Functioneel ontwerp Linux WerkPlek

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Functioneel ontwerp Linux WerkPlek"

Transcriptie

1 Functioneel ontwerp Linux WerkPlek Inleiding Het project Linux WerkPlek (LWP) beoogt voor verschillende doelgroepen een Linux desktop en bijbehorende infrastructuur aan te bieden. Doelstelling daarbij is te komen tot een voor alle beheerders en gebruikers van die plekken acceptabele standaardisatie. Er zijn verschillende doelgroepen in kaart gebracht. Dit maakt het bepalen van de gewenste functionaliteit van de LWP tot een complexe opdracht. Het eerste doel van het project is dan ook het beschrijven van die doelgroepen en van de wensen van gebruikers uit die doelgroepen. In de projectgroep zitten een aantal vertegenwoordigers van afdelingen waar Unix/Linux gebruik al is ingeburgerd. Zij toetsen de voorstellen voor de functionaliteit van de LWP aan de bestaande functionaliteit van hun Unix/Linux infrastructuur. Hierbij houden zij de belangen van de wetenschappelijk onderzoeker en gevorderde student nauwlettend in de gaten. Vertegenwoordigers van het CIT zitten in de projectgroep om daar waar mogelijk en gewenst centrale oplossingen en ondersteuning aan te dragen. Een volgend doel is het daadwerkelijk realiseren van de werkplek. Daarbij wordt gekozen voor een modulaire implementatie. Doelgroepen kunnen delen afnemen van de aangeboden functionaliteit en deze inpassen in hun huidige systeem of het geheel afnemen voor een centraal beheerde en door een helpdesk ondersteunde LWP. Uitgangspunt is een robuust ontwerp waarbij de belangrijkste functionaliteit locatieonafhankelijk is (je kunt 'overal' inloggen), maar waarbij het werkstation niet onbruikbaar wordt bij uitval van centrale diensten. Linux op de RuG werkplek Afdelingen binnen de RuG waar Linux wordt gebruikt hebben dikwijls een Unix historie. De keuze van Operating Systeem voor die groepen hangt samen met de wens om wetenschappelijke software te kunnen maken voor onderzoeksvraagstukken waar nog geen software voor bestaat. Vaak wordt er bij wetenschappelijke softwareprojecten in internationale verbanden samengewerkt of afgestemd. Hiervoor is het Unix platform nog steeds het meest geschikt. Door verschillen in de gebruikte Unix systemen is de gewoonte ontstaan om de software als broncode uit te wisselen. De beschikbaarheid van compilers en de juiste bibliotheken is dan ook van groot belang voor deze groep.

2 Afdelingen met Linux zonder lange Unix historie herkennen wel de vraag van onderzoekers voor een 'ontwikkelplatform' voor wetenschappelijke software. De LWP neemt de distributie van een ontwikkelplatform als een van de uitgangspunten. Vaak maken bovengenoemde afdelingen ook gebruik van Linux voor onderwijsdoeleinden, voor ondersteuning van lokale activiteiten als lezingen en symposia en voor het regelen van dataverkeer (pipelines, grid) Eigen webservers al of niet gekoppeld aan databases kunnen daar deel van uitmaken. Huidige Linux gebruikers maken bij al deze activiteiten vaak gebruik van de mogelijkheden die de software biedt om 't werk ook op afstand te kunnen doen. Zij achten deze toegang op afstand als essentieel onderdeel van de infrastructuur. De LWP projectgroep wil bovengenoemde functionaliteit waarborgen afhankelijk van de doelgroep. De projectgroep onderkent de grote cultuurverschillen tussen afdelingen en houdt bij het functioneel ontwerp rekening met differentiatie in softwarebehoefte. Maar zij ziet ook mogelijkheden om de krachten te bundelen op het gebied van software. De basis daarvoor is een standaard in softwaredistributie. Een van de kandidaten voor deze standaard is het RedHat Package Manager (RPM) systeem. Software kan dan gemakkelijker worden uitgewisseld. Ook kunnen er voordelen zitten in de gezamenlijke inkoop van software en/of softwarelicenties. Doelgroepen Binnen genoemde afdelingen maken we onderscheid tussen afdelingen waar nu en in de toekomst het beheer decentraal (dus op locatie) wordt uitgevoerd en waar het beheer centraal (door het CIT) wordt uitgevoerd. In het eerste geval kan er ook sprake zijn van decentrale hardware. De projectgroep is zich bewust van de vraag van de onderzoeker naar hardware die soms afwijkt van wat als standaard wordt gezien. Vaak is dit soort hardware goed met Linux te installeren. Voor deze doelgroep zal geen sprake zijn van opgelegde standaardisatie van hardware. De rol die de organisatie achter de LWP hier kan spelen is die van ondersteuner van speciale hardware door het verzamelen en beschikbaar stellen van de laatste drivers. Deze beheerders staan dicht bij de eindgebruikers. Deze gebruikers willen geen functionaliteit inleveren. Voor de beheerders zit de meerwaarde van de LWP in een mogelijke tijdwinst als basis beheerswerkzaamheden en helpdeskactiviteiten uitbesteed kunnen worden. Zij kunnen zich dan toeleggen op voor de afdeling

3 speciale hardware en softwareactiviteiten. Het is hierbij belangrijk dat zij hun eigen infrastructuur kunnen 'mengen' met delen van de LWP infrastructuur. Besloten is dan ook om de LWP zoveel mogelijk modulair aan te pakken met het accent op standaard protocollen. Voor de afdelingen die gekozen hebben om een centraal beheerde LWP af te nemen, is het belangrijk dat er een goed werkende helpdeskondersteuning komt. Op dit moment is die ondersteuning er niet of niet voldoende. Aan uitbreiding wordt gewerkt. Van belang hierbij is dat we onderkennen dat de activiteiten van een helpdesk voor de LWP behoorlijk kunnen verschillen met die voor Windows. Met name het aantal applicaties dat onder een LWP zal worden aangeboden is enorm. Er is ook veel overlap tussen applicaties. De doorsnee Linuxgebruiker stelt het op prijs te kunnen kiezen welke desktop hij/zij gebruikt, welke inlogshell wordt opgestart en welke programmeertaal hij/zij gaat gebruiken. Linuxgebruikers zijn hierbij gewend hun helpdesk niet te 'overvragen'. De LWP voor bovengenoemde afnemers kent de meeste hindernissen. De projectgroep heeft daarom besloten om deze eerst te duiden en vervolgens op te schalen naar een studentenwerkplek. Studenten zijn een aparte doelgroep. We moeten er rekening mee houden dat de student zal kiezen voor het gebruik van de LWP om dezelfde reden als waarom hij/zij nu Linux gebruikt of wil gaan gebruiken op bestaande Linux werkplekken voor studenten. De student kiest voor de LWP omdat deze anders is dan de UWP. De redenen zijn uiteenlopend. De beschikbaarheid van bepaalde software, de mogelijkheid om software zelf te maken of dat van anderen te kunnen bewerken en te compileren spelen een rol. Maar ook het gevoel meer controle over het systeem te hebben kan een rol spelen bij een student die kiest voor Linux. We moeten er dus voor waken dat de LWP niet een soort UWP wordt. We kennen de wensen van deze studenten niet bijzonder goed. Een standaard werkplek met software uitbreidingen die locatieafhankelijk zijn lijkt genoeg. De studenten moeten wel in staat worden gesteld om applicaties te kunnen ontwikkelen. Hier moet rekening worden gehouden bij het regelen van file permissies en andere veiligheidsoverwegingen. Als laatste doelgroep noemen we toekomstige gebruikers die om uiteenlopende reden de LWP willen proberen. Mogelijk lopen zij tegen de beperkingen van een Windows omgeving aan en willen daarom eens kijken of het gebruik van een OS gebaseerd een langere traditie in onderzoek voordelen biedt Anderen willen Linux proberen uit nieuwsgierigheid en zullen Linux met Windows willen vergelijken in termen van kantoorgebruik. Voor deze laatste groep is het belangrijk dat er een selectie van applicaties wordt gemaakt waarvoor de helpdesk goede ondersteuning kan bieden. De projectgroep heeft weinig kennis van deze doelgroep. Wel houdt zij rekening met de mogelijkheid dat door deze groep in de toekomst opschaling van de LWP nodig zou kunnen zijn.

4 FO: De doelgroepen voor de LWP zijn: 1) Huidige Linux gebruikers met decentraal beheer 2) Huidige Linux gebruikers met centraal beheer 3) Studenten die reeds Linux gebruiken 4) Studenten en medewerkers die om uiteenlopende reden in de toekomst de LWP willen gaan gebruiken. Doelen LWP Algemeen doel van de projectgroep is het definieren en implementeren van een, op doelgroep gerichte, optimale inrichting en organisatie van werkplekken met Linux als besturingssysteem om bestaande en toekomstige gebruikers een 'Open Source' platform te bieden ter ondersteuning van het wetenschappelijk bedrijf. De projectgroep definieert een aantal gemeenschappelijke doelen en een aantal doelen die specifiek zijn voor een doelgroep. Zij komt regelmatig samen om de LWP te bespreken. Deze bijeenkomsten zijn de enige waar Unix/Linux beheerders bij elkaar komen en ervaringen uitwisselen. Deze kennisuitwisseling is van grote waarde gebleken. De bijeenkomsten vinden plaats onder de vlag van het CIT maar het is duidelijk een project van de vertegenwoordigers van de diverse doelgroepen. Meningsverschillen, al of niet met een historische achtergrond, dwingen de leden van de projectgroep goed na te denken over de keuzes die zij of anderen maken op het gebied van hardware, software en organisatie. Werd eerst nog de indruk gewekt dat de LWP de Linux variant van de UWP zou worden, dan zien we nu toch steeds meer het gebruik en de wensen van de onderzoeker centraal staan; de LWP is geen verzameling van kantoorapplicaties. We denken dat de LWP hierdoor meer bestaansrecht heeft gekregen. 1) Een eerste doel van het project is om bijeenkomsten te blijven organiseren waar we nadenken over een optimale inrichting van Linux voorzieningen en de organisatie rond die voorzieningen. Nieuwe inzichten kunnen zo onmiddellijk in het ontwerp van de LPW worden verwerkt. Om namens gebruikers te kunnen spreken moeten we goed weten wat die gebruikers van de LWP verwachten. Hiervoor zijn korte gesprekken gehouden met een aantal gebruikers op diverse afdelingen. Het probleem hierbij is dat de genoteerde wensen niet gemakkelijk naar een functioneel ontwerp kunnen worden vertaald omdat er te weinig geinterviewden waren. Bovendien waren ze niet willekeurig gekozen en niet altijd goed op de hoogte van de mogelijkheden van ICT.

