In de jaren 90 werd er in Rotown sporadisch een popquiz georganiseerd.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "In de jaren 90 werd er in Rotown sporadisch een popquiz georganiseerd."

Transcriptie

1 128 POPQUIZMARATHON 129 POPQUIZMARATHON Méér popquiz Dan maken we er toch gewoon een marathon van! tekst Rock n Roll Highschool Er zijn een hoop mensen die vinden dat zij het fenomeen popquizzen in Nederland hebben geïntroduceerd. Die mensen willen wij graag in de waan laten. Weinig journalistiek als Rock n Roll Highschool is, zijn we niet op zoek gegaan naar de algemene historie van De Popquiz in Nederland, maar alleen naar onze eigen quizgeschiedenis. Rock n Roll Highschool maakt al tien jaar popquizzen waarvan de bekendste de Rotown Quiz is en daar komt weer de Popquiz Marathon uit voort. Er zijn een paar mensen die ieder op hun eigen manier aan de wieg van deze projecten hebben gestaan. Swie Tio zorgde voor het ontstaan van de liefde voor het raden van artiest-en-titel en zonder Sjoerd van Oortmerssen was er nooit een Rotown Quiz geweest, en dus ook geen Popquiz Marathon. In de jaren 90 werd er in Rotown sporadisch een popquiz georganiseerd. Gemaakt door echte kenners en eigenlijk net te moeilijk voor de doorsnee muziekliefhebber. Ergens rond de eeuwwisseling leverde Lucky Strike wat videobanden af bij Rotown waar muziekvragen op stonden. Sjoerd van Oortmerssen werkte toen als publiciteitsmedewerker bij het poppodium en was meteen enthousiast. Met de videobanden zette hij popquizavonden op poten die goed werden bezocht. Op een gegeven moment waren de banden op en hij besloot dat er intussen genoeg animo was om een eigen popquiz te starten. De presentatie en promotie van de quiz deed hij zelf, voor het verzinnen van de vragen, vroeg hij Rock n Roll Highschool en voor de visuals haalde hij Unit20 erbij. De vragen moesten niet al te ingewikkeld zijn en aansluiten op de muzieksmaak van de gemiddelde Rotownbezoeker. Het concept bleek aan te slaan en al snel zat de zaal bij elke popquiz bomvol. Minke Weeda (oprichter en eigenaar van Rock n Roll Highschool): Ik kan wel zeggen dat de Rotown Quiz zo populair is geworden doordat ik geweldig leuke vragen bedenk, maar dat zou te makkelijk zijn. Sjoerd heeft ontzettend veel aandacht weten te krijgen in de lokale media en hij was altijd druk in de weer met flyers en posters. Dat is, zeker in het begin, heel belangrijk geweest. Hij zal het zelf vast ontkennen, maar er zijn ook altijd teams die speciaal voor hem komen. Wij zien alle antwoordformulieren voorbij komen en tot nu toe heeft er bij elke quiz minimaal één team daar een liefdesverklaring voor Sjoerd op gekrabbeld. Swie Lang voor Rock n Roll Highschool überhaupt bestond, speelde Minke met popjournalist Swie Tio talloze popquizzen in Nederland en België. En lang voor dat gebeurde, was Swie al actief in het popquizcircuit. Hij vertelt: Eind jaren 60 speelde ik altijd mee met de popquiz van Radio Veronica. Die heette drie-in-één: je hoorde drie nummers waarvan je het verband moest raden. Een connectiequiz dus. Dat deed ik dan weleens na met vrienden van school. Vanaf medio jaren 70 organiseerde de European Broadcasting Union een Europese popquiz voor radiostations waarbij de aangesloten landen tegen elkaar speelden. Swie won in 1980 de voorronde van de NOS en werd uitgezonden naar Oslo om Nederland te vertegenwoordigen. In de jaren 80 organiseerde de VPRO-radio een wekelijkse popquiz, waar popjournalisten aan deelnamen. Ook ontstond toen de eerste echte live-popquiz: de quiz van wijlen Ad Ottolini, die jaarlijks in Schagen werd gehouden. Dat was de katalysator voor het ontstaan van een heus popquizcircuit in cafés, jongerencentra en evenementenhallen. Alle vaste teams kwamen elkaar door het hele land tegen, zeker ook bij de opvolger van Ottolini s quiz: de Nationale Popquiz, die nog altijd wordt gehouden. In 1985 begon Swie de Huiskamerquiz: Hier deden vooral mensen uit de Nederlandse muziekscene aan mee. Eén keer per maand werd deze gehouden in verschillende huiskamers. De winnaar van de quiz was de gastheer van de volgende quiz. De quiz heeft tot 2003 bestaan. De vijftigste quiz hebben we in Paradiso gedaan, de honderdste in Nighttown. Bij een van die Huiskamerquizzen deed Minke Weeda mee: Sjoerd (foto Marc Nolte) Heel veel kan ik me er niet van herinneren. Ik weet alleen nog dat ik tijdens een ronde progressieve rock een beetje verloren om me heen heb zitten kijken, maar met de vragen over hitjes kon ik aardig meekomen. Swie vroeg haar regelmatig als versterking voor zijn team en stond daarmee aan de basis van de Rock n Roll Highschool popquizzen. Minke: Wanneer je meespeelt, denk je automatisch na over welke fragmenten ook geschikt waren geweest, of hoe bepaalde vragen nog beter hadden gekund. Tenminste, dat deed ik wel en zo begon ik al snel met het maken van quizjes voor vrienden en collega s. Toen Sjoerd ons vroeg voor de Rotown Quiz, lag er al een berg vragen klaar. Marathon De populariteit van popquizzen in het algemeen en die van de Rotown Quiz in het bijzonder zorgde ervoor dat er bij Rock n Roll Highschool werd gedacht aan uitbreiding. Minke: Iedereen wilde steeds vaker quizzen, dus het leek logisch iets te bedenken dat groter was dan de Rotown Quiz. De naam was er het eerst. Popquiz Marathon, dat vond ik goed klinken, maar wat het precies zou zijn, wisten we nog niet. Als ik het me goed herinner, zijn we toen zelfs nog even bezig geweest met een 24-uurs quiz. Gelukkig zijn we snel van dat idee afgestapt, want popquizzen is leuk, maar ik kan me niet voorstellen dat er heel veel mensen zijn die zin hebben om dat een etmaal achterelkaar te doen. Uiteindelijk werd er gekozen voor een opzet waarin meer cafés in de stad konden profiteren van het succes van de Rotown Quiz. Het was in het begin een hoop gepuzzel. De cafés moesten allemaal op loopafstand van elkaar liggen, de quizzen moesten zo worden samengesteld dat er voor ieder wat wils was, we hadden voor elke locatie een presentator nodig, er moest een legertje nakijkers worden geregeld en er moest een goede manier worden gevonden om te controleren welke teams officieel meespeelden, want de cafés waren ook nog gewoon open voor de rest van het publiek. De voorbereiding van het productionele gedeelte vergde enorm veel tijd, maar uiteindelijk vonden we de ideale manier om alles op te zetten. Na twee uitverkochte Rotterdamse edities werd er wederom aan uitbreiding gedacht en op 16 mei zullen er nu in acht steden Popquiz Marathons worden gehouden. Of het een succes wordt, weet ik niet. De kaartverkoop komt al aardig op gang, maar je weet maar nooit. Misschien hebben we de populariteit van het popquizzen helemaal overschat en willen er straks overal maar een handjevol teams meedoen. En voor hetzelfde geld lopen er straks mensen met zweetbandjes om het hoofd van kroeg naar kroeg te rennen. Hoe dan ook, wij beleven er zelf een hoop lol aan en daar gaat het toch om. 10 Mijn grote voorbeeld: Philip Swie Tio mag mij dan in het team hebben gevraagd, degene die van mij een verwoed popquizzer heeft gemaakt, is Philip Zonneveld. Al weet hij dat zelf waarschijnlijk niet eens. We zaten allebei in het team van Swie en bij elke popquiz verbaasde ik me weer over de enorme kennis van Philip. Of het nou een carnavalshit was of een obscure single van een Australisch jaren 60-bandje, hij wist ze feilloos te benoemen. Ik wilde net zo goed worden. Overduidelijk onbegonnen werk, maar ik deed vreselijk mijn best. Tijdens de quizzen maakte ik aantekeningen van alle nummers die ik niet had herkend zodat ik die thuis kon opzoeken. Langzaam leerde ik steeds meer kennen, maar zo goed als Philip werd ik nooit. Een paar jaar geleden kwam ik Philip tegen op Noorderslag. In de gang van de Vera stonden we te praten. Over muziek uiteraard. Hij vertelde me dat hij zijn eigen top 40 bijhield. Al jaren maakte hij wekelijks een lijst van de platen die hij op dat moment het leukste vond. Vroeger met de typemachine, inmiddels in de computer. Hij had ze allemaal bewaard, want met de eerste lijst was zijn liefde voor muziek voor zijn gevoel pas echt begonnen. Ik vroeg hem of hij zich kon herinneren wanneer hij zijn eerste eigen top 40 had gemaakt. Dat kon hij, toevallig had hij die onlangs nog in zijn handen gehad. Ik was stomverbaasd, de datum die hij noemde, was mijn exacte geboortedag. Leek mij een duidelijk teken dat ik in elk geval moest blijven proberen net zo goed te worden als Philip. Al gaat dat natuurlijk nooit lukken. Minke Weeda Swie To (foto Michel Linssen) ROCK N ROLL HIGHSCHOOL 10 ROCK N ROLL HIGHSCHOOL 10

