Factsheet Rookvrije scholen 2011 Voortgezet onderwijs
Hoe is het gesteld met het Rookverbod? Handhaving rookverbod Negen op de tien scholen in het voortgezet onderwijs geven in 2011 aan medewerkers aan te spreken bij overtreding van het rookverbod (9). Leerlingen worden in 98% van de gevallen aangesproken bij overtreding. Het rookvrije schoolplein Op 21% van de scholen in het voortgezet onderwijs is roken op het schoolplein geheel verboden, op 53% van de scholen is roken op een gedeelte van het schoolplein verboden. Op van de scholen is roken over op het schoolplein toegestaan. Op een gedeelte van het plein verboden Verboden voor bepaalde klassen Er is geen schoolplein Het roken op het schoolplein is Geheel verboden Overal toegestaan 13% 21% 28% 53% Haalbaarheid rookvrij schoolplein 18% van de geënquêteerden denkt dat het zeker haalbaar is om een geheel rookvrij schoolplein te realiseren, 22% denkt dat dit waarschijnlijk mogelijk is. denkt misschien wel/ misschien niet. 25% van de geënquêteerden denkt dat het waarschijnlijk niet mogelijk is om een geheel rookvrij schoolplein te realiseren, 15% denkt dat dit zeker niet mogelijk is. 25% 4 6 Geheel rookvrij schoolplein haalbaar? 15% 18% 22% Zeker Waarschijnlijk Misschien wel, misschien niet Waarschijnlijk niet Rookruimte voor leerlingen In 2011 heeft 24% van de scholen in het voortgezet onderwijs een rookruimte ingericht voor leerlingen. Dit percentage ligt significant hoger dan in 2008 (13%). In 2011 beschikt 38% van de scholen in het voortgezet onderwijs over een aparte rookruimte voor het personeel. Aparte rookruimte voor leerlingen 5 4 3 24% 13% 7% 9% 2003 2006 2008 2011 2
Voorbeeldgedrag en lessen over (niet-) roken Roken in bijzijn van leerlingen Uitstapje 59% Roken in bijzijn leerlingen 19% van de scholen geeft aan dat personeelsleden nooit in het bijzijn van leerlingen roken. Wanneer personeelsleden wel roken in het bijzijn van leerlingen, dan doen zij dit vooral na afloop van een uitstapje buiten de school (59%) en op werk- of studieweken (47%). Werk- of studieweken Schoolfeesten Nee, nooit In de pauze Weet niet Schoolplein Rookruimte 7% 3% 3% 2% 22% 19% 47% Stimulering gezond gedrag 81% van de scholen in het voortgezet onderwijs stimuleert leerlingen om niet te (beginnen met) roken. Dit is significant minder vaak dan in 2008 (93%). Lessen over (niet-) roken Op 74% van de scholen in het voortgezet onderwijs wordt in de eerste klas aandacht aan het roken besteed. In de tweede klas ligt dit percentage op 65%, in de derde klas op 36% en in de vierde klas op 17%. In de vijfde en zesde klas wordt op 4% van de scholen aandacht besteed aan roken. Op 18% van de scholen wordt geen lessen gegeven over roken. 82% van de scholen in het voortgezet onderwijs besteedt in 2011 in één of meerdere leerjaren aandacht aan het roken in de les. Dit is significant minder vaak dan in voorgaande jaren (2006: 93%; 2008: 96%). 10 8 6 4 10 74% 65% 4 6 Percentage scholen dat leerlingen stimuleert om niet te (beginnen met) roken 8 6 4 88% 89% 93% 2003 2006 2008 2011 Lessen over (niet-) roken, naar leerjaar 36% 17% 4% 4% 81% 18% 3
Voorbeeldgedrag en lessen over (niet-) roken Activiteiten op het gebied van (niet-) roken In de tabel rechts is te zien dat Actie tegengif de meest voorkomende activiteit is op het gebied van (niet-) roken (41% van de scholen in het voortgezet onderwijs). Advies over rookbeleid Aan de scholen is gevraagd van welke organisatie zij graag advies zouden krijgen over het rookbeleid op school. STIVORO is de meest gewenste adviseur (5), gevolgd door de GGD (49%) en de instelling voor verslavingszorg (25%). Actie tegengif, klassikale niet-rokenwedstrijd (STIVORO) De gezonde school en genotmiddelen (Trimbos-instituut) Leskisten over roken of genotmiddelen van de GGD, instelling voor verslavingszorg of onderwijsbegeleidingsdienst 2011 (n=111) 41% 34% 26% Overige methoden/ activiteiten van STIVORO 26% E-learning en lesmodule roken (STIVORO i.s.m. Trimbos-instituut) Praten met pubers over roken (STIVORO) 14% Stoppen met roken. Het waarom en hoe (voor volwassenen) STIVORO. Advies 34% 7% 8% 25% 49% 5 STIVORO GGD Instelling voor verslavingszorg Onderwijsinspectie Schoolbegeleidingsdienst Voedsel en warenautoriteit Geen van deze 4
Weerbaarheid, alcohol en blowen Weerbaarheid De scholen is de vraag voorgelegd of er aparte lessen worden besteed aan het weerbaar maken van leerlingen, zodat zij de verleiding van het gebruik van verslavende middelen als tabak, alcohol en softdrugs leren te weerstaan. Ruim 7 op de 10 scholen (72%) in het voortgezet onderwijs zegt dergelijke lessen voor leerlingen te verzorgen. 10 8 6 4 Klassikale aandacht voor alcohol, blowen, roken en weerbaarheid 87% 85% 82% 72% Alcohol In het voortgezet onderwijs besteedt 87% van de scholen in een of meerdere leerjaren klassikaal aandacht aan het drinken van alcohol. Op 13% van de scholen wordt nooit aandacht hieraan besteed. Blowen Het thema blowen wordt door 85% van de scholen in het voortgezet onderwijs klassikaal besproken. 15% van de scholen besteedt nooit aandacht aan dit onderwerp in de lessen. Roken 82% van de scholen besteedt klassikaal aandacht aan roken. 5
STIVORO VOOR EEN ROOKVRIJE TOEKOMST Correspondentieadres: Postbus 16070, 2500 BB Den Haag Kantooradres: Parkstraat 83 Den Haag T 070 312 04 00 F 070 312 04 95 E site@stivoro.nl www.stivoro.nl KvK Den Haag S200798 STIVORO voor een rookvrije toekomst is een initiatief van het Astma Fonds, de Nederlandse Hartstichting en KWF Kankerbestrijding Verantwoording Alle gegevens zijn afkomstig uit: TNS NIPO (2011). Rookvrije scholen 2011. De ontwikkeling in rookbeleid. Onderzoek in opdracht van STIVORO voor een rookvrije toekomst. Amsterdam: TNS NIPO. Bronvermelding Overname met bronvermelding toegestaan. De correcte bronvermelding is: STIVORO voor een rookvrije toekomst (2011). Factsheet Rookvrije scholen 2011, voortgezet onderwijs. Den Haag: STIVORO voor een rookvrije toekomst. Auteur: D. Rijckborst & T. Zeegers Datum: 13-10-2011 6