlaamsbrabant.be/klimaattop Programma 10u Intro (Wouter, Jan) 10u10 Kader provinciaal klimaatplan

Nadere informatie

Inplanting van windmolens Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning vzw

Inplanting van windmolens Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning vzw Inplanting van windmolens Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning vzw Energie in België EHA! 8 mei 2008 Nieuwerkerken 25 oktober 2007 Dirk Knapen Projectmedewerker energie en klimaat Inplanting van

Nadere informatie

C. Monitoring en backcasting

C. Monitoring en backcasting C. Monitoring en backcasting Backcasting en monitoring Deelsessie werkconferentie Energiek Zoetermeer 11 juni 2013 dr. C. (Cor) Leguijt Inhoud 1. Backcastingproject stadsgewest Haaglanden 1. Klimaat- en

Nadere informatie

Milieudienst West-Holland. Klimaatprogramma Holland Rijnland en Rijnstreek 2008-2012. Gerrit Jan Schraa Programmaleider

Milieudienst West-Holland. Klimaatprogramma Holland Rijnland en Rijnstreek 2008-2012. Gerrit Jan Schraa Programmaleider Klimaatprogramma Holland Rijnland en Rijnstreek 2008-2012 Gerrit Jan Schraa Programmaleider Klimaatprogramma Vervolg op Klimaatbeleid 2003-2007 Waarom een Klimaatprogramma? Wat houdt het programma in?

Nadere informatie

Ik ben als bestuurder in deze provincie bijzonder geïnteresseerd in de kansen van nieuwe energie voor onze kenniseconomie.

Ik ben als bestuurder in deze provincie bijzonder geïnteresseerd in de kansen van nieuwe energie voor onze kenniseconomie. Welkomstwoord van Jan Franssen, Commissaris van de Koningin in Zuid-Holland, bij het Lustrumcongres 'Geothermal Heat is Cool' van het Platform Geothermie, Den Haag, 24 oktober 2012 ---------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

CONGRES KOSTEN EN ENERGIE BESPAREN MET SLIMME TECHNOLOGIEËN. Event: Technologiebeurs, Seminars en Netwerking. Brussels Expo, 21 september 2012

CONGRES KOSTEN EN ENERGIE BESPAREN MET SLIMME TECHNOLOGIEËN. Event: Technologiebeurs, Seminars en Netwerking. Brussels Expo, 21 september 2012 CONGRES KOSTEN EN ENERGIE BESPAREN MET SLIMME TECHNOLOGIEËN Event: Technologiebeurs, Seminars en Netwerking Brussels Expo, 21 september 2012 Ism vakbeurzen Voor wie? Diensten duurzaamheid, techniek, energie,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 21 501-33 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie Nr. 538 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

Masterclass Stadsstudio 2014

Masterclass Stadsstudio 2014 Programma Masterclass Stadsstudio 2014 Duurzaamheid aan de basis Meer en meer ontstaat er het gevoel dat er meer nodig is dan duurzaam bouwen en verkavelen op specifieke plekken. We hebben moeten ook grondig

Nadere informatie

Besluit van de Deputatie

Besluit van de Deputatie vergadering van Besluit van de Deputatie aanwezig, kenmerk betreft verslaggever 1. Feitelijke en juridische gronden, dossiernummer: zittingnummer: termijn: Het provinciedecreet, inzonderheid artikel 57.

Nadere informatie

Naar meer dakisolatie voor sociale huurwoningen

Naar meer dakisolatie voor sociale huurwoningen Naar meer dakisolatie voor sociale huurwoningen Energie voor iedereen! met steun van de Koning Boudewijnstichting Inhoud Samenwerkingsverband Dakisolatie waarom? Probleemstelling Project Troeven, uitdagingen

Nadere informatie

Vilvoorde. BROEK Bouwblokrenovatie & Demowoning

Vilvoorde. BROEK Bouwblokrenovatie & Demowoning Vilvoorde BROEK Bouwblokrenovatie & Demowoning BROEK - Bouwblokrenovatie en demowoning Situering Doelstelling Stand van zaken Discussie 2/26/2016 Vilvoorde BROEK Bouwblokrenovatie & Demowoning 2 2/26/2016

Nadere informatie

Het Vlaams EnergieBedrijf Drie pijlers, één focus. Project ESCO Limburg 2020 Andries Gryffroy 28 maart 2014

Het Vlaams EnergieBedrijf Drie pijlers, één focus. Project ESCO Limburg 2020 Andries Gryffroy 28 maart 2014 Het Vlaams EnergieBedrijf Drie pijlers, één focus Project ESCO Limburg 2020 Andries Gryffroy 28 maart 2014 De Vlaamse Overheid als verbruiker De Vlaamse Overheid verbruikt circa 300 miljoen euro energie

Nadere informatie

Een lagere energiefactuur? Wij helpen u!

