Anesthesie. Afdeling anesthesiologie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Anesthesie. Afdeling anesthesiologie"

Transcriptie

1 Anesthesie Afdeling anesthesiologie

2 Inhoudsopgave 1. Inleiding Soorten anesthesie Voorbereiding op de operatie 3 2. Algehele anesthesie (narcose) Het wakker worden uit de narcose Bijwerkingen en complicaties van de narcose Narcose en zwangerschap 7 3. Regionale anesthesie De ruggenprik: spinale of epidurale anesthesie Plexusanesthesie van de arm/been Bierse anesthesie ofwel intraveneuze regionale anesthesie Retrobulbair Na de operatie Pijnbestrijding na de operatie De pijnmeting Vormen van pijnstilling Naar huis 19 Checklist voor opname 20 1

3 1. Inleiding Binnenkort wordt u opgenomen om een operatie te ondergaan. Uw behandelend specialist heeft u daarover geïnformeerd. Bij een operatie is een vorm van anesthesie (narcose of verdoving) nodig. In de praktijk betekent dit dat u door middel van medicijnen geheel of gedeeltelijk wordt verdoofd. Anesthesie wordt gegeven door de anesthesioloog. Dit is een medisch specialist die zorgt voor de verdoving, bewaking en pijnbestrijding tijdens en na de operatie. Anesthesiemedewerkers en bewakingsapparatuur assisteren hierbij. Daarnaast controleert de anesthesioloog vóór de operatie of u gezond genoeg bent om de operatie te ondergaan. Ook is hij of zij verantwoordelijk voor uw pijnstilling na de operatie. In deze brochure leest u over zaken die bij anesthesie voor u van belang kunnen zijn. 1.1 Soorten anesthesie Er bestaan verschillende soorten anesthesie of verdoving. De meest bekende is de algehele anesthesie, ook wel narcose genoemd. Hierbij wordt het hele lichaam verdoofd en bent u tijdelijk buiten bewustzijn. Bij regionale anesthesie wordt een groot gedeelte van het lichaam, zoals een arm, een been of het hele onderlichaam tijdelijk gevoelloos gemaakt. Bij regionale anesthesie blijft u tijdens de operatie in principe wakker, maar als u dat liever heeft kunt u een slaapmiddel krijgen. Overigens ziet u niets van de operatie; alles wordt met doeken afgedekt. Welke anesthesie voor u het meest geschikt is, hangt af van verschillende factoren, zoals uw leeftijd, lichamelijke conditie, gebruik van medicijnen zoals bloedverdunners en het soort operatie. Er wordt zoveel mogelijk rekening gehouden met uw eigen wensen. 2

4 Bij grotere operaties kiest men vaak voor een combinatie van algehele anesthesie en een ruggenprik. Daarbij wordt een katheter (slangetje) achtergelaten, waarop een pompje met pijnmedicatie wordt aangesloten. Het voordeel daarvan is dat na de operatie een betere pijnstilling toegediend kan worden. 1.2 Voorbereiding op de operatie Nuchter zijn voor de operatie U krijgt de dag voor de operatie tussen uur en uur telefonisch te horen hoe laat u geopereerd wordt. Dit tijdstip is van belang in verband met het feit dat u nuchter moet zijn voor de operatie. Nuchter zijn houdt in dat uw maag leeg moet zijn. Als u niet nuchter bent, bestaat er kans op complicaties. Hieronder staat beschreven wanneer u wel of niet mag eten/drinken voor een operatie. Voor volwassenen gelden de volgende regels: - Operatie in de ochtend Als u s morgens wordt geopereerd mag u vanaf middernacht niets meer eten. U mag wel nog een slokje water nemen om bijvoorbeeld uw tanden te poetsen of medicatie in te nemen. - Operatie in de middag na uur Als u s middags na uur geopereerd wordt, mag u vóór 8.00 uur s morgens nog 2 beschuiten of crackers zonder boter met jam eten. Tevens mag u tot 2 uur voor de opnametijd nog een glas water, thee (zonder melk) of lichte ranja drinken. Vanaf 2 uur voor de opnametijd moet u helemaal nuchter blijven. Het is wel toegestaan om een klein slokje water te nemen om medicijnen in te nemen en/of tanden te poetsen. 3

5 Roken Roken is af te raden. Geadviseerd wordt zo lang mogelijk voor de operatie niet meer te roken. De ademhalingswegen van rokers zijn geïrriteerd en dit kan leiden tijdens en na de operatie tot hoesten en verhoogde kans op ontstekingen. Make-up, kunstnagels, kunstgebit, contactlenzen en andere zaken Eventuele nagellak (vingers en tenen) en make-up dient u voor de operatie te verwijderen. Tevens moet u, indien u kunstnagels heeft, aan beide handen de kunstnagel van uw wijsvinger verwijderen. Horloge en sieraden moet u tijdens de operatie afdoen. Dit geldt ook voor piercings. Contactlenzen moet u uitdoen. Neem uw bril mee naar het ziekenhuis. Tijdens de meeste operaties mag u uw gehoorapparaat inhouden. In veel gevallen mag u ook uw bril meenemen en soms mag u uw kunstgebit inhouden. Dit is afhankelijk van de soort ingreep. Pijnstillers Vaak worden er al pijnstillers vóór de operatie voorgeschreven, zodat deze middelen goed ingewerkt zijn op het moment dat u de pijnstilling nodig heeft na de operatie. 4

6 2. Algehele anesthesie (narcose) Voordat u de narcosemiddelen krijgt toegediend, wordt de bewakingsapparatuur aangesloten. U krijgt plakkers op de borst om de hartslag te meten en een klemmetje op uw vinger om het zuurstofgehalte in uw bloed te controleren. De bloeddruk wordt aan de arm gemeten. U krijgt een infuusnaald ingebracht in een hand/arm waarop een infuus wordt aangesloten voor het toedienen van vocht en geneesmiddelen. Om de ademhaling tijdens de anesthesie te kunnen controleren wordt in veel gevallen, voordat de operatie begint, een beademingsbuis in de keel gebracht. U merkt daar niets van, want u bent dan onder narcose. Tijdens de operatie blijft de anesthesioloog of de anesthesiemedewerker voortdurend bij u. Zij bewaken en besturen tijdens de operatie de functies van uw lichaam. Dankzij de bewakingsapparatuur kan precies worden vastgesteld hoe uw lichaam op de operatie reageert. De ademhaling en de bloedsomloop kunnen zo nodig worden bijgestuurd en er worden medicijnen toegediend om de narcose te onderhouden. Ook zorgen zij ervoor dat uw vochtgehalte op peil blijft en dat u een bloedtransfusie krijgt toegediend bij sterk bloedverlies tijdens de operatie. Voortijdig wakker worden tijdens de operatie is uiterst zeldzaam en de vermijding ervan heeft de voortdurende aandacht van de anesthesioloog en anesthesiemedewerker. Wanneer de operatie klaar is zullen de slaapmiddelen gestopt worden en zal u langzaam weer wakker worden. 5

7 2.1 Het wakker worden uit de narcose U kunt zich kort na de operatie slaperig voelen en af en toe wegdommelen. Dat is heel normaal. Met het uitwerken van de narcose kan er pijn optreden in het operatiegebied. Terug op de afdeling kunt u zich ook nog slaperig voelen, ook kan misselijkheid en braken optreden en kunt u pijn krijgen. De verpleegkundigen weten wat ze u kunnen geven. Wees niet te terughoudend met het vragen om pijnstilling en het melden van misselijkheid. Veel mensen hebben dorst na een operatie. Als u wat mag drinken, doe dan voorzichtig aan. Mag u niet drinken dan kan de verpleegkundige uw lippen nat maken om de ergste dorst weg te nemen. 2.2 Bijwerkingen en complicaties van de narcose Heeft u een geïrriteerde keel of bent u hees, dan komt dat door het buisje dat tijdens de operatie in uw keel zat om de ademhaling te regelen. Deze klachten gaan meestal vanzelf binnen een aantal dagen over. Ter verlichting van deze klachten kunt u een keeltablet nemen. Ernstige complicaties als gevolg van de anesthesie komen nagenoeg niet meer voor, maar een narcose zonder bijwerkingen bestaat helaas nog niet. Door goede bewakingsapparatuur, moderne geneesmiddelen en een goede opleiding van de anesthesioloog en diens medewerkers is anesthesie tegenwoordig zeer veilig. Ondanks alle zorgvuldigheid zijn complicaties niet altijd te voorkomen. Zo kunnen er allergische reacties op medicijnen optreden. Bij het inbrengen van het beademingsbuisje kan uw gebit beschadigen. En door een ongelukkige houding tijdens de operatie kan een zenuw in arm of been beklemd raken, waardoor tintelingen en krachtverlies kunnen blijven bestaan. Ernstige complicaties tijdens of na de algehele anesthesie zijn veelal het gevolg van een calamiteit of hebben te maken met een slechte gezondheidstoestand al dan niet in combinatie met een zware operatie. 6

