Optimistisch. over duurzame groei en werkgelegenheid. Een ondernemersvisie op de kansen van Nederland
|
|
- Nathan Segers
- 8 jaren geleden
- Aantal bezoeken:
Transcriptie
1 Optimistisch over duurzame groei en werkgelegenheid Een ondernemersvisie op de kansen van Nederland 1
2 Reden voor optimisme Nederland staat op een kruispunt. Voor een duurzaam groeiende economie moeten we de juiste keuzes maken. Hoe willen we onze boterham in de komende decennia verdienen, dat is de kernvraag. Wij kiezen voor een andere aanpak voor de toekomst van Nederland en de rol van ondernemers daarin. Wij zijn ervan overtuigd dat we die toekomst optimistisch tegemoet kunnen zien. Hoewel velen het anders beleven, gaat het eigenlijk goed met Nederland. De Nederlandse economie is sterk. De wereldwijde crisis is niet aan ons land voorbij gegaan en vooral bedrijven zijn hard geraakt, maar van grote werkloosheid is geen sprake. De koopkracht is voor zeer velen intact gebleven. De staatsschuld is wel toegenomen. Daarom ontkomen we niet aan keuzes. Volgens ons hoeven die keuzes geen kille saneringen op te leveren. Geen lagere uitkeringen of ambtenarensalarissen om maar twee beproefde ingrepen uit het verleden te noemen. Maar ook geen lastenverzwaringen voor ondernemers die de groei afbreken. Wij denken dat het mogelijk is de economie te versterken en tegelijkertijd de overheidsfinanciën gezond te maken met maatregelen die beide doelen dienen. Hoeveel ruimte zit er niet in bureaucratie, te veel overheid, het zinloos rondpompen van geld door hier belasting te betalen en vervolgens aan de overkant een subsidie op te halen? Waarom maken we geen privaat geld los voor onze economie? Waarom studenten niet zelf laten betalen als ze er later veel voor terugkrijgen? Het is maar een greep. Ons plan voor Nederland resulteert in een hogere en duurzame economische groei. De opbrengst daarvan behoort toe aan allen die er aan meewerken en wat ons betreft doet iedereen ook mee. IJzersterke positie Nederland is altijd een open, naar buiten gerichte economie geweest. Mondiaal spelen de snel groeiende economieën van China, India en Brazilië een steeds belangrijkere rol. Zij zijn voor een groot 1
3 \ Wij mogen de ambitie koesteren dat ook onze kinderen en kleinkinderen het beter hebben dan wij deel verantwoordelijk voor het voorzichtige economische herstel. Deze globalisering heeft bedreigende kanten, maar vooral ook kansen. Die kunnen we pakken door met kracht voort te bouwen op de economische sterktes die we hebben. Nederland is de zestiende economie van de wereld en staat in de top-tien van de internationale handel. Binnen Europa hoort Nederland tot de top-vijf wat concurrentievermogen en vestigingsklimaat betreft. We zijn de op één na grootste exporteur van voedsel, planten en bloemen. We hebben een sterke industrie (wat velen soms vergeten) en onze kennis van omgaan met water is onovertroffen. De ligging in de Rijndelta, met de grootste haven en één van de grootste luchthavens van Europa, is uniek. Kortom, een ijzersterke positie om ons verder te verbinden met de opkomende economieën in de wereld. Als vestigingsland voor internationale bedrijven waarvan we er vele hebben en als fysieke Poort van Europa. Nederland kan bij uitstek profiteren van de groei van de wereldeconomie. Werken in een open wereldeconomie kan niet zonder een sterke financiële sector. De financiële crisis heeft de zwaktes in het bank- en kredietwezen blootgelegd. Hieruit moeten de juiste lessen worden getrokken. Voor de Nederlandse economie is de rol van internationaal financieel centrum van groot belang. Het is dan ook cruciaal dat onze banken weer zo snel mogelijk op eigen benen komen te staan en, na de noodzakelijke aanpassingen, weer voluit en internationaal gaan functioneren. Internationale oplossingen Om mondiale economische, ecologische, voedsel- en veiligheidsvraagstukken op te kunnen lossen, moet er internationaal effectief samengewerkt worden. Daarom is een verdere versterking van de politieke positie van Duurzame economie Duurzaamheid is geen randverschijnsel maar een essentieel onderdeel van de economie. De innovatiekracht van het bedrijfsleven op dit vlak biedt een economische (export)kans zonder weerga en vermindert onze afhankelijkheid van oprakende fossiele grond- en brandstoffen. Wie het hele plaatje goed tot zich door laat dringen, ziet dat wij de ambitie mogen koesteren dat ook onze kinderen en kleinkinderen het beter hebben dan wij. Alle sombere verhalen ten spijt. Nederland kan met een duurzame economie tot de welvarendste landen van de wereld blijven behoren als we maar willen uitblinken, alle talenten ontwikkelen en die ook daadwerkelijk benutten. De Nederlandse ondernemingen kunnen en willen een grote bijdrage leveren aan het oplossen van de grote uitdagingen van de toekomst: het bevorderen van duurzaamheid in producten en processen en het beter benutten en inzetten van menselijk potentieel. Nederland heeft de eigen toekomst in handen als we nu de goede keuzes maken. Europa noodzakelijk. Europa is geen buitenland, maar wezenlijk voor een sterk Nederland. Belangrijk is ook dat Nederland als zestiende economie van de wereld in de internationale economische besluitvorming een rol speelt. 2 3
4 Klimaatverandering dwingt tot een overgang naar een veel duurzamer economie. Ook het zekerstellen van onze energievoorziening stelt ons voor grote uitdagingen. Verduurzaming heeft betrekking op elk onderdeel in elke sector van de economie. Op energiegebied gaat het uiteindelijk om het verbruik van minder fossiele energie (vaak afkomstig uit minder stabiele regio s) en vermindering van schadelijke broeikasgassen in de atmosfeer. Dat vergt een enorm aanpassingsproces dat alleen kan worden bereikt door gebruik te maken van nieuwe kennis en de \ Het bedrijfsleven heeft een morele plicht bij te dragen aan de houdbaarheid van onze aarde innovatiekracht van het bedrijfsleven. (Meer) groei en een beter milieu zijn geen tegenstanders maar bondgenoten. Het bedrijfsleven heeft een morele plicht bij te dragen aan de houdbaarheid van onze aarde. De ondernemers hebben daarom met de overheid een Duurzaamheidsakkoord afgesloten, dat sterk bijdraagt aan het halen van de Nederlandse milieudoelstellingen. Het akkoord heeft twee pijlers. Bedrijven binden zich aan de Europese doelstellingen voor CO2-reductie, energiebesparing en duurzame energie. De tweede pijler is innovatie als sleutel voor verduurzaming. Het akkoord opent de weg voor een prominente rol van het Nederlandse bedrijfsleven op de internationale groeimarkt van duurzame productie en consumptie. Bedrijven hebben een grote maatschappelijke verantwoordelijkheid en nemen die ook op zich. Grote, internationale Nederlandse