2 130 POPQUIZMARATHON 131 POPQUIZMARATHON Handleiding popquiz maken tekst Rock n Roll Highschool Het aantal popquizzen in Nederland groeit gestaag. Dat is best logisch; een leuke quiz zorgt voor een avondje sfeervol vermaak en voor kroegen is het de ideale manier om mensen urenlang in de buurt van de bar te houden. Al die quizzen moeten wel door iemand worden bedacht. Natuurlijk, er worden al tientallen quizzen gemaakt door ervaren samenstellers, maar er is voorlopig ruimte zat voor meer. Er is dus geen enkele reden waarom jij geen succesvolle popquiz zou kunnen beginnen. DDe bedoeling van een popquiz is op de eerste plaats toch wel dat mensen er plezier aan beleven. Onherroepelijk worden deelnemers gaande weg bloedfanatiek en vinden winnen ineens óók heel belangrijk, maar de gezelligheid hoort voorop te staan. En wanneer vinden mensen het gezellig? Dat is simpel: wanneer ze veel muziek herkennen. De grootste valkuil voor nieuwbakken quizmakers is dat ze het te moeilijk maken. Je moet weten wat de muzieksmaak van je publiek is. Maak je een quiz die tijdens de vrijdagmiddagborrel wordt gespeeld door je collega s die de hele dag Radio 538 luisteren, dan is het duidelijk niet het moment om je kennis van het oeuvre van Frank Zappa te etaleren. Maak het zo makkelijk mogelijk, je zult zien dat iets dat jij dodelijk eenvoudig vindt, door anderen nog best als moeilijk kan worden ervaren. Je kunt zelf bijvoorbeeld groot bewonderaar van Nickelback zijn, dat wil niet zeggen dat iedereen elke albumtrack kent. Als je per se een nummer van die band wilt gebruiken, hou het dan bij How You Remind Me of een andere hit. Probeer zo goed mogelijk in te schatten wat de deelnemers wel en niet weten en zorg dat ze 90% van de fragmenten in elk geval herkennen. De laatste 10% kun je vullen met dingen voor de echte cracks. Vraagstelling Als je zelf weleens mee hebt gedaan aan een popquiz, weet je dat er qua vragen maar een beperkt aantal soorten is dat je kunt stellen. Het meest logische is de deelnemer artiest en titel op te laten schrijven. Gewoon random een stuk of 60 fragmentjes afspelen, is redelijk saai, dus bedenk op z n minst wat thema s. Het maakt niet uit wat die thema s zijn. Titels met meisjesnamen, liedjes over etenswaren, vrouwelijke basspelers, alles is al zo n beetje gedaan, dus maak je in eerste instantie vooral niet druk om originaliteit, dat komt later wel. Probeer een beetje in de vingers te krijgen wat de juiste soort muziek is voor een popquiz. Als je door hebt welke frag- menten precies de goede moeilijkheidsgraad hebben, wordt het tijd om je aan de andere standaardvragen te gaan wagen: connecties, welke hoort er niet bij, van wie is het origineel, intro s, mash-ups, welk woord is weggepiept, en raad de hoes/bandfoto. Dat kun je nog verder aanvullen met vragen die gebaseerd zijn op meer algemene muziekkennis. Bijvoorbeeld namen van frontmannen, het land van herkomst, voormalige bandleden die een nieuwe groep zijn begonnen, van welke lp is het nummer afkomstig en ga zo maar door. Er mag dan niet heel veel variatie zitten in de vraagstelling bij popquizzen, de kunst is om binnen dat vaste stramien op zoek te gaan naar spitsvondigheden. Dat hoeft niet al te ingewikkeld te zijn. Bij de Nationale Popquiz werd een keer de Just Do It ronde gespeeld. Er kwamen eerst allemaal fragmenten voorbij als Do It Again van The Beach Boys en All I Wanna Do van Sheryl Crow en er werd afgesloten met een nummer van de Nederlandse zangeres Do. Dat is natuurlijk ook weer niet hilarisch grappig, maar zorgt wel even voor een kleine glimlach bij de deelnemers. Check, check, dubbelcheck Sommige gepassioneerde quizmakers halen nog veel meer uit de kast en dat kan ontzettend leuk zijn, maar het kan ook averechts werken. Een quizmaker liet een keer nummers horen en de deelnemers moesten opschrijven uit welke reclame deze kwamen. Er werd geen beroep gedaan op je muziekkennis, maar je moest een echte tv-kijker zijn om te kunnen scoren. Vonden de deelnemende teams niet leuk Je moet het dus niet alleen niet te moeilijk maken, het is ook oppassen geblazen voor te ver gezochte dingen. En voor onduidelijke vraagstellingen waar meerdere antwoorden op mogelijk zijn. Je kunt de connectie vragen tussen All That She Wants van Ace Of Base en Sing Hallelujah van Dr. Alban, maar wat wil je dan weten? Dat het hits in 1993 waren? Dat de acts uit Zweden komen? Of dat beide nummers door Denniz Pop werden geproduceerd? Het is allemaal waar, dus je zou elk antwoord goed moeten rekenen. Wat je ook doet, controleer alles in elk geval drie keer. Doorgewinterde popquizzers zijn fanatiek en weten veel. Als je bij het voorlezen van de antwoorden The Price Of Love aan Roxy Music toeschrijft (wat best begrijpelijk is), heb je meteen tien woedende deelnemers op je nek die bang zijn dat ze punten mislopen omdat ze (het correcte antwoord) Bryan Ferry hebben ingevuld. Check dus heel goed of alles echt klopt. Heb je niet toevallig een nummer van internet geplukt dat de uploader een verkeerde naam heeft meegegeven? Ook op YouTube staan nummers met titels die niet kloppen, of zelfs met compleet andere bandnamen. Zorg dus dat je bij het maken van een quiz goede naslagwerken bij de hand hebt. Online biedt AllMusic.com alle informatie die je nodig hebt, maar de echte popquizsamensteller kan niet zonder het Hitdossier. De intensieve gebruiker weet dat hier ook wat spelfoutjes in staan, maar dat weegt niet op tegen de schat aan inspirerende informatie die het je biedt. De boer op Zijn je collega s je quizzen helemaal zat en willen vrienden niet meer bij je thuis komen omdat ze dan verplicht uren moeten raden naar dingen als wat is het verband tussen de Kings Of Leon en de Bee Gees? Dan wordt het de hoogste tijd om op zoek te gaan naar een plek waar ze jouw quizsamenstelcapaciteiten wel waarderen. Er is vast wel een café of een studentenvereniging in de buurt waar je terecht kunt. De meeste kroegbazen vinden het tenminste helemaal niet erg als je met iets komt waarmee ze een grote groep bierdrinkende mensen binnen kunnen halen. Zorg wel dat je alles goed regelt. Zelfs als je alle vragen met een duidelijke uitleg op het invulformulier afdrukt, heb je een presentator nodig die de rondes aankondigt. Je kunt de deelnemende teams elkaars formulier laten nakijken, maar het staat een stuk professioneler om een paar nakijkers te regelen die alle Quizveteraan Swie Tio over een van zijn leukste quizzen ooit Voor de honderdste Huiskamerquiz in Nighttown had ik allerlei bijzondere rondes bedacht. Manfred Boor van cdwinkel Velvet is heel goed in het nadoen van artiesten, dus liet ik hem een ronde artiesten mimen. Boeker Willem Venema heeft de meest hilarische verhalen over de acts waar hij mee heeft gewerkt, hem liet ik anekdotes vertellen en dan moest het publiek telkens opschrijven over welke artiest het ging. Toenmalige Rotownprogrammeur Mar Melchers had tien bandshirts over elkaar aan, die ze een voor een uittrok. De bandnamen hadden we afgeplakt en die moesten dan geraden worden. Er zijn zo veel mogelijkheden om quizvragen op een leuke manier te stellen. ROCK N ROLL HIGHSCHOOL 10 ROCK N ROLL HIGHSCHOOL 10

