Droge ogen: oorzaken en behandeling

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Droge ogen: oorzaken en behandeling"

Transcriptie

1 Droge ogen: oorzaken en behandeling

2

3 Droge ogen Om de ogen te beschermen tegen uitdroging, knipperen mensen regelmatig met hun ogen. Op het moment dat iemand met zijn ogen knippert, wordt door de oogleden in een dun gelijkmatig laagje traanvocht over het oog verdeeld. Zo blijft het oog vochtig. Wanneer het traanvocht het oog niet vochtig genoeg houdt, ontstaan vervelende klachten, zoals onder andere droge of rode ogen, branderigheid, een gevoel alsof er iets in het oog zit, lichtschuwheid en tranen. Met name tranen denken veel mensen dat ze géén last hebben van droge ogen. Dit kan echter toch zo zijn. Tranen die door de irritatie ontstaan, zijn anders van samenstelling en houden het oog niet vochtig. Dus ze lossen het probleem van droge ogen niet op. Het probleem van droge ogen mag niet onderschat worden. Het zijn klachten die langdurig aanhouden en zelfs tot beschadiging van het hoornvlies kunnen leiden. Traanfilm Mensen knipperen onbewust zo n vijftien keer per minuut met hun ogen. Iedere keer wordt er dan een bijzonder laagje traanvocht gelijkmatig over het oog verdeeld. Dit laagje heet de traanfilm. De traanfilm ligt op het oog en is zo dun dat er geen gezichtsverlies optreedt. U blijft dus gewoon scherp zien. De traanfilm is opgebouwd uit drie lagen: De buitenste laag: een vetachtige laag die geproduceerd wordt door kliertjes in de ooglidrand. Deze laag voorkomt dat het traanvocht (te snel) verdampt. De middelste laag: een waterige laag die geproduceerd wordt door klieren in de oogkas buiten de buitenste ooghoek. Deze laag zorgt ervoor dat het oog schoon blijft van vuil en stof. 1

4 De binnenste laag: een slijmachtige laag die wordt geproduceerd door cellen in het bindvlies ( conjunctiva ). Deze laag heeft als taak om de waterige laag gelijkmatig over het hoornvlies te verspreiden. Iedere keer dat er met ogen wordt geknipperd, wordt er een nieuwe traanfilm aangemaakt. En dat moet ook wel, want iedere vijf seconden breekt de traanfilm. Om uitdroging van het oog tegen te gaan, wordt het oog dus steeds bedekt met een nieuwe traanfilm. Dit vernieuwen van de traanfilm doen we door onbewust met de ogen te knipperen. Hoe werkt dat? Op het moment dat de traanfilm over uw oog breekt, ontstaan kleine droge plekjes op het oog. We noemen dit dry spots. Hier liggen de zenuweinden van het hoornvlies bloot. Deze zenuweinden zijn erg gevoelig voor uitdroging. Op het moment dat de traanfilm breekt, geven ze een signaal aan de hersenen dat ze uitdrogen. Om dit te voorkomen sturen de hersenen een boodschap naar de gelaatszenuwen, waardoor de oogleden sluiten: een nieuwe traanfilm ligt over uw oog. Probeert u maar eens uw ogen zo lang mogelijk open te houden. U ervaart dan meteen de voor het hoornvlies irriterende uitdrogingsverschijnselen. Oorzaken van droge ogen Doge ogen kunnen ontstaan door verschillende oorzaken. We zettend de belangrijkste voor u op een rijtje. Lage knipperreflex Het kan zijn dat men te weinig knippert. Een veelvoorkomende oorzaak hiervan is stress, waardoor de knipperreflex wordt onderdrukt. Vaak knipperen is belangrijk, maar óók volledig knipperen; dus dat de bovenoogleden de onderoogleden aanraken. 2

5 Bij een niet volledige knipperreflex droogt met name de onderste helft van het hoornvlies uit. Tekort aan traanvocht Een vaak voorkomende aandoening is keratoconjunctivitis sicca (KCS). Deze wordt gekenmerkt door een vermindering van de traanvochtproductie. De traanfilm wordt meer viskeus (dikker) en uiteindelijk ontstaat er uitdroging van het oogoppervlak. KCS komt relatief veel voor bij vrouwen in de overgang. Wanneer KCS optreedt in combinatie met verschijnselen zoals een droge mond en een ontsteking van de gewrichten (artritis ), kan er sprake zijn van het syndroom van Sjögren. Verderop in deze brochure leest u hier meer over. Tekort aan mucine Een tekort aan mucine (slijmstof), geeft ook bij voldoende traanvocht, aanleiding tot een instabiele traanfilm. Meestal wordt dit tekort aan mucine veroorzaakt door een vermindering van het aantal mucine producerende cellen in het bindvlies. Deze vermindering kan optreden bij onder andere een tekort aan vitamine A. Afwijking van de vetachtige laag Chronische ooglidontsteking (blepharitis) kan aanleiding geven tot een verandering van de samenstelling van de vetachtige laag; hierdoor wordt de traanfilm instabiel. Stoornissen van de ooglidfunctie De oogleden spelen een vitale rol bij het handhaven en maken van de traanfilm. Bepaalde ooglidafwijkingen en aangezichtsverlamming kunnen de ooglidfunctie verstoren. 3