ondernemingen voeren de ranglijsten van de internationale indexen aan of scoren er hoog op. Door de globalisering hebben alle grote vraagstukken een wereldwijd karakter. Maatschappelijk verantwoord ondernemen geldt dan ook zowel nationaal als internationaal. Bedrijven uit welvarende landen hebben bij hun activiteiten in opkomende en minder ontwikkelde landen de verantwoordelijkheid om internationale normen ten aanzien van mensenrechten en milieu te respecteren. Maar maatschappelijk Sterker uit de crisis Nederland heeft door de crisis welvaart verloren. Maar met goed beleid kunnen we er sterker uitkomen. Het aanpassen van de overheidsuitgaven aan de lagere belastinginkomsten is onvermijdelijk. Wij zijn ervan overtuigd dat het opschudden van het bed zo kan worden vormgegeven verantwoord ondernemen is geen zaak van overheidsregulering. Het is ondernemen, onderdeel van de core business van bedrijven. In ons land betekent maatschappelijk verantwoord ondernemen dat bedrijven als speler in de samenleving een positieve bijdrage leveren door duurzaam te zijn, zuinig met energie en grondstoffen om te springen, door mensen kansen te geven en menselijke verschillen positief te waarderen. Bedrijven pakken die uitdaging op. dat dit de economische groei op termijn trendmatig verhoogt. Daarvoor zijn maatregelen nodig die ervoor zorgen dat de (veel kleinere) overheid beter gaat presteren: beter onderwijs, meer innovatie, verlaging van de lastendruk, versnelling van procedures. Als we een goed beleid voeren 4 5
5 \ Nederlandse ondernemingen behoren vaak tot de internationale top zijn minder bezuinigingen nodig en ontstaat meer ruimte voor lastenverlichting. Het economische beleid van de overheid moet zich richten op economische activiteiten waarin Nederland sterk is en die een voedingsbodem bieden voor nieuwe ondernemende initiatieven. Dit kunnen we bereiken door ons te concentreren op de sleutelgebieden zoals die door het Innovatieplatform zijn benoemd (High Tech Systems en Materialen, Water, Food & Flowers, Creatieve Industrie, Pensioenen en Verzekeringen, Chemie en Life Sciences & Health), op de logistieke activiteiten die we danken aan onze unieke ligging en op onze sterk internationaal gerichte economie. Zo kunnen we een groeiende welvaart in balans houden met een hoogwaardige leefomgeving en duurzaamheid. Het overheidsbeleid moet niet alleen de innovatie- en onderzoeksinspanningen in deze sleutelgebieden steunen. Bij alles wat de overheid doet, moet het de vraag stellen (en beantwoorden) wat dit betekent voor het opstuwen van deze sleutelgebieden. Zijn onze verbindingen daartoe toegerust, ons onderwijs, energiepolitiek, exportbeleid, belastingen en (milieu)regels? Het Nederlandse ondernemerschap is een bestendige basiskracht waar we op voort kunnen bouwen. We zijn een internationaal georiënteerd land en hebben veel multinationale ondernemingen voortgebracht. Ook onbekendere, kleinere Nederlandse ondernemingen behoren in hun niche of branche vaak tot de internationale top. Deze unieke uitgangspositie kunnen we niet alleen behouden, maar ook verstevigen. De sterke punten van Nederland zijn stuk voor stuk succesfactoren, potentiële groeimarkten, en Nu nog de ambities De kansen en de kracht zijn potentieel dus volop aanwezig, maar we benutten ze niet volledig. Te lang al kent ons economisch bestel dezelfde zwaktes. De overheid produceert veel onbegrepen en remmende regels en is, mede door een stapeling van bestuurslagen en verkokerd beleid groot, duur en ondoelmatig. Daarnaast is de lastendruk te hoog door het rondpompen van niet-effectieve subsidies naar burgers en bedrijven. De overheid is groot en gulzig en geeft te weinig terug. zullen ook in de toekomst van groot belang zijn. Hier liggen de grote kansen van de globalisering. De goederenstromen tussen de werelddelen zullen alleen maar groeien nu welvaart in Azië, Zuid- Amerika en Afrika toeneemt. Nederland kan hier enorm van profiteren als dé logistieke poort van Europa. Het aantal niet-europese multinationals zal sterk groeien en gaat op zoek naar een vestigingsplaats voor een Europees hoofdkantoor. Dan moet Nederland een voor de hand liggende keuze zijn. Nederland als place to be. We kennen één bijzondere zwakte, die sterk bepalend is voor onze toekomstige groei. \ Als Nederland een topland wil zijn, dan zullen we voor doorbraken moeten zorgen 6 7
6 Het ontbreekt in Nederland aan een ambitieus economisch beleid dat de bestaande sterktes van ons land onderkent en bewaakt, daarop wil voortbouwen en waaraan het overheidsbeleid permanent wordt getoetst. De Haagse economie is de economie van de macrocijfers in ramingen van economische onderzoeksinstituten. De werkelijkheid en diversiteit van het Werk voor iedereen De vergrijzing zal al snel leiden tot een krimpende beroepsbevolking. Op korte termijn loopt de werkloosheid als gevolg van de crisis op, maar op termijn stevenen we af op schaarste op de arbeidsmarkt. Hierdoor ontstaat uitzicht op volledige werkgelegenheid. Willen we onze rol in de wereldeconomie blijven spelen, dan moeten we de beschikbare beroepsbevolking zo bedrijfsleven achter deze macro grootheden vallen vaak ver buiten het gezichtsveld. Het wordt hoog tijd de echte economie weer als basis te nemen voor het economische beleid. Daarvoor is een veel krachtiger ministerie van Economische Zaken nodig met duidelijke bevoegdheden. Als Nederland mondiaal een topland wil zijn, dan zullen we voor doorbraken moeten gaan. productief mogelijk inzetten. Dat kan door de sociale zekerheid slechts als laatste en tijdelijke vluchtheuvel te benutten. Scholing wint verder aan belang, evenals de inzet van ICT. Kennismigranten kunnen in delen van de arbeidsmarkt een oplossing bieden. Op de arbeidsmarkt moeten mensen eenvoudig van baan naar baan bewegen. De aankomende schaarste maakt dat ook mogelijk, maar er zijn nog belemmeringen. De arbeidsmarkt voor ouderen zit op slot, wat leidt tot een onderbenutting van talent. We werken te kort, maar leven gemiddeld wel langer dan ooit tevoren. Dat moet veranderen, bijvoorbeeld door de pensioenleeftijd te verhogen. Het starre en dure ontslagrecht en de duur van de WW zijn belangrijke oorzaken van de nietfunctionerende arbeidsmarkt van ouderen. Het ontslagrecht moet worden herzien in combinatie met inkorting van de duur van de WW tot één jaar. De ontslagvergoeding moet worden beperkt tot maximaal een half jaar. De arbeidsbemiddeling kan aan de particuliere markt worden overgelaten. Bij permanent lage werkloosheid is aan arbeidsbemiddeling door publieke diensten steeds minder behoefte. Reïntegratie-activiteiten door publieke diensten kunnen dan sterk worden beperkt. \ Op de arbeidsmarkt moeten mensen eenvoudig van baan naar baan kunnen bewegen 8 9
