KAS IK STROOI BEWUST VOOR RENDEMENT EN DUURZAAMHEID

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "KAS IK STROOI BEWUST VOOR RENDEMENT EN DUURZAAMHEID"

Transcriptie

1 KA R VOOR RENDENT EN DUURZAAMID Uw handleiding bij de keuze van stikstofmeststof

2 1 Inleiding Tussen de werking van stikstofmeststoffen bestaan belangrijke verschillen. Met de uitgebreide informatie in deze handleiding helpt DM Agro u een bewuste keuze te maken. Want kunstmestsoorten zijn wezenlijk verschillend in rendement, strooieigenschappen en duurzaamheid. Daarnaast heeft u te maken met wetgeving. Binnen het huidige mestbeleid bent u gedwongen bij de bemesting steeds nauwkeuriger te werk te gaan. Ook de krapper wordende stikstofgebruiksnormen noodzaken u meststoffen te kiezen met de hoogste stikstofbenutting en laagste verliezen. Reden te meer om een goed onderbouwde keuze te maken. In deze handleiding kunt u verschillende testen en onderzoeken naast elkaar leggen. Uit al deze onderzoeken blijkt dat de werking van Nutramon KA onovertroffen en efficiënt is. Waarom? Omdat Nutramon KA juist op rendement, strooieigenschappen en duurzaamheid heel goed scoort. Bovendien geeft het product de hoogste stikstofbenutting en het stimuleert de mineralisatie van mest. Op de NutriNorm website staan nog meer resultaten en aanvullende informatie. In deze handleiding vindt u alle onderbouwing die u nodig heeft om tot een bewuste stikstofbemesting te komen. Zodat ook u kunt zeggen: Ik strooi bewust. R R R Nutramon KA KA Ureum R R R R R Rendement R R R R R R R trooieigenschappen R R R R Duurzaamheid (CO 2 emissie) 02 inleiding

3 2 Verschillende stikstofvormen De stikstofvorm in uw kunstmest is van groot belang. Niet elke vorm wordt door planten even goed opgenomen. De verschillen betreffen de werking, de stikstofverliezen en de effectiviteit. We onderscheiden drie belangrijke stikstofvormen: nitraatstikstof, ammoniumstikstof en amidestikstof. 2.1 Nitraatstikstof (NO 3 N) Deze stikstofvorm is direct voor de plant beschikbaar. et gewas neemt bij voorkeur en overwegend (09) deze stikstofvorm op. Nitraatstikstof beweegt zich in de bodem via het bodemvocht naar de wortels van het gewas. Voor een vlotte groei moet daarom voldoende nitraat aanwezig zijn. Nitraat kan bij extreme omstandigheden uitspoelen naar diepere lagen of bij zuurstofgebrek in de bodem denitrificeren. Zie paragraaf 3.4 Uitspoeling van stikstof en 3.5 Denitrificatie. Afb. 2.1 Nitraatstikstof Nitraat NO Ammoniumstikstof (N 4 N) Deze vorm van stikstof wordt in de eerste weken na bemesting vastgelegd in microorganismen. et komt daarna geleidelijk weer ter beschikking van het gewas. et is een stikstofvorm die omgezet wordt in nitraatstikstof. Dit kost afhankelijk van de bodemtemperatuur enige tijd. De omzetting van van de aanwezige ammonium naar nitraat neemt bij een bodemtemperatuur van ºC 2 weken in beslag. Bij 20 ºC duurt de omzetting van 1 week. et is daardoor enigszins traagwerkend. Ammoniumstikstof is niet mobiel in de grond en kan daardoor niet uitspoelen. Voor opname moeten Bodemtemperatuur ( C) 20 5 De omzetting van ammoniumstikstof is afhankelijk van de bodemtemperatuur Bron: Amberger en Vilsmeier, 194 Grafiek omzettingstijd in weken ( als nitraat) Bron: Landw umwe reakto 03 verschillende stikstofvormen Vergelijking meststoffen op wintertarwe 2009 op löss (N = 195 )

4 de wortels naar de ammoniumstikstof toe groeien. Niet alle wortels komen zo in contact met deze stikstof. Ammoniumstikstof is niet gevoelig voor uitspoeling. Bij lage temperaturen (onder de ºC) hebben gewassen zoals aardappelen en gras een voorkeur voor ammoniumstikstof. omzetting Ammonium N 4 + Nitraat NO 3 Afb. 2.2 Omzetting van Ammonium N 4 + naar Nitraat NO Amidestikstof Deze stikstofvorm zit in ureum. et is een organische stikstofvorm die met behulp van het enzym urease eerst omgezet wordt in ammoniumstikstof. Door de lokale pstijging geeft dit grote risico s voor ammoniakverliezen. Zie paragraaf 3.3 tikstofverliezen. et is traagwerkend. In de bodem is amidestikstof gevoelig voor uitspoeling. Amidestikstof kan in beperkte hoeveelheden direct via het blad opgenomen worden. omzetting Ureum CO(N 2 ) 2 Ammonium N 4 + Nitraat NO 3 Afb. 2.3 Omzetting van Ureum CO(N 2 ) 2 naar Ammonium N 4 + naar Nitraat NO 3 04 verschillende stikstofvormen

5 3 De stikstofvormen in meststoffen 3.1 tikstofvormen Om de meest effectieve manier van bemesten toe te kunnen passen, is het goed te weten wat er precies in een bepaalde meststof zit. Welke stikstofvorm zit er bijvoorbeeld in de mest? En in welke hoeveelheid? En hoe zit met de verzuring van de bodem door de meststoffen? Voor het kiezen van de juiste meststof is het ook van belang om het antwoord van deze vragen te kennen. Tabel 3.1: tikstofsamenstellingen van enkele meststoffen Aandeel stikstof in de vorm van Meststof NO 3 N N 4 N AmideN KA 50 % 50 % 25 % 25 % 50 % Ureum 0 % Ammonsulfaatsalpeter (A, Entec) 30 % 70 % Zwavelzure ammoniak 0 % Kalkammonsalpeter (KA) Kalkammonsalpeter (KA) is een ammoniumnitraat houdende meststof. De nitraatstikstof werkt snel. et ammoniumdeel werkt wat vertraagd. et is een universele, efficiënte meststof. et risico van ammoniakverliezen is erg laag. Kalkammonsalpeter werkt enigszins verzurend maar door de toevoeging van Dolomiet werkt Nutramon KA minder verzurend dan andere KA soorten. Zie paragraaf 3.6 Verzurende werking is een vloeibare meststof met amidestikstof (ureum), 25% nitraatstikstof en 25% ammoniumstikstof. De meststof werkt vertraagd, omdat de amidestikstof eerst omgezet moet worden in ammoniumstikstof, die op zijn beurt omgezet moet worden in nitraatstikstof. In proeven meldt men ook stikstoffixatie, waardoor een deel van de stikstof tijdelijk niet beschikbaar is. Door de hoge zoutconcentratie vraagt het gebruik speciale aandacht, anders is er kans op ernstige bladverbranding. is behoorlijk agressief. De opslag en de spuitmachine vragen daarom speciale anticorrosie voorzieningen. Bij onjuiste toepassing is de kans op ammoniakverliezen hoog. Door het 05 de stikstofvormen in meststoffen

6 ontbreken van een vulstof werkt de meststof sterker verzurend dan kalkammonsalpeter. Zie paragraaf 3.6 Verzurende werking Ureum/Carbamide Deze meststof bevat 46% stikstof in de vorm van amidestikstof, een organische stikstofvorm. et wordt ook als bladmeststof gebruikt. In de bodem werkt het vertraagd, omdat ureum eerst omgezet moet worden in ammoniumstikstof en daarna in nitraatstikstof. De kans op ammoniakverliezen is erg hoog. Zie paragraaf 3.3 tikstofverliezen. Deze verliezen variëren sterk. Door het ontbreken van een vulstof werkt de meststof sterker verzurend dan kalkammonsalpeter. Zie paragraaf 3.6 Verzurende werking Ammonsulfaatsalpeter Deze meststof bevat ammoniumnitraat en zwavelzure ammoniak (ammoniumsulfaat). et ammoniumgehalte is hoog. Dit vergroot de kans op hoge ammoniakverliezen op kleigrond. In ammoniumvorm spoelt de stikstof niet uit. De ammoniumstikstof werkt vertraagd. et product bevat 13% zwavel, dit geeft de meststof een sterk verzurend karakter. Entec is een ammonsulfaatsalpeter met een nitrificatieremmer. Zie paragraaf 3.2 Nitrificatieremming Zwavelzure ammoniak Dit kristallijne product bestaat uit ammoniumsulfaat. De stikstof is volledig in ammonium vorm aanwezig. In deze vorm spoelt de stikstof niet uit. De meststof heeft door het hoge zwavelgehalte (24%) een zeer sterk verzurend karakter. et wordt op beperkte schaal gebruikt voor zuurminnende gewassen zoals aardappelen. De meststof werkt vertraagd omdat de ammoniumstikstof eerst omgezet moet worden in nitraatstikstof. Voor kleigronden is de meststof zonder directe inwerking minder geschikt. De kans op aanzienlijke ammoniakverliezen is groot. 3.2 Nitrificatieremming Aan bepaalde meststoffen is een zogenoemde nitrificatieremmer toegevoegd. Deze chemische stof remt gedurende een bepaalde tijd de omzetting van de ammoniumstikstof in het product in nitraatstikstof. Doel van de toevoeging is om de kans op uitspoeling te verminderen. Neveneffect is dat de stikstof langer in ammoniumvorm blijft, terwijl het gewas een voorkeur heeft voor nitraatstikstof. ierdoor kan een groeiremming ontstaan met lagere opbrengsten als resultaat. De vertraagde omzetting is afhankelijk van de soort chemische bijvoeging en de bodemtemperatuur. omzetting met Nitrificatieremming + Ammonium N 4 Nitraat NO 3 Afb. 3.2 Omzetting met nitrificatieremming 06 de stikstofvormen in meststoffen