5 2) De projectgroep stelt als doel een kanaal te openen waarover gebruikers uit de diverse doelgroepen hun wensen kenbaar kunnen maken en hun opmerkingen over de LWP kunnen plaatsen. Op dit moment wordt een startpagina bij het CIT ontwikkeld. Het plan is om hier een forum te openen en de huidige LWP wiki onder te brengen. Hierdoor sluiten we aan op de in de Linux/Open Source wereld gebruikelijke traditie van wisselwerking met gebruikers. De LWP krijgt een achterliggende infrastructuur die belangrijk is voor beheerders en eindgebruikers. Op het gebied van hardwareinfrastructuur mag dit duidelijk zijn. Falende hardware of slecht geconfigureerde hardware treft de eindgebruiker direct. Dit is de reden waarom bij de projectgroep de discussie vaak gaat over de voor en nadelen van centralisatie van hardware. Als voordeel wordt efficient beheer genoemd van robuuste en redundant uitgevoerde hardware. Als nadeel wordt genoemd dat bij uitval veel gebruikers tegelijk worden getroffen en dat is ook een kostbare zaak. Bovendien is er in die gevallen sprake van een onredelijk grote druk op de beheerders van dergelijke systemen. Voor doelgroep 1, gebruikers met decentraal beheer met eigen hardware, kan de LWP alleen winst opleveren op onderdelen. We vinden dan ook de modulaire opbouw van de technische implementatie van groot belang. Voorbeelden van dergelijke infrastructurele onderdelen zijn bijvoorbeeld centrale (RuG) authenticatie en/of centraal beheerde login of homedirectories. Ook image servers of installatie servers vallen in deze categorie. Wat kunnen de decentrale beheerders hier mee winnen? Uitgaande van de tijd die je zou kunnen besparen op standaard werkzaamheden met standaard oplossingen, zit de winst in de verschuiving van de werkzaamheden naar meer specialistische zaken als beheer van locatiespecifieke hardware en software. Voor wat betreft het beheer van afgenomen LWP onderdelen zien we organisatorische winst omdat in gevallen van calamiteiten (b.v. uitval hardware tijdens onderbemanning door ziekte) door gespreide kennis de kans groter is dat er binnen de RuG adequate ondersteuning kan worden gevonden. 3) De projectgroep kiest voor een modulaire opbouw van de technische infrastructuur zodat ook onderdelen van de LWP afgenomen kunnen worden. Dit maakt de LWP ook interessant voor beheerders van bestaande Linux systemen. Andere doelgroepen zullen alleen de desktop als onderdeel van de LWP gaan afnemen. Zij vertrouwen op de achterliggende infrastructuur. We willen graag nadenken over de meerwaarde van de LWP boven de UWP in termen van robuustheid. Hoe kunnen we (delen van) de LWP blijven gebruiken als we geen verbinding meer hebben met centrale servers? Kunnen we bijvoorbeeld werken met een lokaal profiel?

6 4) De projectgroep streeft naar een LWP die ook nog bruikbaar is als centrale servers niet bereikbaar zijn. Een andere belangrijke component van de LWP infrastructuur is de softwarevoorziening. Afgesproken is dat software op een standaard manier wordt gedistribueerd. Aangesloten werkplekken krijgen daardoor allemaal hetzelfde basispakket aan software. Voor studenten betekent dit dat ze in alle pc zalen waar de LWP beschikbaar is, over dezelfde software en bibliotheken kunnen beschikken en dat de versies van die software overal hetzelfde is. Voor anderen kan een flexibel distributiesysteem belangrijk zijn om juist af te kunnen wijken van de standaard. In het systeem van softwaredistributie zit ook een systeem verwerkt voor softwarereparaties ('patching') en bijwerken van de veiligheid van de software ('security updates'). 5) De LWP wordt van software voorzien middels gestandaardiseerde distributiemethoden. Doel is om deze distributie zoveel mogelijk te automatiseren. Voor beheerders zien we hier tijdswinst als voordeel. Gebruikers krijgen een frequent bijgewerkte verzameling applicaties. Voor het basispakket valt de software geheel onder de definitie van 'Open Source'. De projectgroep heeft nog niet een duidelijk beeld van de beschikbaarheid van de LWP. Waar kan men straks inloggen en waar niet. Willen we de beschikbaarheid dezelfde maken als voor de UWP? We kunnen hier wel naar het doel van algehele beschikbaarheid streven, maar in dit geval zullen we ook moeten kijken naar de techniek. Er is nog niet beslist of de LWP via een 'image' aanbieden of het gehele systeem op de pc installeren. In het eerste geval kan je de LWP in het bootmenu aanbieden. Als we kiezen voor het andere geval dan kunnen we ook gaan denken om voor zowel de UWP en de LWP het alternatieve OS via een virtuele machine (b.v.vmware) aan te bieden. Voor de doelgroep 4, de 'kennismakers' is er dan geen enkele drempel om een alternatief OS uit te proberen. Bevalt dat OS dan zo goed dat dit het primaire OS moet worden, dan zal je een en ander opnieuw moeten installeren. 6) Het streven is om de LWP op zoveel mogelijk plekken beschikbaar te stellen. De manier waarop hangt af van de doelgroep en de gebruikte techniek. Dit maakt het werken met de LWP locatieonafhankelijk en niemand wordt uitgesloten van de mogelijkheid om kennis te maken met Linux. In theorie is het aanbieden van een desktop voor grote groepen een prima gelegenheid om te standaardiseren. In praktijk blijkt dit echter vooral voor software niet werken. Niet alleen verschillende doelgroepen vragen om verschillende software, ook binnen onderzoeksgroepen verschilt de vraag.

7 Mogelijkheden tot differentiatie moeten niet achteraf worden ingebouwd. Zij moet als uitgangspunt dienen van de LWP. Hiervoor lenen we het begrip softwarekanalen van RedHat. Een specifieke groep LWP gebruikers kunnen voor hun werk extra software installeren op machines waarover die groep het beheer heeft. En kanaal stelt de groep ook in staat om software af te schermen waarvoor zij zelf licenties betaald heeft. Het mag duidelijk zijn dat deze kanalen ook nuttig kunnen zijn voor onderwijs clusters. 7) De projectgroep heeft als doel een LWP te ontwerpen waarbij differentiatie en uitbreiding van software tot de basismogelijkheden behoort (specialisatie d.m.v. kanalen). Zij probeert hiermee zoveel mogelijk aan de wensen van onderzoeksgroepen te voldoen. Hierbij moeten we onmiddellijk aantekenen dat het onderhoud van software in die kanalen een probleem kan opleveren. Stel dat je centraal op een nieuwe versie van je distributie overgaat. Je wijzigt hiermee versies van bibliotheken waarvan software in de kanalen afhankelijk zijn. Het ligt voor de hand dat de belanghebbende zelf die software gaat bijwerken. Deels zal dat 'met de hand' moeten. Dit vraagt om een goede afstemming met de beheerders van het basiskanaal, maar hoe gaat dat dan in de praktijk in z'n werk? Dit is een van de vele problemen die we tegenkomen die niet specifiek met het technisch of functioneel ontwerp te maken hebben. Deze problemen vallen in de categorie organisatie. In principe is deze categorie nog steeds het meest gevuld met onbeantwoorde vragen. Voor het beheer van machines geldt ook iets dergelijks. Voor de groepen met decentraal beheer is het belangrijk te weten wat de rechten van dat beheer gaan worden op de centrale servers (bijvoorbeeld om configuraties te kunnen aanpassen). Wie gaat bepalen wat de default instellingen worden van een machine? Hoe gaat het straks met softwarelicenties? Wat wordt de rol van de facultaire demand manager Komen er SLA's voor LWP onderdelen? Wie bepaalt waar de balans ligt tussen 'cutting edge' en bewezen stabiele software? Wie bepaalt, of hoe bepalen we dat er een nieuwe versie van een distributie moet komen? Hoe organiseer je de helpdesk? Wat is je scenario als deze helpdesk het heel druk krijgt of niet voldoende is uitgerust voor haar taak? Wie bepaalt, of hoe bepalen we gebruikersrechten. Wie bepaalt, of hoe bepalen we de veiligheidsinstellingen op een machine? Wat doen we met het verzoek van een gebruiker om 'root' mogen te worden op zijn/haar machine? Wat wordt de organisatie rond de bepaling van gebruikers quota? Wat doen we met verzoeken van grootverbruikers (Gb en Tb gebruikers)? Wat doen we met accountverzoeken van mensen die (nog) geen p nummer hebben of deze niet kunnen krijgen omdat de b.v. gast zijn? 8) De projectgroep stelt zich als doel de haalbaarheid van de voorgestelde

8 functionaliteit en 't beheer van de LWP te toetsen aan de voorgestelde achterliggende organisatie. Daar waar mogelijk wil zij ook die organisatie beschrijven. Dit maakt het voor gebruikers duidelijk wat de overwegingen achter bepaalde beslissingen zijn geweest en hoe die beslissingen tot stand zijn komen. Deze transparantie wekt vertrouwen en zal bijdrage tot een snelle acceptatie van de LWP als service. Randvoorwaarden: 1) Flexibiliteit: Voor beheerders en gebruikers moet de LWP net zo flexibel zijn als de huidige werkplek. De gebruiker wil geen functionaliteit inleveren. De beheerder (centraal of de centraal) wil de mogelijkheid behouden om snel machines en/of accounts te kunnen toevoegen. Geïnterviewde gebruikers zijn bang voor langere lijnen en bureaucratische vertraging bij verwerking van verzoeken/wensen. 2) Lokale aanpassingen: Aanvullend op het eerste punt: het moet mogelijk blijven om in overleg met beheerders op zeer korte termijn lokaal op het werkstation een setting aan te passen of nieuwe software te installeren. 3) Gemeenschappelijke basis met mogelijkheid voor lokaal sausje : Binnen de projectgroep is er groot draagvlak voor het idee dat het mogelijk moet zijn een gemeenschappelijke basis te ontwerpen. Bovenop die basis moeten dan faculteits /dienstspecifieke aanvullingen op eenvoudige wijze kunnen worden geïnstalleerd en tenslotte moet de gebruiker in staat zijn om zijn/haar eigen specifieke wensen te kunnen realiseren met betrekking tot bijvoorbeeld de configuratie van een desktop en voor het gebruik van onderzoeks of onderwijsdoeleinden benodigde software. 4) Externe ondersteuning: Een aantal faculteiten/diensten gaven aan het van belang te vinden dat wordt gekozen voor een variant die het mogelijk maakt extern support in te kopen in het geval van problemen die niet of niet tijdig opgelost kunnen worden. Dit betekent dat voor het technisch ontwerp in elk geval voor een distributie zal moeten worden gekozen die die mogelijkheid biedt.