7 Uitblinken in onderwijs We moeten investeren in excellent onderwijs voor iedereen en er voor zorgen dat iedereen ook met een diploma of bul zijn opleiding beëindigt. We moeten durven selecteren om het beste uit mensen te kunnen halen en ons onderwijs daarop inrichten. Onze universiteiten zijn niet onderscheidend genoeg, zowel internationaal als onderling. Een Harvard of Oxford aan de Noordzee is ver weg. Terwijl wij vinden dat toponderwijs topstudenten moet uitdagen. Private financiering kan hier voor doorbraken zorgen en een belangrijke bijdrage leveren \ We moeten durven selecteren om het beste uit mensen te halen aan een nieuw klimaat in de Nederlandse universitaire wereld. Collegegelden mogen verschillen naar opleiding. Een sociaal leenstelsel moet worden ingevoerd. Het onderzoek op de Nederlandse universiteiten moet aansluiten op de economische activiteiten met veel groeikansen, zoals vastgesteld door het Innovatieplatform. Verregaande kennisuitwisseling en samenwerking tussen onderwijsen onderzoeksinstellingen en het bedrijfsleven moet leiden tot doelgerichte onderzoeksprogramma s. De overheid kan en moet haar reguliere inkoopgedrag efficiënter inzetten om innovatieve bedrijvigheid en meer publiekprivate samenwerking te stimuleren. Onderwijs is meer dan universiteiten. Om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren zijn overal centrale einddoelen en centrale eindexamens noodzakelijk. In het beroepsonderwijs zijn afspraken gemaakt om het bedrijfsleven te betrekken bij invulling en examinering van opleidingen. In het hoger beroepsonderwijs moet dat ook. Het vmbo moet weer de status krijgen van vakschool, waar ambachten worden geleerd. De wildgroei aan opleidingen met geringe kans op een baan moet worden teruggedrongen. De docent is verantwoordelijk voor de manier waarop de onderwijsdoelen worden bereikt. Hij moet zich richten op de kerntaak: het overdragen van kennis en vaardigheden. De status en de honorering van het vak leraar moeten omhoog. Onderwijs en onderzoek kosten veel geld, terwijl de overheid voor een enorme last staat. Wij denken dat de noodzakelijke investeringen betaald kunnen worden uit stroomlijning en vereenvoudiging van subsidieregelingen, minder overhead en bureaucratie. \ Het vmbo moet weer de status krijgen van vakschool 10 11
8 Innovatief met energie Logistieke doorbraak Een betrouwbare en betaalbare energievoorziening die minder afhankelijk is van fossiele brandstoffen komt binnen bereik als we ons bevrijden uit ideologische debatten en op zoek gaan naar realistische en concrete oplossingen. Nederland moet in elk geval geen alternatief uitsluiten, ook kernenergie niet. Kernenergie vergt geen overheidsgeld en betekent een aanzienlijke vermindering van de CO2- uitstoot. Nederland moet snel één of twee kerncentrales bouwen. Het milieubeleid moet steunen op meerdere pijlers: producteisen op Europees niveau (bijvoorbeeld \ Nederland moet snel één of twee kerncentrales bouwen CO2-normen voor auto s), gerichte maatregelen als kilometerbeprijzing en prestatieafspraken met woningbouwcorporaties, en innovatie. Het ontwikkelen en inzetten van duurzame, innovatieve oplossingen in alle sectoren van onze economie is de enige manier om structureel te komen tot besparingen in ons energieverbruik en biedt grote kansen voor de Nederlandse economie. Daarom hebben marktconforme oplossingen de voorkeur boven langdurige exploitatiesubsidies. Nederland moet vooral inzetten op een duurzame voorsprong in die activiteiten waar Nederlandse bedrijven bewezen sterktes hebben (denk aan glastuinbouw, agro-industrie, chemie- en energiesector, maar ook aan biobased economy en logistiek). Elke dag ondervinden we economische schade door de tekortschietende bereikbaarheid van onze economische knooppunten. Investeren in wegen, spoorwegen en vaarwegen blijft nodig. Kilometerbeprijzing moet ook bijdragen aan bereikbaarheid en aan een eerlijkere kostenverdeling. Er is een doorbraak nodig om ons land weer aan de gang te krijgen. We houden onszelf gevangen door trage besluitvorming. Daarom moet het door de commissie- Elverding ontworpen procedé zo snel mogelijk wet worden en worden toegepast. Nederland kan een enorme stap maken door de zeggenschap over het eigen grondgebied terug te veroveren op Brussel en één omgevingswet te creëren waarin alle belangen integraal worden afgewogen. De unieke logistieke positie van Nederland kan en moet worden gebruikt om economische groei te stimuleren. Waarom zouden we onze nationale haveninfrastructuur (Rotterdam, Amsterdam, etc.) niet vanuit één hand besturen en ook Antwerpen daarbij betrekken? \ Investeren in wegen, spoorwegen en vaarwegen blijft nodig 12 13
9 Toonaangevend ondernemingsklimaat Internationale concerns met hun hoofdkantoor in Nederland zijn voor de Nederlandse economie en internationale politieke positie van grote betekenis. Een land dat tot de top-5 van de wereld wil behoren, heeft ondernemingen nodig die wereldwijd toonaangevend zijn. Nederland moet zijn internationale concerns koesteren en een gunstig vestigingsklimaat blijven bieden. Dat is in vele opzichten ook aantrekkelijk voor al die andere bedrijven die als toeleveranciers of \ Nederland moet zijn internationale concerns koesteren dienstverleners functioneren, of betrokken zijn bij het optimaal houden van een goed vestigingsklimaat. Ook voor die bedrijven en voor de talloze exporterende of op de binnenlandse consumentenmarkt gerichte bedrijven moet het ondernemingsklimaat op en top zijn. Ook zij moeten kunnen doorgroeien van lokaal en regionaal ondernemerschap naar het internationale topniveau. Voor een goed ondernemingsklimaat is het nodig de vennootschapsbelasting verder te verlagen, de dividendbelasting af te schaffen en na te denken over één ondernemingswinstbelasting. Een belastingmix die de groei ten goede komt is zeker denkbaar. Directe belastingen kunnen omlaag door de grondslag te verbreden. Lastenverzwaringen zijn echter afbrekers van groei. Door het scheppen van internationaal toezicht, te beginnen bij Europese harmonisatie en het aanscherpen van kapitaaleisen, kan het bank- en kredietwezen adequaat en verantwoord worden vormgegeven. Het is niet wenselijk om een scheiding aan te brengen tussen spaarbanken en durfbanken. Bedrijven hebben universele integrale banken nodig met totale financiële dienstverlening. Van groot belang is dat de kredietverlening aan bedrijven niet onder druk komt te staan. Wij zijn er voorstander van dat middelen van de pensioenfondsen meer ten gunste van de Nederlandse economie kunnen worden aangewend. Bedrijven die de vrijheid en de ruimte krijgen zich zonder bemoeizucht van de overheid te richten op de lange termijn, zijn de beste garantie voor economische groei. De Nederlandse Corporate Governance Code is als zelfregulerend instrument de beste wijze om een gezonde en verantwoorde groei te garanderen. \ Bedrijven die de vrijheid en de ruimte krijgen, zijn de beste garantie voor economische groei 14 15
