Groot-Bijgaarden, 27 februari 2012 Dirk Tuymans Afdelingshoofd
Agenda Rol van de Balanscentrale Gebruik van de jaarrekening(gegevens) Vereenvoudiging van het ondernemingsklimaat Enkele belangrijke datums in 2012 2 / 36
Rol van de Balanscentrale Wettelijke opdrachten inzameling van jaarrekeningen van publicatieplichtige ondernemingen, verenigingen en stichtingen openbaarmaking van individuele jaarrekeningen opmaak en publicatie van statistieken Verspreiding van producten, afgeleid van haar statistische opdracht, o.a. cijfergegevens van de gestandaardiseerde jaarrekeningen ondernemingsdossiers inclusief een synthetische indicator van de financiële gezondheid 3 / 36
Inzameling jaarrekeningen Offline inzameling met de post betaling met cheque of per overschrijving marginaal, zeker na sluiting loketten Balanscentrale en centralisatie dienstverlening te Brussel op 18 juni 2010 Online inzameling webtoepassing met toegangscontrole aan de hand van een digitaal certificaat door upload van gestructureerde databestanden (XBRL-bestanden) of PDF-bestanden betaling met kredietkaart of per overschrijving 4 / 36
Inzameling jaarrekeningen Enkele sleutelgegevens m.b.t. de inzameling aantal rechtspersonen die in 2011 een jaarrekening hebben neergelegd: 370.824 aantal in 2011 aanvaarde jaarrekeningen: 388.015, of gemiddeld 1.000 per kalenderdag waarvan 97,4% XBRL, 2,1% PDF en 0,5% papier 5 / 36
Vorm van de neerlegging vanaf 2004 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Papier Diskette Internet XBRL Internet PDF 6 / 36
Inzameling jaarrekeningen Enkele sleutelgegevens m.b.t. de inzameling maximum aantal jaarrekeningen aanvaard op één kalenderdag: 20.991 (op 31 augustus 2011) maximum aantal uploads op één kalenderdag: 23.678 (op 31 augustus 2011), of gemiddeld zo'n 1.000 per uur 7 / 36
3.000 Aantal uploads per uur op 31 augustus 2011 2.500 2.000 1.500 1.000 500 0 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 8 / 36
Openbaarmaking individuele jaarrekeningen Offline aflevering via klassieke Balanscentrale via post, fax en e-mail betalend marginaal, zeker na sluiting loketten Balanscentrale en centralisatie dienstverlening te Brussel op 18 juni 2010 Online aflevering via elektronische Balanscentrale gratis webtoepassing zonder toegangscontrole die zorgt voor 99,9% van alle Balanscentrale-afleveringen specifieke webservice voor overheden Aflevering via derden commerciële data-leveranciers KBO: "public search" 9 / 36
Openbaarmaking individuele jaarrekeningen Enkele sleutelgegevens m.b.t. de elektronische aflevering door de Balanscentrale aantal jaarrekeningen die in 2011 afgeleverd zijn: 6.064.444 voornamelijk verspreiding van beelden van jaarrekeningen PDF: 5.788.483 XBRL: 275.961 actueel gemiddeld zo'n 25.000 opvragingen per werkdag 10 / 36
Aantal online-afleveringen per maand 1.000.000 900.000 800.000 700.000 Januari 2012: 916.000 (!) afleveringen 600.000 500.000 400.000 300.000 200.000 100.000 Feb. 2008: start gratis toepassing Volume x 2 op 3 jaar tijd 0 2003/01 2003/07 2004/01 2004/07 2005/01 2005/07 2006/01 2006/07 2007/01 2007/07 2008/01 2008/07 2009/01 2009/07 2010/01 2010/07 2011/01 2011/07 2012/01 11 / 36
Opmaak en publicatie van statistieken Op papier, op cd-rom of online Op basis van jaarrekeningen volgens het volledig of verkort model voor ondernemingen voor 191 (groepen van) activiteitssectoren totaalgegevens van rubrieken (globalisaties) uit jaarrekening en sociale balans financiële ratio's Op basis van jaarrekeningen volgens het volledig of verkort model voor verenigingen voor 27 (groepen van) activiteitssectoren totaalgegevens van rubrieken (globalisaties) uit jaarrekening en sociale balans (vanaf boekjaar 2007) financiële ratio's (vanaf boekjaar 2009) 12 / 36
Gebruik van de jaarrekening(gegevens) Ingezamelde jaarrekeningen zijn een authentieke bron van informatie voor ondernemingen (inclusief kredietinstellingen) burgers de federale overheid de Nationale Bank zelf Web-enquête gebruikers toepassing "Jaarrekeningen online raadplegen" 13 / 36
Gebruik van de jaarrekening(gegevens) Opvallendste algemene bevindingen van de web-enquête zeer grote tevredenheid over de kostprijs (gratis) de beschikbaarheid (24/7) de toegankelijkheid (geen login of certificaat nodig) het gebruik (in 4 talen en met simpele opzoekingen) de raadpleegbare jaarrekeningbestanden (pdf en evt. XBRL voor alle sinds 2005 neergelegde jaarrekeningen) van de 6,1 miljoen raadplegingen in 2011 zijn er ongeveer 4,1 miljoen van jaarrekeningen van kleine en middelgrote ondernemingen (= 67,4%) 14 / 36