6 Littekens in het hoornvlies Littekens in het hoornvlies verminderen de stabiliteit van de traanfilm omdat hierdoor de traanfilm minder gelijkmatig over het hoornvlies wordt verdeeld. Omgevingsfactoren Er zijn verschillende omgevingsfactoren die voor droge ogen kunnen zorgen: Droge lucht (airconditioning, centrale verwarming, lucht in een vliegtuig), Sterke luchtstromingen (autorijden met open raam of fietsen in de wind), Rook en stof (roken en luchtverontreiniging), Beeldschermwerkzaamheden (minder knipperen), Gebruik van bepaalde geneesmiddelen, Contactlenzen. U dient serieus om te gaan met het probleem van droge ogen, omdat dit kan leiden tot ontstekingen en blijvende beschadigingen van het hoornvlies. Zo is het hoornvlies bij droge ogen (zeker als dit vaker voorkomt) erg kwetsbaar voor binnendringende bacteriën. De ontstekingen kunnen zelfs uitgroeien tot een hoornvlieszweer met kans op blijvende littekens. Syndroom van Sjögren Het syndroom van Sjögren is een auto-immuunziekte, die hoort bij de groep bindweefselziekten. Dit syndroom wordt gekenmerkt door een ontsteking van de traan- en speekselklieren. Hierdoor worden delen van het functioneel klierweefsel vernietigd. Ook andere klieren, zoals van de huid, de grote luchtwegen, de slokdarm, de maag en de schede kunnen gaan ontsteken. Het syndroom komt voor als 4

7 een op zichzelf staande chronische aandoening, maar ook in combinatie met reumatische ziekten, zoals systemische lupus erythermathodes (ontstekingachtige ziekte van de huid en/of ingewanden), reumatoïde artritis (chronische gewrichtontsteking) of sclerodermie (verharding en verdikking van de huid en/of bindweefsel van andere organen zoals hart, longen, nieren en slokdarm). Deze laatste aandoening sclerodermie is overigens een zeer zeldzame aandoening. De drie meest voorkomende klachten zijn: droge ogen, droge mond en een vorm van vermoeidheid die de patiënt op elk moment kan overvallen. Er kan sprake zijn van een langdurige, sterk verhoogde bezinking. De begeleiding van Sjögren-patiënten gebeurt vooral door een internist, een reumatoloog en een oogarts. Sjögrenpatiënten hebben namelijk ook wel veel last van oogklachten. Zo is een veel voorkomende klacht het gevoel alsof er een zandkorreltje in het oog zit. Ook andere klachten zoals overgevoeligheid voor licht, wind, rook en een afnemende gezichtsvermogen treden bij het syndroom van Sjögren op. Het syndroom van Sjögren komt op iedere leeftijd voor, maar het meest bij mensen tussen de veertig en zestig jaar oud. De ziekte komt veel meer voor bij vrouwen dan bij mannen. De man/vrouw verhouding is ongeveer 1:10. Preventie Als u merkt dat u onder bepaalde omstandigheden meer last van droge ogen, probeer deze omstandigheden dan te veranderen. Zo kunt u bijvoorbeeld voorkomen dat het traanvocht te snel verdampt door de luchtvochtigheid in huis te verbeteren. Waterbakken aan de verwarming of de aanschaf van een luchtbevochtiger kunnen een uitkomst zijn. Vermijd zaken die extra droogte of irritatie geven, zoals een ventilator, een haarföhn of rook. 5

8 Als u vooral na het slapen last heeft van droge ogen, vraag dan aan uw partner (of iemand anders die u ziet slapen) om er eens op te letten of uw ogen wel goed sluiten tijdens het slapen. Sommige mensen slapen namelijk met hun ogen half of helemaal open, waardoor de ogen uitdrogen. Het is van belang dat u dit meldt aan de arts die u onderzoekt. Testen Oogartsen maken gebruik van diverse tests bij hun onderzoek naar droge ogen. Hier volgt een overzicht. Spleetlamponderzoek Door middel van een spleetlamponderzoek kan de oogarts de traanfilm beoordelen en zien of er sprake is van een uitgedroogd hoornvlies. Break Up Time De graadmeter voor de stabiliteit van de traanfilm is de Break Up Time (dit is de tijd die voorbijgaat voordat de traanfilm breekt). Door het inbrengen van bepaalde kleurstof (natrium fluoresceïne) in het traanvocht kan de breking van de traanfilm ( dry spot ) met behulp van de spleetlamp zichtbaar worden gemaakt. Schirmertest Met behulp van de schirmertest kan de hoeveelheid geproduceerd traanvocht worden bepaald. Hierbij wordt een strookje filtreerpapier tegen de onderste ooglidrand aangehouden. De hoeveelheid door het reepje opgezogen traanvocht is maatgevend voor de hoeveelheid geproduceerd traanvocht. 6

9 Bengaals rood Bengaals rood is een wateroplosbare kleurstof die dode epitheelcellen van de cornea (hoornvlies) en conjunctiva (bindvlies) kleurt. Deze dode cellen komen namelijk veel voor bij Keratoconjunctivitis Sicca (droge ogen). Deze test geeft een beeld van de beschadiging van het weefsel. Lysozymtest Met deze test wordt de kwaliteit van het traanvocht bepaald. Lysozym is een bacteriologisch eiwit, dat onder andere voorkomt in het traanvocht. Het beschermt het oog tegen binnendringende bacteriën. De test is heel eenvoudig. Een met traanvocht doordrenkt schijfje filtreerpapier wordt geplaatst op een met bacteriën besmette voedingsbodem die gevoelig zijn voor lysozym. De mate van vernietiging van bacteriën is een maat voor de hoeveelheid lysozym die in het traanvocht aanwezig zijn. Behandeling De behandeling van de klachten is niet altijd eenvoudig. De arts zal eerst achter de oorzaak van de droge ogen moeten komen, voordat hij de behandeling kan starten. Tijdens de onderzoeksperiode en de hierop volgende behandeling kan de arts wel maatregelen treffen om de irritatie door de droge ogen te verminderen. Dit kan heel eenvoudig door het oog extra traanvocht te geven. De droge ogen ontstaan immers door een tekort aan traanvocht. Vandaar dat artsen nogal eens hulpmiddelen zoals kunsttranen voorschrijven. Deze middelen leggen een kunstmatig laagje over het hoorn- en bindvlies. Zij vromen daardoor een aanvulling en in sommige gevallen zelfs een vervanging van het traanvocht. 7

