AAN DE SLAG MET TALENT

Cursusoverzicht 2015-2016 AAN DE SLAG MET TALENT Groene educatie voor volwassenen

Inhoud Algemene informatie 5 Cursussen Begraafplaatsen en Crematoria 7 Cursussen Bloem 15 Cursussen Boomverzorging 23 Cursussen Dier 49 Cursussen Gewasbescherming 65 Cursussen Groen 71 Cursussen Veiligheid en Arbo 109 Cursussen Algemeen 121 Totaaloverzicht cursussen 2015-2016 128

Algemene informatie Contactgegevens Voor informatie kunt u contact opnemen met: Groene Welle Afd. Cursusonderwijs & Contractactiviteiten Koggelaan 7 8017 JN Zwolle Telefoonnummer: (038) 467 11 20 E-mail: cursus@groenewelle.nl Internetsite: www.groenewelle.nl/cursussen Cursuslocatie De cursuslocatie is Groene Welle, Koggelaan 7 te Zwolle, tenzij anders aangegeven. Docenten De cursussen worden verzorgd door docenten van de Groene Welle en voor specifieke onderwerpen worden gastdocenten ingezet. Informatie en inschrijving Bij de cursussen wordt uitgegaan van open inschrijving. Inschrijven kan via de internetsite. Incompany Uiteraard kunnen de cursussen ook incompany aangeboden worden. Vraag ons om een vrijblijvende offerte. Cursussubsidie Voor bedrijven die vallen onder bepaalde Cao s is Collandsubsidie mogelijk. Voor meer informatie en de voorwaarden kunt u bellen met (0900) 165 65 65 of bezoek de internetsite: www.colland.nl. Aftrek studie- kosten of andere scholingsuitgaven Volgt u een opleiding of studie voor uw (toekomstig) werk? De uitgaven hiervoor kunt u onder bepaalde voorwaarden aftrekken als persoonsgebonden aftrek. Voor meer informatie kunt u bellen met de Belastingtelefoon (0800) 0543 of bezoek de internetsite www.belastingdienst.nl.

Cursussen Begraafplaatsen en Crematoria Beheer begraafplaatsen 8 Management in begraafplaatsen 10 Werken op de begraafplaats 12

Cursus Begraafplaatsen en Crematoria Beheer begraafplaatsen Doel Een goede voorbereiding en het begeleiden van aanleg- en onderhoudswerkzaamheden op begraafplaatsen evenals het verstrekken van informatie en begeleiden van o.a. begrafenisondernemers, steenhouwers en nabestaanden. Belangrijke aspecten daarbij zijn een correcte houding en rekening houden met de gevoelens van bezoekers. Beheer begraafplaatsen Doelgroep Aantal deelnemers Toelatingseisen Programma Medewerkers en beheerders van begraafplaatsen. Het aantal deelnemers is minimaal 12. De deelnemer dient werkzaam te zijn op een begraafplaats en een werken denkniveau te hebben van vakbekwaam medewerker (niveau 3). - Historie en toekomst begraven/begraafplaatsen. - Gedenktekens en materialen. - Beheer en onderhoud. - Persoonlijke uitvaart/uitvaartverzorging. - Uit-/inbreiding en nieuwe aanleg. - Machinaal graf delven en sluiten. - Ruimen. - Begraafplaatsvoorzieningen en inrichting. - Islamitisch en joods begraven. - Recht en wetskennis. - Excursies. - Toetsing en afsluiting. Hoofditems - Graf delven, ruimen en sluiten. - Onderhouden en beheren. - Begeleiden begrafenissen. - Veiligheid en Arbo. 8

Toetsing en afsluiting De cursus wordt afgesloten met de volgende examenonderdelen: - Rechts- en wetskennis. - Beschouwing eigen werkplek en begraafplaats. - Sterkte en zwakte analyse van een willekeurige begraafplaats. - Schriftelijk verslag en presentatie van een keuzeonderwerp. Bij voldoende resultaat ontvangt de deelnemer een getuigschrift. De cursuskosten bedragen 1.050,- per deelnemer, inclusief syllabus, hand-outs, handleiding Veilig werken op de begraafplaats, handleiding Opgraven en ruimen, lunch en koffie/thee. Er is geen BTW verschuldigd. Cursusduur 9 dagen. Cursustijden 08.30 16.00 uur. Studielast De cursus heeft een totale studiebelasting van 120 uur voor de lessen, opdrachten en examens. Beheer begraafplaatsen 9

Cursus Begraafplaatsen en Crematoria Management in begraafplaatsen Doel Uitbreiden van vaardigheden en kennis op het gebied van leidinggeven, exploitatie, weten regelgeving en uit-/inbreiding begraafplaatsen. Management in begraafplaatsen Doelgroep Aantal deelnemers Toelatingseisen Programma De cursus is bedoeld voor hen die de cursus beheer begraafplaatsen hebben afgerond. Het aantal deelnemers is minimaal 12. De deelnemer dient werkzaam te zijn op een begraafplaats, minimaal een werken denkniveau te hebben van vakbekwaam medewerker (niveau 3) en bij voorkeur de cursus beheer begraafplaatsen met goed gevolg te hebben afgesloten (kopie getuigschrift meesturen bij aanmelding). - De vormgevingsaspecten van de Nederlandse begraafplaats. - Ontwikkeling van de crematie en de gevolgen. - Nieuwe begraafplaatsen van de laatste 25 jaar; wat waren de ontwerpvisies en uitgangspunten. - Thematiek en symboliek in het ontwerp van een begraafplaats. - Trends en ontwikkelingen. - Omgaan met rouwverwerking en rituelen in een multiculturele samenleving. - Jouw ondersteunende rol. Waar ligt de ruimte, waar ligt je grens? - Je eigen plek in de emotie rond het sterven. - Leidinggeven aan bovengenoemde processen. - Vraag en aanbod en de markt. - Opbrengsten en kosten. - Contracten, tarieven en prijzen. - Boomveiligheid/-controle, aansprakelijkheid schade veroorzaakt door bomen. - Aanbesteden versus zelf doen. - Beheer en onderhoud van structuurbeplanting. - Omgaan met bestemmingsplan voorschriften en mogelijkheden. 10

Vervolg programma Toetsing en afsluiting - De nieuwste ontwikkelingen op het gebied van weten regelgeving. - De toepassing en het interpreteren van weten regelgeving. - De meeste gestelde vragen, hierbij is ook de gelegenheid om eigen vragen te stellen. De cursus wordt afgesloten met een studiecasus Beheer en exploitatie. Bij voldoende resultaat ontvangt de deelnemer een getuigschrift. De cursuskosten bedragen 860,- per deelnemer, inclusief diverse readers/syllabi, handouts, lunch en koffie/thee. Er is geen BTW verschuldigd. Cursusduur 5 dagen. Cursustijden 08.30 16.00 uur. Management in begraafplaatsen 11

Cursus Begraafplaatsen en Crematoria Werken op de begraafplaats Doel Vergroten van de vakkennis en de persoonlijke vaardigheden zodat er op een professionele en respectvolle wijze met zowel het groen als met de bezoekers van begraafplaatsen omgegaan kan worden. Werken op de begraafplaats Doelgroep Aantal deelnemers Programma Medewerkers die verantwoordelijk zijn voor het groenbeheer en onderhoud op begraafplaatsen. Het aantal deelnemers is minimaal 8 en max. 12. - Persoonlijke vaardigheden. - Beheer en onderhoud groenelementen. - Kennismaking omgaan met traditionele- en beeldbestekken. - Andere vormen van beheer (o.a. ecologisch beheer). - Beheer houtachtigen. - Beheer kruidachtigen. - Beheer en onderhoud (half)verhardingen. - Beheer en onderhoud grassen, gazons. - Onderhoud grafstenen. - Gebruik maken van gereedschappen, tuinen parkmachines. - Flora- en Faunawet en zorgvuldig handelen. - Excursie tweetal begraafplaatsen. 12

Afsluiting Cursusduur Cursustijden Na afloop van de cursus ontvangt de deelnemer een verklaring van deelname. 4 dagen. 08.30 16.00 uur. De cursuskosten bedragen 630,- per deelnemer, inclusief diverse readers/syllabi, handouts, lunch en koffie/thee. Er is geen BTW verschuldigd. Werken op de begraafplaats 13

Cursussen Bloem Bloemsierkunst DFA 1+2 16 Bloemsierkunst ADFA 1+2 18 Etaleren voor bloemisten 20 Gespecialiseerd bloemwerk Eigen Stijl 21

Cursus Bloem Bloemsierkunst DFA 1+2 DFA 1: Praktijkdiploma Dutch Flower Arrangements DFA 1+2: Vakdiploma Dutch Flower Arrangements Doel DFA 1: Basisvaardigheid in het samenstellen van arrangementen uit plantaardige en niet plantaardige materialen met een verantwoorde vormgeving en kleurgebruik. DFA 1+2: Als DFA 1 met uitbreiding van theorielessen. Bloemsierkunst DFA 1+2 Doelgroep Aantal deelnemers Toelatingseisen Programma Toekomstige bloemisten, cursusleid(st)ers. Het aantal deelnemers is minimaal 12 en max. 20. Beroepspraktijkvorming tijdens de cursussen is gewenst maar niet verplicht. DFA 1 - Het samenstellen van arrangementen uit plantaardige en nietplantaardige materialen. - De toepassing van diverse technieken zoals draadtechniek, steektechniek, bindtechniek, lijmtechniek etc. - Kennis van het gebruik, toepassing en verzorging van in de beroepspraktijk voorkomende bloemen, planten, hulpmiddelen en materialen. DFA 1+2 Als DFA 1 + theorie: - Winkelpresentatie/-inrichting, verkoopbevordering, begroten, compositie- en vormleer, kleurenleer, verschillende stromingen, plantenkennis, nomenclatuur en algemene vakkennis. 16

Toetsing en afsluiting Vrijstelling Cursusduur De cursus wordt afgesloten met een praktijkexamen en eventueel een theorie-examen. Er bestaan mogelijkheden voor vrijstellingen. Op basis van een certificaat of ander bewijsstuk waaruit blijkt dat de deelnemer voldoende primaire beroepsvaardigheden bezit, kan door de Vereniging Bloemist en Winkeliers (VBW) vrijstelling worden verleend op bepaalde examenonderdelen. 2 jaar. DFA 1: ca. 15 lessen per jaar. DFA 1+2: ca. 27 lessen per jaar. De cursuskosten voor beide cursusjaren samen bedragen per deelnemer: DFA 1 (praktijk) 1.995,- DFA 1+2 (praktijk+theorie) 2.650,- De cursuskosten worden in twee keer (verdeeld over beide cursusjaren) in rekening gebracht. Er is geen BTW verschuldigd. Cursustijden 18.00 21.30 uur (praktijkles). 18.00 21.00 uur (theorieles). Extra kosten Alleen in het 2 e cursusjaar zijn naast de cursuskosten ook examenkosten van toepassing: Bloemsierkunst DFA 1+2 Combinatie theorieén praktijkexamen ca. 575,- Alleen praktijkexamen ca. 500,- Verder moet rekening gehouden worden met: - aanschaf gereedschappen ca. 50,- - bloemen (per praktijkles) ca. 25,- - praktijkboek ca. 60,- - theorieboek ca. 60,- Er is geen BTW verschuldigd. 17

Cursus Bloem Bloemsierkunst ADFA 1+2 ADFA 1: Praktijkdiploma Advanced Dutch Flower Arrangements ADFA 1+2: Vakdiploma Advanced Dutch Flower Arrangements Doel ADFA 1: Vervolg op de DFA-cursussen. De inhoud van de ADFA is een uitbreiding en verdieping van eerder verworven basisvaardigheden, nieuwe technieken en trends. De ADFA 1 bestaat uit praktijklessen waarbij men zich ontwikkelt tot het niveau van gevorderd bloembinder. ADFA 1+2: U volgt de praktijklessen van ADFA 1 en dient u de theorie van de cursus in zelfstudie te volgen. Bloemsierkunst ADFA 1+2 Doelgroep Aantal deelnemers Toelatingseisen Programma Bloemisten, cursusleid(st)ers met DFA diploma. Het aantal deelnemers is minimaal 12 en max. 20. ADFA 1: minimaal het praktijkdiploma van DFA1 of het vakdiploma DFA 1+2. ADFA 1+2: diploma DFA 1+2. Beroepspraktijkvorming tijdens de cursussen is gewenst maar niet verplicht. Praktijk - Verantwoord kunnen uitvoeren van bloemwerk met gebruik van diverse vormen van techniek, compositie en kleurenstelling, rekening houdend met het doel waarvoor het arrangement wordt gemaakt. - Kennis over de kwaliteit, toepassing en verzorging van meer gespecialiseerde dode en levende materialen. Theorie - Ondernemerschap in de bloemendetailhandel waaronder public relations, verkoopkunde, huisstijl, calculatie en management. - Esthetische vorming, ruimte/licht/symboliek, kunstgeschiedenis, wetenschappelijke naamgeving van bloemen en planten. - Veiligheid en milieu. 18

Toetsing en afsluiting Cursusduur Cursustijden De cursus wordt afgesloten met een praktijkexamen en eventueel een theorie-examen. 2 jaar. ca. 24 lessen per jaar. 18.00 21.30 uur (o.v.b.). De cursuskosten voor beide cursusjaren samen bedragen: ADFA 1 (praktijk) 2.225- ADFA 1+2 (praktijk + theorie in zelfstudie) 2.225- De cursuskosten worden in twee keer (verdeeld over beide cursusjaren) in rekening gebracht. Er is geen BTW verschuldigd. Extra kosten Alleen in het 2e cursusjaar zijn naast de cursuskosten ook examenkosten van toepassing: Bloemsierkunst ADFA 1+2 Combinatie theorieén praktijkexamen ca. 575,- Alleen praktijkexamen ca. 500,- Verder moet rekening gehouden worden met: - aanschaf gereedschappen ca. 50,- - bloemen (per praktijkles) ca. 25,- - praktijkboek ca. 60,- - theorieboek ca. 60,- Er is geen BTW verschuldigd. 19

Cursus Bloem Etaleren voor bloemisten Doel Het verder ontwikkelen van vaardigheid op het gebied van etaleren. De cursuskosten bedragen 250,- per deelnemer, inclusief koffie/thee en enige hulpmaterialen. Wel moet rekening gehouden worden met de aanschaf van plantaardig materiaal en bijmaterialen voor de praktijkonderdelen. Er is geen BTW verschuldigd. Etaleren voor bloemisten Doelgroep Aantal deelnemers Toelatingseisen Programma Bloemisten. Het aantal deelnemers is maximaal 8. Bij voorkeur werkzaam zijn in de bloemendetailhandel. - Basis etaleren. - Opbouw van een etalage. - Maken van een paneel (marketing mix). - Composities. - Kleuren. - Artikelen en decoraties. - Verlichting. - Het ondersteunen of laten opvallen van plantaardige decoraties. - Maken totale etalage o.b.v. opgedane kennis en ervaring van de eerste drie avonden. Afsluiting Deelnemers die alle avonden aanwezig zijn geweest ontvangen na afloop van de cursus een verklaring van deelname. Cursusduur 4 avonden. Cursustijden 18.30 21.30 uur. 20