Een lagere energiefactuur? Wij helpen u! Een lagere energiefactuur? Wij helpen u! Stap 1 : Vraag snel een gratis energiescan aan. Stap 2 : Isoleer het dak van een private huurwoning en geniet van een extra hoge premie van 23 euro per m 2. Bekijk

Nadere informatie

Voorstelling van het project en de onderzoeksresultaten. Dr. Ann Crabbé Universiteit Antwerpen

Voorstelling van het project en de onderzoeksresultaten. Dr. Ann Crabbé Universiteit Antwerpen Voorstelling van het project en de onderzoeksresultaten Dr. Ann Crabbé Universiteit Antwerpen Inhoudsopgave Waarom onderzoek doen naar de «governance» van overstromingsrisico s? Over STAR-FLOOD: projectdoel

Nadere informatie

25/03/2013. Overzicht

25/03/2013. Overzicht Micro-WKK: basisbegrippen en toepassingsmogelijkheden Tine Stevens, Vlaams Energieagentschap Regiovergadering Provincie West-Vlaanderen 12 en 14/03/2013 2 Warmte-krachtkoppeling (WKK) De gelijktijdige

Nadere informatie

Change. Hoe moet het morgen met de energievoorziening? Document. magazine

Change. Hoe moet het morgen met de energievoorziening? Document. magazine Hoe moet het morgen met de energievoorziening? Nederland is verslaafd aan fossiele energie, zeker in vergelijking met landen om ons heen, vertelt Paul Korting, directeur van ECN. Er zijn genoeg scenario

Nadere informatie

DE OPMAAK VAN EEN SEAP VOOR DE GEMEENTE KLUISBERGEN KLIMAATTEAM 1 12.10.2015

DE OPMAAK VAN EEN SEAP VOOR DE GEMEENTE KLUISBERGEN KLIMAATTEAM 1 12.10.2015 DE OPMAAK VAN EEN SEAP VOOR DE GEMEENTE KLUISBERGEN KLIMAATTEAM 1 12.10.2015 Agenda Welkom door de Schepen Lode Dekimpe Inleiding SEAP door Kim Rienckens (provincie Oost-Vlaanderen) Nulmeting en uitdagingen

Nadere informatie

ESCOLIMBURG2020 Ondersteuning aan lokale besturen. Sandra Penders (Dubolimburg) Dirk Schreurs (Infrax)

ESCOLIMBURG2020 Ondersteuning aan lokale besturen. Sandra Penders (Dubolimburg) Dirk Schreurs (Infrax) ESCOLIMBURG2020 Ondersteuning aan lokale besturen Sandra Penders (Dubolimburg) Dirk Schreurs (Infrax) ESCOLimburg2020: het project Doel: versnelde realisatie energie-performante overheidsgebouwen Goede

Nadere informatie

Energiedag voor lokale besturen VVSG. Heidi Lenaerts 26/10/2011

Energiedag voor lokale besturen VVSG. Heidi Lenaerts 26/10/2011 Energiedag voor lokale besturen VVSG Heidi Lenaerts 26/10/2011 Agenda 1. Huidig energiesysteem + evoluties 2. Wat zijn smart grids? 3. Link naar gebruikers & gebouwen 4. Wie is Smart Grids Flanders? Huidig

Nadere informatie

Collectief Particulier Opdrachtgeverschap en Energiezuinig Wonen waar liggen verbindingen?