9 5) Support voor Windows only: Enkele geïnterviewden gaven aan uit hoofde van hun werkzaamheden regelmatig te moeten werken met software die alleen onder windows draait. Specifiek werden Xopus (de editor van het webplatform) en Powerpoint genoemd. Voor Xopus is een platformonafhankelijke variant in de maak. Typische Windowsapplicaties als Powerpoint kunnen niet worden ingeruild voor open source alternatieven omdat je nooit een 100% compatibiliteit kunt verzekeren. Er zal support moeten worden geboden voor toegang tot deze applicaties. Het aanbieden van de UWP onder VMware kan hiervoor een oplossing zijn. Hier en daar wordt deze manier van werken reeds met succes toegepast. 5) Open Source: Gestreefd zal worden naar het gebruik van zoveel mogelijk 'Open Source only' software. Open source is inherent aan de LWP maar laten we in het kort toch even de meest gehoorde voordelen noemen (diverse bronnen): Betere kwaliteit: OSS heeft een eigen ontwikkelmodel. De software evolueert zeer snel tot robuust, stabiel en onderhoudsvrij software. Bovendien worden fouten snel opgespoord en in een hoog tempo hersteld. Hoge innovatiesnelheid: door het publiceren van oplossingen voor problemen binnen de kennisnetwerken van programmeurs over het Internet is de Open Source gemeenschap een grote motor achter de ontwikkeling van nieuwe software technieken. Minder kosten: gebruikers van OSS hoeven niet per se te betalen voor de aanschaf ervan, noch voor de eventuele upgrades. Bovendien gaan veel OSS programma's veel economischer om met systeemvereisten. Hierdoor ben je minder afhankelijk van nieuwe hardware / nieuwe besturingssoftware. User driven: de ontwikkeling van Open Source software wordt hoofdzakelijk gedreven door de wensen van de gebruiker. Gebruikers hebben veelal direct contact met ontwikkelaars van de software. Door de gebruiker gewenste uitbreidingen worden bij een voldoende draagvlak in het product verwerkt. Indien het draagvlak ontbreekt heeft de gebruiker de vrijheid om gewenste functies zelf aan de software toe te voegen (of te laten toevoegen). We kunnen de ogen niet sluiten voor de problemen die bedrijven elkaar blijven geven als het gaat om beschuldigingen van plagiaat in de open source wereld. De bedrijven achter de grotere Linuxdistributies zullen hun afnemers daarvoor een zekere bescherming moeten bieden. Dit is een factor die kan meespelen in het besluit over de te gebruiken Linux distributie. Voor groepen die licenties hebben voor speciale bibliotheken of applicaties, moet van de strikte open source richtlijn kunnen worden afgeweken. Met name zal dit software zijn die alleen in specifieke 'kanalen' wordt opgenomen of mogelijk

10 zelfs helemaal niet in een distributiesysteem wordt opgenomen. Nu worden dergelijke licenties vaak door de gebruikers zelf geregeld en betaald. We weten nog niet wat de rol wordt van de demand manager m.b.t. deze speciale software, maar ook hier geven geinterviewden aan dat flexibiliteit en snelle respons belangrijk is. De huidige stand van zaken is dat het regelen van b.v. RedHat licenties via faculteit en Surfnet verre van optimaal is. 6) Beheerstools: Speciale aandacht voor beheerstools. Gereedschappen voor het aanmaken van (lokale) accounts, voor monitordoeleinden en voor beheer van de applicaties. 7) Support vanuit Servicedesk: Bij de servicedesk moet voldoende expertise voorhanden zijn om ondersteuning te bieden aan Linux gebruikers. De kennis van applicaties en configuraties dient beperkt te worden tot een vaste selectie. Voor overige problemen is de ondersteuning beperkt. De reden is de enorme hoeveelheid applicaties waaruit een keuze gemaakt kan worden en de uiteenlopende kwaliteit van die applicaties. 8) Beschikbaarheid Role Definitions: Om beheerders en gebruikers snel de omgeving te bieden die ze nodig hebben, moeten de bijbehorende 'role definitions' beschikbaar zijn voor de uitrol van het LWP. Karakteristieken LWP Nomaals de doelgroepen: 1) Huidige Linux gebruikers met decentraal beheer 2) Huidige Linux gebruikers met centraal beheer 3) Studenten die reeds Linux gebruiken 4) Studenten en medewerkers die om uiteenlopende reden in de toekomst de LWP willen gaan gebruiken. Scope: De infrastructuur van de LWP wordt modulair opgebouwd. Zij wordt geheel of in onderdelen getest door gebruikers uit de doelgroepen alvorens te worden

11 uitgerold. De uitrol zal plaatsvinden voor groepen met voldoende ruimte in de planning voor het verwerken van ervaringen van gebruikers en beheerders zodat aanpassingen tussendoor goed mogelijk zijn. Uitgangspunt is het dynamisch karakter van de LWP. Opbouw: Aangezien het aanbod aan software van de diverse Linux distributies niet veel van elkaar verschilt wordt gezocht naar een basisdistributie met beheertechnische voordelen. Een goede aansluiting op de 'Open Source' traditie is belangrijk. Er zal nader onderzoek plaatsvinden naar de eigenschappen van in ieder geval de enterprise versies van RedHat en SuSe. De enterprise versies bieden een basis infrastructuur die geschikt is voor professioneel gebruik. Standaard applicatiesoftware: Elke distributie komt met voldoende kantoorapplicaties. Bij de meeste toepassingen heeft een gebruiker keuze uit meerdere applicaties. Deze keuze wordt in stand gehouden maar wel zal de helpdesk zich specialiseren op een selectie van applicaties. Belangrijk is de LWP als ontwikkelplatform. Met name de Gnu compilers vormen de kern hiervan. Speciale aandacht zal worden besteed aan het actualiseren van de Java omgeving. Overige Applicaties: Bovenop deze standaard distributie wordt een standaardmethode gehanteerd om extra software te distribueren. Dit zal gebeuren via een software "kanaal model". Dit houdt in dat extra applicaties gegroepeerd zullen worden naar type, gebruikersgroep of faculteit/dienst (of een combinatie hiervan) zodat op basis van machinetype, faculteit/dienst of soort gebruiker een of meerdere van deze kanalen geactiveerd kunnen worden (een gelaagd applicatiemodel). De werkplek wordt dan automatisch voorzien van de voor die locatie of gebruiker specifieke extra applicaties. Door gebruiker ingebrachte applicaties: Het is mogelijk voor gebruikers om zelf applicaties aan te dragen voor opname in een kanaal. Dit kan van belang zijn voor onderzoeksgroepen waar één gebruiker voor de hele groep een voor die groep specifieke applicatie onderhoudt. Voorwaarden zijn wel dat deze applicatie wordt aangeleverd op een manier die inpasbaar is in de distributiemethodiek en er goedkeuring is van beheer. Updates/patches: Ook voor updates en patches zal een kanaal model gebruikt

12 worden. Met behulp van speciale management software kunnen noodzakelijke patches gekoppeld worden aan een specifiek kanaal, machinetype of zelfs individuele machine en op die manier verspreid naar de werkplekken (hetzij geïnitieerd door de gebruiker dan wel door beheer). Dit maakt het mogelijk om alle Linux werkplekken binnen de RUG met minimale inspanning te voorzien van de laatste patch niveaus. Beta software: Voor de nieuwste releases van software, betas en experimentele software zal een eigen kanaal (e.g. Beta kanaal) gebouwd worden, waar gebruikers desgewenst gebruik van kunnen maken. Support hierop zal van lager niveau zijn dan op overige software. Daar waar nieuwe hardware vraagt om beta software om goed te kunnen functioneren, zal gepaste support worden verleend. In de praktijk komt deze ondersteuning neer op het goed kunnen zoeken naar de gewenste/geschikte beta software binnen de gebruikte distributie en het op kunnen zetten van een adequate testprocedure. Beta software voor speciale configuraties leveren een ander probleem op. Als praktijkvoorbeeld kunnen we noemen het geval van een groep die een machine wil configureren waarbij disk i/o zo snel mogelijk moet zijn (b.v een database server). Zij willen het door de distributie ondersteunde file systeem vervangen door xfs dat weliswaar niet geheel beta is maar toch niet wordt ondersteund door de distributie. We moeten dan vragen beantwoorden als: 1) Hoe ver gaat je ondersteuning voor dit project? 2) Wat wordt de status van een dergelijke machine? Beheer: Voor het beheer van de werkplek zal gebruik gemaakt worden van een beheerstool. Deze tool is in staat om: Op afstand het patchniveau van OS software en applicaties van een werkstation uit te lezen. Automatisch patches of software te distribueren, hetzij geinitieerd door de gebruiker dan wel door beheerders, direct of gescheduled. Op afstand een minimale set hardware informatie van het werkstation uit te lezen. Ondersteuning te bieden voor de applicatiedistributie m.b.v. kanalen.. Authenticatie: Voor toegang tot de werkplek zal gebruik gemaakt worden van het centrale RUG account (s nummer respectievelijk p nummer). Het voordeel voor de gebruiker is dat hij in combinatie met centrale storage onafhankelijk van gebruikte werkplek/werkstation dezelfde desktop en software kan gebruiken en bovendien hiervoor dezelfde usernaam wachtwoord combinatie kan gebruiken die hij

