interview cio van het jaar Vroegtijdig projecten beëindigen crowdsourcing interview met ns.ego Weblog

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "interview cio van het jaar Vroegtijdig projecten beëindigen crowdsourcing interview met ns.ego Weblog"

Transcriptie

1 interview cio van het jaar Vroegtijdig projecten beëindigen crowdsourcing interview met ns.ego Weblog Jaargang 9 - Editie 2 - april 2010

2 INHOUDSOPGAVE interview cio van het jaar Interview met Arjen Dorland, CIO van het jaar 5 Niek Maas & Bas van Steen Crowdsourcing: Just another Buzzword or the future of work? 9 Mark Boons 5 Testen van controls in de IT-omgeving: Het werkveld van de IT-auditor 15 Tobias Houwert NS: De OV Chipkaart: een goed project! 18 Emile Bons & Bas van Steen Afgestudeerden 21 De stekker eruit!: over het vroegtijdig beëindigen van projecten 22 Bob Hotho & Gert den Hertog 9 CROWD SOUR- CING.ego weblog 27 Roland Snoeren, Bas van Steen & Emile Bons Cloud Computing met ons hoofd in de wolken? 31 Jeroen Bekkers Mass customisation in the case of it-anabled academic teaching 33 Job de Haan & Mark Overboom Afgestudeerden 37 ERP en het in-control zijn van uw onderneming 39 Jörgen Peerik & Iris Willems STOP DAT PROJECT 22 Adopting software-as-a-service vs. traditional ERP systems 41 Tomaž Bartolj, Lingzhe Liu, Sheila Santiago & Orsolya Toth Pensioen in Hans Wasmus & Michel Landman Het semi-wetenschappelijke magazine.ego is een uitgave van studievereniging Asset SBIT in samenwerking met alumnivereniging EKSBIT. Asset SBIT is de Tilburgse vereniging voor studenten Information Management en andere geïnteresseerden in dit vakgebied. Het magazine wordt verspreid onder alle leden van Asset SBIT en de alumnivereniging EKSBIT, de medewerkers van het departement Information Systems and Management aan de Universiteit van Tilburg en geïnteresseerden uit het bedrijfsleven. Redactieadres Asset SBIT Kamer E116 t.a.v. redactie.ego Postbus LE Tilburg [t] [f] [e] [i] Redactie Jeroen Bekkers Emile Bons Xander Bordeaux Tom van Eijk Niek Maas Robin Mulder Gertjan Scholten Bas van Steen Grafisch Ontwerp SBIT DsK. Vormgeving Niek Maas Rodney Dekkers Druk Offset Service Thieme GrafiMedia Groep, Valkenswaard Oplage exemplaren Copyright Voor overname van (delen van) artikelen dient schriftelijk toestemming te worden gevraagd aan de redactie. In de artikelen gedane uitspraken vallen onder de verantwoordelijkheid van de desbetreffende auteurs. COLOFON

3 Het zijn spannende en vooral interessante tijden zo aan (wat het lijkt) het einde van een economische crisis en een tijd waarin technologische innovaties sneller dan ooit elkaar opvolgen. Dat dit eenieder aan het denken zet merken wij, en naar alle waarschijnlijkheid ook u, elke dag weer. Waar onze vraagstukken vaak niet zo heel spannend zijn blijken zelfs deze voor een vereniging als Asset SBIT vaak al ingrijpend genoeg. Een van deze vraagstukken ligt ter discussie als het gaat over de samenwerking tussen of opvolging van waar het gaat om de.ego weblog en het.ego magazine. Een volwaardige commissie is ondertussen bezig met het opstarten van de.ego weblog, de resultaten daarvan ziet u terug op pagina 27. Een groter vraagstuk dat nationaal niet alleen impact blijkt te hebben maar de laatste tijd ook vaak in het nieuws is betreft de invoering van de OV-chipkaart. 1 januari, 1 februari, 16 maart; voor studenten bleek het gissen naar het moment van daadwerkelijk switchen tussen papier en plastic. Toch blijkt de OV-chipkaart voor de Nederlandse Spoorwegen een geslaagd project, aldus programmadirecteur Rein van der Leeuw. Wij hadden een interview met hem, dit kunt u terug vinden op pagina 18. Op pagina 5 vind u een interview terug met een van CIO s van Shell; Arjen Dorland. Hij won dit jaar de CIO van het jaar award uit handen van CIO portal. Dat de term CIO van het jaar eigenlijk misplaatst is kunnen we concluderen uit dit interview waarin Arjen aangeeft dat je een dergelijke award met het hele team wint. Zou Information Office van het jaar een betere naam zijn? De kwaliteit van een dergelijk team van Information Managers moet natuurlijk gewaarborgd blijven. Deels doen we dit door te zorgen voor het binnenbrengen van jong bloed in het team. Hoe universiteiten kunnen blijven garanderen dat de kwaliteit van afgestudeerden op niveau blijft in tijden van steeds voller wordende collegezalen, lezen we in een artikel van universitair hoofddocent Job de Haan en docent Mark Overboom op pagina 33. De toestroom van afgestudeerden blijft nodig omdat er aan de andere kant continue IM ers met pensioen gaan. AEGON beschrijft op pagina 45 de invloed van de inzet van IT op het pensioenstelsel van vandaag. Dan hebben we nog een artikel van BDO over het wel of niet in control zijn en de rol van de IT auditor hierin, dit artikel vind u terug op pagina 39. Ook Ernst & Young ziet een belangrijke rol voor een IT auditor in deze maatschappij, meer hierover op pagina 15. Wij hebben weer ons best gedaan om er een boeiende editie van het.ego magazine van te maken, wat we elke keer opnieuw met veel plezier doen. We hopen dat u bij het lezen van deze editie deze enthousiasme proeft en zelf net zoveel plezier beleefd aan het lezen van deze editie! Jeroen bekkers Xander bor deaux Niek Maas Gertjan Schol ten Emile bons tom van eijk Robin Mulder Bas van Steen REDACTIONEEL Namens de redactie, Emile Bons

