DIT DOSSIER WORDT GEPUBLICEERD DOOR MEDIAPLANET EN VALT NIET ONDER DE VERANTWOORDELIJKHEID VAN DE REDACTIE VAN DE STANDAARD

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "DIT DOSSIER WORDT GEPUBLICEERD DOOR MEDIAPLANET EN VALT NIET ONDER DE VERANTWOORDELIJKHEID VAN DE REDACTIE VAN DE STANDAARD"

Transcriptie

1 DIT DOSSIER WORDT GEPUBLICEERD DOOR MEDIAPLANET EN VALT NIET ONDER DE VERANTWOORDELIJKHEID VAN DE REDACTIE VAN DE STANDAARD Rondetafelgesprek Hoe staat het met CSR in Vlaanderen? Fairtrade at work De drie winnaars zij n bekend Samenwerking Ngo en warenhuisketen verduurzamen aanbod No. 2 / mei 12 CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY 4TIPS VOOR EEN BETER CSR-BELEID GROEI OP LANGE TERMIJN FOTO: BOS+

2 2 MEI 2012 UITDAGING Corporate social responsibility of CSR is meer dan ooit een belangrijk element voor de groei van een bedrijf. Bedrijven die erin slagen producten en diensten op de markt te brengen die een antwoord bieden op leefmilieu- of samenlevingsproblemen kunnen groei op zowel middellange als lange termijn verzekeren, zegt Stefan Crets van CSR Europe. IN DE KIJKER PAGINA 9 Annabel Vanroose Doctor aan de Universidad de Piura (UDEP) Microfi nanciering begon met een persoonlij ke lening van 27 dollar en is vandaag een mondiale economische praktij k Duurzaam ondernemen gaat over competitiviteit CSR of MVO Met CSR (Corporate Social Responsibility) of MVO (Maatschappelij k Verantwoord Ondernemen) wordt een bedrij fsvoering bedoeld die niet louter winstgedreven is, maar ook rekening houdt met het milieu en de mensen die ze (in)direct beïnvloedt (People, Planet, Profi ciency). uurzaam ondernemen is niet louter een kwestie van reputatie of het managen van de negatieve impact van het bedrijfsleven. andaag begrijpen veel van onze berijven, in België, Europa en over de ele wereld dat er een belangrijke ooruitgang verwacht wordt op het lak van sociale innovatie. Deze soiale vernieuwingen beslaan de mae waarin bedrijven producten en iensten kunnen ontwikkelen en p de markt brengen die een aantal an de grote duurzaamheidsuitdaingen kunnen aanpakken. Sociale innovaties De focus op de recyclage business door Umicore, de ontwikeling van chemische verbindingen n processen die belangrijke eneriebesparende toepassingen kunen vinden door Solvay, het persoeelsbeleid bij Colruyt, de nieuwe usiness strategie van Unilever Sustainable Living Plan ) en de fous op elektrische mobiliteit van tal an autobedrijven zijn maar enkele innen- en buitenlandse voorbeelen van zulke sociale innovaties. Hoge verwachtingen De economische crisis en de verschillende controverses in e financiële en zakenwereld heben de verwachtingen alleen maar angescherpt. In een recente artielenreeks over de crisis van het apitalisme schreef de Financial imes dat deze een gevolg was van et feit dat de CEO s vergeten waen dat er regels te volgen waren. Kapitalisme heeft de staat nodig n Bedrijfsleiders moeten morele aarden volgen zijn maar enkele an de soms scherpe uitspraken in deze reeks. Motor van economische vooruitgang Veel bedrijven hebben echter al naar praktische en heel concrete oplossingen gezocht en zien het maatschappelijk verantwoord ondernemen als onderdeel van hun business strategie. Innovatie is altijd al een motor geweest van economische vooruitgang en ook nu is dit zo. Klimaatverandering, toegang tot gezondheid en gezondheidszorg, maatschappelijke ongelijkheden en demografische veranderingen zijn maar enkele van de grote duurzaamheidsuitdagingen die kansen bieden aan bedrijven om hiervoor oplossingen op de markt kunnen brengen. Praktische projecten Het is tegen deze achtergrond dat CSR Europe, samen met het netwerk van nationale partners (waaronder Business and Society Belgium) het initiatief Enterprise 2020 heeft gelanceerd. Dit is een platform waar de meer dan 4500 leden uit heel Europa kunnen samenwerken in praktische projecten, ook met de niet-gouvernementele organisaties en de overheden. Projecten hebben betrekking op verschillende aspecten van maatschappelijk verantwoord ondernemen en sociale innovatie zoals duurzaamheidsrapportering, welzijn op het werk, transparantie, verantwoord keten management, leefmilieu impact,... Twee aspecten komen in Enterprise 2020 aan bod: in de eerste plaats het verder bevorderen van de maturiteit en integratie van maatschappelijk verantwoord ondernemen in de bedrijfsprocessen. Dit heeft betrekking op het meten en verbeteren van de impact van de bedrijfsactiviteiten. STEFAN CRETS Executive Director bij CSR Europe CSR Europe is het Europese platform voor bedrij ven en stakeholders om gezamenlij k meer duurzame ontwikkeling mogelij k te maken Tot februari 2011 was hij General Manager Corporate Planning bij Toyota Motor Europe waar hij het CSR-beleid van de groep heeft vorm gegeven. Samenwerking In de tweede plaats gaat het over het verkennen van samenwerkingsmogelijkheden voor sociale innovatie: de duurzaamheidsuitdagingen waar we als samenleving mee moeten omgaan kunnen nu eenmaal niet aangepakt worden door één bedrijf alleen. Ze vragen daarentegen meer samenwerking en wisselwerking tussen verschillende bedrijven onderling en ook met de overheden en andere stakeholders. De demografische veranderingen in Europa of de leefsituatie (en het marktpotentieel) van de laagste inkomstengroepen kan nu eenmaal niet door één bedrijf op zich aangepakt worden, zelfs niet door de grootste multinationals. Daarom is een praktisch samenwerkingsplatform van zeer groot belang. De Europese Commissie heeft dit in een beleidsbrief van november 2011 nogmaals benadrukt: een smart mix van beleidsmaatregelen om impact te optimaliseren en transparantie te bevorderen én het maximaliseren van de mogelijkheden tot sociale innovatie is de noodzakelijke voorwaarde om meer competitieve groei en duurzaamheid in Europa te bevorderen. Meer dan PR Maatschappelijk verantwoord ondernemen is een cruciale motor voor strategische innovatie en waardecreatie op de middellange- en lange termijn. Bedrijven die het enkel zien als een PR-activiteit riskeren belangrijke groeimogelijkheden te missen en zullen dit met gedaalde competitiviteit betalen. Meer informatie over! de organisatie op: Fair en goedkoop p. 08 Ook discounters werken aan een duurzaam productaanbod. Bosbeheer p. 10 & 11 Hoe kan een bedrij f het duurzaam gebruik van hout en papier bevorderen? We make our readers succeed! CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY, TWEEDE EDITIE, MEI 2012 Managing Director: Christophe Demir Editorial & Production Manager: Evi Vanparys Project Manager: Thij s Dely Tel: thij Business Developer: Frederik De Bosschere Sub-editor: Neelke Lelubre Redactie: Barbara Vandenbussche, Guy Goethals, Bert Verbeke, Neelke Lelubre, Caroline Stevens, Sofi e Van Hyfte Layout: I Graphic Distributie bij: De Standaard Print: Corelio Publishing Mediaplanet contact informatie: Tel: Fax: Mediaplanet ontwikkelt hoogwaardige bij lagen die zich richten op een specifi ek thema en de daarbij behorende doelgroep. Zo brengen wij lezer en adverteerder dichter bij elkaar. Deze bij lage wordt gepubliceerd door Mediaplanet en valt niet onder de verantwoordelij kheid van de redactie van De Standaard.

3 NIEUWS Drink koffi e met respect voor mens en natuur Vraag: Waarom is het belangrij k te kiezen voor duurzame koffi e? Antwoord: De internationale koffi ehandel heeft een erg grote impact op het (leef)milieu. Door te kiezen voor duurzame koffi e help je het milieu en ben je zeker dat de koffi e met respect voor mens en natuur tot stand komt. Koffie is na aardolie het grootste exportproduct ter wereld. Het wordt bijna uitsluitend in ontwikkelingslanden geteeld. De koffiehandel heeft dus een enorm grote invloed op de arbeids- en leefomstandigheden van de lokale koffieproducenten, hun families en de natuur. Naast het milieuaspect, zijn bij duurzame koffiehandel eveneens sociale en economische aspecten belangrijk. volgt is opgebouwd: 14% bij de plantage, 6% bij het transport, 12% bij het productieproces en maar liefst 68% bij de consument. Op elk niveau kunnen maatregelen genomen worden om de impact van de koffiehandel op mens en milieu te verbeteren. Als consument kan u uw steentje bijdragen door enkel koffie te kopen met een keurmerk. Er bestaan 4 verschillende keurlabels: Maatregelen nemen Ecofys, een Nederlands consultancybedrijf voor duurzame energie, heeft een studie uitgevoerd waaruit blijkt dat de CO2- voetafdruk van koffie als Biologisch: de producten zijn van biologische oorsprong. Pesticiden en genetisch gemodificeerd organismen (GGO s) zijn bijvoorbeeld verboden. Max Havelaar Fairtrade: er worden milieuvriendelijkere landbouwpraktijken gehanteerd. Tevens zijn criteria inzake gebruik van pesticiden en zijn GGO s verboden. Rainforest Alliance: er zijn strenge milieucriteria voor het gebruik van pesticiden, meststoffen en het water- en energieverbruik. Deze criteria zijn er ter bescherming van de fauna en flora. Er is tevens een verbod op GGO s, het 1TIP KOOP GELABELDE PRODUCTEN kappen van bos en jagen. Bovendien herstellen ze de ecosystemen door middel van native species UTZ Certified: er worden strenge maatstaven gehanteerd inzake gebruik van pesticiden en meststoffen, verbod op kappen van bossen, water- en energieverbruik Een koffieproducent krijgt zo n keurmerk pas als hij aan verschillende economische, sociale en ecologische voorwaarden voldoet. Dit wordt gecontroleerd door onafhankelijke instanties. Iedereen is gebaat bij duurzame sourcing van groene koffie. Wanneer de koffieproducenten eerlijk betaald en opgeleid worden, gaan ze meer zorg besteden aan hun koffieplantages en stijgen de opbrengsten. Door betere landbouwmethodes en een verantwoord productieproces, waarbij zuinig wordt omgesprongen met energie en grondstoffen, lijdt de natuur minder schade. En ook de consument vaart er wel bij want hij weet dat zijn koffie met respect voor mens én natuur tot stand kwam. Meer info over de! keurmerken vind je op: CAROLINE STEVENS MEI VERANTWOORD PRODUCTIEPROCES Ook koffiebranderijen in westerse landen kunnen de natuur op een positieve manier ondersteunen door bij de teelt, de productie én de verpakking dus van boon tot kopje koffie te kiezen voor een duurzame aanpak met respect voor mens en natuur. Het begint al bij de aankoop van de koffiebonen. Door enkel duurzaam geteelde koffie te gebruiken, garandeert men de consument dat de boeren goed behandeld worden en een eerlijke prijs krijgen voor hun product. Wat de productie in de koffiebranderijen betreft, is het belangrijk zuinig om te springen met energie en grondstoffen. Dit kan door bijvoorbeeld gebruik te maken van 100% hernieuwbare energie en branders met warmterecuperatie. Maar ook de verpakking van de koffie speelt een cruciale rol om de afvalberg te verminderen. Maïsverpakking Een Belgisch koffiemerk maakt voor een bepaald koffiegamma gebruik van een plant-based verpakking: deze bestaat voor 58% uit hernieuwbare materialen zoals maïs en cellulose. Daarnaast kan een koffiebranderij een concreet actieplan uitwerken met doelstellingen om de CO2-uitstoot tijdens het productieproces te verminderen en CO2-reducerende projecten in ontwikkelingslanden te ondersteunen, bijvoorbeeld een afvalverwerkingsen biogasproject. Tot slot moet eveneens de consument zijn koopgedrag bijgestuurd worden om ervoor te zorgen dat ook de komende generaties nog in een gezond milieu kunnen leven. CAROLINE STEVENS