7 3.3 Ammoniakstikstofverliezen Van alle meststoffen geeft kalkammonsalpeter de laagste ammoniakverliezen. lechts een klein deel van de stikstof (2%) in ammoniumnitraathoudende meststoffen gaat gemiddeld verloren in de vorm van ammoniakemissie. Dat is gunstig. Daarmee is KA een meststof die het hoogste aandeel stikstof beschikbaar houdt voor de planten. In de grafiek hiernaast zijn de gemiddelde ammoniak stikstof verliezen weergegeven van kalkammonsalpeter, urean en ureum. gasvormige N 3 verliezen en CO 2 emissie omzetting + Ureum CO(N 2 ) 2 Ammonium N 4 Afb. 3.3 Ammoniakstikstofverliezen Nitraat NO 3 Bij urean, ureum De omzetting of ureumhoudende van ammoniumstikstof meststoffen vindt een omzetting plaats naar nitraat is afhankelijk van de bodemtemperatuur vorm voordat het gewas de stikstof kan opnemen uit de bodem. 20 ierbij kunnen aanzienlijke ammoniakverliezen optreden. De gemiddelde ammoniakverliezen bij urean en ureum kunnen erg variëren. De weersomstandigheden en de toedieningstechniek hebben een zeer grote invloed. Bodemtemperatuur ( C) 5 Bij ureumhoudende 1 meststoffen treden 5 6 de 7 grootste verliezen omzettingstijd op: in weken ( als nitraat) bij bovengrondse Bron: Amberger Vilsmeier, aanwending. 194 drogend weer en wind. temperaturen > 15 ºC. zandgronden. bodems met hogere p s (klei). bij direct contact met de lucht (open of kort gewas). Ammoniakverliezen (%) De gemiddelde ammoniakverliezen van KA, urean en ureum 2% % 15% KA Ureum Bron: BMVEL/UBAAmmoniakEmissionsinventar der deutschen Landwirtschaft und Minderungsszenarien bis zum Jahre 20, umweltforschungsplan des bundesministeriums für umwelt, naturschutz und reaktorsicherheit, Forschungsbericht /02, UBAFB Grafiek 3.3 Gemiddelde ammoniakstikstofverliezen Op 2250 Bron: Uitspoeling van stikstof Vergelijking meststoffen op wintertarwe 2009 Alleen nitraatstikstof op löss kan (N uitspoelen = 195 ) of denitrificeren. De uitspoeling van deze nitraat stikstof in het groeiseizoen wordt vaak overschat. Wanneer nitraatstikstof 305 buiten bereik komt van het gewas en niet meer capillair opstijgt door drogende omstandigheden is er sprake van verlies. KA bestaat voor de helft uit nitraatstikstof. De andere helft is ammoniumstikstof. Deze wordt 750 omgezet in nitraatstikstof 2x Entecafhankelijk 2x 3x Nutramon van de bodemtemperatuur. N N KA N Opbrengst in Bron: Rapport WR 73. Bemestingsonderzoek wintertarwe DM Agro 2009 G. Meuffels en C. Crombach, Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Wageningen de stikstofvormen in meststoffen gasvormige N 3 verliezen en CO 2 emissie Vergelijking opbrengst en eiwitgehalte bij gebruik van KA en Ure,5 9,5 13,5 13,25 13 uitspoeling 12,75 omzetting 9 9,93 12,5 9,67 12,7 + Ureum,5 CO(N 2 ) 2 Ammonium N 4 Nitraat NO 12,25 3 Afb. 3.4 Uitspoeling van stikstof 12 KA Opbrengst (t/ha) Bron: Wintertarwe, 39 proeven, LK annover Eiwitgehalte (%) 13 KA

8 De kans op uitspoeling is laag bij: drogende omstandigheden of een neerslagtekort. grote bewortelingsdiepte. bij toediening kort voor het moment van gewasgroei. gasvormige N 3 verliezen en CO 2 emissie denitrificatie 3.5 Denitrificatie Denitrificatie is het proces waarbij nitraat in een aantal stappen wordt omgezet in (moleculaire) stikstof. De vrijkomende zuurstof wordt gebruikt voor de afbraak van organische verbindingen. NO 3 NO 2 NO N 2 O N 2 omzetting + Ureum CO(N 2 ) 2 Ammonium N 4 Afb. 3.5 Denitrificatie uitspoeling Nitraat NO 3 De nitraatafbraak treedt hoofdzakelijk op onder zuurstofloze (anaërobe) omstandigheden in de bovenste laag van het profiel. Anaërobe condities komen waarschijnlijk alleen maar voor bij zeer hoge vochtgehaltes. In het groeiseizoen is de kans op zuurstofloze omstandigheden laag, de kans op stikstofverliezen door denitrificatie dus ook. Onder aërobe omstandigheden verloopt de afbraak van de bovengenoemde verbindingen met behulp van de zuurstof in de bodemporiën en uit de lucht. Bij hogere temperaturen loopt het proces sneller dan bij lage temperaturen. Beneden de 45 ºC is de snelheid verwaarloosbaar klein. Bij ºC is de snelheid 23 keer langzamer dan bij 20 ºC. 3.6 Verzurende werking De verzuring door stikstofmeststoffen is zeer verschillend. Naast stikstof zijn het zwavelgehalte en de samenstelling van de vulstof in de meststof de belangrijkste verzurende factoren. Magnesium heeft een bekalkende werking. Zwavel geeft een meststof een sterk verzurend karakter. De verzuring leidt tot extra kosten voor bekalking. Want hoe meer verzuring, hoe hoger de kosten voor het corrigeren van de zuurgraad van de bodem. Dit kan oplopen tot enkele tientallen euro s per hectare. Bij de keuze van de meststof is dit ook een belangrijk punt. Verzurende werking in basenequivalent per 0 kg N *op Meststof Grasland Bouwland Nutramon KA (27N + 4MgO) KA zonder magnesium (27N) N A/ Entec (26N + 13) (30N) 0 0 Ureum (46N) 0 0 Anasol (15N + 5) * oe sterker negatief hoe sterker de verzurende werking Tabel. 3.6 Verzurende werking van meststoffen 0 de stikstofvormen in meststoffen

9 R 4 Rendement In dit hoofdstuk zijn verschillende onderzoeken samengebracht die tonen wat het rendement is van verschillende stikstofmeststoffen. Deze onderzoeken hebben betrekking op grasland en akkerbouw/tuinbouw. We kijken daarbij naar gewasopbrengst, gewaskwaliteit en teeltzekerheid. Rendement Nutramon KA KA Ureum Gewasopbrengst ROOI R BEWU ROOI R BEWU ROOI R BEWU ROOI R BEWU R BEWU BEWU ROOI ROOI R R R Gewaskwaliteit ROOI R BEWU BEWU ROOI R Teeltzekerheid Tabel. 4 Rendement 4.1 Grasland Waarom is Nutramon KA op grasland de beste keuze? Geen groeivertraging door juiste combinatie van nitraatstikstof en ammoniumstikstof. De egale verdeling van nutriënten over de gehele grasmat geeft een gelijkmatige groei en een egale grassamenstelling. Zeer lage ammoniakverliezen. ogere opbrengst en graskwaliteit dan vloeibare meststoffen met een lager verzurend effect van de bodem. ieronder volgen twee sprekende voorbeelden. Op de NutriNorm website kunt u nog meer resultaten over dit onderwerp vinden Voorbeeld 1, Grasland op zand Lagere opbrengst en lager eiwitgehalte bij spaakwielinjectie op zandgrasland paakwielinjectie van vloeibare meststoffen gaf in 200 op twee zandgrasland percelen een lagere opbrengst en eiwitproductie dan kalkammonsalpeter. Dat blijkt uit onderzoek van Altic. Anasol en urean gaven 161% lagere opbrengsten. Alleen vloeibare ammoniumnitraat scoorde ongeveer gelijk aan kalkammonsalpeter. Welke meststoffen zijn vergeleken? Kalkammonsalpeter werd vergeleken met vloeibare ammoniumnitraat (1% N), Anasol (15% N), urean (3 N) en NT (27% N). De werking van de meststoffen is over 4 sneden bepaald. De Ngiften waren resp. 0 N, 70 N, 60 N en 40 N. De mogelijke verschillen door zwavel zijn geëlimineerd door een extra zwavelbemesting bij alle objecten. 09 rendement

10 is ur 6 7 nitraat) paakwielinjectie De gemiddelde ammoniakverliezen geeft lagere van KA, urean en ureum opbrengsten De onderzoekers vonden dat kalkammonsalpeter 16 op alle 15% sneden de beste 14 resultaten geeft. paakwielinjectie van 12Anasol en urean geeft een aanzienlijke opbrengstdaling van % 16%1%. Vloeibare ammoniumnitraat geeft 6 gelijkwaardige resultaten als KA, 4 maar is aanzienlijk duurder in de 2% aanschaf. 2 Zowel de opbrengst als de eiwitproductie 0 van gras blijven flink KA Ureum achter ten opzichte van KA. Ammoniakverliezen (%) Bron: BMVEL/UBAAmmoniakEmissionsinventar der deutschen Landwirtschaft und Minderungsszenarien bis zum Jahre 20, umweltforschungsplan des bundesministeriums für umwelt, naturschutz und reaktorsicherheit, Forschungsbericht /02, UBAFB Voorbeeld 2, Grasland op klei Opbrengstdaling bij spaakwielinjectie van vloeibare meststoffen op zandgrasland t.o.v. KA (kg ds/ha over 4 sneden) opbrengstdaling gras in kgds/ha Bron: Animal ciences Group Grafiek Opbrengstdaling gras NT Anasol N 4 N0 3 Bron: R G. Meuf Wageni we 2009 ) utramon N M Agro 2009 ing, ebruik er emissie 4% ean uropa) Injectie vloeibare kunstmest geeft lagere opbrengst op kleigrasland Injectie van vloeibare stikstofkunstmest met een spaakwielbemester (sportveldvariant) op grasland gaf in 200 op kleigrond een daling van de jaaropbrengst aan drogestof (6%) en ruw eiwit (13%) vergeleken met het strooien van KA. Dat blijkt uit onderzoek, uitgevoerd door de Animal ciences Group van Wageningen UR en gefinancierd Vergelijking opbrengst en eiwitgehalte bij gebruik van KA en door het Productschap Zuivel.,5 Blijvend grasland op een kleigrond (35% klei) werd bij oplopende stikstofniveaus tot 30 vier keer bemest met ammoniumnitraat 13,25 in korrelvorm (KA) en met vloeibare 2 meststoffen ammoniumnitraat, urean en ureum. Opbrengst (t/ha) 9,5 Injectie 9van 190 kg stikstof per hectare (70, 50, 40 en 30 kg N/ha voor de 1 e t/m 4 e 9,93 snede) gaf op jaarbasis voor KA 12,5 13,3 een drogestofopbrengst van 11,7 ton per hectare. 9,67 12,7 Voor de,5 vloeibare stikstofmeststoffen 12,25 een opbrengst van gemiddeld,9 ton per hectare (6%). Vergeleken met KA daalde de eiwitopbrengst van 1,1 tot gemiddeld 1,57 12 ton per hectare (13%). KA De schijnbare stikstofbenutting KA daalde van 96 tot 75% (22%). Bron: Presentatie resultaten kunstmestinjectie 200, klei, Animal ciences Group (Wageningen UR) Lelystad. Bron: Wintertarwe, 39 proeven, LK annover ,5 4.2 Akkerbouw en Tuinbouw Waarom is Nutramon KA de beste keuze in de akker en tuinbouw? et product heeft een voorspelbare werking, dus voor de boer een hoog rendement met geringe onzekerheid. Vele vaak langjarige veldproeven in binnen en buitenland geven aan dat kalkammonsalpeter gemiddeld de hoogste opbrengst en kwaliteit geeft bij vele gewassen. Nutramon KA geeft ook bij een windsnelheid 4 m/s een goed strooibeeld. KA verbetert Zie het de strooibeeld stikstofwerking bij een werkbreedte van mest. van 24 meter. KA geeft een lage verzuring van de bodem. Alternatieve meststoffen geven geen betere werking. Ralatieve strooihoeveelheid (%) 12 1% 9 7 rendement % Eiwitgehalte (%) 13 12,75 wind 4m/s CO 2 emissie in % 20 1 Broeikasgasemissie bij de productie van kalkammonsalpeter Nutramon KA + KA (beste techniek Europa) +145% KA (gemiddeld Europa 07/0) * Beste techniek van Europa houdt in: de best beschikbare techniek die algemeen inzetbaar is bij de productie van kalkammonsalpeter in Europa.