10 De wereld is onze markt Nederland heeft veel buitenland en dus een immens afzetgebied voor zijn producten. Hier ligt één van de grootste kansen om onze toekomstige boterham te verdienen. Om de wereld te benutten moeten de Nederlandse ambassades zich zoveel mogelijk gaan richten op het ondersteunen van Nederlandse ondernemingen op de buitenlandse markten en het naar Nederland toehalen van buitenlandse bedrijven. Nederland moet the place to be voor Chinese en Indiase hoofdkantoren worden. Lagere belastingdruk In Nederland gaan we er nog steeds vanuit dat 80 procent van de bevolking niet op eigen benen kan staan en maar 20 procent zichzelf kan redden, terwijl die verhoudingen eerder andersom liggen. Hervorming van de Vrijhandel is voor Nederland Handelsland van cruciaal belang. Er moeten nieuwe gesprekken op gang komen tussen alle landen, met als speerpunten een tariefvrije wereld, uniforme investering- en mededingingsregels en doorzichtige overheidsaanbestedingen. Verbetering van de interne Europese markt blijft een strijd die we moeten blijven voeren. Ontwikkelingssamenwerking moet gericht worden op economische opbouw. Het Nederlandse bedrijfsleven krijgt daar een grote rol in. verzorgingsstaat tot een basisstelsel van sociale bescherming tegen bestaansrisico s kan de groei versterken. Daarin is veel ruimte voor aanvullende eigen keuzes. Inkomens-politieke ondersteuning is er alleen voor de echt sociaal zwakkeren. Onze groeikracht komt er ook veel beter bij te liggen als de directe belastingdruk omlaag gaat. Belasting- en premiedruk zijn demotiverend hoog, ook voor mensen met een inkomensafhankelijke regeling. Dat is allerminst uitnodigend voor het nemen van initiatief, voor arbeidsmobiliteit, voor scholing, voor presteren. Het hele inkomensbeleid moet sterk vereenvoudigd worden en uitsluitend worden gericht op de sociaal zwaksten. Met het vrijkomende geld kan de huidige inkomstenbelasting worden omgebouwd naar een vlaktaks. Een veel lagere directe belasting- en premiedruk versterkt de economie blijvend, wat een belangrijke bijdrage is voor het bereiken van hogere economische groei. Een vlaktaks vermindert het budgettaire beslag van de hypotheekrenteaftrek. Eigen woningbezit moet blijvend worden gestimuleerd. Een omvangrijk, vooral privaat te financieren, investeringsplan, kan de economie oppeppen en Nederland een indrukwekkende opknapbeurt geven. De belemmeringen voor de activering van private financiering moeten worden weggenomen zodat Nederland zich kan wijden aan de opgaven die het heeft: meer investeringen in infrastructuur, meer op de woonwensen toegesneden woningbouw, verduurzaming van de gebouwde omgeving, de binnenstedelijke en ruimtelijke kwaliteit verbeteren, mainports uitbreiden en meer op de wens van de klant toegesneden zorg. Doorgaan op het pad van meer marktwerking in de zorg is hard nodig om de gezondheidszorg betaalbaar en innovatief te houden in een tijd van toenemende vergrijzing en meer en meer medische mogelijkheden. Uitbreiding van de prestatiebekostiging in de zorg is een onmisbare stap. Zorg is meer dan een kostenpost. Met topzorg van hoge kwaliteit is meer gezondheidswinst te bereiken, maar ook economische groei en werkgelegenheid
11 Minder overheid en minder regels In de komende tien jaar moeten diepgaande keuzen worden gemaakt over de omvang, taken, activiteiten en werkwijze van de verschillende overheden. Ondernemers vinden dat de overheid zoveel taken op zich genomen heeft, dat het overzicht volledig verloren is gegaan. Een grote overheid is ook een grote regelmachine, waarin we steeds maar vastlopen. Een kleinere, slagvaardige overheid met een helder beeld van haar taken, is precies wat Nederland nodig heeft. De samenleving heeft recht op een topoverheid met ambtenaren die marktconform (ook boven het salaris van de minister-president) worden beloond. Een kleinere overheid ontstaat door het terugbrengen van het aantal gemeenten en provincies en een heldere taakverdeling tussen bestuurslagen, met één bestuurlijk verantwoordelijke per taak. Het aantal ambtenaren bij alle overheden moet de komende vier jaar met een kwart omlaag, vooral te bereiken door de helft van de vacatures niet te vervullen. De overheid is nog lang niet klaar met de vermindering van de regeldruk. Het uitgangspunt moet zijn dat de overheid vertrouwen in de samenleving heeft en bij schending van het vertrouwen hard mag optreden. Wij denken dat er een stevig pakket van miljarden euro s vermindering van regeldruk nodig is. Ook moet het eigen belastinggebied van lagere overheden worden ingeperkt en kan het waterbeheer zo worden gereorganiseerd dat belangrijke kostenbesparingen worden gerealiseerd. Een overheid die zich haar kerntaken aantrekt, pakt ook de criminaliteit aan die ondernemers miljarden kost. Gunstig voor groei De voorgestelde groeiagenda zal naar onze verwachting gunstig uitwerken op de trendmatige groei van de economie en de overheidsfinanciën weer op een houdbaar pad brengen. Wij denken dat 20 miljard ombuigen in de komende vier jaar nodig is om begrotingsevenwicht weer in zicht te krijgen. Daarna zullen we moeten bekijken wat er nog nodig is om na 2015 een overschot op de begroting te bewerkstelligen. Bernard Wientjes, voorzitter vno-ncw Loek Hermans, voorzitter MKB-Nederland Albert Jan Maat, voorzitter LTO Nederland 18 19
12 Colofon Deze brochure is een beknopte weergave van de ondernemersvisie van VNO-NCW, MKB-Nederland en LTO Nederland. De volledige tekst is te vinden op en Ontwerp Link Design, Amsterdam Drukwerk Thieme Media Services VNO-NCW Postbus AA Den Haag Telefoon Fax MKB-Nederland Postbus AA Den Haag Telefoon Fax LTO Nederland Postbus LT Den Haag Telefoon Fax
13
Topsectoren. Hoe & Waarom
Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van
Toespraak van commissaris van de koningin en SNNvoorzitter Max van den Berg, feestelijke start CCC2- programma, Groningen, 25 maart 2011
Toespraak van commissaris van de koningin en SNNvoorzitter Max van den Berg, feestelijke start CCC2- programma, Groningen, 25 maart 2011 Dames en heren, Degenen, die hier te lande na 1820 verbetering van
IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving
IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving 16 september 2014-15:25 Het ministerie van Infrastructuur en Milieu besteedt in 2015 9,2 miljard euro aan een gezond, duurzaam
WAAROM IS FRANKRIJK AANTREKKELIJK VOOR NEDERLANDSE INVESTEERDERS?
