Service design tools voor kleine creatieve bureaus

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Service design tools voor kleine creatieve bureaus"

Transcriptie

1 Service design tools voor kleine creatieve bureaus Martijn van de Zuidwind Docent: Hans Kemp User Experience Design Communication & Multimedia Design

2 Inhoudsopgave Inleiding Onderzoeksvraag - hoofdvraag - deelvragen blz. 3 blz. 5 Opzet van onderzoek Een lijst aan tools en methodes In gesprek met service design specialisten - Livework - 31Volts blz. 6 blz. 7 blz. 9 Observaties bij Studio Airport Criteria voor de juiste tools en methodes De geselecteerde tools - Observaties - Context interviews - Persona s - Scenario s - Prototyping - Desktop walkthrough - Idea generation - Customer journey map blz. 14 blz. 16 blz. 17 Het toepassen van deze tools - Een framework - Service design principes blz. 19 Slotwoord Bibliografie Bijlage Zelfreflectie blz. 21 blz. 22 blz. 23 blz / 42

3 Inleiding Het thema van dit seminar onderzoek is service design tools voor kleine creatieve bureaus. Om wat eerste vragen rond dit thema te beantwoorden en mijn onderzoek in te leiden, Waarom service design tools voor kleine creatieve bureaus? Voor mijn afstudeer project onderzoek ik welke methodes in het ontwerpproces van Studio AIRPORT geïntegreerd moeten worden om service design projecten te kunnen doen. Studio AIRPORT is zo n klein creatief bureau. Waarom service design binnen Studio AIRPORT? Studio Airport is van origine een team van beeldmakers, maar is sinds 2014 uitgebreid met een motion graphics designer, programmeur en een fotografe. Met deze uitbreiding en samenkomst van verschillende disciplines die elkaar versterken, heeft Studio Airport de behoefte voor zichzelf gecreëerd haar aanbod in dienstverlening voor opdrachtgevers uit te breiden. Omdat Studio Airport diverse soorten eindproducten oplevert onder andere campagnes, maar ook identiteiten en websites moet er niet alleen ontworpen worden voor de vraag van een opdrachtgever, maar ook voor de beleving van de eindgebruiker. In de uitbreiding van haar dienstverlening, ziet het ontwerpbureau een gebrek aan koppeling met het perspectief van de eindgebruikers terug in opgeleverde producten. Dit gebrek kan vertaald worden naar te ontwikkelen user experience design competenties voor het team. Op dit moment is Studio Airport zich bewust van het ontbreken van deze competenties en zoekt zij naar de manier van ontwikkeling en toepassing van dezen. Service design omvat een manier van ontwerpen die op meerdere facetten te koppelen is aan de huidige dienstverlening van het ontwerpbureau, maar zorgt ook voor een sterkere koppeling met ontwerpen vanuit het perspectief van de doelgroep en kijkt naar de belangen van de business kant. Zo kan de toepassing van service design van grote waarde zijn in een compleet ontwerptraject van Studio Airport, omdat hierbinnen rekening gehouden wordt met een voor- en natraject van het gebruik van een product, dienst of service en hoe dit wordt ervaren in de context van de eindgebruiker. Daarnaast kan er ontworpen worden voor de manier waarop het betreffende bedrijf de service aanbiedt. Om te investeren in een duurzaam draagvlak en de uitbreiding van competenties van het diverse team wordt daarom service design gezien als hetgeen waar het ontwerpbureau in wilt groeien. 3 / 42

4 Wat is Service design? Service design is een ontwerpwijze om producten en diensten aan te laten sluiten op de leefwereld van de doelgroep. Samen met de organisatie, doelgroep, service verleners en andere stakeholders maakt of verbetert een designer een service waarbij de bredere context in acht genomen moet worden om tot een rijkere doelgroep ervaring te komen. Service design kent vele verschillende nuances in haar omschrijving, maar voor dit onderzoek zal ik de hierboven genoemde definitie hanteren. Voor uitgebreidere omschrijvingen verwijs ik graag door naar literatuur: - Service Design - From Insight to Implementation, bladzijde 8, 9, 56, 171, 172, 204 ea. - This is Service Design Thinking, bladzijde 28 t/m 51 4 / 42

5 Onderzoeksvraag Op basis van het onderwerp van mijn afstudeeronderzoek, wordt één van de deelvragen gebruikt voor dit seminaronderzoek. Als competenties ontwikkelt moeten worden om service design projecten uit te voeren, zullen deze competenties onder andere geoperationaliseerd moeten worden in praktische instrumenten: service design tools. Om deze tools in een teamstructuur te kunnen gebruiken en ze inzetbaar te maken voor een creatief team wat nog weinig ervaring heeft met service design, zijn ook methodes nodig. Deze tools en methodes beschrijven niet hoe een project uitgevoerd zou moeten worden, wel is het een verzameling om service design projecten uit te voeren. Om erachter te komen welke tools geschikt zijn voor een dergelijk creatief bureau, is de volgende hoofdvraag is geformuleerd: Hoofdvraag Welke service design tools zijn geschikt voor kleine creatieve bureaus om services mee te ontwerpen? Om deze vraag te kunnen beantwoorden, zijn een drietal deelvragen opgesteld: Deelvragen Wat voor service design methoden en technieken zijn er te vinden in de literatuur? Welke service design tools gebruiken kleine service design bureaus om mee te ontwerpen? Wat zijn de criteria die kleine creatieve bureaus hebben om te ontwerpen? 5 / 42

6 Opzet van onderzoek Om tot een antwoord te komen op de deelvragen en daarmee de hoofdvraag, zijn de volgende methodes gebruikt om onderzoek te verrichten. Literatuuronderzoek Een blik op literatuur rond service design zorgt voor een al geselecteerde lijst aan service design tools en methodes die worden aanbevolen. Deze lijst dient hierna gefilterd te worden om erachter te komen welke tools ook daadwerkelijk geschikt zijn voor kleine creatieve bureaus. Expert interviews Om erachter te komen welke tools en methodes worden toegepast in de praktijk, zijn er een tweetal gesprekken gehouden met service designers die werken voor een klein service design bureau. Observaties Door middel van observaties bij het Studio Airport kunnen criteria opgesteld worden om erachter te komen aan welke eisen deze tools moeten voldoen om gebruikt te worden in dit soort werkomgevingen. 6 / 42

7 Een lijst aan tools en methodes Allereerst, welke service design tools en methodes zijn er eigenlijk? De lijst kan lang en breed zijn. Daarom wordt deze vooraf gekaderd door middel van twee literatuurbronnen: This is Service Design Thinking en Service Design - Inzichten uit negen praktijkvoorbeelden. This is Service Design Thinking vormt haar lijst aan tools en methodes door contributies van service designers. Hiermee wordt een diverse lijst aan tools gevormd die inzetbaar is in verschillende fasen in een ontwerpproces. Where better to start than with the people who have been using and developing these tools in their everyday practice? - Mark Stickdorn & Jakob Schneider, TISDT Om te bevestigen dat de lijst aan tools van This is Service Design Thinking daadwerkelijk geschikte tools voor service designing zijn, is Service Design - Inzichten uit negen praktijkvoorbeelden geraadpleegd waarin ook service design tools en methodes worden benoemd. Deze tools en methodes zijn toegepast in een samenwerkingsprogramma wat in 2010 is uitgevoerd door ontwerpbureaus als Edenspiekermann, Design Thinkers en 31Volts. Diverse tools en methodes*: Stakeholders map Service safari Shadowing Shadowing Customer journey map Contextual interview Five why s Cultural probes Mobile ethnography A day in the life Expectation map Personas Idea generation What if Design scenarios Storyboards Desktop walkthrough Service prototype Service staging Agile development Co-creation Storytelling Service blueprint Service roleplay Customer lifecycle map Business model canvas Dagboekstudie Video- en foto observatie Inzichten kaarten Overlappende tools worden niet opnieuw genoemd* 7 / 42

8 Conclusie Deze lijst kan gebruikt worden als een weloverwogen opsomming aan tools, geselecteerd door professionals uit het werkgebied, zoals omschreven in de twee geraadpleegde boeken. Naast dat This is Service Design Thinking een grote groep aan professionals heeft geraadpleegd een lijst te vormen, worden dezelfde en soortgelijke tools en methodes toegepast in praktijkcases beschreven in Service Design - Inzichten uit negen praktijkvoorbeelden. Enkel, deze lijst aan tools geeft nog geen inzicht in welke geschikt zijn voor een klein team met minder tot geen ervaring in service design, maar biedt enkel een overzicht aan weloverwogen tools voor service designers. 8 / 42

9 In gesprek met service design specialisten Mark Nijland - Livework Volgens Mark kijkt service design heel erg naar wat de consument wilt, maar er moet niet onderschat worden te kijken naar wat de organisatie wilt. In zijn uitleg hiervoor tekent Mark het volgende schema: SD Consument perspectief Before During After Lifecycle Business perspectief BD Hierbij geeft Mark aan dat business design de tak waarin zijn collega bij Livework, Melvin Brand Flu, zich specialiseert belangrijk is om te begrijpen wat een organisatie graag wilt. Het schema is een lifecycle. De consument doorloopt dit. Een lifecycle is ook één van de omvangrijke tools die Livework veel gebruikt om te zien hoe verschillende perspectieven van consumenten een dienst ervaren. Deze tool behandeld ook het principe dat een service een before, during en after-traject is. Naast de lifecycle gebruikt Livework veel de service blueprint. Dit geeft een overzicht van alle betrokken partijen, wie er op welk moment actief zijn en waar de service plaatsvindt. Ook hierin zit het before, during en after principe. Dit zijn twee tools die duidelijke visuele opleveringen voor opdrachtgevers bieden. Ook hanteert Livework een aanpak of een gedachtegoed: human, consumer, customer, user. Binnen dit gedachtegoed zijn er momenten die wij visueel zichtbaar maken voor onze opdrachtgevers om aan te geven waar zij zitten en waar wij de toegevoegde waarde zijn. - Mark Nijland, Livework 9 / 42

