------ 2 0 1 2-2 0 1 3 ------ Masterplan Zuid-Holland LOGO s weghalen is niet netjes Logo s weghalen is niet netjes Dit is een product van het project Masterplan Competentiegericht Onderwijs Zuid-Holland. Hierin werken de volgende organisaties samen: - de ROC s Albeda College, ID College, Leiden, Mondriaan, Zadkine Techniek en Da inci College - InstallatieWerk Zuid-Holland, Uneto-NI, enteq, OTIB/ RBPI - ruim 50 bedrijven, waaronder A. de Jong Groep, Aartman van Giesen Elektrotechniek, Bakker Sliedrecht, Bogro B, Botermans Elektrotechniek, Burgers Ergon Installatietechniek, Croon Elektrotechniek, Dekker van Geest, Goflex Young Professionals, Hekema Elektrotechniek, Hogendoorn Warmte Water Sanitair, HL, Imtech Building Services, alisvaart Technisch Beheer, ropman, W.P. ubbe Management, Labro Elektro, Lésec, Lok Installatiebedrijf, Mampaey, Parallel Groep ETB os, Putman Installaties, Randstad Elektrotechniek, Rijndorp Installaties, Schulte & Lestraden, Smit & van der Linden, SOB Midden Nederland, Spindler Installatietechniek, Staysafe Security, Steegman Installatietechniek, Tempus, Trijselaar ermeer, Unica Bodegraven, an Asten Elektrotechniek-Installatietechniek, an den Pol Elektrotechniek, an Dissel Elektrotechniek, an Dorp Installaties, an Driel Installateurs, an Galen limaattechniek, an Hoften Installatietechniek, erkaart Groep, erkerk Groep, ink Installatie Groep, iveen Elektro- Installatie Buro, olt Elektro Groep, Wieffering Meet & Regeltechniek, Wolter & Dros TBI Techniek Regioprofiel Service apparatuur en installaties Servicetechnicus Elektrotechniek, niveau 4 Crebo 94331 ersie 27-8-2012 Het project wordt gefinancierd door OTIB, de ROC s, enteq, Uneto-NI en InstallatieWerk Zuid-Holland Het projectmanagement berust bij bureau Batouwe Arnhem Masterplan CGO Zuid-Holland - 94331 Regioprofiel CGO ZH Servicetechnicus E niveau 4-27-8-12
ormgeving: Batouwe Arnhem (tevens projectmanagement Masterplan CGO ZH) Service apparatuur en installaties Servicetechnicus Elektrotechniek, niveau 4, crebo 94331 Masterplan Zuid-Holland Regioprofiel In het Masterplan CGO Zuid-Holland werken bedrijven, LPI s, ROC s, enteq, Uneto-NI en OTIB/RBPI gezamenlijk aan de kwaliteit van het beroepsonderwijs en aan een voor bedrijven eenduidige en herkenbare onderwijsinvulling. Een van de activiteiten van het project is het uitwerken van zogenoemde Regioprofielen 1. Een Regioprofiel is de concretisering van een uitstroomprofiel van de walificatiedossiers Installeren. Het Regioprofiel bevat 2 : de (minimale) beroepshandelingen die de functionaris op het betreffende niveau moet beheersen als beginnend beroepsbeoefenaar 3 ; de vereiste theorie in inhoud en niveau; de attitude/beroepshouding. Bij de beroepshandelingen wordt vermeld of deze behoren tot de basis (= het programma dat voor iedereen geldt) of tot het extra -pakket (= specialisme van een bedrijf, verdieping, pluspakket, keuzemogelijkheid). Uitgangspunt voor deze laatste invulling zijn specifieke behoeften van bedrijven. Daarbij geldt: breed opleiden voor de regio, specifiek voor een bedrijf/student. De vereiste theorie is uitgewerkt naar onderwerpen. Per onderwerp is onderscheid gemaakt naar kennis (= de student moet globaal begrijpen wat het onderwerp inhoudt; er heeft geen verdieping plaats met formules en verdiepingsopgaven) en verdieping (= van de student wordt verwacht dat hij over de onderwerpen opgaven kan maken met gebruik van enkelvoudige formules) 4. De attitude/beroepshouding is de uitwerking van de niet-technische competenties. Werkwijze Elk Regioprofiel is uitgewerkt door een kleine werkgroep, bestaande uit vakdocenten van verschillende ROC s, vakdeskundigen van bedrijven en een opleidingsadviseur van enteq. Eén van de vakdocenten is tevens de voorzitter en rapporteur van de werkgroep. Conceptuitwerkingen zijn voorgelegd in de buitenring van bedrijven en ROC s. De daaruit voortkomende reacties zijn vervolgens door de werkgroep gewikt en gewogen met het oog op aanpassing of aanvulling van het betreffende Regioprofiel. De Stuurgroep van het Masterplan heeft vervolgens de Regioprofielen vastgesteld. Daarmee vormen de Regioprofielen het uitgangspunt voor de invulling van het onderwijs. 