3 134 POPQUIZMARATHON 135 POPQUIZMARATHON Echte winnaars gedragen zich zo tekst Rock n Roll Highschool Iedereen doet natuurlijk mee voor de gezelligheid, maar als het erop aankomt, wil de gemiddelde popquizdeelnemer maar één ding: winnen. Of toch op z n minst een plek in de top drie. Er worden jaarlijks in Nederland tientallen popquizzen gespeeld en de echte die hards kunnen niet aan élke quiz meedoen, dus kansen genoeg voor iedereen, zou je zeggen. Toch blijkt het voor veel mensen ongeveer net zo onbereikbaar te zijn als het winnen van een Nobelprijs. Voor alle fanatieke strebers die nu eindelijk weleens een plek op het podium willen, hebben we wat tips op een rij gezet. Laten we maar beginnen met het slechte nieuws: het is vrijwel onmogelijk om je echt goed voor te bereiden op een popquiz. Daarvoor is er simpelweg veel te veel muziek. Op Spotify staan zo n 15 miljoen nummers. (Dat is al een belachelijke hoeveelheid, maar het is niet eens de complete muziekgeschiedenis; tientallen toch niet al te onbekende bands zoals The Beatles zijn niet te vinden op deze muziekdienst.) In theorie zouden al die nummers voorbij kunnen komen in een popquiz. Gelukkig zijn de meeste quizmakers niet zo flauw een ronde samen te stellen met alleen maar intro s van Japanse hardcore bands die vooral in Osaka en omgeving bekend zijn. Even kort door de bocht kunnen we dus stellen dat je van die 15 miljoen liedjes 99% niet hoeft te kennen om een beetje leuk mee te kunnen komen in een popquiz. Maar een procent van 15 miljoen betekent nog steeds nummers die je zo snel moet herkennen dat je bij de eerste tonen direct artiest en titel kunt oplepelen. Niet te doen natuurlijk. Heel veel quizmakers hanteren gelukkig de stelregel dat het gros van de vragen moet gaan over artiesten die in Nederland als redelijk bekend worden beschouwd. Maar wat is redelijk bekend? Er is een samensteller die in vrijwel elke quiz die hij maakt een nummer van Camper Van Beethoven stopt. Kennelijk een band die hij grijs heeft gedraaid, maar het is heel begrijpelijk dat je nog nooit van deze Amerikaanse band hebt gehoord; ze hebben bijvoorbeeld nooit in de Nederlandse Top 40 gestaan. Er zijn grofweg liedjes die wél in de Nederlandse hitlijsten terecht zijn gekomen. Ook geen aantal dat je even in een weekendje uit je hoofd leert. En al zou je wel zo gek zijn een jaar vrij te maken om al die nummers te bestuderen, dan zul je zien dat er in de eerstvolgende quiz wordt gevraagd naar dat ene nummer van Coldplay dat net niet in de hitparade heeft gestaan. Radio Systematisch de complete muziekgeschiedenis stampen alsof het rijtjes Duitse naamvallen zijn, is dus zinloos, maar hoe ontwikkel je dan wel een goede algemene muziekkennis? Veel radio luisteren helpt. Wissel vaak van station voor zoveel mogelijk variatie, maar sla Sky Radio over. Het is over het algemeen niet alleen vreselijke muziek, platen worden er niet aan- en afgekondigd. Daar heb je niks aan, je wilt weten wat je hebt gehoord. Als je niet netjes blijft luisteren tot de dj heeft gezegd welke band er net werd gedraaid, ga je onherroepelijk de bij popquizzen meest gehoorde verzuchting gebruiken: Ik kan alles meezingen, maar hoe Winnaars Popquiz Marathon 2010 De winnaars van de eerste Popquiz Marathon ooit, in 2010, waren de Pink Charlatans. Peter was een van de teamleden. We quizzen al heel lang met een vast groepje vrienden en we spelen vooral mee voor de gezelligheid. We hebben helemaal niet meegedaan voor de winst, al hoopten we wel in de top tien te eindigen. Ons team is wel wat veranderd door de jaren, maar we spelen nu alweer drie jaar met dezelfde leden. We hebben allemaal een verschillende muzieksmaak. Er is niet heel erg over nagedacht hoe we het team hebben samengesteld. Het is toevallig zo ontstaan en we vullen elkaar goed aan. De jongste is 24 en de oudste is 50, dan heb je heel wat decennia te pakken. We spelen alleen in Rotterdam, we gaan niet stad en land af om quizzen te doen. De Popquiz Marathon is heel leuk, leuker dan een gewone quiz. Het is hysterischer, overal op straat rennen mensen met blokkenschema s en zweetbandjes rond. Daardoor is er veel sfeer en leven op straat. We zijn de Popquiz Marathon niet met een bepaalde tactiek ingegaan. Op de avond zelf hebben we pas naar het blokkenschema gekeken en bepaald welke quizzen we gingen doen. Ik heb geen idee hoe het kan dat we gewonnen hebben. Het waren toevalstreffers denk ik. Wat in ons voordeel werkte, was dat we een aantal keer de beste van de kroeg waren en dan kreeg je bonuspunten. Bij een aantal rondes zaten we in een rustiger café, dan is de kans dat je wint natuurlijk groter. Die bonuspunten hebben ervoor gezorgd dat we wonnen, denk ik. Een gouden tip om te winnen heb ik niet echt. Je moet gewoon met een leuke groep mensen een gezellige avond hebben. het heet geen idee! Heel begrijpelijk, maar ook best een beetje stompzinnig, want dat is nou precies waar het om draait bij een popquiz: de artiest en de titel. Oké, er wordt soms ook gevraagd naar de naam van de drummer, het land van herkomst, het aantal bandleden, of een ander ingewikkeld feitje, maar als je de uitvoerende en de correcte titel kent, ben je al een heel eind. Teamleden Je kunt niet alles weten, maar gelukkig worden popquizzen in teamverband gespeeld. Het is hartstikke gezellig om met je beste vrienden mee te doen, om te winnen moet je op zoek gaan naar personen met complementerende kennis. Ben jij opgegroeid in de jaren 80 en weet je wel wie the Reynolds Girls zijn, maar heb je nog nooit een nummer van the Vaccines gehoord? Dan heb je iemand nodig die nu nog steeds platen koopt. Ben je groot fan van the Maccabees, maar weet je het verschil tussen Led Zeppelin en Deep Purple niet? Vraag dan je 60-jarige buurman mee. Hoe gevarieerder de kennis binnen het Ik kan alles meezingen, maar hoe het heet team, hoe groter de kans op de overwinning. Alleen aan té gespecialiseerde muziekkenners heb je weinig. Over het algemeen wordt er bij een quiz gevraagd naar de standaard pop- en rockdingen. Een hiphopspecialist kan er ronden lang verloren bijzitten en alleen even bij een fragment van LL Cool J opveren. En die herkende jij natuurlijk ook nog wel. Dat geldt ook voor vrijwel alle andere genres. Gaat het over country, dan hoor je Johnny Cash of Hank Williams, bij punkbands wordt er gevraagd naar The Sex Pistols of The Ramones en als je reggae hoort, kun je blind Bob Marley invullen. Of als je er zeker van bent dat die het niet is: Peter Tosh. Er zijn altijd uitzonderingen, maar voor de meeste quizzen geldt dat je het verste komt met veel algemene hitkennis door de jaren heen. Pas dus op voor mensen die een teamlid willen inbrengen die echt bizar veel weet van Bob Dylan. Oefenen (Nerd alert!) Dat je in geen honderd jaar alle muziek van de hele wereld gaat leren kennen, wil niet zeggen dat je niet kunt oefenen. Een goede manier is quizjes maken voor vrienden of bekenden. Door bijvoorbeeld op zoek te gaan naar verschillende nummers die toevallig dezelfde titel hebben, pik je ongemerkt een hoop nieuwe dingen op. Of door na te denken over connecties tussen artiesten (John Denver en Aaliyah kwamen allebei om in een vliegtuigongeluk bijvoorbeeld), leer je denken zoals een popquizsamensteller en dat kan in je voordeel werken. Ook fascinerend is het om er een hitlijst bij te pakken uit de periode dat jij een jaar of tien was. Zoek op YouTube de titels op die je niets zeggen en je zult zien dat je de meeste liedjes weldegelijk herkent. Je hoeft nu alleen nog maar de artiest en de titel te onthouden en je hebt zo weer een dozijn liedjes aan je kennisschat toegevoegd. Veel praten over muziek met andere liefhebbers helpt ook enorm. Heb het over dingen als wat is de beste zanger van de jaren 90, of als je echt moet kiezen, wat vind je dan het minst slechte nummer van Bon Jovi. Tijdens lange autoritten, of onverwacht saaie kroegavonden kun je het spel bands met een spelen. Om en om moet iedereen een band of artiest noemen die begint met een S, met een dier of een kleur in de naam, met zowel blanke als zwarte bandleden, met een zingende drummer, of wat je verder maar kunt bedenken. Hiervoor heb je wel andere muzieknerds nodig; de ervaring leert dat de meeste mensen dit soort spelletjes belachelijk en vooral zwaar irritant vinden. Maar je moet wat als je een popquiz wilt winnen. ROCK N ROLL HIGHSCHOOL 10 ROCK N ROLL HIGHSCHOOL 10