10 Mark geeft hierbij aan dat op basis van dit gedachtegoed er gezegd kan worden dat een user iemand is die al gebruik maakt van het product of de service en dat Livework het doen van service design naar een hoger niveau trekt: de consumer. Human Consumer Customer User Livework concentreert zich op de consumer, terwijl veel organisaties zich concentreren op de user. Mark omschrijft dit gedachtegoed verder: Je kunt als mens in al die niveau s zitten, maar dat hangt er vanaf wanneer dat is en hoe. We hebben vaak te maken met user experience designers van organisaties. Die organisaties zeggen dan dat ze meer customers willen hebben. Dan kan je de user experience wel heel mooi gaan vormgeven, maar mensen komen daar dus helemaal niet. Dus je moet ervoor zorgen dat je mensen op het niveau consumer de juiste informatie geeft. Dan zullen ze de stap naar customer makkelijker maken. En vervolgens gaan ze dan het product gebruiken als user. Livework gebruikt ook een framework, maar dit is voor hen voornamelijk een goede manier om aan een opdrachtgever uit te leggen hoe Livework werkt. De onderdelen in dit framework noemen zij understand, create, design en test. Sommige opdrachtgevers vragen enkel om understand, maar er zal wel een tool gebruikt worden om inzichten visueel te maken. Bij een aanbod aan een opdrachtgever kunnen we goed uitleggen hoe wij onderscheid maken in onze frameworkonderdelen en de werkzaamheden die daarbij horen. - Mark Nijland, Livework Andere tools die Livework gebruikt om inzichten te verkrijgen zijn video interviews met allerlei belanghebbenden en deskresearch, maar ook zet Livework scenario s op met tekeningen om te laten zien hoe een service kan zijn en gebruiken ze observatietechnieken. Deze tools vallen te scharen onder de verschillende onderdelen van het framework. Zo vallen interviews logischerwijs onder understand en een service blueprint onder create. Ook geeft Livework workshops. Hierbij laten ze vooral zien hoe verschillende divisies van een organisatie met elkaar kunnen werken en tonen ze aan wat een opdrachtgever heeft aan de expertise van Livework. Zo geeft Mark aan dat zo n workshop meer het verkoop gedeelte is waarbij ze de Livework experience met een organisatie delen. Tijdens zulk soort workshops 10 / 42

11 zitten verschillende niveaus van een organisatie vaak voor het eerst bij elkaar en mogen ze met elkaar praten wat vaak al inzichten geeft. Dit maakt Livework visueel. Hierdoor krijgt de organisatie inzicht in het interne gedeelte van hun service verlening. Mark benadrukt hierbij dat dit heel erg belangrijk is: de opleveringen van Livework zullen altijd visueel zijn. Een belangrijke notitie hierbij is, is dat digitale opleveringen vrijwel altijd in bestandsvormen worden aangeleverd waar een organisatie zelf ook in kan, zoals een Excel bestand. In de fase structuur van een tool als een lifecycle concentreert Livework zich niet alleen op de consument, maar ook wat er aan de servicekant zelf gebeurd. Zo kunnen zij samen met scenario s aantonen waar bepaalde dingen mis gaan en wat er verbeterd kan worden om de ideale customer experience te bouwen. We geven hen inzicht in kansen en we geven hen aanbevelingen en we leggen hen uit wat de ideale situatie is. - Mark Nijland, Livework Prototyping gebeurt niet zoveel bij Livework, maar wel zegt Mark dat als je snel test, je snel input krijgt. Je kunt daarna weer veranderen en opnieuw testen. Ook maakt Livework weinig gebruik van customer journeys. Mark zegt hierover dat een customer journey erop gericht is één reis in kaart te brengen en niet de reis van 80% van de customers. Daarom passen zij de lifecycle als tool toe waar meerdere customer journeys in kunnen. Daar wordt aan toegevoegd dat een lifecycle generieker is. Je gaat daar altijd door een before, during, after-traject. Als advies geeft Mark aan dat is dat je zo snel mogelijk de straat op moet gaan om je ideeën te testen. Daarnaast kan je markt onderzoek doen met 100 mensen waar je tien waarheden uithaalt, maar je kunt ook tien mensen interviewen waar je honderd inzichten uit haalt. Marcel Zwiers en Hester de Bliek - 31Volts In het gesprek met stagiair Hester en oprichter Marcel kwam naar voren dat 31Volts organisaties helpt organisaties hun dienstverlening te verbeteren door dit niet voor hun, maar met hen te doen. Ongeveer één derde van de tijd die aan een project wordt besteed, wordt aan workshops besteed. De andere derden aan voorbereiding en het doen van onderzoek. Dit onderzoek is altijd gericht op de gebruiker en gebeurt eigenlijk altijd samen met de organisatie. 31Volts maakt in haar opdrachten ook onderscheid tussen het uitvoeren van een project met een onderzoeksvraag en een project waarbij een organisatie meer wilt leren over design thinking. Bij het laatste soort project zijn workshops en het aanleren van tools essentieel. 11 / 42

12 Bij de andere soort van opdrachten gaat het meer om de opleveringen die 31Volts doet voor het bedrijf. Zoals Hester het omschrijft ontwerpt 31Volts het proces van een organisatie. Tegen een klant zeggen we, als je het wilt veranderen, dan kan je het beste deze stappen doorlopen en dan kom je er zelf achter. - Hester de Bliek, 31Volts Daarnaast hanteert 31Volts een faciliterend framework waar zij organisaties doorheen leiden. Het framework start concreet waar in de eerste fase het vraagstuk wordt geframed om erachter te komen wat erachter ligt. Soms komen opdrachtgever namelijk niet met de juiste vraag, zo stelt Hester. De twee fase wordt abstracter en heen learn. In deze fase wordt onderzoek gedaan. In de derde fase, create wordt samen met de organisatie iets gedaan met de inzichten uit het onderzoek, waarna de laatste fase, deliver weer concreet wordt: hierin wordt vaak een samenvattende visuele oplevering gedaan voor de organisatie. Abstract Learn Create Frame Deliver Concreet Het framework van 31Volts Dit framework wordt één keer doorlopen, maar is wel iteratief: als bijvoorbeeld een research methode niet werkt, dan zit daar de iteratie in. Het kan voorkomen dat een opdrachtgever enkel vraagt om een specifieke stap in dit framework, maar eigenlijk werkt 31Volts zo liever niet. Als tools gebruikt 31Volts onder andere dagboek studies. Dit is hoe het bureau de gebruiker erbij betrekt. Soms kan een bedrijf zo n soort tools uitzenden naar de doelgroep en het hen in laten vullen op het moment dat zij de service doorlopen. Sommige van deze studies zijn uitgebreider en volgen een week wat de gebruiker doet. 12 / 42

13 Een dagboekstudie voor Utrechtse musea. Ook gebruikt 31Volts schaduwen als een tool. Het fotograferen van het doorlopen van een service traject levert foto s op die later met de opdrachtgever opnieuw bekeken kunnen worden. Dit zijn vooral de tools die zij gebruiken in het onderzoeksgedeelte. Een voorbeeld: 31Volts heeft een keer rugzakstudies gedaan voor een uitgeverij van schoolboeken om te zien wat voor leerlingen belangrijk is. Wat belangrijk is, neem je als leerling namelijk mee in je rugzak, dus vandaar rugzakstudies. Er zijn verschillende manieren van onderzoek. Kijk wat het beste past. - Hester de Bliek, 31Volts Daarnaast gebruikt 31Volts empathy maps en customer journey maps in workshops, omdat deze gericht zijn op analyse en iets begrijpen. Maar 31Volts gebruikt workshops ook voor het creëren. Ze creëren in een workshop geen nieuw idee, maar maken de waarde van een bedrijf heel praktisch door het bijvoorbeeld om te zetten naar een productvorm. Conclusie De service design specialisten benoemen een aantal voor de hand liggende tools en methodes om snel tot resultaten te komen, maar specialisten gebruiken ook complexere tools en methodes. Niet alle tools zijn even geschikt voor kleine creatieve bureaus. Waar service design bureaus specifiek worden gevraagd om te helpen in het verbeteren of het analyseren van de dienstverlening van een organisatie, zal de toepassing van de tools en methodes door een klein creatief bureau op kleinere schaal toegepast worden. Het creategedeelte van een klein creatief bureau omvat toch vaak niet enkel de oplevering van een visualisatie van inzichten, maar ook een volledig uitgewerkte oplossing voor het ter verbetering van de dienstverlening. Hiervoor zullen service design tools en methodes simpeler en praktischer moeten zijn. 13 / 42