1 Het Regioprofiel beschrijft het wat van het onderwijs en doet geen uitspraken over het hoe van het onderwijs. 2 Beroepshandelingen, theorie en attitude/beroepshouding komen in de onderwijsuitvoering in samenhang met elkaar aan bod. 3 Beroepshandelingen moet men breed zien in de context van het beroep. 4 De landelijke programma s voor rekenen en taal en voor Leren, Loopbaan en Burgerschap zijn als bijlagen van toepassing. Masterplan CGO Zuid-Holland - 94331 Regioprofiel CGO ZH Servicetechnicus E niveau 4-27-8-12 1 / 6
Servicetechnicus Elektrotechniek, niveau 4, crebo 94331 Beroepshandelingen Bij de beroepshandelingen wordt aangegeven of deze behoren tot de Basis = het programma dat voor iedereen geldt; bij het euze/erplichte pakket betekent de letter extra vaardigheden van het beroep (verdieping, pluspakket, keuzemogelijkheid van bedrijf/student) en de letter een verplicht onderdeel ten behoeve van het beroep, voor zover van toepassing. Uitgangspunt voor deze invulling zijn specifieke behoeften van studenten en bedrijven. Daarbij geldt: breed opleiden voor de regio, specifiek voor een bedrijf/ student. Won. = Woningbouw Ut. = Utiliteit Ind. = Industrie Ma. = Maintenance (onderhoud) Beroepshandeling Basis euze/ erplichte onderdelen Won. Ut. Ind. Ma. Algemene werkzaamheden/projectadministratie Werkvoorbereiding (bestel- en afleverbonnen) Eigen werk bewaken en plannen Materiaal en componenten bestellen Gereedschap en klimmateriaal selecteren en bestellen Opnemen van meer- en minderwerk ostenbesef Instructies, bijeenkomsten bijwonen waliteit leveren (volgens bedrijfsnormen/productiviteit) Duidelijk communiceren met in- en externe klanten en collega s Werkbon invullen, materialenbon / meerwerkbon invullen Werkzaamheden zelfstandig uitvoeren Zorgdragen voor een opgeruimde werklocatie ennis hebben van normen en richtlijnen Instrueren en begeleiden van minder ervaren collega s Communiceren in woord en geschrift Inzicht hebben in effect eigen gedrag/handelen Communiceren in een vreemde taal Engels eiligheid, gezondheid en milieu OL (veiligheid operationeel leidinggevende) Toolboxmeetings geven eilig werken aan installaties Toepassen van normen Toepassen van bedrijfsvoorschriften Gereedschap / materiaal Persoonlijke beschermingsmiddelen Handgereedschap en elektrisch gereedschap Masterplan CGO Zuid-Holland - 94331 Regioprofiel CGO ZH Servicetechnicus E niveau 4-27-8-12 2 / 6
Beroepshandeling Basis euze/ erplichte onderdelen Won. Ut. Ind. Ma. Tekeningen Tekening lezen elektrotechnisch, installatietekening en -schema en aansluittekeningen van zowel sterkstroom als zwakstroom Symbolenkennis t.b.v. elektrotechnische tekeningen Tekeningen lezen besturingspaneel (hoofd / stuurstroom / aansluitklemmenstrook) Tekeningen handmatig aanpassen t.b.v. actuele werktekeningen (revisietekeningen) In bedrijf stellen / controle / storingen zowel sterk- als zwakstroom In bedrijf stellen installatie/machines isuele controle installatie/machines Uitvoeren van metingen aan installatie/machines Oplever en rapport invullen/aanpassen Instructie geven aan gebruikers van de installatie/machines Storingen zoeken en herstellen ereiste theorie De minimale theorie voor de Servicetechnicus Elektrotechniek op niveau 4 is uitgewerkt in een aantal onderwerpen. Per onderwerp is onderscheid gemaakt naar: ennis () = van de student wordt