13 ook voor andere diensten gebruikt. Daarnaast simplificeert dit het beheer (slechts 1 account waarin wachtwoordproblemen etc. kunnen optreden). Met het oog op onverhoopte downtime is het nodig om het gebruik van lokale accounts (per werkplek of per lokaal netwerk) expliciet mogelijk te maken, en voor de centrale accounts te voorzien in lokale caching, of een andere vorm van redundantie. Voor zover lokale beheerders niet in hun eigen accounts voorzien kunnen groepen gebruikers middels role definitions collectief worden toegelaten of uitgesloten van bepaalde voorzieningen (bijvoorbeeld toelating van een bepaalde groep studenten tot bepaalde practicumservices). Storage (bestandsopslag): De Linux werkplek zal gebruik maken van een combinatie van lokale en centrale storage. Zowel lokale schijfruimte (op de PC), als centrale storage op instituuts faculteits of centrale SAN's zal bereikbaar zijn. Profielen worden op centrale storage opgeslagen, zodat onafhankelijk van het gebruikte werkstation de gebruiker zijn/haar vaste desktop en software kan gebruiken. De centrale storage kan daarnaast worden gebruikt voor het opslaan van bestanden die op andere (Windows dan wel Linux) werkplekken gebruikt moeten worden, bestanden waarvan het van belang is dat ze gebackupped worden, of waartoe op externe locaties waar slechts een webbrowser beschikbaar is toegang toe moet worden geboden. Externe toegang tot de werkplek: Momenteel is het bij vrijwel alle diensten/faculteiten gebruikelijk dat de gebruiker van externe locaties de mogelijkheid geboden wordt te werken op een Linux werkplek van de RUG. Dit gebeurt veelal door toegang te bieden middels ssh. Deze functionaliteit dient ook in de nieuwe situatie te worden ondersteund. Hardware: Voor standaard gebruikers kan gestreefd worden naar uniformiteit van hardware. Dit kan voordelen opleveren bij de inkoop en een software probleem dat is opgelost voor 1 pc is ook opgelost voor identieke hardware. Met name kunnen we hierbij denken aan grafische kaarten. De LWP sluit verder aan bij de Linux traditie om een breed scala aan hardware te ondersteunen. De huidige Linuxgebruiker is gewend aan vrijheid van hardwarekeuze zodat snel kan worden aangehaakt bij nieuwe ontwikkelingen. Deze keuzevrijheid kan zich mogelijk wel vertalen in een lager niveau van ondersteuning. In de interviews met gebruikers kwam de ondersteuning van USB sticks ter sprake. Veel gebruikers zijn van mening dat Linux onvoldoende ondersteuning biedt voor

14 het gebruik van USB sticks. Zij geven aan deze ondersteuning wel belangrijk te vinden. Wat kunnen we met deze informatie. De ondersteuning zal vanuit de distributie moeten worden geregeld. Dit is niet iets wat het beheer van de LWP kan oplossen. Als er al een distributie is die meer ondersteuning biedt dan een andere distributie, maakt dat dan de keuze voor een distributie gemakkelijker? Zijn er niet heel veel andere zaken die een rol spelen? We kunnen ons afvragen of we gebruikers wel de goede vragen stellen. Nu we doelen en doelgroepen in kaart hebben gebracht, lijkt het een goede zaak om gebruikers te betrekken bij hardware keuzes middels het eerder voorgestelde forum. Disk quotum: Momenteel hebben studenten een quotum van 500 MB. Dit wordt als afdoende ervaren. In de Linuxpraktijk zullen studenten net als medewerkers steeds meer applicaties openen die profielen schrijven in de home directory. De LWP zal flexibel omgaan met verzoeken het quotum (al dan niet tijdelijk) te verhogen. Persoonlijke PC's met lokale diskopslag zijn te benaderen door gebruikers die eigenaar zijn van een directory op een dergelijke PC. De data moet dus voor die personen over het net beschikbaar zijn. Afdelingen kunnen beschikken over lokale netwerkopslag voor lokale gebruikers. Centrale (bulk )opslag wordt ook mogelijk gemaakt. File permissies: Met name studenten geven aan dat de bestaande methodiek van file permissies niet afdoende is. Regelmatig moet werk met medestudenten worden gedeeld. Dit kan nu alleen op basis van groepen. De Linux werkplek zal gebruik gaan maken van zogenaamde Access Control Lists (ACL) om fijnmazigere toegang tot bestanden te bieden. Installatie: De LWP zal door middel van unattended installs en/of images worden geïnstalleerd. Beschikbaarheid/uptime: Er wordt getracht nieuwe technieken toe te passen om de beschikbaarheid van de LWP zo hoog mogelijk te maken. Na analyse van een aantal Linuxomgevingen kunnen we tot de conclusie komen dat de voorwaarde om op willekeurige PC's te kunnen inloggen het nodig maakt dat inlogdata centraal wordt opgeslagen. Op dit moment worden daar file servers voor gebruikt. Uitval van een dergelijke file server is ernstig want veel applicaties maken gebruik van de home directory. Alleen applicaties die geschikt zijn gemaakt om lokaal te

15 draaien zullen blijven werken. De conclusie mag duidelijk zijn. Voor het beheren van profielen dient de centrale hardware zeer robuust te zijn en de verbindingen snel. In het technisch ontwerp zal de meerwaarde t.o.v. locale fileservers direct moeten blijken. Hierin spelen ook financiele overwegingen een rol. Uitval raakt immers een grotere groep dan bij decentrale opslag. De projectgroep zoekt naar een techniek die het mogelijk maakt om decentrale servers te combineren met centrale servers om volgens het 'verdeel en heers' principe een maximale beschikbaarheid van de LWP mogelijk te maken. Een ander essentiele schakel is de authenticatie. De ervaring leert dat een Linuxsysteem erg gevoelig is voor uitval van de authenticatieserver. Voor de authenticatieserver geldt dus ook het eerder genoemde principe van terugval op decentrale hardware. Hierbij moet het ook mogelijk zijn om buiten het centrale p nummer authenticatiesysteem om, gebruikers zonder p nummer toe te kunnen voegen voor gebruik van systemen op de afdeling waar deze gebruiker aan gekoppeld is. Hierdoor waarborgt de LWP de flexibiliteit die bij het huidige Linuxgebruik wordt aangetroffen. Configuratieaanpassingen door beheer: Wat wordt de rol van de decentrale beheerder? Veel van de kwaliteit van de beheerders en de achterliggende organisatie wordt afgemeten naar de snelheid waarmee nieuwe gebruikers aan een systeem kunnen worden geholpen of de snelheid van migraties van systemen naar nieuwere versies. Voor een functioneel ontwerp moeten we dan de stappen volgen die een huidige beheerder maakt om een nieuw systeem te installeren. Een nieuwe machine wordt geidentificeerd met macadres (dhcp). Een machine wordt aangemeld bij een installatieserver en krijgt een unieke id. Configuratie is afhankelijk van de hardware. In RedHat termen wordt nu een kickstart file uitgevoerd waarin de configuratie van de aangemelde machine staat beschreven. Een abstractie van deze file zou een z.g. configuratieserver kunnen zijn. Na installatie volgt een aanmelding voor een of meerdere softwarekanalen. Een post install volgt. Een nieuwe gebruiker krijgt centrale rechten (p nummer account) en eventueel lokale rechten. Centrale, maar ook decentrale beheerders die een LWP installeren moeten tot alle relevante files toegang hebben. Uitgezocht moet worden hoe de voorgestelde flexibiliteit ook veilig kan zijn. Je wilt immers niet dat een per ongeluk ingebrachte foutieve regel in een lijst met macadressen de werking van alle werkplekken in de lijst verstoord. Mogelijk zijn nieuwe technieken gebaseerd op Tripwire en/of CVS toepasbaar om ongelukken te voorkomen. Door de modulaire opbouw van de LWP kan een decentrale beheerder ook z'n eigen configuratieserver blijven gebruiken. Configuraties door eindgebruiker: Zoals eerder beschreven gaan Linuxgebruikers er van uit dat ze een hun systeem uitgebreid en flexibel kunnen configureren. Configuraties worden normaliter op de home directory opgeslagen. Bij een

16 herinstallatie van een systeem blijven deze configuraties behouden. Dat geldt in mindere mate voor een migratie naar nieuwere versies van een distributie. Zelfgemaakte applicaties of zelf geinstalleerde software, opgeslagen onder de home directory blijven ook behouden. Voor sommige gebruikers is de beschikbaarheid van dergelijke software op meerdere werkplekken belangrijk. Er zal dan ook flexibel met de quotering moeten worden omgegaan. Zeggenschap machines: Machines voor dataverwerking en analyse zullen snel een persoonlijk karakter dragen omdat ze dikwijls zijn opgetuigd met speciale hardware. In de meeste gevallen is de gebruiker ervan ook een soort beheerder van de machine. Toch past het niet in een professionele omgeving om een dergelijke gebruiker root rechten te geven. In het verleden zijn hier en daar wel dergelijke rechten aan gebruikers verleend en in veel gevallen is dat i.v.m. de veiligheid niet een goede keus geweest. Indien een gebruiker staat op root rechten dan verandert de status van een desktop in die van een laptop. Voor laptops gelden andere regels. De beperkingen op het netwerk zijn duidelijk. Vaak worden ze opgenomen in speciale, met een firewall beveiligde netwerken opgenomen. Voordelen zijn de absolute controle over de machine. Nadelen zijn: Een beperkte toegang tot opslag via het netwerk Een grote verantwoordelijkheid voor de veiligheid van de 'eigen' machine Geen support voor installaties en configuraties. Geen patching en updates. Persoonlijke firewalls zijn geen alternatief voor een beveiligd apart netwerk omdat iemand deze firewall met root rechten kan wijzigen. Bovendien ontbreekt dikwijls de kennis bij gebruikers om dergelijke firewalls goed te configureren. Door de toename van laptopgebruik moeten we scherp in de gaten houden wat de meerwaarde is van de LWP. Systeem en netwerkveiligheid: De veiligheid van de LWP systemen wordt gecontroleerd door de security manager van de RuG. We identificeren de zwakke punten in de organisatie en beveiligen deze extra. Hierbij zoeken we de balans tussen veiligheid en functionaliteit. We kunnen b.v. het gebruik van onversleutelde protocollen onmogelijk maken maar we willen wel een goede toegang op afstand op machines op het werk. Binnen een afgebakend netwerk is triviaal. Voor toegang vanaf een locatie buiten zo'n netwerk zou je gebruik moeten maken van een 'inlogserver'. Deze authentiseert en bepaalt tot welke machines een gebruiker toegang heeft. Hiermee voorkom je dat een gebruiker van een zekere afdeling vanuit huis een allerlei processen gaat starten op beschikbare machines in een studentencluster van een andere afdeling. We zoeken naar een techniek die