14 Seminar documentatie Martijn van de Zuidwind Blok D 2014/2015 Observaties bij Studio Airport Om erachter te komen welke behoeftes er zijn vanuit een klein creatief bureau, zijn er meerdere observaties gedaan bij Studio Airport. De rol van stagiairs Studio Airport werkt nu een aantal jaar met stagiairs. In een bijwoning van een sollicitatie van een stagiair is gezien dat bij het selecteren van stagiairs het portfolio en de kennis aandachtig wordt besproken. Ook is gezien dat de huidige stagiair volledige projecten op zich neemt. Weliswaar zijn dit kleinere projecten die individueel uitgevoerd kunnen worden, maar zoals geobserveerd is een stagiair bij Studio Airport verantwoordelijk voor de eindoplevering. Er wordt aandacht besteed aan het begeleiden van de stagiair, maar de verantwoording voor keuzes en het uitvoeren van het werk, wordt vrijwel geheel door de stagiair opgenomen. In dit geval werkte de stagiair Robert aan een aantal projecten die kleiner in schaal zijn, als de website van de freelance programmeur van het bureau en een promotionele flyer voor een expositie. Robert werd begeleid in het maken van de juiste stappen in zijn ontwerpproces en moest zich verantwoorden voor zijn ideeën en opleveringen in korte gesprekken met zijn begeleider en uitgebreidere gesprekken voor het gehele team waarin hij zijn werk presenteerde. Stagiairs worden begeleid. Maar werken ook zelfstandig. De rolverdeling van het kernteam Er is geen vaste rolverdeling. Hoewel dit bij het eerste contact met opdrachtgevers wel zo wordt gepresenteerd, worden de leiding bij projecten over het algemeen intern verdeeld over de drie hoofd teamleden. Zo word elke maandagochtend besproken hoe ver een bepaald project is in het ontwerpproces. De teamleden doen dan individueel hun zegje over 14 / 42

15 Seminar documentatie Martijn van de Zuidwind Blok D 2014/2015 vorderingen. Zo werkt Vincent op het moment onder andere aan de identiteit en website voor adviesbureau IG+, Bram bijvoorbeeld aan een e-learing website voor De Nederlandse Bank en Maurits aan de nieuwe portfolio website van Studio Airport. Daarnaast werkt het team ook aan grotere projecten in groter verband. Dit omvat dan vaak teambesprekingen voor bijvoorbeeld conceptvorming. Beeldtaal onderzoek voor een project. Brainstorms en dergelijke gebeuren met het hele team. Opdrachtgevers in de werkomgeving In de werkomgeving komen met enige regelmaat opdrachtgevers of werknemers van opdrachtgevers langs om samen te werken aan een project of een bespreking te hebben over vorderingen. In een bespreking met samenwerkingspartner Tinqwise waren creative director Colin en learning specialist Femke aanwezig om met één van de leden van Studio Airport het concept voor DNB te vertalen naar een realisatie. In deze bespreking werd duidelijk dat Studio Airport een adviserende rol inneemt: er werden verschillende oplossingen gepresenteerd waar aanwezigen met elkaar keuzes maakten. In de weken erna kwamen geregeld een copywriter van Tinqwise langs om samen te werken aan de invulling van de oplossing. Testen en verbeteren In het ontwerpproces van Studio Airport is de oplevering van een eindproduct vaak het laatste gedeelte en is er weinig tot geen ruimte voor verbeteringen in het implementatieproces. Tijdens het ontwerpen van de portfolio website van het bureau, kwam Maurits er regelmatig achter dat al ontworpen elementen en ideeën niet helemaal tot hun recht kwamen op touch based devices. Dit werd hem duidelijk toen het ontwerp op de ipad en iphone werd ingeladen. Dit zorgde ervoor dat veel nieuwe aanpassingen moesten worden gedaan. 15 / 42

16 Criteria voor de juiste tools en methodes Een klein creatief bureau heeft zo haar eigen aanpak. Door onder andere het ontbreken van service design specialisten zal de toepassing van deze ontwerptak een andere uitvoering hebben dan bij een gespecialiseerd service design bureau met experts. Middels eerder beschreven observaties zijn algemene criteria opgesteld die keuren welke service design tools geschikt zijn voor een klein creatief bureau. Tijdbesparend in uitvoer Het team kan tot inzichten komen met de tool en deze inzichten omzetten in visualisaties. Door snel inzichten te verkrijgen en dit te visualiseren kan tijd worden bespaard. Zo kan een afspraak met een opdrachtgever gelijk een co-creatie moment zijn, waarin inzichten omgezet kunnen worden naar visualisaties. Visualisaties kunnen hierbij ook gezien worden als deliverables voor een vraagstuk. Flexibel inzetbaar in het team Iedereen binnen het veranderlijke en groeiende team kan de tool inzetten wanneer deze een keer geoefend is. Er is geen specialist nodig. De tool kan niet enkel zelfstandig, maar ook in teamverband gebruikt worden om resultaten te boeken. Gemakkelijk aan te leren Ook freelancers en stagiairs moeten de tools snel kunnen begrijpen wanneer dit genoodzaakt is. Vaste instructies en een voorbeeld van een ingevulde tool en resultaten kunnen hier in bijdragen. Dit criterium verwijst terug naar het diverse en groeiende team. Aanpasbaar per project Vanuit een template is er een basis van een tool beschikbaar die aangepast kan worden op basis van het vraagstuk. Dit kan inspirerend zijn door voorbeelden te tonen, maar ook een structuur zijn die de basis vormt van een tool. De ontwerper kan hiermee de vorm veranderen en versterken, maar snel starten. Budget toereikend Een prototype test kan vaak al simpel in uitvoer zijn. Er hoeft niet snel een complete showroom nagebouwd te worden om een concept te testen. Prototype tests kunnen niet enkel inzichten bieden voor het team, maar ook voor opdrachtgevers en service verleners. Deze tests kunnen daarnaast meer inzichten bieden door ze uit te voeren met de doelgroep. Prototype tests kunnen daarnaast op vele momenten in het ontwerpproces toegepast worden om achter misverstanden of problemen te komen. 16 / 42

17 De geselecteerde tools Observaties Observaties kunnen op verscheidene manieren uitgevoerd worden: individueel door teamleden, met meerdere mensen of door de opdrachtgever of haar werknemers, maar ook samen kunnen observaties prima uitgevoerd worden, wat weer een interessante uitnodiging kan zijn voor een volgend co-creatie moment. Zo kunnen werknemers van de opdrachtgever ook de opdracht krijgen de service van begin tot het einde te registreren met pen en papier en ondertussen foto s te maken van stappen die zij belangrijk vinden in het gebruik van de service. Ook kan iets als een service safari relatief simpel opgezet worden om op kleine schaal tot veel contextuele inzichten komen. Context interviews Deze tool is vroeg inzetbaar en levert met hulp van foto- of video-opnames informatierijke resultaten op. Het is hierbij belangrijk de doelgroep, service verleners of andere werknemers in de omgeving van de service of in het gebruik van de dienst of het product worden geïnterviewd, zodat zij binnen het interview kunnen reageren op de context beleving. Een interview kan vaak vrij gemakkelijk opgezet worden en kan met relatief simpele instructies door ieder teamlid uitgevoerd worden om onderzoek te doen naar achterliggende problemen die mensen hebben in het toepassen of gebruiken van een service of product. Persona s Dit zijn fictionele profielen die een bepaalde groep representeren. Een persona is een manier om een doelgroep beter te begrijpen. Persona s zijn gebaseerd op inzichten uit doelgroeponderzoek. Door de visualisering van inzichten, is dit een zeer geschikte tool om als oplevering te zien voor een opdrachtgever bij een vraagstuk dat om inzicht vraagt. In tekst of beeld zijn persona s op allerlei manieren op te leveren. Persona s zijn daarnaast niet enkel nuttig voor organisaties, maar ook voor intern gebruik om voortdurend te controleren of de ontwerp oplossing nog past bij de doelgroep. Scenario s Een scenario is een hypothetisch verhaal, opgezet met genoeg detail om te onderzoeken of een mogelijke oplossing werkt. Ook scenario s zijn breed inzetbaar in een proces. Zo kan een scenario bijvoorbeeld gebruikt worden voor het in context brengen van een probleem wat een groep gebruikers heeft met de service. Daarnaast vult de tool persona s aan door de profielen in context te plaatsen in het gebruik van de service of het product. Dit maakt de tool toegankelijk voor opdrachtgevers en werknemers om inzicht te krijgen in hun dienstverlening. Prototyping Vroeg beginnen met prototyping kan een hoop kosten besparen. Prototyping voor een website is vrij simpel, maar ook voor een product of een service kan een idee snel omgezet worden 17 / 42

18 naar een prototype om te testen of het idee werkt. In deze zin kan prototyping op allerlei verschillende manieren en hoeft dit niet enkel als een digitale tool gezien te worden. Desktop walkthrough Dit is een schaalmodel van een service omgeving. Wanneer je een service omgeving wilt testen en een scenario tot leven wilt brengen, kan dit ook in het klein met bijvoorbeeld lego en een bijbehorend prototype. Een desktop walkthrough kan in deze zin gezien worden als een vorm van testing: in een co-creatie setting kan het ontwerpteam met de opdrachtgevers, werknemers en de doelgroep controleren of ideeën en concepten, uitwerkingen en prototypes werken en waar nog knelpunten liggen. Hiermee is de tool een goedkope manier van staging. De tool zal niet altijd even relevant zijn in een ontwerpproces, maar wanneer de implementatie van service verbeteringen of toevoegingen in de vorm van bijvoorbeeld een digitaal product getest moeten worden, is dit een uitstekende manier voor een klein team om dit uit te voeren in een co-creatie moment door de goedkope en breed inzetbare vorm. Idea generation Dit is een zeer geschikte tool voor conceptvorming samen met alle belanghebbenden. Zo kunnen inzichten uit research benoemd worden die gebruikt kunnen worden in een idea generation sessie. In zekere zin is deze tool voor veel creatieve kleine bureaus al één die wordt toegepast in een brainstorm-vorm. Belangrijk hiervoor is om de tool te zien als een essentiële bijdrager voor een co-creatie moment met de opdrachtgever, service verleners, werknemers en de doelgroep. Deelnemers uit diverse hoeken van de serviceverlening kunnen verschillende perspectieven van de beleving bieden. Wellicht is het zo dat hoe meer leden van het ontwerpteam in een idea generation sessie betrokken zijn, hoe rijker de resultaten, maar de tool kan ook begeleid worden door een individu uit het ontwerpteam in een co-creatie sessie. Customer journey map Deze tool is erg breed in te zetten om inzichten tastbaar te maken. Design onderzoek levert belangrijke informatie op. Om te zien hoe de beleving en het gebruik van een service of product in het voor-, tijdens- en natraject ervarren wordt, kunnen deze inzichten in kaart worden gebracht met een customer journey map. Deze map kan tijdens het ontwerpproces verder aangevuld worden met nieuwe inzichten en kan hiermee dus vrij vroeg al opgezet worden om touchpoints tastbaar te maken. De tool is hiermee een verzamelplek voor het onderzoek en kan een zeer omvattende visuele oplevering voor een opdrachtgever zijn. 18 / 42

