Uw eigen onderneming starten V20150402
Inhoudstafel Attentia helpt u starten als zelfstandige... 1 > Open een zichtrekening...2 > Ga naar een ondernemingsloket...2 > Sluit aan bij een sociaal verzekeringsfonds...8 > Sluit aan bij een ziekenfonds...8 > Sluit aan bij een sociaal secretariaat...9 > Vennootschappen...9 De verbintenissen van Attentia sociaal verzekeringsfonds...10
Attentia helpt u starten als zelfstandige Een eigen zaak of vennootschap starten hoeft u helemaal niet af te schrikken. Via Eunomia, het ondernemingsloket van Attentia, kunnen wij alle wettelijke verplichtingen voor u in orde brengen: We schrijven u in bij de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO). We bezorgen u een ondernemingsnummer. We controleren of u in orde bent met de vestigingswet. We vragen de nodige vergunningen aan. We schrijven u in bij de BTW. We sluiten u ook aan bij ons sociaal verzekeringsfonds (om in orde te zijn voor uw sociale zekerheid als zelfstandige). Indien u meteen personeel tewerkstelt, brengt ons sociaal secretariaat alle formaliteiten in orde. Ook wanneer u een vennootschap (BVBA, CV, NV, ) opricht, geeft Attentia u graag advies. Klaar voor de start Na het vervullen van deze formaliteiten bent u in principe klaar om van start te gaan met uw onderneming! Toch raden wij u aan om samen met uw boekhouder of accountant een ondernemingsplan op te stellen om de haalbaarheid van uw zaak te onderzoeken. Hierdoor zal u ook makkelijker krediet krijgen bij uw financiële instelling. Het vergt wel wat werk, maar het loont zeker de moeite. Zo kan u heel wat problemen voorzien en voorkomen. www.attentia.be/starter Onze website bevat heel wat informatie en is dus uw bezoekje meer dan waard! Daarnaast kan u met vragen en voor advies altijd terecht in onze kantoren. U vindt de gegevens op de achterzijde van deze brochure. Succes! Op de volgende pagina s vindt u hierover meer info. 1
Open een zichtrekening Als zelfstandige moet u een zichtrekening openen. Deze rekening moet op uw naam staan of op naam van de vennootschap. Het nummer van deze rekening en de naam van de financiële instelling dienen vermeld te worden op al uw facturen, brieven, bestelbons, enz.. Wat doet een ondernemingsloket voor u? Natuurlijke personen komen verplicht naar een ondernemingsloket voor: inschrijving in de Kruispuntbank voor ondernemingen (KBO) en aanvraag ondernemingsnummer; Ga naar een ondernemingsloket Een ondernemingsloket is een private organisatie, erkend en gecontroleerd door de Federale Overheidsdienst Economie. Het loket brengt de wettelijke verplichtingen voor een startende zelfstandige in orde. Eunomia is het ondernemingsloket voor het sociaal verzekeringsfonds Attentia. Voor de controle op de vestigingsvoorwaarden (zie verder), voor de inschrijving en wijziging van uw gegevens dient u zich als ondernemer tot het ondernemingsloket te wenden. De tarieven voor het ondernemingsloket worden door de overheid vastgelegd. Eunomia ondernemingsloket biedt u naast de wettelijke diensten een aantal aanvullende diensten zoals activering, wijziging of stopzetting van een BTW-nummer, aanvraag vergunningen, aanvraag leurkaart en foorkaart, neerlegging akten bij de griffie, aansluiting sociaal verzekeringsfonds, sociaal secretariaat, kinderbijslagfonds, ziekenfonds en startersformaliteiten. controle op vestigingsvoorwaarden en nodige voorafgaandelijke vergunningen; wijziging van gegevens bij de KBO. Wat is de KruispuntBank voor ondernemingen (KBO)? De KBO is een elektronische databank die alle identificatiegegevens van ondernemers en bedrijven opslaat die in België gevestigd of geregistreerd zijn. Elke startende zelfstandige moet zijn onderneming inschrijven in de KBO. U kan dat niet rechtstreeks doen, hiervoor moet