4 4 MEI 2012 NIEUWS Iris Van der Veken, Chair van UN Global Compact Network Belgium, Sabine Denis, Director Business & Society, Gert Van Eeckhout, beleidsmedewerker bij het Departement Werk en Sociale Economie, en David Leyssens, Network Director bij Kauri vzw, hebben het tijdens een rondetafelgesprek over de recente ontwikkelingen op het gebied van CSR bij KMO s, grote bedrijven en multinationals. Een bedrijf is geen eiland op zich, er is samenwerking vereist Is CSR in de bedrijfswereld aan een opmars bezig? Iris Van der Veken: 2011 was op het lak van CSR een mijlpaal. Eindelijk is r een consensus tot stand gekomen die an bedrijven duidelijk maakt wat nu an hen verwacht wordt binnen hun irecte en indirecte invloedsfeer. Denk aar aan de herziening van de OESOichtlijnen, het Respect, Protect, en Reedy Framework van John Ruggie, de ernieuwde EU strategie van de Euroese Commissie en ISO Je zal uiteraard andere prioriteiten ebben afhankelijk van de sector, de loatie waar je onderneemt en investeert, e plaats die je in de keten inneemt en oe klein of groot je bent. Maar er zijn en aantal universele normen en waaren die grensoverschrijdend zijn. ISO 6000 biedt een internationaal geacepteerd kader waarbij organisaties oldoende ruimte krijgen om hun verntwoordelijkheid op maat in te vullen. Gert Van Eeckhout: Als overheid pelen wij hier ook een belangrijke rol. et feit dat de ISO-richtlijnen zo alesomvattend zijn, is een grote troef, aar tevens ook de achilleshiel van ISO Het bestaat immers uit meer an 180 pagina s en het is de taak van e overheid om dit met bruikbare tools ok begrijpbaar te maken voor KMO s. David Leyssens: Wat zo revolutioair is aan de ISO , is dat het op en participatieve manier is ontstaan. e moeten die ISO-norm niet zien als en doel op zich of als een checklist aarbij we elk onderwerp moeten afinken, maar veeleer als een instruent voor meer CSR. De opmars van SR is voor mij kwalitatief van aard. uurzaamheid wordt matuur, en veel eer geïntegreerd in de kern van de berijfsvoering. Hierbij is samenwerking ussen bedrijven, consumenten, ngo s, e overheid en middenveldorganisaties rg belangrijk. Is die samenwerking de sleutel tot een beter CSR- beleid? Leyssens: Samenwerking tussen lle schakels in de keten is een must om en impact te creëren. Veel duurzaamheidsproblemen zijn immers zo complex dat je ze niet alleen kan aanpakken. De eerste stap bestaat uit het zichtbaar maken van de standpunten van de verschillende betrokkenen, ook wel stakeholders genoemd. Sabine Denis: Bepaalde problemen op de werkvloer zoals de tewerkstelling van ongeschoolden en 50plussers maar ook energie-efficiëntie vereisen samenwerking om opgelost te worden. Hierin kunnen CSR-netwerken een prominente rol spelen. Van der Veken: Een bedrijf is geen eiland op zich. Steeds meer bedrijven zijn bereid om samen te werken met de overheid, concurrenten, leveranciers en klanten om te kijken hoe er een toegevoegde waarde kan gecreëerd worden naar een duurzaam business model. Enkel door middel van samenwerking en transparantie is dit mogelijk. Denis: Hoe meer CSR verweven is met de core business van bedrijven, hoe moeilijker een open samenwerking tussen concurrenten wordt. Sectorverenigingen zoals Fevia, Essenscia en Febelfin hebben zelf al het initiatief genomen en verlagen op die manier de drempel voor hun leden, die vaak KMO s zijn. Van Eeckhout: Als overheid willen we de verschillende sectoren, en hun bedrijven, bijstaan in het ontwikkelen van eenvoudige manieren om het CSRbeleid beter te kunnen implementeren. Bedrijven uit eenzelfde sector worden immers vaak met gelijkaardige MVOuitdagingen geconfronteerd. Van der Veken: Integratie binnen de volledige operationele structuur en de business strategie is essentieel om over een echt MVO-beleid te spreken. MVO gaat niet alleen over het respecteren van de regelgeving en de zachtere aanpak van lokale investeringen in sociale projecten. Wat doe je bijvoorbeeld als je investeert in regio s waar je geconfronteerd wordt met een zeer zwakke juridische omkadering? Dan spelen de waarden en de normen die je CEO en bedrijf uitdragen een cruciale rol. Weinig bedrijven beseffen dat hier een echte business case ligt. Een volwassen CSR-strategie heeft immers een Er is een verschuiving van milieu naar meer sociale maatregelen Sabine Denis Er is een tendens waarbij de consument als stakeholder aan belang wint David Leyssens Samenwerking tussen alle schakels in de keten is een must om impact te creëren Iris Van der Veken Voor KMO s is MVO vaak een hele opdracht, en daarbij moeten we hen helpen Gert Van Eeckhout positieve invloed op de reputatie, de optimalisatie van productieprocessen, het retentiebeleid, en vooral op het vertrouwen die de stakeholders hebben in je bedrijf. Van Eeckhout: In Denemarken bijvoorbeeld zien ze MVO ook als een concurrentieagenda om Deense bedrijven te wapenen in een internationale context. Wat zijn de recente veranderingen binnen de CSRstrategieën van de bedrijven in Vlaanderen? Denis: 2012 is het jaar van Active Ageing in Europa. Dit Europees jaar moet het grote publiek warm maken voor deze twee thema s: de bijdrage die ouderen kunnen leveren aan de samenleving en het belang van solidariteit tussen de generaties. Op de breakfastmeeting met minister Vanackere op 22 maart, werd uitvoerig gesproken over 50-plussers in het werkveld, daar waar iedereen een debat over duurzaamheid verwachtte. In die optiek kan je dus zeggen dat er een verschuiving is van milieu naar meer sociale maatregelen. Leyssens: Duurzaamheid bevat een economische, een ecologische en een sociale component die alledrie aan bod komen in een volwaardig duurzaamheidsbeleid. Duurzaamheid en innovatie groeien naar elkaar toe rond thema s zoals creatie van nieuwe business modellen, groene technologie en nieuwe sociale organisatievormen. Van der Veken: Blijvende thema s in België zijn externe rapportering, integratie van groene economie in de bedrijfsstrategie, en supply chain management. Internationaal zien we vandaag een focus op mensenrechten en kinderrechten. De samenwerking tussen de overheid en de privésector kan grote impact hebben op een meer duurzaam bedrijfsbeleid dat alle schakels (inclusief KMO s) binnen de productieketen omvat. Dankzij de steun van onder andere minister Vanackere, minister Reynders en de Koning Boudewijn Stichting zal er hieromtrent een internationale conferentie georganiseerd worden in Brussel op 20 november. Van Eeckhout: Onze focus ligt voornamelijk op KMO s. Die worden dikwijls geconfronteerd met duurzaamheidseisen van grote bedrijven die makkelijker hun weg vinden met MVO. Voor KMO s is dit vaak een hele opdracht, en daarbij moeten we hen helpen. Van der Veken: Vorming en opleiding zijn inderdaad van groot belang. MVO- beleid moet je zachtjes laten insijpelen en zo kan je gedrag en houding langzaam maar zeker veranderen. Uiteraard zijn management opleidingen op alle niveaus nodig. We zijn dan ook heel trots op ons nieuwe centrum voor maatschappelijk ondernemen, het International Training Centre on Corporate Opportunities in Antwerpen, onder de bescherming van UNITAR en UN Global Compact en in nauwe samenwerking met de Antwerp Management School. Wat zijn de verdere uitdagingen in MVO die jullie momenteel zien? Denis & Van der Veken: De consumenten zijn zich nog onvoldoende bewust van het belang van CSR. Het is onze taak om hen wat meer bij het CSRverhaal te betrekken en hen bewuster te maken zodat zij geïnformeerde keuzes kunnen maken. De vraag is: wie is er bereid om meer te betalen voor duurzame producten? Leyssens: Er is een tendens waarbij de consument als stakeholder aan belang wint. Organisaties die erin slagen om consumenten diepgaand te betrekken krijgen veel loyalere klanten die een krachtige verandering mogelijk kunnen maken. Van Eeckhout: Het middenveld en lokale besturen kunnen hier een rol spelen. Denken we bijvoorbeeld maar aan de recente groepsaankopen van groene energie. NEELKE LELUBRE

5 MEI TIP CREËER NETWERKEN 1. Het debat vond plaats in de kantoren van Mediaplanet 2. Iris Van der Veken, Chair van UN Global Compact Network Belgium 3. Sabine Denis, Director Business & Society 4. David Leyssens, Network Director Kauri vzw 5. Gert Van Eeckhout, beleidsmedewerker Departement Werk en Sociale Economie 6. De gesprekspartners bij hun aankomst in Tour & Taxis. FOTO S: A.L

6 6 MEI 2012 INSPIRATIE Vraag: Hoe kunnen bedrijven van bij ons boeren in het Zuiden een zakelijk toekomstperspectief bieden? Antwoord: Door lange termijnprojecten op te starten en te ondersteunen, zoals het Santiago II-project in Bolivië. 1 Nieuwe kwekerij biedt lange termij noplossingen PROJECT OLIVIË Het Santiago II-project ondersteunt 37 lokale producenten van Arabica-koffie, allemaal lid van een coöperatieve bij Caranavi, op zo n 8 uur van hoofdstad La Paz. Het is een relatief jonge coöperatieve, die zich wil versterken om het volume en de kwaliteit van de oogsten te kunnen verhogen. Hiervoor moet men kunnen vertrekken vanaf kwaliteitsvolle koffieplanten en ook de oudere koffiepercelen moeten worden vernieuwd. Net daarom is het opstarten van een kwekerij cruciaal. En dat is waar het project om draait. Voordelen voor alle betrokkenen Eustaquio Huiza Tapia, voorzitter van FECAFEB: Enerzijds zullen de nieuwe kwaliteitsplanten die op de kwekerij worden gekweekt, de oude vervangen. Anderzijds zal er meer productie-oppervlakte ontstaan. Kortom: door de betere kwaliteit en het grotere productievolume brengt het project voor de lokale families vooral economische voordelen met zich mee. Daarnaast is zo n kwekerij opstarten een collectief project, waardoor de interne organisatie van de coöperatieve wordt versterkt. En een sterke coöperatieve maakt het voor de kleine boeren dan weer mogelijk om over een betere prijs te onderhandelen, iets wat zij op hun eentje niet kunnen. Alle schakels in de supply chain hebben voordeel bij deze samenwerking. Behalve een kwaliteitsproduct ontstaat tussen hen een duurzame vertrouwensrelatie. Iedereen kent elkaar en leert elkaar respecteren. De producenten krijgen erkenning voor hun product, en de aankopers zijn op hun beurt fier om een product te kunnen commercialiseren dat het leven van de producenten verbetert. Stabiliteit op lange termijn Volgens Nicolas Steisel van Exki biedt het project ook een oplossing voor een heel typisch probleem voor boeren uit het Zuiden: Deze boeren produceren slechts een klein volume aan koffie. Daarom kunnen zij in periodes waarin de koffieprijs goed is, zoals op dit moment, niet voldoende winst genereren. In zwakkere periodes blijft al zeker geen geld over om te investeren. Dit project zal voor een kwaliteits- en schaalvergroting zorgen, waardoor de toekomst van de boeren op langere termijn is verzekerd. PROFIEL Eustaquio Huiza Tapia Voorzitter van de Federatie voor Koffietelers en - exporteerders van Bolivia (FECAFEB) Nicolas Steisel Mede-oprichter en CEO van Exki Tito Medrano Liaison officer in Bolivie voorfairtrade Labelling Organisation (FLO) Samen met Coffee Team hebben wij het project opgestart, maar van bij het begin moet de coöperatieve de leiding nemen over het project, zodat de toekomst van het project is verzekerd. Het eerste jaar zal een extern expert de mensen van de coöperatieve opleiden in het beheren en onderhouden van de kwekerij. Daarna zal de coöperatieve alle technische en administratieve taken op zich nemen. Aan het einde van dit jaar zal de kwekerij de eerste planten opleveren. Die worden dan begin volgend jaar herplant op de percelen. Ook de bosplanten die de noodzakelijke schaduw over de koffieplanten moeten werpen, zullen worden gekweekt. En zo worden elk jaar nieuwe percelen aangeplant. Na vier jaar zullen de eerste koffieplanten een oogst opleveren. Hefboom Tito Medrano van FLO bevestigt: De hogere opbrengsten zullen de coöperatieve in staat stellen om meer te investeren in basisvoorzieningen zoals drinkbaar water, elektriciteit, gezondheidszorg, Op die manier fungeert de productie onder Fairtradevoorwaarden als een echte hefboom voor deze gemeenschap. FAIRE PRIJZEN 1. Trendwatcher Herman Konings. 2. De sappentrapper in actie. FOTO S: PRIVÉ WEDS Naar aanleiding van de dag op 10 mei werden bedrijven al voor het zesde jaar op rij opgeroepen o m een creatief en impactvol initiatief te nemen om werknemers te laten genieten van Fairtrade gelabelde producten. Meer dan mensen nemen deel aan de Fairtradeday, en de