19 Het toepassen van deze tools Nu de juiste service design tools voor kleine creatieve bureaus zijn geselecteerd, rest de vraag nog hoe deze in een dergelijke werkomgeving toegepast kunnen worden. Uit de expert interviews en het literatuuronderzoek blijkt dat enkele methodes worden gebruikt om de tools mee toe te passen in een team of samen met een opdrachtgever. Een framework Zet een framework op waarin deze tools vallen. Het framework is een manier om tools toe te passen binnen het ontwerpproces. Op basis van de literatuur en expert interviews kunnen onderstaande vier fases gebruikt worden om het ontwerpproces te doorlopen. Explore In deze fase wordt voornamelijk onderzoek gedaan om de scope in beeld te krijgen, en inzichten te krijgen uit de context waarin de doelgroep de service of het product gebruikt en op wat voor manier de service verlening plaatsvindt. Create In de create fase wordt worden concepten gevormd en getest met de opdrachtgever, service verleners en de doelgroep. Hier worden onderzoeksresultaten ook verwerkt naar inzichten. Evaluate Deze fase valt nauw samen met de create fase waarin geteste ideeën worden verbeterd of veranderd. Evalueren kan op vele momenten plaatsvinden in het ontwerpproces, wat het karakter van het framework iteratief maakt. Implement In de laatste fase in het framework worden de oplossingen omgezet naar verwerkelijking. Deze fase zal niet altijd van toepassing zijn voor dit soort bureaus en is vaak eerder aan de opdrachtgever. Wel dragen tools als een desktop walkthrough of visuele opleveringen als een persona bij aan het implement gedeelte. Er kan hier in een co-creatie moment gecontroleerd worden hoe de oplossing wordt toegepast door werknemers en andere service verleners en wordt ervaren door de doelgroep. Deze begrippen vormen een basis, maar er is hier nog geen model te zien. Het opzetten van een iteratief model hiervoor is belangrijk. Zo gebruiken de service design bureaus 31Volts en Livework ook een framework, waarbij 31Volts een specifiek model heeft gemaakt voor het framework. Het verkopen en verklaren van een kwalitatief onderzoek naar de doelgroep aan een opdrachtgever is met een framework makkelijker: het wordt overzichtelijk om te zien waarom bepaalde stappen nodig zijn in het ontwerpproces om tot resultaten te komen. 19 / 42

20 Het gebruik van een framework kan hiermee een belangrijke bijdrager zijn voor het team om stapsgewijs tot een oplossing te komen die aansluit bij de doelgroep, maar ook om niet de plank mis te slaan wanneer de oplossing uiteindelijk geïmplementeerd wordt door de opdrachtgever die niet geïnteresseerd was in onderzoek naar de doelgroep. In verdere operationalisering kan een framework, ofwel de toepassing van de verschillende fases in het ontwerpproces, worden gebruikt in de branding van een klein creatief bureau. Meer gericht op Studio Airport is een logische plek hiervoor de portfolio website waar de aanpak van het ontwerpteam middels een framework en verklaring van een aantal begrippen inzicht geeft in hoe het bureau een vraagstuk behandeld. Service design principes Een tweede methode om de tools toe te passen is het hanteren van principes. Deze zorgen voor duidelijke taal in het team en om sturend, maar niet sluitend te zijn in een creatief proces. Principes zijn ook multi-inzetbaar en overdraagbaar in de communicatie met een opdrachtgever of een freelancer. Op basis van het onderzoek zijn de volgende principes opgezet: Human, consumer, customer, user wees gericht op de ervaring van de individuele gebruiker. Betrek daarom zoveel als mogelijk de doelgroep van de service of het product in het ontwerpproces. Service design is iteratief In het ontwerpproces kan herhaling van bepaalde onderdelen zitten, zoals onderzoek. Blijkt een prototype van een concept niet aan te slaan bij de behoeftes van de doelgroep? Dan moet het concept verbeterd, veranderd of zelfs vervangen worden voor een ander concept. Het is co-creatief Samen met alle relevante partijen, zoals de doelgroep, service verleners, management, andere mogelijke belanghebbenden werk je aan een oplossing. Het is holistisch Ontwerp voor de bredere context waarin de service zit: hou rekening met verschillende perspectieven en veranderingen. Zo is de betrekking van verschillende groepen in het ontwerpproces hiervoor erg belangrijk. Denk visueel Breng de service in beeld, breng onderzoeksresultaten in beeld, maak het ontastbare tastbaar. Vele tools kunnen niet enkel intern gebruikt worden, maar ook dienen als visuele oplevering voor een opdrachtgever. 20 / 42

Beschrijving Deelproject Communicatie Perron 5. Arnold Aukema

Beschrijving Deelproject Communicatie Perron 5. Arnold Aukema Beschrijving Deelproject Communicatie Perron 5 Arnold Aukema Introductie Dit document beschrijft in het kort het deelproject communicatie binnen het service design project Perron 5, waar ik tijdens mijn

Nadere informatie

INNOVATION BY MAKING LEARNING BY DOING

INNOVATION BY MAKING LEARNING BY DOING INNOVATION BY MAKING LEARNING BY DOING 1 INNOVATION BY MAKING, LEARNING BY DOING Bij alles wat we doen, hanteren we deze twee principes. Innovation happens by making. The only way to learn innovation is

Nadere informatie

Voorwoord. AHA! De Grafisch Vormgever Voor Communicatie en Multimedia Design studenten.

Voorwoord. AHA! De Grafisch Vormgever Voor Communicatie en Multimedia Design studenten. Anne H Heijkoop eijkoop Assesment Assesment Anne Anne AnneHeijkoop Heijkoop Assesment Assesment Anne Anne Heijkoop Heijkoop Assesment Assesment DE GRAFISCH VORMGEVER Voorwoord AHA! De Grafisch Vormgever

Nadere informatie

VOOR BESTUREN EN ORGANISATIES. Presentatie door: Kristel Van Ael, Namahn Caroline Van Cauwelaert, Yellow Window

VOOR BESTUREN EN ORGANISATIES. Presentatie door: Kristel Van Ael, Namahn Caroline Van Cauwelaert, Yellow Window VOOR BESTUREN EN ORGANISATIES Presentatie door: Kristel Van Ael, Namahn Caroline Van Cauwelaert, Yellow Window AGENDA WAT IS SERVICE DESIGN? OVER DEZE TOOLKIT HOE KUN JE DEZE TOOLKIT GEBRUIKEN? TOOLKIT

Nadere informatie

WG4: De gebruikerservaring. Service Design Lesweek 5 Aranea Felëus

WG4: De gebruikerservaring. Service Design Lesweek 5 Aranea Felëus WG4: De gebruikerservaring Service Design Lesweek 5 Aranea Felëus Agenda Programma Costumer Journey Costumer Journey vs. User Model Costumer Journey vs. User Journey Opdracht 1: CJ part 1 Opdracht 2: CJ

Nadere informatie

MOBILE STRATEGY Mobile strategy, hoe pak je dat aan?

MOBILE STRATEGY Mobile strategy, hoe pak je dat aan? MOBILE STRATEGY Mobile strategy, hoe pak je dat aan? Hoe u bereikt dat mobile een strategisch onderdeel van uw bedrijfsvoering wordt INHOUD Wat is een mobile strategy? 3 Aanpak van een mobile strategy

Nadere informatie

Het definitieve prototype van Foliostory zal op basis van een usability test getest worden.

Het definitieve prototype van Foliostory zal op basis van een usability test getest worden. Testplan prototype Het definitieve prototype van Foliostory zal op basis van een usability test getest worden. Hierbij wordt een happy flow scenario aan de respondenten voorgelegd met daarin taken die

Nadere informatie

het starters lab het Starters Lab starters4communities werkt met jong talent aan maatschappelijke innovatie.

het starters lab het Starters Lab starters4communities werkt met jong talent aan maatschappelijke innovatie. het starters lab In het Starters Lab bouwen jonge talenten in teams sociale ondernemingen. Samen sterker! Jij bent: starters4communities werkt met jong talent aan starters4communities presenteert het Starters

Nadere informatie

HET WIE, WAT, WAAROM en HOE van..