17 maximale veiligheid biedt bij een minimale administratieve inspanning. Voor de toegang op afstand tot de systemen zal ssh worden gebruikt. De firewalls zullen zo worden geconfigureerd dat men X kan tunnelen zodat ook remote X applicaties kunnen worden opgestart. Gebruikers dienen op de hoogte te zijn van de gevaren van 'social engineering' voor de veiligheid van systemen. In een starters guide voor de LWP dienen diverse aspecten van veilig computergebruik te worden opgenomen. Wellicht dienen hierin ook aangepaste regels voor de 'acceptable use policy' te worden opgenomen. Webservers, ftp servers: Er zijn voldoende voorbeelden van onderzoeksgroepen die een eigen ftp server en een eigen webserver in de lucht houden. De LWP maakt het gebruik van deze services niet onmogelijk. Achterliggende organisatie: De rol van de achterliggende organisatie rond de LWP is afhankelijk van de afgenomen modules. Welke modules er ook worden gebruikt, men heeft altijd te maken met een opgesplitste organisatie. Een decentrale beheerder in de oude situatie is iemand die tegelijk netwerkbeheerder, serverbeheerder en helpdesk is. In principe zal deze beheerder dus snel en efficient kunnen werken. In de nieuwe situatie moet een gebruiker via een helpdesk mondeling een probleem voorleggen. De helpdesk moet dan besluiten of het probleem server of netwerkgerelateerd is. Wellicht moeten de twee afdelingen overleggen, maar dat zal waarschijnlijk via de helpdesk gaan. Deze koppelt dan weer terug met de klager. Uiteindelijk blijkt dat het (hypothetisch) probleem met de Java omgeving te maken heeft. De Java specialist werkt echter alleen op maandag en wel in het biologiegebouw. Hoe goed dit systeem ook zal worden georganiseerd en hoe goed gemotiveerd het personeel ook is, je zult moeten inleveren t.o.v. de oude situatie. Een mogelijke verbetering zou de mogelijkheid zijn om via de helpdesk een 'vliegende keep' te kunnen regelen. Deze persoon is gespecialiseerd in het oplossen van niet triviale LPW problemen. Hij/zij gaat op een afdeling met de afdelingscontactpersoon kijken wat het probleem is. Benadert de juiste personen op de juiste afdelingen en lost het probleem ter plekke op. Een dergelijke persoon kan ook optreden als 'accountbemiddelaar'. Voor de lijst met vragen zoals opgesomd voor punt 8 van de doelen, zullen we antwoorden moeten bedenken in termen van organisatie. De antwoorden zijn essentieel voor een goede beschrijving van het functioneel ontwerp.

Van dvd naar webserver. Marcel Nijenhof Marceln@pion.xs4all.nl 18 Juli 2006 http://pion.xs4all.nl/lezingen/centos.pdf

Van dvd naar webserver. Marcel Nijenhof Marceln@pion.xs4all.nl 18 Juli 2006 http://pion.xs4all.nl/lezingen/centos.pdf Van dvd naar webserver Marcel Nijenhof Marceln@pion.xs4all.nl 18 Juli 2006 http://pion.xs4all.nl/lezingen/centos.pdf 1 Indeling Start installatie Wat is linux Wat zijn distributies Geschikte distributies

Nadere informatie

Wijzigingen volledig onder controle en geborgd

Wijzigingen volledig onder controle en geborgd Installation Management Platform IMProve 2014 is het ultieme hulpmiddel om het beheer van uw (terminal) serverfarm continu, stap voor stap, op een hoger niveau te brengen. Gedocumenteerd, geborgd en reproduceerbaar

Nadere informatie

Virtueel of Fysiek. Uitdagingen bij migratie naar Windows 7

Virtueel of Fysiek. Uitdagingen bij migratie naar Windows 7 Het jaar 2011/2012 staat voor veel organisaties in het teken van Windows 7. De overstap van Windows XP naar Windows 7 lijkt in eerste instantie eenvoudig te zijn maar blijkt in de praktijk toch complex.

Nadere informatie

Windows XP Migratie opties. Bart van Dijk (b.van.dijk@hccnet.nl)

Windows XP Migratie opties. Bart van Dijk (b.van.dijk@hccnet.nl) Windows XP Migratie opties Bart van Dijk (b.van.dijk@hccnet.nl) Windows XP Migratie opties Wat is het probleem met Windows XP De opties te vervanging van Windows XP Migratie naar Linux Mint Probleem met

Nadere informatie

Intern (On-Premise) Co-Location Infrastructure-as-a-Service (IaaS) Platform-as-a-Service (PaaS)

Intern (On-Premise) Co-Location Infrastructure-as-a-Service (IaaS) Platform-as-a-Service (PaaS) Tot een aantal jaren geleden was het redelijk vanzelfsprekend om in een gebouw met een groot aantal werkplekken een eigen serverruimte te maken. Dit heeft nog steeds een aantal voordelen. Vandaag de dag

Nadere informatie

ICT-uitbestedingsdiensten en Software as a Service:

ICT-uitbestedingsdiensten en Software as a Service: ICT-uitbestedingsdiensten en Software as a Service: Betrouwbaardere ICT, minder zorgen! Maak kennis met Multrix Wilt u op maat gesneden ICT-diensten die volledig aan de wensen en behoeften van uw organisatie

Nadere informatie

Single sign on kan dé oplossing zijn

Single sign on kan dé oplossing zijn Whitepaper Single sign on kan dé oplossing zijn door Martijn Bellaard Martijn Bellaard is lead architect bij TriOpSys en expert op het gebied van security. De doorsnee ICT-omgeving is langzaam gegroeid

Nadere informatie

5/5 Red Carpet. 5/5.1 Inleiding

5/5 Red Carpet. 5/5.1 Inleiding Management Services 5/5 Red Carpet 5/5.1 Inleiding Met de overname van Ximian is Novell ook eigenaar geworden van de Red Carpet-technologie. Hoewel het aannemelijk is dat het hier een tijdelijke oplossing

Nadere informatie

Pervasive Server V9 Installatiegids

Pervasive Server V9 Installatiegids Pervasive Server V9 Installatiegids 1 Inhoudsopgave 1. Om te beginnen... 3 2. Systeemeisen... 3 2.1 Server... 3 2.1.1 Hardware... 3 2.1.2 Software... 3 2.2 Client... 3 2.2.1 Hardware... 3 2.2.2 Software...

Nadere informatie

Installatie Remote Backup

Installatie Remote Backup Juni 2015 Versie 1.2 Auteur : E.C.A. Mouws Pagina 1 Inhoudsopgave BusinessConnect Remote Backup... 3 Kenmerken... 3 Beperkingen... 3 Gebruik op meerdere systemen... 3 Systeemeisen... 4 Support... 4 Installatie...

Nadere informatie

VOOR EN NADELEN VAN DE CLOUD

VOOR EN NADELEN VAN DE CLOUD VOOR EN NADELEN VAN DE CLOUD VOOR EN NADELEN VAN DE CLOUD Cloud storage. Back-up in de cloud. Er zijn verschillende benamingen voor diensten die computergebruikers in staat stellen om hun documenten en

Nadere informatie

Technische randvoorwaarden dg DIALOG BGT versie 7.0

Technische randvoorwaarden dg DIALOG BGT versie 7.0 Technische randvoorwaarden dg DIALOG BGT versie 7.0 Een beschrijving van de technische randvoorwaarden voor de installatie en het gebruik van dg DIALOG BGT versie 7.0 Definitief Grontmij GIS & ICT Grontmij

Nadere informatie

Cerussa FIN Pre-requirements

Cerussa FIN Pre-requirements Pre-requirements Inhoudstafel A. Algemeen... 3 B. Type installaties... 3 C. Hardware en software vereisten... 4 1. PC Clients... 4 2. Terminal Server Clients (Thin Clients)... 4 3. Server... 4 D. Operating

Nadere informatie

Hoge beschikbaarheid bij Lips Textielservices Johan Westerduin, Transfer Solutions

Hoge beschikbaarheid bij Lips Textielservices Johan Westerduin, Transfer Solutions Hoge beschikbaarheid bij Lips Textielservices Johan Westerduin, Transfer Solutions 22 April, 2010 Woerden, Nederland Introductie Transfer Solutions Transfer Solutions is een gespecialiseerde

Nadere informatie

Factsheet Penetratietest Infrastructuur

Factsheet Penetratietest Infrastructuur Factsheet Penetratietest Infrastructuur Since the proof of the pudding is in the eating DUIJNBORGH - FORTIVISION Stadionstraat 1a 4815NC Breda +31 (0) 88 16 1780 www.db-fortivision.nl info@db-fortivision.nl

Nadere informatie

Productbeschrijving Remote Backup

Productbeschrijving Remote Backup December 2015 Versie 1.4 Auteur : E.C.A. Mouws Pagina 1 Inhoudsopgave BusinessConnect Remote Backup... 3 Ondersteunde platformen... 3 Kenmerken... 4 Geografische dekking... 5 Minimaal dataverkeer... 5

Nadere informatie

PGGM. Inkomensverzorger voor de sector zorg en welzijn. Hans de Harde Sr. ICT Architect Fysieke Infrastructuur

PGGM. Inkomensverzorger voor de sector zorg en welzijn. Hans de Harde Sr. ICT Architect Fysieke Infrastructuur PGGM Inkomensverzorger voor de sector zorg en welzijn Hans de Harde Sr. ICT Architect Fysieke Infrastructuur Wat doet PGGM Uitvoeringsorganisatie collectieve pensioenregelingen voor de sector zorg en welzijn

Nadere informatie

Werken zonder zorgen met uw ICT bij u op locatie

Werken zonder zorgen met uw ICT bij u op locatie Werken zonder zorgen met uw ICT bij u op locatie Naast de mogelijkheden om uw programmatuur en gegevens bij Drie-O via Evy 2.0 in de cloud te hosten hebt u ook de mogelijkheid om uw ICT omgeving bij u

Nadere informatie

Whitepaper. Veilig de cloud in. Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1. www.traxion.com

Whitepaper. Veilig de cloud in. Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1. www.traxion.com Veilig de cloud in Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1 www.traxion.com Introductie Deze whitepaper beschrijft de integratie aspecten van clouddiensten. Wat wij merken is dat veel organisaties

Nadere informatie

Pervasive Server V10 SP3 Installatiegids

Pervasive Server V10 SP3 Installatiegids Pervasive Server V10 SP3 Installatiegids 1 Inhoudsopgave Pervasive Server V10 SP3 Installatiegids... 1 Inhoudsopgave... 2 1. Om te beginnen... 3 2. Systeemeisen... 3 2.1 Server... 3 2.1.1 Hardware... 3

Nadere informatie

Microsoft Office 365 voor bedrijven. Remcoh legt uit

Microsoft Office 365 voor bedrijven. Remcoh legt uit Microsoft Office 365 voor bedrijven Remcoh legt uit Beter samenwerken, ook onderweg Starten met Office 365 is starten met het nieuwe werken. Met Office 365 heeft u namelijk de mogelijkheid om altijd en

Nadere informatie

Functionele beschrijving: scannen naar Exact Globe.