WAAROM IS FRANKRIJK AANTREKKELIJK VOOR NEDERLANDSE INVESTEERDERS? Driekwart van de buitenlandse besluitvormers vindt dat Frankrijk een aantrekkelijke bestemming is voor investeringen (74%, toename van
INDUSTRIE EN SAMENLEVING HET VIZIER OP 2025. De bijdrage van de industrie aan de kwaliteit van leven in 2025
INDUSTRIE EN SAMENLEVING HET VIZIER OP 2025 De bijdrage van de industrie aan de kwaliteit van leven in 2025 Startnotitie: Naar een Visie voor de Nederlandse industrie 28 maart 2010 Naar de Visie 2025 -
Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker
Samen Sterker Werk > flexibelere arbeidsmarkt > verminderen bureaucratie > betere kansen voor startende (jonge) ondernemers Werk Algemeen Op dit moment hebben mensen die langs de kant staan te weinig kans
Duurzaamheid in Amersfoort: kansen en inspiratie Het Amersfoorts Afwegingskader Duurzaamheid
Duurzaamheid in : kansen en inspiratie Het s Afwegingskader Duurzaamheid s Afwegingskader Duurzaamheid s Afwegingskader Duurzaamheid Leefomgeving Dit project draagt bij aan een gezond woon- en werkklimaat
Onszelf vernieuwen om onszelf te blijven. De economische route voor de regio Stedendriehoek
Onszelf vernieuwen om onszelf te blijven De economische route voor de regio Stedendriehoek 1In de regio Stedendriehoek is het prima wonen, recreëren en werken. De regionale economie is veelzijdig van aard.
Tuinbouw Veenstreek Greenport(s) 2040 Ewald van Vliet Burgemeester gemeente Lansingerland. Lid stuurgroep Greenports Nederland
Tuinbouw Veenstreek Greenport(s) 2040 Ewald van Vliet Burgemeester gemeente Lansingerland Lid stuurgroep Greenports Nederland Wat is een Greenport cluster van teeltbedrijven, veilingen, handelsbedrijven
WAAR WIJ VOOR STAAN. Socialisten & Democraten in het Europees Parlement. Fractie van de Progressieve Alliantie van
WAAR WIJ VOOR STAAN. Fractie van de Progressieve Alliantie van Socialisten & Democraten in het Europees Parlement Strijden voor sociale rechtvaardigheid, het stimuleren van werkgelegenheid en groei, hervorming
DIT IS VNO-NCW. Lidmaatschap en contributie
De Europese lobby van vno-ncw richt zich zowel op de Europese spelers in Brussel (Europese Commissie, Europees Parlement) als op de Nederlandse politiek (in Den Haag en via de Permanente Vertegenwoordiging
Onderzoek naar de tevredenheid van middelgrote ondernemingen naar het gevoerde kabinetsbeleid. 14 september 2015
Onderzoek naar de tevredenheid van middelgrote ondernemingen naar het gevoerde kabinetsbeleid 14 september 2015 Samenvatting - Middenbedrijf waardeert gevoerde kabinetsbeleid als voldoende tot goed Nederlandse
Suriname: een potentiële outsourcing
Suriname: een potentiële outsourcing en offshoring bestemming Business process outsourcing in de financiële sector 27 October 2009, Banquet Hall Hotel Torarica Drs. J.D. Bousaid, CEO Hakrinbank N.V. Overzicht
Financiële bijlage D66-verkiezingsprogramma
Financiële bijlage D66-verkiezingsprogramma D66 staat garant voor een solide financieel beleid, dat ruimte biedt voor investeringen in de kwaliteit van de samenleving en economische dynamiek. Het verkiezingsprogramma
Voorjaarsprognoses : Europees herstel houdt aan ondanks nieuwe risico's
IP/11/565 Brussel, 13 mei 2011 Voorjaarsprognoses 2011-2012: Europees herstel houdt aan ondanks nieuwe risico's Het geleidelijke herstel van de EU-economie zet door, zo blijkt uit de vooruitzichten voor
'Maak werk van Vrije tijd in Brabant'
'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' OPROEP VANUIT DE VRIJETIJDSSECTOR Opgesteld door: Vrijetijdshuis Brabant, TOP Brabant, Erfgoed Brabant, Leisure Boulevard, NHTV, MKB, BKKC, Stichting Samenwerkende
F A C T S H E E T E U R O P A D E C E N T R A A L & V N G
E U R O P A D E C E N T R A A L & V N G F A C T S H E E T E u r o p e s e v e r k i e z i n g s p r o g r a m m a ' s Op 23 mei 2019 vinden de verkiezingen plaats voor het Europees Parlement. In de aanloop
Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020
Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020 Agribusiness Economie & Logistiek Recreatie & Toerisme maandag 15 juni 2015, bijeenkomst voor raadsleden Naar een nieuw Programma Jaar 2011-2014 2015 2015 2015
NL.IN.BUSINESS Mondiale uitdagingen, Nederlandse oplossingen
NL.IN.BUSINESS 2020 Mondiale uitdagingen, Nederlandse oplossingen MONDIALE UITDAGINGEN Verstedelijking, economische groei en verduurzaming brengen uitdagingen met zich mee op bijvoorbeeld het gebied van
Het creëren van een innovatieklimaat
Het creëren van een innovatieklimaat Bertholt Leeftink Directeur- Generaal Bedrijfsleven & Innovatie Inhoud 1. Waarom bedrijven- en topsectorenbeleid? 2. Verdienvermogen en oplossingen voor maatschappelijke
' Dit is de tijd die niet verloren gaat: iedre minuut zet zich in toekomst om.' M. Vasalis
IDENTITEITS- BEWIJS ' Dit is de tijd die niet verloren gaat: iedre minuut zet zich in toekomst om.' M. Vasalis 2 Onderwijs draait om mensen Als wij in onze onderwijsinstelling iets willen bereiken, dan
Samenvatting. economy.
Samenvatting 6 SAMENVATTING Samenvatting Door toenemende technologische kennis en innovatie is het steeds beter mogelijk om de verschillende bestanddelen van planten, bomen, gewassen en dierlijke reststromen
OPEN. 21 punten voor Nijkerk in
OPEN 21 punten voor Nijkerk in 2014-2018 We staan open voor vernieuwing en verandering van top-down handelen naar open staan voor verbinden met andere overheden, instellingen en bedrijven van denken in
Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta)
Agenda Stad Concernstaf CSADV Stadhuis Grote Kerkplein 15 Postbus 538 8000 AM Zwolle Telefoon (038) 498 2092 www.zwolle.nl Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Hoe houden we onze delta leefbaar
Innovatieplatform Twente S a m e n w e r k e n a a n i n n o v a t i e
Innovatieplatform Twente S a m e n w e r k e n a a n i n n o v a t i e Twente is een innovatieve regio die nationaal en internationaal sterk in opkomst is. Daarom is op initiatief van de provincie Overijssel
Burdock, the standard in project management, recruitment & consultancy. Continuous effort is our standard
Burdock, the standard in project management, recruitment & consultancy Continuous effort is our standard Burdock lost kennis- en capaciteitsvraagstukken op bij opdrachtgevers in de civiele techniek, infrastructuur,
' Zijn wie je bent. Dat is geluk.'
identiteitsbewijs ' Zijn wie je bent. Dat is geluk.' Erasmus 4 Onderwijs draait om mensen Onderwijs draait om mensen. Als we met elkaar in het onderwijs iets willen bereiken, dan draait alles om passie,
In de tegenaanval; Investeren in mensen en kennis om sneller uit de crisis te komen
In de tegenaanval; Investeren in mensen en kennis om sneller uit de crisis te komen Het kabinet bezint zich op een pakket van maatregelen ter stimulering van de Nederlandse economie in de huidige cyclus.