7 3TIP INTRODUCEER FAIRTRADE OP DE WERKVLOER MEI MYTHES OVER FAIRTRADE Max Havelaar is een merk Klopt niet. Als Fairtrade organisatie kopen of verkopen wij 1 helemaal niets. Wij zijn een ontwikkelingsmodel dat boeren in het Zuiden economische garanties biedt, als zij zich engageren om ecologisch en sociaal verantwoord te produceren. Zo kunnen ze zelf uit de armoede geraken versus afhankelijk te blijven van giften. Fairtrade is enkel koffie Neen. In België alleen zijn 2 meer dan verschillende Fairtradeproducten op de markt, wereldwijd zo n Dit aanbod groeit elke dag. Fairtrade is duurder Fout. De hogere vergoeding 3 voor de boeren bepaalt slechts in kleine mate de marktprijs hier. Neem bijvoorbeeld de Fairtradebananen. Die worden verkocht aan een zelfde prijs dan andere premium bananen. TRIJD volgende 3 winnaars worden extra beloond met een leuke - en vooral faire - prijs: Velt vzw nodigt Mme Zsazsa uit om tijdens de middag naailes te geven met eerlijk en biologisch katoen. Zo zien hun werknemers in hoe moeilijk het is om aan eerlijke, biologische stof te geraken en hoeveel werk er in de productie van onze kleding kruipt. Bewust kiezen is ook belangrijk op andere vlakken dan voeding alleen. Zij winnen een wijndegustatie van de specialist in Fairtrade- en biologische wijnen, Vino Mundo. Alle medewerkers van Universiteit Gent DOZA Onderzoekscoördinatie werden aangespoord om morgen een Fairtrade gerecht klaar te maken, waarmee ze samen een Fairtrade lunch zullen houden. De leidinggevende staat in voor de kosten van deze lekkernijen. Na afloop bundelen ze de gerechtjes tot een Fairtrade kookboekje dat aan elke medewerker van de dienst wordt meegegeven. Als extra beloning hiervoor ontvangen zij een gratis sessie van trendwatcher Herman Konings. Ook genieten wordt het bij het Instituut voor Tropische Geneeskunde, waar een sappentrapper over de vloer komt. Met deze bakfiets die een blender aandrijft zullen de werknemers hun eigen smoothie trappen. Uiteraard verdwijnen enkel Fairtrade producten in de sappentrapper: mango, ananas, banaan, appelsap, appelsiensap en worldshake. Zij winnen heerlijke ijsjes van Ben & Jerry s, die zelf uiteraard ook 100% Fairtrade zijn. 2 Fairtrade vind je niet in de supermarkt De zichtbaarheid van de Fairtradeproducten tussen het 4 traditionele gamma is zeker een werkpunt, maar ze zijn in elke supermarkt in Vlaanderen (behalve Aldi) te koop. Fairtrade is oneerlijke concurrentie voor Vlaamse boeren 5 Neen. Vooreerst kunnen de meeste Fairtradeproducten hier niet worden geteeld. Binnen het initiatief Fairtrade Gemeenten proberen wij trouwens ook de consumptie van lokaal geproduceerde duurzame producten te stimuleren.

8 8 MEI 2012 NIEUWS Han de Groot Algemeen directeur van UTZ Certifi ed Op weg naar een wereld waar duurzame landbouw de norm is Het is de industrie die moet veranderen, niet de consument TZ Certified is een programma en keurmerk voor duurzame landbouw van koffie, cacao en thee. Het initiatief werd geomen in 2002 door koffieproduenten in Guatemala en een Nederandse koffie-inkoper. Monique van Wijnbergen Marketing & communicatie manager bij UTZ Certifi ed Goede koffie Oorspronkelijk kreeg de samenwerking de naam Utz Kapeh wat goede koffie betekent in een Mayataal uit Guatemala. Utz Kapeh schiep de mogelijkheid om ook grote branders op grote schaal verantwoorde koffie in te kopen. In tegenstelling tot het werken met vast prijzen liet UTZ de prijsonderhandelingen over aan de markt. Een aantal grotere plantages vielen inderdaad uit de boot, hoewel zij ook op een verantwoorde manier produceerden, zegt Monique van Wijnbergen, marketing & communicatie manager bij UTZ Certified. Vandaag kan je UTZ Certified omschrijven als een wereldwijde certificeringstandaard en traceerbaarheidsprogramma s voor professionele, sociale en milieuvriendelijke productie en product sourcing. Sinds 2004 wordt UTZ gesteund door Solidaridad dat met het Certification Support Network (CSN) onder meer koffie- en theeproducenten ondersteunt. In 2007 werd de naam Utz Kapeh geruild voor UTZ Certified en kreeg de stichting ook een nieuw logo. Het hoofdkantoor van de stichting is gevestigd in Amsterdam, Nederland met vestigingen in de Verenigde Staten, Japan en Zwitserland. Actieradius Wanneer het gaat om koffieproducerende landen zijn wij in ruim 22 landen actief, zegt Monique van Wijnbergen. Voor koffie is dat op de drie zuidelijke continenten: Zuid- en Midden Amerika en zeker Azië waar Vietnam uitgegroeid is tot een zeer grote koffieproducent. CHRONOLOGIE Lidl is de allereerste warenhuisketen in België die nog voor eind % van haar gemalen koffieproducten zal verduurzamen. De keten zal dus tegen het einde van het jaar enkel nog gemalen koffie inkopen die UTZ gecertificeerd is. Een groot deel van het koffieen chocoladeassortiment van Lidl is reeds omgesteld naar de normen van UTZ certified. Evolutie - mijlpalen: Oktober 2011: start samenwerking UTZ November 2011: 100% verduurzaming koffiepads Voor cacao zijn Indonesië, Ivoorkust en Ghana belangrijk. Sri Lanka is belangrijk voor thee. Momenteel hebben wij programma s voor cacao, thee en koffie, en leveren wij de tracering voor palmolie en katoen. Met de invoering van het UTZ Certified -label veranderden er verschillende zaken bij de producerende boeren. Zo brengen de keurmerkproducten meer geld op in de vorm van premies. Krijgen arbeiders en hun familie toegang tot goede huisvesting, zuiver drinkwater, scholing en gezondheidszorg. Moeten producenten de arbeidsrechten respecteren op vlak van FOTO: UTZ December 2011: verduurzaming Belgische chocolade Sinterklaas 2011: duurzaam Sinterklaaschocoladeassortiment Kerst 2011: duurzaam Kerstchocoladeassortiment Januari 2012: 100% duurzame koffiebonen Maart 2012: verduurzaming chocoladerepen Pasen 2012: duurzaam Paaschocoladeassortiment Mei 2012: verduurzaming chocolade van suikerwafels December 2012: doelstelling 100% duurzame gemalen koffie DOELSTELLING 2012 Tegen eind 2012 wil Lidl 100% duurzaam gemalen koffie aanbieden. FOTO: UTZ werktijden en werkomstandigheden. Wordt er op toegezien dat water, energie, kunstmest en bestrijdingsmiddelen op een verantwoorde manier worden toegepast en krijgen boeren toegang tot trainingen en middelen om hun kwaliteit en efficiëntie te blijven verbeteren. Ook voor discounters Met haar programma wil UTZ Cer- tified een wereld creëren waar duurzame landbouw de regel is. Het is onze betrachting om het duurzaam produceren uit de niche te halen en er de norm van te maken. Daarom willen we samenwerken met alle bedrijven. Ook met discountbedrijven waar grote volumes kunnen verwerkt worden met een vergroting tot schaalfie is dat de consument moet kunnen blijven genieten van de bestaande gevolg. Onze filoso- producten die hij graag koopt. Om welke reden dan ook: beschikbaarheid, kwaliteit, prijs of smaak, zegt Monique van Wijnbergen. Daarom dat we zelf geen eigen producten op de markt brengen. Wanneer je een wereld voorstaat waar duurzaamheid de norm is, moet je niet aan de consument vragen zijn aankoopgedrag te veranderen. Het is de industrie die moet veranderen. Daarom werken wij samen met bedrijven die hun eigen producten een duurzaam karakter willen geven. GUY GOETHALS In 2012 concretiseerde Lidl haar filosofie om een deel van haar producten een meer duurzaam karakter te geven in een samenwerking met UTZ Certified. Deze stap om duurzame grondstoffen in te kopen voor hun koffie- en cacaoproducten toont aan dat zij bereid zijn om te investeren in duurzaamheid, zegt Han de Groot, algemeen directeur UTZ Certified. Deze commitments vormen een belangrijke actie op weg naar het creëren van een wereld waarin duurzame landbouw de norm is. Mede dankzij Lidl kunnen wij boeren, medewerkers en hun families helpen om hun ambities te bereiken en kunnen we bijdragen aan het behoud van onze natuurlijke grondstoffen, nu en in de toekomst. Maatschappelijke betrokkenheid Niet alleen de maatschappelijke betrokkenheid met de werkomstandigheden van de koffie en cacaoboeren speelt voor het discountbedrijf een fundamentele rol in dit duurzaamheidbeleid. Ook het aanbieden van hoogwaardige producten tegen een lage prijs blijft belangrijk. Zowel bij het introduceren van nieuwe producten als bij het bestaand assortiment wordt bekeken of een UTZ certificering mogelijk is. Waar mogelijk voeren we dit door, stelt Ruth Broekaert, CSR medewerker Lidl. Enorme schaalgrootte Lidl neemt duidelijk het voortouw om UTZ Certified bekend te maken bij de consument. Door de schaalgrootte ontstaat een grote impact, ook naar andere retailers en discounters. Overigens, België bengelt nog steeds aan het einde van de rij en het aantal duurzame koffieproducten dat aangeboden wordt is nog steeds beperkt. Een inhaalbeweging dringt zich op. GUY GOETHALS