8 2.3 Narcose en zwangerschap Er zijn geen gevallen bekend waarin de vrucht nadelige gevolgen van de narcose heeft ondervonden. Medicijnen zijn altijd op zwangere dieren uitgetest en aangetoond niet schadelijk voor de vrucht, maar deze testen zijn natuurlijk nooit op zwangere mensen uitgevoerd. Voor operaties, die uitgesteld kunnen worden, wordt dan ook voor alle zekerheid geadviseerd te wachten tot na de derde maand, als alle vitale organen zijn aangelegd. 3. Regionale anesthesie Bij een regionale anesthesie wordt een gedeelte van het lichaam, bijvoorbeeld een arm of het gehele onderlichaam tijdelijk gevoelloos en bewegingloos gemaakt. Door een verdovingsmiddel rond een zenuw te spuiten kunnen zenuwen of zenuwbanen tijdelijk worden uitgeschakeld. In de rug lopen vanuit het ruggenmerg grote zenuwen naar het onderlichaam en de benen. Deze zenuwbanen worden met een ruggenprik verdoofd. Die prik komt niet in de buurt van het ruggenmerg, dat dus niet beschadigd kan raken. Een arm kan worden verdoofd, door de zenuwknoop (plexus) die naar de arm loopt tijdelijk uit te schakelen, door rond de zenuwen een verdovingsmiddel in te spuiten, bijvoorbeeld in de oksel of in de hals. Bij regionale verdoving worden de zenuwen die op pijn reageren zo volledig mogelijk uitgeschakeld. Het gevoel verdwijnt soms niet helemaal. Het is normaal als u voelt dat u wordt aangeraakt. Vaak lopen de pijnzenuwen samen met de zenuwen die de spieren laten werken. Die worden met de verdoving ook tijdelijk (soms bijna 24 uur) uitgeschakeld. De spieren raken dan verlamd, ze werken tijdelijk niet. Als de verdoving volledig is uitgewerkt, heeft u weer de normale kracht en beheersing over de spieren. 7

9 3.1 De ruggenprik: spinale anesthesie of epidurale anesthesie U wordt aangesloten op de bewakingsapparatuur. Uw bloeddruk wordt gemeten en er wordt een infuusnaald ingebracht in een arm. U wordt gevraagd te gaan zitten. Voor een spinaal wordt een superdun naaldje gebruikt en is dan ook minder pijnlijk dan het inbrengen van een infuusnaald. Als de verdoving is ingespoten merkt u eerst dat uw benen warm worden en gaan tintelen. Later worden ze gevoelloos en slap, evenals de rest van het onderlichaam. Gedurende de operatie blijft de anesthesioloog of de anesthesiemedewerker bij u. U blijft bij bewustzijn. Van de operatie ziet u niets; alles wordt met doeken afgedekt. Als u toch liever slaapt bij de ruggenprik, dan kunt u om een slaapmiddel vragen, dit noemen we sedatie. Afhankelijk van het gebruikte medicijn kan het gemiddeld twee tot zes uur duren voordat de verdoving volledig is uitgewerkt. Wanneer de verdoving uitwerkt is kan er pijn optreden. Wacht niet te lang om de verpleegkundige om een pijnstiller te vragen. Bij een epidurale pijnstilling wordt voor de operatie met behulp van een holle naald een dun slangetje ingebracht in uw rug. De naald wordt verwijderd en het slangetje stevig vastgeplakt. Hierdoor krijgt u dan continu pijnstilling toegediend. Dit is een effectieve methode van pijnstilling die tot enkele dagen na de operatie gebruikt kan worden. Bijwerkingen tijdens de ruggenprik: Onvoldoende pijnstilling Het kan voorkomen dat de verdoving bij u onvoldoende werkt. Soms kan de anesthesioloog nog wat extra verdoving bijgeven. In andere gevallen is het beter om voor een andere anesthesievorm of pijnstilling te kiezen, bijvoorbeeld narcose of PCA-pomp morfine. De anesthesioloog zal dat dan met u overleggen. 8

10 Lage bloeddruk Als bijwerking van een ruggenprik kan een lage bloeddruk optreden. U kunt zich daardoor tijdelijk onwel voelen. De anesthesioloog is hierop bedacht en zal daartegen maatregelen nemen. Hoge uitbreiding Soms komt het voor dat het verdoofde gebied zich verder dan bedoeld naar boven uitbreidt. U merkt dat doordat uw handen gaan tintelen. Misschien kunt u wat moeilijker ademen. De anesthesioloog zal u wat extra zuurstof toedienen. Meestal zijn de klachten daarmee opgelost. Moeilijkheden met plassen De verdoving strekt zich uit tot de blaas. Het plassen zal daardoor moeilijker gaan dan normaal. Het kan nodig zijn de blaas met een katheter leeg te laten lopen. Bijwerkingen en complicaties nadat de ruggenprik is uitgewerkt: Rugpijn Het komt voor dat er rugpijn ontstaat op de plaats waar de prik is gegeven. Dit heeft meestal te maken met de houding tijdens de operatie en niet met de ruggenprik zelf. De klachten verdwijnen meestal binnen enkele dagen. Er kan ook rugpijn optreden die uitstraalt naar de achterzijde van de bovenbenen. Deze vervelende spierpijn is onschuldig en zal in de regel binnen twee dagen verdwijnen. Hoofdpijn Na een ruggenprik kan hoofdpijn optreden. Deze hoofdpijn onderscheidt zich van gewone hoofdpijn doordat de pijn minder wordt bij platliggen en juist erger wordt bij overeind komen. Als u deze klachten heeft, neemt u dan contact op met de anesthesioloog. Deze heeft mogelijkheden om het natuurlijk herstel te bespoedigen. 9

11 3.2 Plexusanesthesie van de arm/been De arm of het been kan worden verdoofd door de zenuwknoop (plexus) die naar arm/been loopt tijdelijk uit te schakelen. Dit wordt gedaan door rond de zenuwen een verdovingsmiddel te spuiten. U krijgt dan een prik in de oksel, bij het sleutelbeen, in de rug of in de hals of achter in het been. Om u tijdens de operatie zo nodig medicijnen te kunnen toedienen, krijgt u een infuusnaald in de andere arm. De anesthesioloog prikt met een naald op de plaats waar de zenuwen lopen die naar de arm/been gaan. Via deze naald worden zwakke elektrische prikkels gegeven. Als u schokjes in de arm/been of de hand/voet voelt, moet u proberen niet te bewegen, maar dat direct zeggen. U merkt dat doordat de arm/been of de hand/arm onwillekeurig beweegt. Het is belangrijk dat u tijdens het prikken stil blijft liggen. Als de naald op de goede plaats zit, spuit de anesthesioloog het verdovende middel in. Kort daarna merkt u dat arm/been of hand/voet gaat tintelen en warm wordt. Later verdwijnt het gevoel en kunt u de arm en hand niet meer bewegen. Als de verdoving is uitgewerkt, keren de beweging en het gevoel weer terug. De verdoving moet 15 tot 30 minuten inwerken voordat het effect optimaal is. Tijdens de operatie blijft u wakker, maar als u dat liever niet wilt, kunt u om een slaapmiddel vragen. Overigens ziet u niets van de operatie; alles wordt met doeken afgedekt. Afhankelijk van het gebruikte medicijn kan het vier tot zelfs twintig uur duren voordat de verdoving volledig is uitgewerkt. Met het uitwerken van de verdoving kan ook pijn optreden. Wacht niet te lang om de verpleegkundige om een pijnstiller te vragen. Na een plexusanesthesie van een arm/been hoeft u soms niet in het ziekenhuis te blijven totdat de verdoving is uitgewerkt. Dat hangt af van de operatie die bij u is verricht. Zolang de 10

12 arm/been verdoofd is, moet u hem in een draagdoek (mitella) houden. Bijwerkingen en complicaties van de plexusanesthesie van de arm/been. Onvoldoende pijnstilling Het kan voorkomen dat de verdoving bij u onvoldoende werkt. Soms kan de anesthesioloog nog wat extra verdoving bijgeven. In andere gevallen is het beter om voor een andere anesthesievorm te kiezen, bijvoorbeeld narcose. Dit is ook de reden waarom u voorbereid wordt zodat u narcose kunt krijgen als dat noodzakelijk mocht blijken. De anesthesioloog zal dat dan met u overleggen. Postoperatieve tintelingen Door irritatie van de zenuwen, door de prik of door de gebruikte medicijnen komt het een enkele keer voor dat u, nadat de verdoving is uitgewerkt, nog enige tijd last houdt van tintelingen in de arm/been en de hand/voet. Deze tintelingen verdwijnen in de meeste gevallen in de loop van weken tot maanden vanzelf. Overgevoeligheidsreacties Overgevoeligheid voor de gebruikte verdovingsmiddelen komt uiterst zelden voor. Dit kan zich uiten in benauwdheid, huiduitslag en lage bloeddruk. De anesthesioloog kan deze complicaties te behandelen. Toxische reacties De zenuwen die verdoofd moeten worden lopen vlakbij grote bloedvaten. Het komt uiterst zelden voor dat het verdovend medicijn direct in de bloedbaan komt. Dat uit zich in een metaalachtige smaak, tintelingen rond de mond, een slaperig gevoel, hartritmestoornissen, trekkingen en uiteindelijk bewusteloosheid. De anesthesioloog kan deze complicaties te behandelen. 11