verwacht dat hij over de onderwerpen opgaven en BP-opdrachten kan maken met gebruik van formules, normen en dat hij de werking kan uitleggen. erdieping () = als een student extra onderwerpen nodig heeft om te kunnen functioneren binnen de BP (in zijn leerbedrijf). De verbreding kan bestaan uit het maken van opgaven en BP-opdrachten met gebruik van formules, normen en dat hij de werking kan uitleggen. Onderwerp Won. Ut. Ind. Ma. Om kunnen gaan met excel, word, e-mail NEN 3140 (eilig werken aan elektr. instal. + bedrijfsorganisatie) NEN 1010, NPR 5310 NEN-EN 60439 o.i.d. ennis van persoonlijke beschermingsmiddelen ennis van jargon binnen de branche Leesvaardigheid Engelstalige instructies Leesvaardigheid technische tekeningen en schema s ennis van opbouw en werking van standaard en niet-standaard elektrotechnische machines, apparatuur en installaties ennis van het kwaliteitssysteem en kwaliteitseisen van het eigen bedrijf Hanteren van meet- en controlegereedschappen Context elektro en instrumentatie: Communiceren in eenvoudig technisch Engels Masterplan CGO Zuid-Holland - 94331 Regioprofiel CGO ZH Servicetechnicus E niveau 4-27-8-12 3 / 6
Onderwerp Won. Ut. Ind. Ma. ennis van materialen en middelen voor het onderhouden van elektrotechnische machines, apparatuur en installaties ennis van gangbare en bijzondere omgevingsfactoren die de werking van elektrotechnische machines, apparatuur en installaties beïnvloeden Natuurkundige beginselen Rekenvaardigheid met (elektrische) waarden Systematisch storing zoeken Basiskennis stromingsleer in leidingen (inzicht, geen formules) ennis van dataverwerking ennis van functie en werking van standaard en niet-standaard sensoren en actuatoren ennis van gangbare en bijzondere fysische meetprincipes ennis van gangbare inregelprocedures Leesvaardigheid Piping And Instrumentation Diagram Scheikunde (uitgebreide kennis), gericht op meetprincipes, chemische aantasting en eigenschappen van relevante stoffen alibreren van instrumentatiecomponenten ennis van basisprincipes van besturings-, meet- en regeltechniek Uitgebreide kennis besturings-, meet- en regeltechniek Context mechatronica: ennis van functie en werking van standaard werktuigbouwkundige componenten Basiskennis van mechanische aandrijftechniek, elektropneumatiek en/of elektrohydrauliek Bewerken en monteren van elektrotechnische bedrading en bekabeling Monteren van elektrotechnische onderdelen Attitude / Beroepshouding In het kwalificatiedossier zijn de relevante (niet-technische) competenties opgenomen (= kolom Niet-technische competenties ). ortom wat de Servicetechnicus Elektrotechniek op niveau 4 moet laten zien als juiste beroepshouding, is uitgewerkt in de eerste kolom. Beroepshouding Niet-technische competenties Is gemotiveerd/enthousiast Stelt zich collegiaal op Spreekt collega s aan op werkhouding en gedrag an goed samenwerken, overleggen en afstemmen Bespreekt problemen met zijn collega s Signaleert onveilige situaties Begeleidt Toolboxmeeting, werkoverleg/werkverdeling Overlegt met klant an vanuit tekeningen werkzaamheden uitvoeren Zoekt zelf naar oplossingen/toont eigen initiatief/is besluitvaardig an werken onder druk, weet prioriteiten te stellen Toont inzet/werktempo/doelmatigheid/heeft discipline Heeft gevoel voor ruimte, richting en benodigde montagetijd Zet de juiste gereedschappen en materialen in Gaat efficiënt en kostenbewust om met materialen, gereedschappen en materieel Samenwerken en overleggen akdeskundigheid toepassen Materialen en middelen inzetten Masterplan CGO Zuid-Holland - 94331 Regioprofiel CGO ZH Servicetechnicus E niveau 4-27-8-12 4 / 6