4 ADVERTENTIE SHELL 4.ego

5 interview met Door: Niek Maas & Bas van Steen Interview met arjen dorland, cio van het jaar Op 17 november 2009 ontving Arjen Dorland, CIO van Shell Downstream, uit handen van Prins Bernhard van Oranje-Nassau de CIO of the year award Hij werd gekozen uit vijf finalisten door een jury bestaande uit onder andere Prins Bernhard (voorzitter), Peter Hagedoorn (CIO van Océ) en Aloys Kregting (CIO van DSM). Normaal gesproken zit Arjen in London, maar voor een drie-daagse meeting met het CIO team van Shell was hij begin februari in Nederland. Reden genoeg voor de.ego redactie om hem te interviewen. Arjen Dorland Arjen Dorland studeerde in 1980 af als scheikundige in Utrecht, maar kwam na enkele omzwervingen in 1987 terecht bij Shell. Sinds 2006 is hij Vice- President en CIO van de Downstream-tak van Shell. Arjen Dorland Arjen Dorland studeerde in 1980 af als scheikundige in Utrecht. Ik had geen zin om te promoveren, maar door de oliecrisis was geen enkele organisatie op zoek naar chemie studenten. Overal was een personeelsstop, maar ik werd uiteindelijk geworven door Fokker die op zoek waren naar bèta-academici. Omdat er in die tijd nog geen echte academische IT-opleidingen waren begon Arjen bij Fokker als COBOL programmeur. Hier stroomde hij al gauw door tot projectmanager. Ik wilde dichter bij mijn achtergrond, de chemie, gaan zitten en stapte over naar Esso. Uiteindelijk ben ik in 1987 met veel ervaring binnengekomen bij Shell. Shell betaalde voor mij een MBA opleiding in Engeland om me klaar te stomen voor de business waarna ik terecht kwam in London, bij de Downstream-tak van Shell. Shell Downstream Shell Downstream bestaat uit een aantal grote onderdelen: raffinaderijen, retail, chemie, smeerolie (ook wel lubricants genoemd) en Business to Business. Op het gebied van lubricants is Shell mondiaal de grootste partij en het is dan ook een zeer belangrijk product. Denk alleen al aan een Formule 1 wagen, waar de samenstelling van de gebruikte smeerolie het verschil kan maken tussen winnen of verliezen. Tenslotte heeft Shell een grote Business to Business tak die bestaat uit de vliegtuigtechniek of aviation, watervoertuigen marine en groot wegtransport ofwel road transport. Shell Downstream bestaat eigenlijk uit alle onderdelen van Shell die je als consument kan zien, op de booreilanden na, aldus Arjen. IT is nooit een doel op zich Om de omvang van de IT binnen Shell eenvoudig uit te drukken vergelijkt Arjen deze met twee keer Getronics. IT is binnen Shell echter nooit een doel op zich geweest, maar wel een zeer belangrijk deel van de organisatie. Bij Shell Downstream wordt er gewerkt met zeer krappe marges waarbij innovatie op IT gebied in mindere mate mogelijk is. Wel zitten hier zeer belangrijke SAP processen achter en richten ze zich vooral op efficiëntie. Bij de Upstream-tak van Shell is het echter weer een heel ander verhaal, vertelt Arjen. Bij Upstream wordt er bijvoorbeeld veel gewerkt met seismische modellen om inzicht te geven in de interne structuur van de aarde. Hiermee kunnen we competitief voordeel behalen. We zullen bij Shell echter nooit gebruik maken van de meest coole nieuwe IT, wel van een combinatie van bestaande technologieën. IT bij Shell moet field proof zijn en er kan niet van alles uitgeprobeerd worden, omdat we altijd te maken hebben met processen die zeer veel invloed hebben. Om een voorbeeld te noemen van innovatie bij Shell vertelt Arjen over de huidige onderzoeken naar brandstofverbruik. Op dit moment zijn we bezig met het adviseren van bedrijven over de optimalisatie van hun brandstofverbruik. Het klinkt raar om aan je eigen klanten te vertellen hoe ze minder van je product kunnen gebruiken, maar gezien de huidige situatie is dit een zeer belangrijk speerpunt voor Shell..ego 5

6 aantal hofleveranciers. Andere belangrijke redenen voor het outsourcen van IT bij Shell zijn volgens Arjen flexibiliteit en mobiliteit. Als we snel IT ers in Alaska nodig hebben, heeft een leverancier daar vaak al een infrastructuur en mensen zitten, terwijl wij ze zouden moeten invliegen. Er bestaan geen IT-projecten IT moet altijd waarde toe blijven voegen aan de business en het is in deze tijden zeer belangrijk dat een organisatie leert van zijn fouten. In deze tijden zijn we nog kritischer en kijken we bij elke investering of deze een goed resultaat heeft. Bij Shell wordt er momenteel zorgvuldig gekeken wat de huidige returns zijn en of er onderdelen geschrapt moeten worden. Shell is momenteel bezig met het reviewen van het gehele project portfolio. Zodra er iets fout gaat komt dat vaak omdat er niemand verantwoordelijk is. De IT is dan goed, maar de fout ligt in dat geval bij de business. Je lost problemen niet op door er IT tegenaan te gooien. In elke organisatie is IT governance dan ook van groot belang, ook al klinkt dit begrip wat saai. Iemand vanuit de business moet dus zijn verantwoordelijkheid nemen. Volgens Arjen bestaan er geen IT-projecten. IT is nooit een doel op zich, een project ontstaat altijd vanuit de business. Bij Shell zijn daarom applicatie investeringen ook geen IT-projecten, maar business projecten. Sourcing Bij Shell draait het sourcingmodel (red.: het model dat de balans tussen zelf doen en uitbesteden bepaald) voornamelijk om kostenbesparingen, daarom wordt er veel uitbesteed. Je kunt dit ook zelf doen, maar op grote schaal zijn hier voordelen mee te behalen. Onze leveranciers hebben de aantallen voor schaalvoordeel al bereikt. Bij Shell werken momenteel eigen IT-werknemers en er zijn ongeveer IT-werknemers van leveranciers aan het werk voor Shell. Dat laatste weet Arjen niet precies, wat komt doordat het niet gaat om FTE s, maar om de geleverde diensten. De belangrijkste IT-werknemers hebben we wel zelf in huis. Dit zijn onder andere de analisten en managers. Verder hebben we voor onze belangrijkste applicaties een Projecten Shell is momenteel bezig om in alle landen een ERP-systeem van leverancier SAP te implementeren. Dit systeem wordt over de hele organisatie uitgerold. Het project loopt nu drie jaar en de verwachting is dat het over twee jaar wordt afgerond. Het systeem wordt per land ingevoerd. Een land gaat in een big bang over op het andere systeem. Omdat alles aan het systeem is gekoppeld kan het niet gefaseerd. De implementatie omvat niet alleen IT, alles verandert. Alle aansturing en processen worden anders. Je kunt het volgens Arjen zien als een soort harttransplantatie. Het moeilijkste gedeelte op IT gebied is de dataconversie. Alle landen hebben andere basissystemen en deze moeten worden geconverteerd naar het SAP-systeem. Als het mis gaat heeft het direct grote financiële consequenties. Zo wordt er bijvoorbeeld in een land als Duitsland per week voor honderden miljoenen gefactureerd. Als dit een week later is door een storing, zijn de kosten direct significant door misgelopen rente. Door een wereldwijd ERP-systeem te implementeren komt er een beter overzicht in de organisatie. Hierdoor kan er veel nauwkeuriger gepland worden en zijn voorraden inzichtelijker. Vroeger ging bijvoorbeeld smeerolie die over was op de Nederlandse markt naar de Duitse markt, maar er was niet bekend of dit de marges in Duitsland onder druk zette. Een ander voordeel is dat de backoffice naar goedkopere landen zoals India kan worden ge-offshored (red.: uitbesteden naar het buitenland). Denk hierbij aan de administratie en helpdesk. Door het nieuwe systeem wordt alles over de hele wereld inzichtelijker, ook inkoop. Op deze manier is het mogelijk om efficiënter in te kopen, van pompen tot boren. Zo is Shell er achter gekomen dat ze een van de grootste klanten van Coca-Cola ter wereld zijn. Maar ook voor klanten zoals vliegtuigmaatschappijen en transportbedrijven is het nieuwe internationale systeem van toegevoegde waarde. Deze klanten willen steeds vaker op een plek bestellen en op meerdere plaatsen afhalen. Dit is door het nieuwe wereldwijde ERP-systeem mogelijk. Een wereldwijd systeem brengt ook uitdagingen met zich mee. Het service window (red.: tijdsbestek waarbinnen service verleent wordt) is nu always on. Het systeem moet nu 24/7 beschikbaar zijn, ze zijn altijd ergens anders op de wereld aan het werk. 6.ego