u beroep doen op ons ondernemingsloket Eunomia. De procedure verschilt naargelang het gaat over een eenmanszaak of een vennootschap. Rechtspersonen (bvba, nv, ) gaan verplicht naar de griffie van de Rechtbank van Koophandel voor de neerlegging van statuten en akten van benoeming, en alle wijzigingen ter zake, waaruit de KBO de identificatiegegevens van de onderneming haalt. Ze verkrijgen hun ondernemingsnummer via de griffie van de Rechtbank van Koophandel. Wat is een ondernemingsnummer? Het ondernemingsnummer is een uniek nummer dat ondernemingen krijgen als ze zich inschrijven in de KBO. Het wordt gebruikt bij de uitwisseling van gegevens tussen ondernemingen en de overheid. Het ondernemingsnummer is tevens het BTW-nummer van de commerciële onderneming. Ze komen daarna verplicht naar het ondernemingsloket voor: de controle over de vestigingsvoorwaarden en de voorafgaandelijke vergunningen; de inschrijving van de vestigings eenheid; alle wijzigingen die hierop betrekking hebben. Zowel natuurlijke personen als rechts personen, kunnen bij het ondernemingsloket terecht voor: activering/wijziging/stopzetting BTW: via een elektronische link met de BTW-administratie; aanvraag vergunningen en registraties; neerlegging aktes van vennootschappen (uitgezonderd oprichtingsakte); uittreksel uit de KBO. Controle op de vestigingswet Iedere onderneming die wil starten met handels-of ambachtactiviteiten en daarbij moet worden ingeschreven in de KBO, zal het bewijs moeten leveren van de basiskennis van bedrijfsbeheer en eventueel beroepskennis. Deze verplichting geldt voor iedere starter en handelsonderneming, hetzij als éénmanszaak, hetzij als vennootschap. Het maakt niet uit of men de activiteit uitoefent in hoofd- of bijberoep. 2 3
Het ondernemingsloket onderzoekt bij uw aanvraag tot inschrijving in de KBO of de onderneming voldoet aan deze vestigingsvoorwaarden. Bedrijfsbeheer > Wie kan de kennis van het bedrijfsbeheer bewijzen? het ondernemingshoofd zelf, zijn echtgenote of zijn samenwonende partner met wie hij minstens 6 maanden samenwoont; een loontrekkende; een zelfstandig helper (enkel toegelaten voor familieleden tot en met de derde graad); voor vennootschappen: de persoon belast met het dagelijks bestuur. > Hoe kan de kennis van het bedrijfsbeheer worden bewezen? met een diploma of getuigschrift; door praktijkervaring bv. als zelfstandig onder nemingshoofd; bijzondere gevallen: onderdanen van een EU-lidstaat die zich in België willen vestigen als zelfstandige kunnen zelfstandige praktijkervaring die ze hebben opgedaan in de EU-lidstaat aanwenden om in België de kennis van het bedrijfsbeheer te bewijzen. Zij moeten daarvoor een EU-verklaring voorleggen uit de EU-lidstaat. > Wanneer kan u genieten van een vrijstelling? Onder bepaalde voorwaarden kan u genieten van een vrijstelling van het bewijs van bedrijfsbeheer: bij voortzetting van de onderneming van uw overleden echtgeno(o)t(e), partner of ouders; bij overname van een volledige onderneming geldt een vrijstelling van één jaar; als het zelfstandig beroep al door een andere wet gereglementeerd is op het vlak van bedrijfsbeheer (vastgoedmakelaar, landmeter-expert, vervoerder van goederen over de weg,...) en als er een vergunning op naam werd afgeleverd; als uw onderneming geen KMO is. Daarvoor moet u minstens voldoen aan 1 van de volgende criteria: gemiddeld meer dan 50 werknemers tewerkstellen op jaarbasis, minstens 25 % van de aandelen zijn in handen van één of meer niet-kmo s, de jaaromzet is groter dan 7 miljoen of de jaarbalans is groter dan 5 miljoen. Beroepskennis Naast de kennis van het bedrijfsbeheer bestaan er een reeks gereglementeerde beroepen waar ook beroepskennis moet worden bewezen. > Wie kan de beroepskennis bewijzen? het