11 De omzetting van ammoniumstikstof is afhankelijk van de bodemtemperatuur en hen, aturschutz und ieronder Opbrengstdaling volgen bij spaakwielinjectie vier sprekende van vloeibare voorbeelden. meststoffen Op op zandgrasland t.o.v. KA (kg ds/ha over 4 sneden) de NutriNorm website kunt u nog meer onderzoeken over dit onderwerp vinden Voorbeeld 1, Wintertarwe 1932 Anasol Duidelijke opbrengstverschillen tussen meststoffen in tarwe op löss PPO te 115 Wageningen N 4 N0 3 heeft op verzoek van DM Agro in 2009 een meststofvergelijking beproefd in 500 wintertarwe op opbrengstdaling gras in kgds/ha löss. Nutramon KA is vergeleken met Entec en Bron: Animal ciences Group urean. Uit de resultaten blijkt dat bemesten met Nutramon kalkammonsalpeter in drie giften de 16 hoogste opbrengst gaf. Entec en urean hadden een lagere stikstofbenutting. Een besparing op het aantal werkgangen is niet aan te raden tgehalte bij gebruik van KA omzettingstijd en in weken ( als nitraat) Eiwitgehalte (%) 13,5 13, ,75 12,5 12,25 12 Bodemtemperatuur ( C) 20 De omzetting van ammoniumstikstof is afhankelijk van de bodemtemperatuur 5 Bron: Amberger en Vilsmeier, 194 Opbrengst in 12, Voorbeeld 2, Wintertarwe ogere opbrengst in wintertarwe 30 door gebruik KA 2 In wintertarwe worden hogere 20 opbrengsten gerealiseerd als er met KA wordt bemest. + Dat is 1 de conclusie die de Duitse Landwirtschaftskammer 13,3 trekt na vier jaar van proeven doen. CO 2 emissie in % Vele proeven wijzen uit dat bemesten op löss KA (N met = 195 urean ) een lagere opbrengst geeft. Naast de korrelopbrengst daalt in 305 graan ook het eiwitgehalte. In 39 proeven in wintertarwe was het opbrengstverschil kg/ ha bij gelijke stikstofbemesting. Ook het eiwitgehalte daalde met 0.6%. Alleen met een hogere stikstofbemesting 2x Entec 2x Entec 3x is Nutramon het negatieve N N KA N effect te voorkomen. Echter de gebruiksnormen laten dit niet toe. Vergelijking meststoffen op wintertarwe windsnelheid 4 m/s een goed strooibeeld. ij een werkbreedte van 24 meter. Bron: Rapport WR 73. Bemestingsonderzoek wintertarwe DM Agro 2009 G. Meuffels en C. Crombach, Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Wageningen rendement wind 4m/s Bodemtemperatuur ( C) Opbrengst in Vergelijking meststoffen op wintertarwe 2009 op löss (N = 195 ) NT omzettingstijd in weken ( als nitraat) Bron: Amberger en Vilsmeier, Bron: B Landw 100 umwel reaktor 750 De gemiddelde ammoniakverliezen 3x 3x Opbrengstdaling bij spaakwi van KA, urean en ureum op zandgrasland t.o.v. K Nutramon KA % Broeikasgasemissie 0 bij de productie van kalkammonsalpeter KA Ureum Nutramon KA Ammoniakverliezen (%) KA (beste techniek Europa) +145% KA (gemiddeld Europa 07/0) * Beste techniek van Europa houdt in: de best beschikbare techniek die algemeen inzetbaar is bij de productie van kalkammonsalpeter in Europa. 20 Bron: Rapport WR 73. Bemestingsonderzoek wintertarwe DM Agro 2009 G. Meuffels en C. Crombach, Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Wageningen 15% 2009 Opbrengst in Bron: BMVEL/UBAAmmoniakEmissionsinventar der deutschen Landwirtschaft und Minderungsszenarien bis zum Jahre , umweltforschungsplan des bundesministeriums für umwelt, naturschutz und reaktorsicherheit, Forschungsbericht /02, UBAFB ,5 214 Vergelijking meststoffen op wintertarwe 2009 op löss (N = 195 ) Broeikasgasemissie bij toepassing van opbre mest 07 Ureum en geven resp. 067% meer e Relatieve CO 2 emissie in % 2x Entec N 225% % 2x Entec 1 N 125% 75% 25% 3x Nutramon KA N Bron: Rapport WR 73. Bemestingsonderzoek wintertarwe DM Agro 2009 G. Meuffels en C. Crombach, Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Wageningen 2009 Vergelijking opbrengst en eiwitgehalte bij gebruik van KA Nutramon en KA Relatieve CO 2 emissie in % + Ureum (Europa) Ammoniakverliezen (%) +67% (Euro * Europa betekent geproduceerd met de best beschikbare technie algemeen inzetbaar is bij de productie in Europese fabrieken. 13,25 9,5 Broeikasgasemissie 13bij productie en gebruik Ureum en geven resp. 5254% meer emissie 12,75 9 9,93 175% 12,5 13,3 +52% +54% 9,67 12,7,5 1 12,25 125% KA 12 KA 75% Bron: Wintertarwe, 39 proeven, LK annover Grafiek Meerjarige vergelijking 25% KA en in wintertarwe Nutramon Ureum KA (Europa) (Europa) Opbrengst (t/ha) % Grafiek 4.2.1a Vergelijking Nutramon KA en Eiwitgehalte (%) 13,5 * Europa betekent geproduceerd met de best beschikbare techniek die algemeen inzetbaar is bij de productie in Europese fabrieken Bron: Animal ciences Group Grafiek 4.2.1b Vergelijking Entec met Nutramon KA Br Broeikasgasemissie bij productie en gebruik Ureum en geven resp. 5254% meer emissie Nutramon KA geeft ook bij een windsnelheid 4 m/s een goed strooibeeld. Zie het strooibeeld bij een werkbreedte van 24 meter.

12 BEWU BEWU ROOI ROOI R Voorbeeld 3, Aardappelen NB: lagere Ngift, zelfde opbrengst en kwaliteit et verbeterde stikstof bijmestsysteem (NB) geeft de beste mogelijkheden om met een lagere Ngift dezelfde opbrengst en kwaliteit te behalen. Dat blijkt uit proeven van NMI en PPO. Beiden hebben van 2006 tot 200 verschillende meststoffen en bemestingssystemen beproefd in verschillende soorten aardappelen. Nieuwe meststoffen hebben weinig meerwaarde voor een verlaging van de stikstofgift. Uit de proef waarbij een tiental meststoffen werd vergeleken, bleek dat een lagere stikstofgift alleen mogelijk is met NB. Dit verbeterde stikstof bijmest systeem met KA (NBbodem) liet bij een lagere stikstofbemesting geen opbrengstdaling en kwaliteitsverlies zien. Nieuwe meststoffen hadden een beperkte meerwaarde voor het verlagen van de stikstofgift zonder opbrengstdaling. Bron: Rapport NMI 1161, Wageningen, juli Voorbeeld 4, Winterprei KA geeft hoge stikstofbenutting KA geeft een hoge stikstofbenutting omdat het de mineralisatie van mest stimuleert. Dat blijkt uit twee jaar onderzoek van PRI te Wageningen naar het effect van verschillende meststoffen op de opbrengst en kwaliteit van vroege winterprei. Dit onderzoek geeft verder aan dat alternatieve meststoffen voor kalkammonsalpeter zeker niet leiden tot een beter rendement of benutting. Er zijn geen grote verschillen tussen de meststoffen. Alternatieve meststoffen voor kalkammonsalpeter geven geen betere werking. De bemestingsmethode heeft een duidelijke invloed op het effect. Dit betreft met name het tijdstip dat stikstof beschikbaar is bij de wortels van de prei. Meststof Veilbare opbrengst tikstofbenutting Met organische mest Alleen kunstmest KA Referentie Referentie Entec R R Met organische mest NBEntec / / / Orgaplus + KA / / PulstecCultan / R R R R R BEWU BEWU BEWU ROOI ROOI ROOI BEWU BEWU ROOI ROOI R R BEWU BEWU ROOI ROOI Alleen kunstmest R Tabel Vergelijking meststoffen in winterprei Legenda veilbare opbrengst: Gelijk aan KA, lechter dan KA, + Beter dan KA Legenda stikstofbenutting: oog, + Goed, Normaal, Lager, Aanzienlijk lager Bron: Rapport 19, Bemesting in vroege winterprei vergelijking van verschillende meststoffen, Resultaten van het project Telers Mineraal Paraat, seizoenen 2006/07 en 2007/0, F. J. de Ruijter, Plant Research International, WUR 12 rendement

13 5 trooieigenschappen Ook de strooieigenschappen van de meststoffen tellen mee in uw keuze voor een meststof. Voor Nutramon KA gelden een aantal belangrijke voordelen. BEWU ROOI R trooieigenschappen Nutramon KA KA Ureum ROOI ROOI R BEWU BEWU R trooien met de juiste strooitabel ROOI R BEWU R R R R T T T NIEUWE NIEUWE NIEUWE EURE EURE EURE Producent bekend / ROOI ROOI R BEWU BEWU ROOI R BEWU R R Zeer breed strooibaar / ROOI R BEWU ard en rond / R R Tabel. 5 trooieigenschappen 5.1 Producteigenschappen Nutramon KA heeft de volgende strooieigenschappen: et is herkenbaar aan de oranje korrel en daardoor is de fabrikant bekend. Deze informatie is onmisbaar voor het gebruik van de juiste strooitabel en de juiste afstelling. De korrels zijn hard en sterk. et product bevat geen stof en kluiten. Voor het product zijn voor een groot aantal strooiers gebruiksvriendelijke en actuele strooitabellen online beschikbaar. et heeft een constante strooikwaliteit. Nauwkeurige verdeling over grote strooibreedten. et is door de korrelvorm en het stortgewicht minder windgevoelig Kunstmeststrooier Amazone ZA/M Ultra ZA/M Bogballe M2/M3 Maximum werkbreedte bij gebruik van Nutramon KA 4 m 36 m 42 m 5.2 Nutramon KA is zeer breed strooibaar In tabel 5.2, samengesteld uit de officiële adviestabellen van strooierfabrikanten, worden de maximum werkbreedten aangegeven waarbij met een goede afstelling een regelmatig strooibeeld bereikt wordt met Nutramon KA. Bovendien gebruiken de strooierfabrikanten Nutramon KA om nieuwe strooiertypen te testen. Rauch Axera Axis 30.1 Axis 50.1 Vicon Rotaflow 42 m 42 m 4 m 45 m Tabel. 5.2 Maximum werkbreedte van strooiers bij gebruik van Nutramon KA 13 strooieigenschappen