Cursus Bloem Gespecialiseerd bloemwerk Eigen Stijl Doel Het ontwikkelen van een eigen stijl en het onderhouden en uitbreiden van bestaande vakkennis en vaktechnieken. De cursuskosten bedragen 875,- per deelnemer. De prijs is inclusief koffie/ thee en hulpmaterialen zoals steekschuim en draad. Wel moet er rekening gehouden worden met de aanschaf van bloemen en bijmaterialen. Eventueel zijn de modules ook los te volgen ( 325,- per module). Er is geen BTW verschuldigd. Doelgroep Aantal deelnemers Toelatingseisen Personen met een opleiding en/of werkervaring in de bloemenbranche die hun vakkennis willen verdiepen en een eigen stijl (verder) willen ontwikkelen. Het aantal deelnemers is minimaal 10 en max. 15. Om deel te kunnen nemen aan deze cursus dient u in het bezit te zijn van een MBO-diploma niveau 3 of het vakbekwaamheidsdiploma DFA. Ook met minimaal 2 jaar praktijkervaring in het maken van bloemwerk kunt u aan de cursus deelnemen. Gespecialiseerd bloemwerk Eigen Stijl Programma De cursus bestaat uit drie verschillende modulen van zes avonden per module: - Bruidswerk. - Rouwwerk. - Grootschalig Bloemwerk. Toetsing en afsluiting Op de laatste avond van iedere afzonderlijke module vindt een examen plaats. Bij het positief afronden van alle drie modules ontvangt de deelnemer een getuigschrift. Cursusduur 18 avonden (6 avonden per module). Cursustijden 18.00 21.30 uur. 21

Cursussen Boomverzorging Boomveiligheidscontrole VTA- & IBA-methode 24 Opleiding Boomverzorging (European Treeworker) 26 Motorkettingzagen 30 Snoeien laan en straatbomen 38 Veilig werken met de hoogwerker 40 Werken in bomen met klimuitrusting 42

Cursus Boomverzorging Boomveiligheidscontrole VTA- & IBA-methode Doel Het leren inspecteren van bomen d.m.v. de VTA- en IBA-methode. De cursus biedt een goede basis om deel te kunnen nemen aan het examen boomveiligheidscontroleur. Dit landelijke examen wordt afgenomen onder toezicht van de Nederlandse Vereniging van Boomverzorgers en is geen onderdeel van deze cursus. Boomveiligheidscontrole VTA- & IBA-methode Doelgroep Aantal deelnemers Toelatingseisen Programma Vakbekwame medewerkers van boomverzorgingsbedrijven, groenvoorzieningsbedrijven en groendiensten van overheden. Het aantal deelnemers is minimaal 10 en max. 16. Om te kunnen deelnemen is basisvakkennis van de boomverzorging noodzakelijk. - Het beoordelen van de conditie en vitaliteit d.m.v. visuele boomcontrole (VTA- en IBA- methodes). - Het beoordelen van gebrek- en verzwakkingsymptomen, wondreacties en houtrot. - Het geven van schriftelijke en mondelinge rapportage. - Het interpreteren van controle- en inspectiegegevens. - Het uitvoeren van complexe onderzoeken m.b.v. de nu gangbare onderzoeksapparatuur. - Het determineren van houtrotaantastingen (bacteriën en schimmels). - Het verantwoorden van wetgeving in relatie tot boomveiligheid/-controle. - Het aanleveren van gegevens voor het bepalen van een schadetaxatie. - Het koppelen van registratie aan beheer. - Studiecasus. 24

Toetsing De cursus wordt afgesloten met en afsluiting een theorie- en praktijktoets en een praktijkwerkstuk. Bij voldoende De cursuskosten per deelnemer, resultaat ontvangt de deelnemer een inclusief syllabi, koffie/thee getuigschrift. en lunch op theoriedagen, bedragen: Optioneel Examentraining Boomveiligheidscontrole - Onderzoek met geavanceerde Boomveiligheidscontrole VTA- & IBA methode 630,- onderzoeksmethoden. - Examentraining t.b.v. examen Optie Examentraining Boomveiligheidscontroleur. Boomveiligheidscontrole 185,- Paddenstoelen & Zwammen (afhankelijk van groeiseizoen) Optie Paddenstoelen en Zwammen 145,- - Hoofdgroepen en groeiplaatsen. Landelijk examen Cursusduur Cursustijden - Houtrotschimmels en risico. - Determinatie zwammen (theorie en praktijk). - Bepalen effecten en urgentie. Boomveiligheidscontrole VTA- & IBA methode: 3 dagen. Optie Examentraining Boomveiligheidscontrole: 1 dag. Optie Paddenstoelen en Zwammen: 1 dag. 08.30 16.00 uur. Boomveiligheidscontroleur ca. 245,- (dit landelijk examen gaat niet via de Groene Welle) Er is geen BTW verschuldigd. Extra kosten Voor de cursussen is de aanschaf van boeken verplicht. De kosten hiervoor bedragen: Boomveiligheidscontrole VTA- & IBA methode ± 95,- Optie Examentraining Boomveiligheidscontrole VTA- & IBA-methode Boomveiligheidscontrole ± 35,- Optie Paddenstoelen en Zwammen ± 55,- Er is geen BTW verschuldigd. 25

Cursus Boomverzorging Opleiding Boomverzorging (European Treeworker) Doel Specialisatie over welke eisen bomen stellen aan hun groeiplaats, de weten regelgeving, boomveiligheid, snoeien rooitechnieken met gebruik van hoogwerker en klimuitrusting. De hele opleiding bestaat uit drie onderdelen: Uitvoeren boomverzorging, Werkvoorbereiden boomverzorging en Bedrijfshulpverlening. Opleiding Boomverzorging Onderdelen Doelgroep Aantal deelnemers Toelatingseisen A. Uitvoeren boomverzorging B. Werkvoorbereiden boomverzorging C. Bedrijfshulpverlening Personen die boomverzorging (uitvoering en/of werkvoorbereiding) in hun takenpakket hebben of ervoor opgeleid willen worden. Het aantal deelnemers is maximaal 16. Voor de praktische onderdelen wordt gewerkt met groepen van 6-8 deelnemers. Op de eerste lesdag wordt een nulmeting gehouden op grond waarvan eventueel vrijstellingen kunnen worden verleend. Programma De totale opleiding is modulair opgebouwd conform de Collandindeling. Deelnemers moeten beschikken over de wettelijk verplichte goedgekeurde veiligheidsuitrusting. Kwalificatie Treeworker Indien de deelnemer voor alle deelkwalificaties een voldoende heeft behaald en beschikt over voldoende praktijkervaring, kan de deelnemer zich inschrijven voor het examen European Treeworker (Europese erkenning boomverzorger). Deelname aan het examen voor de kwalificatie European Treeworker kost circa 810,-. Hierbij kan worden gekozen voor examinering met Treeworker Climbing of met Treeworker Platform. Het examen vindt niet plaats bij de Groene Welle. 26

Cursus Boomverzorging Opleiding Boomverzorging A. Uitvoeren boomverzorging Programma - Afstemmen beginniveau, opfrissen van kennis en vaardigheden van (achterstallige) begeleidingssnoei en verwaarloosde snoei, basis motorkettingzagen en lichte velling. - Wet- en regelgeving en herkennen van bomen. - Boomverzorging: bodem, groeiplaats en bodemverbetering. - Motorkettingzaag gebruik en dagelijks onderhoud, zware/ moeilijke velling. - Veilig werken met de hoogwerker en veilig werken langs de weg. - Klimtechniek basistraining incl. handmatige kroonverzorging. - Klimtechniek vervolgtraining incl. machinale kroonverzorging. - Klim- en afbreektechnieken. - Toetsing en afsluiting. Opleiding Boomverzorging Toetsing en afsluiting De programmaonderdelen worden aan het eind van elk onderdeel getoetst volgens een toetsplan. Bij voldoende resultaat ontvangt de deelnemer een getuigschrift. Cursusduur 33 dagen. Cursustijden 08.30 16.00 uur. De lessen vinden voornamelijk plaats op de vrijdagen, in de periode oktober-maart, met een aantal blokken van meerdere cursusdagen per week. De cursuskosten bedragen 3.325,- per deelnemer, inclusief koffie/thee, lunch op theoriedagen en diverse syllabi. Naast de cursuskosten moet rekening worden gehouden met de aanschaf van een persoonlijke veiligheidsuitrusting (ca. 400,-) en aanschaf van boeken, cd-rom s e.d. (ca. 650,-). Er is geen BTW verschuldigd. 27

Cursus Boomverzorging Opleiding Boomverzorging B. Werkvoorbereiden boomverzorging Opleiding Boomverzorging Programma Toetsing en afsluiting - Onderzoek (4 dagen). - Advies (3 dagen). - Planvorming (2 dagen). - Communicatie (1 dag). - Toetsing en presentatie (1 dag). - Excursies. Van een reële praktijksituatie m.b.t. boomonderzoek moet door de deelnemer een advies worden opgesteld en hij/zij moet van het advies een toelichting/presentatie kunnen geven. Bij voldoende resultaat ontvangt de deelnemer een getuigschrift. Cursusduur 11 dagen, in de periode maart-juli. Cursustijden 08.30 16.00 uur. De lessen vinden voornamelijk plaats op de vrijdagen, met een aantal blokken van meerdere cursusdagen per week. 28 De cursuskosten bedragen 1.240,- per deelnemer, inclusief koffie/thee, lunch op theoriedagen en diverse syllabi. Naast de cursuskosten moet rekening worden gehouden met aanschaf van boeken, cd-rom s e.d. (ca. 650,-, wanneer de deelnemer ook uitvoeren boomverzorging volgt dan kost dit nog ca. 50,-). Er is geen BTW verschuldigd.

Cursus Boomverzorging Opleiding Boomverzorging C. Bedrijfshulpverlening Programma Toetsing en afsluiting Cursusduur Cursustijden - Toepassen van de eerste EHBO-beginselen. - Uitvoeren van een ontruiming en evacuatie. - Blussen van kleine beginnende branden. - Opstellen van een plan om de communicatie bij een calamiteit goed te laten verlopen. Praktijk- en theorie-examen van het Nederlands Instituut Bedrijfshulpverlening (NIBHV). 2 dagen. 08.30 16.00 uur. De lessen vinden voornamelijk plaats op de vrijdagen, in de periode oktober-maart, met een aantal blokken van meerdere cursusdagen per week. Opleiding Boomverzorging De cursuskosten bedragen 295,- excl. BTW per deelnemer, inclusief koffie/thee, lunch en lesmateriaal. Er is geen BTW verschuldigd. 29

Cursus Boomverzorging Motorkettingzagen Motorkettingzagen Onderdelen Aantal deelnemers Veiligheidsuitrusting A. Examendag (basis of lichte velling) B. Gebruiken Motorkettingzaag C. Lichte velling D. Zware en moeilijke velling E. Opfriscursus (basis of lichte velling) F. Examentraining European Chainsaw Certificate Het aantal deelnemers per cursus is maximaal 8. Deelnemers dienen zelf te beschikken over een veiligheidsuitrusting bestaande uit een goedgekeurde helm met gelaat- en oorbescherming, handschoenen, zaagschoeisel en -broek/ zaagklasse I. Cursus I.v.m. de Flora- en Faunawet kan de cursus in principe niet gegeven worden van 15 maart tot 15 juli. De cursussen gaan bij voldoende belangstelling van start. 30

Cursus Boomverzorging Motorkettingzagen A. Examendag (basis of lichte velling) Doel Examineren van theorie en praktische vaardigheden in het gebruik van de motorkettingzaag (basis) en/of lichte velling. Doelgroep Programma Deelnemers die de afgelopen jaren een ruime ervaring hebben opgedaan met het werken met de motorkettingzaag en waarvan de verwachting is dat zij zonder cursus met goed gevolg aan het examen kunnen deelnemen. De deelnemer wordt, zonder vooraf instructie te hebben ontvangen, een dag theoretisch en praktisch geëxamineerd. - Theorie-examen motorkettingzaag/velling. - Examen onderhouden en slijpen van de motorkettingzaag. - Praktijkexamen gebruik van de motorkettingzaag of lichte velling. - Het theorieboek De Motorzaag dient u zelf aan te schaffen en vooraf te bestuderen. Motorkettingzagen Afsluiting Bij voldoende resultaat ontvangt de deelnemer een getuigschrift. Cursusduur 1 dag. Cursustijden 08.30 16.00 uur. De kosten voor deze examendag bedragen 230,- per deelnemer, inclusief koffie/thee en lunch. Er is geen BTW verschuldigd. 31

Cursus Boomverzorging Motorkettingzagen B. Gebruiken Motorkettingzaag Doel Verkrijgen van theoretische kennis en praktische vaardigheden t.b.v. het zelfstandig veilig en verantwoord gebruiken van de motorkettingzaag vooral t.b.v. snoeiwerkzaamheden en liggend (stam)hout. Motorkettingzagen Doelgroep Programma Deelnemers die geen of weinig ervaring hebben in het werken met de motorkettingzaag.voor medewerkers van SW-bedrijven is er een aangepaste cursus die in vijf dagen wordt gegeven. - Theorie motorkettingzaag. - ARBO- en natuurwetgeving. - Herkennen beschermde flora en fauna. - Onderhouden machine en slijpen ketting. - Praktische instructie. - Werken in klein staand en liggend hout. - Afkorten van stammen en takken. - Theorie-examen gebruiken motorkettingzaag. - Examen onderhouden en slijpen. - Praktijkexamen gebruiken motorkettingzaag. Toetsing en afsluiting De cursus wordt afgesloten met een praktijk- en theorie-examen. Bij voldoende resultaat ontvangt de deelnemer een getuigschrift. Cursusduur 3 dagen (5 dagen voor SW-bedrijven). Cursustijden 08.30 16.00 uur. 32 De cursuskosten bedragen voor de 3-daagse basiscursus: 510,- en voor de 5-daagse basiscursus: 645,-. De kosten voor de basiscursus zijn inclusief het boek De Motorzaag, gebruik van kettingzagen, hulpmaterialen, koffie/thee en lunch. Er is geen BTW verschuldigd.

Cursus Boomverzorging Motorkettingzagen C. Lichte velling Doel Deelnemers opleiden tot het zelfstandig kunnen vellen van bomen tot een diameter van 40 cm. Doelgroep Programma Deelnemers die de basiscursus motorkettingzaag met goed gevolg hebben afgelegd (kopie getuigschrift meesturen) en zich verder willen bekwamen in het vellen en gebruik van de motorkettingzaag. - Theorie velling. - Herkennen en inventariseren beschermde flora en fauna. - Bedrijfsklaar maken motorkettingzaag. - Praktische instructie lichte velling. - Uitvoeren kleine reparaties aan de motorzaag. - Praktijk werken in staand hout. - Praktijk werken in staand hout, gebruik diverse hulpmiddelen en verwerken van gevelde bomen. - Theorietoets lichte velling. - Toets praktijk velling. Motorkettingzagen Toetsing en afsluiting De cursus wordt afgesloten met een praktijk- en theorie-examen. Bij voldoende resultaat ontvangt de deelnemer een getuigschrift. Cursusduur 4 dagen. Cursustijden 08.30 16.00 uur. De kosten voor deze cursus bedragen 600,- per deelnemer, inclusief diverse readers/syllabi, hand-outs, gebruik van kettingzagen, hulpmaterialen, koffie/thee en lunch. Er is geen BTW verschuldigd. 33

Cursus Boomverzorging Motorkettingzagen D. Zware en moeilijke velling Doel Deelnemers verder bekwamen in het veilig en verantwoord kunnen vellen van grote, omvangrijke (diameter groter dan 40 cm), scheefstaande en aangetaste bomen omdat dit specifieke kennis en vaardigheden vereist. Motorkettingzagen Doelgroep Programma Deelnemers die de cursus lichte velling met goed gevolg hebben afgerond (kopie getuigschrift meesturen) en zich verder willen bekwamen in het moeilijk te vellen bomen m.b.v. diverse zaagtechnieken en hulpmaterialen. - Theorie motorkettingzaag. - Bedrijfsklaar maken motorkettingzaag. - Praktische instructie diverse vellingtechnieken. - Verzwakkingsymptomen van bomen. - Praktische instructie. - Gebruik hulpmiddelen (lier, wiggen en stuurlijnen). - Theorie-examen. - Praktische instructie zware/moeilijke velling. - Theorie-examen zware velling. - Examen praktijk diverse vellingtechnieken. Toetsing en afsluiting De cursus wordt afgesloten met een praktijk- en theorie-examen. Bij voldoende resultaat ontvangt de deelnemer een getuigschrift. Cursusduur 4 dagen. Cursustijden 08.30 16.00 uur. 34 De kosten voor deze cursus bedragen 625,- per deelnemer, inclusief diverse readers/syllabi, hand- outs, gebruik van kettingzagen, hulpmaterialen, koffie/thee en lunch. Er is geen BTW verschuldigd.