Functionele beschrijving: scannen naar Exact Globe. Functionele beschrijving: scannen naar Exact Globe. Algemeen Met de KYOCERA scannen naar Exact Globe beschikt u over een efficiënte oplossing om uw documenten te scannen naar Exact Globe. Met deze oplossing

Nadere informatie

SURFconext Cookbook. Het koppelen van Alfresco aan SURFconext. Versie: 1.0. Datum: 8 december 2013. 030-2 305 305 admin@surfnet.nl www.surfnet.

SURFconext Cookbook. Het koppelen van Alfresco aan SURFconext. Versie: 1.0. Datum: 8 december 2013. 030-2 305 305 admin@surfnet.nl www.surfnet. SURFconext Cookbook Het koppelen van Alfresco aan SURFconext Auteur(s): Frank Niesten Versie: 1.0 Datum: 8 december 2013 Radboudkwartier 273 3511 CK Utrecht Postbus 19035 3501 DA Utrecht 030-2 305 305

Nadere informatie

5/8 Patch management

5/8 Patch management Management Services 5/8 Patch management 5/8.1 Beheer van patches met Subscription Management Tool 5/8.1.1 Inleiding Een moderne Linux-server moet regelmatig worden bijgewerkt met de laatste versie van

Nadere informatie

Pervasive Server V9 Installatiegids

Pervasive Server V9 Installatiegids Pervasive Server V9 Installatiegids 17 mei yyyy - 1 - Inhoudsopgave 1. Om te beginnen...3 2. Systeemeisen...3 2.1 Server...3 2.1.1 Hardware...3 2.1.2 Software...3 2.2 Client...3 2.2.1 Hardware...3 2.2.2

Nadere informatie

OpenText RightFax. Intuitive Business Intelligence. Whitepaper. BI/Dashboard oplossing voor OpenText RightFax

OpenText RightFax. Intuitive Business Intelligence. Whitepaper. BI/Dashboard oplossing voor OpenText RightFax OpenText RightFax Intuitive Business Intelligence Whitepaper BI/Dashboard oplossing voor OpenText RightFax Beschrijving van de oplossing, functionaliteit & implementatie Inhoud 1 Introductie 2 Kenmerken

Nadere informatie

Video Conferencing anno 2012

Video Conferencing anno 2012 White paper Video Conferencing anno 2012 +31 (0) 88 121 20 00 upc.nl/business Pagina 1 van 8 Video Conferencing De behoefte aan video-vergaderen groeit. Mensen gaan steeds flexibeler om met de begrippen

Nadere informatie

mpix VPN Dienstbeschrijving Copyright The Voip Company 2011 Pagina 1 van 8

mpix VPN Dienstbeschrijving Copyright The Voip Company 2011 Pagina 1 van 8 mpix VPN Dienstbeschrijving Copyright The Voip Company 2011 Pagina 1 van 8 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 1 mpix VPN... 3 2 Productbeschrijving... 4 2.1 mpix en IP-VPN... 5 2.2 Kwaliteit... 7 2.3 Service

Nadere informatie

Three Ships CDS opschalingsdocument Overzicht server configuratie voor Three Ships CDS

Three Ships CDS opschalingsdocument Overzicht server configuratie voor Three Ships CDS CDS opschalingsdocument Overzicht server configuratie voor CDS 1. Algemeen Dit document geeft een overzicht van een aantal mogelijke hardware configuraties voor het inrichten van een serveromgeving voor

Nadere informatie

Zelftest Java concepten

Zelftest Java concepten Zelftest Java concepten Document: n0838test.fm 22/03/2012 ABIS Training & Consulting P.O. Box 220 B-3000 Leuven Belgium TRAINING & CONSULTING INLEIDING BIJ DE ZELFTEST JAVA CONCEPTEN Om de voorkennis nodig

Nadere informatie

Assignment 3 Arjan Dekker (23-02-05)

Assignment 3 Arjan Dekker (23-02-05) Assignment 3 Arjan Dekker (23-02-05) Dit document beschrijft twee onderzoeken uitgevoerd in opdracht van de afdeling ICT van Administratiekantoor Dekker BV. Deze afdeling wil achterhalen wat de beste manier

Nadere informatie

Plan van aanpak Meesterproef 2: Workflowbeheer Voorwoord

Plan van aanpak Meesterproef 2: Workflowbeheer Voorwoord Plan van aanpak Meesterproef 2: Workflowbeheer Voorwoord Dit is het PVA versie 2. Dit wil zeggen dat ik de informatie op het gebeid van de netwerk instellingen en de setup heb verwerkt en uitgebreid heb

Nadere informatie

MINIMALE SYSTEEMEISEN. Vakware 6

MINIMALE SYSTEEMEISEN. Vakware 6 MINIMALE SYSTEEMEISEN Vakware 6 INHOUDSOPGAVE INLEIDING... 3 1. BESTURINGSSYSTEMEN... 4 2. WEBAPPLICATIES... 5 2.1 Vakware Digitale Werkbon... 5 3. HARDWARE-EISEN... 6 3.1 Database server(s)... 6 3.2 Werkstation(s)/client(s)...

Nadere informatie

Documentnaam: Technisch Ontwerp Datum: 25-10-2011 Samenstelling: Bas, Chris & Teun Team Bas / Teun / Chris Versie: 1.4. Overzicht Tekening...

Documentnaam: Technisch Ontwerp Datum: 25-10-2011 Samenstelling: Bas, Chris & Teun Team Bas / Teun / Chris Versie: 1.4. Overzicht Tekening... TECHNISCH ONTWERP INHOUD Overzicht Tekening... 2 1.0 Inleiding... 3 1.1 Aanleiding... 3 1.2 Bronnen... 3 2.0 Thread Management Gateway (forefront)... 3 2.1 Inleiding... 3 2.2 Hardware... 3 2.3 Services...

Nadere informatie

5/9 PlateSpin. 5/9.1 PlateSpin Portability Suite

5/9 PlateSpin. 5/9.1 PlateSpin Portability Suite Management Services 5/9 PlateSpin 5/9.1 PlateSpin Portability Suite PlateSpin Portability Suite is ontwikkeld voor physical-tovirtual migratie en nog veel meer manieren om werklasten om te zetten. U leest

Nadere informatie

Rent+ Pre-requirements

Rent+ Pre-requirements Pre-requirements Inhoudstafel A. Algemeen... 3 B. Type installaties... 3 C. Hardware en software vereisten... 4 1. PC Clients... 4 2. Terminal Server Clients (Thin Clients)... 4 3. Server... 4 D. Operating

Nadere informatie

AVANCE Application Management

AVANCE Application Management AVANCE Application Management AVANCE Application Management is een 100% dochteronderneming van AVANCE ICT Groep Nederland en is gespecialiseerd in het virtualiseren en (re)packagen van applicaties. Door

Nadere informatie

Pervasive Server V9 Installatiegids

Pervasive Server V9 Installatiegids Pervasive Server V9 Installatiegids 1 Inhoudsopgave 1. Om te beginnen... 3 2. Systeemeisen... 3 2.1 Server... 3 2.1.1 Hardware... 3 2.1.2 Software... 3 2.2 Client... 3 2.2.1 Hardware... 3 2.2.2 Software...

Nadere informatie

Technische specificaties

Technische specificaties Technische specificaties Compatibiliteit met Active Directory Elke installatie moet compatibel zijn met de huidige versie van het domein Active Directory Windows 2008R2 van de FOD. Consolidering In 2007

Nadere informatie

Cerussa HR Pre-requirements

Cerussa HR Pre-requirements Pre-requirements Inhoudstafel A. Algemeen... 3 B. Type installaties... 3 C. Hardware en software vereisten... 4 1. PC Clients... 4 2. Terminal Server Clients (Thin Clients)... 4 3. Server... 4 D. Operating

Nadere informatie

De elektronische leeromgeving Moodle is een voorbeeld van open source software (zie bijlage).

De elektronische leeromgeving Moodle is een voorbeeld van open source software (zie bijlage). Moodle Inleiding De elektronische leeromgeving Moodle is een voorbeeld van open source software (zie bijlage). Op het Stedelijk Lyceum Enschede werken docenten en leerlingen via Studiewijzerplus. Achter

Nadere informatie

Windows op de Linux Desktop

Windows op de Linux Desktop Windows op de Linux Desktop VMware in de praktijk Ir. Niels Basjes (basjes@nlr.nl) ICT Architect Nationaal Lucht- en Ruimtevaart Laboratorium (NLR) Tot voor kort hadden veel medewerkers van het Nationaal

Nadere informatie

Werkplekvisie. Hans van Zonneveld Senior Consultant Winvision

Werkplekvisie. Hans van Zonneveld Senior Consultant Winvision Werkplekvisie Hans van Zonneveld Senior Consultant Winvision De essentie De gebruiker centraal Verschillende doelgroepen Verschillende toepassingen Verschillende locaties Het beschikbaar

Nadere informatie

Linux op de desktop: een computer voor mam

Linux op de desktop: een computer voor mam LinuxFocus article number 306 http://linuxfocus.org Linux op de desktop: een computer voor mam door Guido Socher (homepage) Over de auteur: Guido houdt van Linux om zijn flexibiliteit en omdat het veel

Nadere informatie

Onverwachte voordelen van Server Virtualisatie

Onverwachte voordelen van Server Virtualisatie Onverwachte voordelen van Server Virtualisatie Ronald van Vugt NetWell ronald@netwell.info www.netwell.info Herkent u dit? Of u vandaag nog twee servers beschikbaar wilt stellen Geen goede testomgeving

Nadere informatie

Personalia. Woonplaats: Katwijk aan Zee Geboortejaar: 1989 Nationaliteit: Nederlandse Rijbewijs: B. Eigenschappen

Personalia. Woonplaats: Katwijk aan Zee Geboortejaar: 1989 Nationaliteit: Nederlandse Rijbewijs: B. Eigenschappen Personalia Naam: Arie Woonplaats: Katwijk aan Zee Geboortejaar: 1989 Nationaliteit: Nederlandse Rijbewijs: B Eigenschappen Gedreven Pro-actief Teamplayer Sociaal Zelfstandig Opleidingen MBO Niveau 4 Periode:

Nadere informatie

vcloud getting started

vcloud getting started vcloud getting started Previder vdc Versie: 1.0 2013 11 22 [11:48] Versie: 1.0 Pagina 1 van 10 Inhoudsopgave 1 Getting started... 3 1.1 Inleiding... 3 1.1.1 Standaard omgeving met NAT routing... 3 1.1.2

Nadere informatie

Handleiding toegang eduroam met Linux (Ubuntu 10.10) voor eindgebruikers Universiteit Leiden

Handleiding toegang eduroam met Linux (Ubuntu 10.10) voor eindgebruikers Universiteit Leiden Handleiding ICT Shared Service Cebter Universiteit Leiden Postbus 9512 2300 RA Leiden 071 527 6969 Handleiding toegang eduroam met Linux (Ubuntu 10.10) voor eindgebruikers Universiteit Leiden Opdrachtgever:

Nadere informatie

Technische Specificaties nieuwe Unix Applikaties

Technische Specificaties nieuwe Unix Applikaties Technische Specificaties nieuwe Unix Applikaties In 2010 werden 7 Unix servers geconsolideerd naar een nieuwe Unix omgeving, waar gebruik gemaakt wordt van srp s (vergelijkbaar met zone, of container).