13 3.3 Bierse anesthesie ofwel intraveneuze regionale anesthesie van de onderarm Bij een intraveneuze regionale anesthesie van de onderarm wordt in de te opereren arm in de hand een infuus geplaatst. Om de bovenarm wordt een band geplaatst die hard opgeblazen wordt. Wanneer deze band goed zit, wordt via het ingebrachte infuus de verdovingsvloeistof ingespoten. De onderarm zal dan gaan tintelen en warm worden en u kunt de arm niet meer bewegen. Uiteindelijk zult u een doof en zwaar gevoel van de arm ervaren. De band die strak om de bovenarm zit opgeblazen, kunt u na loop van tijd als vervelend ervaren. 3.4 Retrobulbair Hierbij wordt een naald via de huid achter het oog geplaatst. De verdoving wordt in de spieren achter het oog gespoten. Bij een goed werkende verdoving hebt u een hangend ooglid, kan u het oog niet of nauwelijks bewegen en bent u niet in staat om het oog te sluiten. Een retrobulbaire anesthesie is de enige vorm van anesthesie waarbij u niet nuchter hoeft te zijn. Bijwerkingen en complicaties van retrobulbair, die echter zelden voorkomen: Perforatie van oogbol Bloeding achter het oog Beschadiging van oogzenuw Verspreiding van verdovingsvloeistof naar hersenen. 3.5 Na de operatie Na de operatie brengen de anesthesioloog en de anesthesiemedewerker u naar de verkoeverkamer (uitslaapkamer of recovery). Dat is een ruimte vlakbij de operatiekamer. Gespecialiseerde verpleegkundigen zien erop 12

14 toe dat u rustig en veilig bijkomt van de operatie. Ook hier bent u aangesloten op de bewakingsapparatuur. Na de operatie: Soms krijgt u extra zuurstof via een slangetje in de neus. Na een grote (buik)operatie heeft u meestal ook een maagsonde (slangetje dat via de neus naar de maag loopt), Een blaaskatheter: flexibele holle slang waardoor urine uit de blaas kan aflopen. Extra infusen die tijdens de operatie zijn ingebracht. Ondanks de aandacht voor uw lichaamstemperatuur tijdens de ingreep kan het toch zijn dat u wat onderkoeld op de uitslaapkamer komt, met rillen tot gevolg. U krijgt zonodig een extra deken. Sommige patiënten kunnen zich gebeurtenissen vlak na de operatie niet meer herinneren. Door de gebruikte stoffen neemt u tijdelijk geen indrukken meer op. Misselijkheid is niet uitsluitend het gevolg van de narcose. Ook stress, pijn en de ingreep zelf kunnen de oorzaak zijn. Als u spierpijn heeft na de operatie kan dit komen door de (soms langdurige) houding op de operatietafel, het gebruik van wondspreiders en/of door bepaalde spierverslappers. Longklachten kunnen ontstaan doordat de wond pijn doet en door de invloed van anesthesiemiddelen en pijnstillers. Hierdoor hoesten veel patiënten na een operatie onvoldoende op en zuchten ze te weinig door. Bij operaties in de bovenbuik komt dit het meest voor, omdat diep doorademen dan het meest pijnlijk is. Ondanks het feit dat het voor u moeilijk kan zijn, is het van belang dat u toch probeert zoveel mogelijk diep te zuchten. De verpleging zal u hiertoe regelmatig aansporen. Zodra u voldoende wakker bent uit de narcose, of de ruggenprik voldoende is uitgewerkt, gaat u terug naar de afdeling. Het kan ook zijn dat u nog enige tijd op een speciale bewakingsafdeling moet blijven, omdat de aard van de operatie 13

15 een wat langere intensieve zorg noodzakelijk maakt. U gaat dan naar de medium care of de intensive care. Als u nog dezelfde dag naar huis mag, zorg er dan voor dat u door een volwassene begeleid wordt en dat u de eerste 24 uur niet alleen thuis bent. 4. Pijnbestrijding na de operatie Uw anesthesioloog zorgt ervoor dat u tijdens de operatie geen pijn voelt. Na een operatie is pijn onvermijdelijk, maar wel doen we al het mogelijke om deze te verzachten. Pijn na een operatie kan per persoon zeer sterk verschillen. Dit is onaangenaam en kan bovendien angst en spanning bij u oproepen. Wij willen dat u zo goed mogelijk herstelt van de operatie en daarvoor dient de pijn zo goed mogelijk te worden bestreden. In ons ziekenhuis bestaat dan ook een actief beleid om uw pijn veel mogelijk te bestrijden. Goede pijnstilling heeft veel voordelen. Na de operatie kunt u beter slapen, eten en drinken en het herstel verloopt vaak voorspoediger met minder kans op complicaties. In Máxima Medisch Centrum wordt uw pijn geregistreerd. Wij doen dit om beter inzicht te krijgen in de mate waarin patiënten pijn ervaren. Dat helpt om de pijnbestrijding zo goed mogelijk af te stemmen op de pijn van de patiënt. Het registreren van de pijn houdt in dat wij alle patiënten op de afdeling drie keer per dag vragen om een cijfer toe te kennen aan de mate waarin zij pijn beleven. Een thermometer is een betrouwbaar instrument om vast te stellen of u koorts hebt. Een dergelijk instrument om pijn te meten bestaat niet. U bent de enige die kan vertellen of u pijn heeft en hoe erg die pijn is. Veel mensen vinden het moeilijk om aan anderen uit te leggen hoeveel pijn zij hebben. Dat is heel begrijpelijk, een ander kan uw pijn immers niet voelen. Het 14

16 geven van een cijfer kan daarbij helpen. In deze folder kunt u lezen hoe u pijn een cijfer kunt geven. 4.1 De pijnmeting Enkele malen per dag komt een verpleegkundige u vragen of u uw (eventuele) pijn met een cijfer tussen de 0 en 10 op een pijnschaal aan wilt geven. 0 betekent geen pijn en 10 is de ergste pijn die u zich voor kunt stellen. U kunt nooit een verkeerd cijfer geven. Het gaat immers om de pijn die u ervaart en pijn is een persoonlijke ervaring. Als u bijvoorbeeld denkt dat uw pijn een 5 is, dan geeft u een 5. Ook al denkt u dat een ander daar misschien een 3 of een 7 voor zou geven. Als u geen pijn heeft, geeft u dat aan met een 0. Als u weinig pijn heeft, kunt u een cijfer tussen de 1 en de 4 geven. Als u veel pijn heeft, geeft u een cijfer tussen de 7 en de 10. Bij het geven van een pijncijfer kan het helpen om terug te denken aan pijn waar u eerder last van heeft gehad. U vergelijkt deze oude pijn met uw huidige pijn. Wisseling in pijn Wanneer u op meerdere plaatsen pijn heeft, kunt u het beste uitgaan van de pijn die u als het ergste ervaart. Sommige mensen hebben alleen pijn op een bepaald moment, bijvoorbeeld bij het bewegen of bij hoesten. In dat geval kunt u 15

17 dit vertellen aan de verpleegkundige en een cijfer geven voor dat bewuste pijnmoment. Het is belangrijk dat u zich kunt bewegen en goed kunt doorademen. Als u bijvoorbeeld niet goed kunt doorademen en/of u durft niet te bewegen, beschouwen wij de pijnbestrijding als onvoldoende. Dan is er meer medicatie nodig. Het is niet nodig pijnvrij te zijn, maar de pijn moet wel acceptabel zijn. 16

18 4.2 Vormen van pijnstilling U krijgt op vaste tijden paracetamol en/of naproxen of diclofenac voorgeschreven in tabletvorm of, wanneer u (nog) niet mag eten en/of drinken, als zetpil. Deze medicijnen vormen de basis voor de pijnstilling (soms wordt een andere pijnstiller als basis voorgeschreven). Het is belangrijk dat u deze medicatie op de vaste tijden inneemt en niet wacht totdat u pijn heeft. Naast de basispijnstilling bepaalt de afdelingsarts of anesthesioloog samen met u op welke manier u extra pijnstilling kunt krijgen. U kunt extra pijnstilling krijgen via een injectie, PCA pomp of epdiurale pijnstilling (eerder in deze folder al uitgelegd): Injectie De verpleegkundige geeft u een injectie met morfine, een sterk werkende pijnstiller. U kunt er wat duizelig en/of misselijk van worden. U krijgt de injectie op basis van het cijfer dat u aan de pijn toekent. De verpleegkundige bespreekt dit met u. Via een PCA-Pomp (Patient controlled Analgesia) met morfine Het Engelse Patient Controlled Analgesia of te wel PCA betekent dat u uw pijnbestrijding in eigen beheer heeft. U voelt namelijk zelf de pijn het beste en u kunt ook het beste beoordelen hoeveel pijnbestrijding u nodig heeft. Zodra u na de operatie wakker bent krijgt u de bedieningsknop in de hand. Deze knop is verbonden met de PCA-pomp. Uit de pomp loopt een dun slangetje dat samen met het infuus is aangesloten op de infuusnaald in de arm. Zodra u pijn voelt opkomen drukt u op de knop. U hoort dan een toon en krijgt op dat moment een geringe dosis morfine. Het effect is al na enkele minuten merkbaar. Blijkt het effect onvoldoende, dan drukt u na een aantal minuten nogmaals op de knop. Dit kunt u net zo vaak herhalen totdat uw pijn goed onder controle is. Het is belangrijk de pijn van begin af aan goed te bestrijden. De verpleegkundigen van de uitslaapkamer zullen u hierbij helpen 17