14 7 traat) Ammoniakverliezen (% % % KA Ureum opbrengstdaling gras in kgds/ha Bron: Animal ciences Group Anasol N 4 N0 3 Opbrengst in Bron: BMVEL/UBAAmmoniakEmissionsinventar der deutschen Landwirtschaft und Minderungsszenarien bis zum Jahre 20, umweltforschungsplan des bundesministeriums für umwelt, naturschutz und reaktorsicherheit, Forschungsbericht /02, UBAFB Bron: Rap G. Meuffel Wagening e 2009 tramon 0 N Agro 2009, 5.3 Let op de verschillen in stortgewicht en korrelgrootte tortgewicht en gemiddelde korreldiameter (zogenaamde D50) hebben een grote invloed op de strooibreedte. Een meststof met laag stortgewicht en kleine korreldiameter laat zich niet gemakkelijk over grote werkbreedten goed verspreiden. De afstelling van de strooier moet dus aan deze specifieke situatie aangepast zijn. Vergelijking opbrengst en eiwitgehalte bij gebruik van KA en Dit betekent veelal dat een kleinere strooibreedte moet worden gekozen. Met name geprillde meststoffen geven vaak aanleiding tot strooibanen.,5 13,5 13, Kenmerk 9,5 Nutramon KA Ureum Ureum 20 KA 12,75 gegranuleerd geprilld1 9 tortgewicht (kg/m 3 ) 9, , , ,67 12,7,5 Gemiddelde , korreldiameter (mm) 12 Tabel. 5.3 tortgewicht KA en korreldiameter KA Opbrengst (t/ha) Bron: Wintertarwe, 39 proeven, LK annover Eiwitgehalte (%) CO 2 emissie in % Broeikasgasemissie bij de productie van kalkammonsalpeter Nutramon KA + KA (beste techniek Europa) +145% KA (gemiddeld Europa 07/0) * Beste techniek van Europa houdt in: de best beschikbare techniek die algemeen inzetbaar is bij de productie van kalkammonsalpeter in Europa. 5.4 De windgevoeligheid Nutramon KA geeft ook bij een windsnelheid van 4 m/s een goed strooibeeld. Zie onderstaand strooibeeld bij een werkbreedte van 24 meter. bruik emissie Nutramon KA geeft ook bij een windsnelheid 4 m/s een goed strooibeeld. Zie het strooibeeld bij een werkbreedte van 24 meter. % n opa) niek die Ralatieve strooihoeveelheid (%) 12 1% % wind 4m/s L R Afstand van het midden (m) Enkelvoudig strooibeeld amengesteld strooibeeld Grafiek 5.4 trooibeeld bij 24 meter bij een windsnelheid van 4 m/s 14 strooieigenschappen

15 6 Duurzaamheid van meststoffen Ammoniakverliezen (%) Duurzaamheid en klimaat zijn onderwerpen die veel aandacht vragen in het maatschappelijke debat. Met het gebruik van Nutramon KA draagt u ook een steentje bij aan de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen. De gemiddelde ammoniakverliezen van KA, urean en ureum Duurzaamheid Nutramon KA KA Ureum Lage totale CO 2 emissie Lage CO 2 emissie bij % gebruik KA Ureum ROOI ROOI R BEWU BEWU ROOI ROOI R BEWU BEWU Nutramon KA is de klimaatvriendelijkste KA van WestEuropa. Bron: BMVEL/UBAAmmoniakEmissionsinventar der deutschen Landwirtschaft und Minderungsszenarien bis zum Jahre 20, umweltforschungsplan des bundesministeriums für umwelt, naturschutz und Waarom is de duurzaamheid van Nutramon KA beter dan andere meststoffen? Bij de normale productie van kunstmest komt CO 2 en lachgas vrij. Lachgas heeft een sterk negatief effect op het klimaat. Bij de fabrieken van DM Agro is specifieke technologie geïnstalleerd die een grotere emissie reductie geven dan de beste techniek in Europa laat zien. DM Agro ontving hiervoor de Responsible Care prijs van de V.N.C.I. omdat het de lachgasemissie met vrijwel reduceerde. Ook het energie gebruik is erg efficiënt, het nadert het theoretische minimum. reaktorsicherheit, Forschungsbericht /02, UBAFB Opbrengst (t/ha),5 9,5 9,5 2% Concurrerende WestEuropese KA geeft een hogere CO 2 emissie ook al is deze met de beste techniek geproduceerd. 13,5 Bij toepassing is er minder verschil 13,25in CO2emissie tussen producten van verschillende herkomst. De hoge 13 strooikwaliteit en de bekende herkomst van 12,75 Nutramon KA verhogen de kans op een hoge en efficiënte 9,93 benutting 12,5 en beperken 13,3daardoor de 12,7 CO2emissie bij gebruik. Vergelijking opbrengst en eiwitgehalte bij gebruik van KA en 9,67 15% Tabel. 6 Duurzaamheid 12 Bronnen: KA KA GG emissions and energy efficiency in European nitrogen fertiliser production and use, F. Brentrup and C. Pallière, IF proceedings no: 639, december 200 EFMA emission data fertiliser production 2007/200 Eigen DM Agro gegevens Bron: Wintertarwe, 39 proeven, LK annover Eiwitgehalte (%) 12,25 Opbrengstdaling bij spaakwielinjectie van vloeibare meststoffen op zandgrasland t.o.v. KA (kg ds/ha over 4 sneden) R ROOI R BEWU BEWU ROOI R BEWU BEWU BEWU ROOI ROOI ROOI 944 BEWU BEWU ROOI ROOI BEWU BEWU BEWU ROOI ROOI ROOI opbrengstdaling gras in kgds/ha Bron: Animal ciences Group CO 2 emissie in % NT Anasol N 4 N0 3 Broeikasgasemissie bij de productie van kalkammonsalpeter Nutramon KA + KA (beste techniek Europa) +145% KA * Beste techniek van Europa houdt in: de best beschikbare techniek die algemeen inzetbaar is bij de productie van kalkammonsalpeter in Europa. Grafiek. 6.1 Broeikasgasemissie Opbrengst in (gemiddeld Europa 07/0) Vergelijking meststof op löss ( x Bron: Rapport WR 73. Bemestingson G. Meuffels en C. Crombach, Praktijkond Wageningen 2009 Bro Ure Relatieve CO 2 emissie in % * Eu alge lheid (%) Nutramon KA geeft ook bij een windsnelheid 4 m/s een goed strooibeeld. 15 duurzaamheid Zie het strooibeeld van bij een meststoffen werkbreedte van 24 meter. 12 1% 9

16 Opbrengst in x 3x Nutramon KA Bron: Rapport WR 73. Bemestingsonderzoek wintertarwe DM Agro Duurzamer dan urean en ureum meststoffen G. Meuffels en C. Crombach, Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Wageningen 2009 Bij de productie van kalkammonsalpeter kan de uitstoot van CO 2 en lachgas door aanpassingen van de productie sterk gereduceerd worden. Deze mogelijkheden zijn bij urean en ureum beperkt. en ureum bevatten namelijk koolstof gebonden aan de organische stikstof (zgn amidestikstof). Dit betekent dat de koolzuur gebonden is in de meststof. Deze koolstof komt als CO 2 vrij bij het gebruik in het veld. Bij toepassing van Nutramon KA heeft u een veel lagere CO 2 emissie dan bij het gebruik. Bron: Rapport WR 73. Bemestingsonderzoek wintertarwe DM Agro 2009 G. Meuffels en C. Crombach, Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Wageningen 2009 Opbrengst in op löss (N = 195 ) 07 2x Entec N 305 2x Entec N 3x Nutramon KA N Opbrengst (t/ha) Ver,5 9,5 9,5 Bron: Wintertarwe, 3 Broeikasgasemissie bij toepassing van meststoffen Ureum en geven resp. 067% meer emissie Broeikasgasemissie bij productie en gebruik Ureum en geven resp. 5254% meer emissie Nutram % pa 07/0) k die Europa. Relatieve CO 2 emissie in % 225% % 1 125% 75% 25% Nutramon KA + Ureum (Europa) +67% (Europa) * Europa betekent geproduceerd met de best beschikbare techniek die algemeen inzetbaar is bij de productie in Europese fabrieken. Relatieve CO 2 emissie in % 175% 1 125% 75% 25% Nutramon KA +52% Ureum (Europa) +54% (Europa) * Europa betekent geproduceerd met de best beschikbare techniek die algemeen inzetbaar is bij de productie in Europese fabrieken. Ralatieve strooihoeveelheid (%) 12 1% % Grafiek. 6.2a Grafiek. 6.2b Ook als de productie van Nutramon KA meegerekend wordt, zit u nog aan de goede kant van de streep. Dan geven Ureum en een meer dan 50 procent hogere CO 2 emissie. 6.3 Verdere verlaging CO 2 emissie van Nutramon productie in de toekomst mogelijk DM Agro zoekt continu naar een verdere vermindering van de CO 2 emissie bij de productie van Nutramon KA. Zo zou de CO 2 emissie met 66% verlaagd kunnen worden bij ondergrondse opslag van CO 2. Een verdere verlaging naar een klimaatneutrale meststof is zeker niet ondenkbaar. 16 duurzaamheid van meststoffen

17 amenvatting M E ET N R ET N R R G E B A EGEERBDA E E R D E TR R IE UW UR OOEIEBEWU R ET N TR R ET N ET N TR R ET N TR R TR R Gewaskwaliteit ET N R Ureum TR R Gewasopbrengst Rendement TR R KA Nutramon KA ET N ET N ET N ET N TR TR R ET N ET N TR R ET N TR TR R R TR R ET N TR R ET N R ET N TR TR R ET N Lage CO2emissie bij gebruik Lage totale CO2emissie TR TR R ard en rond Duurzaamheid R / / / R R ET N R R ET N ET N TR R ET N TR R ET N R R ET N Zeer breed strooibaar TR R TR TR R ET N R ET N trooien met de juiste strooitabel Producent bekend TR TR R trooieigenschappen TR R Teeltzekerheid DM Agro Mijnweg AC Geleen Februari 20 R VOOR RENDENT EN DUURZAAMID