Nadere informatie

Installatie van WerkMeester

Installatie van WerkMeester Installatie van WerkMeester WerkMeester is een WIN32 database-applicatie op basis van een enkele executable, met een aantal werkbestanden en een MySQL database. De software is niet ontwikkeld voor gebruik

Nadere informatie

Windows 7 juist nu! Frank Spuls v-fspuls@microsoft.com 11 november 2009

Windows 7 juist nu! Frank Spuls v-fspuls@microsoft.com 11 november 2009 juist nu! Frank Spuls v-fspuls@microsoft.com 11 november 2009 Inspelen op veranderingen Hoofdkantoor Werkenop afstand Mobiele en flexibele medewerkers Bijkantoren 2 Slide 3 Voornaamste conclusies Er is

Nadere informatie

KeyLink B.V. KeyLink CTI Client Installation Manual - Dutch

KeyLink B.V. KeyLink CTI Client Installation Manual - Dutch KeyLink B.V. KeyLink CTI Client Installation Manual - Dutch Product(en): Versie: KeyLink CTI software V4.13.1 Document Versie: 1.16 Datum: 8 januari 2013 Auteur: Technical Support Overzicht Dit document

Nadere informatie

Xampp Web Development omgeving opzetten onder Windows.

Xampp Web Development omgeving opzetten onder Windows. Xampp Web Development omgeving opzetten onder Windows. Inhoudsopgave 1. Lees dit eerst... 2 2. Inleiding... 2 3. Installatie Xampp... 3 1.1 Installatie Xampp Launcher... 7 1.2 Controle geïnstalleerde bestanden...

Nadere informatie

Het besturingssysteem of operating system, vaak afgekort tot OS is verantwoordelijk voor de communicatie van de software met de hardware.

Het besturingssysteem of operating system, vaak afgekort tot OS is verantwoordelijk voor de communicatie van de software met de hardware. Het besturingssysteem of operating system, vaak afgekort tot OS is verantwoordelijk voor de communicatie van de software met de hardware. Het vormt een schil tussen de applicatiesoftware en de hardware

Nadere informatie

Virtual Desktop Infrastructure Een alternatief SBC concept? Jacco Bezemer

Virtual Desktop Infrastructure Een alternatief SBC concept? Jacco Bezemer Virtual Desktop Infrastructure Een alternatief SBC concept? Jacco Bezemer Wat ga ik behandelen? Wat is VDI? Voordelen van SBC? VDI versus SBC De voor- en nadelen van VDI De techniek De componenten Use-cases

Nadere informatie

Dynamische Patiënt Simulaties via Windows Based Terminal Testverslag van fase 2 van het ICT project

Dynamische Patiënt Simulaties via Windows Based Terminal Testverslag van fase 2 van het ICT project Dynamische Patiënt Simulaties via Windows Based Terminal Testverslag van fase 2 van het ICT project Doelstelling Het doel van fase 2 van het project Interfacultaire communicatie training via een virtuele

Nadere informatie

Remote Back-up Personal

Remote Back-up Personal handleiding Remote Back-up Personal Versie 4 1 INLEIDING... 3 1.1 SYSTEEMEISEN... 3 1.2 BELANGRIJKSTE FUNCTIES... 3 2 INSTALLATIE BACK-UP MANAGER... 4 2.1 VOLLEDIGE DATA BESCHIKBAARHEID IN 3 STAPPEN...

Nadere informatie

Central Point Services

Central Point Services Central Point Services Bespaar waardevolle tijd met preconfiguratie Het bestellen van uw nieuwe hardware, netwerkcomponenten en software is een eerste stap in de uitbreiding van uw netwerk. De dozen uitpakken

Nadere informatie

Ontwikkeld voor mensen, vanzelfsprekend.

Ontwikkeld voor mensen, vanzelfsprekend. Priva blue id & Top control 8 Ontwikkeld voor mensen, vanzelfsprekend. Priva Blue ID & Top Control 8 Ontwikkeld voor mensen, vanzelfsprekend. Nooit eerder waren gebruiksgemak, snelheid en betrouwbaarheid

Nadere informatie

HA in de praktijk. Database en Server Consolidatie

HA in de praktijk. Database en Server Consolidatie HA in de praktijk Database en Server Consolidatie SPREKER : E-MAIL : DATUM : Johan Westerduin, Peter Vermaat jwesterduin@transfer-solutions.com, pvermaat@transfer-solutions.com 14 oktober 2010 WWW.TRANSFER-SOLUTIONS.COM

Nadere informatie

CEL. Bouwstenen voor een elektronische leeromgeving

CEL. Bouwstenen voor een elektronische leeromgeving CEL Bouwstenen voor een elektronische leeromgeving FACTSHEET CEL VERSIE 1.0 DECEMBER 2001 CEL - Bouwstenen voor een elektronische leeromgeving Inhoudsopgave Wat is CEL? 1 Uitgangspunten 1 De eindgebruiker

Nadere informatie

Door toenemende automatisering en slimmere tools verdwijnt het werk voor de klassieke IT beheerder

Door toenemende automatisering en slimmere tools verdwijnt het werk voor de klassieke IT beheerder IT beheerder als bedreigde diersoort: Door toenemende automatisering en slimmere tools verdwijnt het werk voor de klassieke IT beheerder Auteur: Reinout Dotinga Quality Assured Services B.V. Thorbeckestraat

Nadere informatie

1 INTRODUCTIE...5 2 SYSTEEMVEREISTEN...6. 2.1 Minimum Vereisten...6 2.2 Aanbevolen Vereisten...7

1 INTRODUCTIE...5 2 SYSTEEMVEREISTEN...6. 2.1 Minimum Vereisten...6 2.2 Aanbevolen Vereisten...7 NEDERLANDS...5 nl 2 OVERZICHT nl 1 INTRODUCTIE...5 2 SYSTEEMVEREISTEN...6 2.1 Minimum Vereisten...6 2.2 Aanbevolen Vereisten...7 3 BLUETOOTH VOORZIENINGEN...8 4 SOFTWARE INSTALLATIE...9 4.1 Voorbereidingen...10

Nadere informatie

TO CLOUD OR NOT TO CLOUD

TO CLOUD OR NOT TO CLOUD TO CLOUD OR NOT TO CLOUD DE VOOR- EN NADELEN VAN DIGITALE FACTUURVERWERKING IN DE CLOUD Organisatie Easy Systems B.V. Telefoon +31 (0)318 648 748 E-mail info@easysystems.nl Website www.easysystems.nl Auteur

Nadere informatie

Handleiding installatie Hexagon Geospatial Software

Handleiding installatie Hexagon Geospatial Software Handleiding installatie Hexagon Geospatial Software Laatste update: 10-1-2014 1 Contents Stap 1: Software verkrijgen... 3 Stap 2: licentie verkrijgen... 4 Stap 3: Licentie inlezen... 6 Meer hulp nodig?...

Nadere informatie

Actian PSQL v12 server installatiegids

Actian PSQL v12 server installatiegids Actian PSQL v12 server installatiegids Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Actian PSQL installeren...1 1.1 Om te beginnen...1 1.2 Systeemeisen...1 1.2.1 Server...1 1.2.2 Client...2 1.3 Installatie...3 1.3.1 Installatie

Nadere informatie

Na standaardisatie van haar vestigingen op Windows 7 en App-V ervaart Dekker Zevenhuizen een betere performance en eenvoudiger beheer

Na standaardisatie van haar vestigingen op Windows 7 en App-V ervaart Dekker Zevenhuizen een betere performance en eenvoudiger beheer Na standaardisatie van haar vestigingen op Windows 7 en App-V ervaart Dekker Zevenhuizen een betere performance en eenvoudiger beheer Organisatie Dekker Zevenhuizen is in Nederland marktleider op het gebied

Nadere informatie

Uitwerking onderdelen werkplan

Uitwerking onderdelen werkplan Uitwerking onderdelen werkplan Het Nationaal Platform Data Model (NPDM) heeft een werkplan opgesteld om richting te geven aan de activiteiten voor de komende maanden en inzicht te krijgen in de benodigde

Nadere informatie

Enterprise SSO Manager (E-SSOM) Security Model

Enterprise SSO Manager (E-SSOM) Security Model Enterprise SSO Manager (E-SSOM) Security Model INHOUD Over Tools4ever...3 Enterprise Single Sign On Manager (E-SSOM)...3 Security Architectuur E-SSOM...4 OVER TOOLS4EVER Tools4ever biedt sinds 2004 een

Nadere informatie

Resusci Anne Skills Station

Resusci Anne Skills Station MicroSim Frequently Asked Questions 1 Resusci Anne Skills Station Resusci_anne_skills-station_installation-guide_sp7012_NL.indd 1 24/01/08 13:06:06 2 Resusci_anne_skills-station_installation-guide_sp7012_NL.indd

Nadere informatie

Functionele beschrijving: scannen naar UNIT4 DocumentManager

Functionele beschrijving: scannen naar UNIT4 DocumentManager Functionele beschrijving: scannen naar UNIT4 DocumentManager Algemeen Met de KYOCERA Scannen naar UNIT4 DocumentManager beschikt u over een efficiënte oplossing om uw documenten te scannen naar UNIT4 DocumentManager

Nadere informatie

Gentoo linux. Introductie. Gentoo is anders. LinuxFocus article number 336 http://linuxfocus.org. door Guido Socher (homepage) Over de auteur:

Gentoo linux. Introductie. Gentoo is anders. LinuxFocus article number 336 http://linuxfocus.org. door Guido Socher (homepage) Over de auteur: LinuxFocus article number 336 http://linuxfocus.org Gentoo linux door Guido Socher (homepage) Over de auteur: Guido werkt erg graag met Gentoo omdat het hem meer controle geeft over het installatie proces.