Collectief Particulier Opdrachtgeverschap en Energiezuinig Wonen waar liggen verbindingen? Collectief Particulier Opdrachtgeverschap en Energiezuinig Wonen waar liggen verbindingen? DNA in de bouw De Nieuwe Aanpak in de bouw DNA in de bouw staat voor: transitie in de bouw vanuit de basis, de

Nadere informatie

Externe audit en interne controle

Externe audit en interne controle OPLEIDINGSTRAJECT Externe audit en interne controle Organisatiebeheersing en interne controle. Bent u klaar voor de externe audit? OPLEIDINGSTRAJECT Organisatiebeheersing en interne controle. Bent u klaar

Nadere informatie

Welkom. StepUp. Wat zijn warmtenetten? StepUp_Warmtenetten 1

Welkom. StepUp. Wat zijn warmtenetten? StepUp_Warmtenetten 1 Welkom StepUp 8 Wat zijn warmtenetten? Ondergronds leidingsysteem dat warm water transporteert Koppelt plaatsen met een warmteoverschot ( warmtebron of restwarmte ) aan plaatsen met een warmtevraag ( verwarming,

Nadere informatie

Regio Stedendriehoek

Regio Stedendriehoek Regio Stedendriehoek 1 Energieneutrale regio Energietransitie Stedendriehoek Apeldoorn, Brummen, Deventer, Epe, Lochem, Voorst,Zutphen Netbeheer en Duurzame Gebiedsontwikkeling Pieter van der Ploeg, Alliander

Nadere informatie

Innovatienetwerk Nieuwe Energie Systemen (INES) Kies voor slimme technologie en bespaar energie

Innovatienetwerk Nieuwe Energie Systemen (INES) Kies voor slimme technologie en bespaar energie Innovatienetwerk Nieuwe Energie Systemen (INES) Kies voor slimme technologie en bespaar energie januari 2011 Alle tuinders in Gelderland kunnen besparen Wilt u uw energiekosten verlagen? Door energie te

Nadere informatie

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB Gemeenten hebben forse ambities op het gebied van duurzaamheid, innovatie en lokale

Nadere informatie

Opleidingstrajecten voor ploegbazen 2013-2014

Opleidingstrajecten voor ploegbazen 2013-2014 Opleidingstrajecten voor ploegbazen 2013-2014 Voor wie Deze opleidingen richten zich tot ploegbazen, opzichters, voormannen, werkleiders, facility-verantwoordelijken, die zich verder willen ontwikkelen

Nadere informatie

IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving

IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving 16 september 2014-15:25 Het ministerie van Infrastructuur en Milieu besteedt in 2015 9,2 miljard euro aan een gezond, duurzaam

Nadere informatie

Postacademische opleiding. Offshore windenergie 2015-2016. Permanente vorming

Postacademische opleiding. Offshore windenergie 2015-2016. Permanente vorming Postacademische opleiding Offshore windenergie 2015-2016 Permanente vorming Tegen 2020 wil België 13% van haar energie uit hernieuwbare energiebronnen halen. Windenergie speelt daarin een cruciale rol.

Nadere informatie

Postacademische opleiding. Offshore windenergie 2015-2016. Permanente vorming

Postacademische opleiding. Offshore windenergie 2015-2016. Permanente vorming Postacademische opleiding Offshore windenergie 2015-2016 Permanente vorming Opleiding Deze opleiding biedt de mogelijkheid om je te verdiepen in de windenergie en kennis op te doen die specifiek is voor

Nadere informatie

Burgemeestersconvenant. Gemeenteraad 23 november 2015

Burgemeestersconvenant. Gemeenteraad 23 november 2015 Gemeenteraad 23 november 2015 UITGANGSPUNT Het klimaat- en energiebeleid van de EU Uitstoot broeikasgassen moet op korte termijn fors omlaag Energiebronnen die meer zekerheid bieden Energie-onafhankelijkheid

Nadere informatie

duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen

duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen De toekomst van de energievoorziening Gemeenten, provincies, bedrijven en projectontwikkelaars gaan zich steeds meer richten op duurzame energiedoelstellingen,

Nadere informatie

november 2012 aanbod: kansen voor energiebesparing voor en door bedrijven en organisaties in s-hertogenbosch

november 2012 aanbod: kansen voor energiebesparing voor en door bedrijven en organisaties in s-hertogenbosch november 2012 aanbod: kansen voor energiebesparing en duurzame energie voor en door bedrijven en organisaties in s-hertogenbosch Inhoud 1. Levering van duurzame warmte aan bedrijven in s-hertogenbosch-noord

Nadere informatie

uitnodiging & programma

uitnodiging & programma uitnodiging & programma INTERNATIONALE CONFERENTIE GENT 17-19 OKTOBER 2011 Winning through twinning Local authorities: actors in development Als koepel van de 308 Vlaamse gemeenten begeleidt de VVSG (Vereniging