7 Interview Arjen Dorland Een goede CIO De CIO is bij Shell, net als bij veel andere organisaties, geen onderdeel van het bestuur. Ik ben niet nodig voor iedere beslissing die de board maakt. IT is bij Shell niet leidend, zoals bij banken wel het geval is. We vroegen Arjen waar een goede CIO aan moet voldoen. Bij Shell is het als CIO zeer belangrijk om vooral de business goed te begrijpen en daarnaast een goede kennis van IT te hebben. Je moet in de boardroom je business story kunnen vertellen en daarnaast je managementteams kunnen leiden. Voor Arjen heeft het volgen van een MBA dan ook veel bijgedragen aan zijn business kennis. Volgens Arjen lopen er veel IT ers rond die niet de basis begrippen van de economie kennen. De technische kennis die zij hebben is zeer belangrijk als basis, maar voor een CIO is kennis van economie een must. CIO van het jaar Je wordt volgens Arjen geen CIO van het jaar, omdat je zelf fantastisch bent. Deze award is voor iedereen die betrokken is bij de IT van Shell, ook voor de externe partijen. De IT van Shell blinkt in een aantal zaken uit. Zo ligt de focus niet op technologie, maar op talent. Arjen besteedt 25 procent van zijn tijd aan ontwikkeling, planning en coaching van zijn mensen. Hij vindt het ook belangrijk dat in het team twee tot drie niveaus onder hem een goede diversiteit is tussen mannen en vrouwen. Op het moment is de helft vrouw. Deze mensen moeten hem uiteindelijk opvolgen, de pijplijn moet goed gevuld blijven. Ik ben een erg lui mens, als ik geen goede mensen in mijn team heb moet ik zelf meer doen zegt Arjen lachend. De problemen van gisteren moeten zijn opgelost, maar je moet ook bezig zijn met morgen. De afgelopen jaren zijn er honderden miljoenen naar IT-projecten gegaan. Deze hebben allemaal goede resultaten geleverd. De CIO moet altijd een goed verhaal hebben. Waarom is een computer in de computerwinkel op de hoek veel goedkoper? Uiteindelijk zijn alle kosten van IT voor de business en daarom is het belangrijk dat alle kosten transparant zijn. Als alles goed draait en de projecten goede resultaten opleveren dan ben je welkom bij strategische discussies. De business is niet geïnteresseerd in technologie. Je moet het in de boardroom niet hebben over boxes en wires, maar over de mogelijkheden voor de business. De achterliggende technologie is de taak van de CIO en zijn team. Crisis Wanneer je Googled naar Arjen Dorland kom je de uitspraak: Never waste a good crisis tegen. Hiermee doelt Arjen op de kansen die een crisis biedt die er anders niet zijn. Hij verteld hoe hij bij Shell de huidige crisis heeft aangepakt. We hebben alle projecten geëvalueerd en gekeken of ze IT is nooit een doel op zich, een project ontstaat altijd vanuit de business. - Arjen Dorland.ego 7

8 Interview Arjen Dorland de moeite waard zijn om uit te voeren. Ook de zogenaamde Light on costs, ofwel de basiskosten, zijn goed bekeken. Doel was uiteraard om deze omlaag te brengen. Op het gebied van sourcing zijn bij Shell wat zaken veranderd. Zo is er gekeken naar de balans tussen on- en offshore en of er bijvoorbeeld versneld diensten uitbesteed konden worden naar India. We zijn ook opnieuw gaan onderhandelen met onze leveranciers, die elk jaar duurder werden. Ten slotte hebben we de service levels voor de business naar beneden bijgesteld. Dit stond al eerder op de agenda, maar twee jaar geleden was dit veel moeilijker. Volgens Arjen waren sommige punten lastiger te realiseren dan andere. De onderhandelingen met de leveranciers waren bijvoorbeeld behoorlijk pittig. De rollen waren hierbij ineens omgedraaid, wat spanningen veroorzaakte. Opkomende trends We vroegen Arjen naar wat hij ziet als belangrijke opkomende trends. Een van de trends is cloudcomputing, dit is volgens hem niet zomaar een hype. Voor een deel van je applicatie portfolio kan het straks een goede oplossing zijn, vooral voor kleinere bedrijven. Computer rekenkracht is beschikbaar voor iedereen, je rekent horse power straks net zo af als telefoontikken. In de toekomst ben je niet meer geïnteresseerd in datacenters, maar in de oplossingen voor de business. Dit geeft aan hoe het landschap veranderd, vroeger waren datacenters heel belangrijk. IT bedrijven worden de komende jaren steeds groter. Veel bedrijven zijn nu te klein om wereldwijde service te bieden en fuseren. Je ziet dit nu al gebeuren bij Sun. een café de verwarming uit te zetten, als je bijvoorbeeld pas laat thuis komt. Een mogelijke toepassing van SMART voor Shell ziet Arjen bijvoorbeeld in het slim aansturen van tankwagens. Wanneer real-time bekend is waar de truck rijdt, welke wegen druk zijn en welke benzinestations bevoorraad moeten worden kunnen de routes voor de tankwagens worden geoptimaliseerd. Tips voor de IM student Op het eind van het interview geeft Arjen nog een aantal tips voor studenten Information Management. Probeer je niet alleen op technische gebied te ontwikkelen, maar ook op andere vlakken als leiderschap en economie. Het is belangrijk dat je de business begrijpt, vooral de samenhang van de businessprocessen met de economie. Je hoort ITmensen weleens zeggen: De business begrijpt me niet. Daarom is het belangrijk dat je de business begrijpt. Het mooie van IT is dat je net zoals bij finance als het ware door de hele business heen kijkt. Je ziet het hele bedrijf van end-to-end. We leven niet in trust me maar show me world. IT-security-analist en IT-auditor zijn uitstekende startersfuncties. Deze functies zijn ook moeilijk te outsourcen, omdat je er dicht voor op de business moet zitten. IT op zich is geen vak voor de toekomst. IT wordt standaard. Het integreert in het hart van de business. Het zijn straks geen losse elementen meer, dus is het belangrijk dat je de business begrijpt. Een andere opkomende trend is SMART (Self-Monitoring, Analysis, and Reporting Technology). Met deze techniek is het mogelijk om bijvoorbeeld het stroomgebruik in huis te meten of verschillende waardes in de motor van je auto, maar deze techniek is ook toepasbaar in fabrieken. Door deze verschillende meetpunten slim te analyseren kan je waardevolle informatie krijgen. Alles staat draadloos met elkaar in verbinding. Hierdoor is het mogelijk om vanuit Hard op zoek naar IT ers Op dit moment is men bij Shell nog steeds hard op zoek naar IT ers. Er is op dit moment een groot tekort aan goede architecten, maar dan vooral architecten die ook de business begrijpen. Ze moeten in staat zijn om hun verhaal ook in de boardroom in Jip & Janneke -taal uit te kunnen leggen. IT is overal en bij Shell kun je dit ervaren in een dynamische internationale omgeving. IT op zich is geen vak voor de toekomst. IT wordt standaard, dus is het belangrijk dat je de business begrijpt. - Arjen Dorland 8.ego