9 INZICHT Annabel Vanroose Profiel: Auteur van het boek De Essentie: Microfinanciering Functie: Onderzoeker aan de Universidad de Piura (UDEP) Carrière: Behaalde haar doctoraat in 2011 aan de VUB MICROFINANCIERING OVERAL TER WERELD MEI EXPERTISE In 2006 kreeg de Bengalese econoom en bankier Mohammed Yunus de Nobelprijs van de vrede. Yunus is de grondlegger van de microfinanciering en stichter van de Grameen Bank. Wat uiterst kleinschalig begon met een persoonlijke lening van 27 dollar aan enkele vrouwen die meubels in bamboe maakten, groeide vandaag tot een mondiale economische praktijk met een behoorlijke impact. Kleine fi nancieringen met grote impact Tegenwoordig zijn banken vragende partij om microfinancieringspraktijken te financieren of zelf aan te bieden. De kleinschalige non-profit activiteit eeft nu ook de interesse van comerciële investeerders opgewekt. Grotere overlevingskansen Als we microfinanciering willen definiëren is het goed om even terug te grijpen naar het begrip microkrediet, dat aan de basis ligt van de huidige belangstelling. Yunus begon met het bestrijden van armoede tijdens de hongersnood in Bangladesh in Hij ontdekte dat kleine leningen aan arme mensen om te investeren in kleinschalige projecten, een aanzienlijk verschil konden maken in hun overlevingskansen. Met het verdiende geld kon de lening terugbetaald worden. Microkrediet staat dan voor een investeringskrediet voor dat deel van de arme bevolking en in het bijzonder aan vrouwen, die geen toegang hadden tot het formele of commerciële banksysteem, daar ze geen activa bezitten. Krediet en financiering Om het gebrek aan waarborg en informatie op te vangen, wordt geleend aan een groep die gezamenlijk verantwoordelijk is voor de terugbetaling van de lening. Tot voor kort was dit de meeste voorkomende vorm van microkredietverlening. Het besef groeide dat krediet alleen niet voldoende was. Microfinancieringsinstellingen gingen ook andere producten aanbieden. Het begrip microkrediet evolueerde en microfinanciering kan nu omschreven worden als een waaier van kleinschalige financiële diensten zoals investeringskrediet, consumptiekrediet, hypotheekleningen, sparen en verzekeringen. Bovendien wordt er nu ook individueel krediet verstrekt. Positieve krediethistorie Het verschil met een gewone financiering werd weliswaar kleiner, een aantal karakteristieken maken van microfinanciering nog steeds iets speciaals. Het gaat steeds om kleine bedragen. Daarnaast wordt in plaats van maandelijkse betalingen te eisen, wekelijks en zelfs dagelijkse afbetalingen afgesproken waardoor de opvolging van de klant makkelijker wordt en het voor de klant veiliger wordt om regelmatiger kleine bedragen af te betalen. Ten derde wordt vaak gestart met zeer kleine bedragen. Als de ontlener tijdig terugbetaalt, kan er later een groter bedrag ontleend worden. De klant kan hierdoor een positieve krediethistorie opbouwen en de instelling kan slechte betalers uitsorteren zonder al te grote bedragen te verliezen. Om het gebrek aan waarborg en informatie op te vangen, wordt geleend aan een groep die gezamenlij k verantwoordelij k is voor de terugbetaling Sociaal kapitaal Terwijl vroeger microfinancieringsinstellingen vooral gebruik maakten van sociaal kapitaal om het gebrek aan financiële waarborg op te vangen, gebruiken meer en meer instellingen recent de individuele methodologie. Toch maken microfinancieringsinstellingen die niet via groepsleningen werken, vaak gebruik van sociaal kapitaal. Soms worden publiekelijke betalingen georganiseerd waarop alle klanten samenkomen en hun bijdrage betalen. Niet zelden gaat dit gepaard met culturele of sociale activiteiten. Ook verzekeringen Tegenwoordig worden ook verzekeringsproducten belangrijk geacht. Landbouwers kunnen zich bijvoorbeeld beschermen tegen een slechte oogst. Ook wordt het belang van remittances benadrukt: geldstromen die migranten vanuit het buitenland terug naar huis zenden. Microfinancieringsinstellingen onderzoeken hoe ze deze diensten op een kostenefficiënte manier kunnen aanbieden. Aspecten zoals het niet actief zijn van gewone banken in de armste streken van ontwikkelingslanden (marktfaling), het falen van overheden en het onvoldoende en vaak op inefficiënte manier functioneren van de lokale markten zorgen er voor dat mensen in ontwikkelingslanden geen duurzame toegang tot krediet en andere financiële producten kennen en maken de nood aan microfinanciering pregnant. De bekendste microfinancieringsinstelling is ongetwijfeld de Grameen Bank in Bangladesh die opgericht werd door Mohammed Yunus. Bolivia Banco Solidario of BancoSol is een succesvolle instelling in Bolivia. BancoSol komt voort uit de non-profit organisatie, PRO- DEM (Foundation for the Promotion and Development of Micro-enterprises) die in 1985 startte met de steun van het Amerikaanse AC- CION International. Peru ProMujer, opereert onder het NGO-statuut en is actief in Bolivia, Peru, Nicaragua en Mexico. De instelling concentreert zich op vrouwen en strijdt voor een duurzame verbetering van hun positie. ProMujer biedt naast financiële producten allerhande sociale diensten aan. Mexico In Mexico opereert onder meer Compartamos. Het startte ooit als NGO en dankt zijn bekendheid omdat het aantoonde dat het verstrekken van financiële producten aan de armere bevolking winstgevend kan zijn met een gemiddelde opbrengstvoet van 50%. Nicaragua Het Fondo Desarollo Local in Nicaragua is één van de grootste NGO-instellingen in zijn land en succesvol in het aanbieden van krediet aan de rurale bevolking. Indonesië De BRI, of de Bank Rakyat Indonesia, in Indonesië werd bekend door het verlagen van het minimumbedrag voor het openen van een spaarrekening waardoor het aantal spaarrekeningen sinds 2005 steeg tot meer dan 25 miljoen. Bangladesh In Bangladesh bieden ASA en BRAC naast kredietverstrekking ook andere sociale diensten aan. Indië In Indië is er ICICI dat aantoonde dat het via partnerschappen met NGO s en het ontwikkelen van specifieke producten zeer winstgevend kan zijn. Afrika In Afrika is de sector tot nu toe het minst sterk ontwikkeld. Niettemin is de sector dynamisch in Uganda en Kenia, maar bedient ze er minder dan 1% van de totale bevolking. GUY GOETHALS

10 10 MEI 2012 NIEUWS Kom op voor 4TIP MAAK HET CONCREET Vraag: Waarom zou een onsument kiezen voor elabeld hout of papier? Antwoord: Een label arandeert dat hout of apier zij n herkomst heeft in uurzaam beheerde bossen. Steeds meer bedrijven, groot en klein, zijn zich bewust van hun ecologische voetafdruk en ondernemen daadwerkelijk acties in het kader van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. Veel organisaties hebben een voorbeeldfunctie voor de consument. Eén van de initiatieven hierbij is de keuze voor gelabelde producten, opent Mieke Vercruijsse, communicatieverantwoordelijke PEFC Belgium vzw, een niet-gouvernementele milieuorganisatie. onze bossen GROENE LOGICA DUURZAAM BEHEERDE BOSSEN. Het is belangrijk om te letten op de oorsprong van het hout. FOTO: : C. SEGERS PEFC BELGIUM Illegale boskap Wereldwijd verdwijnen jaarlijks zo n 13 miljoen hectare bossen, vooral door slecht beheer of het gebrek aan een aangepaste regelgeving. Dat zijn schokkende cijfers die we niet zomaar aan ons voorbij mogen laten gaan. Het kan ook anders. Zo bewijst het PEFC label dat papiervezels afkomstig zijn uit duurzaam bosbeheer. Concreet betekent dit dat er geen illegale houtkap plaatsvindt en dat er bij het beheer een evenwicht is tussen de sociale, ecologische en economische functie van een bos. Bedrijven uit de hout- of papiersector die in hun productieproces bewust kiezen voor gelabelde producten, komen in aanmerking voor het behalen van certificaten die jaarlijks toegekend worden na een audit door een onafhankelijke certificatie-instelling. Met zo n certificaat op zak slagen drukkerijen er doorgaans in om hun marktaandeel te vergroten. Bij de meeste openbare aanbestedingen kunnen enkel nog gecertificeerde bedrijven deelnemen. DE GROENSTE OLYMPISCHE SPELEN OOIT De Olympische Spelen in Londen moeten de groenste ooit worden met 100% van de houtproducten afkomstig uit duurzaam bosbeheer. Nooit ging er bij een Olympische Spelen zoveel belangstelling uit naar duurzaamheid als bij de editie van komende zomer. Zo wordt er gestreefd naar het beperken van de CO2- uitstoot en het minimaliseren van het afval. De materiaalkeuze voor de sportcomplexen en het atletendorp is weldoordacht: enkel hout uit duurzaam beheerde bossen komt in aanmerking. Het terrein is bovendien een lang leven beschoren: een deel ervan zal na de Spelen omgevormd worden tot het grootste stedelij ke natuurpark in Europa. De organisatie heeft een projectcertificaat bekomen. Dit betekent dat ze voor een welbepaald project, beperkt in tij d en plaats, een controleketencertificaat bekomt. Geen verspilling en zeker recycleren Papiergebruik is een kwestie van gezond verstand. In de eerste plaats komt het er op aan om verspilling tegen te gaan. Niettemin, papier zullen we wellicht altijd blijven gebruiken. Maar dat hoeft niet per se nadelig te zijn voor het milieu want hout is een hernieuwbaar materiaal. Belangrijk hierbij is te letten op de oorsprong van het hout. Voor het interne papiergebruik kan je overal wel gelabeld papier vinden. Het aanbod is uitgebreid want ook gelabelde schriften, mappen en enveloppes zijn verkrijgbaar. Voor externe communicatie kan je een beroep doen op een gecertificeerde drukker. We hoeven het overigens niet altijd ver te zoeken: bij gelabeld hout gaat het vaak om een lokale productie. België is een goede leerling: 47% van de bosoppervlakte in België is gecertificeerd volgens ons boscertificatiesysteem. Sensibiliseren en informeren Voor bedrijven die met gelabelde producten werken is het belangrijk om dit ook uit te dragen onder meer via hun logo. Op die manier sensibiliseren en informeren ze consumenten bij de keuze van hun producten. BERT VERBEKE Antoine Geerinckx Managing Partner van CO2logic CO2logic pakt het broeikaseffect bij de wortels aan. Ze staan op een algemene bewustwording en willen de CO2-uitstoot zo drastisch mogelijk verminderen. Het bedrijf begeleidt een vijftigtal bedrijven, NGO s en overheden in België, Nederland en Frankrijk in het berekenen en verminderen van hun klimaatimpact. Bedrijven als bpost, Mobistar en Interparking sprongen reeds op de kar. Nu de rest nog... We doen alle verplaatsingen binnen de organisatie per trein en met de plooifiets, verklaart Antoine Geerinckx van CO2logic. We kunnen onmogelijk andere bedrijven aansporen tot een groener beleid zonder zelf volledig achter onze doelstellingen te staan. Consequent zijn is natuurlijk niet genoeg, het is onze inzet, ervaring en reputatie die hier het verschil maken. BPost kiest resoluut voor groen Het postbedrijf gaat al enkele jaren de groene toer op door het stelselmatig inperken van het energieverbruik en zo hun CO2- uitstoot drastisch te reduceren. Door intensieve inspanningen zou tegen eind dit jaar tot 35% minder CO2 moeten uitgestoten worden. Onze doelstellingen zijn bijna bereikt, benadrukt Anne Robertz, product manager bij bpost, op vijf jaar tijd staat de teller op een uitstootvermindering van 33%, dankzij een doorgedreven aanpak. Hoe zijn jullie te werk gegaan om de doelstellingen zo vlug te bereiken? Vijf jaar geleden werd een actieplan gelanceerd om onze maatschappelijke verantwoordelijkheid scherp te stellen. We zijn op korte tijd heel bewust omgeschakeld naar een meer duurzame benadering: dat gaat van het inbouwen van zuinigere energiesystemen tot het plaatsen van extra isolatie en de installatie van zonnepanelen. Ook vervangen we geleidelijk aan onze bromfietsen door elektrische fietsen. We worden hierin geadviseerd door WWF-België, met wie we een samenwerking hebben afgesloten. Green post -beleid In het kader van ons green post - beleid proberen we op zoveel mogelijk manieren het maatschappelijk verantwoord ondernemen te stimuleren. Zo stellen we een gratis carbonmeter ter beschikking van onze klanten. Op die manier kun- nen we hen helpen om de CO2-uitstoot van hun mailings te verminderen, en dit vol te houden voor de volledige levenscyclus van het drijf. We helpen mee te zoeken naar een evenwicht tussen het behoud bevan het milieu en de efficientie van de mailing van bedrijven, en geven hen de mogelijkheid om hun verzendingen CO2-neutraal te laten gebeuren. We doen dit in samenwerking met CO2logic, een organisatie die bedrijven in staat stelt om hun CO2- uitstoot te neutraliseren door middel van CO2-compenserende projecten in ontwikkelingslanden. Voor elke euro die de bedrijven bijdragen, investeert bpost een euro in een duurzaam project in België via de website Goodplanet.be. CO2-neutrale brieven Hoever staat het project nu? Momenteel maken een vijftigtal gro- te mailers gebruik van onze dienst voor CO2-neutrale verzendingen, en dat aantal blijft stijgen. We spreken vooral grote klanten aan, die met massamailing werken, zoals grote autodistributeurs of overheidsinstellingen. De ontvangers van die diverse mailings zijn gevoelig voor klimaat en milieu, en stellen het op prijs dat de brieven die ze ontvangen op een ecologisch verantwoorde manier verstuurd worden. Een specifiek logo op de omslag maakt duidelijk dat de verzender deze bijkomende inspanning geleverd heeft. De CO2-compensatie is slechts een van de initiatieven om ons milieuengagement hard te maken en om de milieu-impact van onze activiteiten zo beperkt mogelijk te houden. SOFIE VAN HYFTE Oventjes in Burkina Faso Geerinckx benadrukt dat de CO2 -en energiereducties (elektriciteit, gas, wagenpark, ICT, logistiek) binnen een bedrijf niet enkel interessant zijn voor het klimaat. De inperking brengt ook besparingen met zich mee, zo wordt het voor iedereen interessant. Wij horen soms van bedrijven dat duurzame ontwikkeling te duur is, maar dat klopt niet, tenminste als je op de juiste plaats inspanning levert. Wij zorgen ervoor dat bedrijven die juiste plaatsen leren kennen. Wat ze dan toch produceren kan gecompenseerd worden door steun te bieden aan tal van CO2-compenserende projecten. Dat gaat van de aankoop van oventjes in Burkina Faso, die de ontbossing om vuur te ma- ken in de hand werken, tot het plaatsen van windturbines in Zuid- Afrika. SOFIE VAN HYFTE