HET WIE, WAT, WAAROM en HOE van.. HET WIE, WAT, WAAROM en HOE van.. INNVIRE WORKPLACE INNOVATION innvire workplace innovation, November 2009, Rotterdam introductie innvire workplace innovation innvire IS EEN ONTWERPBUREAU op het gebied

Nadere informatie

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A INLEIDING Ik heb vandaag een cadeautje meegenomen. Niet voor jullie, maar voor mijzelf. Het cadeautje staat voor de verrassingen

Nadere informatie

ICT in Digi-Taal Presentatie titel

ICT in Digi-Taal Presentatie titel ICT in Digi-Taal Presentatie titel de rol van human centered ICT Ingrid Mulder Lector Human Centered ICT Hogeschool Rotterdam Rotterdam, 00 januari 2007 Engels en Digi-Taal in het basisonderwijs Rotterdam,

Nadere informatie

Organize for deliberate mistakes 11/12/2014. Key learnings uit netwerk vermarkten. Key learnings uit netwerk vermarkten. Wat zijn uw assumpties over:

Organize for deliberate mistakes 11/12/2014. Key learnings uit netwerk vermarkten. Key learnings uit netwerk vermarkten. Wat zijn uw assumpties over: Key learnings uit netwerk vermarkten Key learnings uit netwerk vermarkten Wat zijn uw assumpties over: De klant? Het kanaal? Waarom klanten bij ons kopen (of niet kopen)? Waarom we (al dan niet) beter

Nadere informatie

Reshaping the way you think and act to deal with the complex issues of today s world

Reshaping the way you think and act to deal with the complex issues of today s world Reshaping the way you think and act to deal with the complex issues of today s world HOE GAAT HET NU? We zetten allemaal verschillende methoden in om vraagstukken op te lossen, oplossingen te ontwerpen

Nadere informatie

LEREN DOOR TE DOEN DESIGN THINKING TRAINING VOOR COMMUNICATIE PROFESSIONALS

LEREN DOOR TE DOEN DESIGN THINKING TRAINING VOOR COMMUNICATIE PROFESSIONALS DESIGN THINKING TRAINING VOOR COMMUNICATIE PROFESSIONALS Deze energieke, tweedaagse training resulteert in hands-on ervaring en meer inzicht in de Design Thinking principes, de belangrijkste tools en terminologie.

Nadere informatie

Introductie tot. Service Design

Introductie tot. Service Design Introductie tot Service Design Wat is Service Design/ Service Design staat voor het ontwikkelen of verbeteren van diensten. De methodiek berust op 5 belangrijke principes. Focus op de gebruiker Je weet

Nadere informatie

Training en workshops

Training en workshops Mirabeau Academy DIGITAL CONCEPT DEVELOPMENT Training en workshops MIRABEAU ACADEMY AHEAD IN A DIGITAL WORLD Digitaal denken zit in onze code. We weten exact wat er online speelt. Sinds 2001 ontwikkelen

Nadere informatie

Your story, delivered

Your story, delivered Your story, delivered Wat is een webinar? Een webinar is een live online presentatie die vanaf elke locatie door duizenden deelnemers tegelijkertijd kan worden gevolgd. U betrekt uw deelnemers met interactieve

Nadere informatie

Designing human-centred organizations. Erik Roscam Abbing en Christine De Lille

Designing human-centred organizations. Erik Roscam Abbing en Christine De Lille Designing human-centred organizations Erik Roscam Abbing en Christine De Lille Design your Innovation Flanders In Shape 29 juni 2012 voor we beginnen... GSM cursus voor ouderen Wat is het echte probleem?

Nadere informatie

Designing human-centred organizations. Erik Roscam Abbing en Christine De Lille

Designing human-centred organizations. Erik Roscam Abbing en Christine De Lille Designing human-centred organizations Erik Roscam Abbing en Christine De Lille Design your Innovation Flanders In Shape 29 juni 2012 voor we beginnen... GSM cursus voor ouderen Wat is het echte probleem?

Nadere informatie

VOOR BESTUREN EN ORGANISATIES. Presentatie door: Caroline Van Cauwelaert, Yellow Window Joep Paemen, Namahn

VOOR BESTUREN EN ORGANISATIES. Presentatie door: Caroline Van Cauwelaert, Yellow Window Joep Paemen, Namahn VOOR BESTUREN EN ORGANISATIES Presentatie door: Caroline Van Cauwelaert, Yellow Window Joep Paemen, Namahn AGENDA WIE ZIJN WIJ? WAT IS SERVICE DESIGN? WAAROM EEN TOOLKIT? EEN CASE IN RIJKEVORSEL? WIE ZIJN

Nadere informatie

OPDRACHT 2 - DELIVERABLE 3 RAPPORTAGE WORKSHOP

OPDRACHT 2 - DELIVERABLE 3 RAPPORTAGE WORKSHOP paperfish 09/19/13 OPDRACHT 2 - DELIVERABLE 3 RAPPORTAGE WORKSHOP 1/10 Inhoudsopgave Inleiding 3 NOS 3 Team paperfish 3 Verwachtingen 4 Doelen 4 Take away 1 6 Take away 2 6 Take away 3 6 De doelen van

Nadere informatie

STARTVERSLAG STUDENT - LOTTE VAN DER SCHOOT 1623303 // COÖRDINATOR - INGE SCHAREMAN // STAGEBEGELEIDING - CYNTHIA BOOM & KEVIN KARS

STARTVERSLAG STUDENT - LOTTE VAN DER SCHOOT 1623303 // COÖRDINATOR - INGE SCHAREMAN // STAGEBEGELEIDING - CYNTHIA BOOM & KEVIN KARS STARTVERSLAG STUDENT - LOTTE VAN DER SCHOOT 1623303 // COÖRDINATOR - INGE SCHAREMAN // STAGEBEGELEIDING - CYNTHIA BOOM & KEVIN KARS INHOUD // INLEIDING 4 ORIENTATIEDOCUMENT 5 FACTSHEET 6 LEERDOELEN 7 STARTVERSLAG

Nadere informatie

Business Lounge: uw klant aan de bestuurstafel!

Business Lounge: uw klant aan de bestuurstafel! Gaby Remmers: senior onderzoeker Blauw Research Drijfveer: organisaties helpen inzicht te krijgen in de kansen op een nog klantgerichtere dienstverlening Andre Heeling: onderzoeker Blauw Research Drijfveer:

Nadere informatie

Grote Beer 123 3067 TR Rotterdam

Grote Beer 123 3067 TR Rotterdam Persoonlijke gegevens Geboortedatum Burgerlijke staat Nationaliteit Rijbewijs Robert de Pijper 01031982 Ongehuwd Nederlandse Ja Adres Postcode Woonplaats Grote Beer 123 3067 TR Rotterdam Telefoon Email

Nadere informatie

WC Marketing blok 2 lesweek 2! Propedeuse 2011/12!

WC Marketing blok 2 lesweek 2! Propedeuse 2011/12! WC Marketing blok 2 lesweek 2! Propedeuse 2011/12! Agenda! Tijdens oefeningen krijg je feedback op huiswerk! SMART: 5 criteria voor doelstellingen! Marketingstrategie in 3 stappen! Marktsegmentatie! Segmentatieoefening

Nadere informatie

Programma. voor de pauze Kader - Cross media conceptontwikkeling: het proces

Programma. voor de pauze Kader - Cross media conceptontwikkeling: het proces Programma voor de pauze Kader - Cross media conceptontwikkeling: het proces Vragenrondje na de pauze Analyse - Innovatie, creativiteit, coördinatie, implementatie [wat wil je bereiken met cross media?]

Nadere informatie

Factsheet DYNAMIC IDENTITIES Mirabeau

Factsheet DYNAMIC IDENTITIES Mirabeau Factsheet DYNAMIC IDENTITIES Mirabeau DYNAMIC IDENTITIES We ontwerpen brand identities die zich aan de actualiteit en gebruikerscontext weten aan te passen. Branding is digital branding geworden. Nog niet

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Bladzijde 4/5 Bladzijde 4 Bladzijde 4 Bladzijde 5

Inhoudsopgave. Bladzijde 4/5 Bladzijde 4 Bladzijde 4 Bladzijde 5 Mediavormgeving Inhoudsopgave Wat doet een mediavormgever? - Waar werkt een mediavormgever - Welke taken verricht een mediavormgever? - Welke eigenschappen heeft een mediavormgever Typering beroepengroep

Nadere informatie

Bedrijven safari. Daphne Meijer 0821393 CMD 1c

Bedrijven safari. Daphne Meijer 0821393 CMD 1c Bedrijven safari Daphne Meijer 0821393 CMD 1c TamTam Korte historie van het bedrijf Tam Tam is in 1996 opgericht door Paul en Bart Manuel. Paul en Bart zijn als partners aan Tam Tam verbonden en spelen

Nadere informatie

Training en workshops

Training en workshops Mirabeau Academy CUSTOMER JOURNEYS & EXPERIENCE MAPPING Training en workshops MIRABEAU ACADEMY AHEAD IN A DIGITAL WORLD Digitaal denken zit in onze code. We weten exact wat er online speelt. Sinds 2001

Nadere informatie

Usability & Ontwerp processen. Les 4

Usability & Ontwerp processen. Les 4 Usability & Ontwerp processen Les 4 Wat gaan we doen? Wat hebben we de vorige keer geleerd? Wat gaan we vandaag doen? Theorie - hoorcollege Oefening - lesopdracht Herhaling - samenvatting theorie Wat hebben

Nadere informatie

Crowdfunding in de creatieve sector

Crowdfunding in de creatieve sector Crowdfunding in de creatieve sector Crowdfunding in de creatieve sector Gijsbert Koren (Douw&Koren) Crowdfunding Crowdfunding is een manier van financieren waarbij geld bij een grote hoeveelheid kleine

Nadere informatie

CO-CREATIE IN ZORGINNOVATIE

CO-CREATIE IN ZORGINNOVATIE CO-CREATIE IN ZORGINNOVATIE 1 Introductie VanMorgen Advies en consultancy voor ontwikkelen en implementeren zorgdiensten met zorgtechnologie Specialiteiten: Begeleiding implementatie zorg op afstand Service

Nadere informatie

Scrum. Een introductie

Scrum. Een introductie Organisatie SYSQA B.V. Pagina 1 van 10 Scrum Een introductie Almere 1999 Proud of it Pagina 1 van 10 Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Scrum... 4 3 Scrum rollen...