ondernemingshoofd zelf, zijn echtgenote, zijn samenwonende partner met wie hij minstens 6 maanden samenwoont; een loontrekkende; een zelfstandig helper enkel toegelaten voor familieleden t.e.m. de derde graad; voor vennootschappen: de persoon belast met het technisch beheer (zaakvoerder, gedelegeerd bestuurder, bestuurder, werkend vennoot, loontrekkende). > Hoe kan de beroepskennis worden bewezen? met een diploma of getuigschrift; door praktijkervaring bv. als zelfstandig onder nemingshoofd. > Wanneer kan u genieten van een vrijstelling? Onder bepaalde voorwaarden kan de onderneming genieten van een vrijstelling van het bewijs van beroepskennis: bij voortzetting van de onderneming van uw overleden echtgeno(o)t(e), partner of ouders; bij overname van een volledige onderneming geldt een vrijstelling van één jaar; als het zelfstandig beroep al door een andere wet gereglementeerd is op het vlak van bedrijfsbeheer (vastgoedmakelaar, landmeter-expert, vervoerder van goederen over de weg,...) en als er een vergunning op naam werd afgeleverd; als uw onderneming geen KMO is. Daarvoor moet u minstens voldoen aan één van de volgende criteria: gemiddeld meer dan 50 werknemers tewerkstellen op jaarbasis, minstens 25 % van de aandelen zijn in handen van één of meer niet-kmo s, de jaaromzet is groter dan 7 miljoen of de jaarbalans is groter dan 5 miljoen. 4 5
Vergunningen Voor bepaalde beroepen gelden bijkomende verplichtingen. Afhankelijk van de aard van uw activiteit zijn extra vergunningen of een registratie nodig: Federaal Agentschap voor Voedselveiligheid (FAVV); Vervoervergunning; Vergunningen sterke dranken en/of gegiste dranken; Leurkaart/foorkaart. Lijst met de gereglementeerde beroepen Elektronische BTW-activering Na de inschrijving in de KBO laat de ondernemer die BTW-plichtig is, zijn ondernemingsnummer activeren bij de BTW zodat het ondernemingsnummer tevens de functie krijgt van BTW-nummer. U kan daarvoor bij ons ondernemingsloket terecht. De aangifte gebeurt elektronisch en heeft als voordeel dat de gegevens onmiddellijk in het bestand van de BTW-administratie terechtkomen. Indien u een van deze activiteiten wenst uit te oefenen, dan is hiervoor een bijkomend attest nodig: ofwel een diploma van deze activiteit, ofwel via uw praktijkervaring. Mechanica Motorvoertuigen intersectoraal Motorvoertuigen tot 3,5 ton Motorvoertuigen boven 3,5 ton Rijwielen Personenverzorging Kapper-kapster Schoonheidsspecialist(e) Voetverzorg(st)er Masseur/masseuse Opticien Dentaaltechnicus Begrafenisondernemer Voeding Brood- en banketbakker Restaurateur of traiteur-banket aannemer Slager-groothandelaar Bouw Ruwbouw Stukadoor,cementeer en dekvloeractiviteiten Tegel-, marmer- en natuursteenactiviteiten Dakdekker- en waterdichtmakingsactiviteiten Plaatsen/herstellen van schrijnwerk - glazenmaker Algemeen schrijnwerk Eindafwerking Installatieactiviteiten voor centrale verwarming, klimaat regeling, gas en sanitair Elektrotechniek Algemeen aannemer Andere Installateur-frigorist Droogkuiser - verver Vrije en niet-commerciële beroepen Wie een vrij beroep start, moet zich vooraf via een ondernemingsloket inschrijven in de KBO. Ook rechtspersonen die het ondernemingsnummer ontvingen bij de neerlegging van de statuten, moeten zich tot een ondernemingsloket wenden. Het loket schrijft de basisgegevens, de activiteiten en de vestigingseenheden in. Na de inschrijving vraagt u de toelating aan bij de Orde, het Instituut of de Kamer, indien u hieraan onderworpen bent, of bij de FOD Economie voor landmeters-experts of via een automatische link met de FOD Volksgezondheid voor de medische en paramedische vrije beroepen. De eerste inschrijving voor beoefenaars van een vrij beroep is gratis. Er is vrijstelling van bedrijfsbeheer