Cursus Boomverzorging Motorkettingzagen E. Opfriscursus (basis of lichte velling) Doel De aanwezige kennis en praktische vaardigheden van het gebruiken van de MKZ (basis) en/of lichte velling te optimaliseren en op te frissen. Doelgroep Programma Afsluiting Cursusduur Deelnemers die in het bezit zijn van een getuigschrift gebruiken MKZ basis en/of lichte velling. - Theorie motorkettingzaag, wetgeving. - Onderhouden, slijpen en bedrijfsklaar maken motorzaag. - Praktijkinstructie. De deelnemer ontvangt een verklaring van deelname. 1 dag. Motorkettingzagen Cursustijden 08.30 16.00 uur. De kosten voor deze cursus bedragen 255,- per deelnemer, inclusief diverse readers/syllabi, hand-outs, gebruik van kettingzagen, hulpmaterialen, koffie/thee en lunch. Er is geen BTW verschuldigd. 35

Cursus Boomverzorging Motorkettingzagen F. Examentraining European Chainsaw Certificate (ECC) Motorkettingzagen Doelgroep Afsluiting Cursusduur Cursustijden Deelnemers die in het bezit zijn van een getuigschrift gebruiken MKZ basis en/of lichte velling, voorbereiden op het examen ECC1, EEC2 of ECC3. De deelnemer ontvangt een verklaring van deelname. 1 dag. 08.30 16.00 uur. De kosten voor deze cursus bedragen 255,- per deelnemer. Er is geen BTW verschuldigd. 36

Cursus Boomverzorging Snoeien laanen straatbomen Doel Deelnemers kunnen aan het eind van de cursus op basis van nieuwe technieken en inzichten laan-, park-, straat en particuliere bomen op de juiste wijze snoeien. Snoeien laanen straatbomen Doelgroep Aantal deelnemers Toelatingseisen Veiligheidsuitrusting Iedereen die beroepsmatig te maken heeft met het onderhoud van laan-, park-, straat en particulier- bomen. Het aantal deelnemers is maximaal 12. Enige werkervaring in het groen is gewenst. De deelnemer dient zelf te beschikken over een persoonlijke veiligheidsuitrusting (helm, oogbescherming, veiligheidsvest, veiligheidsschoenen en handschoenen) tijdens de praktijklessen. Programma - Praktijk instaptoets en kennismaking. - Theorie begeleidingssnoei. - Praktijk snoeien van bomen/begeleidingssnoei. - Veilig werken, persoonlijke bescherming en gebruiksvoorschriften. - Arbeidsomstandigheden. - Plantenkennis. - Theorie achterstallige/verwaarloosde begeleidingssnoei. - Onderhoud snoeigereedschappen. - Snoeien van bomen/begeleidingssnoei. - Praktijk achterstallige/verwaarloosde begeleidingssnoei. 38

Toetsing en afsluiting Optioneel De cursus wordt afgesloten met een praktijk- en theorie-examen. Bij voldoende resultaat ontvangt de deelnemer een getuigschrift. Ook als losse cursus te volgen: - Snoeien bijzondere-, vormen knotbomen. - Snoeien fruitbomen. Opfris/optimalisatie cursus Deze kan voor deelnemers met werkervaring en relevante voorkennis in één dag worden uitgevoerd. De cursuskosten per deelnemer, inclusief diverse readers/syllabi, koffie/thee en lunch, bedragen: Snoeien laanen straatbomen: 420,- Optionele cursus Snoeien bijzondere-, vormen knotbomen of fruitbomen: 155,- Cursusduur Cursustijden Snoeien laanen straatbomen: 3 dagen. - Optionele cursus Snoeien bijzondere-, vormen knotbomen of fruitbomen: 1 dag. - Opfris/optimalisatie cursus: 1 dag. 08.30 16.00 uur. Opfris/optimalisatie cursus: 155,- Er is geen BTW verschuldigd. Snoeien laanen straatbomen 39

Cursus Boomverzorging Veilig werken met de hoogwerker Doel Het veilig en verantwoord gebruiken van hoogwerkers bij het onderhouden en verwijderen van bomen. Naast controle en toezicht op het werk is een gedegen schriftelijke werkinstructie noodzakelijk. Veilig werken met de hoogwerker Doelgroep Aantal deelnemers Toelatingseisen Boomverzorgers en boomverzorgingsploegen. Het aantal deelnemers per cursus is maximaal 8. Om aan deze cursus deel te kunnen nemen is het van belang dat de deelnemer voldoende kennis en vaardigheden heeft van het veilig werken langs de weg. Het betreft hier praktische kennis over het plaatsen van wegafzettingen en bebordingen. Indien de deelnemer nog niet voldoende kennis en vaardigheid heeft op dit gebied, dan is het noodzakelijk om eerst de cursus Veilig werken langs de weg te volgen. Komt de deelnemer voor het onderhoud aan bomen, dan dient ook de cursus snoeien laan en straatbomen gevolgd te zijn. Veiligheidsuitrusting Deelnemers moeten beschikken over de wettelijk verplichte goedgekeurde veiligheidsuitrusting bestaande uit helm met kinband, oog- en gelaatbescherming, veiligheidsschoeisel en handschoenen. De cursussen worden gegeven met behulp van (een) hoogwerker(s) van een hoogwerker- verhuurbedrijf. Programma - Wat betekent de ARBO wetgeving voor werknemers/ werkgevers. - Welke hoogwerker(s) inzetten in welke situatie(s). - Aflevering van een hoogwerker. - Veilig werken langs de weg met hoogwerkers. - Veiligheidsvoorzieningen en toepassing hoogwerker. - Communicatie. - Veilig werken met handgereedschap in een hoogwerker. - Hoe te handelen bij kleine storingen van de machine of ongevallen. 40 Het programma wordt in praktijksituaties met behulp van hoogwerker(s) en eventueel bebordingsmaterialen uitgevoerd.

Toetsing en afsluiting De cursus wordt afgesloten met een theorie-examen en een beoordeling van het bedienen van de hoogwerker. De deelnemer ontvangt bij voldoende resultaat een getuigschrift. De kosten per cursus bedragen 470,- per deelnemer, inclusief syllabus, lunch en koffie/thee. Optioneel Machinale Kroonverzorging m.b.v. een hoogwerker In deze cursus worden de volgende zaken behandeld: - Snoei- en boomverzorgingswerkzaamheden uitvoeren met motorzaag, accu en hydraulisch gereedschap. - Communicatie platform- en grondpersoneel. - Omgaan met calamiteiten. Deze cursus kan alleen gevolgd worden als de basiscursus hoogwerker gevolgd en afgesloten is of als deze competenties door werkervaring aantoonbaar voldoende beheerst worden. Afbreken van bomen m.b.v. een hoogwerker In deze cursus worden de volgende zaken behandeld: - Toepassen veltechnieken in de kroon van de boom. - Bepalen en toepassen uitvang-, hijsen ontmantelings-technieken. - Organisatie op de grond. Deze cursus kan alleen gevolgd worden als de basiscursus hoogwerker en machinale kroonverzorging m.b.v. een hoogwerker gevolgd en afgesloten zijn of als deze competenties door werkervaring aantoonbaar voldoende beheerst worden. Machinale Kroonverzorging: 335,- Afbreken van bomen: 335,- Er is geen BTW verschuldigd. Veilig werken met de hoogwerker Cursusduur Veilig werken met de hoogwerker: 1 dag. Optie 1. Machinale Kroonverzorging m.b.v. een hoogwerker: 1 dag. Optie 2. Afbreken van bomen m.b.v. een hoogwerker: 1 dag. Cursustijden 08.30 16.00 uur 41

Cursus Boomverzorging Werken in bomen met klimuitrusting Werken in bomen met klimuitrusting Onderdelen Veiligheidsuitrusting Cursus A. Basiscursus Werken in bomen met klimuitrusting B. Vervolgcursus Werken in bomen met klimuitrusting C. Klim- en afbreektechnieken voor gevorderden D. Opfriscursus De deelnemer dient voor alle cursussen zelf te beschikken over een veiligheidsuitrusting bestaande uit een goedgekeurde helm met kinband, handschoenen, zaagschoenen en een veiligheidsbroek/zaagklasse I. De cursussen kunnen in verband met de Flora- en Faunawet in principe niet gegeven worden in de periode 15 maart tot 15 juli. 42

Cursus Boomverzorging Werken in bomen met klimuitrusting A. Basiscursus Werken in bomen met klimuitrusting Doel Op een veilige en verantwoorde wijze in een boom klimmen en werkzaamheden uitvoeren met handgereedschap in bomen. Doelgroep Aantal deelnemers Toelatingseisen Programma Een ieder die vakkundig en veilig wil werken in bomen. Het aantal deelnemers is maximaal 8. Om deel te kunnen nemen moet de deelnemer veilig en verantwoord kunnen werken met handgereedschap op de grond. - Klim- en werktechnieken in bomen. - Werken met handgereedschappen. - Veiligheid en ergonomie. - Toepassen wetten en regels. - Klim- en hulpmaterialen. - Klim- en knooptechnieken. - Controle klimmaterialen. - Functie van de grondman. - Demonstraties en praktijkoefeningen. Werken in bomen met klimuitrusting Toetsing en afsluiting De cursus wordt afgesloten met een theorie- en praktijkexamen. Bij voldoende resultaat ontvangt de deelnemer een getuigschrift. Cursusduur 4 dagen. Cursustijden 08.30 16.00 uur. De kosten voor deze cursus bedragen 775,- per deelnemer, inclusief boek Werken in Bomen van IPC, diverse readers/syllabi, hand-outs, hulpmaterialen, koffie/thee en lunch. Er is geen BTW verschuldigd. 43

Cursus Boomverzorging Werken in bomen met klimuitrusting B. Vervolgcursus Werken in bomen met klimuitrusting Doel Op een veilige en verantwoorde wijze onderhoudswerkzaamheden uitvoeren met hand- en machinale gereedschappen in bomen. Werken in bomen met klimuitrusting Doelgroep Aantal deelnemers Toelatingseisen Programma Een ieder die vakkundig en veilig alle voorkomende werkzaamheden wil uitvoeren in de boomkronen. Het aantal deelnemers is maximaal 10. Om deel te kunnen nemen moet de deelnemer in het bezit zijn van het getuigschrift Basiscursus Werken in bomen met klimuitrusting en het getuigschrift Gebruiken motorkettingzagen. - Klim- en werktechnieken in bomen. - Reddingstechnieken en reddingsacties. - Werken met de motorkettingzaag in bomen. - Veiligheid en ergonomie. - Inventariseren werkplek en -omgeving. - Klim- en hulpmaterialen controle. - Klim-, knoop- en afvangtechnieken. - Functie van de grondman. Toetsing en afsluiting De cursus wordt afgesloten met een praktijk- en theorie-examen. Bij voldoende resultaat ontvangt de deelnemer een getuigschrift. Cursusduur 4 dagen. Cursustijden 08.30 16.00 uur. 44 De kosten voor deze cursus bedragen 775,- per deelnemer, inclusief boek Werken in Bomen van IPC, diverse syllabi, hand-outs, hulpmaterialen, koffie/thee en lunch. Er is geen BTW verschuldigd.

Cursus Boomverzorging Werken in bomen met klimuitrusting C. Klim- en afbreektechnieken voor gevorderden Doel Veilig sloopwerkzaamheden uitvoeren met diverse hand- en machinale gereedschappen. Doelgroep Aantal deelnemers Toelatingseisen Programma Een ieder die vakkundig en veilig sloopwerkzaamheden in bomen wil uitvoeren. Het aantal deelnemers is maximaal 6. De deelnemer dient in het bezit zijn van de getuigschriften basis en vervolg Werken in bomen met klimuitrusting. Ook dient het certificaat zware en moeilijke velling behaald te zijn. - Klim- en werktechnieken in bomen. - Gebruik van klimsporen. - Werken met diverse afvangmaterialen. - Veiligheid en ergonomie. - Functie van de grondman. - Demonstraties en praktijkoefeningen. Werken in bomen met klimuitrusting Afsluiting De deelnemer ontvangt een getuigschrift waarop vermeld staat welk niveau aan het eind van de cursus behaald is. Cursusduur 3 dagen. Cursustijden 08.30 16.00 uur. De kosten voor deze cursus bedragen 605,- per deelnemer, inclusief boek Werken in Bomen van PC, diverse readers/syllabi, hand-outs, hulpmaterialen alen, koffie/thee, lunch. Er is geen BTW verschuldigd. 45

Cursus Boomverzorging Werken in bomen met klimuitrusting D. Opfriscursus Doel In deze cursus worden de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van Arbo, klimtechnieken, evenals een opfrissing van een aantal basiselementen herhaald. Werken in bomen met klimuitrusting Doelgroep Cursusduur Cursustijden Deze ééndaagse cursus is bedoeld voor deelnemers die cursus A, B en/of C gevolgd hebben. 1 dag. 08.30 16.00 uur. 46 De kosten voor deze cursus bedragen 215,- per deelnemer, inclusief diverse readers/syllabi, hand-outs, hulpmaterialen, koffie/thee en lunch. Er is geen BTW verschuldigd.