10 Kunsttranen zijn in verschillende vormen verkrijgbaar: als oogdruppel, ooggel en oogzalf. In sommige gevallen kan uw oogarts ook besluiten om de afvoer van het traanvocht naar de neus tijdelijk of blijvend af te sluiten, zodat uw ogen meer traanvocht krijgen. Gebruik kunsttranen Kunsttranen genezen de droge ogen niet. Zij verzachten en nemen de symptomen weg. De resultaten met bepaalde soorten / merken kunsttranen zijn per patiënt verschillend. Helpt een middel niet optimaal, probeer dan in overleg met u (oog)arts eens een ander merk. De frequentie van toepassen van oogdruppels is meestal vier tot vijf maal daags. Volg altijd de doseringsinstructies in de bijsluiter of van uw arts op. Wacht daarbij niet tot de ogen om de druppels vragen. Voor de nacht wordt vaak zalf gebruikt. Zalf heeft namelijk een langere contactduur, waardoor u ongestoord van uw nachtrust kunt genieten. Oogdruppels moeten volgens de op de verpakking aangegeven temperatuur bewaard worden. Staat er niets op de verpakking? Bewaar de druppels dan op een donkere plaats bij kamertemperatuur. 8

11 Noteer uw vragen

12 Adres Oogheelkunde Ingang west Philips van Leydenlaan 15, route EX Nijmegen Postadres Radboudumc 400 Oogheelkunde Postbus HB Nijmegen Contact De afdeling Oogheelkunde is buiten kantooruren en in het weekend bereikbaar via de SEH. Het telefoonnummer is: Radboud universitair medisch centrum

Droge ogen. Poli Oogheelkunde Route 80

Droge ogen. Poli Oogheelkunde Route 80 00 Droge ogen Poli Oogheelkunde Route 80 1 Wat zijn droge ogen? Sommige mensen produceren niet genoeg traanvocht of traanvocht van een slechte kwaliteit om hun ogen goed vochtig te houden. Het gevolg is

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Droge ogen. Informatie over klachten, oorzaken, diagnostiek, behandeling en adviezen bij/van droge ogen

Patiënteninformatie. Droge ogen. Informatie over klachten, oorzaken, diagnostiek, behandeling en adviezen bij/van droge ogen Patiënteninformatie Droge ogen Informatie over klachten, oorzaken, diagnostiek, behandeling en adviezen bij/van droge ogen Droge ogen Informatie over klachten, oorzaken, diagnostiek, behandeling en adviezen

Nadere informatie

Droge ogen. Oogheelkundig centrum

Droge ogen. Oogheelkundig centrum Droge ogen Oogheelkundig centrum Traanvocht houdt de ogen vochtig. Bij elke knipperbeweging wordt het traanvocht in een dun laagje gelijkmatig verdeeld over het oog. Dit dunne laagje vocht noemt men de

Nadere informatie

Oogheelkunde. Droge ogen. Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep

Oogheelkunde. Droge ogen. Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Oogheelkunde Droge ogen Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Wat zijn droge ogen? Sommige mensen produceren niet genoeg traanvocht of traanvocht van

Nadere informatie

Oogheelkunde. Patiënteninformatie. Droge ogen. Slingeland Ziekenhuis

Oogheelkunde. Patiënteninformatie. Droge ogen. Slingeland Ziekenhuis Oogheelkunde Droge ogen i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Deze folder is tot stand gekomen onder redactie van de commissie Patiëntenvoorlichting N.O.G. 2007. Deze folder is ongewijzigd overgenomen

Nadere informatie

Droge ogen. Afdeling Oogheelkunde

Droge ogen. Afdeling Oogheelkunde Droge ogen Afdeling Oogheelkunde . Droge ogen Wat zijn droge ogen? Onze ogen hebben traanvocht van een goede kwaliteit nodig, zodat ze niet uitdrogen. Sommige mensen hebben niet genoeg traanvocht of traanvocht

Nadere informatie

Oogheelkunde. Droge ogen. www.catharinaziekenhuis.nl

Oogheelkunde. Droge ogen. www.catharinaziekenhuis.nl Oogheelkunde Droge ogen www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl OOG004 / Droge ogen / 08-10-2013 2 Droge ogen In deze folder geven we in het kort

Nadere informatie

1 Welke klachten kan men hebben bij droge ogen... 1. 2 Wat is de traanfilm... 1. 3 Wat zijn de oorzaken van droge ogen... 2. 4 Diagnostiek...

1 Welke klachten kan men hebben bij droge ogen... 1. 2 Wat is de traanfilm... 1. 3 Wat zijn de oorzaken van droge ogen... 2. 4 Diagnostiek... Droge ogen Inhoudsopgave 1 Welke klachten kan men hebben bij droge ogen... 1 2 Wat is de traanfilm... 1 3 Wat zijn de oorzaken van droge ogen... 2 4 Diagnostiek... 3 5 Behandeling... 4 6 Wat kunt u zelf

Nadere informatie

Droge en natte ogen 5-10-2015 1-5

Droge en natte ogen 5-10-2015 1-5 Droge en natte ogen Droge ogen is een veel voorkomend probleem en wordt veroorzaakt door onvoldoende bevochtiging en smering van het oogoppervlak (figuur 1). Als gevolg hiervan kunnen de ogen gaan steken,

Nadere informatie

Droge ogen. Oogheelkunde IJsselland Ziekenhuis

Droge ogen. Oogheelkunde IJsselland Ziekenhuis Droge ogen Oogheelkunde IJsselland Ziekenhuis Uw oogarts heeft vastgesteld dat u last heeft van droge ogen. In deze folder wordt uitgelegd wat hiervan de oorzaken zijn en wat u kunt doen om de klachten

Nadere informatie

Tranende ogen. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl

Tranende ogen. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl Tranende ogen Informatie voor patiënten F1052-3121 juni 2013 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070 357 44 44

Nadere informatie

"Droge ogen" en wat u ertegen kunt doen

Droge ogen en wat u ertegen kunt doen "Droge ogen" en wat u ertegen kunt doen Geachte mevrouw, geachte heer, Met deze brochure willen wij u over een ziektebeeld informeren dat vakmensen aanduiden met "Droge ogen" of het "Siccasyndroom" aanduiden.