Nadere informatie

Regie op energie. Investeren in de productie van duurzame energie in de regio Arnhem-Nijmegen

Regie op energie. Investeren in de productie van duurzame energie in de regio Arnhem-Nijmegen Investeren in de productie van duurzame energie in de regio Arnhem-Nijmegen Regie op energie Wij, de 22 gemeenten in de regio Arnhem- Nijmegen, maken ons sterk voor een versnelde transitie van fossiele

Nadere informatie

Steunmaatregelen voor milieu- en energiebewust ondernemen

Steunmaatregelen voor milieu- en energiebewust ondernemen organiseert informatiesessies Steunmaatregelen voor milieu- en energiebewust ondernemen Dinsdag 18 september 2007, 15.30 u. Ubicenter - Philipssite, Leuven In samenwerking met: VEA Vlaams Energieagentschap

Nadere informatie

POM GROEPSAANKOOP: GROENE STROOM EN AARDGAS VOOR BEDRIJVEN

POM GROEPSAANKOOP: GROENE STROOM EN AARDGAS VOOR BEDRIJVEN POM GROEPSAANKOOP: GROENE STROOM EN AARDGAS VOOR BEDRIJVEN POM Groepsaankoop Een groepsaankoop voor de aankoop van 100 % groene stroom uit eigen streek en aardgas aan een vaste prijs tot 31/12/2015, gezamenlijk

Nadere informatie

Speech Dag van de Lokale Politiek: sterke lokale mandatarissen voor een sterke lokale politiek

Speech Dag van de Lokale Politiek: sterke lokale mandatarissen voor een sterke lokale politiek Speech Dag van de Lokale Politiek: sterke lokale mandatarissen voor een sterke lokale politiek Beste groene vrienden, Bedankt om hier vandaag in grote getale te zijn. Jullie aanwezigheid is het beste bewijs

Nadere informatie

Historiek. LOKALE AGENDA 21 - Leuven. Milieuconvenant. Resultaten. Acties. Duurzaam beleid in convenant. Agenda 21 van UNCED, Rio 92

Historiek. LOKALE AGENDA 21 - Leuven. Milieuconvenant. Resultaten. Acties. Duurzaam beleid in convenant. Agenda 21 van UNCED, Rio 92 LOKALE AGENDA 21 - Leuven Historiek Presentatie voor delegatie van stad en gemeenten van het Brussels Gewest Agenda 21 van UNCED, Rio 92 3 aanleidingen in Leuven ondertekening milieuconvenant 1997-1999

Nadere informatie

Omgaan met cliënten met een psychische aandoening: vervolg (DAG 2 & DAG 3)

Omgaan met cliënten met een psychische aandoening: vervolg (DAG 2 & DAG 3) Opleiding Omgaan met cliënten met een psychische aandoening: vervolg (DAG 2 & DAG 3) Waar en wanneer? 20/11 & 27/11/2012 in het Maaltebruggekasteel te Gent In de basisopleiding (DAG 1) werden de meest

Nadere informatie

Klimaatplan Maldegem

Klimaatplan Maldegem Klimaatplan Maldegem Klimaatplan Maldegem Inleiding Proces Nulmeting Actieplan Inleiding Burgemeestersconvenant Doelstellingen 2020 20% minder energie verbruik 20% minder CO2 uitstoot 20% hernieuwbare

Nadere informatie

Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR. Watering van Sint-Truiden. (enkel het gesproken woord telt)

Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR. Watering van Sint-Truiden. (enkel het gesproken woord telt) Vrijdag 6 mei 2011 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Watering van Sint-Truiden (enkel het gesproken woord telt) Geachte voorzitter van de Watering, Mevrouw

Nadere informatie

Keynote Future Green City 26 november 2015 10.30-12.00

Keynote Future Green City 26 november 2015 10.30-12.00 Keynote Future Green City 26 november 2015 10.30-12.00 Thema: Leven met water in de stad Speech: - Geweldig om zoveel professionals bezig te zien met groen en water in stedelijk gebied! - In het Deltaprogramma