Nadere informatie

PROPEDEUSE MARKETING BLOK 2 LESWEEK 2, WERKGROEP 2!

PROPEDEUSE MARKETING BLOK 2 LESWEEK 2, WERKGROEP 2! PROPEDEUSE MARKETING BLOK 2 LESWEEK 2, WERKGROEP 2! AGENDA Vragen over hoorcollege & huiswerk SMART herhaling Het segmentatie proces Marktsegmentatie Segmentatie oefening 1 welke variabelen? (40 minuten)

Nadere informatie

Het beste idee van Nederland

Het beste idee van Nederland Het beste idee van Nederland H O&O-Manon Vos-Vlamings (opleiding Human Technology) O&O-KEUZE COLLEGE PROJECT Industrieel product ontwerpen INFORMATIE VOOR DE LEERLINGEN Dit jaar najaar start op t.v. het

Nadere informatie

DE MMO. De Lean verbetertool voor procesoptimalisatie door (verpleeg)teams. zorgadviseurs

DE MMO. De Lean verbetertool voor procesoptimalisatie door (verpleeg)teams. zorgadviseurs DE MMO De Lean verbetertool voor procesoptimalisatie door (verpleeg)teams zorgadviseurs pak nieuwe kaart Is dit wenselijk? ACTIVITEIT Is dit wenselijk? pak nieuwe kaart onnodige handeling z.o.z. CONTINU

Nadere informatie

10 onderdelen die niet mogen ontbreken in een online briefing

10 onderdelen die niet mogen ontbreken in een online briefing Een goede online briefing past op één A4 [+ checklist] Auteur: Ronald Heijkens, Sabel Online Je wilt een nieuwe website, intranet, online magazine of app. Maar omdat je de expertise zelf niet in huis hebt,

Nadere informatie

Aan de slag met het Business Model Canvas

Aan de slag met het Business Model Canvas 1 Aan de slag met het Business Model Canvas De Wereld van de Ondernemer Gerard Aaftink November 2014 2 Inhoud Deel 1: Het Business Model Canvas Het Business Model Canvas Wat is het? Hoe werkt het? Hoe

Nadere informatie

Digitaal Portfolio: Ontwerp je eigen website CMD project: Jaar 1, kwartaal 2 (winter, 2007-2008)

Digitaal Portfolio: Ontwerp je eigen website CMD project: Jaar 1, kwartaal 2 (winter, 2007-2008) Digitaal Portfolio: Ontwerp je eigen website CMD project: Jaar 1, kwartaal 2 (winter, 2007-2008) Hogeschool Rotterdam Media aan de Maas Opleiding: Communication & Multimedia Design Auteur(s): Bas Leurs

Nadere informatie

Eigen werk in beeld brengen Plaats en functie in de organisatie

Eigen werk in beeld brengen Plaats en functie in de organisatie Naam: Studentnummer: 0235938 Opleiding: CMD Docent: Maaike Rotteveel-Wagenaar Modulecode: INFWPR13DT Modulenaam: Eigen werk in beeld brengen Bedrijfsnaam: Javaware Inleiding In deze opdracht wil ik inzicht

Nadere informatie

WG4: De. Service Des Lesweek 4 Aranea Felë

WG4: De. Service Des Lesweek 4 Aranea Felë WG4: De gebruikerse rvaring Service Des ign Lesweek 4 Aranea Felë us 0 Programma 0 Costumer Journey 0 Opdracht 1: CJ part 1 0 Opdracht 2: CJ part 2 0 SD Piramide 0 Opdracht 3: Welke ervaring? 0 Casestudy

Nadere informatie

Case Oak & Morrow. Tom Luuring. Tei Van Den Neste. Martijn van de Zuidwind

Case Oak & Morrow. Tom Luuring. Tei Van Den Neste. Martijn van de Zuidwind Case Oak & Morrow Tom Luuring Martijn van de Zuidwind Tei Van Den Neste Terugblik Vragen hoe sluiten gemeentelijke zaken aan op de doelen belangen van de inwoner? wat mag een inwoner van een gemeente verwachten?

Nadere informatie

Research for Design. Communication and Multimedia Design Amsterdam - Research for Design- B1 WC1 introducte

Research for Design. Communication and Multimedia Design Amsterdam - Research for Design- B1 WC1 introducte Research for Design Observeren Communication and Multimedia Design Amsterdam - Research for Design- B1 WC1 introductie It s easy to miss something you re not looking for.. Communication and Multimedia

Nadere informatie

Battle of Concepts. Mark Schilder Elize Elias Ersen Durnea Dave Koekebacker Rowan Green

Battle of Concepts. Mark Schilder Elize Elias Ersen Durnea Dave Koekebacker Rowan Green Battle of Concepts Mark Schilder Elize Elias Ersen Durnea Dave Koekebacker Rowan Green 1 Index: Voorwoord: Brainstorm Keuzes Business Model Media Markt Pas Conceptbeschrijving blz.3 blz.4 blz.5 blz.6 blz.7

Nadere informatie

Webdesign voor ondernemers

Webdesign voor ondernemers e-boek Webdesign voor ondernemers Veelgestelde vragen over het laten maken van een website Bart van den Bosch Inhoud 1. Zelf doen of uitbesteden? 4 2. Webdesigners 7 3. Wat is Wordpress 10 4. Maken van

Nadere informatie

Bouw een waardevolle klantenervaring

Bouw een waardevolle klantenervaring Bouw een waardevolle klantenervaring Remco@flandersinshape.be 0498/91.94.97 1 Innovatie-inspanning laatste 10 jaar (bron: Doblin Group) hoge inspanning lage inspanning product performantie product systeem

Nadere informatie

Beschrijving van het leertraject. Duurzaam inrichten van Service Management

Beschrijving van het leertraject. Duurzaam inrichten van Service Management Beschrijving van het leertraject Duurzaam inrichten van Service Management INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE... 2 DIT LEERTRAJECT VOOR SERVICE MANAGERS GAAT VERDER DAN DE BES TAANDE TRAININGEN!... 3 LEREN HOE

Nadere informatie

Reflectieverslag. Sven van Nobelen Studentnummer: 2312212 Toetscode: 2259DMSTAG

Reflectieverslag. Sven van Nobelen Studentnummer: 2312212 Toetscode: 2259DMSTAG Reflectieverslag Sven van Nobelen Studentnummer: 2312212 Toetscode: 2259DMSTAG Algemene inleiding In dit verslag is te lezen hoe ik de afgelopen maanden mijn meewerkstage bij Happy Idiots heb ervaren.

Nadere informatie

service design workshop

service design workshop Philippe Martens service design workshop ken ik mijn klanten en gebruikers écht? hoe ervaren mijn klanten mijn huidig dienstenaanbod? Hoe pas ik mijn processen en systemen aan om mijn uniek dienstenaanbod

Nadere informatie

Researchverslag: rituelen Joanna Siccama GAR1-B 11-10-2014 leraar: Harald Warmelink

Researchverslag: rituelen Joanna Siccama GAR1-B 11-10-2014 leraar: Harald Warmelink Researchverslag: rituelen Joanna Siccama GAR1-B 11-10-2014 leraar: Harald Warmelink Inleiding Om onderzoek te doen naar rituelen is het in eerste plaats belangrijk om te definiëren wat een ritueel is.

Nadere informatie

Social Employee Platform

Social Employee Platform SUCCESVOL GEREALISEERD VOOR Social Employee Platform Een nieuw platform voor interne communicatie en kennisdeling 1 Social media in een corporate context Het internet is niet langer een plek waar we alleen

Nadere informatie

Slimme subsidies studiedag 03 juni 2014. Workshops

Slimme subsidies studiedag 03 juni 2014. Workshops Slimme subsidies studiedag 03 juni 2014 Workshops 1 Globaal opzet Gedurende 2 workshopsessies van telkens een uur maakten de deelnemers kennis met een aantal typische technieken binnen service design.