Nadere informatie

Toedienen van oogdruppels en oogzalf

Toedienen van oogdruppels en oogzalf Toedienen van oogdruppels en oogzalf Toedienen van oogdruppels 1. Was uw handen met zeep en droog ze goed af. 2. Maak altijd uw oogleden en wimpers schoon. Bevochtig een tissue of gaasje met kraanwater.

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. LIPOSIC 2 mg/g ooggel. Carbomeer

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. LIPOSIC 2 mg/g ooggel. Carbomeer BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER LIPOSIC 2 mg/g ooggel Carbomeer Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. Gebruik dit

Nadere informatie

Ooglidrandontsteking

Ooglidrandontsteking Ooglidrandontsteking Informatie voor patiënten F0333-3415 maart 2013 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070 357

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE PATIËNT. Artelac 3,2 mg/ml Oogdruppels, oplossing Hypromellose

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE PATIËNT. Artelac 3,2 mg/ml Oogdruppels, oplossing Hypromellose BIJSLUITER 1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE PATIËNT Artelac 3,2 mg/ml Oogdruppels, oplossing Hypromellose Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke

Nadere informatie

Hoornvliesdystrofie van Fuchs

Hoornvliesdystrofie van Fuchs Oogheelkunde i Hoornvliesdystrofie van Fuchs Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen Uw oogarts heeft bij u hoornvliesdystrofie van Fuchs geconstateerd. In deze folder leest u wat dit is en

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. LIPOSIC 2 mg/g ooggel. Carbomeer

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. LIPOSIC 2 mg/g ooggel. Carbomeer BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER LIPOSIC 2 mg/g ooggel Carbomeer Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. Gebruik dit

Nadere informatie

Prednison/ Prednisolon (corticosteroïden) bij reumatische aandoeningen

Prednison/ Prednisolon (corticosteroïden) bij reumatische aandoeningen Prednison/ Prednisolon (corticosteroïden) bij reumatische aandoeningen Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel prednison te willen gaan behandelen. Deze folder geeft informatie over

Nadere informatie

Blepharitis Ontsteking van de ooglidranden. Oogheelkunde IJsselland Ziekenhuis

Blepharitis Ontsteking van de ooglidranden. Oogheelkunde IJsselland Ziekenhuis Blepharitis Ontsteking van de ooglidranden Oogheelkunde IJsselland Ziekenhuis Uw oogarts heeft vastgesteld dat u last heeft van blepharitis. In deze folder wordt uitgelegd wat blepharitis is, wat hiervan

Nadere informatie

Uveïtis Radboud universitair medisch centrum

Uveïtis Radboud universitair medisch centrum Uveïtis De oogarts heeft bij u uveïtis vastgesteld. In deze folder leest u meer over deze ziekte en de behandeling ervan. Uveïtis is een ontsteking van het vaatvlies in het oog. Het wordt gebruikt als

Nadere informatie

Corneale crosslinking

Corneale crosslinking Corneale crosslinking Inhoudsopgave Inleiding Wat is keratoconus? 3. Wat is de oorzaak van keratoconus? 4 Oogheelkundig onderzoek 5 Behandeling van keratoconus 6 Wat is corneal crosslinking? 6 Wanneer

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER DURATEARS, oogdruppels (Dextraan 70, Hypromellose)

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER DURATEARS, oogdruppels (Dextraan 70, Hypromellose) BIJSLUITER 1 van 55 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER DURATEARS, oogdruppels (Dextraan 70, Hypromellose) Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke

Nadere informatie

Ooglidcorrectie Dermatochalasis

Ooglidcorrectie Dermatochalasis INFORMATIEFOLDER Ooglidcorrectie Dermatochalasis OPSIS Oogziekenhuis Westelijk Halfrond 105 1183 HR Amstelveen Tel.: 088-6649674 www.opsisoogziekenhuis.nl info@opsisoogziekenhuis.nl Ooglidcorrectie Dermatochalasis

Nadere informatie

Het Fenomeen van Raynaud

Het Fenomeen van Raynaud Het Fenomeen van Raynaud Wat is het Fenomeen van Raynaud? Wij spreken van het Fenomeen van Raynaud bij het plotseling optreden van verkleuringen van vingers en/of tenen bij blootstelling aan kou of bij

Nadere informatie

Traanwegoperatie Radboud universitair medisch centrum

Traanwegoperatie Radboud universitair medisch centrum Traanwegoperatie Deze folder informeert u over traanwegoperaties. Wat gebeurt er tijdens de operatie en waar dient u rekening mee te houden voorafgaand aan en na de operatie? Traanwegen In de ooghoek

Nadere informatie

Maculadegeneratie (MD)

Maculadegeneratie (MD) Maculadegeneratie (MD) Deze folder is samengesteld door de oogartsen prof.dr. C. B. Hoyng en prof.dr. J.E.E. Keunen. Inleiding In deze folder vindt u informatie over de leeftijdsgebonden maculadegeneratie

Nadere informatie

Het OMC licht u graag uitgebreid voor over: Oogziekte van Graves

Het OMC licht u graag uitgebreid voor over: Oogziekte van Graves Het OMC licht u graag uitgebreid voor over: Oogziekte van Graves De Oogziekte van Graves is een aandoening, die zich afspeelt in de oogkassen. De oogspieren, die door de oogkas lopen, raken ontstoken en

Nadere informatie

Behandeling Indien alleen sprake is van lichte irritatie, kan worden volstaan met kunsttranen in de vorm van oogdruppels of ooggel.