Nadere informatie

Functionele beschrijving: scannen naar van Brug software.

Functionele beschrijving: scannen naar van Brug software. Functionele beschrijving: scannen naar van Brug software. Algemeen Met de KYOCERA scannen naar van Brug Software beschikt u over een efficiënte oplossing om uw documenten te scannen naar het Notarieel

Nadere informatie

Inhoud Wat is mobiel werken?... 2 Installeren VPN Client... 3 Laptop... 3 Windows 8... 4 Windows 7... 10 Mac OS X... 16 Linux... 16 Tablet...

Inhoud Wat is mobiel werken?... 2 Installeren VPN Client... 3 Laptop... 3 Windows 8... 4 Windows 7... 10 Mac OS X... 16 Linux... 16 Tablet... 333 Inhoud Wat is mobiel werken?... 2 Installeren VPN Client... 3 Laptop... 3 Windows 8... 4 Windows 7... 10 Mac OS X... 16 Linux... 16 Tablet... 18 ios (ipad)... 18 Android... 21 Windows... 21 Smartphone...

Nadere informatie

Zelftest Informatica-terminologie

Zelftest Informatica-terminologie Zelftest Informatica-terminologie Document: n0947test.fm 01/07/2015 ABIS Training & Consulting P.O. Box 220 B-3000 Leuven Belgium TRAINING & CONSULTING INTRODUCTIE Deze test is een zelf-test, waarmee u

Nadere informatie

Peelland ICT Online Back-up

Peelland ICT Online Back-up Peelland ICT Online Back-up Peelland ICT biedt volledig in eigen beheer online back-up aan. Hiermee voorzien wij onze klanten van de laatste nieuwe back-up mogelijkheden en technieken. Risico s conventionele

Nadere informatie

Functionele beschrijving: scannen naar Trivium FORTUNA.

Functionele beschrijving: scannen naar Trivium FORTUNA. Functionele beschrijving: scannen naar Trivium FORTUNA. Algemeen Met KYOCERA scannen naar Trivium FORTUNA beschikt u over een efficiënte oplossing om uw documenten te scannen naar Trivium FORTUNA. Met

Nadere informatie

owncloud centraliseren, synchroniseren & delen van bestanden

owncloud centraliseren, synchroniseren & delen van bestanden owncloud centraliseren, synchroniseren & delen van bestanden official Solution Partner of owncloud Jouw bestanden in de cloud Thuiswerken, mobiel werken en flexwerken neemt binnen organisaties steeds grotere

Nadere informatie

Waarmaken van Leibniz s droom

Waarmaken van Leibniz s droom Waarmaken van Leibniz s droom Artificiële intelligentie Communicatie & internet Operating system Economie Computatietheorie & Software Efficiënt productieproces Hardware architectuur Electronica: relais

Nadere informatie

Desktop Delivery: een zakelijke afweging

Desktop Delivery: een zakelijke afweging Desktop Delivery: een zakelijke afweging Client - Server, SBC, virtuele desktops, virtuele applicaties of een virtueel besturingssysteem? Er zijn genoeg mogelijkheden om desktop functionaliteit aan de

Nadere informatie

DigiNotar certificaten

DigiNotar certificaten DigiNotar certificaten Onlangs is duidelijk geworden dat er digitaal is ingebroken bij het bedrijf Diginotar. Daarmee worden alle DigiNotar certificaten niet meer als veilig geaccepteerd. Certificaten

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF JULI 2009

NIEUWSBRIEF JULI 2009 NIEUWSBRIEF JULI 2009 Graag willen wij u op de hoogte houden rondom ons softwarepakket. Controle database Om op een eenvoudige wijze te controleren of uw database foutieve of dubbel ingevoerde gegevens

Nadere informatie

OpenX Hosting. Opties en Alternatieven

OpenX Hosting. Opties en Alternatieven OpenX Hosting Opties en Alternatieven Versie 1.0 Groningen, 9 juni 2009 Opgesteld door: Copyright 2009 ErikGeurts.com B.V. Niets uit dit document mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd

Nadere informatie

Welkom bij IT-Workz. Etten-Leur, 16 november 2010. Altijd en overal werken en leren. Applicatie en Desktop Delivery met Quest vworkspace

Welkom bij IT-Workz. Etten-Leur, 16 november 2010. Altijd en overal werken en leren. Applicatie en Desktop Delivery met Quest vworkspace Welkom bij IT-Workz Altijd en overal werken en leren Applicatie en Desktop Delivery met Quest vworkspace Etten-Leur, 16 november 2010 IT-Workz is de verzelfstandigde Dienst ICT van het ROC West-Brabant.

Nadere informatie

Uitwerking afspraken ICT-voorzieningen voor raadswerk Versie: 10-10-2013, RV

Uitwerking afspraken ICT-voorzieningen voor raadswerk Versie: 10-10-2013, RV Uitwerking afspraken ICT-voorzieningen voor raadswerk Versie: 10-10-2013, RV ICT invulling nieuwe raad (v.a. 19 maart 2014) Uitgangspunt: ICT voor de nieuwe raad staat op 1 februari 2014, zodat de oplossingen

Nadere informatie

Marcel Mayer Director Channel Sales EMEA Scense

Marcel Mayer Director Channel Sales EMEA Scense W.A.a.a.s. Marcel Mayer Director Channel Sales EMEA Scense Ruim 20 jaar actief in sales IT Afgelopen 10 jaar evangelist voor oplossingen als Citrix, RES Software & Softricity Nu verantwoordelijk voor Channel

Nadere informatie

2014 ITIL v3 Studerende. 2013 VMware Certified Associate - Data Center Virtualization Certtificaat

2014 ITIL v3 Studerende. 2013 VMware Certified Associate - Data Center Virtualization Certtificaat Personalia Naam: Rinco Geboortedatum: 05-01-1993 Woonplaats: Sint Annaparochie Nationaliteit: Nederlandse Rijbewijs: Ja + auto Inzetbaar als Profiel Rinco is in staat om zich snel aan te passen aan een

Nadere informatie

HOE EENVOUDIG IS HET OM GEBRUIK TE MAKEN VAN CLOUD COMPUTING?

HOE EENVOUDIG IS HET OM GEBRUIK TE MAKEN VAN CLOUD COMPUTING? Innervate: Januari 2011 WHITEPAPER CLOUD COMPUTING HOE EENVOUDIG IS HET OM GEBRUIK TE MAKEN VAN CLOUD COMPUTING? Lees hier in het kort hoe u zich het best kunt bewegen in de wereld van cloud computing

Nadere informatie

Functionele beschrijving: scannen naar UNIT4 Cura Documentmanagement.

Functionele beschrijving: scannen naar UNIT4 Cura Documentmanagement. Functionele beschrijving: scannen naar UNIT4 Cura Documentmanagement. Algemeen Met KYOCERA scannen naar UNIT4 Cura Documentmanagement beschikt u over een efficiënte oplossing om uw documenten te scannen

Nadere informatie

Systeemeisen Exact Compact product update 406

Systeemeisen Exact Compact product update 406 1 van 6 08-10-2013 12:07 Exact Compact Systeemeisen Exact Compact product update 406 Een pressionele administratie moet bedrijfszeker zijn. U moet er in het dagelijks gebruik snel en zonder onderbrekingen

Nadere informatie

MKG Whitepapers augustus 2015

MKG Whitepapers augustus 2015 Document: Onderdeel: MKG Configuratie Whitepaper MKG Workgroup Server Een whitepaper definieert de ondersteunde en gegarandeerde installatie en configuratie van een product. Alle niet genoemde producten

Nadere informatie

Profielschets. : Sander Daems. Infrastructure Consultant. Versie : 1.0. Datum bezoek : 28-02-2011. Pagina 1 van 7

Profielschets. : Sander Daems. Infrastructure Consultant. Versie : 1.0. Datum bezoek : 28-02-2011. Pagina 1 van 7 Profielschets Sander Daems Infrastructure Consultant Auteur : Sander Daems Versie : 1.0 Datum bezoek : 28-02-2011 Pagina 1 van 7 Ervaringsoverzicht Naam : Sander Daems Geboortedatum : 08/03/1987 Geslacht

Nadere informatie

Gebruiksaanwijzing Remote Backup

Gebruiksaanwijzing Remote Backup Gebruiksaanwijzing Remote Backup December 2015 Versie 1.3 Auteur : E.C.A. Mouws Pagina 1 Inhoudsopgave BusinessConnect Remote Backup... 3 Ondersteunde browsers... 3 Inloggen in portal... 3 Gebruik op meerdere

Nadere informatie

Factsheet Outsourcing

Factsheet Outsourcing Factsheet Outsourcing www.vxcompany.com U wilt er zeker van zijn dat de IT-infrastructuur van uw organisatie in goede handen is, zodat u uw aandacht volledig kunt richten op de core business. Wij beheren

Nadere informatie

Installatiehandleiding. Facto minifmis

Installatiehandleiding. Facto minifmis Installatiehandleiding Facto minifmis 1. Installatie Facto MiniFMIS 1.1 Achtergrond Facto MiniFMIS biedt facilitaire organisaties een eenvoudige en gebruikersvriendelijke hulpmiddel bij het uitvoeren van

Nadere informatie

Inrichting Windows XP Pro werkstation in schoollan

Inrichting Windows XP Pro werkstation in schoollan Inrichting Windows XP Pro werkstation in schoollan Om een Windows XP Pro computer toe te voegen aan schoollan moet de computer van tevoren bekend zijn in het domein en moet deze geautoriseerd worden door

Nadere informatie

d-basics b.v. Tinstraat 3-5 4823 AA Breda Tel 076-5239040 Fax 076-5239041 verzamelen, bewerken en versturen van informatie

d-basics b.v. Tinstraat 3-5 4823 AA Breda Tel 076-5239040 Fax 076-5239041 verzamelen, bewerken en versturen van informatie d-basics b.v. Tinstraat 3-5 4823 AA Breda Tel 076-5239040 Fax 076-5239041 verzamelen, bewerken en versturen van informatie Inhoudsopgave 1 Wat is d-basics Creditline?... 3 2 Verzamelen van informatie...

Nadere informatie

End to End Virtualisation

End to End Virtualisation End to End Virtualisation Virtualisatie in een Citrix wereld Edwin van den Broek Valid ICT Uiteindelijk willen we allemaal hetzelfde De DSM visie Applicaties transparant aan gebruikers aanbieden, ongeacht

Nadere informatie

Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten. Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten

Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten. Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten 1 Cloudcomputing is populair, en niet zonder reden. Clouddiensten

Nadere informatie