11 INSPIRATIE MEI TIPS OM EIGENAAR TE WORDEN VAN EEN BOS Op welke manier kun je je eigen hectare bos sponsoren? En wat gebeurt er dan precies? En wat zijn de voordelen en mogelijkheden als bedrijf? Wij geven tekst en uitleg. Wie het project 1 miljoen 1 bomen wil steunen, gaat een engagement aan voor de sponsoring van een bepaald aantal hectare. Dat kost euro per hectare. BOS+ gaat dan op zoek naar 2 grondeigenaars die hun gronden willen bebossen en die daar graag wat ondersteuning bij krijgen. PERU Naast de rol die bomen spelen om klimaatverandering tegen te gaan, blijkt de koffieteelt beter te gedijen wanneer die onder de schaduw van bomen plaatsvindt. FOTO: PRIVÉ Dromen van 10 miljoen bomen Vraag: Op welke manier kun je bosherstel en uitbreiding ondersteunen? Antwoord: Met de actie 1 miljoen bomen kwamen er de jongste jaren al 1 miljoen nieuwe bomen bij in Vlaanderen, en nog eens meer dan in de tropen. En het project blijft lopen. Het project maakt deel uit van de wereldwijde Billion tree -campagne van de Verenigde Naties, vertelt Hilke Evenepoel, coördinator van BOS+ tropen, het voormalige Groenhart. In 2007 lanceerde Nobelprijswinnares Wangari Maathai het idee om wereldwijd 1 miljard bomen te planten, en Vlaanderen is hier in mee gegaan. 1 miljard bomen voor (toen) 6 miljard aardbewoners, vertaalde de Vereniging voor Bos in Vlaanderen naar 1 miljoen bomen voor 6 miljoen Vlamingen. Het Vlaams ministerie van Leefmilieu ondersteunde deze doelstelling, en werd partner in het project. Hilke Evenepoel Coördinator van BOS+ tropen Bossen in Zuid-Amerika Omdat het niet alleen in Vlaanderen, maar ook wereldwijd nodig is om nieuwe bossen aan te leggen en het bosverlies een halt toe te roepen, werd in de campagne ook het Zuiden betrokken. En daar kwam de hulp van BOS+ tropen bij te pas: We houden ons bezig met bossen en ontwikkelingssamenwerking in Zuid-Amerika, en dan vooral in Ecuador, Bolivia en Peru, en werken hiervoor samen met lokale ngo s. Hoewel ook particulieren bij het project betrokken worden, staat de samenwerking met bedrijven centraal. Zo is bijvoorbeeld Melitta onze partner voor Peru, legt Hilke Evenepoel uit. Zij sponsoren de aanplantingen, wij zorgen ervoor dat hun middelen degelijk worden geïnvesteerd en dat de aanplantingen door onze lokale partners worden uitgevoerd. In dit project wordt nauw samengewerkt met de lokale koffieboeren waardoor de link met Melitta, als koffiebereidingsspecialist, voor de hand ligt. Socio-economische ontwikkeling Belangrijk is dat de bedrijven de aanplant wel sponsoren, maar dat de grond wel eigendom blijft van de lokale boeren. Het gaat er in de eerste plaats om te herbebossen en tegelijk de lokale bevolking te ondersteunen, benadrukt Hilke Evenepoel. Alles wat we doen rond bossen moet ook een lokale en globale waarde hebben voor duurzame ontwikkeling. Agro-industrie, grootschalige houtexploitatie, aardoliewinning en mijnbouw zijn grote drijfveren tot ontbossing in Peru. Vaak worden ook lokale boeren gedwongen om meer bos te kappen om aan landbouw te kunnen doen. In 2007 kwam het idee om wereldwijd 1 miljard bomen te planten, en Vlaanderen is hier snel in mee gegaan Net de kleine landbouwer is het kwetsbaarst voor socio-economische en ecologische problemen, lokaal en mondiaal, zoals klimaatverandering. In Peru verandert bijvoorbeeld het regenschema, en dat brengt de koffieoogst in het gedrang. Naast de rol die bomen spelen om klimaatverandering tegen te gaan, blijkt de koffieteelt beter BOMEN IN CIJFERS Per dag verdwijnt meer dan hectare bos, voornamelijk in Zuid-Amerika en Afrika (FAO). Dat komt neer op 13 miljoen hectare per jaar, oftewel 4,25 keer de oppervlakte van België! De Verenigde Naties stimuleren wereldwijd de aanplant van 14 miljard nieuwe bomen. Sinds augustus 2008 streefde Vlaanderen naar de aanplant van 1 miljoen nieuwe bomen, waarvan bomen in de tropen. Beide doelstellingen werden ruim op voorhand behaald.op dit moment staat de teller op bomen. te gedijen wanneer die onder de schaduw van bomen plaatsvindt. Bomen zorgen bovendien voor een betere bodemvruchtbaarheid, en verminderen het aantal plagen en ziekten bij de koffieplanten, zodat boeren biologisch en organisch kunnen telen. De Vlaamse overheid investeert tot augustus van dit jaar in deze campagne, en zet daarna haar inspanningen stop. Maar BOS+ heeft de ambitie het project ook daarna nog verder te zetten. Het succes van de campagne en het belang van onze acties heeft ons overtuigd door te gaan. We gaan dus voor 10 miljoen bomen tegen BARBARA VANDENBUSSCHE Tot op heden werden in Ethiopië, Peru, Ecuador en Bolivia al bomen aangeplant. Hiermee is er nog geen eind aan het initiatief. Een nieuwe doelstelling werd opgezet: 10 miljoen bomen tegen De helft daarvan zou in Vlaanderen worden geplant, de helft in de tropen. Voor euro, afhankelijk van boomsoort en locatie, kan één hectare bomen in de tropen degelijk worden aangeplant en onderhouden. Meer weten over! deze actie? Sponsor en eigenaar worden met elkaar gematcht, 3 en een nieuw bos wordt geplant. Dit kan zowel in Vlaanderen als in de tropen. De bedrijven die sponsoren 4 worden ook beloond: ze krijgen met hun bos niet alleen een nieuwe plek om tot rust te komen, maar ze kunnen ook gebruik maken van het logo van de campagne voor de communicatie over de boomplantactie. Dit logo wordt onder meer beschikbaar gesteld om opgehangen te worden in het bedrijf en op de website, goed zichtbaar voor alle klanten, leveranciers en personeelsleden. Daarnaast krijgt het engagement van de sponsorende 5 bedrijven ook ruchtbaarheid dankzij een mediacampagne: BOS+ maakt het nieuws over hun aangeplante bomen bekend aan de pers en aan alle boom- en bosliefhebbers van Vlaanderen. Met een persbericht, een vermelding in de nieuwsbrief, een testimonial op de website en/of een bericht op hun blog. Wie wil, kan van de aanplanting van de bomen een 6 teambuildingactiviteit maken, of de klanten hierbij betrekken. Door een boom te garanderen per tien verkochte artikelen bijvoorbeeld. Of je kunt één of meerdere (tropische) bomen uitdelen als relatiegeschenk. BARBARA VANDENBUSSCHE

12

Vergelijking van drie koffie labels:

Vergelijking van drie koffie labels: Vergelijking van drie koffie labels: Fairtrade Rainforest Alliance UTZ Certified Juli 2010 1 Vergelijkende tabel voor koffielabels 1 Beheerder Startpunt/ Concept Fairtrade Rainforest Alliance UTZ CERTIFIED

Nadere informatie

inspireren en innoveren in MVO

inspireren en innoveren in MVO inspireren en innoveren in MVO Inleiding Gert Van Eeckhout Beleidsondersteuner MVO - Departement WSE Wat is MVO? Waarom MVO? Beleidslijnen Vlaamse overheid MVO? een proces waarbij ondernemingen vrijwillig

Nadere informatie

Max Havelaar: 25 jaar ontwikkeling. Persontmoeting 28 augustus 2014 Lily Deforce Directeur

Max Havelaar: 25 jaar ontwikkeling. Persontmoeting 28 augustus 2014 Lily Deforce Directeur Max Havelaar: 25 jaar ontwikkeling Persontmoeting 28 augustus 2014 Lily Deforce Directeur Agenda 25 jaar Fairtrade: van de boer in het Zuiden tot op ons bord - Evolutie van 1989 tot 2014 - Trade not aid

Nadere informatie

De FSC convenant. Ondersteuning bij een verantwoord aankoopbeleid van hout- en papierproducten

De FSC convenant. Ondersteuning bij een verantwoord aankoopbeleid van hout- en papierproducten De FSC convenant Ondersteuning bij een verantwoord aankoopbeleid van hout- en papierproducten FSC convenant.indd 1 18/02/2009 9:36:02 Waarom een FSC convenant? Jaarlijks verdwijnt meer dan 13 miljoen hectare

Nadere informatie

onze planeet onze mensen ALSICO kleding

onze planeet onze mensen ALSICO kleding onze planeet onze mensen ALSICO kleding Levensvatbaar Ecologisch Economisch * Leefbaar Sociaal Eerlijk *Duurzaam gerecycleerd papier ALSICO & DUURZAAM ONDERNEMEN De ALSICO group is een familiebedrijf opgericht

Nadere informatie

Fair Trade in Openbare Aanbestedingen

Fair Trade in Openbare Aanbestedingen Fair Trade in Openbare Aanbestedingen Workshop Duurzame voeding en catering, 22/11/2011 Inhoud workshop 1. Waarom een workshop van Max Havelaar? 2. Wat is Fair Trade en hoe herken je het? 3. Verschil met

Nadere informatie

MVO. Be-Pall International BV Zilverstraat 4, 8211 AN Lelystad Tel 0320-234940 http:/www.be-pall.nl

MVO. Be-Pall International BV Zilverstraat 4, 8211 AN Lelystad Tel 0320-234940 http:/www.be-pall.nl Be-Pall International BV Zilverstraat 4, 8211 AN Lelystad Tel 0320-234940 http:/www.be-pall.nl Een bedrijf waar Mensen gezamenlijk werken aan een kwalitatief en milieuvriendelijk product, rekening houdend

Nadere informatie

> Inzet: CO 2 reductie en eerlijke carbonhandel

> Inzet: CO 2 reductie en eerlijke carbonhandel > Ketenaanpak en -verantwoordelijkheid > Inzet: CO 2 reductie en eerlijke carbonhandel > Doel: boeren ondersteunen bij de impact van klimaatverandering en ontbossing tegen te gaan. Ons klimaat verandert

Nadere informatie

Koffie volgens Peeze: Samen met u verder kijken dan de rand van het koffiekopje

Koffie volgens Peeze: Samen met u verder kijken dan de rand van het koffiekopje Koffie volgens Peeze: Samen met u verder kijken dan de rand van het koffiekopje Koffiebranderij Peeze Al 135 jaar heeft Peeze haar identiteit weten te behouden. Een puur bedrijf, waar uitsluitend koffie

Nadere informatie

De groene kant van de zwarte motor. maas coffee. your green selection.