Behandeling Indien alleen sprake is van lichte irritatie, kan worden volstaan met kunsttranen in de vorm van oogdruppels of ooggel. PTERYGIUM 1236 Wat is een pterygium? Er is bij u een pterygium (Grieks voor vleugel, meervoud: pterygia) geconstateerd. Dit is een plooi van het bindvlies, die vanuit de ooghoek over het hoornvlies groeit.

Nadere informatie

Erfelijkheidsonderzoek: Exoomsequencing bij erfelijke slechthorendheid

Erfelijkheidsonderzoek: Exoomsequencing bij erfelijke slechthorendheid Erfelijkheidsonderzoek: Exoomsequencing bij erfelijke slechthorendheid Exoomsequencing is een techniek voor erfelijkheidsonderzoek, die kan worden gebruikt om de oorzaak van erfelijke slechthorendheid

Nadere informatie

Ooglidcorrectie. Oogheelkunde. Algemeen. Inleiding

Ooglidcorrectie. Oogheelkunde. Algemeen. Inleiding Oogheelkunde Ooglidcorrectie Algemeen De oogarts heeft met u gesproken over te gaan tot een ooglidcorrectie. De ooglidcorrectie wordt meestal onder plaatselijke verdoving uitgevoerd; u kunt dan op dezelfde

Nadere informatie

Rituximab (Mab Thera ) bij reumatische aandoeningen

Rituximab (Mab Thera ) bij reumatische aandoeningen Rituximab (Mab Thera ) bij reumatische aandoeningen Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel rituximab te willen gaan behandelen. Deze folder geeft informatie over dit geneesmiddel.

Nadere informatie

Een operatie aan het hoornvlies

Een operatie aan het hoornvlies Een operatie aan het hoornvlies Pterygium Informatie voor patiënten F0319-3415 september 2014 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Rosacea

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Rosacea Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Rosacea z 1 Wat is rosacea? Rosacea is een veel voorkomende aandoening van het gezicht, vooral bij vrouwen boven de dertig. De

Nadere informatie

Bovenooglidcorrectie bij een verslapping van de huid

Bovenooglidcorrectie bij een verslapping van de huid Bovenooglidcorrectie bij een verslapping van de huid Behandeling door de oogarts Informatie voor patiënten F1097-3415 juli 2014 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester

Nadere informatie

huidlupus chronische discoïde lupus erythematodes (CDLE) subacute cutane lupus erythematodes (SCLE)

huidlupus chronische discoïde lupus erythematodes (CDLE) subacute cutane lupus erythematodes (SCLE) huidlupus chronische discoïde lupus erythematodes (CDLE) en subacute cutane lupus erythematodes (SCLE) Wat is lupus? Lupus is een auto-immuunziekte, dat wil zeggen een ontregeling van het eigen afweersysteem,

Nadere informatie

Methotrexaat (MTX) bij huidziekten

Methotrexaat (MTX) bij huidziekten Methotrexaat (MTX) bij huidziekten In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten het geneesmiddel Methotrexaat of MTX te gaan gebruiken. In deze folder zal worden uitgelegd wat MTX is en wat de

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS. Livostin 0,5 mg/ml oogdruppels, suspensie. levocabastine

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS. Livostin 0,5 mg/ml oogdruppels, suspensie. levocabastine BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS Livostin 0,5 mg/ml oogdruppels, suspensie levocabastine Lees goed de hele bijsluiter, want deze bevat belangrijke informatie Dit geneesmiddel kunt u zonder recept

Nadere informatie

Onderzoeken van het oog

Onderzoeken van het oog Onderzoeken van het oog In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten om één of meerdere onderzoeken van het oog te ondergaan. De onderzoeken worden uitgevoerd door een optometrist. Een optometrist

Nadere informatie

Oogklachten. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Oogklachten. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Oogklachten Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud De ogen 3 Klachten en symptomen 3 Wanneer moet je een arts raadplegen 5 Wat kun je er zelf aan doen

Nadere informatie

Zorg bij oogklachten

Zorg bij oogklachten Zorg bij oogklachten Inhoud De ogen 3 Klachten en symptomen 3 Wanneer moet je een arts raadplegen 5 Wat kun je er zelf aan doen 6 Geneesmiddelen 6 Oogmiddelen en contactlenzen 8 Hulpmiddelen 9 De ogen

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Rosacea

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Rosacea Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Rosacea z Rosacea is een veel voorkomende aandoening van het gezicht, vooral bij vrouwen boven de dertig. De oorzaak van rosacea

Nadere informatie

Bovenooglidcorrectie bij een hangend ooglid

Bovenooglidcorrectie bij een hangend ooglid Bovenooglidcorrectie bij een hangend ooglid Behandeling door de oogarts Informatie voor patiënten F1102-3121 juni 2014 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan

Nadere informatie

Traanklachten en traanwegoperaties

Traanklachten en traanwegoperaties Oogheelkunde Traanklachten en traanwegoperaties www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud De traanwegen... 3 Traanklachten en mogelijke behandelingen hiervan... 4 Verstopping van de traanwegen... 4 Pre-operatieve

Nadere informatie

Een aandoening van de oogzenuw

Een aandoening van de oogzenuw Een aandoening van de oogzenuw Glaucoom Informatie voor patiënten F0312-3415 juli 2014 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

Bosentan (Tracleer ) bij reumatische aandoeningen

Bosentan (Tracleer ) bij reumatische aandoeningen Bosentan (Tracleer ) bij reumatische aandoeningen Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel bosentan te willen gaan behandelen. Deze folder geeft informatie over dit geneesmiddel. Heeft

Nadere informatie

Reumatische aandoeningen

Reumatische aandoeningen 400035 Reumatische aandoeningen_400035 Reumatische aandoeningen 24-04-12 1 Reumatische aandoeningen WAT IS REUMA MEDICIJNEN BIJ REUMA WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN ADVIES IN EEN

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. DURATEARS FREE oogdruppels voor éénmalig gebruik. Povidon 20 mg/ml