WAT U MOET WETEN OVER STIKSTOF VRAGEN EN ANTWOORDEN

WAT U MOET WETEN OVER STIKSTOF VRAGEN EN ANTWOORDEN WAT U MOET WETEN OVER STIKSTOF VRAGEN EN ANTWOORDEN Masterplan Mineralenmanagement Meer met minder stikstof De vraagstukken rondom de voedselzekerheid voor een groeiende wereldbevolking en de afnemende

Nadere informatie

Meer en beter gras van Eigen land met onze nieuwe graslandverzorgingsmachine

Meer en beter gras van Eigen land met onze nieuwe graslandverzorgingsmachine Nieuwsbrief nr.1 maart 2015 Technieken en wetgeving veranderen continu. Middels de nieuwsbrief gaan we proberen u een aantal keer per jaar op de hoogte te houden van de actualiteiten en nieuwe ontwikkelingen

Nadere informatie

RE-gras. Bedrijfsspecifiek advies voor het sturen op ruw eiwit, grasopbrengst en stikstofbenutting

RE-gras. Bedrijfsspecifiek advies voor het sturen op ruw eiwit, grasopbrengst en stikstofbenutting Soil for life RE-gras Bedrijfsspecifiek advies voor het sturen op ruw eiwit, grasopbrengst en stikstofbenutting Een project van het Nutriënten Management Instituut NMI in opdracht van het Productschap

Nadere informatie

Samenvatting en conclusies van rapport 1364.N.09 Type en toedieningsvorm van N- kunstmest; Effecten op gewas- en eiwitproductie en -kwaliteit

Samenvatting en conclusies van rapport 1364.N.09 Type en toedieningsvorm van N- kunstmest; Effecten op gewas- en eiwitproductie en -kwaliteit Samenvatting en conclusies van rapport 1364.N.09 Type en toedieningsvorm van N- kunstmest; Effecten op gewas- en eiwitproductie en -kwaliteit Auteur(s): ir. D.J. den Boer (NMI); ing. G. Holshof (Livestock

Nadere informatie

Evenredig korten over alle sneden De eerste en tweede snede volgens advies bemesten en de overige sneden extra korten

Evenredig korten over alle sneden De eerste en tweede snede volgens advies bemesten en de overige sneden extra korten 2.1.2 Grasland zonder klaver: Stikstof Het stikstofbemestingsadvies wordt gestuurd door de stikstofjaargift en het stikstofleverend vermogen van de grond (NLV). De stikstofjaargift is de vooraf geplande

Nadere informatie

YaraBela. naam. stikstof-efficiency heeft een. pure Nutrient info #4

YaraBela. naam. stikstof-efficiency heeft een. pure Nutrient info #4 pure Nutrient info #4 YaraBela Productfamilie YaraBela stikstof-efficiency heeft een naam Jaar in, jaar uit hogere opbrengsten Bela is afgeleid van het oud-noorse woord Belya : vruchtbaarheid. YaraBela

Nadere informatie

Nitraatmeststoffen. Optimale opbrengst, minimale belasting voor het milieu

Nitraatmeststoffen. Optimale opbrengst, minimale belasting voor het milieu Nitraatmeststoffen Optimale opbrengst, minimale belasting voor het milieu Inhoud Pure meststoffen De wereld voeden, de natuur beschermen p.4 De landbouw van morgen Minerale stikstofbronnen p.5 Stikstof

Nadere informatie

Nitraatmeststoffen. Optimale opbrengst, minimale belasting voor het milieu

Nitraatmeststoffen. Optimale opbrengst, minimale belasting voor het milieu Nitraatmeststoffen Optimale opbrengst, minimale belasting voor het milieu Inhoud De wereld voeden, de natuur beschermen p.4 De landbouw van morgen Minerale stikstofbronnen p.5 Stikstof - een bron van leven

Nadere informatie

Beredeneerde bemesting van een paardenweide

Beredeneerde bemesting van een paardenweide Beredeneerde bemesting van een paardenweide Gras is het voornaamste voedsel voor paarden. Gras verschaft de noodzakelijke voeding en het omvangrijke ruwvoer dat nodig is voor een goede spijsverteringsactiviteit

Nadere informatie

Tips voor het uitvoeren van bemestingsproeven

Tips voor het uitvoeren van bemestingsproeven Commissie Bemesting Grasland en Voedergewassen Tips voor het uitvoeren van bemestingsproeven Inleiding De CBGV baseert haar adviezen bij voorkeur op zoveel mogelijk proefresultaten. Resultaten moeten daarbij

Nadere informatie

Mineralen op Maat. Mineralen op Maat. Winterbijeenkomsten 5-11-2012. Doelstelling project:

Mineralen op Maat. Mineralen op Maat. Winterbijeenkomsten 5-11-2012. Doelstelling project: Winterbijeenkomsten Dit project wordt medegefinancierd door Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland Ed Boerboom Mineralen op Maat Indeling presentatie:

Nadere informatie

Meer gras met minder stikstof

Meer gras met minder stikstof Meer gras met minder stikstof Voorjaarsmeststoffen op grasland, 2001 en 2002 januari 2003 Rapport 15 Koeien & Kansen; Pioniers duurzame melkveehouderij Meer gras met minder stikstof Voorjaarsmeststoffen

Nadere informatie

Welke mineralen passen bij de akkerbouw?

Welke mineralen passen bij de akkerbouw? Welke mineralen passen bij de akkerbouw? Tonnis A. van Dijk, Nutriënten Management Instituut NMI Inleiding Het project BioNPK streeft ernaar zoveel mogelijk mineralen terug te winnen uit digestaat (het

Nadere informatie

zwavel toch nodig? Misschien PURE NUTRIENT INFO #7

zwavel toch nodig? Misschien PURE NUTRIENT INFO #7 PURE NUTRIENT INFO #7 Zin van zwavel Misschien toch zwavel nodig? ZWAVEL IS BELANGRIJK Zwavel is één van de zes belangrijkste nutriënten voor de groei van gewassen. Het is een essentieel onderdeel van

Nadere informatie

Bemesting. Fosfaatgebruiksnormen. Mestwetgeving Wettelijk op maisland: 112 kg N/ha/jaar en bij hoge PW 50 kg P205/ha/jaar 1-2-2016.

Bemesting. Fosfaatgebruiksnormen. Mestwetgeving Wettelijk op maisland: 112 kg N/ha/jaar en bij hoge PW 50 kg P205/ha/jaar 1-2-2016. Even Voorstellen Pascal Kleeven Akkerbouw/vollegrondgroentebedrijf Sinds1999 in dienst bij Vitelia-Agrocultuur Bemesting Wie teelt er maïs? Vragen Wie heeft er een mestmonster? Wie heeft er actuele grondmonsters?

Nadere informatie

Kansen voor mestscheiding

Kansen voor mestscheiding Kansen voor mestscheiding Studiemiddag Inagro 29 maart 2012 Gerjan Hilhorst Livestock Research De Marke Koeien & Kansen is een samenwerkingsverband van 16 melkveehouders, proefbedrijf De Marke, Wageningen

Nadere informatie

2.2 Grasland met klaver

2.2 Grasland met klaver 2.2 Grasland met klaver Tot grasland met klaver wordt gerekend grasland met gemiddeld op jaarbasis meer dan 10 15 procent klaver. 2.2-1 2.2.1 Grasland met klaver: Kalk In deze paragraaf wordt alleen de

Nadere informatie

meststoffen vloeibare basismeststof groei door kennis

meststoffen vloeibare basismeststof groei door kennis meststoffen 2013 vloeibare basismeststof groei door kennis Growsol Growsol meststoffen is een range van vloeibare meststoffen voor de basisbemesting voorafgaand aan een teelt. Een aantal producten kunnen

Nadere informatie

Milieu. Waterkwaliteit: Denk aan: nitraat uitspoeling / erfwater / gewasbeschermingsmiddelen / alles wat oppervlakte- en grondwater kan vervuilen

Milieu. Waterkwaliteit: Denk aan: nitraat uitspoeling / erfwater / gewasbeschermingsmiddelen / alles wat oppervlakte- en grondwater kan vervuilen Naam: Milieu Waterkwaliteit: Denk aan: nitraat uitspoeling / erfwater / gewasbeschermingsmiddelen / alles wat oppervlakte- en grondwater kan vervuilen Slootrandenbeheer Baggeren Krabbescheer bevorderen

Nadere informatie

Bemestingsonderzoek Grasland voor paarden voor de sloot

Bemestingsonderzoek Grasland voor paarden voor de sloot Bemestingsonderzoek Grasland voor paarden voor de sloot Uw klantnummer: 5001382 Postbus 170 NL- 6700 AD Wageningen T +31 (0)88 876 1010 E klantenservice@blgg.agroxpertus.com I blgg.agroxpertus.nl T monstername:

Nadere informatie

Waarom verdient u meer met Tropicote?

Waarom verdient u meer met Tropicote? Waarom verdient u meer met Tropicote? Waarom Tropicote als bijbemesting gebruiken? Om op deze vraag genuanceerd te antwoorden hadden we het eerst graag over efficiënt bemesten gehad. Daarin wordt uitgelegd

Nadere informatie

Inhoud. Studie-avond spuiwater 16/03/2015

Inhoud. Studie-avond spuiwater 16/03/2015 Inhoud Studie-avond spuiwater Viooltje Lebuf Geel 11 maart 2015 Wat is spuiwater en waarvoor wordt het gebruikt? Rekenvoorbeeld Luchtwassers: wettelijke verplichtingen Bemesting met spuiwater 2 VCM = Vlaams

Nadere informatie

Het gebruik van gips in de fruitteelt

Het gebruik van gips in de fruitteelt Het gebruik van gips in de fruitteelt Inleiding Als voedingselement zorgt calcium voor stevige, lang houdbare vruchten. Calcium speelt daarnaast ook een belangrijke rol bij bodemstructuur en -vruchtbaarheid.