De groene kant van de zwarte motor. maas coffee. your green selection. De groene kant van de zwarte motor. maas coffee. your green selection. Uw footprint met MAAS International Duurzame koffie Introductie Het onderwerp duurzaamheid is zo breed dat velen door de bomen het

Nadere informatie

GESCHIEDENIS 1898: 1959: 1989: 1995: 1999: 2007: 2009: 2010:

GESCHIEDENIS 1898: 1959: 1989: 1995: 1999: 2007: 2009: 2010: Kijk! dit doen wij. IDENTITY-KIT GESCHIEDENIS 1898: Start Drukkerij Wils - Wiels 1959: Oprichting vennootschap Drukkerij Ignace Wils pvba 1989: omvorming vennootschap naar Drukkerij Ignace Wils nv 1995:

Nadere informatie

Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010

Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010 Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010 Belgisch voorzitterschap van de Europese Unie: Conferentie over Biodiversiteit in een veranderende wereld 8-9 september 2010 Internationaal Conventiecentrum

Nadere informatie

impact in Antwerpen Meer dan 550 jaar aan diamantgeschiedenis zit vervat in de slogan Cut in Antwerp, tot op vandaag nog

impact in Antwerpen Meer dan 550 jaar aan diamantgeschiedenis zit vervat in de slogan Cut in Antwerp, tot op vandaag nog Hoofdstuk 6 Indirecte economische impact in Antwerpen De Antwerpse diamantsector is ontzettend belangrijk voor de Vlaamse en Belgische economie. Niet alleen door de toegevoegde waarde en inkomsten die

Nadere informatie

U geniet van goede en eerlijke producten. U hebt oog voor mens en milieu bij Langerak de Jong

U geniet van goede en eerlijke producten. U hebt oog voor mens en milieu bij Langerak de Jong U geniet van goede en eerlijke producten U hebt oog voor mens en milieu bij Langerak de Jong Voor mens en milieu Steeds meer organisaties willen in de bedrijfsvoering een balans vinden tussen planet, people

Nadere informatie

ONZE VERANTWOORDELIJKHEID

ONZE VERANTWOORDELIJKHEID ONZE VERANTWOORDELIJKHEID CORPORATE RESPONSIBILITY POLICY I Inhoud Voorwoord 1 Waardering medewerkers 2 Ketenverantwoordelijkheid 3 Behoud van natuurlijke hulpbronnen 4 Maatschappelijke betrokkenheid

Nadere informatie

Waarom inzicht in de energieketen noodzakelijk is.

Waarom inzicht in de energieketen noodzakelijk is. Energieverbruik binnen de voedingen drankensector. Waarom inzicht in de energieketen noodzakelijk is. Deze whitepaper licht toe waarom het voor organisaties binnen de belangrijk is om inzicht te hebben

Nadere informatie

Factsheet. Ooit gedacht dat je met een potje pindakaas de wereld kunt veranderen? Of met een banaan? Het kan. Dankzij fairtrade.

Factsheet. Ooit gedacht dat je met een potje pindakaas de wereld kunt veranderen? Of met een banaan? Het kan. Dankzij fairtrade. Elke dag π± Factsheet Initiatief fairbezig.nl Fairbezig.nl is een initiatief van Fair Trade Original, de Landelijke Vereniging van Wereldwinkels en Stichting Max Havelaar met steun van de Nationale Postcode

Nadere informatie

BELEID OP VLAK VAN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING: IN BELGIË EN DAARBUITEN

BELEID OP VLAK VAN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING: IN BELGIË EN DAARBUITEN BELEID OP VLAK VAN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING: IN BELGIË EN DAARBUITEN KAMER VAN VOLKSVERTEGENWOORDIGERS 1. Het landbouwdossier Het feit dat Westerse landbouwproducten de lokale markten in het Zuiden verstoren.

Nadere informatie

Duurzaamheid van boon tot kop

Duurzaamheid van boon tot kop Duurzaamheid van boon tot kop Inhoud Wat is Het Waarom zijn wij Het Plan? Het Plan in de praktijk verantwoorde landbouw verantwoorde productie verantwoorde consumptie Plan gestart? Elk kopje koffie vertelt

Nadere informatie

Basisbeginselen : Brusselse ecologische economische en sociale cooperatieve. Contact

Basisbeginselen : Brusselse ecologische economische en sociale cooperatieve. Contact Brusselse ecologische economische en sociale cooperatieve BEES Coop is een project voor een coöperatieve, participatieve en niet commerciële supermarkt. Het iniatief wordt gedragen door burgers die een

Nadere informatie

Van plantage tot kop koffie: stappen om verder te verduurzamen. Duurzaamheid

Van plantage tot kop koffie: stappen om verder te verduurzamen. Duurzaamheid Van plantage tot kop koffie: stappen om verder te verduurzamen Duurzaamheid Vanzelfsprekende duurzaamheid Basis voor groei Duurzaamheid, de basis om koffie en ons bedrijf te laten groeien. De klant wil

Nadere informatie

PEFC: het label voor duurzaam bosbeheer

PEFC: het label voor duurzaam bosbeheer PEFC: het label voor duurzaam bosbeheer PEFC Belgium vzw Laatste update oktober 2015 1 www.pefc.be 2 Het belang van de bossen + boscertificatie Belang van het bos Forests, trees, farms and agroforestry

Nadere informatie

Chocomelk. van eerlijke handel, biologische landbouw en lokale boeren! www.oww.be. Handel, uit respect.

Chocomelk. van eerlijke handel, biologische landbouw en lokale boeren! www.oww.be. Handel, uit respect. Chocomelk van eerlijke handel, biologische landbouw en lokale boeren! > Handel, uit respect. We slaan de brug tussen boeren uit Noord & Zuid! www.oww.be > Kiezen Kiezen voor nóg meer duurzaamheid Oxfam

Nadere informatie

In dit boekje komt u alles te weten over

In dit boekje komt u alles te weten over hout 100 0/ 0 duurzaam In dit boekje komt u alles te weten over 4 Voordelen van hout Duurzaam bosbeheer Redenen om duurzaam geproduceerd hout te kopen Het kopen en verkopen van miljard hectare van de

Nadere informatie

Paradoxaal genoeg hebben juist veel landarbeiders geen toegang tot betaalbaar groenten en fruit

Paradoxaal genoeg hebben juist veel landarbeiders geen toegang tot betaalbaar groenten en fruit DAAR PLUKKEN DE BOEREN DE VRUCHTEN VAN HET SUCCES VAN GRUPO HUALTACO Groenten en fruit zijn niet alleen gezond voor ons lichaam, maar ook voor de wereldeconomie. De groente- en fruitsector is een van de

Nadere informatie

FAIRTRADE. Een beter leven. Wat is Fairtrade

FAIRTRADE. Een beter leven. Wat is Fairtrade Wat is Fairtrade EERLIJKE HANDEL STAAT VOOROP KEURMERK INTERNATIONALE SAMENWERKING HANDEL GEMEENTE DUURZAAMHEID Een beter leven Veel boeren en arbeiders in arme landen (ook wel ontwikkelingslanden ) hebben

Nadere informatie

De biologische veehouderij

De biologische veehouderij oerwafels meergranenbolletjes Biologisch boeren meergranen olijfolie De biologische veehouderij Wij vinden het belangrijk dat onze klanten verantwoorde producten kunnen kopen. Bij de inkoop van onze producten

Nadere informatie

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen De Meeuw Nederland Industrieweg 8 Postbus 18 5688 ZG Oirschot T +31 (0)499 57 20 24 F +31 (0)499 57 46 05 info@demeeuw.com www.demeeuw.com De Meeuw en MVO Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord

Nadere informatie

Waarom kiest u voor PEFC? Redenen die hout snijden.

Waarom kiest u voor PEFC? Redenen die hout snijden. Waarom kiest u voor PEFC? Redenen die hout snijden. Hout kom je overal tegen... 2 Nog wel ja. De vloer. Een pak kopieerpapier. Een verhuisdoos. Een deur. Een tuinstoel. Openhaardhout. Overal komen we hout

Nadere informatie

FAIRTRADE. Een beter leven. Wat is Fairtrade

FAIRTRADE. Een beter leven. Wat is Fairtrade Wat is Fairtrade EERLIJKE HANDEL STAAT VOOROP KEURMERK INTERNATIONALE SAMENWERKING HANDEL GEMEENTE DUURZAAMHEID Een beter leven Met Fairtrade krijgen boeren en arbeiders in ontwikkelingslanden een eerlijke

Nadere informatie

Change the world shopping

Change the world shopping Change the world shopping V.U./E.R.: Erik Devogelaere, Hoogstraat 35 E, 3360 Bierbeek, België - Belgique Op een plezierige manier de wereld veranderen Kies voor eerlijke kwaliteitsproducten Het hoeft

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Van verbruik naar gebruik Pagina 1 van 5 Inleiding: Voor u ligt het MVO beleid van ABIRD Industrial Rental Services. Maatschappelijk Verantwoord en Duurzaam

Nadere informatie

tony s chocolonely Crazy about chocolate, serious about people

tony s chocolonely Crazy about chocolate, serious about people tony s chocolonely Crazy about chocolate, serious about people Inhoud 1. Geschiedenis 2. Visie & Missie 3. Routekaart 4. Tony s & Fairtrade 5. Bean-to-Bar 6. Impact in Ghana 7. Impact in Ivoorkust 8. Chocolonely

Nadere informatie

Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau, Dames en heren,

Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau, Dames en heren, Vrijdag 10 september 2010 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Comité van de Regio s Resource Efficient Europa Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau,

Nadere informatie

VOOR EEN BETER EN EERLIJKER KLIMAAT

VOOR EEN BETER EN EERLIJKER KLIMAAT VOOR EEN BETER EN EERLIJKER KLIMAAT EEN BETER EN EERLIJKER KLIMAAT Het klimaatprobleem treft ons allemaal. Maar huishoudens en kleine boeren in ontwikkelingslanden hebben meer last van klimaatverandering

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

1,6 miljoen. Fairtrade in het Zuiden 87,7% 12,3% leden. kleinschalige boeren. arbeiders. kleinschalige boeren en arbeiders binnen Fairtrade.

1,6 miljoen. Fairtrade in het Zuiden 87,7% 12,3% leden. kleinschalige boeren. arbeiders. kleinschalige boeren en arbeiders binnen Fairtrade. Jaarcijfers Fairtrade in het Zuiden arbeiders en Dit zijn cijfers die verzameld zijn in op basis van auditrapporten van FLO Cert. Ze zijn verwerkt door Fairtrade International in en gepubliceerd begin

Nadere informatie

Deze perskit bevat informatie over Ecofys, de geschiedenis van het bedrijf, de kenmerken, enkele feiten en cijfers en de belangrijkste activiteiten.