9 By: Mark Boons Crowdsourcing: Just another Buzzword or the future of work? The aim of this article is to introduce and further clarify the concept of crowdsourcing. While the term certainly has all the characteristics of a buzzword, the underlying concept does have the potential to dramatically change the way in which work will be organized in the future. Several industries, for example stock photography, have already been altered dramatically by the introduction of business models based upon crowdsourcing. In this article, I will briefly discuss the origins of crowdsourcing, the main trends underlying its current rise, and the most relevant forms of online crowdsourcing. The origins of crowdsourcing Jeff Howe, a journalist of Wired Magazine, coined the term crowdsourcing in 2006 to describe a number of online initiatives that were using the crowd to perform different kinds of tasks. Later, he provided the following more formal definition of crowdsourcing: The act of taking a job traditionally performed by a designated agent (usually an employee) and outsourcing it to an undefined, generally large group of people in the form of an open call [Howe, 2008]. InnoCentive is an online platform that allows seeker organizations to ask InnoCentive s network of 200,000+ registered solvers to solve problems in areas as biochemistry and physics. 99designs is an online platform where organizations can ask 99designs 170,000 registered designers for whatever they need designed such as logos, websites, or t-shirts. In both these cases, an organization asks the individuals in a large group (in this case members of the two online communities) to do a particular job, which they would traditionally have performed themselves or would have outsourced to a specific professional firm. To illustrate what would constitute a form of crowdsourcing, we can consider the following two successful examples of online crowdsourcing, InnoCentive and 99designs. While the term crowdsourcing is relatively new, the underlying concept it describes is not and examples of what we would now call crowdsourcing date back long before the Figure 1: Innocentive.com.ego 9

10 arrival of the Internet. In 1714, for example, the Longitude Act was enacted and it provided the Longitude Prize, which was a reward offered by the British government for a simple and practical method for the precise determination of a ship s longitude. Underlying trends driving online crowdsourcing While online crowdsourcing is still in its early stages of development, there are three main trends that will push the use of crowdsourcing forward in the coming years. So although the Internet is clearly not a prerequisite for crowdsourcing, the Internet is what makes crowdsourcing such a powerful concept in the 21 st century. By this time, the Internet has developed from a collection of non-interactive websites where users were limited to the passive viewing of information to a place that allows users to interact with other users and actively change the content of websites. This development is often referred to as Web 2.0 and it is at the heart of online crowdsourcing. Web 2.0 applications allow Internet platforms to use the content generated by users (in the form of ideas, text, videos, pictures, or votes) and create value. One only has to consider websites such as YouTube or Wikipedia, to see the immense value that can be created collectively by users on the Internet. But are the examples of crowdsourcing mentioned so far, individual cases or are they indicators of a broader trend towards value creation with the crowd? First of all, and most importantly, the knowledge, skills, and tools needed to contribute meaningfully to organizations issues have been increasingly distributed over the globe. As Bill Joy, cofounder of Sun Microsystems, put it: No matter who you are, most of the smartest people work for someone else. In innovation, the increased awareness that valuable knowledge may well reside outside the firm boundaries has led many firms to open up their innovation processes to take in ideas and solutions from the crowd. Even though most of the best people work for others, they are often willing to contribute to interesting challenges in their spare time. And as the costs of good photography, design or movie editing tools that lets you compete with professionals has significantly fallen in price, many serious amateurs can make use of these tools and actually create content in their spare time that can compete with the work of professionals. Battle of Concepts Battle of Concepts is the most well-known example of crowdsourcing in the Netherlands. Since March 2007, students and young professionals have been challenged by Dutch organizations, such as Nationale Nederlanden, NUON, ProRail, and several Dutch ministries, to come up with ideas ranging from new products and services for insurance companies to futuristic outlooks of high speed transportation in the year Now, three years later, Battle of Concepts has almost 6000 members and has rewarded over in more than 90 Battles. Current challenges ask for ideas to reduce the trash on beaches, ideas for keeping the Dutch country side attractive for current and future inhabitants, and innovative concepts for the use of bio-based building materials. Figure 2: BattleOfConcepts.nl 10.ego