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

13/6/2012 TRANSCRIPT RIET INTERVIEW. Sanni

13/6/2012 TRANSCRIPT RIET INTERVIEW. Sanni 13/6/2012 INTERVIEW TRANSCRIPT RIET Naam interviewer Naam respondent Pseudoniem respondent Datum interview 30-05-2012 Plaats interview Alkmaar Begintijd interview 12.00 Eindtijd interview 13.20 Leeftijd

Nadere informatie

Inspirerend Presenteren

Inspirerend Presenteren Inspirerend Presenteren Door Kai Vermaas & Charis Heising Bla bla bla bla bla bla bla bla bla bla bla bla Inleiding Wil je leren hoe jij een presentatie kunt geven waar je zeker bent van je verhaal? En

Nadere informatie

Over ruzie en hoe je dat oplost natuurlijk!

Over ruzie en hoe je dat oplost natuurlijk! Over ruzie en hoe je dat oplost natuurlijk! Hoe werk je met een spreekbeurtwerkplan? Het eerste deel bestaat uit vragen. Met een moeilijk woord noemen we dat theoretisch onderzoek. In het tweede deel vind

Nadere informatie

Luisteren: muziek (A2 nr. 1)

Luisteren: muziek (A2 nr. 1) OPDRACHTEN LUISTEREN: MUZIEK www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. Kijk

Nadere informatie

Nico bleef altijd rustig, legde dingen goed en duidelijk uit en nam de tijd, net zolang tot je het begreep.

Nico bleef altijd rustig, legde dingen goed en duidelijk uit en nam de tijd, net zolang tot je het begreep. Review van Denice: Beste Nico, Voordat ik bij Nico kwam lessen, zat ik bij een andere rijschool. Bij deze rijschool lukte het maar niet om verbetering te krijgen in mijn rijden. Dit was frustrerend en

Nadere informatie

SPAAR EN DRINK MET MATE(N) voor jouw favoriete band of DJ! Klik hier

SPAAR EN DRINK MET MATE(N) voor jouw favoriete band of DJ! Klik hier SPAAR EN DRINK MET MATE(N) voor jouw favoriete band of DJ! Klik hier HOME HOE WERKT HET? POLL SCORE PRESENTATIE AGENDA 11 oktober 2013 Giel Beelen t Juupke, Veldhoven Metallica de Koffer, Roermond Kings

Nadere informatie

Evaluatie Waterdag 17 maart 2015

Evaluatie Waterdag 17 maart 2015 Evaluatie Waterdag 17 maart 2015 Grafieken uitgedrukt in % Wat vond je van deze activiteit? Wat vond je het meest/minst leuke onderdeel van deze dag? Redenen meest/minst leuk: Workshop Meest Minst Super

Nadere informatie

Uitleg Zing in 19 mei 2013: Dat is verleidelijk!

Uitleg Zing in 19 mei 2013: Dat is verleidelijk! Uitleg Zing in 19 mei 2013: Dat is verleidelijk! In onze vorige Zing In hebben we het gehad over de druk die op jonge mensen wordt gelegd, op de vaak hoge eisen die we aan hen stellen. Maar niemand is

Nadere informatie

FLIPPEN. Naam: Ruben van Dijk Datum van inlevering: 28/11/06 Klas: M1C Tutorgroep: 2

FLIPPEN. Naam: Ruben van Dijk Datum van inlevering: 28/11/06 Klas: M1C Tutorgroep: 2 FLIPPEN Naam: Ruben van Dijk Datum van inlevering: 28/11/06 Klas: M1C Tutorgroep: 2 Verantwoording: Opleiding: Media Vormgeven School: Media college Amsterdam Jaar: 1 Projectomschrijving: Het maken van

Nadere informatie

Teken een vriendje. voor Pjotr en maak kans op een rol. Speciaal voor de. kinderboekenweek! (voor groep 4, 5, 6 & 7)

Teken een vriendje. voor Pjotr en maak kans op een rol. Speciaal voor de. kinderboekenweek! (voor groep 4, 5, 6 & 7) Teken een vriendje voor Pjotr en maak kans op een rol in het nieuwe boek. Speciaal voor de kinderboekenweek! (voor groep 4, 5, 6 & 7) Hallo wie ben jij? Ik ben Pjotr op zoek naar nog een vriendje. Ik ben

Nadere informatie

UITKOMSTEN EVALUATIE TESTREIS LEEUWARDEN 10 OKTOBER 2009

UITKOMSTEN EVALUATIE TESTREIS LEEUWARDEN 10 OKTOBER 2009 UITKOMSTEN EVALUATIE TESTREIS LEEUWARDEN 10 OKTOBER 2009 ingevuld door 18 van de 26 deelnemers deelnemers waren heel divers eb varieerden in leeftijd van 13 t/m 23 jaar oud Welk cijfer geef je de training?

Nadere informatie

OPEN HUIS WIJKPARK TRANSVAAL 28 JULI 2010

OPEN HUIS WIJKPARK TRANSVAAL 28 JULI 2010 OPEN HUIS WIJKPARK TRANSVAAL 28 JULI 2010 Ik arriveer op een zon overgoten Wijkpark. Nog geen kwartier later wordt het park in de schaduw gelegd door donkere wolken. Die trokken gelukkig weg en wederom

Nadere informatie

Voorwoord. Veel leesplezier! Liefs, Rhijja

Voorwoord. Veel leesplezier! Liefs, Rhijja Voorwoord Verliefd zijn is super, maar ook doodeng. Want het kan je heel onzeker maken. En als het uiteindelijk uitgaat, voel je je intens verdrietig. In dit boek lees je over mijn liefdesleven, de mooie,

Nadere informatie

Handboek Maatschappelijke stage Handen uit de mouwen voor ZOA

Handboek Maatschappelijke stage Handen uit de mouwen voor ZOA Handboek Maatschappelijke stage Handen uit de mouwen voor ZOA Dit document helpt je om een actie voor ZOA op te zetten. Je kan met een maatschappelijke stage voor ZOA 15 tot 30 uur maken. Wat vind je in

Nadere informatie

Dit is een download bij het artikel Omdat je het kunt uit JOP COACH magazine, nr

Dit is een download bij het artikel Omdat je het kunt uit JOP COACH magazine, nr Honger! (voor jonge kinderen) Drie kinderen lopen naar school. Opeens zien ze een heel rare man in oude kleren. Hij vraagt om een beetje geld voor eten. Natuurlijk schrikken de kinderen en denken ze aan

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten.