Cursussen Dier Begeleiden voortplanting bij het paard (KI) 50 Fokkerij van sportpaarden 51 Longeren 52 Gereedschap maken en slijpen 53 Pech onderweg met het paard 54 Bekappen (Hoefverzorging) 55 Smeedvaardigheid 1 en 2 56 Sportmassage voor het paard 58 Zadel en tuig repareren 60 Zadelpassen 62

Cursus Dier Begeleiden voortplanting bij het paard (KI) De cursuskosten bedragen 480,- per deelnemer, inclusief koffie/thee en syllabus. Er is geen BTW verschuldigd. Doel Begeleiden voortplanting bij het paard (KI) Deze cursus is bedoeld voor iedereen die werkzaam is binnen de hengstenhouderij en zijn/haar kennis op het gebied van kunstmatige inseminatie binnen de paardenvoortplanting wil vergroten. Doelgroep Aantal deelnemers Toelatingseisen Programma Iedereen die een eigen dekstation, hengstenhouderij heeft (of er werkzaam is) of een eigen bedrijf wil opstarten. Het aantal deelnemers is minimaal 16 en max. 24. De deelnemer is hengstenhouder of werkzaam in de hengstenhouderij. - Anatomie van merrie en hengst. - Fysiologie, cyclus en dracht. - Fysiologie merrie en hengst. - Hengstigheid merrie. - Dracht en drachtigheidsonderzoeken. - Zaad en zaadproductie. - Zaadbeoordeling. - TNB - bepaling. - Introductie laboratorium. - Laboratoriuminrichting. - Laboratoriuminstructie. - Spermaoverdracht. Toetsing en afsluiting Deelnemers die het examen met een voldoende afsluiten krijgen een getuigschrift. Er zijn geen herexamens. Cursusduur 7 avonden (5x theorie, 2x praktijk). Cursustijden 19.30 22.15 uur. 50

Cursus Dier Fokkerij van sportpaarden De cursuskosten bedragen 310,- per deelnemer, inclusief koffie/thee en syllabus. Er is geen BTW verschuldigd. Doel Kennis en inzicht vergroten op het gebied van de paardenfokkerij. Doelgroep Aantal deelnemers Programma Deze cursus is bedoeld voor iedereen die belangstelling heeft in de paardenfokkerij en zijn/haar kennis en inzicht op dit gebied wil vergroten. Het aantal deelnemers is minimaal 15 en max. 20. - Geschiedenis van de fokkerij. - Doelen van fokkerij. - Fokkerij theorie. - Voortplanting. - Selectie. - Exterieur beoordelen op locatie. - Fokkerijtools. - Lineair scoren. - Excursie. Fokkerij van sportpaarden Toetsing en afsluiting Deelnemers die de cursus met goed gevolg afsluiten ontvangen een getuigschrift. Cursusduur 6 avonden. Cursustijden 19.15 22.15 uur. 51

Cursus Dier Longeren Doel De cursuskosten bedragen 320,- per deelnemer, inclusief koffie/thee, cursusboek Longeren met Lammert Haanstra (met dvd) en verbruiksmateriaal. Er is geen BTW verschuldigd. Het paard correct en veilig leren longeren. Tevens wordt een beter inzicht ontwikkeld in het goed bewegende paard. Longeren Doelgroep Aantal deelnemers Kenmerken Programma Deze cursus is bedoeld voor iedereen die geïnteresseerd is in het correct leren longeren van een paard. Ervaring met longeren is niet noodzakelijk. Iedere cursist wordt op zijn/haar eigen niveau verder geholpen. Het aantal deelnemers is minimaal 10 en max. 12. Het programma bestaat voor een groot deel uit het praktisch oefenen van het longeren van verschillende paarden. Vanaf de tweede cursusavond kunnen deelnemers hun eigen paard meebrengen. Hierdoor krijgt elke deelnemer advies op maat. - Anatomie en exterieur van het paard. - Gang en bewegingsapparaat. - Wijze van africhten. - Trainingsopbouw. - Benodigdheden voor correct longeren. - Hanteren van longeerlijn en zweep. Extra Benodigdheden voor het longeren zijn op de praktijklocatie aanwezig. De cursisten wordt geadviseerd te overleggen met de cursusleider over de eventuele aanschaf van eigen longeermateriaal. In overleg is het mogelijk om vanaf de tweede avond dit materiaal via de cursusleider aan te schaffen. Afsluiting Deelnemers die alle avonden aanwezig zijn geweest ontvangen na afloop van de cursus een verklaring van deelname. Cursusduur 6 avonden. Cursustijden 19.15 22.15 uur. 52

Cursus Dier Gereedschap maken en slijpen De cursuskosten bedragen 295,- per deelnemer, inclusief koffie/thee, lunch en syllabus. Er is geen BTW verschuldigd. Doel De vaardigheid verhogen in het zelf maken, slijpen en onderhouden van het gereedschap. Doelgroep Aantal deelnemers Kenmerken Programma Praktiserende hoefsmeden. Het aantal deelnemers is minimaal 8 en max. 12. Het grootste gedeelte van de cursus bent u praktisch bezig. U dient uw eigen gereedschap (o.a. renetten, hamer, veiligheidsbril etc.) mee te brengen. Werken met plat- en vierkant staaf materiaal - Het maken van een ritsbeitel. - Het maken van een tang. - Het maken van een stamper en doorslag. - Uw eigen ideeën. Gereedschap maken en slijpen Slijpen van het gereedschap - Slijpen van renetten. - Slijpen van andere gereedschappen. - Onderhoud van uw gereedschap. Afsluiting Deelnemers die de cursus volledig hebben gevolgd ontvangen een verklaring van deelname. Cursusduur 1 dag Cursustijden 08.00 16.30 uur. 53

Cursus Dier Pech onderweg met het paard Doel De cursuskosten bedragen 170,- per deelnemer, inclusief koffie/thee, syllabus en verbruiksmateriaal. Er is geen BTW verschuldigd. Het verhelpen van de eerste nood nadat een paard een ijzer heeft afgetrapt of deze scheef onder de hoef heeft zitten. Het is geen cursus waarin je leert een paard te bekappen en te beslaan. Wel leer je acute beslagproblemen te verhelpen. Pech onderweg met het paard Doelgroep Aantal deelnemers Programma Afsluiting Deze cursus is bedoeld voor alle paardenhouders die willen leren om acute beslagproblemen te verhelpen. Het aantal deelnemers per cursus bedraagt 8. Het programma bestaat voor het overgrote deel uit het praktisch oefenen met het afhalen van een ijzer en het rechte ijzer weer onder de hoef slaan. Naast het praktische gedeelte wordt tijdens de eerste avond een klein theoretisch deel aangeboden waarin o.a. de volgende onderwerpen behandeld worden: - Onderdelen van de hoef. - Werking van het hoefmechanisme. - Voetas en de noodzaak van een correcte voetas. - Onderdelen van het hoefijzer. - Verschillende soorten hoefijzers. Deelnemers die alle avonden aanwezig zijn geweest ontvangen na afloop van de cursus een verklaring van deelname. Extra kosten U dient wel zelf gereedschap mee te nemen. Wij raden de volgende gereedschappen aan: - Afneemtang - Rasp - Nagelhamer - Nagelkniptang - Renetten - Nylonhamer De gereedschappen zijn eventueel te koop op de tweede cursusavond bij een erkend leverancier van hoefsmidgereedschappen. Afhankelijk van het aantal gereedschappen en de kwaliteit bedragen de kosten tussen de 50,- en 150,-. Cursusduur 3 avonden. Cursustijden 19.15 22.15 uur. 54

Cursus Dier Bekappen (Hoefverzorging) Doel De cursuskosten bedragen 540,- per deelnemer, inclusief koffie/thee, syllabus en verbruiksmateriaal. Er is geen BTW verschuldigd. Op een goede wijze de hoeven van uw paard(en) verzorgen en op een goede manier met uw hoefsmid communiceren. Doelgroep Eigenaren en/of paardenverzorgers. Aantal deelnemers Het aantal deelnemers is minimaal 8 en max. 12. Kenmerken Programma Aan cursisten kan gevraagd worden om eigen paarden mee te nemen. - Onderdelen van de hoef. - Werking van het hoefmechanisme. - Voetas en de noodzaak van een correcte voetas. - Afwijkende hoefvormen, hoefziektes - Bekappen, uitsnijden en bijwerken van de hoeven. - Afnemen van een los ijzer. - Hoe het ijzer onder de voet moet zijn genageld. Extra Verreweg het grootste gedeelte van de cursus bent u praktisch bezig. U dient uw eigen gereedschap (o.a. kapmes, renetten, vijlen, hamer, voorschort) mee te nemen. Op de eerste avond kunt u ook gereedschap kopen. Dit tegen contante betaling aan de leverancier. Bekappen Toetsing en afsluiting Deelnemers die zowel het theorie- en praktijkexamen met een voldoende afsluiten ontvangen een getuigschrift. Er zijn geen herexamens. Cursusduur 8 avonden. Cursustijden 19.15 22.15 uur. 55

Cursus Dier Smeedvaardigheid 1 en 2 Doel Het verhogen van de vaardigheid in het smeden. Smeedvaardigheid 1 en 2 Doelgroep Aantal deelnemers Kenmerken Programma Praktiserende hoefsmeden. Het aantal deelnemers is minimaal 6 en max. 8. Het grootste gedeelte van de cursus bent u praktisch bezig. U dient uw eigen gereedschap mee nemen, o.a. kapmes, renetten, vijlen, hamer, voorschort, veiligheidsbril, smeedtang, smeedhamer. Cursus Smeedvaardigheid 1 De volgende ijzers worden gesmeed uit staafstaal: - Normaal voor- en achterijzer. - Voortoonstrijkijzer. - Achterstrijkijzer. - Achter- en voorklapijzer. - IJzer voor toonscheur. - IJzer voor brokkelhoef. - IJzer voor zijwandscheur. - IJzer met verdikte takken. - IJzer met verdikte buitentak. - IJzer met verbrede tak. Deze cursus is bedoeld als voorbereiding op deel 2. 56

Vervolg programma Cursus Smeedvaardigheid 2 De volgende ijzers worden gesmeed uit staafstaal: - Bolderijzer. - Pantoffelijzer. - Ketelijzer. - Belgisch- en Hollands balkijzer. - Verbandijzer. - Kurkijzer. - Hollands winterijzer met kalkoenen. - Achterdraverijzer met verdikte binnentak. - Voordraverijzer. De cursuskosten bedragen 1.360,- per deelnemer, inclusief koffie/thee, lunch, verbruiksmateriaal en syllabus. Er is geen BTW verschuldigd. Afsluiting Deelnemers die één van de cursussen volledig hebben gevolgd ontvangen een verklaring van deelname. Cursusduur 10 dagen. Cursustijden 08.00 16.30 uur. Smeedvaardigheid 1 en 2 57

Cursus Dier Sportmassage voor het paard Doel Het signaleren van spanning en spierproblemen bij paarden om zodoende de algemene welzijn van het paard te vergroten. Sportmassage voor het paard Doelgroep Aantal deelnemers Kenmerken Deze cursus is bedoeld voor stalpersoneel, paardeneigenaren, instructeurs en andere belangstellenden die kennis willen maken met sportmassage bij paarden en die meer willen weten over de bouw van een paardenlichaam en beter en sneller spieren bewegingsproblemen bij paarden willen kunnen signaleren. Het aantal deelnemers is minimaal 8 en max. 10. Op de praktijklocatie zijn paarden aanwezig. Het geniet echter de voorkeur dat deelnemers een eigen paard (en bijbehorend zadel) meebrengen. Programma Het programma bestaat voor het overgrote deel uit praktijk, ondersteund door de benodigde theoretische onderbouwing. De theoretische onderbouwing bestaat o.a. uit de volgende onderwerpen: - Anatomie en fysiologie. - Bewegingsmechanisme van het paard. - Spieren en hun functie. - Eigenschappen van spieren. - Enkele eenvoudige handgrepen. - Het belang van een goed passend zadel. 58

Afsluiting Cursusduur Cursustijden Deelnemers die de gehele cursus aanwezig zijn geweest, krijgen na afloop van de cursus een verklaring van deelname. 2,5 dagen. 08.00 16.30/13.00 uur. De cursuskosten bedragen 335,- per deelnemer, inclusief koffie/thee, lunch en syllabus. Er is geen BTW verschuldigd. Sportmassage voor het paard 59

Cursus Dier Zadel en tuig repareren Doel Het leren van de basisbeginselen van de leerbewerking zodat eenvoudige reparaties zelf verricht kunnen worden. Zadel en tuig repareren Doelgroep Aantal deelnemers Programma Deze cursus is bedoeld voor medewerkers van een ruitersportzaak, kleinschalige paardenhouders, menners en andere belangstellenden die zich willen oriënteren op het zadelmakersvak. Het aantal deelnemers is minimaal 10 en max. 12. Theorie - Harnachementkennis: Hoofdstel, rijzadel, hulpteugels. - Tuigenkennis: Werktuig, gareel, marathon enz. - Materialenkennis: Kwaliteit beoordelen van het leder, stikselgaren, garnituur (gespen, ringen, musketons). - Gereedschapskennis: Elst, leermessen, naalden, groefpasser, naaispaan enz. - Lederonderhoud: Zadelzeep, lederolie enz. Praktijk - Het maken van een nieuw luxe lederen halster. - Het repareren van meegebrachte spullen. 60

Toetsing en afsluiting Cursusduur Cursustijden Deelnemers die de cursus met een voldoende afsluiten ontvangen een getuigschrift. 8 avonden. 19.15 22.15 uur. De cursuskosten bedragen 310,- per deelnemer, inclusief koffie/thee, syllabus en materiaal t.b.v. het halster. Er is geen BTW verschuldigd. Zadel en tuig repareren 61

Cursus Dier Zadelpassen Doel Leren waar op gelet moet worden bij de aankoop van een nieuw of gebruikt zadel en welk zadel geadviseerd moet worden en waarom. Zadelpassen Doelgroep Aantal deelnemers Kenmerken Deze cursus is bedoeld voor medewerkers van een ruitersportzaak, kleinschalige paardenhouders en voor iedereen die zich wil oriënteren in het zadelpassen. Het aantal deelnemers is minimaal 10 en max. 20. De eerste cursusavond dient de cursist een eigen zadel mee te brengen, op de volgende avonden bij voorkeur eigen paard en zadel. Programma Theorie - Harnachementkennis: Zadel en hoofdstel. - Materialenkennis: Kwaliteit beoordelen van het leder, stikselgaren, garnituur (gespen, ringen, musketons enz.). - Onderhoud zadel: Zadelzeep, lederolie enz. - Bespiering van het paard. - Anatomie van de ruiter. Praktijk - Zadelligging beoordelen en problemen herkennen. - De verschillen tussen de type rijzadels. - De houding en beenligging van de ruiter in relatie tot de discipline. - De bewegingen van het paard. 62

Toetsing en afsluiting Cursusduur Deelnemers die de cursus met een voldoende afsluiten ontvangen een getuigschrift. 4 avonden. De cursuskosten bedragen 135,- per deelnemer, inclusief koffie/thee en lesmateriaal. Cursustijden 19.15 22.15 uur. Er is geen BTW verschuldigd. Zadelpassen 63

Cursussen Gewasbescherming Gewasbescherming 66 Licentieverlenging Gewasbescherming 68

Cursus Gewasbescherming Gewasbescherming Doel Het behalen van een geldige licentie, welke vanaf 1 juli 1996 verplicht is voor het gebruik, in bezit hebben of verkopen van gewasbeschermingsmiddelen. Gewasbescherming Doelgroep Aantal deelnemers Toelating Licenties Personen die gewasbeschermingsmiddelen gebruiken, in het bezit hebben of verkopen. Het aantal deelnemers is minimaal 10 en max. 20. Voor deelname aan licentie Bedrijfsvoeren gewasbescherming dient u in het bezit te zijn van een geldige licentie Uitvoeren gewasbescherming. Uitvoeren gewasbescherming Degenen die gewasbeschermingsmiddelen beroepsmatig toepassen. Bedrijfsvoeren gewasbescherming Beheerder en/of eigenaar loon- of groenvoorzieningsbedrijf die in opdracht van derden bestrijdingen uitvoert of laat uitvoeren. Tevens wordt verwacht dat de houder van de licentie voorlichtingszaken verzorgt. Distribueren Beheerder en/of eigenaar van een verkooppunt van gewasbeschermings-middelen. Er mogen geen verkoopadviezen gegeven worden (regeling per 1 september 2009). Voor deze licentie verwijzen wij u naar een collega AOC. Knaagdierbeheersing (vanaf 1 juli 2015) Voor een ieder die op het eigen agrarisch bedrijf biociden toepast voor het afweren of bestrijden van knaagdieren. 66

Toetsing en afsluiting Cursusduur Uitvoeren gewasbescherming Wordt afgesloten met een digitaal theorie- en een praktijkexamen. Bij voldoende resultaat wordt de deelnemer gemeld bij Bureau Erkenningen die vervolgens de licentie verzorgt. Bedrijfsvoeren gewasbescherming Wordt afgesloten met het schrijven van een bedrijfsplan en bij voldoende resultaat wordt er een mondeling examen afgenomen. Bij voldoende resultaat wordt de deelnemer gemeld bij Bureau Erkenningen die vervolgens de licentie verzorgt. Knaagdierbeheersing Wordt afgesloten met een digitaal theorie- en een praktijkexamen. Bij voldoende resultaat wordt de deelnemer gemeld bij Bureau Erkenningen die vervolgens de licentie verzorgt. Uitvoeren gewasbescherming: 11 dagdelen. Bedrijfsvoeren gewasbescherming: 4 avonden. Knaagdierbeheersing: 1 dag. Licentie Uitvoeren gewasbescherming: 575,- per deelnemer. Licentie Bedrijfsvoeren gewasbescherming: 230,- per deelnemer. Licentie Knaagdierbeheersing: 160,- Herexamen: 130,- De prijzen zijn inclusief syllabus, examenkosten en koffie/thee, kosten van registratie bij Bureau Erkenningen. Er is geen BTW verschuldigd. Gewasbescherming Cursustijden Uitvoeren gewasbescherming en Bedrijfsvoeren gewasbescherming: 19.15 22.15 uur. Knaagdierbeheersing: 08.30 16.30 uur. 67