Beroepshouding Past werkorder toe Werkt ordelijk en zorgvuldig Zorgt ervoor dat de uitgevoerde werkzaamheden voldoen aan de norm Heeft voldoende sociale vaardigheden Instrueert en adviseert klanten Past werkplek-/huis-/veiligheidsregels toe an instructies geven en opvolgen an adviseren, vragen beantwoorden, constructieve feedback geven zodat de monteurs kunnen uitgroeien naar de gestelde eisen en zelfstandigheid an formulieren en werkbonnen invullen en/of bewaken Stelt werkrapport op Rapporteert klachten, incidenten en verbetervoorstellen zodat er een duidelijke en doelmatige informatiestroom ontstaat Meldt arbeidsrisico s ervaardigt installaties volgens tekeningen, geldende normen, arbo-, veiligheids-, milieu- en bedrijfsvoorschriften, binnen de afgesproken tijd en volgens de gestelde kwaliteitseisen ervaardigt en beproeft de installatie op een systematische manier Niet-technische competenties Op behoeften en verwachtingen van de klant richten Begeleiden Formuleren en rapporteren waliteit leveren Dit Regioprofiel is tot stand gekomen met inbreng van (leer-/werk-)bedrijven en ROC s in Zuid-Holland, OTIB/RBPI, enteq, Uneto-NI en Batouwe Arnhem. Het Regioprofiel is afgeleid van de Regioprofielen van het Samenwerkingsproject CGO Gelderland- Overijssel (2010). Masterplan CGO Zuid-Holland - 94331 Regioprofiel CGO ZH Servicetechnicus E niveau 4-27-8-12 5 / 6
erntaken met bijbehorende werkprocessen van Servicetechnicus Elektrotechniek crebo: 94331 Competenties erntaak 1: Inspecteert apparatuur/installaties 1.1 oorbereiden van inspectie E, Q, R 1.2 Uitvoeren van visuele inspectie E, 1.3 Nemen van voorzorgsmaatregelen T 1.4 Uitvoeren van metingen en testen T, L, M 1.5 Rapporteren inspectie I, J 1.6 Instrueren en begeleiden minder ervaren collega s. B,, C erntaak 2 Optimaliseert apparatuur/installaties en verhelpt storingen 2.1 oorbereiden werkzaamheden E, Q, R, 2.2 Nemen van voorzorgsmaatregelen T 2.3 Lokaliseren en analyseren van (oorzaak) storing E, M, T + Engelstalige instr. lezen 2.4 aststellen van (aard en omvang van) uit te voeren 2.4 werkzaamheden E,, Q 2.5 Herstellen, verwijderen en monteren van componenten, R, S, T 2.7 Testen van uitgevoerde werkzaamheden, L 2.8 Instrueren en begeleiden minder ervaren collega s., B, C erntaak 3 Maakt apparatuur/installaties gebruiksklaar 3.1 Inregelen en controleren van apparatuur/installaties, L, T 3.2 Rapportage werkzaamheden J,R 3.3 Overdragen aan de klant E,R 3.4 Instrueren en begeleiden minder ervaren collega s. B,, C Toelichting competenties B E I J L Aansturen - Functioneren van mensen controleren Samenwerken en overleggen - Afstemmen - Anderen raadplegen en betrekken - Proactief informeren Presenteren - Duidelijk uitleggen en toelichten - ernachtig communiceren - Op de toehoorder(s) / toeschouwer(s) inspelen Formuleren en rapporteren - Correct formuleren - Nauwkeurig en volledig rapporteren akdeskundigheid toepassen - Expertise delen - Gevoel voor ruimte en richting tonen - akspecifieke manuele vaardigheden aanwenden - akspecifieke mentale vermogens aanwenden Materialen en middelen inzetten - Goed zorgdragen voor materialen en middelen - Materialen en middelen doelmatig gebruiken - Materialen en middelen doeltreffend gebruiken M Q R S T C Analyseren - Conclusies trekken - Informatie genereren uit gegevens - Oplossingen voor problemen bedenken Plannen en organiseren - Activiteiten plannen - Doelen en prioriteiten stellen - Mensen en middelen organiseren - Tijd indelen Op de behoeften en verwachtingen van de "klant" richten - Aansluiten bij behoeften en verwachtingen - Behoeften en verwachtingen achterhalen waliteit leveren - waliteitsniveaus halen - Systematisch werken Instructies en procedures opvolgen - Discipline tonen - Werken conform veiligheidsvoorschriften - Werken conform voorgeschreven procedures Begeleiden Masterplan CGO Zuid-Holland - 94331 Regioprofiel CGO ZH Servicetechnicus E niveau 4-27-8-12 6 / 6