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten. 360 graden feedback Hieronder wordt door ieder groepslid een feedback gegeven op al zijn groepsgenoten. Zo kan iedereen zijn mening geven op de werkhouding van de betreffende persoon. Feedback van de groep

Nadere informatie

Pumadrivers nieuwsbrief 3/2011

Pumadrivers nieuwsbrief 3/2011 Pumadrivers nieuwsbrief 3/2011 Van de voorzitter Ik heb in de eerste nieuwsbrief van dit jaar gezegd dat er nieuws moet zijn voor een nieuwe nieuwsbrief En nieuws hebben we zeker weer. Nieuwe bestuursleden

Nadere informatie

Waar zie je de bijzondere vogel en hoe ziet hij eruit?

Waar zie je de bijzondere vogel en hoe ziet hij eruit? Les 1: Een verhaal schrijven Voor je gaat schrijven: een schema maken Je hebt net een verhaal bedacht. Schrijf alles wat je hebt bedacht kort op in het schema hieronder. Zijn er vragen waar je nog niet

Nadere informatie

Luisteren: muziek (B1 nr. 4)

Luisteren: muziek (B1 nr. 4) OPDRACHTEN LUISTEREN: MUZIEK www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. Kijk

Nadere informatie

Luisteren: muziek (A2 nr. 3)

Luisteren: muziek (A2 nr. 3) OPDRACHTEN LUISTEREN: MUZIEK www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. U

Nadere informatie

! LERAREN HANDBOEK!!! 1e Editie, 2014

! LERAREN HANDBOEK!!! 1e Editie, 2014 LERAREN HANDBOEK 1e Editie, 2014 1. Je eerste Workshop Om te beginnen In dit Leraren Handboek vind je een paar tips en tricks die je kunnen helpen bij het voorbereiden van je workshop. Als je nog nooit

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

SPELVARIANTEN. Bonus: Ondertussen oefen je met het geven en ontvangen van feedback en bouw je aan het vertrouwen in jouw team.

SPELVARIANTEN. Bonus: Ondertussen oefen je met het geven en ontvangen van feedback en bouw je aan het vertrouwen in jouw team. SPELVARIANTEN Wil jij weten waar je in jouw huidige werk goed in bent? Hoe jij communiceert en je gedraagt en vooral hoe de ander dat ziet? En wil jij dit graag uitwisselen met je teamgenoten zodat jullie

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

EVEN BIJPRATEN 9. MET ZIJN ALLEN DIGITAAL. Daar zijn we weer beste ouders en kinderen van De Arenberg.

EVEN BIJPRATEN 9. MET ZIJN ALLEN DIGITAAL. Daar zijn we weer beste ouders en kinderen van De Arenberg. EVEN BIJPRATEN 9. Daar zijn we weer beste ouders en kinderen van De Arenberg. MET ZIJN ALLEN DIGITAAL. De ouders, die terugdenken aan hun eigen tijd dat ze op de basisschool zaten, zullen het met me eens

Nadere informatie

INTERVIEW. HOLLANDCASINO, versie 1.0 - testversie interview STUDENTEN. Lisa Winters Seline Noteboom Sjoerd van Hal René Marcusse Rob Maillé

INTERVIEW. HOLLANDCASINO, versie 1.0 - testversie interview STUDENTEN. Lisa Winters Seline Noteboom Sjoerd van Hal René Marcusse Rob Maillé INTERVIEW HOLLANDCASINO, versie 1.0 - testversie interview STUDENTEN Lisa Winters Seline Noteboom Sjoerd van Hal René Marcusse Rob Maillé DATUM 26 september 2013 MINOR Digital communication for businesses

Nadere informatie

Kennismaking met een andere wereld

Kennismaking met een andere wereld Kennismaking met een andere wereld Sophie werkte bijna twee maanden met Quechua scholieren in Arampampa, in het noorden van Potosí, Bolivia. Haar eerste kennismaking met Latijns Amerika en inheemse leeftijdsgenoten

Nadere informatie

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal Handboek Politiek Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren over

Nadere informatie

Collega s Uitdaging. Functioneren op mijn werk Frustraties

Collega s Uitdaging. Functioneren op mijn werk Frustraties Fase.7 Informatie ordenen In deze paragraaf leer je informatie ordenen. Na deze paragraaf weet je wat een mindmap, een tekstselectie en een woordweb zijn en kun je deze zelf maken. Mindmap, woordweb en

Nadere informatie

VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN

VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN E-BLOG VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN in samenwerken Je komt in je werk lastige mensen tegen in alle soorten en maten. Met deze vier verbluffend eenvoudige tactieken vallen

Nadere informatie

Het circus komt 3+ Clair de Lune Théâtre (België)

Het circus komt 3+ Clair de Lune Théâtre (België) lesbrief Het circus komt 3+ Clair de Lune Théâtre (België) onderbouw (groep 1 t/m 4) bezoekadres Markendaalseweg 75a Het doek gaat op. Er komt een schaduwcircus aan en alles is ineens mogelijk! Schaduwen

Nadere informatie

Voorwoord 9. Inleiding 10. Hoofdstuk 1: Mindmap de Mind-app 14

Voorwoord 9. Inleiding 10. Hoofdstuk 1: Mindmap de Mind-app 14 Inhoud Voorwoord 9 Inleiding 10 Hoofdstuk 1: Mindmap de Mind-app 14 Mind-app 15 De kracht van de mindmap 16 Overzicht en inzicht 16 Ordenen, onthouden en bedenken 17 Een mindmap voor alles! 17 Gebruik

Nadere informatie

Opstartlessen. Lesbrief 9. Muziek. Wat leert u in deze les? Veel succes! www.edusom.nl

Opstartlessen. Lesbrief 9. Muziek. Wat leert u in deze les? Veel succes! www.edusom.nl www.edusom.nl Opstartlessen Lesbrief 9. Muziek Wat leert u in deze les? Wat u kunt zeggen als u iets mooi vindt. Een gesprek voeren over muziek. Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente

Nadere informatie

Bijlage 1 Thema 1. De helppagina van een tijdschrift

Bijlage 1 Thema 1. De helppagina van een tijdschrift 98 De helppagina van een tijdschrift Bijlage 1 Thema 1 Ik ben een meisje van 10 jaar en zit in groep 6. Wij zijn in nieuwe groepjes gezet en nu zit ik tegenover een meisje waar ik me heel erg aan erger.

Nadere informatie

Doel. Doelgroep. Een film in je hoofd

Doel. Doelgroep. Een film in je hoofd Doel Het op gang brengen of houden van leesplezier! Van wat voor soort boeken houden de kinderen en waarom? Zouden ze zelf graag de hoofdpersoon zijn in één van hun lievelingsboeken? Welke omslagen spreken

Nadere informatie

Hit the Ground Running INGEZET, WAT NU?

Hit the Ground Running INGEZET, WAT NU? INGEZET, WAT NU? Het is belangrijk te beseffen dat niet iedere opdrachtgever een gedegen inwerkprogramma heeft zoals je bij Calco bent tegengekomen. Dat de laptop klaarstaat op je nieuwe bureau, je stoel

Nadere informatie

Ervaringen Voorbeeld jouw ervaring delen? formulier

Ervaringen Voorbeeld jouw ervaring delen? formulier Ervaringen Voorbeeld jouw ervaring delen? formulier Vraag 1 Hoe heb je zielsliefde ontdekt, en ontdekte je zielsliefde het ook op dat moment? Ik ontmoette haar op mijn werk in de rookruimte. We konden

Nadere informatie

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES ONDERWIJSMAGAZIJN VOOR LOB VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo VRAGEN BIJ ONTDEK COMPETENTIES JE PASSIE MOTIEVEN INLEIDING In LOB-trainingen en tijdens gesprekken met

Nadere informatie

De viool en de gitaar en de dwarsfluit.