Nadere informatie

Steunmaatregelen voor geothermische investeringen in het Vlaamse Gewest

Steunmaatregelen voor geothermische investeringen in het Vlaamse Gewest Steunmaatregelen voor geothermische investeringen in het Vlaamse Gewest 8 november 2012 VCB - Brussel ing. Eddy Jonckheere, accountmanager transformatie & duurzaamheid - energie Overzicht Agentschap Ondernemen

Nadere informatie

sessie 3: De Wereld op de stoep Jeroen Mercy De Wereld roept om klimaatneutraliteit, De Gentse CO2-uitstoot gemeten! Stad Gent Milieudienst

sessie 3: De Wereld op de stoep Jeroen Mercy De Wereld roept om klimaatneutraliteit, De Gentse CO2-uitstoot gemeten! Stad Gent Milieudienst sessie 3: De Wereld op de stoep De Wereld roept om klimaatneutraliteit, De Gentse CO2-uitstoot gemeten! Jeroen Mercy Stad Gent Milieudienst Context Klimaatopwarming is een feit Impact voor Gent: veerkracht

Nadere informatie

De Energiezuinige Wijk - De opdracht

De Energiezuinige Wijk - De opdracht De Energiezuinige Wijk De Energiezuinige Wijk De opdracht In deze opdracht ga je van alles leren over energie en energiegebruik in de wijk. Je gaat nadenken over hoe jouw wijk of een wijk er uit kan zien

Nadere informatie

PERSBERICHT. Annemie Turtelboom Vlaams Viceminister-president Annemie Turtelboom Vlaams minister van Financiën, Begroting en Energie

PERSBERICHT. Annemie Turtelboom Vlaams Viceminister-president Annemie Turtelboom Vlaams minister van Financiën, Begroting en Energie PERSBERICHT Annemie Turtelboom Vlaams Viceminister-president Annemie Turtelboom Vlaams minister van Financiën, Begroting en Energie Brussel, 11/2/2016 Energiebesparende renovatie in Vlaanderen zet door

Nadere informatie

Steunpunt duwobo. provincie West-Vlaanderen: voorstelling

Steunpunt duwobo. provincie West-Vlaanderen: voorstelling Steunpunt duwobo provincie West-Vlaanderen: voorstelling Wat is het steunpunt duwobo? Steunpunt duurzaam wonen en bouwen Gegroeid vanuit de transitiearena duurzaam wonen en bouwen (Vlaams platform) Naar

Nadere informatie

Biodiversiteit op bedrijventerreinen

Biodiversiteit op bedrijventerreinen Biodiversiteit op bedrijventerreinen 9 november 2010 Biodiversiteit op bedrijventerreinen Overzicht Vertrekpunt: bestaand of nieuw terrein? Beschikbare ruimte efficiënt ruimtegebruik Waar liggen kansen?

Nadere informatie

Voorstelling Limburgse verwarmingscampagne

Voorstelling Limburgse verwarmingscampagne Voorstelling Limburgse verwarmingscampagne 2012-2014 1 oktober 2013 Architect Breakfast Sessie Inhoud 1. Aanleiding 2. Doelstellingen 3. Limburgse context 4. Boodschap 5. Plan van aanpak 6. Doelgroepen

Nadere informatie

Basiskennis aluminiumtechnologie

Basiskennis aluminiumtechnologie Basiskennis aluminiumtechnologie De ontwikkelingen op het gebied van aluminiumtechnologie gaan razendsnel. In een hoog tempo ontstaan nieuwe toepassingen van aluminium en komen bewerkingsprocessen en nieuwe

Nadere informatie

Verankering milieu, groen en duurzaamheid in het gemeentelijk beleid 2014-2019. Regionaal overleg 6 oktober 2014

Verankering milieu, groen en duurzaamheid in het gemeentelijk beleid 2014-2019. Regionaal overleg 6 oktober 2014 Verankering milieu, groen en duurzaamheid in het gemeentelijk beleid 2014-2019 Regionaal overleg 6 oktober 2014 Meerjarenplanning 2014-2019: milieu & duurzaamheid 1. De BBC: situering 2. Basis: bestuursakkoord

Nadere informatie

Beter worden in wat we samen zijn!

Beter worden in wat we samen zijn! Beter worden in wat we samen zijn! Wie zijn we? Wat doen we? De gemeenten in de regio Stedendriehoek werken samen. Samen staan we sterk en maken we ons sterk voor het nog verder verbeteren van het VESTIGINGSKLIMAAT.

Nadere informatie