19 door u een extra dosis te geven indien noodzakelijk. Eenmaal opgeladen, zien we dat het gebruik snel afneemt. U houdt de PCA-pomp zolang als u dit nodig heeft, wel in overleg met een verpleegkundige en/of behandelend arts. Morfine is een stof met een beladen reputatie. Er zullen mogelijk dan ook wat vragen bij u rijzen zoals: Kan ik met de pomp ook teveel pijnstillers krijgen? De pomp geeft bij iedere druk op de knop slechts een kleine hoeveelheid morfine vrij. Onmiddellijk weer indrukken wordt niet gehonoreerd (pas weer na 6 minuten). Het effect van de morfine op het lichaam moet eerst worden afgewacht. U gebruikt zoveel morfine als nodig naar een voor u aanvaardbaar pijnniveau. De ervaring leert dat u zoveel kunt nemen als u nodig acht. U krijgt niet snel een teveel aan morfine. Een bijwerking van morfine die tevens beschermt is slaperigheid. Voor er sprake is van een teveel aan morfine bent u al in slaap gevallen en gebruikt u de pomp niet meer. Het komt vaker voor dat men te weinig neemt. Voel ik met PCA helemaal geen pijn meer? Nee, de eerste dagen na de operatie zal er altijd sprake zijn van pijn. Met de PCA-pomp kunt u er echter voor zorgen dat deze acceptabel is. Ook bij bewegen! Wij bevelen aan om voor u actief gaat worden (bijvoorbeeld voor fysiotherapie of uit bed gaan) een keer extra te drukken. Word ik misselijk van PCA? Als u misselijk bent na de operatie kan dit allerlei oorzaken hebben. Morfine kan de misselijkheid iets versterken. Ook hier tegen kan de verpleegkundige maatregelen nemen als u het maar aangeeft. De oplossing is echter niet stoppen met de PCA als u deze nog nodig heeft. Te veel pijn maakt ook misselijk. Zijn er nog andere bijwerkingen? 18

20 Naast slaperigheid en een droge mond zijn er bijwerkingen die per individu al dan niet optreden, zoals jeuk, duizeligheid en wazig zien. Het is belangrijker de pomp met aandacht voor zowel werking als bijwerking te gebruiken! De ervaring leert dat mensen die PCA gebruiken minder suf zijn dan mensen die morfine krijgen volgens de klassieke methode. Voordelen van goede pijnbestrijding Onderzoek heeft aangetoond dat goede pijnbestrijding na een operatie het herstel van een patiënt bevordert. U bent minder moe en heeft meer energie voor herstel. De functie van hart en longen is beter en de werking van de darmen wordt gunstig beïnvloed. Hierdoor wordt uw draagkracht groter, zowel geestelijk als lichamelijk. Indien u na de operatie opgenomen blijft in het ziekenhuis zal een pijnverpleegkundige dagelijks bij u langs lopen als u pijnbestrijding hebt gekregen middels een PCA-pomp dan wel via een epiduraal. De pijnverpleegkundige controleert dan of de pijn goed onder controle is, of u last heeft van bijwerkingen en zal aan de hand daarvan beslissen wanneer de PCA-pomp of epiduraal verwijderd kan worden. Belangrijk U moet niet wachten met het melden van opkomende of niet acceptabele pijn. Hoe langer u wacht, hoe moeilijker het is de pijn te bestrijden. Ook is het van belang dat u meldt of de pijnstillers goed, of juist niet goed helpen. Dan kunnen wij passende maatregelen nemen. U krijgt pijnstillers zolang u deze nodig heeft. Wanneer u na ontslag uit het ziekenhuis nog pijnstillers nodig heeft, wordt dit in overleg met u geregeld. 19

21 4.3 Naar huis Regel vervoer per taxi of auto, maar rijd zelf niet. Doe het thuis de eerste 24 uur na de operatie rustig aan. Bestuur niet zelf een vervoermiddel (auto, motor, fiets) en hanteer geen (gevaarlijke) machines. Neem geen belangrijke beslissingen. Eet en drink licht verteerbare voedingsmiddelen. Het is heel gewoon dat u zich na een operatie nog enige tijd niet fit voelt of wat concentratie- of geheugenproblemen heeft. Dat ligt niet alleen aan de anesthesie, maar ook aan de ingrijpende gebeurtenis die iedere operatie nu eenmaal is. Het lichaam moet zich in zijn eigen tempo herstellen. Dat heeft tijd nodig. Heeft u vragen? Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen, dan kunt u deze stellen aan de anesthesioloog als u deze spreekt voor de operatie. Mocht u reeds voor opname antwoord op uw vragen willen, dan kunt u contact opnemen met de polikliniek POS, telefoon (040)

22 Checklist voor opname 0 Paracetamol kopen. 0 Trombosedienst op de hoogte stellen. 0 Instructies over medicijngebruik krijgt u thuis gestuurd. 0 Alle medicijnen in de originele verpakking meenemen bij opname. 0 Nuchter blijven voor de operatie, zie pagina 3. 0 Vervoer naar huis regelen. 0 Bij opname op locatie Veldhoven en Eindhoven, wordt u de werkdag voor de operatie tussen en uur gebeld door de verpleegkundige/secretaresse van de afdeling. 0 Heeft u vragen over de wachtlijst en/of opname? Belt u dan: (040) Heeft u vragen over de anesthesie? Belt u dan: (040) POS Eindhoven en Veldhoven. 21

23 Notities Heeft u vragen over uw behandeling? We raden u aan ze hier op te schrijven. Zo weet u zeker dat u ze niet vergeet. 22

24 Hoe tevreden bent u over uw arts, specialist of ziekenhuis? Geef uw mening over MMC op ZorgkaartNederland.nl Máxima Medisch Centrum Locatie Eindhoven: Locatie Veldhoven: Ds. Th. Fliednerstraat 1 de Run 4600 Postbus Postbus PD Eindhoven 5500 MB Veldhoven De informatie in deze folder is van algemene aard en is bedoeld om u een beeld te geven van de zorg en voorlichting die u kunt verwachten. In uw situatie kunnen andere adviezen of procedures van toepassing zijn. Deze folder is dan ook slechts een aanvulling op de specifieke (mondelinge) voorlichting van uw specialist of behandelaar. MMC _12_15

H.203616.0407. Anesthesie Ruggenprik

H.203616.0407. Anesthesie Ruggenprik H.203616.0407 Anesthesie Ruggenprik 2 Inleiding Er bestaan verschillende soorten anesthesie of verdoving. Welke anesthesie voor u het meest geschikt is, hangt af van verschillende factoren, zoals leeftijd,

Nadere informatie

Anesthesie informatie

Anesthesie informatie Anesthesie informatie Inleiding Binnenkort ondergaat u een operatie. Uw behandelend specialist heeft u daarover geïnformeerd. Bij die operatie is een vorm van anesthesie (narcose of verdoving) nodig. In

Nadere informatie

Anesthesie. Anesthesie. Afdeling anesthesiologie. Afdeling anesthesiologie

Anesthesie. Anesthesie. Afdeling anesthesiologie. Afdeling anesthesiologie Anesthesie Anesthesie Afdeling anesthesiologie Afdeling anesthesiologie Inleiding Binnenkort wordt u opgenomen om een operatie te ondergaan. Uw behandelend specialist heeft u daarover geïnformeerd. Bij

Nadere informatie

Pijnbestrijding rondom de operatie

Pijnbestrijding rondom de operatie Pijnbestrijding rondom de operatie Afdeling anesthesiologie en pijnbestrijding Geachte heer/mevrouw, In ons ziekenhuis bestaat een actief beleid om uw pijn zo veel mogelijk te bestrijden. Pijn wordt beschouwd

Nadere informatie

H.204680.1106. Anesthesie Plexus blokkade

H.204680.1106. Anesthesie Plexus blokkade H.204680.1106 Anesthesie Plexus blokkade Inleiding Er bestaan verschillende soorten anesthesie of verdoving. Welke anesthesie voor u het meest geschikt is, hangt af van verschillende factoren, zoals leeftijd,

Nadere informatie

Anesthesiologie. Patiënteninformatie. Anesthesie. Informatie voor patiënten die een algehele of regionale anesthesie ondergaan. Slingeland Ziekenhuis

Anesthesiologie. Patiënteninformatie. Anesthesie. Informatie voor patiënten die een algehele of regionale anesthesie ondergaan. Slingeland Ziekenhuis Anesthesiologie Anesthesie i Patiënteninformatie Informatie voor patiënten die een algehele of regionale anesthesie ondergaan Slingeland Ziekenhuis Deze tekst is grotendeels overgenomen van de Nederlandse

Nadere informatie

Anesthesie. Inleiding. De anesthesioloog. Verschillende soorten anesthesie. Welke vorm van de verdoving is voor u geschikt?

Anesthesie. Inleiding. De anesthesioloog. Verschillende soorten anesthesie. Welke vorm van de verdoving is voor u geschikt? Anesthesie Polikliniek Anesthesiologie: Preoperatieve Zorg Telefoon 020 510 8107 Route 05 Inleiding Binnenkort ondergaat u een operatie. Uw behandelend specialist heeft u daarover geïnformeerd. Bij die

Nadere informatie

Zo krijgt de anesthesioloog een indruk van uw gezondheidstoestand.