Cursus Gewasbescherming Licentieverlenging Gewasbescherming Doel Het verlengen van de licentie door middel van het volgen van voldoende studiebijeenkomsten. Licentieverlenging Gewasbescherming Doelgroep Aantal deelnemers Toelating Licenties Licentiehouders. Het aantal deelnemers is maximaal 25. Deelnemers dienen in het bezit te zijn van een geldige licentie gewasbescherming (Uitvoeren gewasbescherming, Bedrijfsvoeren gewasbescherming of Distribueren). Aantal te volgen bijeenkomsten binnen de geldigheidsduur van de licentie: Licentie Uitvoeren gewasbescherming 4 bijeenkomsten waarvan in elk geval 1 x V&T. Licentie Bedrijfsvoeren gewasbescherming 4 bijeenkomsten waarvan in elk geval 1 x V&T en 1 x T. Licentie Distribueren 3 bijeenkomsten waarvan in elk geval 1 x T&O. Licentie Bedrijfsvoeren en Distribueren 5 bijeenkomsten waarvan in elk geval 1 x V&T, 1 x T en 1 x T&O. Licentie Knaagdierbeheersing 1 bijeenkomst KBA. V&T = Veiligheid &Techniek, T = Teelt, T&O = Transport & opslag (Voor transport/opslag verwijzen we u naar een collega AOC), KBA = Knaagdierbeheersing. 68

Bureau Erkenningen Toetsing en afsluiting Licentiehouders en hun studieresultaten worden bij Bureau Erkenningen te Ede geregistreerd. Voor informatie: Bureau Erkenningen, 0318-648905 of kijk op www.erkenningen.nl. Deelname wordt gemeld bij Bureau Erkenningen, waar de studievoortgang aangepast wordt. Na voldoende gevolgde bijeenkomsten volgt de verlenging van de licentie. De cursuskosten bedragen 85,- per bijeenkomst, per deelnemer, inclusief syllabus, thee/koffie en melding bij Bureau Erkenningen. Er is geen BTW verschuldigd. Cursusduur 1 avond per bijeenkomst. Cursustijden 19.15 22.15 uur. Licentieverlenging Gewasbescherming 69

Cursussen Groen Basiscursus Tuintekenen 72 Vervolgcursus Tuintekenen 74 Beheer Landschappelijke beplanting 76 Bosmaaier 78 Bouwen in het groen 82 Ecologisch Groenbeheer 87 Werken volgens de gedragscode in het kader van de Flora- en Faunawet 90 Werken volgens de gedragscode Flora- en Faunawet Ruimtelijke ontwikkeling & inrichting 96 Vijvers 98 Plantenkennis 101 Wijk- en buurtbeheer 104 Basiscursus Snoeien 106

Cursus Groen Basiscursus Tuintekenen Doel Deze cursus is bedoeld om inzicht te krijgen in het ontwerpproces. Men leert tekentechnieken, het opstellen van het programma van wensen samen met de klant en het maken en presenteren van een scherts/ontwerp. Uiteindelijk maakt men een technische tekening die noodzakelijk is voor de aanleg, zoals een beplantingsplan en een doorsnede tekening. Basiscursus Tuintekenen Doelgroep Aantal deelnemers Programma De cursus is bedoeld voor hen die willen leren ontwerpen en deze vaardigheid willen inzetten bij hoveniersbedrijven of als zelfstandig tuinontwerper. Bij voldoende aanleg kan na deze basiscursus de vervolgcursus gevolgd worden. Het aantal deelnemers is minimaal 8 en max. 18. Techniek en vormgeving - Tekentechnieken, lijnen en beplantingssymbolen. - Toepassen reproductietechnieken. - Tekenen op diverse schalen. - Indelen van ruimten. - Vormgeven van elementen zoals border, terras en vijver. Ontwerpen - Opstellen programma van wensen en eisen. - Maken van vlekkenplannen en schetsontwerpen. - Presentatietechnieken en presenteren. Technisch tekenen - Maken van doorsnede tekeningen. - Tekenen van eenvoudige technische details. - Het inzicht krijgen in eenvoudige beplantingsplannen. 72

Toetsing en afsluiting Cursusduur Cursustijden De cursus wordt afgesloten met praktische opdrachten en een eindopdracht. Bij voldoende resultaat ontvangt de deelnemer een getuigschrift. 8 avonden. 19.00 22.00 uur. De cursuskosten bedragen 425,- per deelnemer, inclusief diverse readers en koffie/thee. Er is geen BTW verschuldigd. Studielast Naast de hoeveelheid lestijd, ongeveer 24 uur, moet rekening gehouden worden met ongeveer 3 uur huiswerk per week voor het uitwerken van opdrachten. Extra kosten Er moet er rekening worden gehouden met een bedrag van circa 100,- voor de aanschaf van tekenmaterialen. Basiscursus Tuintekenen Er is geen BTW verschuldigd. 73

Cursus Groen Vervolgcursus Tuintekenen Doel Op een professionele wijze ontwerpen en uitbreiden van vaardigheid en vakkennis. Vervolgcursus Tuintekenen Doelgroep Aantal deelnemers Toelating Kenmerken Medewerkers van hoveniersbedrijf of zelfstandige tuinontwerpers. Het aantal deelnemers is maximaal 14. Om te kunnen deelnemen moet de deelnemer een MBO werken denkniveau hebben, beschikken over de basisvaardigheden tuintekenen, voldoende plantenkennis hebben en kunnen omgaan met de computer. De cursus wordt bij voldoende belangstelling gegeven in de periode maart-juni. Programma Het programma van deze cursus is in ontwikkeling. In deze cursus wordt kennis gemaakt met groene software, zoals een plantselectie-programma en beheersprogramma s. 74

Toetsing en afsluiting Cursusduur De cursus wordt afgesloten met een eindopdracht. Bij voldoende resultaat ontvangt de deelnemer een getuigschrift. 15 avonden. De cursuskosten zijn 670,- per deelnemer, inclusief diverse readers en koffie/thee Cursustijden 19.00 22.00 uur. Er is geen BTW verschuldigd. Studielast Naast de cursustijd moet rekening gehouden worden met ongeveer 3 uur huiswerk per week voor het uitwerken van opdrachten en het voorbereiden van de eindopdracht. Extra kosten Er moet rekening worden gehouden met een bedrag van circa 175,- voor de aanschaf van tekenmaterialen en boeken. Vervolgcursus Tuintekenen Er is geen BTW verschuldigd. 75

Cursus Groen Beheer landschappelijke beplanting Doel Na het volgen van de cursus beschikt de deelnemer over kennis en inzicht in de belangrijkste natuurlijke processen en kan op basis hiervan de juiste onderhoudsmaatregelen toepassen. Beheer landschappelijke beplanting Doelgroep Aantal deelnemers Toelating Programma De cursus is bedoeld voor iedereen die zich bezighoudt met het beheer en onderhoud van landschappelijke beplanting. Het aantal deelnemers is maximaal 14. Basiskennis van inheemse houtige gewassen is gewenst. - Inleiding: wat is een landschappelijke beplanting? - Inleiding natuurlijke processen en beheerprincipes. - Excursie naar diverse objecten. - Functies van landschappelijke beplanting. - Bepalen van het beheermaatregelen uitgaande van vastgestelde eindbeelden. - Inleiding flora- en faunawet (afhankelijk van voorkennis cursisten). - Opdracht: vaststellen relatie tussen functie en eindbeeld «plantkeuze. - Opdracht: eenvoudig beheerplan maken van voorbeeldobjecten. - Inleiding beheerkosten en verwerken snoeihout en maaisel. - Inleiding onderbegroeiing en randbeplanting. - Excursie en opdracht: bepalen van gerichte beheermaatregelen om knelpunten op te lossen. - Excursie en opdracht: beheer maatregelen bepalen om ecologische waarde te versterken. - Begeleiding eindopdracht. 76

Toetsing en afsluiting De cursus wordt afgesloten met een opdracht om een beheerplan te maken van een landschappelijke beplanting. Hiermee kan de deelnemer aantonen de opgedane kennis te kunnen toepassen in een praktijksituatie. Bij voldoende resultaat ontvangt de deelnemer een getuigschrift. De cursuskosten bedragen 355,- per deelnemer, inclusief syllabus en koffie/thee en op theoriedagen inclusief lunch. Er is geen BTW verschuldigd. Cursusduur 3 dagen. Cursustijden 08.30 16.00 uur. Beheer landschappelijke beplanting 77

Cursus Groen Bosmaaier Doel Veilig en verantwoord werken met de bosmaaier en veilig om te gaan met de machine, het bedrijfsklaar maken en het uitvoeren van het dagelijks onderhoud en hoe voor en tijdens het werk rekening te houden met beschermde flora en fauna. Onderdelen A. Examendag B. Basiscursus C. Opfriscursus Bosmaaier Doelgroep Aantal deelnemers Toelatingseisen Medewerkers in het groen die (gaan) werken met de bosmaaier. Het aantal deelnemers is maximaal 10. Werkervaring in het groen is gewenst. Kenmerken De cursussen worden bij voldoende deelname gegeven in de periode september maart. In de periode van 15 maart tot 15 juli kan de cursus in verband met de flora- en faunawet alleen na gedegen inventarisatie gegeven worden. Veiligheidsuitrusting Deelnemers dienen zelf te beschikken over persoonlijke veiligheidsuitrusting (oog- en gelaatsbescherming, veiligheidsschoenen, handschoenen). Een bosmaaierbroek of -overall is aan te bevelen. 78

Cursus Groen Bosmaaier A. Examendag Programma De deelnemer wordt geëxamineerd op de theorie en praktische vaardigheden in het werken met de bosmaaier, zonder vooraf instructie te hebben ontvangen. - Theorie-examen bosmaaier. - Plantenkennis examen incl. beschermde flora en fauna. - Examen onderhouden van de bosmaaier. - Praktijkexamen werken met de bosmaaier met diverse garnituren. Bosmaaier Het theorieboek dient de deelnemer zelf aan te schaffen en vooraf bestudeerd te hebben. Toetsing en afsluiting Bij voldoende resultaat ontvangt de deelnemer een getuigschrift. Cursusduur 1 dag. Cursustijden 08.30 16.00 uur. De cursuskosten bedragen 230,- per deelnemer, inclusief koffie/thee, lunch op theoriedagen, het gebruik van bosmaaier en hulpmiddelen tijdens de cursus. Er is geen BTW verschuldigd. 79

Cursus Groen Bosmaaier B. Basiscursus Bosmaaier Programma - Veiligheidsaspecten van de machine. - Persoonlijke bescherming en gebruiksvoorschriften. - Herkennen flora en fauna. - Arbeidsomstandigheden. - Werken met de bosmaaier, praktijk. - Dagelijks onderhoud (snijgarnituur en luchtfilter). - Eenvoudige reparaties en onderhoud maaigarnituur. - Wisselen van maaigarnituur (draad-, slag- en zaaggarnituur). - Bedrijfsklaar maken. - Instructie veilig werken met bosmaaier, praktijk. - Dunnen van houtige gewassen met de bosmaaier. - Onderhoud van de bosmaaier in de werksituatie. - Praktijktraining en toetsing. - Theorie-examen bosmaaier. - Plantenkennis examen incl. beschermde flora en fauna. Toetsing en afsluiting De basiscursus wordt afgesloten met een theorie- en praktijkexamen. Bij voldoende resultaat ontvangt de deelnemer een getuigschrift. Cursusduur 3 dagen (voor medewerkers van SW-bedrijven is er een aangepaste 5-daagse basiscursus). Cursustijden 08.30 16.00 uur. 80 De cursuskosten bedragen 510,- per deelnemer ( 645,- per deelnemer van SW bedrijven), inclusief koffie/thee, lunch op theoriedagen, lesboek De Bosmaaier, het gebruik van bosmaaier en hulpmiddelen tijdens de cursus. Er is geen BTW verschuldigd.

Cursus Groen Bosmaaier C. Opfriscursus Programma De cursus is bedoeld voor deelnemers die reeds in het bezit zijn van een getuigschrift Bosmaaier en kennis en praktische vaardigheden van het gebruiken van de bosmaaier (of onderdelen daarvan) willen optimaliseren en opfrissen. - Theorie bosmaaier, wetgeving. - Onderhoud, slijpen en bedrijfsklaar maken. - Praktijkinstructie (draad, slagmes en zaagblad). - Maaien met de bosmaaier. Bosmaaier Het programma voor deze cursus wordt afgestemd met de deelnemer/opdrachtgever. Afsluiting De deelnemer ontvangt na de opfriscursus een verklaring van deelname. Cursusduur 1 dag. Cursustijden 08.30 16.00 uur. De cursuskosten bedragen 230,- per deelnemer, inclusief koffie/thee, lunch op theoriedagen, lesboek De Bosmaaier, het gebruik van bosmaaier en hulpmiddelen tijdens de cursus. Er is geen BTW verschuldigd. 81

Cursus Groen Bouwen in het groen Bouwen in het groen Onderdelen Cursuslocatie A. Timmeren B. Metselen Deze cursussen worden u aangeboden in samenwerking met Deltion College Zwolle. Deltion College, Mozartlaan 15 te Zwolle. 82

Cursus Groen Bouwen in het groen A. Timmeren Doel Verkrijgen van kennis van diverse houtsoorten en het leren maken van houtverbindingen. Doelgroep Aantal deelnemers Toelatingseisen Programma Hoveniers die hun praktische vaardigheid willen vergroten waardoor minder werk uitbesteedt hoeft te worden. Deze cursus is ook geschikt voor mensen die in hun vrije tijd in en om het huis met hout willen werken. Het aantal deelnemers is minimaal 8 en max. 10. Iedereen die ouder is dan 16 jaar kan deelnemen aan de cursus. - Uitzetten. - Maken van vlonders. - Bevestigingsmaterialen en verbindingen. - Ondersteuning balken en tussenruimte. - Eenvoudige houtconstructies: pergola en schutting. Bouwen in het groen Toetsing en afsluiting De cursus wordt afgesloten met een examen. Bij voldoende resultaat ontvangt de deelnemer een getuigschrift. Cursusduur 2 dagen. Cursustijden 08.00 16.00 uur. De cursuskosten bedragen 515,- per deelnemer, inclusief benodigde materialen, koffie/thee en lunch. Er is geen BTW verschuldigd. 83

Cursus Groen Bouwen in het groen B. Metselen Doel Het leren van de basistechnieken van het metselen, het maken van funderingen en het aanleggen van een terras. Bouwen in het groen Doelgroep Aantal deelnemers Toelatingseisen Programma Hoveniers die hun praktische vaardigheid willen vergroten waardoor minder werk uitbesteedt hoeft te worden. Deze cursus is ook geschikt voor mensen die in hun vrije tijd in en om het huis o.a. met baksteen willen werken. Het aantal deelnemers is minimaal 8 en max. 10. De cursus bestaat uit drie modules. De modules zijn ook los van elkaar te volgen. Iedereen die ouder is dan 16 jaar kan deelnemen aan de cursus. Funderingen (½ dag) - Verschillende technieken. - Lichte bekistingen. - Bewapening. - Samenstelling betonmortel. Metselen (3 dagen) - Basistechnieken. - Stellen en uitzetten. - Verbanden en lagenmaten. - Hoekoplossingen. - Zand-cementverhoudingen. - Voegen en afwerking. De cursuskosten voor de volledige 4-daagse cursus bedragen 965,- per deelnemer. Dit is exclusief de extra optie Stucwerk. Er is geen BTW verschuldigd. 84