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. DURATEARS FREE oogdruppels voor éénmalig gebruik. Povidon 20 mg/ml BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER DURATEARS FREE oogdruppels voor éénmalig gebruik Povidon 20 mg/ml Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke

Nadere informatie

Lichttherapie UVA-1 Radboud universitair medisch centrum

Lichttherapie UVA-1 Radboud universitair medisch centrum Lichttherapie UVA-1 In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten een afspraak te maken bij de afdeling Lichttherapie van het Radboudumc. Deze folder bevat informatie over therapie met langgolvig

Nadere informatie

Maculagat Radboud universitair medisch centrum

Maculagat Radboud universitair medisch centrum Maculagat Deze folder geeft algemene informatie over een maculagat en wat u van deze operatie kunt verwachten. Deze informatie dient ter ondersteuning van gesprekken die artsen en verpleegkundigen met

Nadere informatie

HUIDTEVEEL IN DE BOVENOOGLEDEN (DERMATOCHALASIS)

HUIDTEVEEL IN DE BOVENOOGLEDEN (DERMATOCHALASIS) HUIDTEVEEL IN DE BOVENOOGLEDEN (DERMATOCHALASIS) 17021 Oorzaken Dermatochalasis van de oogleden is een huidteveel waardoor een overhangende huidplooi ontstaat. Het wordt meestal veroorzaakt door veroudering

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Oogdruppels en oogzalf

Patiënteninformatie. Oogdruppels en oogzalf Patiënteninformatie Oogdruppels en oogzalf Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 3 Doel van oogdruppels en oogzalf... 3 Waar moet u op letten?... 3 Contactlenzen... 4 Dosering en tijden... 5 Tips over druppels...

Nadere informatie

Abatacept (Orencia ) bij reumatische aandoeningen

Abatacept (Orencia ) bij reumatische aandoeningen Abatacept (Orencia ) bij reumatische aandoeningen Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel abatacept te willen gaan behandelen. Deze folder geeft informatie over dit geneesmiddel. Heeft

Nadere informatie

Operatie van de onderoogleden

Operatie van de onderoogleden Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Operatie van de onderoogleden entropion en ectropion z Afwijkingen van de oogleden 1 Afwijkingen van de oogleden Het functioneren

Nadere informatie

Adalimumab (Humira ) bij reumatische aandoeningen

Adalimumab (Humira ) bij reumatische aandoeningen Adalimumab (Humira ) bij reumatische aandoeningen Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel adalimumab te willen gaan behandelen. Deze folder geeft informatie over dit geneesmiddel.

Nadere informatie

Prednison bij huidziekten

Prednison bij huidziekten Prednison bij huidziekten In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten of overweegt u het geneesmiddel prednison te gaan gebruiken. Deze folder geeft informatie over dit geneesmiddel. Heeft u na

Nadere informatie

Lichttherapie (PUVA) Radboud universitair medisch centrum

Lichttherapie (PUVA) Radboud universitair medisch centrum Lichttherapie (PUVA) In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten tot een therapie met ultraviolet (UV) licht in het Radboudumc. De PUVA-behandeling vindt plaats op de afdeling Lichttherapie van

Nadere informatie

Vitrectomie (Glasvochtoperatie) bij storende glasvochttroebelingen

Vitrectomie (Glasvochtoperatie) bij storende glasvochttroebelingen Vitrectomie (Glasvochtoperatie) bij storende glasvochttroebelingen Deze folder geeft algemene informatie over een glasvochtoperatie (vitrectomie) van storende glasvochttroebelingen en wat u van deze operatie

Nadere informatie

Centrum voor Bijzondere Tandheelkunde

Centrum voor Bijzondere Tandheelkunde Centrum voor Bijzondere Tandheelkunde Het Centrum voor Bijzondere Tandheelkunde (CBT) is een onderdeel van het Radboudumc te Nijmegen. In dit centrum werken tandartsen, tandartsassistenten en mondhygiënisten

Nadere informatie

Dermatologie. Rosacea. Afdeling: Onderwerp:

Dermatologie. Rosacea. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Dermatologie Wat is rosacea? is een veel voorkomende chronische aandoening van het gezicht, die vooral gezien wordt bij vrouwen van middelbare leeftijd. De vier belangrijkste kenmerken

Nadere informatie

Instructies bij ontslag: staaroperatie controle op de polikliniek. Maatschap Oogheelkunde IJsselland Ziekenhuis

Instructies bij ontslag: staaroperatie controle op de polikliniek. Maatschap Oogheelkunde IJsselland Ziekenhuis Instructies bij ontslag: staaroperatie controle op de polikliniek Maatschap Oogheelkunde IJsselland Ziekenhuis De patiënteninformatie over staar bestaat uit 2 delen: In de folder Staar diagnose en operatie

Nadere informatie

Oogafwijkingen door diabetes

Oogafwijkingen door diabetes Oogafwijkingen door diabetes Een van de mogelijke complicaties bij diabetes is het optreden van beschadigingen in het oog. Het gaat hierbij om de bloedvaten in het netvlies. Deze oogafwijkingen door diabetes

Nadere informatie

Inleiding. Over de ziekte. Inleiding. Wat is het syndroom van Sjögren? Welke klachten hebt u?

Inleiding. Over de ziekte. Inleiding. Wat is het syndroom van Sjögren? Welke klachten hebt u? Inleiding Inleiding U hebt al een tijd lang last van droge ogen en droge mond. U hebt ook pijn in uw spieren en gewrichten. Misschien voelt u zich daarbij vaak moe. Van de reumatoloog die u heeft onderzocht,

Nadere informatie

MCTD (mixed connective tissue disease)

MCTD (mixed connective tissue disease) MCTD (mixed connective tissue disease) Wat is MCTD? MCTD is een zeldzame systemische auto-immuunziekte. Ons afweersysteem (= immuunsysteem) beschermt ons tegen lichaamsvreemde indringers, zoals o.a. bacteriën

Nadere informatie

U heeft last van tranende ogen. In deze folder leest u meer over de oorzaken en de behandelmogelijkheden van tranende ogen.