11 Crowdsourcing: buzzword or the future? Howe, J., Crowdsourcing: Why the Power of the Crowd is Driving the Future of Business, Crown Business, New York: NY, 2008 Internet World Stats (http://www.internetworldstats.com) Pew Internet & American Life Project (http://www.pewinternet.org) Prensky, M., Digital natives, digital immigrants, On the Horizon, 9(5), 2001 Promise Corporation, Co-creation: New pathways to value - An overview, 2009 Secondly, the number of people with access to the Internet across the globe is increasing at very high growth rates. Since the beginning of the 21 st century, the number of people having access to the Internet has grown with over 380%. In 2009 already more than 25% of the total world population, or more than 1.8 billion people, had access to the Internet (with countries such as The Netherlands having an Internet penetration rate of more than 85%). On a yearly basis, tens of millions of people are being connected to the Internet [Internet World, 2010]. Finally, research shows us that the teenagers of today are extremely active in content generation on the Internet [Pew Internet, 2010]. In contrast to the current generation, which is typified as digital immigrants, the future generation is usually referred to as digital natives, at ease in this new digital world of user generated content [Prensky, 2001]. Crowdsourcing can thus be seen as a natural product of a broader trend in which the way value is created in society is fundamentally changing due to the wider dispersion of useful knowledge over the globe and the possibilities created by the Internet for tapping this knowledge. Considering this broader trend, it is clear that crowdsourcing should not be considered to be just another buzzword and that the current crowdsourcing cases should be seen as a first indication of what is to come. Different forms of crowdsourcing Much of the current confusion surrounding the term crowdsourcing comes from the fact that several different forms of crowdsourcing exist and sometimes these different forms seem to be more dissimilar than similar. As crowdsourcing can also be used as a way of democratizing processes by letting citizens participate in decision making and empowering consumers in product choices, many people focus more on what they would like crowdsourcing to be instead of what it actually is. To avoid adding to this confusion, I will use a broad definition and consider all cases where an organization makes use of the contributions of a large group of undefined people to be forms of crowdsourcing. In this way the distinction between crowdsourcing and the related, but different, concepts of co-creation and open innovation also becomes more apparent. Where open innovation implies some form of collaboration with parties external to the organization with the aim of enhancing the organization s innovation process, crowdsourcing can be applied with external as well as internal crowds and does not necessarily have innovation as a goal. Co-creation can be defined as an active, creative and social process, based on collaboration between producers and users, that is initiated by the firm to generate value for customers [Promise, 2009]. Although some forms of crowdsourcing are collaborations between organizations and users, or users amongst themselves, many forms in fact do not. To better understand crowdsourcing cases, it helps to categorize them along a few dimensions. The first dimension being the type of job the crowd performs. The second dimension would distinguish between cases that involve co-creation with the organization or between users from the cases that do not involve co-creation. A third dimension distinguishes between cases with a direct and indirect crowdsourcing business model. Crowdsourcing different type of jobs While many crowdsourcing cases involve intellectually challenging jobs, there are also numerous cases in which the crowd performs relatively simple tasks. The intellectually challenging jobs can be considered creation jobs, and usually involve some form of design, coming up with ideas, and/or creative problem solving. InnoCentive and 99designs are excellent examples of this kind of jobs. The more mundane jobs can be referred to as production jobs. In these jobs, organizations make use of individuals spare cycles to let them perform relatively simple tasks that are difficult to automate, so-called Human Intelligence Tasks. Examples are the project, in which individuals can provide their computers resources to analyze data from SETI for signs of intelligent life in the galaxy, GalaxyZoo, which asks the crowd to categorize images of the galaxy taken by a camera attached to a robotic telescope, but also Amazon Mechanical Turk, which asks people from the crowd to do mundane tasks for a couple of cents per job. A third type of job, the prediction job, can go from mundane to intellectually challenging depending on what the crowd has to predict. It can involve voting on contributions by the crowd, such as ideas or designs by other individuals. But it can also involve participating in so-called prediction markets, in which individuals in the crowd can invest in all kinds of underlying assets. Probably the most well-known prediction markets are the Iowa Electronic Markets, where individuals can trade on a range of future events, from presidential elections to the size of a company s market capitalization at a certain point in time. The predictions of these markets have continuously outperformed polls on these topics in the last two decades. A somewhat different example is the Hollywood Stock Exchange, where individuals can buy and sell shares in movies, actors, producers and so give insight into their preferences..ego 11

Digital municipal services for entrepreneurs

Digital municipal services for entrepreneurs Digital municipal services for entrepreneurs Smart Cities Meeting Amsterdam October 20th 2009 Business Contact Centres Project frame Mystery Shopper Research 2006: Assessment services and information for

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente?

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Enterprise Architectuur een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Wie zijn we? > Frederik Baert Director Professional Services ICT @frederikbaert feb@ferranti.be Werkt aan een Master

Nadere informatie

Enterprise Portfolio Management

Enterprise Portfolio Management Enterprise Portfolio Management Strategische besluitvorming vanuit integraal overzicht op alle portfolio s 22 Mei 2014 Jan-Willem Boere Vind goud in uw organisatie met Enterprise Portfolio Management 2

Nadere informatie

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN Mieke Audenaert 2010-2011 1 HISTORY The HRM department or manager was born

Nadere informatie

Ctrl Ketenoptimalisatie Slimme automatisering en kostenreductie

Ctrl Ketenoptimalisatie Slimme automatisering en kostenreductie Ctrl Ketenoptimalisatie Slimme automatisering en kostenreductie 1 Ctrl - Ketenoptimalisatie Technische hype cycles 2 Ctrl - Ketenoptimalisatie Technologische trends en veranderingen Big data & internet

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Investment Management. De COO-agenda

Investment Management. De COO-agenda Investment Management De COO-agenda Vijf thema s 1) Markt 2) Wet- en regelgeving 3 5) Rol van de COO 5 3) Operations 4) Technologie 2012 KPMG Accountants N.V., registered with the trade register in the

Nadere informatie

Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL

Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL Wilma Fokker, IBM account manager BA Ton Rijkers, Business Project Manager EMI Music IBM Cognos Express Think big. Smart small. Easy to install pre-configured

Nadere informatie

Identity & Access Management & Cloud Computing

Identity & Access Management & Cloud Computing Identity & Access Management & Cloud Computing Emanuël van der Hulst Edwin Sturrus KPMG IT Advisory 11 juni 2015 Cloud Architect Alliance Introductie Emanuël van der Hulst RE CRISC KPMG IT Advisory Information

Nadere informatie

Offshore Outsourcing van Infrastructure Management

Offshore Outsourcing van Infrastructure Management Offshore Outsourcing van Infrastructure Management an emerging opportunity dr. Erik Beulen Atos Origin/Tilburg University 1 Agenda Introductie Ontwikkelingen Risicovergelijking Best practices Conclusies

Nadere informatie

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M.

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. (Bert) Vrijhoef Take home messages: Voor toekomstbestendige chronische zorg zijn innovaties

Nadere informatie

SURFnet User Survey 2006

SURFnet User Survey 2006 SURFnet User Survey 2006 Walter van Dijk Madrid, 21 September 2006 Agenda A few facts General picture resulting from the survey Consequences for the service portfolio Consequences for the yearly innovation

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7 Media en creativiteit Winter jaar vier Werkcollege 7 Kwartaaloverzicht winter Les 1 Les 2 Les 3 Les 4 Les 5 Les 6 Les 7 Les 8 Opbouw scriptie Keuze onderwerp Onderzoeksvraag en deelvragen Bespreken onderzoeksvragen

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

Taco Schallenberg Acorel

Taco Schallenberg Acorel Taco Schallenberg Acorel Inhoudsopgave Introductie Kies een Platform Get to Know the Jargon Strategie Bedrijfsproces Concurrenten User Experience Marketing Over Acorel Introductie THE JARGON THE JARGON

Nadere informatie

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Date 7-12-2011 1 Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Prof. Dr. Inge Hutter Demographer, anthropologist Coordinator Healthy Ageing Alpha Gamma RUG Dean Faculty Spatial Sciences Date 7-12-2011

Nadere informatie

Future of Innovation. Ruud Smeulders, BrilliantBrains. Annual General Meeting of the NCCC 24 april 2013

Future of Innovation. Ruud Smeulders, BrilliantBrains. Annual General Meeting of the NCCC 24 april 2013 Future of Innovation Ruud Smeulders, BrilliantBrains Annual General Meeting of the NCCC 24 april 2013 1 the old future 2 But not many flying cars yet 3 only more crowded cities! 4 difficult to predict

Nadere informatie

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM 5 maart 2014 De Beukenhof Terweeweg 2-4 2341 CR Oegstgeest 071-517 31 88 Security Intelligence Bijeenkomst Corporate IAM On the Internet,

Nadere informatie

Meet your mentor and coach

Meet your mentor and coach Young Professional Program The importance of having a mentor in business Meet your mentor and coach What do Larry Page, and Steve Jobs have in common? They ve all received guidance from mentors. Yes even