Vervolg programma Optioneel Terras (½ dag) - Materiaalkeuze. - Zand-cementverhoudingen. - Afschot. - Dikte cunet en vorst. - Opsluiting. Als aanvulling op bovenstaande cursus bieden we ook een 1-daagse cursus Stucwerk. Stucwerk (1 dag) - Materiaalkennis. - Gebruik van stenen of blokken. - Aanbrengen stucwerk. - Voorbehandelen en afwerken. Bouwen in het groen Toetsing en afsluiting De cursus wordt afgesloten met een examen. Bij voldoende resultaat ontvangt de deelnemer een getuigschrift. Cursusduur 4 dagen. Cursustijden 08.00 16.00 uur. De cursuskosten voor de losse modules zijn, per deelnemer, als volgt: Funderingen (½ dag): 110,- / Metselen (3 dagen): 745,- / Terras (½ dag): 110,- / Optie Stucwerk (1 dag): 280,-. Genoemde prijzen zijn inclusief benodigde materialen, koffie/thee en op volledige cursusdagen een lunch. Er is geen BTW verschuldigd. 85

Cursus Groen Ecologisch Groenbeheer Onderdelen Aantal deelnemers Toetsing en afsluiting A. Beheer Inheemse Flora (BIF) B. Toepassen Inheemse Flora (TIF) Het aantal deelnemers is maximaal 14. De cursus wordt afgesloten met een eindopdracht. Bij voldoende resultaat ontvangt de deelnemer een getuigschrift. Ecologisch Groenbeheer 87

Cursus Groen Ecologisch Groenbeheer A. Beheer Inheemse Flora (BIF) Doel Het op bekwame wijze uitvoeren van ecologisch groenonderhoud aan natuurlijke houtachtige en kruidachtige begroeiingen. Doelgroep Deze cursus is bedoeld voor medewerkers in het groen. Ecologisch Groenbeheer Toelatingseisen Programma Om deel te kunnen nemen aan de BIF-cursus is een basisberoepsopleiding of werkervaring vereist. - Ecologische basisprincipes, kennis van vegetaties en landschappen. - Toepassen van ecologisch beheer in houtachtige begroeiingen. - Toepassen van beheer in kruidachtige begroeiingen, maaischema s. - Relatie fauna en flora bij het beheer, flora- en faunawet in de praktijk. - Water- en oeverbegroeiingen, uw rol in de voorlichting. Toetsing en afsluiting Verder wordt in de cursus aandacht besteed aan plantenkennis, het herkennen en determineren (eenvoudig) van kruiden. Er worden eenvoudige inventarisatieoefeningen uitgevoerd en er wordt (bijna) elke lesdag een excursie uitgevoerd. Cursusduur 5 dagen. Cursustijden 08.30 16.00 uur. De cursuskosten bedragen 610,- per deelnemer, inclusief cursusmap, syllabus en lunch/koffie/thee. Er is geen BTW verschuldigd. 88

Cursus Groen Ecologisch Groenbeheer B. Toepassen Inheemse Flora (TIF) Doel Op bekwame wijze groen ecologisch inrichten, ombouwen en beheren van houtachtige en kruidachtige begroeiingen. Leidinggeven aan medewerkers over ecologisch beheer van groenvoorzieningen. Doelgroep Toelatingseisen Programma De cursus is bedoeld voor vakbekwame medewerkers die leiding geven aan een groenploeg. Voor deelname aan de TIF cursus is minimaal MBO niveau 3 of ruime praktijkervaring vereist. - Ecologische basisprincipes, structuren en verbindingen. - Omvormen / aanleggen naar ecologisch groen. - Toepassen ecologie in het beheer van houtachtige en kruidachtige begroeiingen. - Fauna en het belang van ecologische verbindingen, flora- en faunawet. - Ecologische functies en beheer van watermilieu. - Voorlichting en educatie/evaluatie en monitoren ecologisch groenbeheer. Gedurende de gehele cursus wordt aandacht besteedt aan plantenkennis en kennis van vegetaties, evenals aan beschermde soorten. Dit laatste geldt ook voor de fauna. Vooral het kunnen determineren wordt benadrukt en geoefend. Verder dient er een omvormingsplan gemaakt te worden. Ecologisch Groenbeheer Cursusduur 8 dagen. Cursustijden 08.30 16.00 uur. De cursuskosten bedragen 1.100,- per deelnemer, inclusief cursusmap, syllabus en lunch/koffie/thee. Er is geen BTW verschuldigd. 89

Cursus Groen Werken volgens de gedragscode in het kader van de Flora- en Faunawet Werken volgens de gedragscode in het kader van de Flora- en Faunawet Onderdelen A. Werken in de groenvoorziening volgens de gedragscode Flora- en Faunawet, niveau 1 B. Werken in de groenvoorziening volgens de gedragscode Flora- en Faunawet, niveau 2 C. Werken in de groenvoorziening volgens de gedragscode Flora- en Faunawet, niveau 3 D. Hercertificering niveau 1, 2 of 3 E. Herkennen flora en fauna volgens Flora- en Faunawet en Natuurbeschermingswet 90

Cursus Groen Werken volgens de gedragscode in het kader van de Flora- en Faunawet A. Niveau 1 Doel Basiskennis opdoen over de Flora- en Faunawet en in het dagelijks werk de uitvoerende risico s kunnen signaleren. Doelgroep Aantal deelnemers Toelatingseisen Programma Medewerkers of meewerkende voormannen in het groen (MBO niveau 1, 2 en 3). Het aantal deelnemers is maximaal 20. Minimaal een afgeronde MBO niveau 1 opleiding. - Flora- en Faunawet (korte uiteenzetting). - Natuurwetgeving in vogelvlucht. - Toelichting gedragscode en rode lijst met beschermde soorten. - Inventariseren. - Uitvoeren inventarisatie(s). - Toelichten inventarisatie/ervaringen. - Toets. Werken volgens de gedragscode in het kader van de Flora- en Faunawet Toetsing en afsluiting De cursus wordt afgesloten met een examen. Bij voldoende resultaat ontvangt de deelnemer een certificaat (erkend door Het Ministerie van LNV en uitgegeven door Stadswerk). Cursusduur 2 dagen of 4 avonden. Cursustijden 08.30 16.00 uur. De cursuskosten bedragen 455,- per deelnemer, inclusief lesmappen Flora & Fauna niveau 1 en Fauna Inventarisatie; Wetgeving en Methoden, koffie/thee en lunch. Er is geen BTW verschuldigd. 91

Cursus Groen Werken volgens de gedragscode in het kader van de Flora- en Faunawet B. Niveau 2 Doel Basiskennis opdoen over de Flora- en Faunawet en wat dit betekent voor de planning en uitvoering van het beheer. Werken volgens de gedragscode in het kader van de Flora- en Faunawet Doelgroep Aantal deelnemers Toelatingseisen Programma Deze cursus is bedoeld voor leidinggevenden vanaf voorman in het groen (MBO niveau 3, 4 en hoger). Het aantal deelnemers is maximaal 20. Minimaal een afgeronde MBO niveau 3 opleiding. - Flora- en Faunawet (korte uiteenzetting). - Natuurwetgeving in vogelvlucht. - Toelichting gedragscode en rode lijst met beschermde soorten. - Inventariseren biotopen en werkzaamheden. - Bekijken biotopen (leefgebieden). - Opdracht voor eigen werksituatie. - Presentatie en toelichting eigen opdracht. - Uitwerken gedragscodes. - Oefenen van diverse casussen. Toetsing en afsluiting De cursus wordt afgesloten met een examen. Bij voldoende resultaat ontvangt de deelnemer een certificaat (erkend door Het Ministerie van LNV en uitgegeven door Stadswerk). Cursusduur 2 dagen of 4 avonden. Cursustijden 08.30 16.00 uur. 92 De cursuskosten bedragen 510,- per deelnemer, inclusief lesmappen Flora & Fauna niveau 2 en Fauna Inventarisatie; Wetgeving en Methoden, koffie/ thee en lunch. Er is geen BTW verschuldigd.

Cursus Groen Werken volgens de gedragscode in het kader van de Flora- en Faunawet C. Niveau 3 Doel De deelnemer kan aantoonbaar deskundig en zorgvuldig handelen in het kader van de gedragscode Bestendig beheer (gemeentelijke) groenvoorziening (kader van de Flora- en Faunawet). Doelgroep Aantal deelnemers Toelatingseisen Programma Deze cursus is bedoeld voor werkvoorbereiders en bedrijfsleiders. Het aantal deelnemers is maximaal 20. Minimaal een afgeronde MBO niveau 4 opleiding. Bij Flora- en Faunawet niveau 3 is enige kennis van en ervaring met het werken met bestekken gewenst. - Wettelijk kader en Flora- en Faunawet. - Toelichting en toepassen gedragscode. - Kennis beschermde flora en fauna. - Oefenen met schrijven Plan van aanpak. Werken volgens de gedragscode in het kader van de Flora- en Faunawet Toetsing en afsluiting De cursus wordt afgesloten met een examen. Bij voldoende resultaat ontvangt de deelnemer een certificaat (erkend door Het Ministerie van LNV en uitgegeven door Stadswerk). Cursusduur 2 of 3 dagen (Indien men in het bezit is van het certificaat Flora- en Faunawet niveau 2, dan is de cursusduur niveau 3 twee dagen. Is men niet in het bezit van het certificaat Flora- en Faunawet niveau 2, dan is de cursusduur drie dagen.). Cursustijden 08.30 16.00 uur. De cursuskosten, per deelnemer, bedragen: 2-daagse cursus 600,-, 3-daagse cursus 760,-. De genoemde prijzen zijn inclusief lesmappen Flora & Fauna niveau 3 en Fauna Inventarisatie; Wetgeving en Methoden, koffie/thee en lunch. Er is geen BTW verschuldigd. 93

Cursus Groen Werken volgens de gedragscode in het kader van de Flora- en Faunawet D. Hercertificering Flora- en Faunawet Doel Vanaf maart 2014 is het mogelijk de geldigheid van uw certificaat te verlengen. Dit kan door het volgen van een hercertificeringsbijeenkomst binnen de geldigheidsperiode van uw huidige certificaat. U ontvangt dan een nieuw certificaat dat daarna drie jaar geldig is. Werken volgens de gedragscode in het kader van de Flora- en Faunawet Doelgroep Aantal deelnemers Toetsing en afsluiting Cursusduur Cursustijden Een ieder die eerder een door Stadswerk uitgegeven certificaat Zorgvuldig handelen Flora en Faunawet heeft behaald. Het aantal deelnemers is maximaal 20. Deelname aan deze bijeenkomst wordt gemeld bij de exameninstelling die vervolgens een door Stadswerk uitgegeven nieuw certificaat verzorgt. De geldigheidstermijn van dit certificaat is drie jaar. Niveau 1 en 2: 1/2 dag, niveau 3: 1 dag. Niveau 1 en 2: 08.30 12.30 uur, niveau 3: 08.30 16.00 uur. Aanbevolen Literatuur Fauna Inventarisatie, Wetgeving en Methoden. Zelf aan te schaffen bij uitgever IPC, ISBN 978-90- 74481-50-2. Circa 43,-. 94 De cursuskosten per deelnemer, bedragen: Hercertificering niveau 1 of 2 140,- / Hercertificering niveau 3 215,- De genoemde prijzen zijn inclusief koffie/thee. Er is geen BTW verschuldigd.

Cursus Groen Werken volgens de gedragscode in het kader van de Flora- en Faunawet E. (optioneel) Herkennen flora en fauna volgens Flora- en Faunawet en Natuurbeschermingswet Doel Het leren toepassen en handhaven van de Flora- en Faunawet bij rode lijstsoorten. De soorten op de rode lijst zijn zeldzaam. In deze cursus leert men ze kennen en leert men met betrekking tot de rode lijstsoorten de Flora- en Faunawet toe te passen en te handhaven. Doelgroep Aantal deelnemers Afsluiting Cursusduur Cursustijden Deze cursus is aanvullend op de cursussen: Werken in de groenvoorziening volgens de gedragscode Flora- en Faunawet niveau 1 en 2. Het aantal deelnemers is maximaal 14. De deelnemer ontvangt een verklaring van deelname. 2 dagen. 08.30 16.00 uur. Werken volgens de gedragscode in het kader van de Flora- en Faunawet Deze cursus wordt alleen in-company aangeboden. Prijs op aanvraag. Er is geen BTW verschuldigd. 95

Cursus Groen Werken volgens de gedragscode in het kader van de Flora- en Faunawet Ruimtelijke ontwikkeling & inrichting Doel Deelnemers leren basiskennis over de Flora- en Faunawet en de relaties met ruimtelijke ordening en kunnen in hun dagelijks werk de uitvoerende risico s signaleren, oplossingen aandragen en hierover communiceren met de opdrachtgever c.q. opdrachtnemer. Werken volgens de gedragscode in het kader van de Flora- en Faunawet Doelgroep Aantal deelnemers Toelating Kenmerken Programma Medewerkers, opzichters en andere toezichthouders binnen het terrein van Ruimtelijke Ordening & Inrichting (MBO niveau 3 + 4). Het aantal deelnemers is minimaal 10 en max. 20. Minimaal een afgeronde MBO-3 opleiding. Bij een afgeronde MBO-2 opleiding duurt deze cursus drie dagen. Het niveau is gelijkwaardig aan de cursus gedragscode bestendig beheer niveau 2, gecertificeerd door Stadswerk. - Flora en Faunawet (inleiding). - Natuurwetgeving in vogelvlucht. - Toelichting gedragscode Ruimtelijke ontwikkeling & inrichting en rode lijst met beschermde soorten. - Oefenen met diverse casussen. - Uitvoeren inventarisatie(s) gekoppeld aan kennis van biotopen. - Toelichting inventarisatie/ervaringen. - Opdracht voor eigen werksituatie. - Presentatie en toelichting eigen opdracht. - Het maken van een werkinstructie. - Kennis van bronnen. - Examen (facultatief). Literatuur Syllabus gedragscode Ruimtelijke ontwikkeling & Inrichting. 96

Toetsing en afsluiting Cursusduur Cursustijden De cursus kan worden afgesloten met een examen van de Groene Welle (facultatief). Bij positief resultaat ontvangt de deelnemer een getuigschrift, uitgegeven door de Groene Welle. Deelnemers die niet geslaagd zijn voor het examen of niet zijn opgegaan voor het examen, ontvangen een verklaring van deelname mits de volledige cursus gevolgd is. Bij MBO-3 vooropleiding: 2 dagen of 4 avonden, Bij MBO-2 vooropleiding: 3 dagen of 6 avonden. Dag: 08.30 16.00 uur, avond: 19.00 22.00 uur De cursuskosten bedragen per deelnemer: Tweedaagse (of 4 avonden) cursus 295,- Driedaagse (of 6 avonden) cursus 395,- De genoemde prijzen zijn inclusief syllabi, koffie/ thee en lunch (bij de dagcursus). De prijzen van een in-company cursus Flora en Faunawet zijn op aanvraag. Er is geen BTW verschuldigd. Werken volgens de gedragscode in het kader van de Flora- en Faunawet 97

Cursus Groen Vijvers Onderdelen A. Vijveraanleg, -onderhoud en -beheer B. Aanleg en onderhoud zwemvijvers Vijvers Doelgroep Aantal deelnemers Hoveniers en medewerkers. Het aantal deelnemers is minimaal 10 en max. 14. 98

Cursus Groen Vijvers A. Vijveraanleg, -onderhoud en -beheer Doel Het leren van diverse aspecten voor het aanleggen, onderhouden en beheren van vijvers. Kenmerken Twee dagen theorie en één dag praktijk. Praktijk op locatie in Kampen en Apeldoorn. Programma - Vijverontwerp. - Vijverbiologie en waterkwaliteit. - Vijveraanleg (theorie en praktijk). - Waterplanten en vissen. - Filters en andere vijverproducten. - Vijveronderhoud en reparatie. Vijvers Afsluiting De deelnemer ontvangt een verklaring van deelname. Cursusduur 3 dagen. Cursustijden 08.30 16.00 uur. De cursuskosten bedragen 435,- per deelnemer, inclusief lunch, koffie/thee en het boek Vijvers: constructie, inrichting en waterkwaliteit. Er is geen BTW verschuldigd. 99