Deze perskit bevat informatie over Ecofys, de geschiedenis van het bedrijf, de kenmerken, enkele feiten en cijfers en de belangrijkste activiteiten. Ecofys Perskit Ecofys Experts in Energy Inleiding Ecofys is al meer dan 25 jaar een toonaangevend internationaal consultancybedrijf in energie en klimaatbeleid. De visie van Ecofys is "sustainable energy

Nadere informatie

Bewust met hout. Overstappen naar verantwoord hout

Bewust met hout. Overstappen naar verantwoord hout Bewust met hout Overstappen naar verantwoord hout Hout is een belangrijk bouwmateriaal. Bovendien komt het uit een onuitputtelijke bron: onze bossen. Maar als we op lange termijn verzekerd willen blijven

Nadere informatie

Verduurzaming voedingsmiddelen

Verduurzaming voedingsmiddelen Verduurzaming voedingsmiddelen Chris E. Dutilh VMT Introductiecursus Voedingsmiddelenindustrie De Glazen Ruimte, Maarssen, 3 september 2015 Duurzame ontwikkeling Duurzame ontwikkeling betekent een economische,

Nadere informatie

Strategisch Beleidsplan 2013-2015

Strategisch Beleidsplan 2013-2015 Strategisch Beleidsplan 2013-2015 Switch, samen naar duurzaam en rechtvaardig Switch stimuleert gedrag dat bijdraagt aan een duurzame en rechtvaardige wereld. Hier én daar, nu én in de toekomst. Switch

Nadere informatie

MAKE CHOCOLATE FAIR! WE VERZAMELDEN 122 826 HANDTEKENINGEN!

MAKE CHOCOLATE FAIR! WE VERZAMELDEN 122 826 HANDTEKENINGEN! MAKE CHOCOLATE FAIR! WE VERZAMELDEN 122 826 HANDTEKENINGEN! Op meer dan 400 evenementen in Europa werden 122 826 handtekeningen verzameld door een aantal Europese voedingsvakbonden en NGO s voor duurzame

Nadere informatie

De toekomst voorbereiden

De toekomst voorbereiden Het milieu beschermen. Afdrukken dit document alleen indien nodig De toekomst voorbereiden Partner in duurzaam vertrouwen SPIE is Europees leider wat betreft diensten in de domeinen van elektriciteit,

Nadere informatie

Supplier Code of Conduct. Samen op weg naar een succesvolle, uitdagende en duurzame toekomst

Supplier Code of Conduct. Samen op weg naar een succesvolle, uitdagende en duurzame toekomst Supplier Code of Conduct Samen op weg naar een succesvolle, uitdagende en duurzame toekomst Bij Kramp gaan we voor zakelijk succes op de lange termijn. Daarbij voelen we een sterke verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord ondernemen in lastenboeken. Diane Buggenhout Quality, Security, Environment Manager Benelux

Maatschappelijk verantwoord ondernemen in lastenboeken. Diane Buggenhout Quality, Security, Environment Manager Benelux Maatschappelijk verantwoord ondernemen in lastenboeken Diane Buggenhout Quality, Security, Environment Manager Benelux Certificaten Kwaliteit: ISO 9001:2008 certificaat Milieu: ISO 14001:2004 certificaat

Nadere informatie

HET GAAT NIET ALLEEN OM FINANCIERING, MAAR OM FINANCIERING, CAPACITEITSOPBOUW EN DUURZAAMHEID

HET GAAT NIET ALLEEN OM FINANCIERING, MAAR OM FINANCIERING, CAPACITEITSOPBOUW EN DUURZAAMHEID HET GAAT NIET ALLEEN OM FINANCIERING, MAAR OM FINANCIERING, CAPACITEITSOPBOUW EN DUURZAAMHEID Micro-, kleine en middelgrote ondernemingen financieren = werkgelegenheid en inkomen creëren In ontwikkelingslanden

Nadere informatie

onderneemt maatschappelijk verantwoord

onderneemt maatschappelijk verantwoord onderneemt maatschappelijk verantwoord www.coffeefresh.nl Coffee Fresh investeert in MVO Koffie is tegenwoordig meer dan zomaar een kopje koffie. Het is een beleving waarbij wij u nét dat beetje meer bieden.

Nadere informatie

Duurzaam ondernemen bij Beyers Koffie

Duurzaam ondernemen bij Beyers Koffie 2015 Duurzaam ondernemen bij Beyers Koffie Nathalie Vanderkindere Beyers Koffie September 15 Voorwoord Beyers Koffie, kwaliteit en duurzaamheid van boon tot kopje De beste koffie Beyers Koffie werkt met

Nadere informatie

DUURZAAM? SHS Parkmanagementvereniging Slochteren Hoogezand-Sappemeer. 15 februari 2011. Sietse Vlietstra

DUURZAAM? SHS Parkmanagementvereniging Slochteren Hoogezand-Sappemeer. 15 februari 2011. Sietse Vlietstra 2 DUURZAAM? SHS Parkmanagementvereniging Slochteren Hoogezand-Sappemeer 15 februari 2011 Sietse Vlietstra Adviseur duurzaam ondernemen en innovatie Syntens 3 4 Wat is duurzaam? Het voorzien in de behoeften

Nadere informatie

De kritische consument

De kritische consument De kritische consument Inleiding Om producten te kunnen maken heb je grondstoffen nodig. Mensen werken met deze grondstoffen en maken er producten van die we consumeren. Een ondernemer is tevreden als

Nadere informatie

Duurzame overheidsopdracht-fiche: basis

Duurzame overheidsopdracht-fiche: basis Duurzame overheidsopdracht-fiche: basis 1) Onderwerp 1) Voedsel en dranken uit de organische voedingsproducten en geproduceerd op een milieuvriendelijke wijze EN / OF 2) Voedsel en dranken die een eerlijke

Nadere informatie

Duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen

Duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen Duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen Duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen in KBC Duurzaam en Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (Corporate Social Responsibility of CSR)

Nadere informatie

Brochure Green IT Foundation

Brochure Green IT Foundation Brochure Green IT Foundation Over Pink Elephant Bedrijfshistorie Pink Elephant is een Nederlandse IT onderneming die rond 1980 is ontstaan als bijverdienste van een drietal studenten aan de Technische

Nadere informatie

Total Zero Antwoorden op uw vragen

Total Zero Antwoorden op uw vragen Wat is Total Zero? DPD Pakketservice heeft toegezegd om vanaf juli 2012 in zijn zes belangrijkste markten volledig CO 2 -neutraal te werken: dit nieuwe initiatief draagt de naam Total Zero. Als eerste

Nadere informatie

Les 1 Van koffieboon tot pakje koffie

Les 1 Van koffieboon tot pakje koffie Les 1 Van koffieboon tot pakje koffie VAKKEN PAV, Humane Wetenschappen, Aardrijkskunde DOELSTELLINGEN EN EINDTERMEN Gemeenschappelijke stam De leerlingen brengen belangrijke elementen van communicatief

Nadere informatie

Ecologisch aankopen. Hoe kan ik eenvoudig duurzame producten aankopen?

Ecologisch aankopen. Hoe kan ik eenvoudig duurzame producten aankopen? Ecologisch aankopen Hoe kan ik eenvoudig duurzame producten aankopen? Overzicht presentatie Inleiding Voorwaarden voor een label Bruikbare labels Problemen Inleiding Keuze leveranciers: Leveranciers met

Nadere informatie

3/12/13. Horizon 2020 Challenge 5: klimaat, milieu, resource efficiency en grondstoffen

3/12/13. Horizon 2020 Challenge 5: klimaat, milieu, resource efficiency en grondstoffen 3/12/13 Horizon 2020 Challenge 5: klimaat, milieu, resource efficiency en grondstoffen Mieke Houwen Horizon 2020 : klimaat, milieu, resource efficiency en grondstoffen Agenda n Horizon 2020 algemeen n

Nadere informatie

Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000. Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties

Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000. Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000 Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties 2 Inhoudsopgave ISO 26000: een richtlijn voor iedereen

Nadere informatie

Duurzaamheidsraport Overwijk Koffiesystemen BV 1 mei 2015 ONS DUURZAAMHEIDSBELEID

Duurzaamheidsraport Overwijk Koffiesystemen BV 1 mei 2015 ONS DUURZAAMHEIDSBELEID Duurzaamheidsraport Overwijk Koffiesystemen BV 1 mei 2015 ONS DUURZAAMHEIDSBELEID Duurzaamheid Café Salento en duurzaamheid zijn al jarenlang nauw met elkaar verbonden. Ook in 2014/2015 hebben wij weer

Nadere informatie

Eindexamen vmbo gl/tl economie 2011 - II

Eindexamen vmbo gl/tl economie 2011 - II Beoordelingsmodel Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt 1 scorepunt toegekend. MINpunten 1 maximumscore 1 2 / 6 x 100 % = 33,3% 2 maximumscore 1 Voorbeeld van een juiste reden: Klantenbinding:

Nadere informatie

HELP HET FiKSEN. FiKS. Fairtrade in Koffie & Schone Lucht

HELP HET FiKSEN. FiKS. Fairtrade in Koffie & Schone Lucht HELP HET EN Elke dag lekkere koffie? Vandaag nog vanzelfsprekend, straks niet meer. Oogstverliezen doen zich nu al voor op een nieuwe, ongekende schaal. Klimaatverandering is voor kleine boeren een donkere

Nadere informatie

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together Gids voor werknemers Rexel, Building the future together Editorial Beste collega s, De wereld om ons heen verandert snel en biedt ons nieuwe uitdagingen en kansen. Aan ons de taak om effectievere oplossingen

Nadere informatie

Het maken van een duurzaamheidsbeleid

Het maken van een duurzaamheidsbeleid Het maken van een duurzaamheidsbeleid Workshop Lekker Betrokken! Phyllis den Brok Projectleider Lekker Betrokken! phyllis@phliss.nl 06-22956623 hhp://www.phliss.nl/lb.html Duurzaamheid Definitie duurzaamheid:

Nadere informatie

Gemeenteraadsverkiezingen 2012. Memorandum voor de politieke partijen van Kampenhout. Gemeentelijke Raad voor OntwikkelingsSamenwerking (GROS)

Gemeenteraadsverkiezingen 2012. Memorandum voor de politieke partijen van Kampenhout. Gemeentelijke Raad voor OntwikkelingsSamenwerking (GROS) Gemeenteraadsverkiezingen 2012 Memorandum voor de politieke partijen van Kampenhout Gemeentelijke Raad voor OntwikkelingsSamenwerking (GROS) Als erkende adviesraad van het gemeentebestuur groepeert de

Nadere informatie

Een duurzame boodschap. Duurzaamheidsbeleid en resultaten over 2013

Een duurzame boodschap. Duurzaamheidsbeleid en resultaten over 2013 Een duurzame boodschap Duurzaamheidsbeleid en resultaten over 2013 Een duurzame koers als familiebedrijf Jumbo is een echt familiebedrijf, dat middenin de samenleving staat. Daar zijn we trots op. Een

Nadere informatie

Groene energie? Vergroenen met GvO s of Carbon Credits?

Groene energie? Vergroenen met GvO s of Carbon Credits? Groene energie? Vergroenen met GvO s of Carbon Credits? Een organisatie die MVO hoog ik het vaandel heeft, people planet en profit dus, wil groene stroom. En het kan vaak al voor de prijs van grijze stroom,

Nadere informatie

Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor?

Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor? 8 Ondernemers voor Ondernemers Jaarverslag 2014 9 Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor? Missie De missie van de vzw Ondernemers voor Ondernemers (opgericht in 2000) is het bevorderen van duurzame

Nadere informatie

SEED4GROWTH JAARREKENING EN JAARVERSLAG 2014

SEED4GROWTH JAARREKENING EN JAARVERSLAG 2014 SEED4GROWTH JAARREKENING EN JAARVERSLAG 2014 Inleiding: Over SEED 4 Growth Waar komt de zuurstof vandaan die we elk moment inademen? Waar komt water vandaan dat we drinken? Waar komt de chocolade uit onze

Nadere informatie

ECOWIJZER. Gids voor duurzaam en (h)eerlijk consumeren in Kruibeke. Bioproducten. Fairtrade. Lokale producten. Duurzame materialen

ECOWIJZER. Gids voor duurzaam en (h)eerlijk consumeren in Kruibeke. Bioproducten. Fairtrade. Lokale producten. Duurzame materialen ECOWIJZER Bioproducten Fairtrade Lokale producten Duurzame materialen Gids voor duurzaam en (h)eerlijk consumeren in Kruibeke Beste lezer Deze Ecowijzer is een initiatief van de Gemeentelijke Raad voor

Nadere informatie

Fairsterk je kerk! Inleiding. Handleiding en achtergronden campagne De Fairste Kerk van Vlaanderen Versie 2013-2014

Fairsterk je kerk! Inleiding. Handleiding en achtergronden campagne De Fairste Kerk van Vlaanderen Versie 2013-2014 Fairsterk je kerk! Handleiding en achtergronden campagne De Fairste Kerk van Vlaanderen Versie 2013-2014 Inleiding In België, Nederland en Groot-Brittannië is het al een groot succes: FairTradeGemeenten.