Nadere informatie

Bereken voor uw akker- en groentepercelen eenvoudig zelf: de organische koolstofevolutie de stikstof- en fosforbalans

Bereken voor uw akker- en groentepercelen eenvoudig zelf: de organische koolstofevolutie de stikstof- en fosforbalans Demetertool Vlaanderen is open ruimte Bereken voor uw akker- en groentepercelen eenvoudig zelf: de organische koolstofevolutie de stikstof- en fosforbalans LNE Groenbedekker Gele mosterd De online Demetertool

Nadere informatie

Equivalente maatregelen bemesting open teelten Voorstel ingediend door LTO en NAV bij het Ministerie van Economische Zaken

Equivalente maatregelen bemesting open teelten Voorstel ingediend door LTO en NAV bij het Ministerie van Economische Zaken Equivalente maatregelen bemesting open teelten Voorstel ingediend door LTO en NAV bij het Ministerie van Economische Zaken De voorgestelde equivalente maatregelen open teelten zijn: A. Opbrengstafhankelijke

Nadere informatie

2.1.6 Grasland zonder klaver: Natrium

2.1.6 Grasland zonder klaver: Natrium 2.1.6 Grasland zonder klaver: Natrium Het natriumadvies voor grasland is niet gericht op verhoging van de opbrengst, maar wordt uitsluitend gegeven met het oog op de gezondheidstoestand van het rundvee

Nadere informatie

Bemestingsonderzoek Grasland voor paarden voorste deel Postbus 115

Bemestingsonderzoek Grasland voor paarden voorste deel Postbus 115 voorste deel Onderzoek Onderzoek-/ordernr: Datum monstername: Datum verslag: 110027/001746286 07-10-2010 22-10-2010 Monster genomen bij: A. Dierhouder 8822 XX ARUM Grondsoort: Bemonsterde laag: Monster

Nadere informatie

Toepassingsmogelijkheden van vloeibare NPK-meststoffen in de akkerbouw. Olga A. Clevering

Toepassingsmogelijkheden van vloeibare NPK-meststoffen in de akkerbouw. Olga A. Clevering Toepassingsmogelijkheden van vloeibare NPK-meststoffen in de akkerbouw Olga A. Clevering Praktijkonderzoek Plant & Omgeving Sector AGV Projectrapport nr. 1125246 Januari 2002 00 2001 Wageningen, Praktijkonderzoek

Nadere informatie

Smart Farming. Rendement door efficiency. Herman Krebbers Mechanisatie en precisielandbouw

Smart Farming. Rendement door efficiency. Herman Krebbers Mechanisatie en precisielandbouw Smart Farming Rendement door efficiency Herman Krebbers Mechanisatie en precisielandbouw Onderzoek Rabobank Kans! 2 Gebruik beschikbare data 3 Snelle ontwikkeling techniek Meest interessante toepassingen

Nadere informatie

Afstudeeropdracht Carbon Footprint

Afstudeeropdracht Carbon Footprint 2011 Afstudeeropdracht Carbon Footprint Precisielandbouw en andere besparende technieken Mark van Lier Tim van Summeren Van den Borne Aardappelen 7 juli 2011 Afstudeeropdracht Carbon Footprint Precisielandbouw

Nadere informatie

Veel leesplezier! Bertus Stip, Hoveniersbedrijf Stip

Veel leesplezier! Bertus Stip, Hoveniersbedrijf Stip Het bodemboek aanleg en onderhoud van de tuin Voorwoord De grond in de tuin, wat moeten we daar nu weer mee? Misschien heeft u zichzelf deze vraag wel eens gesteld. Wij van Hoveniersbedrijf Stip stellen

Nadere informatie

www.boerenverstand.nl/blog/projecten/praktijknetwerk-loonwerker-maakt-de-kringloop-wijzer/ 27 januari 2015

www.boerenverstand.nl/blog/projecten/praktijknetwerk-loonwerker-maakt-de-kringloop-wijzer/ 27 januari 2015 Loonwerker maakt melkveehouder kringloopwijzer! www.boerenverstand.nl/blog/projecten/praktijknetwerk-loonwerker-maakt-de-kringloop-wijzer/ 27 januari 2015 http://www.boerenverstand.nl/blog/projecten/praktijknetwerk-loonwerker-maakt-de-kringloop-wijzer/

Nadere informatie

Praktijkproef Super FK in Paprika 2010 bij de start van de teelt.

Praktijkproef Super FK in Paprika 2010 bij de start van de teelt. Praktijkproef Super FK in Paprika 20 bij de start van de teelt. Inleiding: Het doseren van Super FK zorgt primair voor een actiever/vegetatiever gewas, een betere en vollere gewasstand, met een betere

Nadere informatie

Stikstofbemesting volgens de CULTAN methode: nog maar één keer bemesten!

Stikstofbemesting volgens de CULTAN methode: nog maar één keer bemesten! Stikstofbemesting volgens de CULTAN methode: nog maar één keer bemesten! Elk voorjaar discussiëren telers en voorlichters opnieuw over de hoogte en het tijdstip van de stikstofgift. Gedeelde giften zijn

Nadere informatie

Kan een plant direct alle voedingszouten gebruiken die in dierlijke mest zit? Licht je antwoord toe.

Kan een plant direct alle voedingszouten gebruiken die in dierlijke mest zit? Licht je antwoord toe. Opdrachten Mestsoorten Puzzel Doel Je kunt: via een tabel verschillende mestsoorten met elkaar vergelijken; vormen van drollen bekijken en vaststellen van welke diersoort ze afkomstig zijn. Benodigheden

Nadere informatie

Effluenten van de biologische mestverwerking

Effluenten van de biologische mestverwerking Effluenten van de biologische mestverwerking Bemestingswaarde Gebruik Economisch aspect Bemestingswaarde Samenstelling effluent: kg / 1000 l DS 13,0 Organische stof 3,1 Totale Stikstof 0,21 Ammoniakale

Nadere informatie

België: een belangrijke speler in minerale meststoffen. Belfertil

België: een belangrijke speler in minerale meststoffen. Belfertil België: een belangrijke speler in minerale meststoffen Belfertil Belfertil Belgian Luxemburg Mineral Fertilizer Association Belfertil vertegenwoordigt de minerale meststoffensector. N, P, K Basis minerale

Nadere informatie

Over ons. Care for Growth

Over ons. Care for Growth Over ons Care for Growth Inhoud 05 Toonaangevend en betrouwbaar 06 Bedrijfsprofiel 06 OCI 06 Onze fabrieken 07 Onze mensen 07 Duurzaam en verantwoord 08 Missie 08 Strategie 09 Kernwaarden 09 Kracht 10

Nadere informatie

Grip op voeding Plantsapme*ngen vs wateranalyses

Grip op voeding Plantsapme*ngen vs wateranalyses Grip op voeding Plantsapme*ngen vs wateranalyses Landelijke Glasgroente dag De toekomst van de tuinbouw Sjoerd Smits, HortiNova Joan Timmermans NovaCropControl Even voorstellen Sinds 003 bezig met plantsapmengen

Nadere informatie

Duurzame bemesting: omgeving

Duurzame bemesting: omgeving Nutriënten Management Instituut B.V. Postbus 250, 6700 AG Wageningen T: 088 8761280 E: nmi@nmi-agro.nl I: www.nmi-agro.nl Duurzame bemesting Visie NMI Duurzame bemesting: omgeving Beperking milieubelasting

Nadere informatie

inagro Code van goede praktijk bodembescherming advies organische koolstofgehalte en zuurtegraad ONDERZOEK & ADVIES IN LAND- & TUINBOUW

inagro Code van goede praktijk bodembescherming advies organische koolstofgehalte en zuurtegraad ONDERZOEK & ADVIES IN LAND- & TUINBOUW inagro ONDERZOEK & ADVIES IN LAND- & TUINBOUW Code van goede praktijk bodembescherming advies gehalte en zuurtegraad 2 Toelichting resultaten MTR_versie 2011 ORGANISCHE KOOLSTOF Organische stof en in de

Nadere informatie

De bodem onder de kringloop Hou rekening met organische stof

De bodem onder de kringloop Hou rekening met organische stof Nutriënten Management Instituut B.V. Postbus 250, 6700 AG Wageningen T: 088 8761280 E: nmi@nmi-agro.nl I: www.nmi-agro.nl De bodem onder de kringloop Hou rekening met organische stof Marjoleine Hanegraaf

Nadere informatie

Verbeter de water- en bodemkwaliteit én uw rendement subsidieregeling precisiebemesting voor agrarische ondernemers in Noord-Brabant en

Verbeter de water- en bodemkwaliteit én uw rendement subsidieregeling precisiebemesting voor agrarische ondernemers in Noord-Brabant en Verbeter de water- en bodemkwaliteit én uw rendement subsidieregeling precisiebemesting voor agrarische ondernemers in Noord-Brabant en informatiebijeenkomsten in oktober en november Nauwkeurig bemesten

Nadere informatie

meststoffen vloeibare bladmeststoffen groei door kennis

meststoffen vloeibare bladmeststoffen groei door kennis meststoffen 2013 vloeibare bladmeststoffen groei door kennis Foliplus Foliplus bladmeststoffen is een complete range van vloeibare meststoffen voor toepassing op het blad. CropSolutions heeft de beste

Nadere informatie

Kringloopdenken. centraal. op elk melkveebedrijf! ir. Frank Verhoeven

Kringloopdenken. centraal. op elk melkveebedrijf! ir. Frank Verhoeven Kringloopdenken centraal op elk melkveebedrijf! ir. Frank Verhoeven Inhoud - Introductie - Duurzame melk en de kringloopwijzer - Wetgeving geeft weinig andere opties - Van kringloopwijzer naar kringloopboer!