Cursus Groen Vijvers B. Aanleg en onderhoud zwemvijvers Doel Het leren aanleggen en onderhouden van zwemvijvers. Toelating Deelnemers die de cursus Vijveraanleg, -onderhoud en beheer hebben gevolgd of aantoonbare ervaring hebben. Vijvers Programma - Vijverontwerp en toepassen materialen. - Berekenen capaciteit. - Kwaliteit zwemwater. - Vijverfilters en beplanting. Afsluiting De deelnemer ontvangt een verklaring van deelname. Cursusduur 1 dag. Cursustijden 08.30 16.00 uur. De cursuskosten bedragen 175,- per deelnemer, inclusief lunch, koffie/thee. Er is geen BTW verschuldigd. 100

Cursus Groen Plantenkennis Onderdelen A. Basiscursus B. Vervolgcursus Doelgroep Aantal deelnemers Kenmerken Medewerkers groen, hoveniers en ieder ander die zijn/haar kennis op het gebied van planten wil vergroten. Aantal deelnemers Het aantal deelnemers is maximaal 18. Tijdens de lessen wordt gebruik gemaakt van levende materialen. Ter ondersteuning worden boeken, presentaties, internet en cd-roms gebruikt. Plantenkennis 101

Cursus Groen Plantenkennis A. Basiscursus Doel Voldoende plantenkennis opdoen om goed planten te (ver)kopen, tuinen en plantsoen in te planten en de beplanting te onderhouden. Plantenkennis Programma Toetsing en afsluiting - Nomenclatuur, morfologie en indeling van de planten. - Herkennen en benoemen van 250 houtachtige- en kruidachtige planten die toegepast worden bij het aanleggen van tuinen en plantsoenen (geslachtsnaam en de Nederlandse naam). - Basiskennis van de toegepaste beplantingsleer. Deze cursus wordt afgesloten met een praktisch en schriftelijk examen. Bij voldoende resultaat ontvangt de deelnemer een getuigschrift. Cursusduur 15 avonden. Cursustijden 19.00 22.00 uur. 102 De cursuskosten bedragen 575,- per deelnemer, inclusief lesmateriaal en koffie/thee. Verder moet er rekening gehouden worden met de aanschaf van boeken ten bedrage van ongeveer 80,-. Er is geen BTW verschuldigd.

Cursus Groen Plantenkennis B. Vervolgcursus Doel Het verder ontwikkelen en uitbreiden van het geleerde in de basiscursus. Toelating Programma Voor de vervolgcursus wordt verwacht dat de deelnemer basiskennis van de nomenclatuur en morfologie bezit en kennis heeft van het basisassortiment. Deze kennis komt overeen met het niveau van de opleiding aankomend hovenier/beginnend beroepsbeoefenaar groenvoorziener niveau 2. - Herkennen en benoemen van 500 houtachtige en kruidachtige planten, die toegepast worden bij het aanleggen van tuinen en plantsoenen (geslacht- en soortnaam, CV en Nederlandse naam). - Toegepaste materialenkennis in relatie tot verzorging, groeiritme, habitus, bemesting, snoei, eindbeelden en standplaatseisen. Plantenkennis Toetsing en afsluiting Deze cursus wordt afgesloten met een praktisch en schriftelijk examen. Bij voldoende resultaat ontvangt de deelnemer een getuigschrift. Cursusduur 15 avonden. Cursustijden 19.00 22.00 uur. De cursuskosten bedragen 575,- per deelnemer, inclusief lesmateriaal en koffie/thee. Verder moet er rekening gehouden worden met de aanschaf van boeken ten bedrage van ongeveer 80,-. Er is geen BTW verschuldigd. 103

Cursus Groen Wijk- en Buurtbeheer Doel Bewustwording van veranderingen die een organisatie moet ondergaan om op het gebied van wijk- en buurtbeheer succes te hebben. Wijk- en Buurtbeheer Doelgroep Aantal deelnemers Incompany Voor groenmedewerkers en -leidinggevenden werkzaam bij Gemeenten die gericht de openbare ruimte willen gaan aanpakken. Het aantal deelnemers is minimaal 12 en max. 18. De cursus is uitermate geschikt om bij u op de werkplek (incompany cursus) te organiseren. De inhoud en lengte van het programma bij een incompany cursus zal dan worden afgestemd op uw organisatie. Indien er reeds een beleidsplan tot invoering van Wijk- en Buurtbeheer ligt dan zal dit een belangrijk onderdeel worden van de cursus. Ook concrete probleemsituaties kunnen ingebracht worden als studiecasus. Coaching Na en naast de cursus zijn er nog mogelijkheden tot coaching en begeleiding van het team of enkele leden daaruit. Zo kunnen bijvoorbeeld opzichters/ uitvoerders coaching ontvangen bij het begeleiden van hun medewerkers, om uiteindelijk te komen tot een meer zelfsturende organisatie. Kenmerken De inhoud van de cursus is ontwikkeld op basis van onderzoek van de Wageningen Universiteit, afdeling sociologie en informatie van diverse gemeenten die reeds enige ervaring met wijk- en buurtbeheer hebben opgedaan. Programma Afhankelijk van de doelgroep (leidinggevenden, medewerkers of een combinatie daarvan) worden niveau en inhoud aangepast. De hoofdthema s Communicatie, Gastheerschap en Klantgerichtheid komen echter overal aan de orde. 104

Vervolg programma - Communicatie intern/extern, slechtnieuws-gesprekken, lastige bewoners en lastige collega s. - Klachtenrapportage en eenvoudige mondelinge klachtenbehandeling en procedures. - Hoe kom ik in gesprek met de burger en hoe kom ik aan informatie? Inspraakavonden/enquête. - Welke delen van de organisatie zijn product/netwerk gestuurd? Hoe bouw ik een netwerk op? - Kennis en inzicht in organisatiestructuren en besluitvorming; Inzicht in participatietrajecten en mogelijkheden en valkuilen daarvan. - Kennis van relevante weten regelgeving m.b.t. de openbare ruimte. - Inzicht in onze kwaliteiten. Wat hebben we te bieden als organisatie en wat komen we nog te kort om Wijk- en Buurtbeheer goed uit te kunnen voeren. - Welke consequenties heeft het invoeren van Wijk - en Buurtbeheer voor de wijze van werken in de organisatie? - Wat is interactieve beleidsvorming? Wat kunnen we er mee? - Anders omgaan met inspraak, klachten en ideeën (attitude-ontwikkeling). - Uitdragen en presenteren van beleid. - Wel of geen buurtbudgetten. De cursuskosten bedragen 400,- per deelnemer, inclusief lesmateriaal, lunch, koffie en thee. De prijs voor een incompany cursus is op aanvraag. Er is geen BTW verschuldigd. Wijk- en Buurtbeheer Afsluiting De deelnemers ontvangen na afloop van de cursus een verklaring van deelname. Cursusduur 3 dagen (meestal 1 dag p/wk). Cursustijden 08.30 16.00 uur. Studielast Naast de cursusdagen moet er rekening worden gehouden met enkele uren studie voor het uitwerken van opdrachten. We gaan er van uit dat uw werkgever hierbij medewerking verleent. 105

Cursus Groen Basiscursus Snoeien Doel Het aanleren van basisvaardigheden om relevante beplanting te kunnen snoeien. Kennis van snoeigereedschappen en hulpmaterialen. Relevante ARBO-kennis/vaardigheden bij het snoeien. Kennis van snoeimethoden en -tijden. Plantenkennis: beplantingstypen kunnen onderscheiden, zoals bosplantsoen, rozen, heesters, vakbeplanting en singels, eenvoudige plantenkennis ter ondersteuning van snoeiwerkzaamheden. Basiscursus Snoeien Doelgroep Aantal deelnemers Kenmerken Programma Medewerkers van hoveniers-, groenvoorzienings- en SW-bedrijven. Het aantal deelnemers is maximaal 12. De cursus wordt bij voldoende deelname gegeven in de periode februari en maart. Thema bosplantsoen, heesters - Eenvoudige theorie over het thema. - Plantenkennis. - Praktijkleren op een relevant praktijkobject. - Arbeidsomstandigheden. Thema bomen, fruitbomen - Eenvoudige theorie over het thema. - Plantenkennis. - Praktijkleren op een relevant praktijkobject. Thema rozen, klim- en leiplanten, klein fruit/fruitbomen - Eenvoudige theorie over het thema. - Plantenkennis. - Praktijkleren op een relevant praktijkobject. 106

Toetsing en afsluiting Cursusduur Cursustijden De cursus wordt afgesloten met een theorie- en praktijkexamen. Bij voldoende resultaat ontvangt de deelnemer een getuigschrift. 3 dagen (Voor SW-bedrijven bieden wij de cursus ook aan in vijf dagen.). 08.30 16.00 uur. De cursuskosten voor de 3-daagse cursus bedragen 470,- per deelnemer. De 5-daagse cursus voor SW-bedrijven kost 775,- per deelnemer. De cursuskosten zijn inclusief lesmateriaal, koffie/thee en op theoriedagen inclusief lunch. Er is geen BTW verschuldigd. Basiscursus Snoeien 107

Cursussen Veiligheid en Arbo Bedrijfshulpverlening (BHV) 110 Onderhoud kleine tuin en parkmachines Onderhoud handgereedschappen 112 Vakbekwaamheid veiligheid VCA 114 Veilig werken met de vorkheftruck 116 Veilig werken langs de weg 118

Cursus Veiligheid en Arbo Bedrijfshulpverlening (BHV) Doel Adequaat optreden bij calamiteiten zoals brand, ontploffing, persoonlijk letsel, etc. en controle op het naleven van de branden veiligheidsvoorschriften en de veel voorkomende kleine ongevallen. Bedrijfshulpverlening (BHV) Doelgroep Aantal deelnemers Toelating Kenmerken ARBO regelgeving Medewerkers die taken van de BHV moeten uitvoeren binnen een bedrijf of organisatie. Het aantal deelnemers is minimaal 12 en max. 16. Iedereen die ouder is dan 16 jaar kan deelnemen aan de cursus. De cursus wordt verzorgd in samenwerking met professionele en ervaren instructeurs. De ARBO-regelgeving schrijft voor dat de bedrijfshulpverlening gebaseerd moet zijn op de risico s zoals die blijken uit de Risico Inventarisatie & Evaluatie (RI&E). Programma - Basis LRH (levensreddende handelingen) reanimatie. - AED (Automatische Externe Defibrillator). - Ontruiming en evacuatie. - Basis brandbestrijding. - Communicatie. 110

Toetsing en afsluiting Jaarlijkse herhaling De cursus wordt afgesloten met een schriftelijk examen en tijdens de cursus worden de praktische handelingen beoordeeld. Bij voldoende resultaat ontvangt de cursist een certificaat, afgegeven door het Nederlands Instituut voor Bedrijfshulpverlening (NIBHV). Door het volgen van herhalingslessen blijft het BHV-certificaat geldig. Er wordt in de herhalingscursus veel praktisch (o.a. met Lotusslachtoffers) geoefend en deelnemers worden getraind in het zelfstandig besluiten nemen. De cursuskosten per deelnemer zijn 295,-, excl. BTW, inclusief het lesboek Basisopleiding Bedrijfshulpverlener, examenkosten, lunch en koffie/thee. Een volledige herhaling (2 dagdelen) kost 165,- excl. BTW per deelnemer. Cursusduur 2 dagen. Cursustijden 08.30 16.30 uur. Bedrijfshulpverlening (BHV) 111

Cursus Veiligheid en Arbo Onderhoud kleine tuinen parkmachines Onderhoud handgereedschappen Doel Deelnemers kunnen aan het eind van de tweedaagse cursus klein onderhoud signaleren en uitvoeren aan kleine tuinen parkmachines. Onderhoud kleine tuinen parkmachines Onderhoud handgereedschappen Doelgroep Aantal deelnemers Toelating Programma Iedereen die beroepsmatig te maken heeft met het werken met motor- en/of elektrisch gereedschap zoals de motor(stok) zaag, bosmaaier, motorheggenschaar de cirkelmaaier, de graskantsteekmachine of bladblazer. Het aantal deelnemers is minimaal 8 en max. 12. Enige werkervaring in het groen is gewenst. - Inventarisatie diverse motor- en elektrische machines. - Machineonderdelen en veiligheidsaspecten. - Instructieboekjes. - Onderhoudschecklisten. - Persoonlijke beschermingsmiddelen en aanbevelingen voor reparatie. - Praktijk bedrijfsklaar maken van de motorzaag, de bosmaaier, de motorheggenschaar de cirkelmaaier, de graskantsteekmachine en de bladblazer. - Praktijk uitvoeren dagelijks en incidenteel klein onderhoud van de motorzaag, de bosmaaier, de motorheggenschaar de cirkelmaaier, de graskantsteekmachine en de bladblazer (ook evt. elektrische varianten). - Beoordeling uitgevoerde onderhoud. 112

Optioneel Veiligheid Afsluiting Onderhoud handgereedschappen (1 dag, ook als losse cursus te volgen) - Onderhoud klein handgereedschap theorie. - Praktijk onderhoud van snoeischaar, snoeizaag, heggenschaar, schoffel, diverse schoppen. De deelnemer dient zelf te beschikken over persoonlijke beschermingsmiddelen voor bovenvermelde machines. De cursus wordt afgesloten met een beoordeling van de uitgevoerde onderhoudswerkzaamheden. Bij voldoende resultaat ontvangt de cursist een verklaring van deelname. Onderhoud kleine tuinen parkmachines: 290,- Onderhoud handgereedschappen: 185,- De cursusprijs is per deelnemer, inclusief lesboek Tuin en parkmachines of Gereedschaponderhoud, de zgn. onderhoudskaarten, gebruik machines/ gereedschappen, hulpmaterialen en koffie/thee/lunch. Er is geen BTW verschuldigd. Cursusduur Cursustijden Onderhoud kleine tuinen parkmachines: 2 dagen. Onderhoud handgereedschappen: 1 dag. 08.30 16.00 uur Onderhoud kleine tuinen parkmachines Onderhoud handgereedschappen 113

Cursus Veiligheid en Arbo Vakbekwaamheid veiligheid VCA - Basisveiligheid - Veiligheid voor Operationeel Leidinggevenden VCA (VOL) Doel Het voldoen aan de VCA-eisen (Veiligheids Checklijst Aannemers) op het gebied van veiligheid, gezondheid en milieu en het vergroten van het veiligheidsbewustzijn. Vakbekwaamheid veiligheid VCA Doelgroep Aantal deelnemers Programma Medewerkers (VCA basis) en leidinggevenden (VCA-VOL) die werken voor bedrijven die willen dat er veilig wordt gewerkt, en waarvan de opdrachtgevers dat ook eisen. Het aantal deelnemers is minimaal 16 en max. 20. - Risico en preventie. - Gevaarlijke stoffen. - Brand- en explosiegevaar. - Werkvergunningen en besloten ruimten. - Heffen, hijsen en tillen. - Werken op hoogte. - Persoonlijke beschermingsmiddelen. Zelfstudie cursus Het examen kan ook worden afgelegd zonder het volgen van de lessen. De deelnemer krijgt het lesboek thuisgestuurd en kan zodra de stof beheerst wordt zelf contact opnemen om mogelijke examendata door te spreken. 114