Nadere informatie

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages 22/03/2013 Housing market in crisis House prices down Number of transactions

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008 Competencies atlas Self service instrument to support jobsearch Naam auteur 19-9-2008 Definitie competency The aggregate of knowledge, skills, qualities and personal characteristics needed to successfully

Nadere informatie

LDA Topic Modeling. Informa5ekunde als hulpwetenschap. 9 maart 2015

LDA Topic Modeling. Informa5ekunde als hulpwetenschap. 9 maart 2015 LDA Topic Modeling Informa5ekunde als hulpwetenschap 9 maart 2015 LDA Voor de pauze: Wat is LDA? Wat kan je er mee? Hoe werkt het (Gibbs sampling)? Na de pauze Achterliggende concepten à Dirichlet distribu5e

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept 7 juni 2012 KNX Professionals bijeenkomst Nieuwegein Annemieke van Dorland KNX trainingscentrum ABB Ede (in collaboration with KNX Association) 12/06/12 Folie 1 ETS

Nadere informatie

Transformatie Structureel leegstaande kantoorgebouwen. Presentatie ilab Rogier Laterveer

Transformatie Structureel leegstaande kantoorgebouwen. Presentatie ilab Rogier Laterveer Transformatie Structureel leegstaande kantoorgebouwen Presentatie ilab Rogier Laterveer Voorstellen Rogier Laterveer Docent, onderzoeker en architect Kenniscentrum voor Technologie & Innovatie Initiatiefnemer

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

Security Les 1 Leerling: Marno Brink Klas: 41B Docent: Meneer Vagevuur

Security Les 1 Leerling: Marno Brink Klas: 41B Docent: Meneer Vagevuur Security Les 1 Leerling: Klas: Docent: Marno Brink 41B Meneer Vagevuur Voorwoord: In dit document gaan we beginnen met de eerste security les we moeten via http://www.politiebronnen.nl moeten we de IP

Nadere informatie

Interaction Design for the Semantic Web

Interaction Design for the Semantic Web Interaction Design for the Semantic Web Lynda Hardman http://www.cwi.nl/~lynda/courses/usi08/ CWI, Semantic Media Interfaces Presentation of Google results: text 2 1 Presentation of Google results: image

Nadere informatie

Business Architectuur vanuit de Business

Business Architectuur vanuit de Business Business Architectuur vanuit de Business CGI GROUP INC. All rights reserved Jaap Schekkerman _experience the commitment TM Organization Facilities Processes Business & Informatie Architectuur, kun je vanuit

Nadere informatie

vrijdag 8 juni 12 DRIMPY BRENGT ZORG SAMEN

vrijdag 8 juni 12 DRIMPY BRENGT ZORG SAMEN DRIMPY BRENGT ZORG SAMEN DE CONSUMENT IN DE ZORG? Fragmentatie ehealth initiatieven zorgen weer voor eilandjes in de zorg: ICT leveranciers, Regio s, Ziekenhuizen, Klinieken, Patiënt Verenigingen, Verzekeraars,

Nadere informatie

SharePoint intranet bij Barco Beter (samen)werken en communiceren

SharePoint intranet bij Barco Beter (samen)werken en communiceren SharePoint intranet bij Barco Beter (samen)werken en communiceren Els De Paepe Hans Vandenberghe 1 OVER BARCO 90+ 3,250 +1 billion Presence in more than 90 countries Employees Sales for 4 consecutive years

Nadere informatie

Omnichannel klantcommunicatie. Roberto Nagel M-EDP Solutions Manager Document Dialog

Omnichannel klantcommunicatie. Roberto Nagel M-EDP Solutions Manager Document Dialog Omnichannel klantcommunicatie Roberto Nagel M-EDP Solutions Manager Document Dialog Inhoud Wat is omnichannel? Hoe kom je er? Wat betekent dit voor de documentprofessional? Omnichannel retail Winkel website

Nadere informatie

o Theo Glaudemans Business Refresher theo.glaudemans@limebizz.nl o Rens Eijgermans Business Refresher rens.eijgermans@limebizz.nl

o Theo Glaudemans Business Refresher theo.glaudemans@limebizz.nl o Rens Eijgermans Business Refresher rens.eijgermans@limebizz.nl o Theo Glaudemans Business Refresher theo.glaudemans@limebizz.nl o Rens Eijgermans Business Refresher rens.eijgermans@limebizz.nl o Heb je vragen of geef je mening en reactie op deze presentatie via

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management

Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management Project : GigaPort3 Project Year : 2010 Project Manager : Albert Hankel Author(s) : Eefje van der Harst Completion Date : 24-06-2010 Version : 1.0

Nadere informatie

Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie

Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie Dexia & social media Frank Van ssche, Head of Brand & Project Office, Communicatie Gent, 28/04/2011 Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie Quotes Social media isn't (just) about the media,

Nadere informatie

Product Quality Management, onze toekomst René Tuinhout

Product Quality Management, onze toekomst René Tuinhout Product Quality Management, onze toekomst René Tuinhout Agenda No. 2 1 Tijdsindeling Binnen TestNet is gesproken over Product Kwaliteit (in 2011 en tijdens de Summerschool 2012). Een TestNet-werkgroep

Nadere informatie

De Levende Gevel. Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst

De Levende Gevel. Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst De Levende Gevel Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst A letter from nature Dear., Our life knows no boundaries, we live together. You live in me and I live in you! I not only

Nadere informatie

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care Annemiek T. Harder Studies presented in this thesis and the printing of this

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

Kikkers en Heilige Koeien UvAConext & standaarden voor het primaire onderwijs en onderzoek proces

Kikkers en Heilige Koeien UvAConext & standaarden voor het primaire onderwijs en onderzoek proces Kikkers en Heilige Koeien UvAConext & standaarden voor het primaire onderwijs en onderzoek proces SURF Seminar September 2015 Frank Benneker, ICTS Universiteit van Amsterdam Perspectief ICTS & OO dienstverlening

Nadere informatie

Kwaliteit en Testen binnen Agile Project Management volgens Scrum bij Planon. David Griffioen 11 april 2006

Kwaliteit en Testen binnen Agile Project Management volgens Scrum bij Planon. David Griffioen 11 april 2006 Kwaliteit en Testen binnen Agile Project Management volgens Scrum bij Planon David Griffioen april 2006 Agenda Planon Agile Scrum Scrum bij Planon Kwaliteit en Testen Planon Planon maakt productsoftware

Nadere informatie

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum Ontpopping Veel deelnemende bezoekers zijn dit jaar nog maar één keer in het Van Abbemuseum geweest. De vragenlijst van deze mensen hangt Orgacom in een honingraatpatroon. Bezoekers die vaker komen worden

Nadere informatie

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Frans Mofers Nederland cursusmateriaal & CAA's alle cursusmateriaal vrij downloadbaar als PDF betalen voor volgen cursus cursussite

Nadere informatie

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet. Expert at a distance Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.nl Working together for education