Gebruik van de jaarrekening(gegevens) Ander beroep Investeerders 13% en bankiers 7% Verkoop en marketing 4% Beroep gebruikers toepassing "Jaarrekeningen online raadplegen" Bestuurders en zaakvoerders 40% Onderwijs 8% Ambtenaren 5% Cijferberoepen 23% 15 / 36
Gebruik van de jaarrekening(gegevens) Werknemer of vakbondslid 5% Aandeelhouder 12% Hoedanigheid gebruikers toepassing "Jaarrekeningen online raadplegen" Ander standpunt 10% Leverancier of kredietverstekker 24% Concurrent 13% Klant 15% Consulent of analist 21% 16 / 36
Gebruik van de jaarrekening(gegevens) Informatiebehoefte bij de ondernemingen (inclusief kredietinstellingen) en de burgers gebruikers hebben doorgaans een (potentiële) contractuele relatie met de onderzochte bedrijven gebruik van de toepassing als "archief" voor de jaarrekening in de vorm van een XBRL-bestand het niet-neerleggen van de jaarrekening wordt vaak als knipperlicht beschouwd grote interesse bij sleutelmomenten (b.v. financiële crisis, faillissement groot bedrijf, start schooljaar) 17 / 36
Gebruik van de jaarrekening(gegevens) Specifieke informatiebehoefte bij de commerciële dataleveranciers naast beelden van jaarrekeningen, ook cijfergegevens informatie over deelnemingen neergelegde XBRL-bestanden elektronische aflevering in bulk 18 / 36
Gebruik van de jaarrekening(gegevens) Informatiebehoefte bij de federale overheid aantal wettelijke bepalingen in de Belgische regelgeving met de woorden "jaarrekening" of "jaarrekeningen": 1.700, o.a. belastingaangifte rechtspersonen vennootschapsbijdrage statuut zelfstandigen overheidsopdrachten registraties, vergunningen en erkenningen verkrijgen van subsidies en steunmaatregelen Europese statistiekverplichtingen informatie aan werknemers en syndicale organisaties 19 / 36
Gebruik van de jaarrekening(gegevens) Informatiebehoefte bij de federale overheid voornaamste gebruikers zijn de fiscus (vennootschapsbelastingen) de FOD Economie (ADSEI) (structuurenquêtes) de kamers voor handelsonderzoek (detectie en preventie van faillissementen) rechtstreeks bij de Balanscentrale of onrechtstreeks via KBO "Public search" 20 / 36
Gebruik van de jaarrekening(gegevens) Informatiebehoefte bij de Nationale Bank zelf bijdrage tot de opmaak van de nationale rekeningen jaarlijkse studie over de resultaten en financiële structuur van de Belgische ondernemingen jaarlijkse studie over de sociale balans diverse andere micro- en macro-economische onderzoeken en analyses (havenstudies, colloquia, sectoronderzoeken,...) 21 / 36
Vereenvoudiging van het ondernemingsklimaat Doel Europese Commissie: de administratieve lasten voor KMO's verminderen door o.a. invoering van een nieuwe klasse ondernemingen, de "micro-entiteiten" mogelijkheid voor lidstaten om micro-entiteiten vrij te stellen van de neerlegging van de jaarrekening Voorafgaand aan de volledige herziening van de Vierde en de Zevende Richtlijn 22 / 36
Vereenvoudiging van het ondernemingsklimaat Belangrijkste argumenten pro het belang van een "snelle" toepassing van het Europees herstelplan mogelijke besparing van 6,3 miljard EUR op EUniveau uiterlijk tegen 2012 steun van de "High Level Group of Independent Stakeholders" o.l.v. Edmund Stoiber Aandeel van de betrokken ondernemingen in België: ongeveer 83% 23 / 36
Vereenvoudiging van het ondernemingsklimaat Belangrijkste argumenten contra (I) nadelig effect op de kwaliteit, beschikbaarheid en vergelijkbaarheid van financiële informatie, en dus moeilijker toegang tot krediet voor de micro-entiteiten groter risico op het niet-detecteren van financiële problemen minder informatie voor het opsporen van fiscale fraude en witwaspraktijken beperking van de transparantie van vennootschappen met een beperkte aansprakelijkheid stap terug in het proces om boekhoudverplichtingen in de EU te harmoniseren (met verhoogd risico op concurrentievervalsing tussen lidstaten) 24 / 36
Vereenvoudiging van het ondernemingsklimaat Belangrijkste argumenten contra (II) de link tussen boekhoudrecht en fiscaal recht wordt in vraag gesteld negatieve impact op de kwaliteit van de nationale rekeningen en dus op het macro-economisch beleid extra kosten voor de micro-entiteiten wegens het beantwoorden van nieuwe ad-hoc enquêtes extra kosten voor het Instituut voor Nationale Rekeningen wegens de herziening van de methodologieën 25 / 36