Nadere informatie

QUIZ. anders ONVOLDOENDE. Werkgroep 2. Marketing

QUIZ. anders ONVOLDOENDE. Werkgroep 2. Marketing WC MARKETING BLOK 3 QUIZ Tafels leeg! Dus alleen een pen! Geen gebruik van laptops of mobieltjes! Antwoord op de formulieren en lever alles in! en niet spieken dus rechtuit kijken! anders ONVOLDOENDE AGENDA

Nadere informatie

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Helder &Wijzer Mijn opdrachten In een kort, blended programma In het kort Voor wie docenten/trainers die blended opdrachten willen leren ontwerpen en ontwikkelen

Nadere informatie

Ontwerpverslag. Mobile Concepting 16 maart 2015. Rogier Wijnands Jelle Clignet Tom Bessems

Ontwerpverslag. Mobile Concepting 16 maart 2015. Rogier Wijnands Jelle Clignet Tom Bessems Ontwerpverslag Mobile Concepting 16 maart 2015 Rogier Wijnands Jelle Clignet Tom Bessems 1. Ontwerpproces en concept 3 1.1. Uiteindelijk concept 3 1.2. Ontwerpkeuzes 4 1.3. Ontwerpproces 4 2. Prototypes

Nadere informatie

Screen Design Puntgave Pixels

Screen Design Puntgave Pixels Screen Design Puntgave Pixels Hogeschool Rotterdam Instituut voor Communicatie, Media & ICT Communication & Multimedia Design Jasper Schelling j.a.schelling@hr.nl docent.cmd.hro.nl/scjas Welkom! Dit kwartaal

Nadere informatie

SALARISADMINISTRATIE

SALARISADMINISTRATIE SALARISADMINISTRATIE Zelf doen of uitbesteden? Leuk dat je ons partner kennisdocument hebt gedownload. In kennisdocumenten in samenwerking met horecabranche experts brengen wij je op de hoogte van de voor

Nadere informatie

DESIGN THIS 2 MEREL SCHAAP CMD3C - 0837964

DESIGN THIS 2 MEREL SCHAAP CMD3C - 0837964 DESIGN THIS 2 MEREL SCHAAP CMD3C - 0837964 Reflectie De uitdaging die ik mijzelf gesteld had ontwerp een super hero heb ik met beide armen ontarmd. Het onderwerp heb ik dicht bij mij zelfgehouden om met

Nadere informatie

Plan van aanpak, 17 september 2014

Plan van aanpak, 17 september 2014 Plan van aanpak, 17 september 2014 DEP WORKS B.V. / DEP WORKS office & management support / DEP WORKS MEET&GREET Marnick de Groot Milan van der Maaten Luuk Roordink Afdeling: Marketing & Communicatie Contactpersonen:

Nadere informatie

In twee dagen een jaar verder

In twee dagen een jaar verder In twee dagen een jaar verder The 48 hrs by Laboratorivm Met The 48 hrs introduceert Laboratorivm een nieuwe methode om binnen 48 uur een diepgaande merkstrategie te ontwikkelen, inclusief creatieve vertalingen

Nadere informatie

Sectorwerkstuk 2010-2011

Sectorwerkstuk 2010-2011 Sectorwerkstuk 2010-2011 Namen: ---------------------------------------------------------------------------------------- Klas: -------------------- Sector: --------------------------------------------

Nadere informatie

Samenwerken aan goede requirements met UXinstrumenten

Samenwerken aan goede requirements met UXinstrumenten UX Samenwerken aan goede requirements met UXinstrumenten Samenwerking is vaak de sleutel om te komen tot IT-oplossingen waar mensen blij van worden. Als UX Lead bij spir-it (het ICT-bedrijf voor de rechtspraak)

Nadere informatie

Bijlage bij Getting Started Guide International English Edition

Bijlage bij Getting Started Guide International English Edition Bijlage bij Getting Started Guide International English Edition Chapter 3: Aan de slag met Inspiration, een beginnersles Deze beginnersles is een goed startpunt voor het leren gebruiken van Inspiration.

Nadere informatie

gastcollege HvA, Iskander Smit, 26 mei 2009 ONTWERPEN VOOR MOBIEL INTERNET

gastcollege HvA, Iskander Smit, 26 mei 2009 ONTWERPEN VOOR MOBIEL INTERNET gastcollege HvA, Iskander Smit, 26 mei 2009 ONTWERPEN VOOR MOBIEL INTERNET agenda! korte intro Info.nl! onze visie op mobiel! ontwerpen voor mobiel! voorbeelden van deliverables! 3 tips voor goed design

Nadere informatie

Welkom bij Brand instinct! In dit merkpaspoort leggen we uit wie wij zijn, wat we beloven, waarom wij doen wat we doen en waar wij voor staan.

Welkom bij Brand instinct! In dit merkpaspoort leggen we uit wie wij zijn, wat we beloven, waarom wij doen wat we doen en waar wij voor staan. merkpaspoort Welkom bij Brand instinct! In dit merkpaspoort leggen we uit wie wij zijn, wat we beloven, waarom wij doen wat we doen en waar wij voor staan. Dit paspoort is voor iedereen die op een of andere

Nadere informatie

Betreft: Verzoek tot Offerte AmersfoortBreed Cultuureducatie / Website Scholen in de Kunst Datum: 10 oktober 2011

Betreft: Verzoek tot Offerte AmersfoortBreed Cultuureducatie / Website Scholen in de Kunst Datum: 10 oktober 2011 Betreft: Verzoek tot Offerte AmersfoortBreed Cultuureducatie / Website Scholen in de Kunst Datum: 10 oktober 2011 Geachte heer, mevrouw, Gemeente Amersfoort is in 2010 gestart met het project AmersfoortBreed.

Nadere informatie

tern Handboek Mañuel Handboek plan van aanpak v0.1 Een plan van aanpak v0.9 Tim Logemann, junior developer

tern Handboek Mañuel Handboek plan van aanpak v0.1 Een plan van aanpak v0.9 Tim Logemann, junior developer Mañuel Handboek tern Handboek Een plan van aanpak v0.9 plan van aanpak v0.1 Tim Logemann, junior developer gemann, tim@mass.im junior developer ass.im 68048, W4Ax, 68048@glr.nl 4Ax, 68048@glr.nl mass.im,

Nadere informatie

Communicatie in de thuiszorg van de toekomst

Communicatie in de thuiszorg van de toekomst Communicatie in de thuiszorg van de toekomst Exploratief onderzoek voor Vitaal Thuis met thuiswonenden, mantelzorgers & thuiszorgmedewerkers door Waag Society Helma van Rijn (helma@waag.org) Paulien Melis

Nadere informatie

Arnold @ Communication and Multimedia Design - jaar 3 juli 2011

Arnold @ Communication and Multimedia Design - jaar 3 juli 2011 Arnold @ stageverslag van Arnold Aukema Communication and Multimedia Design - jaar 3 juli 2011 Inhoud Hallo Edenspiekermann! - - - - - - - - - - - - - - - - De organisatie - - - - - - - - - - - - - - -

Nadere informatie

User Centred Development! UCD Werkcollege blok 1 week 3

User Centred Development! UCD Werkcollege blok 1 week 3 User Centred Development! UCD Werkcollege blok 1 week 3 Agenda! Problemen in de supermarkt! Feedback! Design review! Observatie oefening: Wat zit er in mijn tas?! Deel 1: Alleen kijken! Deel 2: Kijken

Nadere informatie

HOE VINDEN VROUWEN DE WEG NAAR DE ICT WERELD?

HOE VINDEN VROUWEN DE WEG NAAR DE ICT WERELD? HOE VINDEN VROUWEN DE WEG NAAR DE ICT WERELD? ONDERZOEKSVOORSTEL VERSIENUMMER: 1.6 Chantal Aafjes / 0834273 / CMD4B / 12 februari 2014 Aantal pagina s: 10 exclusief titelblad Woorden: 2331 exclusief titelblad

Nadere informatie

plug & play documentatie eindopdracht: Van: Jarno Verhoogt / 500684953 Vak: Plug & Play Docent: J. Faber Datum: 24 / 01 / 14

plug & play documentatie eindopdracht: Van: Jarno Verhoogt / 500684953 Vak: Plug & Play Docent: J. Faber Datum: 24 / 01 / 14 plug & play eindopdracht: documentatie Van: Jarno Verhoogt / 500684953 Vak: Plug & Play Docent: J. Faber Datum: 24 / 01 / 14 1 inleiding In dit verslag wordt het hele proces van de Plug & Play eindopdracht

Nadere informatie

De cloud die gebouwd is voor uw onderneming.

De cloud die gebouwd is voor uw onderneming. De cloud die gebouwd is voor uw onderneming. Dit is de Microsoft Cloud. Elke onderneming is uniek. Van gezondheidszorg tot de detailhandel, van fabricage tot financiële dienstverlening: geen twee ondernemingen

Nadere informatie

Taco Schallenberg Acorel

Taco Schallenberg Acorel Taco Schallenberg Acorel Inhoudsopgave Introductie Kies een Platform Get to Know the Jargon Strategie Bedrijfsproces Concurrenten User Experience Marketing Over Acorel Introductie THE JARGON THE JARGON

Nadere informatie

INCMD-DDA TALENTENPROGRAMMA

INCMD-DDA TALENTENPROGRAMMA INCMD-DDA TALENTENPROGRAMMA Graag nodigen wij je uit om deel te nemen aan dit unieke programma, tot stand gekomen door samenwerking van Dutch Digital Agencies (DDA) en het landelijke opleidingenoverleg

Nadere informatie

Diepteanalyse loopbaangesprekken Welk docentgedrag helpt?