De viool en de gitaar en de dwarsfluit. De viool en de gitaar en de dwarsfluit. Er was is een vrouw die had een familie. De familie heette de viool. Ze had 2 baby violen en 2 zussen en 1 moeder en vader.,maar toen ze bij ons kwamen was pa niet

Nadere informatie

3 Hoogbegaafdheid op school

3 Hoogbegaafdheid op school 3 Hoogbegaafdheid op school Ik laat op school zien wat ik kan ja soms nee Ik vind de lessen op school interessant meestal soms nooit Veel hoogbegaafde kinderen laten niet altijd zien wat ze kunnen. Dit

Nadere informatie

Ivar Key Oosterloo. Over muziek, The Voice of Holland en Deventer

Ivar Key Oosterloo. Over muziek, The Voice of Holland en Deventer Ivar Key Oosterloo Over muziek, The Voice of Holland en Deventer Hij is dit najaar een van de favorieten voor de titel Voice of Holland 2012. Hij schrijft zijn eigen muziek en treedt al jaren op met zijn

Nadere informatie

Welkom op de pagina van groep 8b! Het komende schooljaar zullen wij hier regelmatig leuke nieuwtjes en weetjes uit onze groep plaatsen

Welkom op de pagina van groep 8b! Het komende schooljaar zullen wij hier regelmatig leuke nieuwtjes en weetjes uit onze groep plaatsen maandag 7 december 2015 Welkom op de pagina van groep 8b! Het komende schooljaar zullen wij hier regelmatig leuke nieuwtjes en weetjes uit onze groep plaatsen Planning spreekbeurt Planning nieuwskring

Nadere informatie

Euh, geweldig eigenlijk. Superversie! Maar ik stel hier de vragen. Je wordt

Euh, geweldig eigenlijk. Superversie! Maar ik stel hier de vragen. Je wordt Elvis Perkins wanneer zijn In Dearland uitkwam, haatte ik hem voor het maken van zo n geweldige plaat. Binnenkort komt zijn Doomsday EP uit en die belooft wederom veel goeds. Ook live stelde hij niet teleur:

Nadere informatie

Project Interactieve multimedia

Project Interactieve multimedia Project Interactieve multimedia Jerney van Schagen Inleiding: Het eerste idee van het project bij mij was dat het een vrij breed project zou worden, maar in een van de eerste colleges kwam ik er al gauw

Nadere informatie

Zoals wij u beloofd hebben komt alle informatie over de Gouden Weken in deze nieuwsbrief. Groep 1/2

Zoals wij u beloofd hebben komt alle informatie over de Gouden Weken in deze nieuwsbrief. Groep 1/2 *SINT JOSEPH* BASISSCHOOL ROZENHOUTSTRAAT 3 072-5715314 1704 CD HEERHUGOWAARD NOORD Beste ouders, Nieuwsbrief 2 Maandag 12 september 2016. Zoals wij u beloofd hebben komt alle informatie over de Gouden

Nadere informatie

PREVIEW. Probeer nu 1 dag DAVID DE JONGE JAREN VAN VIJF DAGEN: GOD, SPORT & JEZELF MET PRAKTISCHE, SPORT- EN PERSOONLIJKE VOORBEELDEN

PREVIEW. Probeer nu 1 dag DAVID DE JONGE JAREN VAN VIJF DAGEN: GOD, SPORT & JEZELF MET PRAKTISCHE, SPORT- EN PERSOONLIJKE VOORBEELDEN PREVIEW Probeer nu 1 dag DE JONGE JAREN VAN DAVID VIJF DAGEN: GOD, SPORT & JEZELF MET PRAKTISCHE, SPORT- EN PERSOONLIJKE VOORBEELDEN DAG 1 GOD ZIET JOU ZITTEN! Het is niet leuk om buitengesloten te worden,

Nadere informatie

Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen. En zei: vandaag word mevr. Catharina. 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau

Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen. En zei: vandaag word mevr. Catharina. 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen En zei: vandaag word mevr. Catharina 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau Geven. Ja maar wat zei Tom. Umm wacht ik Weet het zei Cato een herinnering.

Nadere informatie

Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling.

Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling. Leerzaam, leuk, nieuwe contacten opgedaan, nieuwe ideeën. Het open Space concept is geweldig. Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling. Ontspannen maar

Nadere informatie

Huiselijk geweld tussen zussen

Huiselijk geweld tussen zussen Huiselijk geweld tussen zussen Motiverende gespreksvoering: Casus huiselijk geweld tussen zussen Door drs. Sergio van der Pluijm Een tijd terug had ik een jonge vrouw (18) van allochtone afkomst in begeleiding

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding

Inhoudsopgave. Inleiding Handboek Inhoudsopgave Inleiding... 1 Thema... 2 1. Aan de slag... 3 2. Waar beginnen?... 4 2.1 WANNEER?... 4 2.2 AANMELDEN ALS ORGANISATOR... 5 2.3 SAMENSTELLEN VAN EEN TEAM... 5 2.4 WAARVOOR MOETEN WE

Nadere informatie

Team 3: Het Zonnepaneel Onderzoek naar de werking van een zonnepaneel en de zonneboiler

Team 3: Het Zonnepaneel Onderzoek naar de werking van een zonnepaneel en de zonneboiler Zonnepanelen op school Team 3: Het Zonnepaneel Onderzoek naar de werking van een zonnepaneel en de zonneboiler Jullie gaan onderzoeken hoe een zonnepaneel en de zonneboiler werken 1. SAMENWERKEN IN EEN

Nadere informatie

JUST BE YOU.NL. Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen. Marian Palsgraaf - www.justbeyou.

JUST BE YOU.NL. Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen. Marian Palsgraaf - www.justbeyou. JUST BE YOU.NL Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen Marian Palsgraaf - www.justbeyou.nl Het mooiste wat je kunt worden is jezelf. Mijn passie is mensen te helpen

Nadere informatie

SHOW: The Feel Good Show of The Year. Artiesten: Blues Brothers. Naam: Sjuul Kroon. Klas 3GTA. Vak: CKV Opdracht: ckv verslag.

SHOW: The Feel Good Show of The Year. Artiesten: Blues Brothers. Naam: Sjuul Kroon. Klas 3GTA. Vak: CKV Opdracht: ckv verslag. SHOW: The Feel Good Show of The Year Artiesten: Blues Brothers Klas 3GTA 1. Welk concert heb je gekozen? The Feel Good Show van de Blues Brothers. 2. Waarom heb je juist dit concert gekozen? We kregen

Nadere informatie

E-PAPER. Drie praktische tips om je werk als apothekersassistent(e) leuker te maken!

E-PAPER. Drie praktische tips om je werk als apothekersassistent(e) leuker te maken! Dé expert in praktische apotheektrainingen E-PAPER Drie praktische tips om je werk als apothekersassistent(e) leuker te maken! 1 Inhoudsopgave De cliënt en ik 3 Weet jij nog waarom je in de apotheek wilde

Nadere informatie

les Vragenblad 1 Dominoreeks Datum: Naam: Bij vragen met een * zet je een rondje om het goede antwoord. Mijn groepje was: blauw / geel / rood / groen*

les Vragenblad 1 Dominoreeks Datum: Naam: Bij vragen met een * zet je een rondje om het goede antwoord. Mijn groepje was: blauw / geel / rood / groen* Vragenblad 1 Dominoreeks Datum: Naam: les 1 Bij vragen met een * zet je een rondje om het goede antwoord. Mijn groepje was: blauw / geel / rood / groen* Vraag 3 Ik had zelf het volgende bedacht: Vraag

Nadere informatie

De olifant die woord hield

De olifant die woord hield De olifant die woord hield Een voorstelling van verhalenverteller Peter Faber www.peterfaber.eu Inleiding Aan het eind van haar leven las Annie MG Schmidt al haar sprookjes nog eens door. Genadeloos streepte

Nadere informatie

januari uitgave over 10 jaar? my branding swot wie is Chantal van westerop? chantal van westerop 1

januari uitgave over 10 jaar? my branding swot wie is Chantal van westerop? chantal van westerop 1 Chantal januari uitgave over 10 jaar? my branding swot wie is Chantal van westerop? chantal van westerop 1 Editors note inhoud Beste Lezer, Super leuk dat ik jouw interesse heb weten te wekken en je nu

Nadere informatie

H.A.N.G. PLEKKEN. Heel Aardig? Niet Geweldig! > OP BEZOEK BIJ HET NAI

H.A.N.G. PLEKKEN. Heel Aardig? Niet Geweldig! > OP BEZOEK BIJ HET NAI H.A.N.G. PLEKKEN Heel Aardig? Niet Geweldig! > OP BEZOEK BIJ HET NAI Binnenkort ga je met je klas op bezoek bij het Nederlands Architectuur instituut (NAi). Daar zal je het programma H.A.N.G. plekken volgen.