Vereenvoudiging van het ondernemingsklimaat Belangrijkste argumenten contra (III) de mogelijke besparingen zijn overschat goede boekhoudsystemen zijn sowieso essentieel voor het intern management en voor de belastingaangifte de aanmaak van jaarrekeningbestanden is reeds geïntegreerd in de meeste boekhoudsoftware het aandeel van de "business as usual"-kosten voor de Belgische micro-entiteiten ligt eigenlijk veel hoger dan de geschatte 25% de mogelijke extra kosten zijn onderschat micro-entiteiten moeten zelf meermaals specifieke financiële rapporten verspreiden onder de belanghebbenden (banken, leveranciers,...) 26 / 36
Vereenvoudiging van het ondernemingsklimaat Situatie met de Balanscentrale als authentieke bron van jaarrekeningen ondernemingen microentiteit Balanscentrale FOD's burgers 27 / 36
Vereenvoudiging van het ondernemingsklimaat Situatie zonder de Balanscentrale als authentieke bron van jaarrekeningen ondernemingen microentiteit FOD's burgers 28 / 36
Vereenvoudiging van het ondernemingsklimaat Belangrijkste argumenten contra (IV) analyse door de Dienst voor Administratieve Vereenvoudiging over de administratieve lasten voor Belgische micro-entiteiten (juli 2010) huidige situatie (met neerlegging van de jaarrekening bij de Balanscentrale): 73.363.377 EUR toekomstscenario (zonder neerlegging van de jaarrekening bij een centrale authenieke gegevensbron): 167.633.600 EUR verschil bij afschaffen neerlegging jaarrekening: + 94.270.223 EUR of +128,5% 29 / 36
Vereenvoudiging van het ondernemingsklimaat Reeds uitgevoerde lastenverlagingen in België neerlegging van jaarrekeningen via het internet identificatie via de elektronische identiteitskaart gebruik van het XBRL-formaat voor financiële rapporteringen maximalisatie van de "return" voor ondernemingen gratis online raadpleging jaarrekeningbestanden financiële ratio's ondernemingsdossier inclusief een synthetische indicator van de financiële gezondheid "unieke neerlegging" van financiële gegevens voor meerdere afnemers 30 / 36
Vereenvoudiging van het ondernemingsklimaat Historiek en toekomst van het voorstel van Richtlijn juli 2007: Mededeling EC: verplichte ontheffing van opmaak en neerlegging van de jaarrekening februari 2009: voorstel van Richtlijn EC: optionele ontheffing van opmaak en neerlegging van de jaarrekening maart 2010: eerste lezing EP: micro-entiteiten moeten nog wel een boekhouding voeren mei 2011: compromistekst ER: optionele ontheffing van de publicatieverplichting 31 / 36
Vereenvoudiging van het ondernemingsklimaat Historiek en toekomst van het voorstel van Richtlijn december 2011: tweede lezing EP: optionele ontheffing van de publicatieverplichting blijft invoering mogelijkheid op aanvraag een afschrift te kunnen verkrijgen (voor België is dit dan bij de Balanscentrale) evaluatie uiterlijk 5 jaar na invoegetreding van de Richtlijn aanpassing definitie micro-entiteiten (op balansdatum 2 van de 3 criteria niet overschrijden): balanstotaal: 350.000 EUR netto-omzet: 700.000 EUR gemiddeld # werknemers: 10 32 / 36
Vereenvoudiging van het ondernemingsklimaat Historiek en toekomst van het voorstel van Richtlijn Indeling van de neerleggende ondernemingen volgens grootte (definitie december 2011) (boekjaar 2009) EU-wetgeving Aantallen Aandeel Grote ondernemingen 2.579 0,7% Middelgrote ondernemingen 4.170 1,2% Kleine ondernemingen 52.816 15,0% Micro-entiteiten 292.030 83,1% Totaal niet-financiële ondernemingen 351.595 100,0% 33 / 36
Vereenvoudiging van het ondernemingsklimaat Historiek en toekomst van het voorstel van Richtlijn? 2012: goedkeuring in 2de lezing door ER, gevolgd door publicatie en inwerkingtreding 20 dagen na deze publicatie uiterlijk op 1 juli 2014: omzetting in nationale wetgeving 34 / 36
Enkele belangrijke datums in 2012 Vanaf maandag 26 maart: geen cheques meer voor de betaling van de neerleggingskosten aangepaste software voor de aanmaak van XBRLbestanden Dinsdag 31 juli: einddatum neerlegging van de jaarrekening voor afsluitingsdatum 31/12/2011 Vrijdag 31 augustus: drukste neerleggingsdag van het jaar Slimme Bizon: "Vermijd de drukte op 31/08!" 35 / 36
36 / 36