en beroepskennis. Van wie op 30 juni 2009 reeds een vrij beroep uitoefende, werden de gegevens door de overheid automatisch ingeladen in de KBO. Lijst van niet-commerciële beroepen accountant advocaat apotheker* architect artiest audicien bandagist bedrijfsrevisor beëdigd vertaler belastingsconsulent boekhouder(fiscalist) dierenarts diëtist dokter gerechtsdeurwaarder journalisten* kinderopvang* kinesistherapeut landbouwer* landmeter-expert logopedist musicus notaris orthopedist orthoptist podoloog psycholoog tandarts verpleegkundige vroedvrouw zelfstandig thuisverkoper* zelfstandig verdeler van kranten* * in principe een niet-commercieel beroep, doch in sommige gevallen wel aanzien als een commerciële activiteit. 6 7
Buitenlanders Inwoners uit de Europese Economische Ruimte (EER=de Europese Unie, Noorwegen, IJsland en Liechtenstein) kunnen vrij een zelfstandige beroepsactiviteit uitoefenen in België. Ze moeten uiteraard voldoen aan dezelfde voorwaarden m.b.t. de beroepskwalificaties als de Belgen. De praktijkervaring die als zelfstandige werd opgedaan in een EER-lidstaat of in Zwitserland kan hiervoor in aanmerking komen. Er moet een EG-verklaring voorgelegd worden met de jaren praktijkervaring, eventueel aangevuld met een voorafgaande opleiding. Een EGverklaring wordt steeds afgeleverd op naam van een natuurlijk persoon. Ook buitenlandse diploma s van een in het buitenland erkende opleidingsinstelling kunnen in aanmerking komen. Zo n diploma wordt aanvaard als het gelijkwaardig verklaard is. Wie niet behoort tot de EER en in België een onderneming in eigen naam wil starten, moet een verblijfsvergunning bezitten, houder zijn van een beroepskaart of vrijgesteld zijn van de verplichting een beroepskaart te hebben. Praktijkervaring in het buitenland kan bewezen worden door een uittreksel uit het handelsregister of een equivalent en door een sociaal of fiscaal document. > Beroepskaart voor vreemdelingen Inwoners met een niet- Europese nationaliteit (EER) of personen die geen verblijfsvergunning hebben moeten beschikken over een beroepskaart voor vreemdelingen. Het is een machtiging die hen toelaat om in België een zelfstandige activiteit uit te oefenen. De beroepskaart omschrijft de uitgeoefende activiteit, is persoonlijk en niet overdraagbaar. De beroepskaart is maximaal 5 jaar geldig, met mogelijkheid tot hernieuwing. De toegekende beroepskaart wordt afgeleverd bij het ondernemingsloket waar u de aanvraag indient. Sluit aan bij een sociaal verzekeringsfonds Iedere startende zelfstandige, in hoofd- of bijberoep, moet zich aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds. Het fonds int de sociale bijdragen die u moet betalen en zorgt ervoor dat uw sociale zekerheid als zelfstandige in orde is. Als u zich inschrijft in de KBO via het ondernemingsloket Eunomia, wordt uw aansluiting bij Attentia sociaal verzekeringsfonds eveneens in orde gebracht. In de Infobrochure sociaal statuut voor zelfstandigen en vrije beroepen leest u meer informatie over het sociaal statuut van de zelfstandigen. Sluit aan bij een ziekenfonds U bent eveneens verplicht om aan te sluiten bij een ziekenfonds (mutualiteit) om bijvoorbeeld terugbetaling te krijgen van uw medische consultaties. Sinds 1 januari 2008 zijn alle zelfstandigen, die sociale bijdragen als hoofdberoep betalen, verzekerd voor de grote en de kleine risico s. Sluit aan bij een sociaal secretariaat Neemt u personeel in dienst dan kan u een beroep doen op Attentia sociaal secretariaat voor een tijdige en correcte loonverwerking. U kan kiezen voor de klassieke samenwerking, waarbij Attentia instaat voor de berekening van uw lonen en wedden, of u kan uw eigen berekeningen maken met behulp van onze speciale tools. Vennootschappen Wanneer u opteert