Nadere informatie

Seizoen 2012-2013. Alles is muziek! www.zeistermuziekschool.nl

Seizoen 2012-2013. Alles is muziek! www.zeistermuziekschool.nl Seizoen 2012-2013 Alles is muziek! www.zeistermuziekschool.nl Liefde voor muziek De Zeister Muziekschool is hèt trefpunt voor muziek in Zeist. Iedereen die iets met muziek wil doen - van spelen tot luisteren,

Nadere informatie

LENTEBLOK -2014 2013

LENTEBLOK -2014 2013 LENTEBLOK 03-04 WAT DOEN WE IN DE LENTE? Een echte winter hebben we nog niet gehad maar zelfs in april kan er nog sneeuw vallen. Omdat de temperaturen nog veel te hoog zijn voor deze tijd van het jaar

Nadere informatie

Luisteren: muziek (B1 nr. 2)

Luisteren: muziek (B1 nr. 2) OPDRACHTEN LUISTEREN: MUZIEK www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. Kijk

Nadere informatie

Ontdek de Bibliotheek. Ontdek de Bibliotheek. Ontdek de Bibliotheek

Ontdek de Bibliotheek. Ontdek de Bibliotheek. Ontdek de Bibliotheek Ontdek de Bibliotheek Ontdek de Bibliotheek Ontdek de Bibliotheek Welkom in de bibliotheek. Je gaat op ontdekking in de bibliotheek. Hierbij doe je een onderzoek naar verschillende soorten media; zoals

Nadere informatie

Muziek Les. Tekst bestuderen. De informatieve tekst en illustraties geven de leerlingen meer inzicht in de Oosterhoutse carnavals muziek.

Muziek Les. Tekst bestuderen. De informatieve tekst en illustraties geven de leerlingen meer inzicht in de Oosterhoutse carnavals muziek. Carnaval en Muziek Doormiddel van een informatieve tekst en geluidsfragmenten krijgen de leerlingen inzicht in de muziek van het Oosterhouts carnaval. Het belangrijkste doel is de leerlingen een beeld

Nadere informatie

Benodigdheden: Filmpje brein uitleg: overtuigingen en het effect op leren Kaartjes helpende en remmende gedachten, zie bijlage 1

Benodigdheden: Filmpje brein uitleg: overtuigingen en het effect op leren Kaartjes helpende en remmende gedachten, zie bijlage 1 Titel van deze les: Helpende en remmende gedachten 2 Uitdaging: overtuigingen Denkwolk onderwerp: overtuigingen Vakgebied(en): psycho educatie Doelgroep: MB/BB Maker: Marianne van Zetten Doel: Welke vaardigheid

Nadere informatie

Luisteren: muziek (B1 nr. 5)

Luisteren: muziek (B1 nr. 5) OPDRACHTEN LUISTEREN: MUZIEK www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. Kijk

Nadere informatie

Verslagen partijen 2 e ronde

Verslagen partijen 2 e ronde Verslagen partijen 2 e ronde Geschreven door Dewi van den Bos Het Roode Hert en de rest van het bestuur van het toernooi kunnen niet aansprakelijk gesteld worden. 13 april 2012, 6 e en laatste speelavond

Nadere informatie

explore the big questions of life Een introductie

explore the big questions of life Een introductie explore the big questions of life Een introductie www.youthalpha.nl Youth Alpha is een programma van Youth for Christ Nederland en stichting Alpha-cursus Nederland. 2 Youth for Christ Nederland www.yfc.nl

Nadere informatie

1.Inleiding: De Plug & Play Business Formule

1.Inleiding: De Plug & Play Business Formule Werkboek Inhoudsopgave: 1.Inleiding: De Plug & Play Business Formule 2. Het H.A.R.T. model 2.1. H.A.R.T. staat voor: 2.1.1. Mijn verhaal over oprechte communicatie 2.1.1: Hoofd Gebruik de rest van deze

Nadere informatie

KUNSTLES. 2014 Suzan Overmeer Jazz4kids

KUNSTLES. 2014 Suzan Overmeer Jazz4kids KUNSTLES 2014 Suzan Overmeer Jazz4kids ELLA, EEN SWINGEND SPROOKJE Binnenkort gaat jullie klas naar Ella, een swingend sprookje, van Jazz4kids. Het verhaal van Ella lijkt op het sprookje van het lelijke

Nadere informatie

Verbindingsactietraining

Verbindingsactietraining Verbindingsactietraining Vaardigheden Open vragen stellen Luisteren Samenvatten Doorvragen Herformuleren Lichaamstaal laten zien Afkoelen Stappen Werkafspraken Vertellen Voelen Willen Samen Oplossen Afspraken

Nadere informatie

Verdeling van de groepjes

Verdeling van de groepjes Groot Triviant Spel idee Ook dit jaar wilden wij, Zadkine Spijkenisse en Stichting Welzijn Ouderen (SWO) weer mee doen aan het Festival van het Leren (voorheen week van het leren). We zijn begonnen met

Nadere informatie

Jouw digitale wereld safe & social

Jouw digitale wereld safe & social HANDLEIDING BIJ DE DIGITALE LES Jouw digitale wereld safe & social Wat is slim en wat kun je beter niet doen online? In de digitale les Jouw digitale wereld safe & social maken leerlingen kennis met de

Nadere informatie

Kunst&Cultuur BEELDENDE VORMING MUZIEK [1] leeropgave1. Introductie. Bij muziek ga je aan de slag met het thema en met muziek die jou aanspreekt!

Kunst&Cultuur BEELDENDE VORMING MUZIEK [1] leeropgave1. Introductie. Bij muziek ga je aan de slag met het thema en met muziek die jou aanspreekt! Kunst&Cultuur leeropgave1 Introductie IT S MY WORLD IK BEN... BEELDENDE VORMING Bij beeldende vorming creëer je met je handen. Jij maakt wie je zelf bent! MUZIEK Bij muziek ga je aan de slag met het thema

Nadere informatie

SLACHTOFFERSCHAP, TRAUMA EN GEWELD - EEN ONONTWARBARE KLUWEN? 25 mei 2016, Antropia, Driebergen - 25 mei 2016, gedichten Ingmar Heytze

SLACHTOFFERSCHAP, TRAUMA EN GEWELD - EEN ONONTWARBARE KLUWEN? 25 mei 2016, Antropia, Driebergen - 25 mei 2016, gedichten Ingmar Heytze SLACHTOFFERSCHAP, TRAUMA EN GEWELD - EEN ONONTWARBARE KLUWEN? 25 mei 2016, Antropia, Driebergen - 25 mei 2016, gedichten Ingmar Heytze MONITOR Dit wordt geen nieuw verhaal. We doen wat met ons werd gedaan,

Nadere informatie

Workshop Handleiding. Verhalen schrijven. wat is jouw talent?

Workshop Handleiding. Verhalen schrijven. wat is jouw talent? Workshop Handleiding Verhalen schrijven wat is jouw talent? Inhoudsopgave Hoe gebruik je deze workshop? Hoe kun je deze workshop inzetten in je klas? Les 1: Even voorstellen stelt zich kort voor en vertelt

Nadere informatie

? Hier heb ik een vraag bij.?? Dit snap ik niet.! Dit valt me op! N Dit is nieuw voor me.

? Hier heb ik een vraag bij.?? Dit snap ik niet.! Dit valt me op! N Dit is nieuw voor me. 1. Kijk naar de titel en de tussenkopjes van de tekst. Kijk ook naar het plaatje. Waar gaat de tekst over? 2. Tijdens deze les let je extra op moeilijke woorden in de tekst. Kies of je opdracht 1 met hulp

Nadere informatie

Viral Social Games B.V. www.virtualpopstar.com Drogteropslagen 103 7776SL Slagharen

Viral Social Games B.V. www.virtualpopstar.com Drogteropslagen 103 7776SL Slagharen Viral Social Games B.V. www.virtualpopstar.com Drogteropslagen 103 7776SL Slagharen Virtual Popstar is in het kort een gratis te spelen online dress-up community game. Het is een website gericht op tieners

Nadere informatie

DE GROTE LERAREN ALS SPIEGEL VOOR ZELFREFLECTIE?.