Zo krijgt de anesthesioloog een indruk van uw gezondheidstoestand. Anesthesie 2 Inleiding Binnenkort ondergaat u een operatie. Uw behandelend arts heeft u daarover geïnformeerd. Bij die operatie is een vorm van anesthesie (narcose of verdoving) nodig. In deze folder wordt

Nadere informatie

MEDISCH CENTRUM WAALRE

MEDISCH CENTRUM WAALRE MEDISCH CENTRUM WAALRE Narcose Anesthesie Om een ingreep mogelijk te maken, is er een vorm van verdoving nodig, dit wordt anesthesie genoemd. Afhankelijk van de ingreep krijgt u een regionale of algehele

Nadere informatie

Informatie voor patiënten die een algehele anesthesie ondergaan

Informatie voor patiënten die een algehele anesthesie ondergaan Informatie voor patiënten die een algehele anesthesie ondergaan Inhoudsopgave Informatie voor patiënten die een algehele of regionale anesthesie ondergaan 2 De anesthesioloog 2 Vormen van anesthesie 2

Nadere informatie

Informatie voor patiënten die een algehele of regionale anesthesie ondergaan

Informatie voor patiënten die een algehele of regionale anesthesie ondergaan Informatie voor patiënten die een algehele of regionale anesthesie ondergaan Inhoudsopgave Informatie voor patiënten die een algehele of regionale anesthesie ondergaan 2 De anesthesioloog 2 Vormen van

Nadere informatie

Algehele of regionale anesthesie

Algehele of regionale anesthesie Algehele of regionale anesthesie Haarlem Binnenkort ondergaat u een operatie. Uw behandelend specialist heeft u daarover geïnformeerd. Bij die operatie is een vorm van anesthesie (narcose of plaatselijke

Nadere informatie

Informatie over uw anesthesie

Informatie over uw anesthesie Informatie over uw anesthesie Binnenkort ondergaat u een operatie onder één of andere vorm van anesthesie. Uw behandelend specialist heeft u daarover geïnformeerd. Een anesthesioloog en/of een anesthesie

Nadere informatie

Anesthesiologie. Anesthesie. Informatie voor patiënten die een algehele of regionale anesthesie ondergaan

Anesthesiologie. Anesthesie. Informatie voor patiënten die een algehele of regionale anesthesie ondergaan Anesthesiologie Anesthesie Informatie voor patiënten die een algehele of regionale anesthesie ondergaan Binnenkort ondergaat u een operatie. Uw behandelend specialist heeft u daarover geïnformeerd. Bij

Nadere informatie

Anesthesie. Preoperatieve polikliniek. De anesthesioloog

Anesthesie. Preoperatieve polikliniek. De anesthesioloog Anesthesie Binnenkort ondergaat u een operatie in verband met een vorm van borstkanker. U hebt daarover gesproken met uw behandelend specialist en de mammacareverpleegkundige. Tijdens de operatie gaat

Nadere informatie

Algemene voorlichting over narcose en verdoving. polikliniek anesthesie

Algemene voorlichting over narcose en verdoving. polikliniek anesthesie Algemene voorlichting over narcose en verdoving polikliniek anesthesie Binnenkort ondergaat u een operatie. Uw behandelend specialist heeft u daarover geïnformeerd. Bij die operatie is een vorm van anesthesie

Nadere informatie

Anesthesie. S.v.p. de dag vóór de opname nogmaals doorlezen

Anesthesie. S.v.p. de dag vóór de opname nogmaals doorlezen Anesthesie S.v.p. de dag vóór de opname nogmaals doorlezen Inhoud pag. Anesthesioloog en de anesthesiemedewerker... 2 Voorbereiding op anesthesie en de operatie... 2 Als u medicijnen gebruikt... 3 Anticonceptie

Nadere informatie

VOORBEREIDING OP UW OPERATIE

VOORBEREIDING OP UW OPERATIE VOORBEREIDING OP UW OPERATIE 637 Inleiding Binnenkort wordt u geopereerd. Daarom komt u op de polikliniek van de anesthesioloog. Hij/zij neemt in een gesprek met u door wat voor soort verdoving (anesthesie)

Nadere informatie

Bewustzijnsverlaging (sedatie) door de sedationist tijdens behandeling/onderzoek

Bewustzijnsverlaging (sedatie) door de sedationist tijdens behandeling/onderzoek Bewustzijnsverlaging (sedatie) door de sedationist tijdens behandeling/onderzoek Afdeling anesthesiologie Binnenkort ondergaat u een behandeling of onderzoek. Om dit voor u prettiger te laten verlopen,

Nadere informatie

Algehele anesthesie met zenuwblokkade (plexus)

Algehele anesthesie met zenuwblokkade (plexus) Algehele anesthesie met zenuwblokkade (plexus) Binnenkort wordt u geopereerd. De medisch specialist die zorgt dat u een operatie kunt ondergaan, is de anesthesioloog (vroeger anesthesist of narcotiseur

Nadere informatie

Deze informatie is met de grootste zorg samengesteld. Het betreft algemene informatie waaraan geen rechten kunnen worden ontleend.

Deze informatie is met de grootste zorg samengesteld. Het betreft algemene informatie waaraan geen rechten kunnen worden ontleend. Zenuwblokkade (plexus).meandermedischcentrum.nl Binnenkort wordt u geopereerd. De medisch specialist die zorgt dat u een operatie kunt ondergaan, is de anesthesioloog (vroeger anesthesist of narcotiseur

Nadere informatie

Anesthesiologie & Pijngeneeskunde. Anesthesie. www.catharinaziekenhuis.nl

Anesthesiologie & Pijngeneeskunde. Anesthesie. www.catharinaziekenhuis.nl Anesthesiologie & Pijngeneeskunde Anesthesie www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Pre-operatieve screening... 3 Voorbereiding op de operatie... 4 Verschillende soorten verdoving... 5 Algehele anesthesie of

Nadere informatie

Patienteninformatie: Onder anesthesie?

Patienteninformatie: Onder anesthesie? Patienteninformatie: Onder anesthesie? geschreven door J.W. Wirds dinsdag 01 augustus 2006 Laatst geupdate dinsdag 01 augustus 2006 Narcose Onder Anesthesie?Informatie over narcose, de ruggenprik en andere

Nadere informatie

Anesthesie. Anesthesiologie

Anesthesie. Anesthesiologie Anesthesiologie Anesthesie Inleiding Uw behandelend specialist heeft met u afgesproken dat u binnenkort geopereerd wordt. Bij die operatie is een vorm van anesthesie nodig. In deze folder kunt u meer lezen

Nadere informatie

Anesthesiologie. De anesthesioloog overlegt met u welke vorm van anesthesie het meest geschikt is voor u.

Anesthesiologie. De anesthesioloog overlegt met u welke vorm van anesthesie het meest geschikt is voor u. Anesthesiologie Inleiding Binnenkort ondergaat u een operatie, waarbij u anesthesie (verdoving) krijgt toegediend. De arts die dit verzorgt is een anesthesioloog. In deze brochure treft u informatie aan

Nadere informatie

Narcose (algehele anesthesie) of regionale anesthesie. Poli Preoperatieve Screening

Narcose (algehele anesthesie) of regionale anesthesie. Poli Preoperatieve Screening 00 Narcose (algehele anesthesie) of regionale anesthesie Poli Preoperatieve Screening U wordt binnenkort geopereerd en uw behandelend specialist heeft u hierover geïnformeerd. Bij de operatie is anesthesie

Nadere informatie

1. Verschillende vormen van anesthesie 2. 1.1 Algehele anesthesie 2 1.2 Plaatselijke anesthesie 2. 2. Naar huis 4. 3. Complicaties en bijwerkingen 5

1. Verschillende vormen van anesthesie 2. 1.1 Algehele anesthesie 2 1.2 Plaatselijke anesthesie 2. 2. Naar huis 4. 3. Complicaties en bijwerkingen 5 Inhoudsopgave 1. Verschillende vormen van anesthesie 2 1.1 Algehele anesthesie 2 1.2 Plaatselijke anesthesie 2 2. Naar huis 4 3. Complicaties en bijwerkingen 5 4. Vragen 6 Regionale anesthesie 1 1. Verschillende

Nadere informatie

Als u een ingreep onder anesthesie moet ondergaan

Als u een ingreep onder anesthesie moet ondergaan Als u een ingreep onder anesthesie moet ondergaan Afspraak anesthesioloog Datum: Tijd: Vestiging: Tilburg Waalwijk U wordt in het ziekenhuis opgenomen om een behandeling, onderzoek of operatie te ondergaan

Nadere informatie

INFOINFO INFOINF. Koningin Julianaplein 58 1502 DV Zaandam Telefoon (075) 650 29 11 www.zaansmedischcentrum.nl afdeling Communicatie

INFOINFO INFOINF. Koningin Julianaplein 58 1502 DV Zaandam Telefoon (075) 650 29 11 www.zaansmedischcentrum.nl afdeling Communicatie OINFOINFOINFOIN INFOINFO INFOINF 402631/versie 1 Koningin Julianaplein 58 1502 DV Zaandam Telefoon (075) 650 29 11 www.zaansmedischcentrum.nl afdeling Communicatie HL2457 Anesthesie V 08-10-2004, 11:22:56

Nadere informatie

patiënteninformatie anesthesie www.sanavisie.nl

patiënteninformatie anesthesie www.sanavisie.nl patiënteninformatie anesthesie www.sanavisie.nl patiënteninformatie anesthesie De anesthesioloog Voorafgaand aan de operatie maakt u kennis met de anesthesioloog. Dit is een arts die gespecialiseerd is

Nadere informatie

Als u na het lezen nog vragen heeft, stel die dan gerust aan de anesthesist of de verpleegkundige.