voor een vennootschap moeten een aantal extra formaliteiten vervuld worden. Zo wordt een vennootschap met beperkte aansprakelijkheid opgericht met een notariële akte. Er moeten dus statuten opgemaakt worden bij de notaris. Die zorgt voor publicatie ervan in het Belgisch Staatsblad. Richt u een vennootschap met beperkte aansprakelijkheid op, dan moet u bovendien een financieel plan opmaken en voorleggen aan de notaris. Bij een faillissement binnen de drie jaar na oprichting kan de rechter dit financieel plan opvragen. Als blijkt dat u onvoldoende maatschappelijk kapitaal voorzag, kan de beperkte aansprakelijkheid opgeheven worden. Vraag advies aan uw boekhouder/accountant of bel naar ons ondernemingsloket voor meer informatie. 8 9
De verbintenissen van Attentia sociaal verzekeringsfonds Het sociaal verzekeringsfonds is een onmisbare schakel tussen de overheid en de zelfstandige. Het fonds staat samen met de overheid in voor de goede uitvoering van wetgeving inzake de sociale zekerheid voor zelfstandigen. De zelfstandige geniet sociale bescherming maar moet ook bepaalde verplichtingen naleven zoals bijvoorbeeld regelmatig de sociale bijdragen betalen. In dat kader zal Attentia de beste dienstverlening verzekeren. 1. Een vlotte en professionele verwerking van de aansluiting. 2. Correcte en persoonlijke informatie over de sociale bescherming van de zelfstandige en van zijn gezin op vlak van: ziekteverzekering, invaliditeitsverzekering, faillissementsverzekering, pensioen, aanverwante materies zoals gehandicaptenuitkeringen, inkomensgarantie voor ouderen of leefloon, kinderbijslag, moederschapsuitkering en dienstencheques. 3. Informatie over de berekening van de bijdragen en indien nodig over de diverse mogelijkheden voor het opvangen van eventuele betalingsmoeilijkheden. 4. Informatie over aanvullingen op de sociale bescherming samen met de nodige deskundige begeleiding (bijvoorbeeld inzake aanvullende pensioenen, aanvullende hospitalisatie, aanvulling op arbeidsongeschiktheidsuitkeringen, enz ). De medewerkers van Attentia engageren zich voor: - Efficiëntie en snelheid - Goed beheer - Eenvoudige bereikbaarheid - Betrouwbaarheid en deskundigheid - Een relatie van mens tot mens Attentia engageert zich om de volgende diensten te verlenen aan de zelfstandigen, helpers, beoefenaars vrije beroepen en vennootschappen. 1. Informatie en begeleiding m.b.t. de rechten en verplichtingen in verband met het sociaal statuut of aanverwante materies. De begeleiding gebeurt zowel bij de start van de zaak, als de zelfstandige gezondheidsproblemen heeft of bij betalingsmoeilijkheden. We verzorgen tevens informatie over pensioen, vrij aanvullend pensioen of bij stopzetting van de zelfstandige zaak. 2. De faillissementsuitkering wordt correct berekend en tijdig betaald. 3. De efficiënte en correcte berekening en inning van de bijdragen, met advies over de meest geschikte oplossingen m.b.t. de persoonlijke situatie. 4. De informatie en de aansluiting van de vennootschappen en de invordering van de jaarlijkse bijdrage. 5. Communicatie van informatie opgelegd door de overheid. 10
Kantoren met ondernemingsloket > Keizer Karellaan 584 bus 2 1082 Brussel T 02 706 78 99 > Oudaan 18 2000 Antwerpen T 03 286 95 96 > Geraetsstraat 18 bus 2 3500 Hasselt T 011 22 27 46 > Torhoutsesteenweg 384 8200 Brugge T 050 40 65 65 > Troonstraat 40/42 8400 Oostende T 059 56 03 30 > Hoogleedsesteenweg 384 8800 Roeselare T 051 22 44 81 V.U.: Marnix Van de Gehuchte - Torhoutsesteenweg 384, 8200 BRUGGE Uitgave april 2015 > Sluisweg 1 9000 Gent T 09 280 86 60 > Boulevard Emile de Laveleye 191 4040 Luik T 04 340 35 01 > Rue Auguste Piccard 20 6041 Gosselies T 071 23 57 50 Startcentrum T 078 154 155 (gratis) start@attentia.be www.attentia.be