DE GROTE LERAREN ALS SPIEGEL VOOR ZELFREFLECTIE?. DE GROTE LERAREN ALS SPIEGEL VOOR ZELFREFLECTIE?. Amersfoort, 21 augustus 2007 John van den Hout Geachte aanwezigen, Toen ik me voorbereidde om voor u dit verhaal te houden, was mijn eerste gedachte: Wat

Nadere informatie

Nico bleef altijd rustig, legde dingen goed en duidelijk uit en nam de tijd, net zolang tot je het begreep.

Nico bleef altijd rustig, legde dingen goed en duidelijk uit en nam de tijd, net zolang tot je het begreep. Review van Maasje: Mijn naam is Maasje, ik ben 18 jaar en ik woon in Odijk. Ik heb in totaal 8 maanden les gehad van Nico, hier zat wel zomervakantie tussen dus wij hebben een aantal weken geen les gehad,

Nadere informatie

Voorwoord 9. Inleiding: Hello 12. Hoofdstuk 1: Mindmap de Mind-app 20

Voorwoord 9. Inleiding: Hello 12. Hoofdstuk 1: Mindmap de Mind-app 20 Inhoud Voorwoord 9 Inleiding: Hello 12 Hoofdstuk 1: Mindmap de Mind-app 20 Mind-app 21 De kracht van de mindmap 22 Overzicht en inzicht 22 Ordenen, onthouden en bedenken 23 Een mindmap voor alles! 24 Gebruik

Nadere informatie

Dit document hoort bij de training voor mentoren blok 4 coachingsinstrumenten, leerstijlen.

Dit document hoort bij de training voor mentoren blok 4 coachingsinstrumenten, leerstijlen. Dit document hoort bij de training voor mentoren blok 4 coachingsinstrumenten, leerstijlen. Leerstijlentest van David Kolb Mensen, scholieren dus ook, verschillen nogal in de wijze waarop ze leren. Voor

Nadere informatie

Hey Russel! EEN BIJZONDERE VRIENDSCHAP. marian hoefnagel

Hey Russel! EEN BIJZONDERE VRIENDSCHAP. marian hoefnagel REALITY REEKS Hey Russel! EEN BIJZONDERE VRIENDSCHAP marian hoefnagel Een gekke naam Rudsel?? Jims mond valt open van verbazing. Is dat een naam? Hij kijkt met grote ogen naar de jongen die naast hem zit.

Nadere informatie

EFT kinderinstructiekaart voor pesten

EFT kinderinstructiekaart voor pesten EFT kinderinstructiekaart voor pesten EFT voor pesten EFT (Emotional Freedom Techniques) is een simpele techniek om het rotgevoel dat je hebt als je wordt gepest te verminderen of op te lossen. EFT kan

Nadere informatie

De 4 Grootste Fouten Die Verlegen en Sociaal Angstige Personen Maken

De 4 Grootste Fouten Die Verlegen en Sociaal Angstige Personen Maken De 4 Grootste Fouten Die Verlegen en Sociaal Angstige Personen Maken Een Speciaal Rapport Welkom bij dit speciale rapport. Ik ben blij dat je er bent Als je dit leest dan ben je iemand die verlegen is

Nadere informatie

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Eerste druk 2015 R.R. Koning Foto/Afbeelding cover: Antoinette Martens Illustaties door: Antoinette Martens ISBN: 978-94-022-2192-3 Productie

Nadere informatie

GESPREKKEN VOEREN NEDERLANDS AAN HET EINDE VAN DEZE UITLEG:

GESPREKKEN VOEREN NEDERLANDS AAN HET EINDE VAN DEZE UITLEG: AAN HET EINDE VAN DEZE UITLEG: - Kun je een verzorgde brief schrijven. - Kun je op een juiste manier werkwoorden vervoegen. - Schrijf je op een juiste manier in meervoud. - Gebruik je hoofdletters op een

Nadere informatie

VoorleesExpress. Samen met ouders aan de slag. Praktische tips

VoorleesExpress. Samen met ouders aan de slag. Praktische tips VoorleesExpress Samen met ouders aan de slag Praktische tips Samen met ouders aan de slag Ouders betrekken bij het voorlezen Je gaat straks via de VoorleesExpress twintig weken voorlezen bij een of meerdere

Nadere informatie

Lesbrief begrijpend lezen (Nieuwsbegrip) tekst groep 5 en 6

Lesbrief begrijpend lezen (Nieuwsbegrip) tekst groep 5 en 6 tekst groep 5 en 6 Carnaval In een deel van Nederland vieren mensen weer carnaval. Carnaval duurt van 18 tot en met 21 februari. De mensen vieren dit feest ieder jaar. Carnaval is een feest met veel tradities

Nadere informatie

wwww.wijzeroverdebasisschool.nl

wwww.wijzeroverdebasisschool.nl 31 spelletjes voor in de auto 1. Bingo met nummerborden Voor dit spelletje heb je een speciale bingokaart nodig. Op de bingokaart staan de getallen t/m 100. voor de getallen t/m 9 staat een 0. Nu kan het

Nadere informatie

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost.

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost. Sherlock Holmes was een beroemde Engelse privédetective. Hij heeft niet echt bestaan. Maar de schrijver Arthur Conan Doyle kon zo goed schrijven, dat veel mensen dachten dat hij wél echt bestond. Sherlock

Nadere informatie

1 De tekst gaat over de modderman. Waar denk jij aan bij modder? Kleur die vakjes. 2 De modderman is een verhaal. Hoe weet je dat? Kruis aan.

1 De tekst gaat over de modderman. Waar denk jij aan bij modder? Kleur die vakjes. 2 De modderman is een verhaal. Hoe weet je dat? Kruis aan. Blok 2 LB 16-17 LES 1 EEN KLODDER MODDER Lees de tekst in het leesboek nog niet. 1 De tekst gaat over de modderman. Waar denk jij aan bij modder? Kleur die vakjes. de aarde schoon glijden nat de blubber

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE VMBO LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE VMBO LEERLING LESMODULE VMBO LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 WAT ZIJN HERSENEN? VRAAG WAT ZIJN HERSENEN PRECIES? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE? DENKOEFENING WAAR- VOOR GEBRUIK JE OP DÍT MOMENT JE HERSENEN? DENKOEFENING KUN

Nadere informatie

Leerstijlentest van David Kolb Davy Jacobs, GDD1B

Leerstijlentest van David Kolb Davy Jacobs, GDD1B Leerstijlentest van David Kolb Davy Jacobs, GDD1B Inleiding Mensen, studenten dus ook, verschillen nogal in de wijze waarop ze leren. Als je dat weet, begrijp je beter waarom een student iets aanpakt,

Nadere informatie

Liefdesgedichten schrijven

Liefdesgedichten schrijven Schrijf zelf een liefdesgedicht! Deze les hoort bij het boek Wil jij met mij? met gedichten van Rian Visser en tekeningen van Annet Schaap. Het boek is verkrijgbaar als e-boek in de ibooks Store en als

Nadere informatie

Groepsweekend evaluatie

Groepsweekend evaluatie Groepsweekend evaluatie 1 Groepsweekend evaluatie Sjoerd Langkemper 10 december 2001 Groepsweekend evaluatie 2 Inhoud Inleiding...3 Over het groepsweekend...3 Over deze evaluatie...3 Onderwerpen...4 Locatie...4

Nadere informatie

Seminar. Essay conceptstores

Seminar. Essay conceptstores Seminar Essay conceptstores Marlies van den Bos 1622703 Concept Design Eng JDE-SCONE.3V-13 Marvin Fernandes 19-12-2014 1 CONTENT IntroductiE Conceptstores Communicatie Conclusie uitwerking infographic

Nadere informatie

Luisteren: muziek (B1 nr. 1)

Luisteren: muziek (B1 nr. 1) OPDRACHTEN LUISTEREN: MUZIEK www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. U

Nadere informatie

SAMEN DELEN. een lesbrief in het kader van de schoenendoosactie

SAMEN DELEN. een lesbrief in het kader van de schoenendoosactie SAMEN DELEN een lesbrief in het kader van de schoenendoosactie INHOUD LESBRIEF 1. Introductie 2. De SAMEN DELEN Lesinhoud 3. De SAMEN DELEN Quizzz 4. Het SAMEN DELEN Diploma 5. De SAMEN DELEN Activiteiten

Nadere informatie