Topsectoren en de Samenwerkingsagenda EZ-provincies-MKB
High Tech Systems & Materials Life Sciences & Health Agro-Food Logistiek BEDRIJVEN Water Topsectoren en de Samenwerkingsagenda EZ-provincies-MKB Creatieve Industrie Energie Meer geld en betere dienstverlening
Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016
Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016 Om in aanmerking te komen voor een subsidie tussen 25.000 en 65.000 euro moet een project aan de volgende criteria voldoen: 1. het project
Het Bedrijfslevenbeleid
Het Bedrijfslevenbeleid NAAR DE TOP! Sjoerd Visser Programmadirectie Topsectoren i.o. Inhoud Regeerakkoord Bedrijfslevenbeleid - ambitie - topsectoren - ruimtelijke aspecten - financiering - Proces fasering
"De financiële sector is het probleem,
1 van 5 22-2-2019 07:44 sg.uu.nl "De financiële sector is het probleem, niet de oplossing" 6-8 minuten Investeren in een duurzamere wereld? Als het aan de aandeelhouders ligt, liever niet. Onderzoeker
Stand van zaken Participatiewet / Quotumwet. Sjoerd Potters
Stand van zaken Participatiewet / Quotumwet Sjoerd Potters Allereerst: de overheidsuitgaven De uitdaging is om de uitgaven te beheersen. Grootste uitgaven zijn de sociale zekerheid (77,6 miljard) en de
Beter worden in wat we samen zijn!
Beter worden in wat we samen zijn! Wie zijn we? Wat doen we? De gemeenten in de regio Stedendriehoek werken samen. Samen staan we sterk en maken we ons sterk voor het nog verder verbeteren van het VESTIGINGSKLIMAAT.
Subsidiemogelijkheden EFRO 2007-2013 Oost-Nederland
Subsidiemogelijkheden EFRO 2007-2013 Oost-Nederland 2 Europees stimuleringsprogramma versterkt positie Oost-Nederland Let s GO Gelderland en Overijssel toonaangevend in innovatie Oost-Nederland is een
Analyse Prinsjesdag 2016 Troonrede & Miljoenennota
Analyse Prinsjesdag 2016 Troonrede & Miljoenennota Inhoud 1. Samenvatting Miljoenennota en Troonrede 2. Advies Raad van State 3. Budgettair beleid per Ministerie 4. Vervolg 2016 Samenvatting Miljoenennota
F4-GEMEENTEN. Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord. Versterk Economie en Werkgelegenheid
LEEUWARDEN SÚDWEST-FRYSLÂN SMALLINGERLAND HEERENVEEN Versterk Economie en Werkgelegenheid Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord SAMEN WERKEN AAN EEN SLAGVAARDIG FRYSLÂN 2 3
Optimistisch. over duurzame groei en werkgelegenheid. Een ondernemersvisie op de kansen van Nederland
Optimistisch over duurzame groei en werkgelegenheid Een ondernemersvisie op de kansen van Nederland Optimistisch over duurzame groei en werkgelegenheid Een ondernemersvisie op de kansen van Nederland Isbn:
2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE
> Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4
Wat is de essentie van het 6 miljard pakket? Waarom is er besloten om te bezuinigen? Wordt de economie kapot bezuinigd?
Wat is de essentie van het 6 miljard pakket? Er is een pakket van 6 miljard euro aan aanvullende bezuinigingen overeenkomen. De bezuinigingen worden hoofdzakelijk gevonden via uitgavenbeperkingen binnen
Inhoud Tien jaar Economische Barometer Breda Kenniseconomie Visie 2011 Rabobank Stand van zaken Breda Breda & West-Brabant
Van harte welkom! Programma 19:00 Ontvangst 19:30 Opening door Paul Rüpp 19:35 Presentatie resultaten Willem-Peter Kriek 20:00 Uit de praktijk: Bart van Nuland, Lansto BV 20:15 Uit de praktijk: Jeroen
MANIFEST NOVI NAAR EEN NIEUW NEDER LAND
MANIFEST NOVI NAAR EEN NIEUW NEDER LAND WERK ALS ÉÉN OVERHEID De fysieke en sociale leefomgeving van Nederland gaan de komende decennia ingrijpend veranderen. Transities in de energievoorziening, de landbouw,
Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening
Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Aanleiding Op 10 februari 2014 heeft, onder leiding van burgemeester Van der Laan,
Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner
Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner Partners for International Business Als het gaat om internationaal ondernemen en samenwerken Partners for International Business (PIB) is een
C-153 Green Deal Groen Bouwen
C-153 Green Deal Groen Bouwen Partijen 1. De Minister van Economische Zaken, de heer H.G.J Kamp, en de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, mevrouw W.J. Mansveld, ieder handelende in haar of
MINDER OVERHEID MEER VRIJHEID DE MENS CENTRAAL. Verkiezingsprogramma 2015 Libertarische Partij Gelderland
MINDER OVERHEID MEER VRIJHEID DE MENS CENTRAAL In vrijheid met vertrouwen: krachtig en sociaal! Verkiezingsprogramma 2015 Libertarische Partij Gelderland 1 MINDER OVERHEID, MEER VRIJHEID Ieder mens heeft
Sterker, Slimmer, Schoner
Sterker, Slimmer, Schoner D66 visie op duurzaamheid en groei C100 01-11-2014 Stientje van Veldhoven Groene genen Van Mierlo Terlouw Club van Rome Richtingwijzer: streef naar een duurzame en harmonieuze
De troonrede
Koningin Beatrix heeft 15 september, Prinsjesdag, de Troonrede uitgesproken in de Ridderzaal in Den Haag in een Verenigde Vergadering van de Eerste en Tweede Kamer. Leden van de Staten-Generaal, De huidige
Burdock, the standard in project management, recruitment & consultancy
Burdock, the standard in project management, recruitment & consultancy Finding the optimal solution is An our open standard mind comes standard... Burdock is de verbindende schakel tussen opdrachtgevers
De Drievoudige Bottom Line, een noodzakelijke economische innovatie
De Drievoudige Bottom Line, een noodzakelijke economische innovatie Feike Sijbesma, CEO Royal DSM In de loop der tijd is het effect van bedrijven op de maatschappij enorm veranderd. Vijftig tot honderd
Visiedocument Neutralis. Visiedocument Neutralis 2013-06- 07
Visiedocument Neutralis 1 Inhoudsopgave: 1. Doel Visiedocument.... 3 2. Ontwikkelingen in de wereldeconomie... 4 3. Ontwikkelingen in de Nederlandse economie. 6 4. Ontwikkelingen binnen de financiële branche
We create chemistry. Onze bedrijfsstrategie
We create chemistry Onze bedrijfsstrategie Het verhaal van BASF Al vanaf onze oprichting in 1865 richten wij ons op de evoluerende wereld om ons heen. Wanneer we kijken naar hoe we als bedrijf willen bijdragen
Nederlandse economie. Welvaart onder druk
Nederlandse economie Welvaart onder druk 1 Vier toekomstscenario's van Nederland Zeer aantrekkelijke infrastructuur Sterk concurrerende samenleving A... B. D.. C.. Zwak concurrerende samenleving Niet aantrekkelijke
Tuinbouwakkoord. Preambule
Tuinbouwakkoord Preambule Ondergetekenden beogen een Nationale Tuinbouwagenda 2019 2030, onder het motto Circulaire tuinbouw in de praktijk, zoals voorbereid en opgesteld door bedrijfsleven, kennispartners
Perspectief voor de Achterhoek
Perspectief voor de Achterhoek 1 Perspectief voor de Achterhoek Aanleiding Op 23 september organiseerde De Maatschappij met Rabobank Noord- en Oost-Achterhoek een interactieve bijeenkomst met als doel
Tegen 4 Demonen. Fiscaal werk maken van sociale duurzaamheid. Joseph J. M. Evers
Tegen 4 Demonen Fiscaal werk maken van sociale duurzaamheid Joseph J. M. Evers Tegen 4 Demonen Fiscaal werk maken van sociale duurzaamheid Joseph J. M. Evers Schrijver: Joseph J.M. Evers Omslag: de auteur
Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu
Beleggen in de toekomst de kansen van beleggen in klimaat en milieu Angst voor de gevolgen? Stijging van de zeespiegel Hollandse Delta, 6 miljoen Randstedelingen op de vlucht. Bedreiging van het Eco-systeem
AgriFood Capital Monitor Belangrijkste feiten en cijfers
AgriFood Capital Monitor 2018 Belangrijkste feiten en cijfers Inleiding AgriFood Capital Monitor In dit boekje presenteren wij de feiten en cijfers van de AgriFood Capital Monitor 2018*. De Monitor geeft
De Cleantech Regio Stedendriehoek 1 daagt uit!