Toetsing en afsluiting De cursus wordt afgesloten met een examen. Het examen bestaat uit 40 meerkeuzevragen voor basisveiligheid en voor diegene die VCA (VOL) examen afleggen 70 meerkeuzevragen. Bij voldoende resultaat ontvangt de deelnemer het erkende diploma Vakbekwaamheid Veiligheid. Cursus Basisveiligheid (VCA1) 395,- Cursus Veiligheid Operationeel Leidinggevenden (VOL-VCA) 395,- (Her)examen 135,- Afwijkende examenvormen Het is mogelijk om tegen een meerprijs, een voorgelezen examen af te leggen. Zelfstudie Basisveiligheid (VCA1) 215,- Cursusduur 2 dagen of 4 dagdelen (Afhankelijk van de aanmeldingen zal dit een VCA Basisveiligheid, VCA voor leidinggevenden of een combinatiegroep van beiden zijn.). Zelfstudie Veiligheid Operationeel Leidinggevenden (VOL-VCA) 215,- Cursustijden 08.30 16.00 uur of 08.30 12.00 uur. De kosten zijn per deelnemer, inclusief lesboek (dit geldt niet voor de keuze van een los examen), examenkosten van een standaard schriftelijk examen en de kosten van de persoonscertificatie. Er is geen BTW verschuldigd. Vakbekwaamheid veiligheid VCA 115

Cursus Veiligheid en Arbo Veilig werken met de vorkheftruck Doel De cursuskosten bedragen 300,- per deelnemer, inclusief lesboek, examenkosten en certificering. Er is geen BTW verschuldigd. Het veilig werken met de heftruck conform de gestelde eisen. Veilig werken met de vorkheftruck Doelgroep Aantal deelnemers Programma Heftruckmedewerkers. Het aantal deelnemers is minimaal 6 en maximaal 8. - Arbo wetgeving. - Veiligheid en gezondheid. - Uitvoering en aandrijving van de heftruck. - Rijden met de heftruck. - Het werken met lasten. - Transport en opslag. - Controle en onderhoud. Toetsing en afsluiting De cursus wordt afgesloten met een praktijk- en theorietoets. Bij voldoende resultaat van beide onderdelen wordt een pasje verstrekt. De cursus is CCV en GORW gecertificeerd. Cursusduur 1 dag. Cursustijden 08.30-16.00 uur. 116

Cursus Veiligheid en Arbo Veilig werken langs de weg Doel Veilig en verantwoord werken langs de weg door middel van voldoende kennis en vaardigheden over veiligheidsvoorschriften, afzetting en bebording. Veilig werken langs de weg Doelgroep Aantal deelnemers CCV (code 95) Cultuurtechnische medewerkers, groenvoorzieners, hoveniers en boomverzorgers die regelmatig langs of op de weg werken of werkzaamheden coördineren. Voor medewerkers en leidinggevenden met ervaring in het veilig werken langs de weg maar hier nog geen getuigschrift voor hebben behaald, bieden wij de basiscursus in een verkort, 1-daags programma aan. Het aantal deelnemers is maximaal 12. Onderstaande cursussen zijn gecertificeerd door het CCV (code 95). De cursusuren kunnen meetellen als verplichte nascholingsuren in het kader van de Richtlijn Vakbekwaamheid voor beroepschauffeurs. De cursussen tellen voor 7 uur mee voor de nascholing. De meerprijs voor de registratie bedraagt 35,00 per deelnemer. Cursusmateriaal Alle cursussen worden uitgevoerd op basis van de nieuwste weten regelgeving over Veilig werken langs de weg van Stichting Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond- Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek (CROW 2005). Programma - Beleid, proces en basisinformatie. - Maatregelen op en naast de rijbaan. - Maatregelen op kruispunten en rotondes. - Maatregelen op fiets- en voetpaden. - Praktijk: opstellen en verwijderen bebording in diverse situaties. 118

Toetsing en afsluiting De toetsing en afsluiting bestaat uit het geven van juiste oplossingen voor diverse situaties aan de hand van digitale foto s. Na afloop ontvangt de deelnemer een getuigschrift. De cursuskosten bedragen 315,- per deelnemer voor de 2-daagse cursus. Cursusduur Cursustijden - Basiscursus voor onervaren medewerkers: 2 dag. - Basiscursus voor ervaren medewerkers: 1 dag. - Opfriscursus voor medewerkers: 1 dag. - Cursus voor leidinggevenden: 1 dag. 08.30 16.00 uur. De cursuskosten voor de 1-daagse cursus zijn 175,-. Beide inclusief boek Veilig Werken Langs de Weg. Er is geen BTW verschuldigd. Veilig werken langs de weg 119

Cursussen Algemeen Effectief leidinggeven voor het middenkader 122 Management in de Groene sector (post MBO opleiding) 124 Praktijkopleiderscursus 126 Natuur- en landschapsfotografie 127

Cursus Algemeen Effectief leidinggeven voor het middenkader Doel Deze cursus is opgezet om in zes dagen de leidinggevende kwaliteiten van ondernemers en leidinggevenden van bedrijven verder te ontwikkelen en te vergroten. Effectief leidinggeven voor het middenkader Doelgroep Aantal deelnemers Programma Leidinggevenden. Het aantal deelnemers is minimaal 12 en max. 14. - De rol van de leidinggevende in de organisatie. - Teamvorming. - Motiveren van individuen en groepen. - Conflicthantering. - Efficiënt communiceren. - Coachend leidinggeven. - Omgaan met kritiek. - Zelfkennis en kennis van de ander. - Systeemdenken. De cursus is praktijkgericht en gericht op het trainen van vaardigheden. Daarnaast krijgt de deelnemer meer inzicht in interactieve processen tussen individuen en in teams. Lerendoor-doen is het motto. Theoretische inleidingen worden afgewisseld met praktijkopdrachten en praktijkcases, die de deelnemers zelf inbrengen. 122

Toetsing en afsluiting Cursusduur De cursus wordt afgesloten met één of meerdere examens. Bij voldoende resultaat ontvangt de deelnemer een getuigschrift. 6 dagen. De cursuskosten bedragen 1.025,- per deelnemer, inclusief syllabus, koffie/thee en lunch. Cursustijden 08.30 16.00 uur. Er is geen BTW verschuldigd. Effectief leidinggeven voor het middenkader 123

Cursus Algemeen Management in de Groene sector (Post MBO opleiding) Doel Deelnemers opleiden die strategisch en operationeel leiding gaan geven aan bedrijven of afdelingen binnen groene bedrijven of overheden. Management in de Groene sector Doelgroep Aantal deelnemers Toelating Kenmerken De opleiding is bedoeld voor de (toekomstige) ondernemer, bedrijfsleider, wijkbeheerder, rayonhoofd, regiomanager e.d. (afhankelijk van het type groenbedrijf/overheid). Het aantal deelnemers is minimaal 12 en max. 20. Diploma niveau 4 BBL/BOL opleiding in de groene sector of aantoonbare vergelijkbare vooropleiding. Naast deze toelatingseisen neemt de kandidaat deel aan de intakeprocedure welke, samen met het CV, de definitieve plaatsing bepaald. - De opleiding Management in de Groene Sector is een maatwerkopleiding. - Unieke opleiding, exclusief bij de Groene Welle. - De opleiding bestaat uit vier onderdelen. - Het bedrijfsleven heeft mede de vorm en inhoud van de opleiding vastgesteld. - Het informele samenzijn (maaltijd, koffie e.d.) maakt onderdeel uit van de opleiding. - Inzet van bekwame en ervaren (gast)docenten/ specialisten/ trainers. Programma - Ontwikkeling van managementtools (gedragskenmerken). - Bedrijfs-/afdelingsmanagement. - Communicatie. - Projectmanagement. 124

Toetsing en afsluiting Cursusduur Indien alle cursusonderdelen met goed gevolg worden afgesloten ontvangt de deelnemer het getuigschrift Management Groene Sector (post- MBO). 30 dagen, waarvan twee blokken van drie aaneengesloten dagen. De cursuskosten bedragen 4.600,- per deelnemer, inclusief warme maaltijd, koffie/ thee en syllabi, exclusief boeken. Er is geen BTW verschuldigd. Cursustijden 14.00 21.00 uur. Management in de Groene sector 125

Cursus Algemeen Praktijkopleiderscursus Doel De cursuskosten bedragen 60,- per deelnemer, inclusief lesmaterialen, koffie/thee en certificering. Er is geen BTW verschuldigd. Het leren begeleiden en opleiden van stagiaires of werknemers. Praktijkopleiderscursus Doelgroep Programma Ondernemers/begeleiders die verantwoordelijk zijn voor de begeleiding en het opleiden van stagiaires en/of werknemers. - Nuttige informatie en praktische oefeningen waarin de taak praktijkopleider nader bekeken wordt. - De beoordelingstaak van de praktijkopleider. - Tips over de manieren waarop positieve kritiek gegeven wordt. - Leren hoe het opleiden in de dagelijkse werkzaamheden kan worden ingepast zonder dat het al te veel tijd kost. Afsluiting Alleen als u alle cursusavonden aanwezig bent heeft u recht op een deelnamebewijs. Aequor heeft deze cursus erkend. De bedrijfsadviseur van Aequor kan daar meer over vertellen. Cursusduur 3 avonden. Cursustijden 20.00 22.00 uur. 126 Noot Bij voldoende deelname wordt de cursus meerdere malen per jaar gegeven, eventueel ook per branche wanneer daar voldoende vraag naar is. Deze cursus wordt zowel bij de Groene Welle in Zwolle als in Hardenberg gegeven.

Cursus Algemeen Natuur- en landschapsfotografie Doel Het doel van deze cursus is het leren maken van mooiere natuur- en landschapsfoto s. Het maken van een goede compositie is een belangrijk onderdeel, als ook het cameragebruik in de praktijk. De cursus inclusief excursiedag kost 235,- per deelnemer. De prijs is inclusief cursusmateriaal, koffie/thee en lunch op de excursiedag. De losse excursiedag kost 85,- per deelnemer. De prijs is inclusief koffie/thee en lunch op de excursiedag. Het is mogelijk de cursus met een eigen groep in-company te volgen. De prijs voor een in-company cursus is op aanvraag. Doelgroep Aantal deelnemers Kenmerken Programma Een ieder met interesse voor natuurfotografie. Het aantal deelnemers is minimaal 10 en max. 15. De deelnemer dient zijn/haar eigen digitale fotocamera mee te nemen. De cursus bestaat uit vijf bijeenkomsten met de volgende thema s: - Leren kijken en gebruiksmogelijkheden van eigen camera. - Technisch goed fotograferen. - Gebruik van natuurlijk licht. - Kleuren in de natuur. - Dagexcursie naar natuurgebied. Er is geen BTW verschuldigd. Natuur- en landschapsfotografie Afsluiting De deelnemer ontvangt na afloop een verklaring van deelname. Optioneel Het is ook mogelijk om alleen de excursiedag bij te wonen. Cursusduur De cursus vindt plaats bij de Groene Welle aan de Koggelaan 7 te Zwolle, op 4 woensdagavonden en 1 zaterdag. Cursustijden woensdag: 19.00 22.00 uur, zaterdag: 09.00 16.00 uur. 127

Totaaloverzicht Cursusaanbod 2015-2016 Begraafplaatsen en Crematoria Bloem Boomverzorging Dier - Beheer begraafplaatsen 9 dagen - Management in begraafplaatsen 5 dagen - Werken op de begraafplaats 4 dagen - Bloemsierkunst DFA 1+2 2-jarige - Bloemsierkunst ADFA 1+2 avondcursussen - Etaleren voor bloemisten 4 avonden - Gespecialiseerd bloemwerk Eigen Stijl 18 avonden - Boomveiligheidscontrole (VTA- & IBA-methode) 3 dagen - Uitvoeren boomverzorging 33 dagen - Werkvoorbereiden boomverzorging 11 dagen - Werken in bomen met klimuitrusting (basis) 4 dagen - Werken in bomen met klimuitrusting (vervolg) 4 dagen - Klim en afbreektechnieken gevorderden 3 dagen - Opfriscursussen Werken in bomen met klimuitrusting basis, vervolg of klim- en afbreektechnieken 1 dag - Lichte of zware en moeilijke velling 4 dagen - Motorkettingzagen (examendag) 1 dag - Motorkettingzagen (opfrisdag) 1 dag - Motorkettingzagen (basiscursus) 3 dagen - Motorkettingzagen (basiscursus, sw-bedrijf) 5 dagen - Examentraining European Chainsaw Certificate 1, 2, 3 1 dag - Snoeien laanen straatbomen (basiscursus) 3 dagen - Snoeien laanen straatbomen (opfriscursus) 1 dag - Snoeien bijzondere-, vormen knotbomen 1 dag - Snoeien fruitbomen 1 dag - Veilig werken met de hoogwerker 1 dag - Machinale kroonverzorging m.b.v. hoogwerker 1 dag - Afbreken van bomen m.b.v. hoogwerker 1 dag - Boomveiligheid examentraining 1 dag - Paddenstoelen en zwammen 1 dag - Bekappen (hoefverzorging) 10 avonden - Begeleiden voortplanting paard 7 avonden - Smeedvaardigheid 10 dagen - Gereedschap maken en slijpen 1 dag - Pech onderweg 3 avonden - Fokkerij sportpaarden 6 avonden - Zadel en tuig repareren 8 avonden - Longeren 6 avonden - Sportmassage 2,5 dag - Zadelpassen 4 avonden

Gewasbescherming Groen Veiligheid en en Arbo Algemeen - Gewasbescherming Licentie Uitvoeren gewasbescherming 11 dagdelen - Gewasbescherming Licentie Bedrijfsvoeren gewasbescherming 4 avonden - Gewasbescherming Licentie Knaagdierbeheersing 1 dag - Verlenging licenties gewasbescherming 4 losse dagdelen - Basiscursus snoeien 3 dagen - Basiscursus snoeien (sw-bedrijf) 5 dagen - Ecologisch groenbeheer (BIF) 5 dagen - Ecologisch groenbeheer (TIF) 8 dagen - Plantenkennis (basiscursus) 15 avonden - Plantenkennis (vervolgcursus) 15 avonden - Tuintekenen (basiscursus) 15 avonden - Tuintekenen (vervolgcursus) 15 avonden - Beheer landschappelijke beplantingen 3 dagen - Bosmaaier (basiscursus 3 dagen - Bosmaaier (basiscursus sw-bedrijf) 5 dagen - Bosmaaier (examendag) 1 dag - Bosmaaier (opfrisdag) 1 dag - Werken volgens flora- en faunawet niveau 1 2 dagen - Werken volgens flora- en faunawet niveau 2 2 dagen - Werken volgens flora- en faunawet niveau 3 2/3 dagen - Werken volgens flora- en faunawet ruimtelijke ontwikkeling en inrichting 4/6 dagdelen - Hercertificering flora en fauna niveau 1 en 2 1/2 dag - Hercertificering flora en fauna niveau 3 1 dag - Herkennen Flora en Fauna 2 dagen - Wijk- en Buurtbeheer 3 dagen - Bouwen in het groen metselen 4 dagen - Bouwen in het groen timmeren 2 dagen - Basiscursus vijveraanleg, -onderhoud en -beheer 3 dagen - Aanleg en onderhoud zwemvijvers 1 dag - Bedrijfshulpverlening (BHV) 2 dagen/4 avonden - Herhaling BHV 1 dag/2 avonden - Basisveiligheid VCA 2 dagen/4 dagdelen - VCA (VOL), voor leidinggevenden 2 dagen/4 avonden - Vorkheftruck 1 dag - Veilig werken langs de weg (basiscursus) 2 dagen - Veilig werken langs de weg (voor leidinggevenden) 1 dag - Veilig werken langs de weg (opfriscursus) 1 dag - Onderhoud kleine tuinen parkmachines 2 dagen - Onderhoud handgereedschappen 1 dag - Praktijkopleiderscursus 3 avonden - Effectief leidinggeven 6 dagen - Management in de Groene sector, MBO+ 30 dagen - Natuur en landschapsfotografie 6 dagdelen

Groene Welle Koggelaan 7 8017 JN Zwolle Postbus 552 8000 AN Zwolle Tel: (038) 467 11 20 Fax: (038) 422 34 36 cursus@groenewelle.nl www.groenewelle.nl