Nadere informatie

WEERBAAR Telen = Veerkracht in de plant brengen. Mijn naam: Eddo de Veer

WEERBAAR Telen = Veerkracht in de plant brengen. Mijn naam: Eddo de Veer WEERBAAR Telen = Veerkracht in de plant brengen Mijn naam: Eddo de Veer HOE? Begin met een goede bodem analyse Ik werk met de Bodem Balans Analyse Het gaat om de verhoudingen van de mineralen aan het complex

Nadere informatie

Gebruik van de dunne en dikke fractie van rundveemest getest op Koeien & Kansen-melkveebedrijven

Gebruik van de dunne en dikke fractie van rundveemest getest op Koeien & Kansen-melkveebedrijven Gebruik van de dunne en dikke fractie van rundveemest getest op Koeien & Kansen-melkveebedrijven Resultaten 2010, 2011 en 2012 Januari 2013 Rapport nr. 69 Rapport Plant Research International nr. 504 Koeien

Nadere informatie

Rapport 1563.N.15. Ammoniakemissie van kas, ureum en Powerbasic

Rapport 1563.N.15. Ammoniakemissie van kas, ureum en Powerbasic Rapport 1563.N.15 Ammoniakemissie van kas, ureum en Powerbasic Rapport 1563.N.15 Titel Ammoniakemmissie van kas, ureum en Powerbasic Auteur(s) : dr.ing. A.M.D van Rotterdam dr.ir. D.W. Bussink G.D. Doppenberg

Nadere informatie

Stichting Proefboerderijen Noordelijke Akkerbouw. Het effect van N-bemesting op de (energie)opbrengst van wintertarwe

Stichting Proefboerderijen Noordelijke Akkerbouw. Het effect van N-bemesting op de (energie)opbrengst van wintertarwe Stichting Proefboerderijen Noordelijke Akkerbouw Het effect van N-bemesting op de (energie)opbrengst van wintertarwe Het effect van N-bemesting op de (energie)opbrengst van wintertarwe Opdrachtgever: Auteur:

Nadere informatie

Bemestingsplan. Hans Smeets Adviseur DLV team boomteelt. DLV Plant

Bemestingsplan. Hans Smeets Adviseur DLV team boomteelt. DLV Plant Bemestingsplan Hans Smeets Adviseur DLV team boomteelt Waarom een grondanalyse? Inzicht krijgen in de beschikbare voeding voor de plant; Hoofdelementen; Sporenelementen; ph van de grond; Organische stof

Nadere informatie

Levende Grond; Voedsel Gezond! Stichting Wervel. De Zonnekouter. Machelen-aan-de-Leie 29 november 2014

Levende Grond; Voedsel Gezond! Stichting Wervel. De Zonnekouter. Machelen-aan-de-Leie 29 november 2014 Levende Grond; Voedsel Gezond! Stichting Wervel De Zonnekouter Machelen-aan-de-Leie 29 november 2014 De De boer boer de de dokter dokter van van de de toekomst toekomst?? De boer de dokter van de toekomst?

Nadere informatie

Meer theorie over bodem & compost

Meer theorie over bodem & compost Basiscursus Ecologische Moestuin Meer theorie over bodem & compost Inhoud van de presentatie 1. Waarom biologisch? 2. Waar een moestuin aanleggen? 3. Inleiding bodem 4. Bodem: Minerale bestanddelen 5.

Nadere informatie

Vernatten en akkerbouw? Olga Clevering (Praktijkonderzoek Plant en Omgeving) Bram de Vos en Francisca Sival (Alterra)

Vernatten en akkerbouw? Olga Clevering (Praktijkonderzoek Plant en Omgeving) Bram de Vos en Francisca Sival (Alterra) Vernatten en akkerbouw? Olga Clevering (Praktijkonderzoek Plant en Omgeving) Bram de Vos en Francisca Sival (Alterra) Inhoud Vormen van vernatten Modelberekeningen Veldexperimenten Conclusies en discussie

Nadere informatie

Kali bemesting aardappelen Zuidoostelijke zandgronden en Löss

Kali bemesting aardappelen Zuidoostelijke zandgronden en Löss Kali bemesting aardappelen Zuidoostelijke zandgronden en Löss Inleiding In het kader van het project rassenkeuze aardappelen zuidoost-nederland wat DLV Plant uitvoert en wat gefinancierd wordt door het

Nadere informatie

DLV Plant. Kg/ha 9083 7633 8929 8941 8810 8849 9658. Eiwit (%) 7,5 8,8 7,9 8,7 9,2 9,1 7,6. Kg/hl 69,7 70,9 70,1 68,3 68,2 67,1 67,4

DLV Plant. Kg/ha 9083 7633 8929 8941 8810 8849 9658. Eiwit (%) 7,5 8,8 7,9 8,7 9,2 9,1 7,6. Kg/hl 69,7 70,9 70,1 68,3 68,2 67,1 67,4 Zeer geslaagde Granendag Haal meer uit uw graan 6 juni 2013 Ten Have Seeds Kali und Salz N-xt fertilizers OCI Agro Väderstadt Terugblik granen Zomergerst: Rassenproef 2013 Bemestingsproef stikstof Bemestingsproef

Nadere informatie

Biobedrijfsnetwerk groenten - akkerbouw Dinsdag 8 oktober 2013

Biobedrijfsnetwerk groenten - akkerbouw Dinsdag 8 oktober 2013 Biobedrijfsnetwerk groenten - akkerbouw Dinsdag 8 oktober 2013 ILVO Proefvelden niet-kerende grondbewerking en compostsite Biobedrijfsnetwerk bodem, bemesting en maaimeststoffen Koen Willekens (ILVO) en

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE. Trimble Agrometius. Precisielandbouw een uitdaging voor de loonwerker. Voorstelling Agrometius/Trimble

INHOUDSOPGAVE. Trimble Agrometius. Precisielandbouw een uitdaging voor de loonwerker. Voorstelling Agrometius/Trimble Precisielandbouw een uitdaging voor de loonwerker INHOUDSOPGAVE Voorstelling Agrometius/Trimble Wat is precisielandbouw en waarom? Cirkel van precisielandbouw: 1. 2. 3. 4. DETECTIE BESLISSEN UITVOEREN

Nadere informatie

Care for Growth. Productinformatie

Care for Growth. Productinformatie Care for Growth Productinformatie Inhoud 03 Gezonde groei! 05 Toonaangevend en betrouwbaar 07 Meststoffen 07 Onze merken 13 Blending 14 Diensten 14 NutriNorm 14 MijnNutriNorm 14 Strooitabellen 14 Webshop

Nadere informatie

Handleiding kort NDICEA 5.4.4

Handleiding kort NDICEA 5.4.4 Handleiding kort NDICEA 5.4.4 Eerste maal installeren Vanaf CD: Plaats de CD-rom in het station. Ga via Windows verkenner of via "Deze computer" naar het station en dubbelklik op Setup.exe. De installatie-wizzard

Nadere informatie

GRASDUINEN IN HET GRAS

GRASDUINEN IN HET GRAS Ruraal Netwerk 25 april 2013 GRASDUINEN IN HET GRAS GEBRUIKSDOELSTELLINGEN VAN GRAS VOOR LANDBOUW Geert Rombouts Mathias Abts Departement Landbouw en Visserij Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling Voorlichting

Nadere informatie

Laat je gras glimlachen

Laat je gras glimlachen Laat je gras glimlachen UREAN 30 % Samenstelling Voordelen Urean 30% N is een mengsel van: o 43% ammoniumnitraat : (NH4NO3) o 32% ureum : (NH2)2CO o 25% water : (H2O) Stikstofverdeling: o 50% afkomstig

Nadere informatie

sumptieaardappelen KW 406, KW 407 Door: ing H.W.G.Floot

sumptieaardappelen KW 406, KW 407 Door: ing H.W.G.Floot opbrengst en sortering van con- Invloed van bladbemesters ( vooral Mg en Mn) op de sumptieaardappelen KW 406, KW 407 Door: ing H.W.G.Floot Inleiding Vele mineralen, anorganische stoffen en sporenelementen

Nadere informatie

Vraag & Antwoord -PHYSIOMAX en PHYSIOMAG-

Vraag & Antwoord -PHYSIOMAX en PHYSIOMAG- Vraag & Antwoord -PHYSIOMAX en - Samenstelling Wat zijn de bestanddelen in Physiomag? - Jonge zeekalk van mariene oorsprong met Biostimulant Physio aangevuld met magnesium. 34% CaO Calciumoxide totaal

Nadere informatie

Biedt de nieuwe GLB kansen voor voedergewassen? L.Tjoonk Kennisontwikkelaar ruwvoerteelt

Biedt de nieuwe GLB kansen voor voedergewassen? L.Tjoonk Kennisontwikkelaar ruwvoerteelt Biedt de nieuwe GLB kansen voor voedergewassen? L.Tjoonk Kennisontwikkelaar ruwvoerteelt Hervorming Gemeenschappelijk Europees Landbouwbeleid Toeslagrechten 2014 Betalingsrechten 2015 Nationale invulling

Nadere informatie

Kosten/baten-analyse MC-installaties en gebruikerservaringen MC

Kosten/baten-analyse MC-installaties en gebruikerservaringen MC Kosten/baten-analyse MC-installaties en gebruikerservaringen MC LEI Wageningen UR: Co Daatselaar Aanleiding en doelstellingen onderzoek Veel mest elders af te zetten tegen hoge kosten, druk verlichten

Nadere informatie

Gezonde koeien en vruchtbare bodems met stro in de box

Gezonde koeien en vruchtbare bodems met stro in de box Gezonde koeien en vruchtbare bodems met stro in de box Stro is een perfect materiaal als strooisel voor in de ligboxen van onze koeien. Het is zacht en droog voor het melkvee, het zorgt voor een toename

Nadere informatie

Bijeenkomst PN DA. Hans Smeets. Adviseur DLV plant BV

Bijeenkomst PN DA. Hans Smeets. Adviseur DLV plant BV Bijeenkomst PN DA Jongenelen oktober 2013 Hans Smeets. Adviseur DLV plant BV Waarom een grondanalyse? Inzicht krijgen in de beschikbare voeding voor de plant; Hoofdelementen; Sporenelementen; ph van de

Nadere informatie

Maiszaden. Samen naar een optimaal rendement. www.cavdenham.nl

Maiszaden. Samen naar een optimaal rendement. www.cavdenham.nl Samen naar een optimaal rendement www.cavdenham.nl Maisteelt 2015 Ook voor het maisjaar 2015 hebben de rundveespecialisten van CAV Den Ham weer een keus gemaakt uit het grote aanbod van maisrassen in Nederland.

Nadere informatie

De effecten van steenmeel op de grasgroei.

De effecten van steenmeel op de grasgroei. `. De effecten van steenmeel op de grasgroei. Bert Westerhuis Rijnveste 18 Wageningen Bert.westerhuis@wur.nl Tony van Dijke Dijkgraaf 4 1c-1 Tony.vandijke@wur.nl Samenvatting. In dit onderzoek word onderzocht

Nadere informatie

Bodemmonster Bodemmonster

Bodemmonster Bodemmonster Evenwicht in de volkstuin? Evenwichtige bemesting Bodemmonster Bodemmonster Belangrijk om te weten: Fosfaat laag: voldoende bemesten Kali laag: voldoende bemesten of bijsturen Magnesium laag: bijsturen

Nadere informatie

esultaten en lessen van De Onderste Steen Boven

esultaten en lessen van De Onderste Steen Boven hand reiking Steen meel Resultaten en lessen van De Onderste Steen Boven inhoud COLOFON Deze uitgave is opgesteld in het kader van het praktijknetwerk De Onderste Steen Boven. In het praktijknetwerk werken

Nadere informatie

Voor het eerste deel van de studie (Rapport I) werd met behulp van een enquête informatie en data verkregen van mestexperts uit de Europese Unie.