Stedendriehoek 1 daagt uit! Eo Wijers-prijsvraag 2014-2015 1 Apeldoorn, Brummen, Deventer, Epe, Lochem, Voorst en Zutphen eo wijers-stichting voor ruimtelijke kwaliteit in de regio Stedendriehoek daagt
Algemene beschouwing
Algemene beschouwing Arbeidsmigratiebeleid begint bij Nederlands arbeidsmarktbeleid Voor de Nederlandse economie en dus voor bedrijven en werknemers is het van belang om de juiste mensen op de juiste arbeidsplek
The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl
The Netherlands of 2040 www.nl2040.nl 1 Tijden veranderen 2 Tijden veranderen 3 Nieuwe CPB scenario studie Vraag Waarmee verdienen we ons brood in 2040? Aanpak Scenario s, geven inzicht in onzekerheid
Almere klaar voor een Groene Toekomst
D66 Almere - actieplan Goed Stadsklimaat Almere klaar voor een Groene Toekomst D66 krijgt het voor elkaar 20180123101152_743.adpro.indd 1 1/23/2018 10:12:10 AM 20180123101152_743.adpro.indd 2 1/23/2018
Nederland. EUROBAROMETER 74 De publieke opinie in de Europese Unie. Najaar 2010. Nationaal Rapport
Standard Eurobarometer EUROBAROMETER 74 De publieke opinie in de Europese Unie Najaar 2010 Nationaal Rapport Nederland Representation of the European Commission to Netherlands Inhoud Inleiding Context
We staan voor fundamentele keuzes bij deze verkiezingen. Kiezen we ervoor om de kloof
stem voor verandering Het verkiezingsprogramma in 5 minuten We staan voor fundamentele keuzes bij deze verkiezingen. Kiezen we ervoor om de kloof tussen arm en rijk te vergroten? Of kiezen we ervoor om
Toespraak van de minister van Verkeer en Waterstaat, Karla Peijs, bij de opening van het Academic Centre TransPORT op 31 maart 2005
Toespraak van de minister van Verkeer en Waterstaat, Karla Peijs, bij de opening van het Academic Centre TransPORT op 31 maart 2005 Uitgesproken door Jan Lintsen, plv. DG Goederenvervoer Allereerst wil
Stand van zaken Participatiewet. Sjoerd Potters
Stand van zaken Participatiewet Sjoerd Potters Allereerst: de overheidsuitgaven (1/2) De uitdaging is om de uitgaven te beheersen. Grootste uitgaven zijn zorg (77,8 miljard) en sociale zekerheid (78,6
Jaarcongres KIVI NIRIA Presentatie Alexander Rinnooy Kan Lid Innovatieplatform
Jaarcongres KIVI NIRIA 2009 Presentatie Alexander Rinnooy Kan Lid Innovatieplatform Vandaag Vrienden Van Wetenschap Positie van Nederland in de wereld Kennisinvesteringsagenda Sleutelgebieden Wat kunnen
Het Energiebeleid van komende jaren. dr.j.a. Vijlbrief DG Energie, Telecom en Markten
Het Energiebeleid van komende jaren dr.j.a. Vijlbrief DG Energie, Telecom en Markten Opbouw Ambities en hoofdlijnen Ontwikkelingen in het energieveld Keuzes van het kabinet Ambitie Regeerakkoord: 1. Minder
Klimaatakkoord. Ministerie van Economische Zaken en Klimaat T.a.v. de heer ir. E.D. Wiebes Postbus EK 'S-GRAVENHAGE
Klimaatakkoord Ministerie van Economische Zaken en Klimaat T.a.v. de heer ir. E.D. Wiebes Postbus 20401 2500 EK 'S-GRAVENHAGE BETREFT Procesbrief Klimaatakkoord DEN HAAG ONS KENMERK 5 oktober 2018 18.34838
Samenstelling bestuur
Presentatie KvO 2.0 Samenstelling bestuur Krachtteam Peter Beckers : voorzitter Jan van Loon : initiatiefnemer Theo Vinken : initiatiefnemer Paul Jansen : aanvoerder werkorganisatie 2a Karel Jan van Kesteren
identiteitsbewijs identiteitsbewijs onderwijsgroep noord
1 identiteitsbewijs identiteitsbewijs onderwijsgroep noord identiteitsbewijs onderwijsgroep noord I Zijn wie je bent. Dat is geluk. I Erasmus 2 Onderwijs draait om mensen Als we met elkaar in het onderwijs
Ondernemend onderwijs voor een groene toekomst. Groen is overal en voor iedereen
Ondernemend onderwijs voor een groene toekomst Groen is overal en voor iedereen AOC s geven een breed scala aan opleidingen op het gebied van voedsel, natuur en leefomgeving. Zij verzorgen vmbo, mbo en
Ministerie van Economische Zaken
DOORBRAAKPROJECT ICT EN ENERGIE Routekaart doorbraakproject ICT en Energie Ministerie van Economische Zaken Rapport nr.: 14-2884 Datum: 2014-10-15 SAMENVATTING ROADMAP Het kabinet wil dat de uitstoot van
Inclusive Growth and Development Report 2017 van het World Economic Forum: Bevindingen voor Nederland
Inclusive Growth and Development Report 2017 van het World Economic Forum: Bevindingen voor Nederland Nederland scoort relatief hoog op economische groei en het aanpakken van ongelijkheid, maar de ongelijkheid
Dienstverlener in diagnostiek. Deskundig doelmatig dichtbij
Dienstverlener in diagnostiek Deskundig doelmatig dichtbij PAGINA 2 PAGINA 3 pro-actief Het zal u niet ontgaan zijn: de zorgmarkt is in ontwikkeling en beweging. Kenners spreken over een emerging market
Nederland en de crisis. Kees van Paridon
Nederland en de crisis Kees van Paridon Overzicht Vergelijking met crisis jaren 30 Belangrijkste oorzaken crisis nu Beleidsreacties en gevolgen Toekomstperspectief Ontwikkeling economische groei 4 2 0-2
Cao Metalektro: die deal doen we samen
Cao Metalektro: die deal doen we samen De drive om iets slimmer, sneller of beter te doen met de inzet van techniek, heeft de maakindustrie in ons land groot gemaakt. En daar zijn we trots op. Met technologische
Perspectief op de nationale omgevingsvisie en grondbeleid. Jaar van de Ruimte VvG congres 12 november Nathalie Harrems
Perspectief op de nationale omgevingsvisie en grondbeleid Jaar van de Ruimte 2015 VvG congres 12 november 2014 Nathalie Harrems Directie Ruimtelijke Ontwikkeling Wat is er aan de hand? Tijdperk van de
Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker
Samen Sterker Internationalisering > wegnemen barrières grensoverschrijdend vervoer > werken waar je wilt > meer innovatie over de grenzen heen Internationalisering Maastricht is de meest internationale
Nitraatrichtlijn. op weg naar het laatste. 28 November 2012 Mark Heijmans
Nitraatrichtlijn op weg naar het laatste actieprogramma? 28 November 2012 Mark Heijmans 1 Opzet Van mondiaal naar mineraal en van mineraal naar lokaal Beleid: ruimte en kaders Uitvoering: instrumenten,
Veerkracht en de regionale arbeidsmarkt
Veerkracht en de regionale arbeidsmarkt Kansen op vernieuwing in Rijnmond Economische Verkenningen Rotterdam, 26 februari 2014 Anet Weterings (PBL) & Frank van Oort (UU) Regionale sectorstructuur en groei
Participatiesamenleving: retoriek of realiteit?