Diepteanalyse loopbaangesprekken Welk docentgedrag helpt? Diepteanalyse loopbaangesprekken Welk docentgedrag helpt? Peter den Boer Esther Stukker Lectoraat keuzeprocessen ROC West-Brabant Opzet workshop 1. Introductie en voorstellen 2. U (kort) 3. Presentatie

Nadere informatie

Bottleball Onderzoeksverslag MovingMonsters. Uitgevoerd door Arno Classens a.classens@student.fontys.nl

Bottleball Onderzoeksverslag MovingMonsters. Uitgevoerd door Arno Classens a.classens@student.fontys.nl Bottleball Onderzoeksverslag MovingMonsters Uitgevoerd door Arno Classens a.classens@student.fontys.nl 1 1. Inhoudsopgave Wat? Bladzijde 1. Introductie 3 2. Methodologie 4 3. Resultaten 3.1 Oriëntatie

Nadere informatie

Master Of Code voor haar opdrachtgevers

Master Of Code voor haar opdrachtgevers Master Of Code voor haar opdrachtgevers nov12 Een trend: mobiel in zakelijk verkeer Een trend: mobiel in zakelijk verkeer(2) 1,6 miljoen x online boekjes bekeken waarvan 600.000 keer via mobiele apparaten

Nadere informatie

PROJECT PLAN. Datum: 14 februari Project: Medical Team: Tibor Dujmovic IAD1 Nick Marlow IAD1 Jasmijn Groot GAR1 Peter Uithoven IAD1

PROJECT PLAN. Datum: 14 februari Project: Medical Team: Tibor Dujmovic IAD1 Nick Marlow IAD1 Jasmijn Groot GAR1 Peter Uithoven IAD1 PROJECT PLAN Datum: 14 februari Project: Medical Team: Tibor Dujmovic IAD1 Nick Marlow IAD1 Jasmijn Groot GAR1 Peter Uithoven IAD1 1 INHOUD Project Plan... 1 Inhoud... 2 Project Plan... 4 Project Definitie...

Nadere informatie

Meet the global leader with the personal touch

Meet the global leader with the personal touch Meet the global leader with the personal touch Wereldwijd toonaangevend op het gebied van werving & selectie Sinds Michael Page in 1976 in Londen werd opgericht, heeft zij zich ontwikkeld tot een toonaangevende

Nadere informatie

Onderzoeksopzet. Marktonderzoek Klantbeleving

Onderzoeksopzet. Marktonderzoek Klantbeleving Onderzoeksopzet Marktonderzoek Klantbeleving Utrecht, september 2009 1. Inleiding De beleving van de klant ten opzichte van dienstverlening wordt een steeds belangrijker onderwerp in het ontwikkelen van

Nadere informatie

Nieuwe Dingen Doen: projecten voor échte opdrachtgevers. Kjell van der Giessen Nieuwe Dingen Doen

Nieuwe Dingen Doen: projecten voor échte opdrachtgevers. Kjell van der Giessen Nieuwe Dingen Doen Nieuwe Dingen Doen: projecten voor échte opdrachtgevers Kjell van der Giessen Nieuwe Dingen Doen NDD-twee opleidingen AANDACHTSGEBIEDEN: Crossmedia design, Audiovisuele communicatie, Interaction design,

Nadere informatie

Zorg op Afstand bij Dementerenden

Zorg op Afstand bij Dementerenden Zorg op Afstand bij Dementerenden Monique Kemner, projectleider Zorg en Diensten op Afstand, Sector Thuisdiensten, ZuidZorg Gerard van Glabbeek, Innovatie en Implementatie Zorg en Diensten op Afstand,

Nadere informatie

WC MARKETING BLOK 2 LESWEEK 1

WC MARKETING BLOK 2 LESWEEK 1 WC MARKETING BLOK 2 LESWEEK 1 AGENDA Blok 2 overzicht Team formatie Blokopdracht briefing Debriefing Onderzoek deel 1 marktoriëntatie Huiswerk Andre Neumann Propedeuse Psychologie MSc Kunstmatige Intelligentie/HCI

Nadere informatie

Stappenplan. De ontwikkeling van een interface doorloopt bij Studio Wolf vier stappen. Deze stappen verduidelijken de weg naar het eindresultaat.

Stappenplan. De ontwikkeling van een interface doorloopt bij Studio Wolf vier stappen. Deze stappen verduidelijken de weg naar het eindresultaat. Stappenplan Een interface is in principe alles wat de communicatie tussen de gebruiker en de computer bepaalt of vorm geeft. Het is het deel van de website of webapplicatie dat de interactie met de gebruiker

Nadere informatie

ONZE INTERPRETATIE VAN HET KNOOPPUNT PLATFORM

ONZE INTERPRETATIE VAN HET KNOOPPUNT PLATFORM MEMO: ONZE INTERPRETATIE VAN HET KNOOPPUNT PLATFORM Boek.be 1 INHOUDSTAFEL 1 INHOUDSTAFEL... 2 2 ALGEMENE INFORMATIE... 3 2.1 DOCUMENT INFO... 3 2.2 NASCOM INFO... 3 2.3 KLANT INFO... 3 3 INTERPRETATIE

Nadere informatie

Hoe kunnen we in dienstverlening en businessmodellen innoveren om zo sterkere merken in de markt te zetten?

Hoe kunnen we in dienstverlening en businessmodellen innoveren om zo sterkere merken in de markt te zetten? OPEN TRAINING SERVICE DESIGN THINKING Deze energieke, 4 uur durende training resulteert in hands-on ervaring en meer inzicht in de Service Design Thinking principes; de belangrijkste tools en terminologie.

Nadere informatie

Inleiding. Jotam Dveer. Klas: 1CD. SLB: Maike de Vocht

Inleiding. Jotam Dveer. Klas: 1CD. SLB: Maike de Vocht Inleiding Tijdens de SLB les van 10 december 2012 hebben wij de opdracht gekregen om een vijftal vacatures te zoeken die in ons vakgebied kan liggen. Wij moesten beargumenteren waarom wij hier graag zouden

Nadere informatie

WHITE PAPER. Agile/Scrum

WHITE PAPER. Agile/Scrum WHITE PAPER Agile/Scrum Belangrijkste kenmerk van Scrum is de ontwikkeling via een serie van korte - iteraties, in Scrum terminologie sprints genoemd. Introductie Heel in het kort gezegd is Scrum een Agile

Nadere informatie

/23/ Dienstverlening mensgericht ontwerpen met Service Design (Design Vlaanderen)

/23/ Dienstverlening mensgericht ontwerpen met Service Design (Design Vlaanderen) /23/ Dienstverlening mensgericht ontwerpen met Service Design (Design Vlaanderen) TREFDAG VVSG 16/10/2014 INHOUD WIE ZIJN WIJ? CONTEXT EN PROBLEEMSTELLING WAT IS HET RESULTAAT? HOE VERLIEP HET PROCES?

Nadere informatie

Het werkveld. Kennis en vaardigheden

Het werkveld. Kennis en vaardigheden Eindkwalificatie propedeuse opleiding Communicatie Vanuit de visie van Biesta dient uitgebalanceerd onderwijs te leunen op drie pijlers, namelijk persoonlijke ontwikkeling, socialisatie en kwalificatie.

Nadere informatie

De Gespecialiseerde Professional

De Gespecialiseerde Professional Top Talent Programma Excellentietraject: Facility Management F-MEX De Gespecialiseerde Professional Academie: HBS Saxion University of Applied Science Auteur: Benedicte de Vries Datum: 13-07-2015 1 Programma:

Nadere informatie

Informatiemanagement, -processen en -implementaties

Informatiemanagement, -processen en -implementaties Informatiemanagement, -processen en -implementaties Spelsimulatie en Organisatieverandering imvalues Presentatie Inhoud Introductie Spelsimulatie Aanpak Toepassing Meer informatie Introductie imvalues

Nadere informatie

Rian Blankenstein. Essent. Voorheen: verantwoordelijk voor Online binnen Essent Grootzakelijk

Rian Blankenstein. Essent. Voorheen: verantwoordelijk voor Online binnen Essent Grootzakelijk customer journey Rian Blankenstein Essent Voorheen: verantwoordelijk voor Online binnen Essent Grootzakelijk Sinds 2015: binnen Marketing als Manager Digital Services verantwoordelijk voor de gehele footprint

Nadere informatie

Service Design in n notendop

Service Design in n notendop Service Design in n notendop service design Koos helpt bedrijven de markt te veranderen door waardevolle product-service systemen te ontwikkelen Onze klanten AEGON Ahold Amsterdam Museum Beter Borgesius

Nadere informatie

Leerscenario Kata-App (werktitel) Raymond Stoops Hogeschool Utrecht. Analyse. Inleiding. Doelstellingen

Leerscenario Kata-App (werktitel) Raymond Stoops Hogeschool Utrecht. Analyse. Inleiding. Doelstellingen Leerscenario Kata-App (werktitel) Raymond Stoops Hogeschool Utrecht Analyse Inleiding Bij het beoefenen van karate zijn er meerdere trainingsvormen. Een individuele trainingsvorm is de kata, waar een vast

Nadere informatie

HVA CMD 2012/13 Afstudeerproject Onderzoektechnieken deel 1/2"

HVA CMD 2012/13 Afstudeerproject Onderzoektechnieken deel 1/2 HVA CMD 2012/13 Afstudeerproject Onderzoektechnieken deel 1/2" HTTP://NSE.NL/ " Zoek nog 2 afstudeerders die tegen vergoeding op open dag willen staan en voorlichting geven aan aankomende studenten" OPEN

Nadere informatie

De Digitale Academie. Grafische & Webdesign opleidingen. Opleidingsoverzicht

De Digitale Academie. Grafische & Webdesign opleidingen. Opleidingsoverzicht De Digitale Academie Grafische & Webdesign opleidingen Opleidingsoverzicht Opleiding DTP met InDesign & vormgeven met Creative Suite Opleiding DTP met InDesign & vormgeven met Creative Suite Door personeel

Nadere informatie

Marketing. De uitgebreide marketingmix Hoorcollege 5

Marketing. De uitgebreide marketingmix Hoorcollege 5 Marketing De uitgebreide marketingmix Hoorcollege 5 Vorige week: wat is een product 2 Propedeuse CMDA Marketing HC 5 Goed om te weten omdat: 3 Propedeuse CMDA Marketing HC 5 Vorige week: kernstrategie

Nadere informatie