Als u na het lezen nog vragen heeft, stel die dan gerust aan de anesthesist of de verpleegkundige. Anesthesie Binnenkort ondergaat u een operatie. Uw behandelend specialist heeft u daarover geïnformeerd. Bij die operatie is een vorm van anesthesie (narcose of verdoving) nodig. Daarom bent u door uw

Nadere informatie

Anesthesiologie. patiëntenvoorlichting

Anesthesiologie. patiëntenvoorlichting patiëntenvoorlichting Anesthesiologie Franciscus Ziekenhuis Boerhaavelaan 25 Postbus 999, 4700 AZ Roosendaal Telefoon (0165) 58 80 00 www.franciscusziekenhuis.nl Franciscus Ziekenhuis Boerhaavelaan 25

Nadere informatie

Als alles in orde is, wordt dit doorgegeven aan Bureau Opname. Zodra uw opnamedatum bekend is, krijgt u bericht van Bureau Opname.

Als alles in orde is, wordt dit doorgegeven aan Bureau Opname. Zodra uw opnamedatum bekend is, krijgt u bericht van Bureau Opname. Anesthesiologie Binnenkort ondergaat u een operatie. Uw behandelend specialist heeft u daarover geïnformeerd. Bij die operatie is een vorm van anesthesie (narcose of verdoving) nodig. In deze brochure

Nadere informatie

anesthesie en pijnbestrijding

anesthesie en pijnbestrijding patiënteninformatie anesthesie en pijnbestrijding volwassenen Binnenkort ondergaat u een operatie. Om dit goed voor te bereiden, bespreekt u op de polikliniek Pre-operatief Onderzoek (PPO) de anesthesie

Nadere informatie

ANESTHESIOLOGIE. Onder anesthesie. Informatie over narcose, de ruggenprik en andere mogelijkheden van verdoving

ANESTHESIOLOGIE. Onder anesthesie. Informatie over narcose, de ruggenprik en andere mogelijkheden van verdoving ANESTHESIOLOGIE Onder anesthesie Informatie over narcose, de ruggenprik en andere mogelijkheden van verdoving Inhoudsopgave De anesthesioloog 3 Soorten anesthesie 4 Welke vorm van verdoving is voor u geschikt?

Nadere informatie

Anesthesie. Algemene informatie

Anesthesie. Algemene informatie Anesthesie Algemene informatie Inleiding Binnenkort zult u een operatie ondergaan. Uw behandelend specialist heeft u daarover uitvoerig geïnformeerd. Bij deze operatie is anesthesie (verdoving of narcose)

Nadere informatie

Anesthesiologie volwassenen

Anesthesiologie volwassenen Voordat u een operatie of behandeling ondergaat, heeft u eerst een gesprek bij de polikliniek. Om de anesthesie tijdens de operatie veilig te laten verlopen, is een goede voorbereiding noodzakelijk. U

Nadere informatie

Anesthesie bij een nier of (nier) pancreas transplantatie

Anesthesie bij een nier of (nier) pancreas transplantatie Anesthesie bij een nier of (nier) pancreas transplantatie De zorg voor u rondom de operatie Inleiding U krijgt binnenkort een oproep voor de nier- of (nier)pancreastransplantatie, waarbij het nodig is

Nadere informatie

Patienteninformatie: Onder anesthesie?

Patienteninformatie: Onder anesthesie? Patienteninformatie: Onder anesthesie? geschreven door J.W. Wirds dinsdag 01 augustus 2006 Laatst geupdate dinsdag 01 augustus 2006 Narcose Onder Anesthesie?Informatie over narcose, de ruggenprik en andere

Nadere informatie

Anesthesie. Anesthesiologie

Anesthesie. Anesthesiologie Anesthesiologie Anesthesie Inleiding Uw behandelend specialist heeft met u afgesproken dat u binnenkort geopereerd wordt. Bij die operatie is een vorm van anesthesie nodig. In deze folder kunt u meer lezen

Nadere informatie

PRE-OPERATIEVE POLIKLINIEK. Tel: 057 35 61 21. 73.001N-140701 Diensthoofd Anesthesie - Reanimatie

PRE-OPERATIEVE POLIKLINIEK. Tel: 057 35 61 21. 73.001N-140701 Diensthoofd Anesthesie - Reanimatie INFORMATIE OVER UW ANESTHESIE Binnenkort ondergaat u een operatie of onderzoek onder anesthesie. Uw behandelend specialist heeft u hieromtrent geïnformeerd. Een anesthesist van het Jan Yperman Ziekenhuis

Nadere informatie

Anesthesie & Pijnbestrijding

Anesthesie & Pijnbestrijding Anesthesie & Pijnbestrijding Gang van zaken rondom een operatie Patiënteninformatie 1047672PR/6-2017/anesthesie & pijnbestrijding Anesthesie Binnenkort wordt u geopereerd. Uw behandelend specialist heeft

Nadere informatie

Rode Kruis ziekenhuis. Patiënteninformatie. Anesthesiologie. rkz.nl

Rode Kruis ziekenhuis. Patiënteninformatie. Anesthesiologie. rkz.nl Patiënteninformatie Anesthesiologie rkz.nl Binnenkort ondergaat u een operatie. Uw behandelend specialist heeft u daarover geïnformeerd. Bij die operatie is een vorm van anesthesie (narcose of verdoving)

Nadere informatie

adviezen na een hernia-operatie anesthesie ZorgSaam

adviezen na een hernia-operatie anesthesie ZorgSaam adviezen na een hernia-operatie anesthesie ZorgSaam 1 2 Inleiding Binnenkort ondergaat u een operatie. Uw behandelend specialist heeft u daarover geïnformeerd. Bij die operatie is een vorm van anesthesie

Nadere informatie

Anesthesie. Pré Operatieve Screening (POS)

Anesthesie. Pré Operatieve Screening (POS) Anesthesie Pré Operatieve Screening (POS) Binnenkort ondergaat u een operatieve ingreep. Daarvoor is een vorm van anesthesie (verdoving) nodig. In deze folder vertellen we u over de gang van zaken voor,

Nadere informatie

Narcose (algehele anesthesie) of regionale anesthesie. Poli Preoperatieve Screening Route 35

Narcose (algehele anesthesie) of regionale anesthesie. Poli Preoperatieve Screening Route 35 00 Narcose (algehele anesthesie) of regionale anesthesie Poli Preoperatieve Screening Route 35 1 Anesthesie U wordt binnenkort geopereerd en uw behandelend specialist heeft u daarover geïnformeerd. Bij

Nadere informatie

Verdoving van het oog. Anesthesie

Verdoving van het oog. Anesthesie Verdoving van het oog Anesthesie Inleiding U moet binnenkort een oogoperatie ondergaan. Tegenwoordig wordt het merendeel van de oogoperaties onder plaatselijke verdoving verricht. Uw oogarts en/of de anesthesioloog

Nadere informatie

PCA: zelfcontrole over pijn na uw operatie

PCA: zelfcontrole over pijn na uw operatie Anesthesiologie Pijnbestrijding PCA: zelfcontrole over pijn na uw operatie i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Pijnbestrijding na de operatie Binnenkort wordt u geopereerd. De anesthesioloog zorgt

Nadere informatie

Pijnbestrijding na operatie

Pijnbestrijding na operatie Pijnbestrijding na operatie Inleiding Binnenkort wordt u geopereerd. De anesthesioloog zorgt ervoor dat u tijdens de operatie geen pijn voelt. Na de operatie treedt pijn op, die iedere patiënt anders ervaart.

Nadere informatie

Anesthesie & Pijnbestrijding

Anesthesie & Pijnbestrijding Anesthesie & Pijnbestrijding Gang van zaken rondom een operatie Patiënteninformatie 1047672PR/4-2016/anesthesie & pijnbestrijding Anesthesie Binnenkort wordt u geopereerd. Uw behandelend specialist heeft

Nadere informatie

Inleiding Voorbereiding op de operatie De ingreep Na de ingreep Is narcose veilig? Naar huis 8. Vragen?