Participatiesamenleving: retoriek of realiteit? De betekenis van gezondheid voor burgerparticipatie Prof. dr. Kim Putters 11 april 2014 Inhoud 1. De Sociale Staat van Nederland 2013 2. Minder verzorgingsstaat,
Tot slot. Aanbevelingen. Inleiding. Naar een lerende economie Investeren in het verdienvermogen van Nederland synopsis van WRR - rapport 90
Hoe ziet dat er on de praktijk uit? (per sector / organisatie / afdeling / functie) Natuurlijke hulpbronnen en mensen zullen schaars zijn en de beschikbaarheid van kapitaal is niet te voorspellen. Met
Wie zijn wij? Waar staan wij voor? Onze mensen
Prioriteiten 2014-2019 Wie zijn wij? Wij zijn de grootste politieke familie in Europa, gedreven door een centrumrechtse politieke visie. Wij vormen de Fractie van de Europese Volkspartij (christendemocraten)
DE INDUSTRIE: MOTOR VAN VERNIEUWING. Drie acties voor een nieuw Kabinet. Manifest 2017
DE INDUSTRIE: Drie acties voor een nieuw Kabinet MOTOR VAN Manifest 2017 VERNIEUWING Nederlandse industriële bedrijven behoren tot de top van de wereld. We zijn wereldmarktleider in chipmachines en medische
The Netherlands of
The Netherlands of 2040 www.nl2040.nl 1 Tijden veranderen 2 Tijden veranderen 3 Nieuwe CPB scenario studie Vraag Waarmee verdienen we ons brood in 2040? Aanpak Scenario s, geven inzicht in onzekerheid
Duurzame mobiliteit binnen het Nordic-Baltic Network. Kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven. Nordic-Baltic Network
emarken Estland Finland Letland Litouwen Noorwegen IJsland Zweden Denemarken Estland Finland Letland Litouwen Noorwegen IJsland Zweden France Netherlansds Frankrijk Duurzame mobiliteit binnen het Nordic-Baltic
Betekenisvol beleid voor een aantrekkelijke stad
Betekenisvol beleid voor een aantrekkelijke stad De stad als bevolkingsmagneet Koos van Dijken functie 29 januari 2013 1 Betekenisvol beleid voor een aantrekkelijke stad Wat maakt de stad aantrekkelijk
EIR 2019: Selectie van de belangrijkste feiten over de stand van de uitvoering van de milieuwetgeving in Europa
EIR 2019: Selectie van de belangrijkste feiten over de stand van de uitvoering van de milieuwetgeving in Europa DEFINITIE, DOELSTELLINGEN EN VOORDELEN VAN EIR De Evaluatie uitvoering milieubeleid (EIR)
Duurzaamheidsfabriek: nut en noodzaak vanuit sociaaleconomisch perspectief. Ton van der Wijst, 1 mei 2015
Duurzaamheidsfabriek: nut en noodzaak vanuit sociaaleconomisch perspectief Ton van der Wijst, 1 mei 2015 Invalshoeken Globalisering Technologische ontwikkelingen Demografische ontwikkelingen Rol van steden
Economie en arbeidsmarkt in Noord-Nederland
Economie en arbeidsmarkt in Noord-Nederland Jan Dirk Gardenier 17 april 2015 Lokale verschillen in leefbaarheid veel gesloten platteland Economie is afhankelijk van ruimtelijke gebiedsontwikkeling en de
BEGINSELVERKLARING. Vastgesteld door de 125 e algemene vergadering op 15 november 2008 te Rotterdam
BEGINSELVERKLARING Vastgesteld door de 125 e algemene vergadering op 15 november 2008 te Rotterdam 1. Missie en Visie De Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) wil een Nederland waar mensen de ruimte
Energie Transitie: traagheid en versnelling
twitter.com/janrotmans Energie Transitie: traagheid en versnelling Den Haag, 26 Juni 2014 In welke fase zit energietransitie? Transitie naar Duurzame Energie Pre-development stage Through development stage
4,6. Samenvatting door L. 989 woorden 30 november keer beoordeeld. Aardrijkskunde
Samenvatting door L. 989 woorden 30 november 2016 4,6 5 keer beoordeeld Vak Aardrijkskunde SAMENVATTING AK HOOFDSTUK 1. VWO 2. Primaire sector: landbouw, visserij, mijnbouw, jacht. Secundaire sector: industrie,
Succesvolle leerlingen in een kleurrijke omgeving februari 2015
- Missie/Visie - Succesvolle leerlingen in een kleurrijke omgeving februari 2015 Op AMS staat de leerling centraal. Dat betekent dat alles wat we doen er op gericht is om iedere leerling zo goed mogelijk
Leiderschap in Turbulente Tijden
De Mindset van de Business Leader Leiderschap in Turbulente Tijden Onderzoek onder 175 strategische leiders Maart 2012 Inleiding.. 3 Respondenten 4 De toekomst 5 De managementagenda 7 Leiderschap en Ondernemerschap
Manifest Circulair Onderwijs
Manifest Circulair Onderwijs de rol van onderwijs in verantwoord innoveren 2 Waarom urgentie De jeugd heeft de toekomst. Wij maken de toekomst. Wij brengen kinderen en jong volwassenen het gedachtengoed
ANTWOORDEN HOOFDSTUK 5
ANTWOORDEN EINDTOETS HOOFDSTUK 5 RONDKOMEN ANTWOORDEN HOOFDSTUK 5 TOETS 1 RONDKOMEN 1 Prioriteiten stellen. 2 B 3 2,55 + 2,80 = 5,35 4 52 27 : 12 + 95 : 2 + 40,50 : 3 + 25 = 203. 5 A 3; B 4; C 2; D 1.