U heeft last van tranende ogen. In deze folder leest u meer over de oorzaken en de behandelmogelijkheden van tranende ogen. Tranende ogen Inleiding U heeft last van tranende ogen. In deze folder leest u meer over de oorzaken en de behandelmogelijkheden van tranende ogen. Traanvocht Tranen worden gemaakt door traanklieren (zie

Nadere informatie

Laserbehandeling van uw oog

Laserbehandeling van uw oog Laserbehandeling van uw oog In overleg met uw behandelend oogarts heeft u een afspraak gemaakt voor een laserbehandeling op de polikliniek Oogheelkunde van het Radboudumc. In deze folder vindt u algemene

Nadere informatie

Infliximab (Remicade ) bij huidaandoeningen

Infliximab (Remicade ) bij huidaandoeningen Infliximab (Remicade ) bij huidaandoeningen U heeft in overleg met uw arts besloten infliximab te gaan gebruiken. Deze folder geeft u informatie over dit geneesmiddel. Heeft u na het lezen nog vragen,

Nadere informatie

Mycofenolaat Mofetil (MMF CellCept ) bij reumatische aandoeningen

Mycofenolaat Mofetil (MMF CellCept ) bij reumatische aandoeningen Mycofenolaat Mofetil (MMF CellCept ) bij reumatische aandoeningen Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel mycofenolaat mofetil te willen gaan behandelen. Deze folder geeft informatie

Nadere informatie

Blefaritis (ooglidrandontsteking) Meibomklierdysfunctie

Blefaritis (ooglidrandontsteking) Meibomklierdysfunctie Blefaritis (ooglidrandontsteking) en Meibomklierdysfunctie Inhoudsopgave Wat is blefaritis?... 1 Wat is Meibomklierdysfunctie?... 1 Oorzaak van Blefaritis... 1 Oorzaak van Meibomklierdysfunctie... 2 Verschijnselen...

Nadere informatie

I n f o r m a t i e v o o r p a t i ë n t e n. Scleroderma

I n f o r m a t i e v o o r p a t i ë n t e n. Scleroderma I n f o r m a t i e v o o r p a t i ë n t e n Scleroderma Dienst reumatologie 2 Inleiding Uw arts heeft u meegedeeld dat u scleroderma hebt. Deze informatiefolder licht toe wat scleroderma is, wat de symptomen

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS. Livocab oogdruppels 0,5 mg/ml oogdruppels levocabastine

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS. Livocab oogdruppels 0,5 mg/ml oogdruppels levocabastine BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS Livocab oogdruppels 0,5 mg/ml oogdruppels levocabastine Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken - Bewaar deze bijsluiter. Misschien

Nadere informatie

Zovirax oogzalf v1.2 BIJSLUITER

Zovirax oogzalf v1.2 BIJSLUITER BIJSLUITER BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Zovirax 30 mg/g oogzalf aciclovir Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor

Nadere informatie

Wanneer mag men Fem7 50µg, Fem7 75µg en Fem7 100µg niet gebruiken? U mag Fem7 niet gebruiken:

Wanneer mag men Fem7 50µg, Fem7 75µg en Fem7 100µg niet gebruiken? U mag Fem7 niet gebruiken: BIJSLUITER FEM7 50µg/ FEM7 75µg / FEM7 100µg (14-05-2001) blz. 1 Bijsluiter Fem7 50µg / Fem7 75µg / Fem7 100µg Informatie voor de gebruikster Samenstelling Fem7 50µg, Fem7 75µg en Fem7 100µg zijn pleisters

Nadere informatie

Alles wat u moet weten over Dovobet zalf

Alles wat u moet weten over Dovobet zalf Alles wat u moet weten over Dovobet zalf www.qualitycare.nl Psoriasis vulgaris Verhoogde celdeling Betamethason Patiëntenverenigingen Gebruiksinstructies Persoonlijk advies Gebruik op lichaam Zalf www.dovobet.nl

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Livostin 0,5 mg/ml oogdruppels, suspensie. levocabastine

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Livostin 0,5 mg/ml oogdruppels, suspensie. levocabastine BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Livostin 0,5 mg/ml oogdruppels, suspensie levocabastine Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door, want deze bevat belangrijke informatie voor u. Dit geneesmiddel

Nadere informatie

Reumatologie. Patiënteninformatie. Leflunomide. Bij reumatische aandoeningen. Slingeland Ziekenhuis

Reumatologie. Patiënteninformatie. Leflunomide. Bij reumatische aandoeningen. Slingeland Ziekenhuis Reumatologie Leflunomide i Patiënteninformatie Bij reumatische aandoeningen Slingeland Ziekenhuis Algemeen In deze folder kunt u lezen over het medicijn Leflunomide en waar u op moet letten wanneer u het

Nadere informatie

Inleiding. Reumatische ziekten

Inleiding. Reumatische ziekten De reumatoloog Inleiding Ieder jaar bezoekt een groot aantal mensen de huisarts met klachten van het bewegingsapparaat (gewrichten, spieren, pezen en botten). Vaak is de huisarts in staat de diagnose

Nadere informatie

Gehoorgangontsteking

Gehoorgangontsteking Gehoorgangontsteking Inleiding In deze folder geven wij u meer informatie over een gehoorgangontsteking (otitis externa). Wat is een gehoorgangontsteking? Een gehoorgangontsteking is een ontsteking van

Nadere informatie

Ustekinumab. (Stelara )

Ustekinumab. (Stelara ) Ustekinumab (Stelara ) Inhoud Inleiding 3 Wanneer wordt ustekinumab gebruikt en hoe werkt het? 3 Hoe wordt het gebruikt? 3 Mogelijke bijwerkingen 4 Zwangerschap, borstvoeding en vruchtbaarheid 5 Andere