Voor het eerste deel van de studie (Rapport I) werd met behulp van een enquête informatie en data verkregen van mestexperts uit de Europese Unie. Rapport I: Inventarisatie van de mestverwerkingactiviteiten in Europa Voor het eerste deel van de studie (Rapport I) werd met behulp van een enquête informatie en data verkregen van mestexperts uit de

Nadere informatie

Grip op voeding. Plantsapmetingen, NovaCropControl. Plantsapmetingen vs wateranalyses. 3 oktober 2012. 1

Grip op voeding. Plantsapmetingen, NovaCropControl. Plantsapmetingen vs wateranalyses. 3 oktober 2012. 1 Even voorstellen Grip op voeding Plantsapmetingen vs wateranalyses 3 oktober 2012 Joan Timmermans NovaCropControl Sinds 2003 bezig met plantsapmetingen in aardbei en vollegrondsgroente Brix, Ec, ph, Nitraat,

Nadere informatie

Mest vergisting en bewerking 5-9-2012. Vier routes verminderen N en P overschot. Welkom op Knowledge Transfer Centre De Marke:

Mest vergisting en bewerking 5-9-2012. Vier routes verminderen N en P overschot. Welkom op Knowledge Transfer Centre De Marke: Welkom op Knowledge Transfer Centre De Marke: Wageningen UR Organisatie Supervisory Board Executive Board Wageningen International, WBS, WBG RIKILT CIDC-Lelystad 16 chair groups 10 chair groups 18 chair

Nadere informatie

Lessen en Uitdagingen uit Duurzaam Bodembeheer Utrecht West.

Lessen en Uitdagingen uit Duurzaam Bodembeheer Utrecht West. Lessen en Uitdagingen uit Duurzaam Bodembeheer Utrecht West. Wim Honkoop Begeleiding 35 individuele melkveehouders. Al ruim 3 jaar actief in het opstellen en optimaliseren van Kringloopwijzer resultaten.

Nadere informatie

EM Onderzoek op blijvend grasland

EM Onderzoek op blijvend grasland /9/3 EM Onderzoek op blijvend grasland HOMEPAGE EMRO Nederland Agriton.com EM Onderzoek op blijvend grasland Wageningen, februari 999 EMRO Nederland Dr. Ir. M.G.M. Bruggenwert EM onderzoek op grasland.

Nadere informatie

Goede bemesting geeft gezonde planten

Goede bemesting geeft gezonde planten Goede bemesting geeft gezonde planten Door: HortiNova Opbouw van presentatie: Doel van gezonde bodem & plant Hoe groeit een plant? Hoe kan een plant ziek worden? Waarom moeten we bladgroen en wortels promoten

Nadere informatie

Factsheet Mogelijkheden en waarde van alternatieve meststoffen in de akkerbouw Wim Bussink Tonnis van Dijk

Factsheet Mogelijkheden en waarde van alternatieve meststoffen in de akkerbouw Wim Bussink Tonnis van Dijk 1 Factsheet Mogelijkheden en waarde van alternatieve meststoffen in de akkerbouw Wim Bussink Tonnis van Dijk 2 Algemeen Vloeibare meststoffen staan in de akkerbouw sterk in de belangstelling. In Nederland

Nadere informatie

20-4-2015. Enkele resultaten van bemestingsproeven met verdunde en aangezuurde mest. Proefopzet. Proefopzet. Verdunde mest

20-4-2015. Enkele resultaten van bemestingsproeven met verdunde en aangezuurde mest. Proefopzet. Proefopzet. Verdunde mest 20-4-2015 Enkele resultaten van bemestingsproeven met verdunde en aangezuurde mest Project alternatieve mest aanwendingsmethoden Emissiemetingen verdunde mest Praktijknetwerk microvergisters 9 april 2015

Nadere informatie

Mestverwerking in De Peel

Mestverwerking in De Peel Mestverwerking in De Peel Mestverwerking Jan van Hoof, Jeanne Stoks, Wim Verbruggen Maart 2012 Agenda Doel van de avond Wat is mest? Wat is het mestprobleem? Waar komt mest vandaan? Hoeveel mest is er?

Nadere informatie

Samenvatting / Summary in Dutch SAMENVATTING

Samenvatting / Summary in Dutch SAMENVATTING SAMENVATTING Ammoniak is een van de voornaamste luchtverontreinigende stoffen in Nederland. Het is voor bijna 90% afkomstig uit de landbouw. De ammoniak komt vooral vrij bij de produktie van mest in de

Nadere informatie

Grondsoorten Zand, dalgrond, veen. Klei < 10% org. stof, rivierklei

Grondsoorten Zand, dalgrond, veen. Klei < 10% org. stof, rivierklei 3.4 Maïs: Kalium De adviesgift voor kalium is afhankelijk van de grondsoort, kalitoestand en de gewasbehoefte. De opbrengst reactie van maïs op een kaligift is beperkt terwijl de onttrekking groot is.

Nadere informatie

Gezond verstandavond 14 juni bij Fam. Doodeman te Birdaard

Gezond verstandavond 14 juni bij Fam. Doodeman te Birdaard Gezond verstandavond 14 juni bij Fam. Doodeman te Birdaard Doelstelling na WO II: nooit meer honger enorme toename voedsel productie Bertold Brecht:,,Erst das Fressen, dann die Moral Boerderijen worden

Nadere informatie

Handleiding NDICEA 6.2

Handleiding NDICEA 6.2 Handleiding NDICEA 6.2 Eerste maal installeren Vanaf gedownloade Setup: Dubbelklik op de Setup en volg de instructies. De installatie-wizzard leidt u verder. De voorkeurslokatie voor het programma is:

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Inleiding Diffuse verontreiniging van oppervlaktewater met nutriënten en pesticiden afkomstig uit landbouwgebieden is een groot knelpunt in het waterbeheer. Nutriënten als stikstof

Nadere informatie

2 BEMESTING WINTERTARWE

2 BEMESTING WINTERTARWE 2 BEMESTING WINTERTARWE 2.1 Bekalking, basisbemesting en stikstofbemesting in wintertarwe W. Odeurs 1, J. Bries 1 Een beredeneerde bemesting is een belangrijke teelttechnische factor voor het bekomen van

Nadere informatie

Systeemdocument AgriMoDEM mestraffinage

Systeemdocument AgriMoDEM mestraffinage vestiging Drachten behorende bij onderbouwing Knarweg 14, Lelystad. Op het gebied van schoon en zuinig produceren, heeft de agrarische sector nog een aantal belangrijke doelstellingen te behalen. Belangrijkste

Nadere informatie

Van generiek mestbeleid naar individuele verantwoordelijkheid. Harry Kager LTO Nederland

Van generiek mestbeleid naar individuele verantwoordelijkheid. Harry Kager LTO Nederland Van generiek mestbeleid naar individuele verantwoordelijkheid Harry Kager LTO Nederland Mestbeleid: schaken op vele borden Mestbeleid Nitraatrichtlijn leidend, daarnaast Kaderrichtlijn Water, Periodieke

Nadere informatie

DOPERWT vergelijking efficiëntie fungiciden tegen valse meeldauw

DOPERWT vergelijking efficiëntie fungiciden tegen valse meeldauw DOPERWT vergelijking efficiëntie fungiciden tegen valse meeldauw Vergelijking van de efficiëntie van fungiciden tegen valse meeldauw in groene erwt - eigen onderzoek 1 Efficiëntie van middelen tegen valse

Nadere informatie

Uitleg bij de laboratoriumanalyses voor bodemvruchtbaarheid

Uitleg bij de laboratoriumanalyses voor bodemvruchtbaarheid bodemkrant MELKVEEHOUDERIJ - PAARDEN - OVERIGE GRONDGEBONDEN VEEHOUDERIJ Uitleg bij de laboratoriumanalyses voor bodemvruchtbaarheid Leeswijzer Deze uitgave van de Bodemkrant verschilt met de vorige, zij

Nadere informatie

SPUIWATER: Kunstmest van de toekomst (?) Inleiding. Volume spuiwater?

SPUIWATER: Kunstmest van de toekomst (?) Inleiding. Volume spuiwater? SPUIWATER: Kunstmest van de toekomst (?) Inleiding Optimale bemesting is een belangrijke factor voor een optimale oogstopbrengst. Bovenop de toediening van dierlijke mest kan de specifieke N- en P-vraag

Nadere informatie

Mestinjectie levert niet het beoogde resultaat. Paul Blokker

Mestinjectie levert niet het beoogde resultaat. Paul Blokker Mestinjectie levert niet het beoogde resultaat. Paul Blokker Vanaf 15 februari 2010 is het zo ver. Dertig veehouders van de Vereniging tot Behoud van Boer en Milieu (VBBM) mogen dan in een tweejarige praktijkproef

Nadere informatie

Groenbemesters 2015-2016. Een vruchtbare investering

Groenbemesters 2015-2016. Een vruchtbare investering Groenbemesters 2015-2016 Een vruchtbare investering Beste akkerbouwer, Gezondheid, structuur en een goed bodemleven van de bodem verbeteren de opbrengst van teeltgewassen en hiermee ook uw bedrijfsresultaat.

Nadere informatie

EAG COVERMENGSELS TIJDELIJKE WEIDEMENGSELS

EAG COVERMENGSELS TIJDELIJKE WEIDEMENGSELS EAG COVERMENGSELS EN TIJDELIJKE WEIDEMENGSELS 2015 VOORDELEN COVERMENGSELS Principe : Het samenvoegen van soorten groenbedekkers met de bedoeling er landbouwkundige voordelen uit te halen zoals : Voldoen

Nadere informatie

Bijlage: bodemanalyses als nulmeting

Bijlage: bodemanalyses als nulmeting Credits for Carbon Care CLM Onderzoek en Advies Alterra Wageningen UR Louis Bolk Instituut Bijlage: bodemanalyses als nulmeting In het project Carbon Credits hadden we oorspronkelijk het idee dat we bij

Nadere informatie

De waarde van mest; bijdrage van mestmanagement aan betere bedrijfsvoering

De waarde van mest; bijdrage van mestmanagement aan betere bedrijfsvoering De waarde van mest; bijdrage van mestmanagement aan betere bedrijfsvoering Koos Verloop Koeien & Kansen is een samenwerkingsverband van 16 melkveehouders, proefbedrijf De Marke, Wageningen UR en adviesdiensten.

Nadere informatie

N-bemesting aardappel

N-bemesting aardappel N-bemesting aardappel Meerjarige onderzoeksresultaten van de stikstofbenutting van vloeibare N-meststoffen in de teelt van aardappelen op locaties in Noordoost- en Zuidoost-Nederland en in de Flevopolder

Nadere informatie

Geleide bemesting in de open teelten: Ontwikkeling van systemen

Geleide bemesting in de open teelten: Ontwikkeling van systemen Geleide bemesting in de open teelten: Ontwikkeling van systemen S. Radersma, W.C.A. van Geel, C. Grashoff, G.J. Molema en N.S. van Wees PPO 334 Geleide bemesting in de open teelten: Ontwikkeling van systemen

Nadere informatie