Inleiding Voorbereiding op de operatie De ingreep Na de ingreep Is narcose veilig? Naar huis 8. Vragen? Algehele anesthesie Inhoud Inleiding 3 1. Voorbereiding op de operatie 3 2. De ingreep 5 3. Na de ingreep 6 4. Is narcose veilig? 7 5. Naar huis 8 Vragen? 8 2 Algehele anesthesie (Samen+) Inleiding Binnenkort

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Pijnbehandeling bij de bevalling

Patiënteninformatie. Pijnbehandeling bij de bevalling Patiënteninformatie Pijnbehandeling bij de bevalling Pijnbehandeling bij de bevalling Polikliniek Verloskunde/ Gynaecologie, route 2.2 Telefoon (050) 524 5840 Inleiding Dit is de informatiefolder van de

Nadere informatie

Pijnmeting en behandeling. Na een operatie

Pijnmeting en behandeling. Na een operatie Pijnmeting en behandeling Na een operatie Pijn na een operatie kan het genezingsproces nadelig beïnvloeden. Daarom hebben de medisch specialisten en verpleegkundigen van Zuyderland Medisch Centrum afspraken

Nadere informatie

Anesthesie voor kinderen. Informatie voor ouders

Anesthesie voor kinderen. Informatie voor ouders Anesthesie voor kinderen Informatie voor ouders Inhoud Inleiding... 3 Wat is anesthesie?... 3 Vormen van anesthesie... 4 De algehele anesthesie (onder narcose)... 4 De (loco) regionale anesthesie (plaatselijke

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Preoperatieve poliklinieken

Patiënteninformatie. Preoperatieve poliklinieken Patiënteninformatie Preoperatieve poliklinieken Inhoudsopgave Pagina Voorbereiding op de operatie 4 Opname 4 Nuchter zijn voor de operatie 5 Hygiënevoorschriften 6 Meenemen bij opname 6 Soorten anesthesie

Nadere informatie

Anesthesie bij volwassenen

Anesthesie bij volwassenen ANESTHESIE Anesthesie bij volwassenen Binnenkort ondergaat u een operatie. Uw behandelend specialist heeft u daarover geïnformeerd. Bij die operatie is een vorm van anesthesie (narcose of verdoving) nodig.

Nadere informatie

Matige tot diepe sedatie

Matige tot diepe sedatie Matige tot diepe sedatie Binnenkort ondergaat u in het CWZ een onderzoek en/of behandeling. Dit onderzoek of deze behandeling zal plaats vinden onder verdoving (sedatie). Sedatie (verdoving) Verdoving

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Preoperatief centrum

Patiënteninformatie. Preoperatief centrum Preoperatief centrum Inleiding In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten tot een operatie. Deze operatie zal plaatsvinden onder plaatselijke of algehele verdoving (anesthesie). Afspraken over

Nadere informatie

Anesthesiologie Informatie rondom sedatie gepland

Anesthesiologie Informatie rondom sedatie gepland Anesthesiologie Informatie rondom sedatie gepland Binnenkort ondergaat u een onderzoek en/of behandeling. Hierbij kunt u sedatie krijgen. Ter voorbereiding bent of gaat u op bezoek bij uw behandelend specialist

Nadere informatie

Anesthesie bij kinderen

Anesthesie bij kinderen Anesthesie bij kinderen Polikliniek Anesthesiologie: Preoperatieve Zorg Telefoon 020 510 8107 Route 05 Binnenkort ondergaat uw kind een operatie in het Sint Lucas Andreas Ziekenhuis. De behandelend specialist

Nadere informatie

Ruggenprik tijdens de bevalling

Ruggenprik tijdens de bevalling H.291380.0215 Ruggenprik tijdens de bevalling (Epidurale pijnbestrijding) Wat is epidurale pijnbestrijding Bij deze ruggenprik spuit de anesthesioloog via een dun slangetje (katheter) verdovingsvloeistof

Nadere informatie

SKB. Uw operatie en anesthesie

SKB. Uw operatie en anesthesie SKB Uw operatie en anesthesie Inhoud 4 Inleiding De anesthesioloog De physician assistant 5 Het preoperatieve spreekuur 6 De operatiedag De voorbereiding op de operatie Na de operatie Postoperatieve pijnbestrijding

Nadere informatie

Informatie over narcose, de ruggenprik en andere mogelijkheden van verdoving. Onder Narcose?

Informatie over narcose, de ruggenprik en andere mogelijkheden van verdoving. Onder Narcose? Informatie over narcose, de ruggenprik en andere mogelijkheden van verdoving. Onder Narcose? INLEIDING Binnenkort ondergaat u een operatie. Uw behandelend specialist heeft u daarover geïnformeerd. Bij

Nadere informatie

Anesthesiologie. Pijnbestrijding bij de bevalling

Anesthesiologie. Pijnbestrijding bij de bevalling Anesthesiologie Pijnbestrijding bij de bevalling Anesthesiologie In deze brochure kunt u meer lezen over de mogelijkheden van pijnbestrijding bij de bevalling in het Universitair Medisch Centrum Groningen

Nadere informatie

Sedatie met propofol. Afdeling anesthesiologie. gemini-ziekenhuis.nl

Sedatie met propofol. Afdeling anesthesiologie. gemini-ziekenhuis.nl Sedatie met propofol Afdeling anesthesiologie gemini-ziekenhuis.nl Inhoudsopgave Wat is sedatie met propofol 3 Vragenlijst 3 Eten en drinken 4 Laat sieraden en andere waardevolle spullen thuis 5 De ingreep

Nadere informatie

Neemt u deze folder en een geldig legitimatiebewijs mee naar uw afspraken met de anesthesioloog en de informatieverpleegkundige

Neemt u deze folder en een geldig legitimatiebewijs mee naar uw afspraken met de anesthesioloog en de informatieverpleegkundige Anesthesiologie Uw instructies worden in deze folder ingevuld. Neemt u deze folder en een geldig legitimatiebewijs mee naar uw afspraken met de anesthesioloog en de informatieverpleegkundige U heeft gesproken

Nadere informatie

Anesthesie. Anesthesiologie. Anesthesie. Algehele of regionale. De anesthesioloog

Anesthesie. Anesthesiologie. Anesthesie. Algehele of regionale. De anesthesioloog Anesthesiologie Anesthesie Algehele of regionale Anesthesie Binnenkort ondergaat u een operatie. Uw behandelend specialist heeft u daarover geïnformeerd. Bij die operatie is een vorm van anesthesie nodig.

Nadere informatie

Anesthesie en pré-operatieve screening. Belangrijke informatie over de anesthesie en pijnbestrijding tijdens uw opname

Anesthesie en pré-operatieve screening. Belangrijke informatie over de anesthesie en pijnbestrijding tijdens uw opname Anesthesie en pré-operatieve screening Belangrijke informatie over de anesthesie en pijnbestrijding tijdens uw opname Inleiding U heeft een afspraak bij de pré-operatieve polikliniek Op: dag om uur op

Nadere informatie

Informatie over PSA door de Sedatie praktijk Specialist. Inleiding

Informatie over PSA door de Sedatie praktijk Specialist. Inleiding Informatie over PSA door de Sedatie praktijk Specialist Inleiding Binnenkort ondergaat u in het Universitair Medisch Centrum Utrecht (UMC Utrecht) een uitgebreid onderzoek en/of behandeling. Dit onderzoek

Nadere informatie

patiëntenwijzer Anesthesie Soorten verdoving en verloop van een operatie

patiëntenwijzer Anesthesie Soorten verdoving en verloop van een operatie patiëntenwijzer Anesthesie Soorten verdoving en verloop van een operatie Patiënten zijn soms ongeruster over de verdoving dan over de operatie zelf. Die ongerustheid wil onze dienst Anesthesie graag wegnemen.

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Sedatie door de Sedatie Praktijk Specialist (SPS) een onderzoek of behandeling onder sedatie

Patiënteninformatie. Sedatie door de Sedatie Praktijk Specialist (SPS) een onderzoek of behandeling onder sedatie Patiënteninformatie Sedatie door de Sedatie Praktijk Specialist (SPS) een onderzoek of behandeling onder sedatie 20140062 Sedatie.indd 1 15-09-16 13:10 Sedatie door de Sedatie Praktijk Specialist (SPS)

Nadere informatie

Als u overgevoelig bent voor medicatie, probeer dan via uw huisarts of apotheek te achterhalen om welke medicijnen het gaat en neem deze gegevens mee.

Als u overgevoelig bent voor medicatie, probeer dan via uw huisarts of apotheek te achterhalen om welke medicijnen het gaat en neem deze gegevens mee. Preoperatieve Screening en anesthesie 1 Inhoud 1. De preoperatieve screening (POS)... 3 2. Voorbereiding op de operatie... 5 3. Vormen van Anesthesie... 7 4. Op het operatiekamercomplex... 12 5. Na de

Nadere informatie

Pijn na een operatie

Pijn na een operatie Pijn na een operatie 1. Inleiding Binnenkort wordt U geopereerd in het TweeSteden ziekenhuis op locatie Tilburg. Pijn na een operatie is vrijwel onvermijdelijk. Pijn is een signaal van (mogelijke) weefselbeschadiging,

Nadere informatie

Pijnbestrijding tijdens onderzoek of ingreep buiten de operatiekamer

Pijnbestrijding tijdens onderzoek of ingreep buiten de operatiekamer Sedatie en présedatie screening Pijnbestrijding tijdens onderzoek of ingreep buiten de operatiekamer Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op www.asz.nl/brmo. Nuchter zijn Voor alle ingrepen moet

Nadere informatie

Behandeling of onderzoek onder anesthesie

Behandeling of onderzoek onder anesthesie Behandeling of onderzoek onder anesthesie Inhoud Polikliniek Anesthesiologie 1 Soorten anesthesie 1 Algehele anesthesie 1 Lokale anesthesie 1 Regionale anesthesie 1 Voorbereiding 2 Operatie 3 Algehele

Nadere informatie

Sedatie tijdens een onderzoek of behandeling

Sedatie tijdens een onderzoek of behandeling Anesthesiologie & Pijngeneeskunde Sedatie tijdens een onderzoek of behandeling www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl ANE019 / Sedatie tijdens een