Nadere informatie

De ziekte van Graves

De ziekte van Graves De ziekte van Graves ZIEKTE VAN GRAVES Wat is de ziekte van Graves? De ziekte van Graves is een ziekte aan de schildklier, waarbij ons eigen afweersysteem antilichamen maakt, waardoor een te snel werkende

Nadere informatie

Baerveldt glaucoom-drainage implantatie

Baerveldt glaucoom-drainage implantatie Baerveldt glaucoom-drainage implantatie U heeft te horen gekregen dat u een oogoperatie zult ondergaan. Er zal een glaucoom-drainage implant (Baerveldt) worden geplaatst. De behandelend oogarts heeft uitgelegd

Nadere informatie

Lichttherapie UVB Radboud universitair medisch centrum

Lichttherapie UVB Radboud universitair medisch centrum Lichttherapie UVB In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten een afspraak te maken bij de afdeling Lichttherapie van het Radboudumc. Deze folder geeft informatie over therapie met ultraviolet

Nadere informatie

Methotrexaat (ledertrexate / emthexate) bij reumatische ziekten

Methotrexaat (ledertrexate / emthexate) bij reumatische ziekten Methotrexaat (ledertrexate / emthexate) bij reumatische ziekten Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel methotrexaat te willen gaan behandelen. Deze folder geeft informatie over dit

Nadere informatie

Livocab 0,5 mg/ml oogdruppels, suspensie levocabastine

Livocab 0,5 mg/ml oogdruppels, suspensie levocabastine BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Livocab 0,5 mg/ml oogdruppels, suspensie levocabastine Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie

Nadere informatie

Hart in beweging Onderzoek en behandeling van risicofactoren op harten vaatziekten locatie Sint Maartenskliniek

Hart in beweging Onderzoek en behandeling van risicofactoren op harten vaatziekten locatie Sint Maartenskliniek Hart in beweging Onderzoek en behandeling van risicofactoren op harten vaatziekten locatie Sint Maartenskliniek U bent door uw reumatoloog verwezen naar het spreekuur Hart in beweging op het terrein van

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. DURATEARS Z, oogzalf

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. DURATEARS Z, oogzalf BIJSLUITER 1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER DURATEARS Z, oogzalf Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. - Bewaar

Nadere informatie

Behandeling met Ditranol

Behandeling met Ditranol Behandeling met Ditranol In overleg met uw behandelend arts is besloten tot een behandeling met Ditranol in het Radboudumc. In deze folder staat de gang van zaken tijdens de behandeling in grote lijnen

Nadere informatie

Huidteveel in de bovenoogleden (ooglidcorrectie)

Huidteveel in de bovenoogleden (ooglidcorrectie) Huidteveel in de bovenoogleden (ooglidcorrectie) Oogheelkunde IJsselland Ziekenhuis Inleiding Dermatochalasis (huid teveel) van de oogleden wordt meestal veroorzaakt door veroudering van de huid: de vezels

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Hydroxychloroquine. (Plaquenil)

PATIËNTEN INFORMATIE. Hydroxychloroquine. (Plaquenil) PATIËNTEN INFORMATIE Hydroxychloroquine (Plaquenil) 2 PATIËNTENINFORMATIE Uw reumatoloog heeft u hydroxychloroquine voorgeschreven voor de behandeling van uw reumatische aandoening. Om dit medicijn goed

Nadere informatie

Wat zijn de verschijnselen

Wat zijn de verschijnselen Lichen sclerosus Wat is lichen sclerosus Lichen sclerosus is een (goedaardige) huidaandoening, waarbij de huid langzaam zijn elasticiteit verliest. Hierdoor voelt deze vast en strak aan en wordt wit van

Nadere informatie

Behandeling van bijziendheid met Atropine

Behandeling van bijziendheid met Atropine Behandeling van bijziendheid met Atropine Inleiding Uw kind begint binnenkort met een behandeling van bijziendheid. In deze folder leest u hier meer over. Wat is bijziendheid? Bijziendheid wordt ook wel

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. ALCON EYE GEL 3 mg/g ooggel Carbomeer

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. ALCON EYE GEL 3 mg/g ooggel Carbomeer BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER ALCON EYE GEL 3 mg/g ooggel Carbomeer Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. Gebruik

Nadere informatie

Certolizumab pegol (Cimzia ) bij reumatische aandoeningen

Certolizumab pegol (Cimzia ) bij reumatische aandoeningen Certolizumab pegol (Cimzia ) bij reumatische aandoeningen Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel certolizumab pegol te willen gaan behandelen. Deze folder geeft informatie over dit

Nadere informatie

Polikliniek Oogheelkunde

Polikliniek Oogheelkunde Polikliniek Oogheelkunde U bent doorverwezen naar polikliniek Oogheelkunde van het Radboudumc in Nijmegen. In deze folder wordt informatie gegeven over de gang van zaken op de polikliniek. Als u na het

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Oogaandoening. Glaucoom

PATIËNTEN INFORMATIE. Oogaandoening. Glaucoom PATIËNTEN INFORMATIE Oogaandoening Glaucoom 2 PATIËNTENINFORMATIE Door middel van deze folder wil het Maasstad Ziekenhuis u informeren over de oogaandoening glaucoom. U wordt geadviseerd deze informatie

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. Salagen 5 mg filmomhulde tabletten. Pilocarpinehydrochloride

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. Salagen 5 mg filmomhulde tabletten. Pilocarpinehydrochloride BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Salagen 5 mg filmomhulde tabletten Pilocarpinehydrochloride Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het innemen van dit geneesmiddel. -

Nadere informatie

Spreekuur medisch psycholoog Dermatologie

Spreekuur medisch psycholoog Dermatologie Spreekuur medisch psycholoog Dermatologie In overleg met uw behandelend arts bent u doorverwezen naar de medisch psycholoog op de polikliniek Dermatologie. In deze folder leest u over de manier van werken

Nadere informatie