Nadere informatie

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Tijd 09.15 09.45 Je bent op de Open dag, wat nu? Personal welcome international visitors 10.00 10.45 Je bent op de

Nadere informatie

Free Electives (15 ects)

Free Electives (15 ects) Free Electives (15 ects) Information about the Master RE&H (and the free electives) can be found at the following page: http://www.bk.tudelft.nl/en/about-faculty/departments/real-estate-and-housing/education/masterreh/free-electives/

Nadere informatie

13/07/2012. Op naar Product Quality Monitoring René Tuinhout. Agenda. Tijdsindeling. K o f f i e p a u z e. TestNet Summerschool, juni 2012

13/07/2012. Op naar Product Quality Monitoring René Tuinhout. Agenda. Tijdsindeling. K o f f i e p a u z e. TestNet Summerschool, juni 2012 Op naar Product Quality Monitoring René Tuinhout Agenda No. 2 Tijdsindeling K o f f i e p a u z e No. 3 1 Introductie Zaterdag 9 juni 2012 Vrijdag 15 juni 2012 Zaterdag 16 juni 2012 Zaterdag 9 juni 2012

Nadere informatie

Duurzaam leiderschap Over de wereld, de mens en onderwijs

Duurzaam leiderschap Over de wereld, de mens en onderwijs Duurzaam leiderschap Over de wereld, de mens en onderwijs Elena Cavagnaro, lector in service studies MLI & SEN 2013 09 06 1 9/6/2013 Agenda Even voorstellen Wereldbeelden Welk beeld hebben we van de wereld

Nadere informatie

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl ARTIST Assessment and Review Tool for Innovation Systems of Technologies Koen Schoots, Michiel Hekkenberg, Bert Daniëls, Ton van Dril Agentschap NL: Joost Koch, Dick Both Petten 24 September 2012 www.ecn.nl

Nadere informatie

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Consultant Education Sick Pupils Educational Service Centre University Medical Centre The Netherlands

Nadere informatie

Building effective IT demandsupply

Building effective IT demandsupply Building effective IT demandsupply structures Gerard Wijers Director Governance and Sourcing Management Agenda» Introductie Demand-Supply» Demand-Supply bij Vopak» Demand-Supply bij van Gansewinkel» Discussie

Nadere informatie

Wat is Interaction Design?

Wat is Interaction Design? Wat is Interaction Design? Wat is interaction design? Designing interactive products to support the way people communicate and interact in their everyday and working lives. Preece, Sharp and Rogers (2015)

Nadere informatie

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management Policy Aspects of Storm Surge Warning Systems Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Contents Water in the Netherlands What kind of information and models do we need? Flood System

Nadere informatie

04/11/2013. Sluitersnelheid: 1/50 sec = 0.02 sec. Frameduur= 2 x sluitersnelheid= 2/50 = 1/25 = 0.04 sec. Framerate= 1/0.

04/11/2013. Sluitersnelheid: 1/50 sec = 0.02 sec. Frameduur= 2 x sluitersnelheid= 2/50 = 1/25 = 0.04 sec. Framerate= 1/0. Onderwerpen: Scherpstelling - Focusering Sluitersnelheid en framerate Sluitersnelheid en belichting Driedimensionale Arthrokinematische Mobilisatie Cursus Klinische Video/Foto-Analyse Avond 3: Scherpte

Nadere informatie

SMART(ER) GATES Multi use and multi functional HUB s. ADVIER Mobiliseert, NIO Architecten en OKRA landschapsarchitecten

SMART(ER) GATES Multi use and multi functional HUB s. ADVIER Mobiliseert, NIO Architecten en OKRA landschapsarchitecten SMART(ER) GATES Multi use and multi functional HUB s ADVIER Mobiliseert, NIO Architecten en OKRA landschapsarchitecten Background and team Contest City of Antwerp design contest for parking houses (P+R

Nadere informatie

Memo Academic Skills; the basis for better writers

Memo Academic Skills; the basis for better writers Memo Academic Skills; the basis for better writers With the rise of broader bachelor degrees and the University College, Dutch universities are paying more attention to essays and other written assignments.

Nadere informatie

To e-cf or not to e-cf? Jose de Leeuwe-Wisniewski 6 maart 2014

To e-cf or not to e-cf? Jose de Leeuwe-Wisniewski 6 maart 2014 To e-cf or not to e-cf? Jose de Leeuwe-Wisniewski 6 maart 2014 Programma e-cf Korte introductie e-cf Nut en noodzaak Stand van zaken in Europa In Nederland e-cf in de praktijk Ronde tafel discussie Het

Nadere informatie

Voorkom pijnlijke verrassingen Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst. Presentator: Remko Geveke

Voorkom pijnlijke verrassingen Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst. Presentator: Remko Geveke Voorkom pijnlijke verrassingen Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst Presentator: Remko Geveke Start webinar: 08:30 uur Agenda Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst Verticaal Toezicht vs. Horizontaal Toezicht

Nadere informatie

Best Practice Seminar 14 NOVEMBER 2013

Best Practice Seminar 14 NOVEMBER 2013 Best Practice Seminar 14 NOVEMBER 2013 14.00: Welkom Best Practice Seminar 14.10: Centraal PMO als middelpunt van projecten en programma s Yvonne Veenma, Stedin 14.50: Pauze 15.30: Governance in een Enterprise

Nadere informatie

Klant. Klant - Branche: Industrie - > 20000 employees - Vestigingen in > 25 landen. Specifiek - Profitabele, kosten gedreven strategy

Klant. Klant - Branche: Industrie - > 20000 employees - Vestigingen in > 25 landen. Specifiek - Profitabele, kosten gedreven strategy Klant Klant - Branche: Industrie - > 20000 employees - Vestigingen in > 25 landen Specifiek - Profitabele, kosten gedreven strategy IT characteristics - Constante verandering: organsiatie, techniek, processen.

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47 pagina 1 van 5 Kunt u deze nieuwsbrief niet goed lezen? Bekijk dan de online versie Nieuwsbrief NRGD Editie 11 Newsletter NRGD Edition 11 17 MAART 2010 Het register is nu opengesteld! Het Nederlands Register

Nadere informatie

Innovatie en RWS. Een scherpe vraag en samenwerking in ketens en netwerken

Innovatie en RWS. Een scherpe vraag en samenwerking in ketens en netwerken Innovatie en RWS Een scherpe vraag en samenwerking in ketens en netwerken In today s business environment, Innovation means survival. David Gann. 2 RWS Innovatie Innovatie Innovation is the process by

Nadere informatie

Overview of the presentation

Overview of the presentation 1 Intercultural mediation in health care in the EU: theory and practice Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Overview of the presentation 1. Policy issues 2. Why do we need medical

Nadere informatie

270+ Contact Centers. 75talen TELEPERFORMANCE OVERZICHT. 182,000 werknemers. Wereldwijd marktleider in multichannel Klantbeleving Management