Nadere informatie

Preoperatief spreekuur. Voorbereiding op de operatie en anesthesie

Preoperatief spreekuur. Voorbereiding op de operatie en anesthesie Preoperatief spreekuur Voorbereiding op de operatie en anesthesie Belangrijkste punten van deze folder: Een goede voorbereiding op de operatie en opname is belangrijk. Tijdens het preoperatief spreekuur

Nadere informatie

anesthesie en pijnbestrijding

anesthesie en pijnbestrijding patiënteninformatie anesthesie en pijnbestrijding volwassenen Omdat u binnenkort een operatie ondergaat, komt u eerst een keer naar de Polikliniek Pre-operatief Onderzoek (PPO). Hoe bereidt u zich voor

Nadere informatie

Anesthesie & Pijnbestrijding

Anesthesie & Pijnbestrijding Anesthesie & Pijnbestrijding Gang van zaken rondom een operatie Patiënteninformatie 1047672PR/2-2011/anesthesie & pijnbestrijding Inhoud 1 Inleiding 2 Verschillende soorten anesthesie 2.1 Algehele anesthesie

Nadere informatie

Verdoving Algehele en regionale anesthesie

Verdoving Algehele en regionale anesthesie Verdoving Algehele en regionale anesthesie Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Wat is anesthesie? 1 Hoe verloopt de voorbereiding op de anesthesie? 1 Preoperatieve screening 1 De voorbereiding

Nadere informatie

Anesthesie (verdoving, pijnbestrijding en narcose)

Anesthesie (verdoving, pijnbestrijding en narcose) Anesthesie (verdoving, pijnbestrijding en narcose) De behandeling Anesthesie is een ander woord voor verdoven, in slaap maken of narcose. De anesthesioloog is verantwoordelijk voor uw anesthesie. Samen

Nadere informatie

anesthesie en pijnbestrijding kinderen

anesthesie en pijnbestrijding kinderen anesthesie en pijnbestrijding kinderen Inhoud Waarom naar de PPO? 3 Welke vormen van anesthesie zijn er? 4 Voorbereiden op de operatie 4 Nuchter zijn 5 De operatie 9 Na de operatie 9 Weer thuis 10 Blijft

Nadere informatie

1 Inleiding... 1. 2 Wat is sedatie?... 1. 3 Waarom krijgt u sedatie?... 1. 4 Effecten van sedatie... 1

1 Inleiding... 1. 2 Wat is sedatie?... 1. 3 Waarom krijgt u sedatie?... 1. 4 Effecten van sedatie... 1 Sedatie Inhoudsopgave 1 Inleiding... 1 2 Wat is sedatie?... 1 3 Waarom krijgt u sedatie?... 1 4 Effecten van sedatie... 1 5 Voorbereiding... 2 Nuchter zijn... 2 Medicijnen... 3 Roken... 3 Sieraden, piercings

Nadere informatie

Sedatie. Het verlagen van het bewustzijn

Sedatie. Het verlagen van het bewustzijn Sedatie Het verlagen van het bewustzijn Inleiding Binnenkort ondergaat u een onderzoek of behandeling onder sedatie. Dit betekent dat van tevoren medicijnen worden toegediend, waardoor u het onderzoek

Nadere informatie

Voorbereiding op de operatie en anesthesie

Voorbereiding op de operatie en anesthesie Voorbereiding op de operatie en anesthesie Preoperatief spreekuur Informatie voor patiënten Dit boekje meenemen bij uw afspraak op: om uur F0125-2140 december 2013 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl

Nadere informatie

Pijnbestrijding na een operatie via een epiduraal katheter

Pijnbestrijding na een operatie via een epiduraal katheter Anesthesiologie Pijnbestrijding Pijnbestrijding na een operatie via een epiduraal katheter i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Pijnbestrijding na de operatie Binnenkort wordt u geopereerd. De anesthesioloog

Nadere informatie

Welkom op de afdeling Dagbehandeling Locatie Dordwijk en Zwijndrecht Informatie voor volwassenen

Welkom op de afdeling Dagbehandeling Locatie Dordwijk en Zwijndrecht Informatie voor volwassenen Welkom op de afdeling Dagbehandeling Locatie Dordwijk en Zwijndrecht Informatie voor volwassenen Albert Schweitzer ziekenhuis april 2015 pavo 1003 Inleiding Binnenkort wordt u opgenomen in het Albert Schweitzer

Nadere informatie

Anesthesie met rugkatheter. Bijlage Anesthesie

Anesthesie met rugkatheter. Bijlage Anesthesie Anesthesie met rugkatheter Bijlage Anesthesie Belangrijk! In de folder 'Anesthesie; algemene informatie' zijn alle zaken beschreven die voor u van belang zijn om te weten over anesthesie. Wij adviseren

Nadere informatie

Anesthesie/Pijnconsulent Postoperatieve epidurale pijnbehandeling

Anesthesie/Pijnconsulent Postoperatieve epidurale pijnbehandeling Anesthesie/Pijnconsulent Postoperatieve epidurale pijnbehandeling 2 Inleiding Na een operatie is het behandelen van pijn een belangrijk aandachtspunt tijdens uw verblijf in ons ziekenhuis. Een goede pijnbehandeling

Nadere informatie

Preoperatieve Screening en anesthesie

Preoperatieve Screening en anesthesie Preoperatieve Screening en anesthesie Inhoud Inhoud De preoperatieve screening (POS)... 2 Voorbereiding op de operatie... 4 Vormen van Anesthesie... 6 Op het operatiekamercomplex... 11 Na de operatie...

Nadere informatie

Verdoving met een ruggenprik bij kinderen

Verdoving met een ruggenprik bij kinderen Binnenkort kom je naar het MCL voor een operatie waarbij je een ruggenprik krijgt. Het is belangrijk dat je je goed voorbereidt op de operatie. Het is namelijk belangrijk dat je weet wat je moet doen tijdens

Nadere informatie

Bronchoscopie. Afdeling longziekten Locatie Veldhoven

Bronchoscopie. Afdeling longziekten Locatie Veldhoven Bronchoscopie Afdeling longziekten Locatie Veldhoven De bronchoscopie vindt plaats op: plak hier uw sticker Wilt u uw servicepas meenemen? Bent u verhinderd? Bel het endoscopie behandelcentrum, telefoonnummer

Nadere informatie

Sedatie met Propofol. Sedatie polikliniek. (lichte) slaap bij onderzoek of behandeling. Belangrijk. Gesprek met Sedatie Praktijk Specialist

Sedatie met Propofol. Sedatie polikliniek. (lichte) slaap bij onderzoek of behandeling. Belangrijk. Gesprek met Sedatie Praktijk Specialist Sedatie polikliniek Sedatie met Propofol (lichte) slaap bij onderzoek of behandeling Binnenkort komt u naar het BovenIJ ziekenhuis voor een onderzoek of een behandeling. Uw arts heeft met u besproken dat

Nadere informatie

Het verwijderen van een nier

Het verwijderen van een nier Het verwijderen van een nier Albert Schweitzer ziekenhuis februari 2015 pavo 0127 Inleiding Binnenkort wordt u in het ziekenhuis opgenomen voor het verwijderen van een nier. In deze folder leest u over

Nadere informatie

Verdoving (anesthesie) bij volwassenen

Verdoving (anesthesie) bij volwassenen Verdoving (anesthesie) bij volwassenen De belangrijkste dingen voor u op een rij Bij een operatie komt er veel op u af. Daarom hebben wij voor u hieronder de belangrijkste punten samengevat. Wij raden

Nadere informatie

Anesthesie. Er zijn verschillende vormen van anesthesie: algehele, regionale en lokale anesthesie.

Anesthesie. Er zijn verschillende vormen van anesthesie: algehele, regionale en lokale anesthesie. Anesthesie "Anesthesie" is de verzamelnaam van alle soorten verdoving voor operaties. Het betekent "gevoelloosheid". In de praktijk is anesthesie echter veel meer dan alleen de verdoving. Het doel van

Nadere informatie

Verwijdering van de nier Laparoscopische nefrectomie

Verwijdering van de nier Laparoscopische nefrectomie Verwijdering van de nier Laparoscopische nefrectomie Afdeling urologie U heeft met uw specialist afgesproken dat er binnenkort tijdens een kijkoperatie een nier wordt verwijderd. Dit noemt men ook wel

Nadere informatie

Sedatie. Anesthesie. door sedatie praktijk specialist

Sedatie. Anesthesie. door sedatie praktijk specialist Anesthesie Sedatie door sedatie praktijk specialist In overleg met uw behandeld arts heeft u besloten uw behandeling, ingreep of onderzoek te laten verrichten onder sedatie. De sedatie wordt uitgevoerd

Nadere informatie

Informatie over PSA door de Sedatie praktijk Specialist. Afdeling Pijnbehandeling

Informatie over PSA door de Sedatie praktijk Specialist. Afdeling Pijnbehandeling Informatie over PSA door de Sedatie praktijk Specialist Afdeling Pijnbehandeling Inhoudsopgave Inleiding 3 1 PSA 4 1.1 Wanneer PSA? 4 1.2 Waarmee wordt de PSA uitgevoerd? 4 1.3.1 Sedatie en analgesie zijn

Nadere informatie