Nadere informatie

Dutch Spirit: Passie voor duurzame maatpakken

Dutch Spirit: Passie voor duurzame maatpakken Dutch Spirit: Passie voor duurzame maatpakken DutchSpirit vervaardigt duurzame maatpakken en richt zich op de doorontwikkeling van circulaire stoffen voor werkkleding. Met een vernieuwend businessconcept

Nadere informatie

Sustainable development goals

Sustainable development goals Sustainable development goals The road to dignity by 2030 Ending Poverty, Transforming all Lives and Protecting the Planet = De weg naar waardigheid, Armoede beëindigen, alle levens veranderen en de aarde

Nadere informatie

EerlijkWinkelen criteria 2016

EerlijkWinkelen criteria 2016 EerlijkWinkelen criteria 2016 Winkels kunnen op de EerlijkWinkelen site en app als ze aantoonbaar een substantieel aandeel eerlijke producten verkopen. In de beschrijving van de winkel moet aangegeven

Nadere informatie

Fair Trade. ontwikkelingsstrategie. Oxfam-Wereldwinkels 20 oktober 2011

Fair Trade. ontwikkelingsstrategie. Oxfam-Wereldwinkels 20 oktober 2011 Fair Trade als duurzame economische ontwikkelingsstrategie Oxfam-Wereldwinkels 20 oktober 2011 SITUERING OXFAM-WERELDWINKELS Oxfam-Wereldwinkels Deel van Oxfam-in-België en Oxfam International Deel van

Nadere informatie

Vinçotte systeemcertificatie

Vinçotte systeemcertificatie Vinçotte systeemcertificatie kan u de wereld tonen wat u waard bent? Certificatie voor uw reputatie. YOUR REPUTATION IS MINE. Met een certificatie kan u door Vinçotte uw kunnen en kennen bevestigd zien.

Nadere informatie

MVO Forum Duurzaam aankopen en ketenbeheer. 17 December 2012

MVO Forum Duurzaam aankopen en ketenbeheer. 17 December 2012 MVO Forum Duurzaam aankopen en ketenbeheer 17 December 2012 Waarom duurzaam ketenbeheer? Waarom duurzaam ketenbeheer? Enkele belangrijke noties Erkenning van zijn eigen maatchappelijke verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Introductie 27/11/2015. Biologische Voeder Grondstoffen Visie 2015-2020. Tom Wiegmans Category manager Organic Feed ingredients.

Introductie 27/11/2015. Biologische Voeder Grondstoffen Visie 2015-2020. Tom Wiegmans Category manager Organic Feed ingredients. 27/11/2015 Biologische Voeder Grondstoffen Visie 2015-2020 Tom Wiegmans Category manager Organic Feed ingredients 26 November 2015 1 Introductie Tom Wiegmans Internationale Agrarische handel gestudeerd

Nadere informatie

GREAT COFFEE MADE EASY

GREAT COFFEE MADE EASY GREAT COFFEE MADE EASY HÉt koffieconcept dat iedereen perfect past Dat is de uitdaging! We hebben goed naar uw wensen geluisterd 1... Wisselende kwaliteit De vraag naar variatie Afval Tijdrovend Ingewikkelde

Nadere informatie

Index van de GRI-inhoud

Index van de GRI-inhoud Index van de GRI-inhoud Algemene informatie-elementen G4-32 Algemene informatieelementen Jaarlijks Financieel Verslag 204 Pagina( s) Externe controle Strategie en Analyse G4-2: Brief aan de aandeelhouders

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management Exact Synergy Enterprise Krachtiger Financieel Management 1 Inleiding Waar gaat het om? Makkelijke vragen zijn vaak het moeilijkst te beantwoorden. Als het hectische tijden zijn, moet u soms veel beslissingen

Nadere informatie

Our mission, passion and obsession is to delight all those who cherish the quality of life, through our search for the best coffee nature can provide, enhanced by the best available technologies and by

Nadere informatie

Fairtrade Max Havelaar Belgium

Fairtrade Max Havelaar Belgium Conference 2012, het Internationale Jaar van de Coöperaties. Voor Max Havelaar was dit hét moment om dieper in te gaan op de rol van coöperaties in hun eigen gemeeschappen en in de internationale handel.

Nadere informatie

De Drievoudige Bottom Line, een noodzakelijke economische innovatie

De Drievoudige Bottom Line, een noodzakelijke economische innovatie De Drievoudige Bottom Line, een noodzakelijke economische innovatie Feike Sijbesma, CEO Royal DSM In de loop der tijd is het effect van bedrijven op de maatschappij enorm veranderd. Vijftig tot honderd

Nadere informatie

Ecolabels. Hoe kan ik eenvoudig duurzame producten aankopen?

Ecolabels. Hoe kan ik eenvoudig duurzame producten aankopen? Ecolabels Hoe kan ik eenvoudig duurzame producten aankopen? Overzicht presentatie Voordelen/nadelen labels Voorwaarden voor een label Bruikbare labels Labels en overheidsaankopen Praktische hulpmiddelen

Nadere informatie

Hoe een coalitiecampagne uitwerken om kinderarbeidvrije cacao te bevorderen?

Hoe een coalitiecampagne uitwerken om kinderarbeidvrije cacao te bevorderen? Hoe een coalitiecampagne uitwerken om kinderarbeidvrije cacao te bevorderen? Oxfam Wereldwinkels en Fairtrade Campagne Kindslavernij lust ik niet! Doelgroepen Partners: hoe elkaar versterken? En nu? Oxfam

Nadere informatie

economische mogelijkheden sociale omgeving ecologisch kapitaal verborgen kansen

economische mogelijkheden sociale omgeving ecologisch kapitaal verborgen kansen economische mogelijkheden sociale omgeving ecologisch kapitaal verborgen kansen REDD+ een campagne voor bewustwording van suriname over haar grootste kapitaal Wat is duurzaam gebruik van het bos: Duurzaam

Nadere informatie

FACILITY MANAGEMENT. Duurzaam FM. Algemeen management. Mieke Pieters

FACILITY MANAGEMENT. Duurzaam FM. Algemeen management. Mieke Pieters FACILITY MANAGEMENT Algemeen management Duurzaam FM Mieke Pieters Colofon Duurzaam FM Auteur: Mieke Pieters Brussel, 2015 D/2015/8132/213 ISBN 978-2-509-02538-8 ISSN 2406-6311 NUR 800 De publicaties uit

Nadere informatie

Brochure Green IT Citizen

Brochure Green IT Citizen Brochure Green IT Citizen Over Pink Elephant Bedrijfshistorie Pink Elephant is een Nederlandse IT onderneming die rond 1980 is ontstaan als bijverdienste van een drietal studenten aan de Technische Universiteit

Nadere informatie

Directie. Vormgeving, Concept development. Administratie. Logistiek Sales Marketing

Directie. Vormgeving, Concept development. Administratie. Logistiek Sales Marketing Quickscan Danique Beeks Studentnummer: 2054232 Advanced Business Creation Stagebedrijf: JH Busines Promotions Bedrijfsbegeleider: John van den Heuvel Datum: 26 augustus 2013 JH Business Promotions heeft

Nadere informatie

Publiek Private Partnerschap faciliteit. Faciliteit Duurzaam Ondernemen en Voedselzekerheid (FDOV) Aad de Koning 26 april 2012

Publiek Private Partnerschap faciliteit. Faciliteit Duurzaam Ondernemen en Voedselzekerheid (FDOV) Aad de Koning 26 april 2012 Publiek Private Partnerschap faciliteit Faciliteit Duurzaam Ondernemen en Voedselzekerheid (FDOV) Aad de Koning 26 april 2012 Onderwerpen in de presentatie Thema's en sub-thema's Drempelcriteria Procedures

Nadere informatie

Voor een beter milieu.

Voor een beter milieu. Voor een beter milieu. Milieubewust ondernemen, in uw voordeel De zorg voor een beter klimaat zit Berendsen in de genen. We willen onze ecologische voetafdruk zo klein mogelijk houden, en daarom leveren

Nadere informatie

VERNIEUWING EN BESTUURLIJKE TRANSPARANTIE!

VERNIEUWING EN BESTUURLIJKE TRANSPARANTIE! Provinciale Staten verkiezingen Noord-Holland TIJD VOOR VERNIEUWING EN BESTUURLIJKE TRANSPARANTIE! PARTIJOVERSCHRIJDEND SAMENWERKEN Vanuit de Vrouwen Partij kiezen wij ervoor om met de thema s gelijke,

Nadere informatie

Via Rabobank Foundation ondersteunt Rabobank. Financieringen met positieve maatschappelijke impact 214,5mln. Enschede-Haaksbergen

Via Rabobank Foundation ondersteunt Rabobank. Financieringen met positieve maatschappelijke impact 214,5mln. Enschede-Haaksbergen Onze maatschappelijke impact Een aandeel in duurzame ontwikkeling 1 Bankieren voor Nederland stimuleren welvaart en welzijn in Nederland 2 Banking for Food stimuleren duurzame voedselvoorziening wereldwijd

Nadere informatie

LEVEN ZONDER KOFFIE? HELP HET FiKSEN

LEVEN ZONDER KOFFIE? HELP HET FiKSEN LEVEN ZONDER KOFFIE? HELP HET FiKSEN KOFFIE IN GEVAAR Elke dag lekkere koffie? Vandaag nog vanzelfsprekend, straks niet meer. Oogstverliezen doen zich nu al voor op een nieuwe, ongekende schaal. Klimaatverandering

Nadere informatie

Datum 3 maart 2014 Betreft Beantwoording vragen van het lid Voordewind over het rapport Working on the Right Shoes

Datum 3 maart 2014 Betreft Beantwoording vragen van het lid Voordewind over het rapport Working on the Right Shoes Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Directie Internationale Marktordening en Handelspolitiek Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Klantbeheer CRM

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Klantbeheer CRM Exact Synergy Enterprise Krachtiger Klantbeheer CRM 1 Inleiding Waar gaat het om? De klant komt op de eerste plaats. Maar geldt dat voor al uw klanten? En om hoeveel (potentiële) klanten gaat het; tientallen,

Nadere informatie

ALGEMEEN. Vestiging (plaats) Naam/namen geïnterviewde personen. Naam student(en)

ALGEMEEN. Vestiging (plaats) Naam/namen geïnterviewde personen. Naam student(en) ALGEMEEN Naam bedrijf/organisatie: Vestiging (plaats) Naam/namen geïnterviewde personen Naam student(en) 1 In wat voor sector is het bedrijf waar je stage loopt werkzaam? 2 Wat is het karakter van de hoofdactiviteit

Nadere informatie

ik deel daar wordt iedereen beter van eten

ik deel daar wordt iedereen beter van eten daar wordt iedereen beter van eten 1 Achtergrond 2 Onderzoek en Reflectie 3 Acties 4 Activiteiten in het Schooljaar ikdeel.be Een project van Met de steun van De Vlaamse overheid kan niet verantwoordelijk

Nadere informatie

et broeikaseffect een nuttig maar door de mens ontregeld natuurlijk proces

et broeikaseffect een nuttig maar door de mens ontregeld natuurlijk proces H 2 et broeikaseffect een nuttig maar door de mens ontregeld natuurlijk proces Bij het ontstaan van de aarde, 4,6 miljard jaren geleden, was er geen atmosfeer. Enkele miljoenen jaren waren nodig voor de

Nadere informatie