270+ Contact Centers. 75talen TELEPERFORMANCE OVERZICHT. 182,000 werknemers. Wereldwijd marktleider in multichannel Klantbeleving Management 1 TELEPERFORMANCE OVERZICHT Wereldwijd marktleider in multichannel Klantbeleving Management Landen waar we aanwezig zijn Landen die we faciliteren Opgericht in 1978 270+ Contact Centers Aanwezig in 62

Nadere informatie

TOELICHTING OP FUSIEVOORSTEL/

TOELICHTING OP FUSIEVOORSTEL/ TOELICHTING OP FUSIEVOORSTEL/ EXPLANATORY NOTES TO THE LEGAL MERGER PROPOSAL Het bestuur van: The management board of: Playhouse Group N.V., een naamloze Vennootschap, statutair gevestigd te Amsterdam,

Nadere informatie

Virtual Enterprise Centralized Desktop

Virtual Enterprise Centralized Desktop Virtual Enterprise Centralized Desktop Het gebruik van virtuele desktops en de licensering daarvan Bastiaan de Wilde, Solution Specialist Microsoft Nederland Aanleiding Steeds meer gebruik van Virtuele

Nadere informatie

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment project Awasi Kenya Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment*van* kinderen*in*kenia De#afgelopen#drie#jaren# hebben#we#met#steun#van#de# Rotaryclub##Rhenen: Veenendaal#een#

Nadere informatie

Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie

Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie 11 december 2014 Het project EUregio Life Cycle Costing (EULC2) is mede mogelijk gemaakt door bijdragen van

Nadere informatie

The role of local municipalities and labor market regions in adult education: monitoring quality

The role of local municipalities and labor market regions in adult education: monitoring quality Deze dia-indeling is zo gemaakt dat zelf een afbeelding kan worden geplaatst. Klik met de rechtermuisknop in de achtergrond en kies Achtergrond opmaken. Klik op Opvulling met figuur of bitmappatroon en

Nadere informatie

Exploitant. CM-Bureau

Exploitant. CM-Bureau Van Exploitant Naar CM-Bureau You do not lead by hitting people over the head that s assault, not leadership MT MediaGroep BV 2014, Berend Jan Veldkamp Dwight D. Eisenhouwer Over MT MediaGroep boeit en

Nadere informatie

Workflow en screenshots Status4Sure

Workflow en screenshots Status4Sure Workflow en screenshots Status4Sure Inleiding Het Status4Sure systeem is een ICT oplossing waarmee de transportopdrachten papierloos door het gehele proces gaan. De status kan gevolgd worden door de logistieke

Nadere informatie

XTRA LEUK DOCUMENTATION SHOPPEN IN DECEMBER

XTRA LEUK DOCUMENTATION SHOPPEN IN DECEMBER FREE DOCUMENTATION Promotion for the gift-wrapping service/shop was part of the XTRA Leuk Shoppen in de Marikenstraat (XTRA Great Shopping in Marikenstraat) campaign, which also communicated about Sunday

Nadere informatie

Roadmaps Ben Linders Jan Jaap Cannegieter. 4 maart 2009 1

Roadmaps Ben Linders Jan Jaap Cannegieter. 4 maart 2009 1 Roadmaps Ben Linders Jan Jaap Cannegieter 4 maart 2009 1 Geschiedenis van de roadmaps 2001 2006: ervaring opgedaan met continue representatie 15 september 2005: moeilijke discussie bij een opdrachtgever

Nadere informatie

User Centred Development. UCD Werkcollege blok 1 week 4

User Centred Development. UCD Werkcollege blok 1 week 4 User Centred Development UCD Werkcollege blok 1 week 4 Agenda Introductie Huisregels Blok beschrijving Observatie opdracht & huiswerk Introductie Aranea Felëus Industrieel Ontwerpen Strategic Product Design

Nadere informatie

Tuesday, 21 January, 14. hans.van.grieken@capgemini.com

Tuesday, 21 January, 14. hans.van.grieken@capgemini.com Op 22 januari 2003 mocht ik de NATO toespreken in Brussel... de 2de Golfoorlog kwam eraan, dus security was tight... guess what guys: I m taking your picture now and I m sending it to Saddam Consumerization

Nadere informatie

Usability walkthrough for accessibility

Usability walkthrough for accessibility Usability walkthrough for accessibility steven stijger steven_stijger@nl.ibm.com http://www.flickr.com/photos/81167076@n00/322162512/ Copyright IBM Corporation 2008 usability walkthrough usability test

Nadere informatie

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant #polis14 Northeast-Brabant: a region in the Province of Noord-Brabant Innovative Poly SUMP 20 Municipalities Province Rijkswaterstaat Several companies Schools

Nadere informatie

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet.

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. General: Please use the latest firmware for the router. The firmware is available on http://www.conceptronic.net! Use Firmware version

Nadere informatie

Contents. Introduction Problem Definition The Application Co-operation operation and User friendliness Design Implementation

Contents. Introduction Problem Definition The Application Co-operation operation and User friendliness Design Implementation TeleBank Contents Introduction Problem Definition The Application Co-operation operation and User friendliness Design Implementation Introduction - TeleBank Automatic bank services Initiates a Dialog with

Nadere informatie

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder?

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Paul Louis Iske Professor Open Innovation & Business Venturing, Maastricht University De wereld wordt steeds complexer Dit vraagt om

Nadere informatie

RISK ASSESSMENTS. A Must Do, or.

RISK ASSESSMENTS. A Must Do, or. RISK ASSESSMENTS A Must Do, or. NCSC LIAISON CSA Waar gaan we naar toe Mobile Social Cloud Big Data By 2016 smartphones and tablets will put power In the pockets of a billion global consumers Millennials

Nadere informatie

The influence of Management Style on Networked Innovation in Consultancy & Engineering Firms

The influence of Management Style on Networked Innovation in Consultancy & Engineering Firms The influence of Management Style on Networked Innovation in Consultancy & Engineering Firms Master thesis Arjen van Bruchem Inhoud Wat verstaan we onder innovatie? Waarom dit onderzoek? Aanpak van het

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

i29 interior architects

i29 interior architects i29 interior architects We are i29 l interior architects, a creative and versatile interior design studio. Our aim is to create intelligent designs and striking images. Space is the leitmotiv, the result

Nadere informatie

Melding Loonbelasting en premies Aanmelding werkgever. Registration for loonbelasting en premies Registration as an employer

Melding Loonbelasting en premies Aanmelding werkgever. Registration for loonbelasting en premies Registration as an employer Melding Loonbelasting en premies Aanmelding werkgever Registration for loonbelasting en premies Registration as an employer Over dit formulier About this form Waarom dit formulier? Dit formulier is bestemd

Nadere informatie

Profile visitors NRC Q

Profile visitors NRC Q NRC Media presents About NRC Q A unique concept Business news platform for ambitious people on the go Short, sharp articles with professional infographics Daily newsletter at 5.30am News updates via WhatsApp

Nadere informatie

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad.

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. DATUM: 22-09-2009 (You will find the English version below) Beste allen, Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. NIEUWSBRIEF No. 1 Dit is de eerste

Nadere informatie